Jaarverslag 2007 Samen sterk Annual Report 2007 Joined forces

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag 2007 Samen sterk Annual Report 2007 Joined forces"

Transcriptie

1 IUCN Nederlands Comité IUCN National Committee of the Netherlands Jaarverslag 2007 Samen sterk Annual Report 2007 Joined forces

2 Inhoudsopgave Table of contents Missie en Visie Mission and Vision 4 Voorwoord Preface 6 1 Van klimaathype naar ecosysteem denken From climate hype to ecosystem thinking 10 2 Samen Together 15 3 IUCN NL IUCN NL 19 4 Dit verslag This report 22 5 Besluitvorming Decision-making 25 Leden raad van toezicht List of members of the Supervisory Board 27 Organogram Organisational chart Medewerkers Employees Werkgroepen en initiatieven 32 Netwerken 33 6 Samen sterk Joined forces Samenwerking binnen en met IUCN NL als platform Collaboration within and with IUCN NL as a platform Versterking van kennis in de maatschappij over de impact van de Nederlandse economie op de internationale ecologie Enhancing knowledge about the impact of the Dutch economy on international ecology Samenwerking binnen en met IUCN NL als platform Collaboration within and with IUCN NL as a platform 62 7 Het jaar in Feiten en Cijfers The year 2007 in facts and figures 71 Financiën Finances 76 Projecten 2007 Projects

3 Missie en Visie Mission and Vision Missie Het beïnvloeden, aanmoedigen en bijstaan van samenlevingen over de hele wereld om de integriteit en de diversiteit van de natuur te behouden en ervoor te zorgen dat het gebruik van natuurlijke hulpbronnen op een eerlijke en ecologisch duurzame wijze plaatsvindt. Visie IUCN, a Union that works for a just world that values and conserves nature. Mission To influence, encourage and assist societies worldwide in preserving the integrity and diversity of nature and to take care that natural resources are used in a fair and ecologically sustainable manner. Vision IUCN, a Union that works for a just world that values and conserves nature.

4 Voorwoord Preface De aandacht van de media, het bedrijfsleven en de politiek voor klimaat en energie is in 2007 in Nederland eindelijk op stoom gekomen. Zowel nationaal als internationaal zien beleidsmakers en politici in dat ecologie en economie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. De verontrustende rapporten van natuurwetenschappers, die al doorklinken sinds het rapport van de Club van Rome, lijken langzamerhand serieus te worden genomen. En dat is goed nieuws. De berichten over hoe het ervoor staat met onze natuurlijke systemen liegen er niet om. Nu opkomende economieën als China, India, Brazilië en Rusland een enorme groei doormaken en het hoge consumptieniveau in de Verenigde Staten met geleende middelen in stand wordt gehouden, lijkt de definitieve zoektocht naar grondstoffen pas écht te zijn losgebarsten. De gevolgen? Nog maar kortgeleden werd de honderd dollargrens voor een vat olie gepasseerd. Veel beleggers gaan er nu al van uit dat de volgende honderd dollargrens ook spoedig zal worden bereikt. Dat energie alles te maken heeft met ecosystemen is in 2007 vooral doorgedrongen door de mogelijke effecten van energie uit biomassa op natuur en voedsel. Door de klimaathype was er voor het eerst meer aandacht voor duurzaam beheer en behoud van de natuur - oftewel ecosysteembeheer. Dit begrip wordt door de International Union for the Conservation of Nature (IUCN) en haar leden al jaren gehanteerd als sleutel om duurzaam met onze planeet om te gaan. Het uitvoerige onderzoek van de Millennium Ecosystem Assessment van de Verenigde Naties heeft ons laten zien dat meer dan de helft van de diensten die ecosystemen leveren aan de mens (schone lucht, water voor de mens, landbouw en industrie, voedsel en genen, biodiversiteit, grondstoffen, recreatie en cultuur) zodanig gedegradeerd zijn dat de planeet de menselijke samenleving niet lang meer kan ondersteunen. De gevolgen In 2007, the media, politicians and the business world in The Netherlands finally started paying real attention to climate change and energy concerns. Both on national and international level, policymakers are realising that ecology and economy are inextricably linked. The alarming reports of natural scientists, which have been heard since the report Limits to growth of the Club of Rome, seem to be taken more and more seriously. This is good news. The reports on how our ecosystems are doing are very alarming indeed. Because emerging economies like China, India, Brazil and Russia are undergoing enormous growth and the high levels of consumption in the United States are being sustained with borrowed means, the final rush on resources seems to have started for real. The consequences? Only a short while ago, the price of a barrel of oil passed the one-hundred-dollar mark. Many investors expect it to reach the two-hundreddollar mark very soon. In 2007, awareness of the fact that energy has everything to do with ecosystems was raised by the possible effects that energy from biomass may have on nature and our food supply. For the first time, sustainable management and preservation of nature - or ecosystem management - is receiving more attention thanks to the climate hype. Ecosystem management has been used by the International Union for the Conservation of Nature (IUCN) and its members for years as a way to manage our planet in a sustainable manner. The extensive research of the Millennium Ecosystem Assessment of the United Nations shows that over half of the services provided by ecosystems to humans (such as clean air, drinking water, water for agriculture and industries, food and genes, biodiversity, resources, recreation and culture) have been degraded to such an extent that the planet will not be able to support the human society for much longer. In 2007, numerous international studies showed that the results for humans and the voor mens en economie leiden in veel gevallen tot meer armoede, migratie en de teloorgang van bedrijven die hun business model niet tijdig transformeren, zo bleek in 2007 opnieuw uit verschillende internationale studies. Armoede, energie, water, ecosystemen en biodiversiteit zijn dus thema s met een grote onderlinge samenhang. De in 2007 gepubliceerde IUCN Rode Lijst van bedreigde soorten, de wetenschappelijke barometer van de biodiversiteit, gaf aan dat bijna soorten kwetsbaar zijn of worden bedreigd in hun voortbestaan. De lijst geeft op heldere wijze het menselijk falen aan, waarbij het niet alleen gaat om ontwikkelingslanden maar vaak ook om rijke staten. Zo lijkt er in Europa geen plaats meer te zijn voor de Iberische Lynx - een grote Europese katachtige - of lukt het ons niet om duurzame visserij stevig te verankeren in ons beleid. Ook andere landen hebben het moeilijk: China bleek niet in staat te zijn om de Yantze-dolfijn, één van de iconen van de Chinese mythologie, te behouden. En in Midden-Amerika voltrekt zich een slachting onder amfibieënsoorten. Het vergt enorme inspanningen van natuur- en milieuorganisaties, beleidsmakers, burgers en bedrijven om deze ontwikkelingen tegen te gaan. IUCN NL heeft opnieuw samen met verschillende lidorganisaties een bescheiden rol mogen spelen om low impact on ecosystems op de kaart te zetten. Na het succes van de open brief van meer dan tachtig topmensen kwam begin 2007 het initiatief om samen met de leden tien aanbevelingen te doen aan het nieuwe kabinet onder de noemer Samen sterk voor een groen en duurzaam Nederland. Deze aanbevelingen zijn opgesteld door de Nederlandse lidorganisaties van IUCN in samenwerking met enkele ondertekenaars van de open brief. Minister Cramer (VROM) gaf aan dat ze de aanbevelingen als waardevolle richtlijn zag voor het beleid en dat dit kabinetbreed zou worden opgepakt. Ook het 100-dagenplan van het kabinet gaf hier aandacht aan. Het is cruciaal dat nationaal beleid wordt gebaseerd op een langetermijnvisie en dat er rekening wordt gehouden met de internationale realiteit, zodat investeringen en ideeën goed van de grond kunnen komen en de juiste urgente maatregelen genomen worden. Daar gaan de tien aanbeveeconomy will often be: more poverty, migration and the loss of businesses who have not transformed their business model in time. Therefore, poverty, energy, water, ecosystems and biodiversity are strongly interconnected themes. The IUCN Red List of Endangered Species, which was published in 2007 and which is the scientific 'barometer' of biodiversity, indicated that almost 17,000 species are vulnerable or threatened in their very existence. The list clearly indicates human failure, not only in developing countries but often also in rich states. There seems to be no place for the Iberian lynx - a large European feline - in Europe, for instance, nor have we succeeded in embedding sustainable fishery in our policies. Other countries are experiencing problems as well: China has been unable to preserve one of its mythological icons, the Yangtze River dolphin, and a veritable carnage of several species of amphibians is taking place in Central America. It is taking enormous efforts of organisations for conservation and the environment, policy makers, civilians and companies to counteract these developments. Once again, IUCN NL, together with its various member organisations, was able to play a modest role in putting low impact on ecosystems on the agenda. After a successful open letter of over eighty leading figures, early 2007, an initiative was launched together with the member organisations to make ten recommendations to the new Dutch government entitled 'Towards a green and sustainable future for The Netherlands'. The recommendations were drawn up by the Dutch IUCN member organisations in cooperation with a few of the signatories of the open letter. The Dutch Minister of Housing, Spatial Planning and the Environment (VROM), Ms Cramer, stated that she regarded the recommendations as a valuable guideline for her own policies and that they would be taken into consideration by the government as a whole. The 100-day plan, the new government's first inventory of problems in The Netherlands and their possible solutions, also paid attention to the recommendations. It is crucial, that national policies are based on a long-term vision and that the international reality is taken into account to ensure that investments and

5 lingen over. Het zal de komende jaren het werk van IUCN in Nederland verder bepalen. Een praktische invulling hiervan is dat IUCN NL succesvol van start ging met de uitvoering van het vier jaar durende Ecosystems and Human Well Being programma, waarbij via een ecosysteemfonds in vier regio s verschillende projecten rond armoedebestrijding en ecosystemen worden gefinancierd. Na acht jaar als voorzitter van het bestuur van IUCN NL te mogen optreden, heb ik eind 2007 afscheid genomen van het Nationale Comité van deze dynamische internationale organisatie. Ik heb IUCN ervaren als een bijzonder kennis- en beleidsnetwerk, dat waar dan ook ter wereld contacten, kennis en invloed weet te combineren ten behoeve van de ecosysteemmissie. IUCN NL heeft in deze jaren een enorme groei en professionalisering meegemaakt, zowel qua middelen als staf en invloed. De bestuursvergaderingen heb ik als prettig en constructief ervaren. Mijn collega s in het bestuur en de vertegenwoordigers van de IUCN lidorganisaties in Nederland verenigd in de Raad van Toezicht wil ik van harte bedanken voor het vertrouwen dat ze in mij hebben gesteld. Ik wens de directie en staf, de leden, de internationale collega s en mijn opvolger Roger van Boxtel veel succes toe met de enorme uitdagingen die in het verschiet liggen. Doeke Eisma voorzitter Bestuur Doeke Eisma heeft veel betekend voor IUCN in Nederland. Namens de IUCN lidorganisaties verenigd in de Raad van Toezicht, de President van IUCN, de heer Mohammed Valli Moosa, en de Director General van IUCN, mevr. Julia Marton- Lefèvre, wil ik hem hierbij van harte bedanken voor zijn enorme betrokkenheid, tomeloze inzet en het leggen van contacten. Martien Lankester voorzitter Raad van Toezicht ideas develop properly and the correct, urgent measures are taken. This is what the ten recommendations are all about. They will also determine IUCN's work in The Netherlands for the coming years. A practical pendant of the recommendations is the successful realisation of the four-year IUCN programme 'Ecosystems and Human Well-being', which funds projects for ecosystems and poverty alleviation in four regions by means of an ecosystems fund. At the end of 2007, after having had the privilege of being the chairman of the Executive Board of IUCN NL for eight years, I took leave of the national committee of this dynamic international organisation. In my experience, IUCN is an extraordinary knowledge and policymaking network, which has the ability to combine contacts, knowledge and influence everywhere in the world for the benefit of the ecosystem mission. IUCN NL has grown and professionalized enormously in these past few years, both as regards to financial means as to staff and influence. In my opinion, the Executive Board meetings were always enjoyable and constructive. I wish to thank my fellow board members and the representatives of the member organisations who formed the Supervisory Board most sincerely for the trust they put in me. I wish the management and the staff, the members, the international colleagues and my successor Roger van Boxtel all the best in meeting all future challenges. Doeke Eisma Chairman of the Executive Board Doeke Eisma has been of great importance for IUCN in The Netherlands. On behalf of the IUCN member organisation united in the Supervisory Board, as well as IUCN President Mohammed Valli Moosa and Director General Julia Marton-Lefèvre, I wish to thank him sincerely for his tremendous efforts, single-minded dedication and broadening our network. Martien Lankester Chairman of the Supervisory Board

6 Hoofdstuk 1 / Chapter 1 Van klimaathype naar ecosysteem denken From climate hype to ecosystem thinking Het was mooi om te zien hoe de media, het bedrijfsleven en de politiek begin 2007 eindelijk wakker werden. Na Al Gore was daar opeens de langverwachte aandacht voor klimaat, energie en duurzaamheid, waaronder de Cradle to Cradle boodschap van afval = voedsel van architect William McDonough en chemicus Michael Braungart. Veel IUCN-leden hebben aan deze bewustwording bijgedragen. Ik zie het als een hoopvolle ontwikkeling, hoewel ik me voor kan stellen dat sommige milieuorganisaties dit proces met enige achterdocht bekijken. Wordt het beleid echt anders? Krijgt ecologie werkelijk een plaats in de economische besluitvorming, of blijft het gewoon business as usual? Ik denk dat dit proces echt doorzet. Al was het maar omdat we er niet meer voor kunnen vluchten. De onderlinge relatie tussen klimaat, energie, de jacht op grondstoffen, de toename van de wereldbevolking, de mondiale omarming van de westerse levenstijl en migratie enerzijds en het verdwijnen van ecosystemen en biodiversiteit anderzijds wordt steeds duidelijker. Deze thema s zullen de politieke agenda blijvend gaan domineren. En dat biedt kansen voor nieuwe allianties, waarbij oplossingen uit het verleden in de toekomst niet meer zullen volstaan. Onze missie - het bevorderen van de bescherming van de integriteit en de diversiteit van de natuur wereldwijd en het behoud van natuurlijke hulpbronnen en de ecologische en sociale duurzaamheid van het gebruik daarvan - werd in 2007 actueler dan ooit. En dat hebben we gemerkt. Niet eerder kreeg ons werkveld, ecologie en economie, zoveel It was good to see how the media, the business community and politicians awakened early After Al Gore, there was a sudden and belated interest in climate, energy sources and sustainability, including the cradle-to-cradle message of architect William McDonough and chemist Michael Braungart. Many IUCN members have contributed to this awareness. In my opinion this is a promising development, although I can imagine that some environmental organisations will regard it with some suspicion. Will policies really change? Will ecology really secure a place in the economic decision process or will it be business as usual? I am convinced that this process will continue; we can no longer escape. The relationship between climate, energy, the rush for resources, the increasing population of the world, the embracement of the western lifestyle on a global scale, and migration on the one hand, and the evanescence of ecosystems and biodiversity on the other is becoming clearer every day. These themes will become a permanent item on the political agenda, which will create chances for new alliances, but solutions from the past will no longer be sufficient. In 2007, our mission to promote the protection of the integrity and diversity of nature all over the world and to encourage the conservation of natural resources and the ecological and social sustainability of all its applications - became more relevant than ever. And it has not gone unnoticed. Never before did our field of work - ecology and economy - receive this much attention from businesses, the government and members. Apart from the realisation of several projects, our core business - uniting belangstelling van bedrijven, overheden en leden. Naast het uitvoeren van diverse projecten stond onze core business - het bijeenbrengen van partijen rond duurzaam ecosysteembeheer - centraal. Verschillende initiatieven werden uitgevoerd en opgestart vanuit onze positie als bruggenbouwer en beleidsbeïnvloeder, waarbij de inzet van ons internationale NGO- en kennisnetwerk samen met onze positie als donor van projecten in vele (tropische) landen zorgde voor een grote toegevoegde waarde. De toegenomen aandacht voor duurzaamheid zorgde voor een duidelijke toename van vragen, waardoor er een aanzienlijk beroep werd gedaan op onze staf. In 2007 was de beleidsbeïnvloeding van IUCN NL effectief. De effecten van de open brief van topmensen uit het bedrijfsleven richting de politiek - waarin men aanbood bij te dragen aan een effectieve en ondersteunende rol rond ecologische vraagstukken op basis van een gezamenlijke langetermijnvisie - waren groot. Bij maatschappelijke organisaties was het voor sommigen aan de business kant, zoals de koepel VNO-NCW, ook even wennen aan deze nieuwe rol. Na de open brief volgden in april 2007 tien concrete aanbevelingen die IUCN NL opstelde in samenwerking met lidorganisaties en vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven richting het nieuwe kabinet. In oktober 2007 vroegen meer dan jonge mensen, als Young Leader for Nature, werkzaam bij Nederlandse topondernemingen, hun CEO s om meer werk te maken van de commitments die ze in de open brief aan de politiek eerder hadden genoemd. Op deze manier was de cirkel van de open brief weer rond. IUCN NL ondersteunde dit initiatief en gaat in 2008 ook door om met Leaders for Nature het ecosysteem denken - de erkenning dat ecologie een gelijkwaardige plaats moet hebben in de economische besluitvorming - een plek te geven bij mensen in het bedrijfsleven. Daarbij was het mooi om vanuit ons hoofdkantoor te vernemen dat het format van Leaders for Nature wereldwijd wordt overgenomen. Concrete stappen werden ook gezet op Bali, tijdens de dertiende bijeenkomst van de partijen parties in effecting sustainable ecosystem management - played a key role. Various initiatives have been started and completed as a result of our role as mediator and policy advocate, with the added value of our international NGO and knowledge network and our position as a donor of many projects in tropical and other countries. The increased awareness of sustainability caused a marked increase in questions, which meant a considerable workload for our staff. In 2007, the policy advocacy of IUCN NL proved to be very effective. The open letter addressed to parliament and the government, written by leading figures in the business community, in which the signatories offered to play an effective and supportive role concerning ecological issues based upon a collective long-term vision was of enormous influence. Some of the civic organisations had to grow accustomed to this new role, especially the more business-oriented organisations such as the umbrella organisation VNO-NCW. In April 2007, the open letter was followed by ten concrete recommendations to the new government, which were drawn up by IUCN NL in cooperation with its member organisations and representatives from the business community. In October 2007, over 2,500 young employees of Dutch leading businesses, called Young Leaders for Nature, requested their CEOs to put in more effort towards realising the commitments of the open letter. This meant the open letter had come full circle. IUCN NL supported this initiative and we will continue to promote ecosystem thinking - recognising the equality of ecology in economic decision-making - with our Leaders for Nature programme in We were very pleased to hear from our head quarters that our Leaders for Nature format will be adopted worldwide. The parties attending the thirteenth assembly for the Climate Treaty on Bali have taken concrete measures as well. For the first time, counteracting deforestation through the use of CO 2 credits was on the agenda, and there were elaborate discussions on REDD (Reducing Emissions from Deforestation and Degradation). In the coming years, the

7 van het Klimaatverdrag. Voor het eerst stond het tegengaan van ontbossing door het benutten van CO 2 credits op de agenda en werd er uitvoerig gesproken over REDD (Reducing Emissions from Deforestation and Degradation). Bosbehoud als instrument tegen klimaatverandering zal de komende jaren van groot belang worden en IUCN NL zal REDD binnen de HIER-coalitie samen met anderen verder uitvoeren. In 2007 ging ook het Nature and Poverty Knowledge and Learning Network (NP.net) van start. Met NP.net is IUCN NL begonnen - samen met zeventien partners, waaronder Wereld Natuur Fonds, HIVOS, Wetlands International, Stichting Natuur en Milieu, Both Ends en Friends of the Earth - met het bijeenbrengen van de mondiale expertise op het raakvlak van natuurbescherming en armoedebestrijding. Het is niet alleen een verdieping van onze relaties met partners in een groot aantal tropische landen, maar dwingt ons ook om na te denken over de relatie tussen mens en natuur. Het Ecosystem Grants Programme, het financieren van kleinschalige projecten in ontwikkelingslanden, werd met steun van het Ministerie van Buitenlandse Zaken, de Nationale Postcode Loterij en een nieuwe financier, de Turing Foundation, vernieuwd en voortgezet. De focus ligt op duurzaam ecosysteembeheer van wetlands, bossen, kustgebieden door en samen met lokale organisaties in de Pantanal en het Guiana Shield (Zuid-Amerika), Zuidoost-Azië en Centraal- en West-Afrika. Daarbij hebben we gekeken naar nieuwe interventiestrategieën en heroriëntatie op de partnerorganisaties conservation of forests as an instrument against climate change will become increasingly important, and IUCN NL will take care of the further realisation of REDD within the context of the HIER campaign, in which the government, the business community and civic organizations work closely together. The year 2007 also marked the start of the Nature and Poverty Knowledge and Learning Network (NP.net). NP.net is a network formed by IUCN NL together with seventeen partners, including WWF, HIVOS, Wetlands International, Stichting Natuur en Milieu, Both Ends, and Friends of the Earth, which aims to collect global expertise on the combination of conservation and poverty alleviation. This does not only mean that our relations with partners in a large number of tropical countries intensified, but also that we had food for thought on the relationship between humans and nature. The Ecosystem Grants Programme - funding small-scale projects in developing countries - was renewed and continued thanks to support from the Dutch Ministry of Foreign Affairs, the lottery the Nationale Postcode Loterij and a new financial backer, the Turing Foundation. We are focussing on the sustainable ecosystem management of wetlands, forests, and coastal areas by and together with local people in Pantanal and the Guiana Shield (Latin America), Southeast Asia and Central and West Africa. In this context, we have been studying new intervention strategies and we have also reassessed our partner organisations in developing countries. Furthermore, IUCN NL prides itself in in ontwikkelingslanden. Daarnaast zijn we trots op onze betrokkenheid bij natuurbehoud op de zes Antilliaanse eilanden binnen het koninkrijk via de Dutch Caribbean Nature Alliance. Het bericht dat Peter Nijhoff, één van de oprichters van IUCN NL en voormalig bestuurslid, na een zware ziekte was overleden trof velen van ons. Peter heeft IUCN NL vanaf het begin altijd ondersteund. Ik hoop dat u met dit jaarverslag van 2007 een goede indruk krijgt van de activiteiten van IUCN NL in dit dynamische jaar. Wij hebben daarbij zoveel mogelijk samengewerkt met onze leden en partners en zullen ook het komende jaar verder gaan om de ecosysteemcrisis vanuit Nederlands perspectief op de agenda te krijgen, daarbij gebruikmakend van concrete projecten en ervaringen. Wij willen zo bijdragen aan een groter bewustzijn van een kritische massa die nodig is om een Tipping Point - een noodzakelijke omslag (vrij naar Malcolm Gladwell) - te creëren in ons economisch denken Tot slot wil ik hierbij onze bestuursvoorzitter Doeke Eisma bedanken voor zijn inzet, interesse, betrokkenheid en de plezierige samenwerking gedurende de afgelopen jaren. Willem Ferwerda algemeen directeur the participation in conservation on the six Dutch Caribbean islands through the Dutch Caribbean Nature Alliance. The news of the death of Peter Nijhoff, co-founder and former board member of IUCN NL, after a serious illness has been a blow to many of us. Peter has been a supporter of IUCN NL from the start. I hope that the annual report of 2007 will give you a good impression of IUCN NL's activities during this dynamic year. We have cooperated with our members and partner organisations whenever we could and we will continue to put the ecosystem crisis as seen from the Dutch perspective on the agenda in the year to come, using concrete projects and experiences. This way we aim to contribute to an increasing awareness among the critical mass needed to create a turning point in our economic thinking. Finally, I wish to thank the chairman of the Board, Doeke Eisma, for his dedication, concern, and involvement, and for the pleasant way in which we have worked together during the past years. Willem Ferwerda Executive Director

8 Hoofdstuk 2 / Chapter 2 Samen Together Bij de media, het bedrijfsleven en de politiek was er in 2007 veel aandacht voor klimaat en cradle to cradle. Het veroorzaakte een niet eerder vertoonde aandacht voor groen en duurzaamheid. In december 2006 publiceerden meer dan tachtig topmensen uit het bedrijfsleven op initiatief van het IUCN NL een open brief aan de politiek. Zij riepen Den Haag op om met een concrete visie te komen over milieu- en natuurbeleid, dit onderwerp hoger op de agenda te plaatsen en te verbinden aan concrete doelstellingen. Overheid, help ons duurzaam te produceren!, luidde de kern van het relaas. De overheid werd gevraagd om met het bedrijfsleven actief op zoek te gaan naar een effectieve en ondersteunende rol op basis van een gezamenlijke langetermijnvisie De brief was een openlijke erkenning dat de verschillende sectoren de transitie naar een duurzame samenleving - waarin ecosystemen een gelijkwaardige plaats hebben in het economische model - niet meer geïsoleerd kunnen bereiken. In 2007 werd duidelijk dat de noodzaak van samenwerking tussen bedrijven, overheden, academici en maatschappelijke organisaties - op basis van eigen kracht - waarde toevoegt aan het transitieproces. Op 7 februari 2007 werd de oproep van de ondernemers beantwoord in het coalitieakkoord, waarin het net aangetreden kabinet een duurzame leefomgeving één van de pijlers noemde voor de komende vier jaar. Het ontwikkelen van markten voor duurzame producten, de ruimtelijke inrichting en het dierenwelzijn stonden daarin centraal. Maar ook wilde het kabinet de maatschappij hier meer bij betreken. In het intentiedocument Samen Leven, Samen Werken omschreef het kabinet haar ambities na een breed maatschappelijk consultatieproces. IUCN NL heeft hieraan - in vervolg op de open In 2007, the media, the business community, and the political community started paying attention to the climate and the cradle-to-cradle principle. This caused an unparalleled awareness of green production methods and sustainability. On the initiative of IUCN NL, over 80 leading figures from the business community published an open letter to the parliament and the government in December They called on The Hague not only to draw up a concrete vision on policies to enhance the environment and natural areas, but to place these policies higher on the agenda and to link them to concrete objectives. The core of their plea was: Government, help us to produce more sustainably! The government was asked to take on an effective and supportive role together with the business community, and to base this role on a joint long-term vision. The letter meant that the different sectors of society openly recognise the fact that the transition to a more sustainable society, in which ecosystems play an equal role in the economic model, can no longer be made in isolation. In 2007, it became clear that the need for collaboration between businesses, the government, scientists, and civic organisations - based on their own strong points - is an added value to this transition process. On 7 February 2007, the appeal of the entrepreneurs found an answer in the coalition agreement, which states that the new government considers a sustainable living environment to be one of the cornerstones of government policy for the next four years. The key focus was on the development of markets for sustainable products, spatial planning and the welfare of animals. But the government also wishes to involve the whole of society in this task. After 100 days, the prime minister published a

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Margot Scheltema September 2014 22-9-2014 Scheltema - VITP 1 Wanneer is toezicht effectief? (1) Samenstelling RvT Profielschets Competenties; verschil

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Future Driven Value Creation 02-12-2013

Future Driven Value Creation 02-12-2013 Future Driven Value Creation 02-12-2013 Programma 16:30 Introductie en toelichting op het thema 17.15 Vraagstelling en individueel bezinnen 17:45 Break en broodjes 18:15 Break out sessies (2 groepen) en

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

PUM Netherlands senior experts and NBA

PUM Netherlands senior experts and NBA PUM Netherlands senior experts and NBA Wim Boone, sectorcoördinator accountancy,financial & admin. management 14 maart 2013 Agenda Why SMEs need support About PUM Sector Accountancy etc. Cooperation PUM-NBA

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

AGENDA. For the extraordinary general meeting of shareholders of Spyker N.V., established at Zeewolde ( the Company )

AGENDA. For the extraordinary general meeting of shareholders of Spyker N.V., established at Zeewolde ( the Company ) (This is an English translation of a document prepared in Dutch. An attempt has been made to translate as literally as possible but differences may occur. The Dutch text will govern by law) AGENDA For

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013

Update Empowermentproject Awasi Kenia september 2013 Update Empowermentproject Kenia september 2013 Het Empowerment-project in Kenia van de Rotaryclub Rhenen-Veendaal begint aan de derde fase: een derde en laatste bezoek, met een Empowerment workshop voor

Nadere informatie

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011

Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6. Jaarverslag / Auditor s report 2011 Монгол page 1 and 2, Nederlands blz 3 en 4 English page 5 and 6 Jaarverslag / Auditor s report 2011 1 2 Het bestuur van de NGO All for Children heeft op 26 mei 2012 het volgende jaarverslag vastgesteld

Nadere informatie

Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs

Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs Duurzaam leiderschap Over de wereld, de mens en onderwijs Elena Cavagnaro, lector in service studies MLI & SEN 2013 09 06 1 9/6/2013 Agenda Even voorstellen Wereldbeelden Welk beeld hebben we van de wereld

Nadere informatie

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg?

Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Private Governance : Werkt het? Is het genoeg? Workshop Public & Private Governance Wageningen UR / MinBuZa Th Hague, February 1, 2013 The Hague, Febr. 1, 2013 Public & Private Governance slide 1 Initiatieven

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

1.3 DUURZAAM ONTWIKKELEN IN DE PRAKTIJK

1.3 DUURZAAM ONTWIKKELEN IN DE PRAKTIJK 1.3 DUURZAAM ONTWIKKELEN IN DE PRAKTIJK Coert Zachariasse, CEO Delta Development Group Stefan Schuwer, lid Raad van Bestuur Ymere Paul Splinter, medewerker communicatie en professionalisering NEPROM Gespreksleider:

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

DRIVE AGAINST MALARIA ONTVANGT 104.000 EURO VAN LAND ROVER NEDERLAND DRIVE AGAINST MALARIA RECEIVES 104.000 EURO FROM LAND ROVER NETHERLANDS

DRIVE AGAINST MALARIA ONTVANGT 104.000 EURO VAN LAND ROVER NEDERLAND DRIVE AGAINST MALARIA RECEIVES 104.000 EURO FROM LAND ROVER NETHERLANDS DRIVE AGAINST MALARIA ONTVANGT 104.000 EURO VAN LAND ROVER NEDERLAND DRIVE AGAINST MALARIA RECEIVES 104.000 EURO FROM LAND ROVER NETHERLANDS V.l.n.r. Julia Samuël, David Robertson en CEO Marc Bienemann

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Duurzaamheid in Business context

Duurzaamheid in Business context Duurzaamheid in Business context 2 Voorbeelden waarde creatie (B2C & B2B) Maarten ten Houten Sustainability Manager Global Marketing Duurzaamheidsdialoog 5 maart 2014 HEINEKEN - Truly Global Presence >165

Nadere informatie

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC

STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC STICHTING LIGHTREC NEDERLAND MANAGER LIGHTREC LIGHTREC Energiezuinige lampen zijn goed voor het milieu, maar mogen niet worden afgedankt bij het gewone huisvuil. De materialen uit energiezuinige verlichting

Nadere informatie

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com

Best? New practice industry-university cooperation. Chemelot InSciTe. www.chemelot-inscite.com Best? New practice industry-university cooperation Chemelot InSciTe www.chemelot-inscite.com Aanleiding / Externe ontwikkelingen Wetenschappelijke competitie neemt toe; universiteit moet zich op sterktes

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009

De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo. Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 De social impacts van de sluiting van de bauxietmijn te Coermotibo Naam: van Cooten, Telina Paramaribo, 21 september 2009 Environmental and Social Assessment Stakeholder Engagement EIA Fishing Biodiversity

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Cork CHAMBER IN BUSINESS FOR BUSINESS. Cork Chamber Logo

Cork CHAMBER IN BUSINESS FOR BUSINESS. Cork Chamber Logo Cork Cork Chamber Logo Network Icon: MEETING OF PEOPLE, SHARING IDEAS, KNOWLEDGE, INTENTIONS. SENSE OF PARTNERSHIP. Typeface: STRONG, MODERN, DYNAMIC SANS SERIF. ADAPTABLE, LASTING QUALITIES Cork Tagline:

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

71st Annual Conference

71st Annual Conference Algemeen Secretariaat Secrétariat Général Generalsekretariat Secretariat General Secretaría General www.eurofedop.org 71st Annual Conference 11-14.05.2010 Portsmouth, UK POA the professional trades union

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats.

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Development, Strategies and Resilience of Young People with a Mentally

Nadere informatie

Instruction project completion report

Instruction project completion report Instruction project completion report The project completion report is in fact a final progress report providing a comparison between the start of the project and the situation at the end of the project.

Nadere informatie

Work to Work mediation

Work to Work mediation Work to Work mediation Mobility Centre Automotive Theo Keulen 19-9-2008 Policy Context Flexibility,mobility and sustainable employability are key words in modern labour market policy Work to work arrangements

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Welke functies moeten ingevuld worden?

Welke functies moeten ingevuld worden? Welke functies moeten ingevuld worden? De herziene Wod van papier naar praktijk! Jan-Bas Prins 17 juni 2014 Relevante documenten Europa 2010/63/EU EC Implementation, interpretation and terminology of Directive

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

Rethinking leadership and middle management

Rethinking leadership and middle management Rethinking leadership and middle management 17 October 2013 Prof. dr. Jesse Segers The Future Leadership Initiative @Segersjesse challenging thoughts about leadership. Ego-dominant ( macht ) Rationeel

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

ROTTERDAM CLIMATE INITIATIVE

ROTTERDAM CLIMATE INITIATIVE ROTTERDAM CLIMATE INITIATIVE Fred Akerboom January 29th 2014 Het Rotterdam Climate Initiative is het klimaatprogramma van de gemeente Rotterdam, Deltalinqs, DCMR Milieudienst Rijnmond en Havenbedrijf Rotterdam

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de toeleveringswereld.

Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de toeleveringswereld. S H E E T M E T A L p a r t s a n d a s s e m b l i e s I n t r o d u c t i e Wilvo heeft zich sinds de oprichting in 1970 continu ontwikkeld. Het resultaat is haar huidige vooraanstaande rol binnen de

Nadere informatie

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN

Dr Doede J Binnema. Programm leader Food&Nutrition HANNN Dr Doede J Binnema Programm leader Food&Nutrition HANNN Why is a cluster needed? Healthy Ageing has become an important pillar of R&D (e.g. Lifelines & ERIBA) in the three provinces of the Northern Netherlands

Nadere informatie

Materialiteit en waardecreatie. Jos Reinhoudt 21 mei 2015

Materialiteit en waardecreatie. Jos Reinhoudt 21 mei 2015 Materialiteit en waardecreatie Jos Reinhoudt 21 mei 2015 JOS REINHOUDT MVO Nederland Speerpuntonderwerpen: Transparantie Stakeholderdialoog Impact MVO Trendrapport 2015 j.reinhoudt@mvonederland.nl @JosReinhoudt

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Informatiefolder. Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012

Informatiefolder. Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012 Informatiefolder Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012 Kinderbijschrijvingen worden afgeschaft Met ingang van 26 juni 2012 kunnen kinderen

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Vergrijzing/verzilveren. Toenemende levensverwachting Christensen et al 2009. Ons vak in beweging

Vergrijzing/verzilveren. Toenemende levensverwachting Christensen et al 2009. Ons vak in beweging Ons vak in beweging Dr. Hans Hobbelen, Lector healthy Lifestyle, Ageing and Health Care Toenemende levensverwachting Christensen et al 2009 Vergrijzing/verzilveren Ontwikkeling grijze druk De 2010-2025

Nadere informatie

Management Development Next Level

Management Development Next Level Management Development Next Level NFMD congres 27 januari 2015 Marcel Knotter 1. Hoezo MD? 1. Hoezo MD? 1. Hoezo MD? Quiz Vraag 1 Wat is ca. de omvang van management- en A. $50-60 miljoen B. $500-600 miljoen

Nadere informatie

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Conferentie Luchtkwaliteit Brussel, 5 december 2014 Dr Hans Bruyninckx Executive Director European Environment Agency EEA rapporten 2014 Luchtverontreiniging een

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Van bedrijven voor bedrijven Peter Bareman en Annemarie van der Rest Wat betekent VV voor U? (inspecteur, vergunningverlener, beleidsmaker)

Van bedrijven voor bedrijven Peter Bareman en Annemarie van der Rest Wat betekent VV voor U? (inspecteur, vergunningverlener, beleidsmaker) Van bedrijven voor bedrijven Peter Bareman en Annemarie van der Rest Wat betekent VV voor U? (inspecteur, vergunningverlener, beleidsmaker) Samen optrekken voor continue verbetering veilige en gezonde

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie

Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie Institute for Aerospace Maintenance Maastricht (IAMM) Kennis als wapen in mondiale concurrentie 11 december 2014 Het project EUregio Life Cycle Costing (EULC2) is mede mogelijk gemaakt door bijdragen van

Nadere informatie