Het Fibromyalgie Syndroom (FMS) De patiëntengids

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het Fibromyalgie Syndroom (FMS) De patiëntengids"

Transcriptie

1 Het Fibromyalgie Syndroom (FMS) De patiëntengids

2 Operatieresultaten Het tweede, verwachtte onderzoek over kwadrant pijninterventie van 2003 tot 2008 Sinds september 2003 zijn 677 patiënten, die een kwadrant pijninterventie hebben ondergaan, systematisch opgevolgd. Hierbij moet worden opgemerkt dat in mijn statistieken absentie wordt gemaakt van anoniem multicentra onderzoek. Met een onderzoeksformulier zijn basisgegevens (leeftijd, geslacht, links- of rechtshandig), anamnesegegevens van de patiënt (jaar/maand van een preoperatieve, externe fibromalygiediagnose, acupunctuurdiagnostiek, eerdere therapieën) en gegevens betreffende de symptomen (pijn, klachten) in het bovenste en/of onderste kwadrant vastgesteld. Hierdoor is een controle van de operatieresultaten na 3, 6, 12 maanden en 3 jaar mogelijk. Bovendien kan het operatieresultaat betreffende subgroepen, wat betreft pijn en het spastisch darmsyndroom eveneens worden geëvalueerd. De patiënten werden bij aankomst willekeurig geselecteerd. Het onderzoek werd in de herfst van 2008 afgesloten. De gegevensanalyse is nu beschikbaar. Observatie na 6 maanden Van 634* geanalyseerde patiënten zijn 180 patiënten (28,39%) zes maanden na chirurgische kwadrant pijninterventie volledig zonder klachten, bij 300 patiënten (47,32%) is de situatie verbeterd en bij 154 patiënten (24,29%) is geen verandering opgetreden. * 43 onbekend, vertrokken, geen uitspraak mogelijk Observatie na 12 maanden Van 563* geanalyseerde patiënten zijn 285 patiënten (50,62%) één jaar na chirurgische kwadrant pijninterventie volledig zonder klachten, bij 231 patiënten (41,03%) is de situatie verbeterd en bij 47 patiënten (8,35%) is geen verandering opgetreden. * 114 onbekend, vertrokken, geen uitspraak mogelijk Observatie na 3 jaar Van 478* geanalyseerde patiënten zijn 294 patiënten (61,51%) drie jaar na chirurgische kwadrant pijninterventie volledig zonder klachten, bij 180 patiënten (37,66%) is de situatie verbeterd en bij 4 patiënten (0,84%) is geen verandering opgetreden. * 199 onbekend, vertrokken, geen uitspraak mogelijk Literature: Bauer J.A. Fibromyalgie Genezing is mogelijk Dit boek (vlaamse) krijgt u gratis over de telefoon BELGIE: +32 (0) of over fms-bauer.ch (trefwoord "boek")

3 De Index Index Pagina Deel I Het Fibromyalgie syndroom (FMS) Operatieresultaten (2003 tot 2005) Dek 2 Curriculum vitae 4 Wat is het FMS? Wat is fibromyalgie? Hoe wordt het FMS gediagnosticeerd? 5 De symptomen, de begeleidende en andere voorkomende symptomen 6 De verkeerd gestelde diagnose, in plaats van fibromyalgie 7 De oorzaken van de fibromyalgie 7 De behandeling van fibromyalgie 8 Deel II Acupunctuurpunten en kwadrantenpijn De diagnostische procedure en de causale, samenhangende samenvatting 9 De acupressuurdiagnostiek van de kwadrantenpijn aan de bovenste uiteinden 10 De acupunctuurpunten als tenderpoints De dikke darmmeridiaan (the large intestin) 11 De acupressuurdiagnostiek van de kwadrantenpijn aan de onderste uiteinden 12 De samenvatting, trefwoorden 12 De acupunctuurpunten als tenderpoints De nierenmeridiaan (the kidney meridian) 13 De stadia-indeling van de fibromyalgie 13 Het systematisch handelen bij een operatieve ingreep 14 Operatieresultaten, de discussie 15 Postface / Literatuur 16 FMS - een organische ziekte met somatic oorzaken (english) 17 Adressen / Aanvullende informaties en Links 18 De prijsinformatie (kostenraming) 19 Veelgestelde vragen aangaande de operatie (english) Vorm van de ondervraging voor de Fibromyalgia (english) 22 Oriëntatieplan voor de heenreis Dek 3 Stad kaart van CH-6340 Baar, Zwitserland Dek 4 3

4 Curriculum vitae Familienaam Voornaam Titel Bauer Johann Andreas Associate Professor Dr. med. Dr. med. habil. Geboortedatum September 11, 1947 Geboorteplaats Ouders (Vader) (Moeder) Pontedera (Pisa Italy) Bauer Andreas Bauer Dr. phil. Nicla Lagere school Middelbare school te Wittelsbach [General-education secondary school] 1966 Best eindexamen der jaargang (Best Abitur of the Year) Studiebeurs voor hoogbegaafden Studie geneeskunde aan de Universiteit München (Ludwig-Maximilian-University of Munich) 1972 Staatsexamen [Final university examination] 1973 Promotie in het vak Interne Geneeskunde Toekenning der Titel Dr. Med Studie der Filosofie en de Theorie der Wetenschappen aan de Universiteit München Militaire dienst, afgesloten als Majoor Geneesheer Verdere Chirurgische specialisatie aan de Uni München 1982 Erkenning tot Vak Arts voor het vak Chirurgie Handchirurgie Uni-Klinik München 1987 Doctoraat in het vak Chirurgie, theses uitgegeven in boekvorm 1988 in de Thieme Copythek onder de titel van «Neue Aspekte in der Verbrennungsmedizin» (Nieuwe Aspecten in de Brandwondengeneeskunde) 1987 Toekenning van de Titel Dr. Med. Habil Benoeming tot Privaatdocent voor het vak Chirurgie 1995 Benoeming tot apl. Professor voor het Vakgebied Chirurgie (Ordinarius) sinds 1989 Geïnstalleerd in eigen praktijk Onderzoeksgebieden: Sonographie der huid, Theorie der Ontsteking, Neurinom- Therapie middels Kortsluitinganastomosen, Anatomie van de Acupunctuurpunten en Fibromyalgie 4

5 Het fibromyalgie syndroom (FMS) FIBROMYALGIE Wat is het FMS? Wat is fibromyalgie? Het FMS (fibromyalgie syndroom) is een ziekte van de steun- en bewegingsapparaten met pijnen en vermoeidheidsverschijnselen in de spieren, gewrichtsbanden en pezen (van de bindweefsels van het lichaam, die uit vezels bestaan). «Fibro» betekent de vezelcomponenten, «My» de spiercomponenten en «Algie» de pijntoestand. Men kan het begrip verduitsen en van Faser-Muskel-Schmerz (FMS) of vezel-spier-pijn spreken maar fibromyalgie heeft zich ingeburgerd en de Engelse betekenis «fibromyalgia» uitgesproken: faibromàldscha. Hoe wordt de fibromyalgie gediagnostiseerd? Doorgaans zijn laboratoriumonderzoeken «Zonder bijzonderheden». Vooral kleine veranderingen kunnen aangetoond worden, zoals bij een klassieke reuma en de poly-artritis gevonden worden.deze juiste en belangrijke feiten leiden ertoe, dat, in tegenstelling tot een echte reuma, vereenvoudigd van een «valse reuma» gesproken wordt. Terwijl bij een echte reuma cortisone moet aangewend worden, mag volgens de Amerikaanse reumatologen bij fibromyalgie, geen cortisone ingezet worden. In 1990 werd door de Amerikaanse reumatologen de multi-enter-criteria-studie gepubliceerd, in degene de klinische en onderzoekscriteria werden vastgelegd. De patiënten moeten gedurende tenminste 3 maanden pijnen hebben en minstens 11 van de 18 vastgestelde plaatsen op het lichaam kunnen aantonen, die pijnlijk zijn bij druk. De arts drukt met zijn duimen of de wijsvinger. Voor studiedoeleinden worden apparaten gebruikt, die een juist gedefinieerde druk per vierkante centimeter uitoefenen. De drukpijnlijke plaatsen worden «tenderpoints» genoemd en zijn niet te verwarren met de triggerpoints van de Myofasziales pijnen. Deze kunnen vanzelf en bij druk op andere lichaamsplaatsen pijnen veroorzaken. Men noemt deze afstandelijke werking «verwijzende pijnen», vergelijkbaar met de afstandelijke werking van de acupunctuurpunten. Op een begerenswaardige wijze komen bij fibromyalgie zowel tenderpoints alsook triggerpoints voor. Net deze overeenkomsten, die naar de zogenaamde verwisselingmogelijkheden leidden, werden door Bauer en Heine (Literatuur 1,2) als aanzet waargenomen, om de gemeenschappelijke kenmerken te onderzoeken. Het werd reeds aangetoond dat, overeenkomstig de resultaten, rond de groep van Melzack, de triggerpoints in 71% overeenkomen met de acupunctuurpunten (Literatuur 13). Ook dat de acupunctuurpunten volgens Heine (Literatuur 5) in 82% van de gevallen corresponderen met anatomisch, definieerbare zenuwvaten-bundeltjes. Zodanig dat de acupunctuurpunten als acupunctuurgaten erkend en aangeduid kunnen worden, uit de welke het genaamde zenuw-vaten-bundeltje kan doordringen. Zij zijn niets anders als de huidige, anatomische Trias, bestaande uit de drie bouwstenen slagader, ader en zenuw. Bij beschouwing van de 18 tenderpoints was Bauer opgevallen, dat ook zij met de bekende acupunctuurpunten, overeenstemden. Dit was voor Bauer de aanleiding, bij handen voetchirurgische operaties naar zulke vernauwde of doordringplaatsen van de anatomische Trias uit te kijken. Naar deze punten, die met de ligging van de acupunctuurpunten overeenstemden. Er werden zo'n punten gevonden aan de uiteinden, waarbij kon vastgesteld worden, dat in deze bepaalde gebieden er 6 tot 8 vernauwde plaatsen veelvuldig verkleefd waren. Weliswaar bij deze patiënten, die onafhankelijk van een operatie over rondgaande pijnen geklaagd hadden. 5

6 Het fibromyalgie syndroom (FMS) Hierdoor werd de acupressuurdiagnostiek geboren. Bij deze uitvoering gaat men hetzelfde te werk, als bij het zoeken naar pijnlijke «tenderpoints». Met het onderscheid, dat alle punten van alle meridianen kunnen ziek worden en wanneer ze ziek geworden zijn, is het op een typische wijze.namelijk op vast gedefinieerde drukpijnen. Om die reden moeten alle punten van de dikkedarm-, longen- en perikardmeridiaan afgetast worden. Eveneens moeten alle punten van de nieren-, blaas-, galblaas- en andere meridianen onderzocht worden. Het overgrote aantal van punten, die bij de 18 tenderpoints mogelijk zijn, laat een preciezere diagnostiek toe. Er kon aangetoond worden, dat de fibromyalgie zeer vaak in één kwadrant begint en pas in de loop van een decennium, in een volledig beeld van toepassing is. Pas dan wordt de gegeneraliseerde fibromyalgie aangeduid en brengen de Amerikaanse reumatologen dit in verband, wanneer ze eisen, dat de patiënten in de vier kwadranten de pijnen moeten vertonen. De fibromyalgie begint bijvoorbeeld bij een jong meisje, wanneer zij in de leer gaat en met een ontsteking van de pezenschede wordt miskend. Jaren later doen schouder, nek en achterhoofd pijn en nog later ook de overzijde of het been van dezelfde kant. Rugpijnen treden ook op, vooral tijdens of na de zwangerschap. Tenslotte, na 5,10 of meer jaren, «doet alles pijn». Stadium 1 was in dit voorbeeld de aantasting van een van de bovenste kwadranten. Stadium 2 de aantasting van een van de buurkwadranten en stadium 3 is het totaalbeeld van de gegeneraliseerde fibromyalgie. De fibromyalgie kan met behulp van acupressuurdiagnostiek bewezen worden. Ze is vanaf nu geen verlegenheiddiagnose meer en ook geen verdenkingdiagnose. De symptomen en de begeleidende symptomen De pijn De fibromyalgische pijnen zijn grenzeloos. Grenzeloos in hun intensiteit en grenzeloos in hun uitbreiding. Het kunnen lange duurpijnen zijn, maar ook ten aanzien van een lichaamsdeel in sterkte, duur en veelvoud wisselen. Het kan een «alles doet pijnsyndroom zijn, maar ook «Wandelende pijnen». De patiënten beschrijven ze als diepzittende spierpijn, het branden, krampen, inschietend zoals messteken. Zeer vaak zijn pijnen en stijfheid 's morgens erger, vaak belaste spiergroepen geven intensievere pijnen. In de kaakgewrichten kunnen pijnen optreden, die kunnen toenemen tot de sterkste gezichtspijnen (de pseudo-trigeminusneuralgie, een atypische gezichtspijn). Kaakholte- en tandproblemen kunnen erbij optreden. Dikwijls worden de tanden getrokken en klaagt de patiënt over fantoompijnen in het gebied van de niet meer bestaande tanden. De tong- en slikongemakken zijn als het neck-tongue-syndroom bekend. De verdere, veelvuldige symptomen zijn: Hartsensaties/hartneurose bij een onopvallend E CG. Nu en dan thoraxpijnen achter het borstbeen (eventueel gecombineerd met een maagreflux). Ten tweede een bandvorming rond de borstkas of langs de ribbenbogen. De laatstgenoemde pijnvorm was ook in de klassieke oudheid bekend als pijnen onder de kraakbeenderen, hypochondrie. Terwijl ook de oudheidkundige artsen niet wisten, waarover het ging (omdat zij niets ziekelijks vonden). Daarom werd deze benaming een synoniem voor de ingebeelde ziekten, de hypochonder. Aan dezelfde verkeerde gevolgtrekking zijn de moderne artsen onderhevig, die in de fibromyalgie een somatoforme stoornis zien en daarmee hun oorzaak zoeken in de psyche. Een meer dan 2500 jaar oude dwaling, die vandaag nog geleerd wordt. Bij vrouwen een mastodynie (pijnen in één of de beide borsten), lymfepijnen. 6

7 Het fibromyalgie syndroom (FMS) Pijnen in de liezenstreek en het gebied van de genitaliën, urologische symptomen. Liespijnen zonder een voorliggende liesbreuk, een voetballerlies, stoornissen bij het ledigen van de blaas, een gestoorde urinevloed, een prikkelbare blaas; inferstitiellezystitis, vaginale krampen, nakrampen, menstruatiestoornissen, pijnen bij de menstruatiebloeding, onduidelijke pijnen in het onderlichaam bij vrouwen («uterus retroflexus», lakse gewrichtsbanden), die tot een on-nodige verwijdering van de baarmoeder leiden. Vermoeidheid De patiënten beschrijven hun vermoeidheid verschillend. De enen zijn lichamelijk geradbraakt, de anderen geestelijk uitgeput, verzwakt in hun concentratie. De totale energie is als ijs gesmolten en weggestroomd. Velen beschrijven loodzware ledematen, waarin elke kracht ontbreekt. Slaapstoornissen Doorgaans hebben de patiënten geen inslaapstoornissen maar doorslaapstoornissen. De slaap zelf is gestoord, omdat bij iedere beweging de bewegingspijnen de patiënt uit de diepe slaap wekken. De slaapapnoe treedt veelvuldig op, evenals spiertrillingen en spiertrekkingen in de slaap (ongecontroleerde arm- en beenbewegingen). Het «restless-legs» syndroom is een deel van de aspecten van de fibromyalgie. Tandenknarsen. Het slaappatroon is totaal anders dan dat van depressieve patiënten. Prikkelbare darm 20 tot 40% van de patiënten lijden aan buikpijnen, verstopping, diarree, een opgezette buik en misselijkheid. Soms lijken de pijnen van binnen «voor en achter aan de ribbenbogen opgehangen» te zijn (hypochondrié, zie boven), of van de galblaas uit te gaan. Ook het prikkelbare darmsyndroom is een deelaspect van de fibromyalgie. Hoofdpijnen Achterhoofdpijnen, Tinnitus, ooglidoedemen, migraine met pijnaanvallen tijdens de aura. Neurologische symptomen Een doof en prikkelend gevoel aan de uiteinden «overgevoelige huidgebieden» zwellingtoestanden aan de handen en voeten. Stoornissen van de behendigheid en van het beeld van gaan werden aangegeven maar door de neurologen werden echter geen ziekelijke veranderingen gevonden. Diagnosen, die in plaats van fibromyalgie, veelvuldig gesteld worden, zijn: Schouderartrose, Hals Wervel/ Borst Wervel / Lende Wervel -syndroom, rugpijnen, voor gewelfde tussenwervelschijven («nog» niet operatiebehoeftig, wegens er geen «echte»gebeurlijke tussenwervelschijf, maar een Protrusionen ), sacraal gewrichtsartrose, facettensyndroom, heup - en kniegewrichtenartrose. Trochanterodynie, Achillodynie, hielspoor, doorgezakte voet. Maar ook osteoporose, pseudo- Parkinson, atypische Parkinson van een uiteinde en multiple Sclerose. De door de patiënten meest gehate en gevreesde diagnose is die van een «somatoforme stoornis». Omdat deze in de omgangstaal van de patiënten en in het bijzonder van zijn omgeving vertaald wordt als: «Alles psyche!«en de patiënten blootstelt aan ontmoedigingen aan de lopende band. Daarbij is de depressie op te vatten, als een reactiverende neurose op de pijnen. 7

8 Het fibromyalgie syndroom (FMS) Wat zijn de oorzaken van fibromyalgie? Algemeen geldt het volgende standpunt van de artsen: Pathogenese is onduidelijk. De diagnose moeilijk en de behandeling symptomatisch. De fibromyalgie is ongeneeslijk. Voor het eerst opent het besef, dat bij de fibromyalgie de als acupunctuurgaten erkende acupunctuurpunten verkleven, een nieuwe weg. Zowel met betrekking tot de trefzekerheid van de diagnostiek alsook met betrekking tot de oorzakelijke behandeling.tengevolge van lichamelijke en/of psychische stress worden de vrije zenuwuiteinden en andere door eiwit ommuurd, dat ter plekke stolt en de gaten verkleeft. De verkleefde gaten kunnen chirurgisch zo vrijgemaakt worden, dat zij mogelijk niet weer verkleven. Opgetreden spanningen in de vezelbundel kunnen geëlimineerd worden. Bevrijdingsplakjes zijn zinvol, kortom, de finesses van de handchirurgie en de perifere zenuwchirurgie, inclusief de microchirurgische technieken zijn nodig. Het besef, dat er regelrechte «schakelkasten van de meridianen» aan de arm en voet bestaan, maakt de operatie mogelijk. Bij deze wordt er door een snede 6 tot 8 punten opgezocht, die een kwadrant beheersen. De stresstheorie dekt moeiteloos alle bekende factoren af, die een bestaande fibromyalgie verslechteren of een latente tot het uitbreken kunnen laten komen. Het weer, tocht, koude, een te zware training, het bouwen of renoveren van een woning, hormonale veranderingen, beproevingen van het noodlot en psychische stress. Maar ook ziektes, infecties door virussen, bacteriën, verwondingen, echte reuma, Lupusschildklierziektes. Vele factoren, maar slechts één mechanisme! Behandeling van de fibromyalgie. In de eerste maanden is de tot nu toe gebruikelijke soort van behandeling aangekondigd. Ontstekingsremmende, slinkende, spierontspannende, stemmingsopbeurende medicatie zijn aangebracht. Voorzichtige ziekengymnastiek, fysiotherapie, koudebehandeling, bij een prikkelbare darm is er een voedingsadvies. De gebruikelijke behandelingsvoorstellen zouden echter niet de opmerkzame blik op de gestoorde meridianen versperren. De patiënten kunnen leren, op de juiste plaatsen en in de juiste richting te masseren, naar het Chinese motto: «Zachte wind brengt succes.» In de gevorderde gevallen zal men niet tot een chirurgische vrij-making van de verkleefde acupunctuurpunten omheen kunnen. De resultaten zijn goed. 90% van de geopereerde patiënten werden en blijven vrij van ongemakken. (zie operatieresultaten). HET COMMENTAAR In dit werk wordt aangetoond, dat bij een fibromyalgische symptomatiek, de pijnlijke acupunctuurpunten een vooraanstaande rol spelen. Dat de operatieve bevrijding een nieuwe weg tot de bestrijding van de pijnsymptomatiek bij fibromyalgie kan voorstellen, wanneer conventionele onderzoeksresultaten zonder succes waren. Bij de geopereerde patiënten blijkt zeer veelvuldig, dat zij of een competente kwadrantenpijn of tot het tijdstip van het onderzoek reeds het begin van de ziekte aangetoond hadden. De toepassing van de acupressuurdiagnostiek en de bezinning op de grondlaag van de tenderpoints als acupunctuurpunten, leidt tot het besef, dat er vroege stadia, van de «fibromyalgie» bestaan. En dat deze stadia als, een eenzijdige kwadrantenpijn vatbaar en te diagnosticeren zijn. Bij een overeenkomende, uitgesproken bevinding zou het meest pijnlijke kwadrant of de eerst opvallend, pijnlijke kwadrant naar een operatie geleid worden. Deze nieuw in de praktijk ingebrachte resultaten leidde ertoe, dat bij de patiënten een grote kans bestaat, om de ongemakken te elimineren. De gebruikelijke behandeling van fibromyalgie beperkt zich op de symptomatische resultaten, die van psychologische, psychosomatische en psychotherapeutische maatregelen begeleid worden. Dit met het doel, de patiënten bij te brengen, om met deze tot nu toe ongeneeslijke ziekte te leven. Dr. med. Gabriele Herzberger 8

9 Acupunctuurpunten en kwadrantenpijn Johann Bauer, Hartmut Heine * * Instituut voor Antihomotoxische geneeskunde en grondregulatieonderzoek, Baden-Baden (Herwerkt artikel uit de biologische geneeskunde, december 2000) Samenvatting. Bij chronische ziekten waaronder fibromyalgie kunnen bij druk, de acupunctuurpunten zich als pijnlijke triggerpunten, respectievelijk tenderpoints herkenbaar geven. Dit is terug te voeren op de anatomische structuur van de acupunctuurpunten. Zij stellen telkens een vernauwing (scherp begrensde gaten in Faszien, Aponeurose, gewrichtsbanden, beenderen en dergelijke) van een trekkende zenuw-vaten-bundel voor. Dit is gewikkeld in een licht ontstoken, gekruld bindweefsel. Over de zenuwen van een bundel bestaan terugkoppelingen naar de kutimyogenen, viszeralen en -neuronalen reflexbanen. Deze stoornissen kunnen zich in pijnlijk reagerende acupunctuurpunten, met een beëindigingprocedure van fibromyalgische kwadrantenpijnen realiseren. Dit gebeurt op grond van een ontstekingsgebonden, collagene ommuring van de zenuw-vaten-bundels in de huidige perforatie. Worden bepaalde tot een kwadrant behorende acupunctuurpunten operatief ontlast, dan kan dit, net zoals aangetoond bij 627 geopereerde patiënten, in 66%van de gevallen leiden tot een blijvende pijnvrijheid, en in 22% van de gevallen tot een verregaande pijnvrijheid. Sleutelwoorden: kwadrantenpijn, acupunctuurpunten, acupressuur, fibromyalgie, operatieve handelwijze. Diagnostische handelwijze en causale samenhang Inleiding Vele patiënten met een aangetoonde fibromyalgie of met fibromyalgische ongemakken kunnen zich het begin van de pijnen herinneren. In het bijzonder, dat 5, 10 of meer jaren terug de pijn bijvoorbeeld in het gebied van de rechterarm of -schouder begonnen was. In de loop van de tijd breidde de pijn zich dan uit over het ganse lichaam. Op het tijdstip van het onderzoek waren de rondgaande pijnen over het ganse lichaam en op verschillende tijden voorhanden. De klassieke geneeskundige pijnanamnese kan op de volgende wijze beschreven worden: Door de pijnanamnese zullen plaatselijke ( vb. een ganse arm, de linkse bovenkaak), tijdelijke (vb. duurpijn, plots inschietend), kwalitatieve (vb. brandend, elektriserend) en kwantitatieve (vb. matig, zeer sterk) aspecten van de pijnwaarneming vastgesteld worden. Deze registratie van de pijnwaarneming gebeurt met de vragen: Waar doet het pijn? Wanneer doet het pijn? Hoe doet het pijn, waar is, de pijn mee verbonden? Hoe sterk is de pijn? Met de registratie van de locatie en uitstraling van de pijnen kan er reeds voor een deel, een structurele rangschikking van de ongemakken gebeuren. In voorafgegaan werk kon aangetoond worden, dat bij de fibromyalgische symptomatiek, de pijnlijke acupunctuurpunten een vooraanstaande rol spelen. En bij een operatieve bevrijding een nieuwe weg voorstelt, tot de bestrijding van de pijnsymptomatiek bij fibromyalgie. Het doel van deze arbeid is, de betrekkingen tussen de kwadrantenpijn en acupunctuurpunten, juister af te stellen. 9

10 Acupunctuurpunten en kwadrantenpijn Het operatieresultaat werd in follow-up (voortzetting) gedocumenteerd. Het reeds gepubliceerde succesquotum van 90% kon tot nu aangehouden worden. Na een zekere postoperatieve wachttijd, die doorgaans met de duur van de lijdensweg samengaat, worden de patiënten in het gebied van de geopereerde kwadranten blijvend vrij van ongemakken. Bij 80% van deze patiënten breidt de positieve werking van de operatie zich ook uit op de niet geopereerde buurkwadranten, zodanig dat bij 70% van de patiënten één operatie volstaat. Slechts bij 20% is een tweede operatie nodig. Deze wordt doorgaans 6 tot I2 maanden na de eerste operatie noodzakelijk. De acupressuurdiagnostiek van de kwadrantenpijnen van de bovenste uiteinden. Reeds in het begin van de 80er jaren werd over de thematiek van de triggerpoints evenals de acupunctuurpunten gediscussieerd (Literatuur 9). Betreffende de acupunctuurpunten ligt een gedefinieerde basis aan de structuur: een vaten-zenuwenbundel, die gehuld in een gekruld, ontstoken bindweefsel een vernauwing passeert (Faszienperforatie, beenderkanalen, Aponeurosen en diens meer [Lit 5,7,11,13]). Daarbij mag niet over het hoofd gezien worden, dat de zenuwen van de acupunctuurbundels aan de kutimyogene, -viscerale en -nerveuze reflexbanen aangesloten zijn. Over de vatenwand-zenuwenplexus is de sympathicus dicht geschakeld. Elke langer durende stoornis van de zogenaamde reflexbogen leidt onder andere tot een vrijmaking van de ontstekingsbevorderende substantie P («neurogene ontsteking»). Daardoor kunnen in de acupunctuurperforaties ontstekingen veroorzaakt worden. Deze leiden over de collageenvormingen tot de ommuring van de toebehorende vaten-zenuwen-bundels, met een opdeinen van de pijnsymptomatiek in het puntgebied (Lit 8). Het gaat hier over pathologische Afferenzen, die van de verkleefde acupunctuurpunten uitgaan. Ze worden centraal vertegenwoordigd en van mijn ik in andere gebieden geprojecteerd. Er is hier sprake van een soort van fantoompijn. De voorgeschreven insteekdiepte is van belang, wanneer de eigenlijke, func-tionele vernauwing, bijvoorbeeld Di 10 ( de dikke darmmeridiaan) bereikt moet worden. Dit punt is van zijn kant gemarkeerd door een in de oppervlakkige lichaamsfaszie (hier een Fascia brachialis) geperforeerde, van een diepe vaten-zenuwen-bundel vertakkende vatenzenuwen- bundel. Bij pijnen in het arm- schouder- of hals- en hoofdgebied is de dikke meridiaan gestoord. In menige gevallen ook de longenmeridiaan alsook de buurmeridiaan. Af en toe ook de andere buurmeridianen. De longenmeridiaan veroorzaakt de drukpijnlijkheid van de voorste vlakken van de schouderkogel. Dit verklaart, waarom in het gebied van de bovenste uiteinden pijnen optreden. Deze kunnen de patiënten een schouderpijn en de onderzoeker een letsel in de streek van de Rotatorenmanchette voorspiegelen. In het gebied van de zijdelingse halsdriehoek kruist de dikke darmeridiaan de galblaasmeridiaan en kan dus de stoornis op de galblaasmeridiaan overdragen. Hij begint in de laterale ogenhoek, trekt naar het oor, naar het wrattenuitsteeksel, en van daaruit over de hoofdzwoerd naar het voorhoofd en dan terug tot in de nek. Dit feit verklaart waarom patiënten met stoornissen in de streek van de dikke darmmeridiaan over hoofd- en nekpijnen klagen, of dat een oog, namelijk op de homolaterale zijde van de stoornis dicht zwelt. Dit gebeurt voornamelijk 's morgens. Ook waarom oorgeruis wordt vernomen en er een achterhoofdpijn of een migraine bestaat. Ook de atypische gezichtspijn kan zo verklaard worden. Het eindpunt van de dikke darmmeridaan ligt in het bereik van de contralaterale zijde over de hoektand en de passende kaakholte. Om die reden is begrijpelijk, waarom enkele patiënten, die een stoornis van de dikke darm aantonen, over tand- en/of kaakpijn klagen (Lit 1,2,9) of over een stoornis in het gebied van de kauwgewrichten. 10

11 Acupunctuurpunten en kwadrantenpijn Acupunctuurpunten als tenderpoints. Voor de diagnose van de bovenste kwadrantenpijnen, in het bijzonder voor de opheldering van de samenhang, is het aanbevolen om met het acupunctuurpunt Di 4 te beginnen (afbeelding 1). Dit kan reeds bij het eerste handen schudden vastgesteld worden. Wanneer dit punt drukpijnlijk is, trekt de patiënt wegens de pijn, meestal de hand terug. Trekt de patiënt de hand niet terug, of komt het respectievelijk tot geen pijnuiting, dan is er met een hoge waarschijnlijkheid geen stoornis van de dikke darmmeridiaan aan de rechterzijde voorhanden. Dan moet opgehelderd worden, of de patiënt misschien linkshandig is. Het is raadzaam om daarna te vragen, waar de patiënt overal pijn heeft. Laat de patiënt bepaalde plaatsen, die tot de dikke darmmeridiaan en zijn buurmeridianen behoren weg, moet er doelgericht naar gevraagd worden. Door het contact met de vele artsen in een verschillende specialisatie, verzwijgt de patiënt misschien onbewust aan de orthopeden, dat hij kaakpijn had. En aan de HNO- of tandarts, dat hij ook schouderpijn enzovoort had. In volgorde van de veelvuldige voorstellingen, met betrekking tot de fibromyalgie en fibromyalgische ongemakken, wordt het pijnbeeld noch door de patiënten, noch door de artsen in zijn totaliteit gezien. Nadat het acupunctuurpunt Di 4 onderzocht wordt (dat geldt voor de beide bovenste uiteinden), wordt de dikke darmmeridiaan naar de centrale plaats gevolgd. Een bijzonder oogmerk is te richten op een eventuele drukpijnlijkheid in het gebied Di 5, Lo7 tot Lo 10. Lo 7 en Lo 8 komen overeen met deze drukpijn, die in de handchirurgie als aanwijzing voor een Tendovaginitis van de eerste en tweede strekpezenvakken beoordeeld worden. Daarom mag niet uitsluitend de acupressuurdiagnostiek uitgevoerd worden maar moeten ook alle uit de handchirurgie bekende onderzoekspunten, zoals een kloppende Vinger, instabiliteit van de kapselband Tendovaginitis, skiduimen en dergelijke meer, mee onderzocht worden. Bovendien moet men er op letten, of Di en 14 drukpijnlijk zijn. Aansluitend worden de punten Lo 5 en Pe 3 onderzocht. Het is aanbevolen, om bij de acupressuur van de longenmeridianen gelijktijdig te vragen, of de patiënt pijnen in de schouderkogel of in de voorste vlakken van de schouder heeft. Bovendien zou moeten gevraagd worden, of de patiënt ooit borstpijn, thoraxpijnen of geheel onduidelijke hartklachten bemerkt heeft. Aansluitend wordt de schouderhoogte palpeert. Bijzonder belangrijk zijn Di 15 en Di 16 in het halsgebied zijn de punten doorgaans niet drukpijnlijk. Maar er moet naar alle ziektebeelden gevraagd worden, die op basis van hun, betrekking tot de positie met de reeds vermelde meridianen, in samenhang kunnen staan. Of er pijnen in de streek van de kaakshoeken en de bovenkaken opgetreden zijn. Of er tandkwalen of kaakongemakken voorhanden zijn, of het oog of de ogen dicht zwellen. Of er zichtstoornissen optreden, of de druk van binnen op de ogen verhoogd is. Of er een oorgeruis bestaat en eventueel een Tinnitus of een achterhoofdspijn. Migraine Vermoede schade aan de tussenwervelschijven Bevroren schouder in de streek Pseudo-Trigeminusneuralgie van de HWZ/BWZ Achterhoofdpijn Recidiverende pezenschede Schouder-armsyndroom ontsteking van de onderarmen Verkrampte rug Myogelosen in het gebied Halswervelzuilsyndroom van de schouderbladen Spanningshoofdpijn Impingement van de schouder CRPS Tabel 1 : diagnosen bij kwadrantenpijn van de bovenste ledematen 11

12 Acupunctuurpunten en kwadrantenpijn De typische uitslag voor een patiënt met kwadrantenpijn ziet er op de volgende wijze uit: de punten Di 4, 7, 8, 9. 10, 11, 12 en 13, Lo6 en Lo5 zijn drukpijnlijk. Facultatief drukpijnlijk zijn de punten Di , Lo 1, 2. Di 19.20, Gb en 12. Bij een exacte acupressuurdiagnostiek blijkt doorgaans, dat vooral de punten Di 7-12 en Lo 6 drukpijnlijk zijn. Is dit het geval, dan is er een kwadrantenpijn voorhanden, die op een prikkelbaarheid van dit belangrijk gedeelte van de dikke darmmeridianen terug te voeren is (Lit 1). In overeenstemming met een lang aanhoudende anamnese met een veelvuldig patroon aan diagnosen, is uiteindelijk de operatieve vrijmaking van de passende acupunctuurpunten aangewezen. Voor de kwadrantenpijn aan de bovenste uiteinden tellen de in tabel 1 opgesomde diagnosen. Naar de huidige ervaring stelt het Complex Regionaal Pain Syndroom (CRPS) een kwadrantenpijn voor en is identiek met het stadium 1 van het FMS. De desbetreffende onderzoeken zijn aan de gang. Acupressuurdiagnostiek van de onderste uiteinden. Voor de diagnose van de onderste kwadrantenpijnen houdt men zich wezenlijk aan de acupunctuurpunten van de nierenmeridianen (afbeelding 1). Er zou daar met een controle van een compressiepijn van de voorvoet moeten begonnen worden. Aansluitend wordt naar een drukpijn op de dorsale zijde van de tussenruimte tussen de Metatarsalkopje gezocht (Galblaas,Maag en Lever). Bij diepzittende rugpijnen, pijnen in het gebied van de heup, van de Trochanlers, van de dijbenen, bij kniepijnen, pijnen aan de achillespees, aan de hiel en de voorvoeten is de nierenmeridiaan gestoord. In menige gevallen ook de blaas- en galblaasmeridiaan, tot degene waar kruisverbindingen bestaan. Boven Milt Pancreas 6 bestaat een schakeling van de lever -, milt / pancreas - en nierenmeridiaan. De nierenmeridiaan begint met Ni l op de Plantarzijde van de voorvoeten. Bij een stoornis wordt dit punt nogal eens door een verharding van een therapieresistente stekelwrat gekenmerkt. Hier is voorzichtigheid geboden. De drukpijnlijkheid van Ni 1 kan bij acupressuur door een Morton-Neurom voorgespiegeld worden. Terwijl Ni 2 zelden drukpijnlijk bevonden wordt, krijgen de punten Ni 3, 4, 5, 6, 7 en 8, en MP 6 het 't zwaarst te verduren van de diagnostiek. Zijn deze punten gestoord, dan is een fibromyalgie van de rechtse of linkse kwadranten voorhanden. Boven de schakeling MP 6 kan de levermeridiaan geprikkeld zijn. Deze komt tot uitdrukking in een homolaterale pijn, die een lieshernia kan voorspiegelen (een voetballerlies). De milt-pancreasmeridiaan kan bij prikkeling een opgezette buik teweegbrengen. Feitelijk leiden 30 tot 40% van de fibromyalgie-zieken aan een prikkelbare darmsyndroom. Afbeelding 1: de uitbeelding van de nierenmeridiaan (Ni) met de voor de problematiek relevante, diepzittende rugpijnpunten De kruisverbindingen van en naar de blaasmeridiaan leiden tot deze stoornis, die zich als een pijn in de knieholte en aan de zitplooi kan laten bemerken. Hier geven de patiënten aan, alsof ze op een ijsklomp zitten met de grootte van een tennisbal. Verder treden pijnen op in de streek van het Iliosacraalgewricht of Iliosacraalvoeg). Deze uiten zich als diepzittende rugpijnen. Bovendien lijden 12

13 Acupunctuurpunten en kwadrantenpijn vele fibromyalgie-patiënten aan interstitieller Zystitis. Een blaasstoornis met een lage Urinflow (urinevloed). De geïrriteerdheid van de blaasmeridiaan kan zich precies tot zijn uitgangspunt aan de ooghoek uitbreiden en begeleidende hoofd- en nekpijn veroorzaken. Evenals pijnen tussen de schouderbladen en in het gebied van het rugspierstelsel. Zeer vaak is gelijktijdig de galblaasmeridiaan geïrriteerd. Men vindt dan een duidelijke compressiepijn in de voorvoet (zie boven). Een drukpijn in de streek van Galblaas 35, 36 en 37 is eerder zelden. Daarentegen zijn de punten Gb 32 en 33 veel voorkomend drukpijnlijk. Bij pijnen in, de heupstreek of boven de Trochanter is Gb 30 drukgevoelig. Stadium Bevinding 1 Een kwadrant is aangetast 2s 2h 2d Een buurkwadrant is aangetast (uitzondering een pijn aan een zijde = standard) Een buurkwadrant is aangetast (= hemilateral) Een buurkwadrant is aangetast (= diagonal) 3 De beide buurkwadranten zijn aangetast 4 Alle kwadranten zijn aangetast (dit stadium komt overeen met een Gegeneraliseerde fibromyalgie. Bij alle 18 tenderpoints van de American Colleges of Reumatologie - Classificatie zijn deze pijnlijk bij druk) Tabel 2 : de stadia-indeling van de fibromyalgie (Stage classification for Fibromyalgia by Bauer 2002) De boven de galblaasmeridiaan escorterende pijnen kunnen in volgorde van de kruising met de dikkedarmmeridiaan in de Fossa supraclavicularis een nek- en achterhoofdpijn veroorzaken. Deze kunnen bij een gelijktijdig gestoorde dikke darmmeridiaan de veroorzaakte pijnen versterken of bij een niet gestoorde dikke darmmeridiaan, nekpijn en achterhoofdpijn veroorzaken. De nieren-, blaas- en galblaasmeridiaan worden boven de dikke darmmeridiaan verzet, waardoor een bovenste kwadrantenpijn zich ook op de onderste kwadranten, langs dezelfde zijde uitbreidt. Boven deze schakeling wordt uit de bovenste kwadrantenpijn, een pijn langs een zijde geregistreerd, die ook de onderste kwadranten langs dezelfde zijde grijpt. En uit de onderste kwadrantenpijn, gelijktijdig de bovenste kwadranten langs dezelfde zijde grijpt (tabel 3). De kruisverbinding van de rechteren linkerzijde Een klein graderende voorwelving van de tussenwervelschijf Een lichte Protrusion van de tussenwervelschijf zonder een vernauwing van de Duralzakken Een klein graderende Stenose met een onzekere vernauwing van de zenuwenwortel Matig omschreven, degeneratieve veranderingen Een matige artrose van de ellebooggewrichten, schoudergewrichten, enzovoort Een duidelijke, maar niet sterk uitgesproken Unkovertebralartrose Een matige osteoporose Tabel 3: voorbeelden voor de diagnosen, die van de fibromyalgie kunnen voorgespiegeld worden 13

14 Acupunctuurpunten en kwadrantenpijn loopt over de kruising van de dikke darmmeridiaan in het gebied van de Infundibulums aan de bovenlip. Evenals van de Ren- Mai- en Du-Maimeridianen (Chinese uitdrukking) aan de voorste en achterste middellijn van het lichaam. Afbeelding 2: Het verloop van de dikke darmmeridiaan in de onderarm (doorgaande lijn). De dikke darmpunten Di 7, 8, 9, 10 en 11, aanvullend het punt Lo 5 van de longenmeridiaan zijn aangeduid. De positie van de huidsnede is gepunt gemarkeerd De door middel van acupressuur gediagnosticeerde kwadranten-/eenzijdige pijn kan alleen dan als criterium voor een operatie ten gronde worden gelegd, wanneer de conventionele onderzoeksresultaten, vooral de beeldgevende resultaten en de reumatologische labo-onderzoeken uitgevoerd werden, en geen bijzonderheden hebben opgeleverd. Wanneer er conventioneel kan behandeld worden, dient de acupressuurdiagnostiek enkel voor de diagnosestelling. Bij de in tabel 3 uitgevoerde diagnosen is voor de van ongemakken beklaagde patiënten, het zoeken naar een oorzaak weinig succesvol, zolang er niet aan gedacht wordt, dat er zich achter de kwalen een tot nu toe onbekende fibromyalgie kan verschuilen. Het is alleen in de meest zelden gevallen voorstelbaar, dat 30- tot 40jarige patiënten op basis van jarenlange pijnen een kunstheup of een kunstmatig kniegewricht krijgen. De pijnen worden ten onrechte uitsluitend als afhankelijk van degeneratie en artrose opgevat.dit is de oorzaak voor de relatief lage (40-60%) resultaatskwaliteit bij bepaalde operaties aan de tussenwervelschijven, als vervanging van de gewrichten en artroscopieën. De methodische handelswijze bij een operatieve ingreep. Bij de diagnostische acupressuur (met inachtneming van alle belangrijke aspecten voor de kliniek en chirurgie) wordt bij een langdurende anamnese de indicatie voor een operatieve vrijmaking gesteld. Dit met betrekking van een passende bloedvat-zenuwbundel van acupunctuurpunten. De operatieve handelswijze werd reeds grondig beschreven (1,2). Hier worden bijvoorbeeld de bovenste kwadranten nogmaals toegelicht (afbeelding 2). Van de Epicondylus lateralis wordt, om de voor de bovenste kwadrantenpijn relevante punten voor te stellen, naar distal een 8 cm lange, S-vormige huidinsnijding zo geleid, dat de Faszien, respectievelijk de Aponeurosenperforaties van Di 10 en Di 11 evenals van Lo 5 en Lo 6 stomp vrijgemaakt kunnen worden. De bloedvat-zenuwbundel wordt in de diepte gevolgd, om een vernauwende Frohse-arcade of Henry-lus op te tillen en in te snijden. Daarna worden de spiertakken van de N. radialis voorgesteld, die teruglopend de Faszie/Aponeurose in de acupunctuurpunten perforeren (Di 7). De bloedvat-zenuwbundel wordt zorgvuldig geprepareerd en de toebehorende perforaties wijder gemaakt of ingesneden. De insnijdingranden van de Faszie/Aponeurose worden met resorbeerbaar naadmateriaal aangepast. De huid en onderhuid worden met een ononderbroken lntrakutannaad afgesloten. Aansluitend volgt er een positie zonder 14

15 Acupunctuurpunten en kwadrantenpijn spanning van het uiteinde. Het wordt voor 24 uur in een wattenverband gelegd. Vanaf de eerste dag na de operatie volgen er actieve bewegingsoefeningen.na 14 dagen verdwijnen de draden bij de resorbeerbare draad, de knopen vallen af (bij niet resorbeerbare draad is er een verwijdering van de huiddraden).aan het onderbeen worden volgens betekenis de punten Ni 3, 4, 5, 6 en 7 evenals MP 6 operatief aangepakt. Een gedeeltelijke belasting is vanaf de operatiedag toegestaan. Men noemt het overtrokken geformuleerd, dat bij pijnen in de schouder en het nekgebied de onderarm moet geopereerd worden. Bij pijnen in de rug aan de binnenenkel, dit tot de verbazing van de patiënt en de behandelende arts van daarvoor. De patiënten De acupressuurdiagnostiek heeft zich tot op het einde van 2000 aan meer dan 1100 patiënten onderworpen. In totaal werden 627 patiënten geopereerd. 401 patiënten konden na de 1100 patiënten werden onderzocht 627 patiënten werden geopereerd 401 werden daarna nog gecontroleerd (Okt/Nov/Dec 2000) 66% van de patiënten was klachtenvrij 22% van de patiënten had een verbetering van de ongemakken 11% van hen bleven succesloos 66% 1% 11% 22% 1% van de patiënten gaf geen informatie Tabel 4: Fibromyalgie - causale therapie door operatie. Resultaatkwaliteit voor de tijdspanne van 1990 tot 2000 Zie ook de operatieresultaten 2003/2005 (Dek 2) ziekte onderzocht worden (de stand in december 2000), zie ook de tien jarenstatistiek hieronder. Deze werd voorgedragen op 17 juni 2001 in Velden/Wörthersee ter gelegenheid van het negende jaarcongres van de Oostenrijkse pijnvennootschap Het debat Bij de wegens fibromyalgie geopereerde patiënten bleek doorlopend dat zij een passende kwadrantenpijn op het tijdstip van het onderzoek of reeds op het begin van de ziekte vertoond hadden. De fibromyalgie kan in het gebied van een kwadrant ontstaan en in haar vroege fase tot één kwadrant beperkt zijn. Daaruit kan zich een stadia-indeling van de fibromyalgie hebben voorgedaan, die zich moeiteloos in het CRPS (Complex Regional Pain Syndrome) aanpast. De toepassing van de acupressuurdiagnostiek en de opvolging van de tenderpoints als acupunctuurpunten leidt tot de kennis, dat er vroege stadia van de fibromyalgie bestaan. En dat deze stadia als kwadranten/halfzijdige pijn vatbaar en te diagnosticeren worden. Bij een passende uitslag moet bij het meest pijnlijke kwadrant of als eerst aangetaste, de operatie uitgevoerd worden. De patiënten, bij diegene alle kwadranten sterk aangegrepen zijn, moeten in de eerste plaats aan de bovenste kwadranten geopereerd worden. Bij de geopereerde patiënten bestaat een goede kans, dat zij van hun ongemakken bevrijd worden. De patiënt moet alzo niet met de (beweerde) niet-behandelbare pijnen leven. De fibromyalgie geldt in de conventionele geneeskunde als een ongeneeslijke ziekte. De acupres-suurdiagnostiek heeft de toegang tot een, causale therapie geopend. 15

16 Nawoord / Literatuur Met recht stellen de patiënten zich de vraag : Wie gelooft mij? Wie helpt mij tegen de vernedering en onwetendheid? De in deze gids inhoudelijke informatie heft de aanspraak op volledigheid niet op en heeft alleen het doeleinde, het tamelijk onbekende, hoewel veel voorkomende ziektebeeld voor te stellen en de lezer aan te zetten, om zich verregaand met de fibromyalgie bezig te houden. Verdere informatie vindt u ook op het internet : of u schrijft naar het adres : Voor patiënten uit Nederland en België: 1 Bauer J, Heine H. Acupuncture Points and Fibromyalgia Biol Med 1998; 27(6): Bauer J, Heine H. Possibilities of Surgical Intervention in Case of Fibromyalgetic Pain (Back and Lower Extremities) Biol Med 1999; 28(3): Egerbacher M. Anatomical and Histological Structure of Specific Acupuncture Points of Cattle and Dogs., Dtsch Z Akunpunktur 1993;36: Freyberger HJ, Freyberger H. Psychosomatics in Medicine. In: Gerock W, Huber C, Meinertz T, Zeidler H. (Hrgs.I. Die Innere Medizin, Stuttgart, New York: Schattauer 2000; Heine H. Anatomical Structure of Acupuncture Points. Dtsch Z. Akupunktur 1987; 31: Heine H. Neurogenous Inflammations as the Basis of Chronic Pain Connections with Antihomotoxical Medicine Biol Med1997;26(6): Heine H. Textbook of Biological Medicine. 2. Edition Stuttgart: Hippokrates 1991; Sprott H, Müller A, Heine H. Collagen Crosslinks in Fibromyalgia. Arthritis Rheuma 1997; Stux G, Stiller N, Pomeranz B: Acupuncture Points Dtsch Z Akupunktur 1998;31: Zenz M, Jurna J (Hrsg.). Textbook of Pain Therapy. Stuttgart: Wissenschaftliche Verlagsgesellschaft 1993; Zerlaut B, Böheim C, Moriggl B. Histology of Acupuncture Points. Dtsch Z Akupunktur 1992;35: Bauer J, Heine H. Acupuncture Points and Quadrant Pain (Diagnostic Procedure and Causal Correlations) Biol Med 2000; 29(6): Melzack R et al. Trigger Points and Acupuncture Points for Pain: Correlations and Implications. Pain 1977; 3:

17 It has been proven beyond any doubt: Fibromyalgia Syndrome (FMS) is an organic disease with somatic causes The therapeutic problem: Solved One incision allows for the examination of 7-8 structures corresponding to the acupuncture points, for the removal of the protein-containing coatings and the decompression of the nerve segments and nerve endings laying below. Upper quadrant: S-shaped incision on the proximal back of the forearm (fig.1) Lower quadrant: L-shaped incision behind the inner ankle (fig.2) Anaesthesia: Regional/local anaesthesia Purpose and meaning of this surgery and of the surgical therapy of carpal tunnel syndrome are the same. In the case of a carpal tunnel syndrome, surgery is considered the only causal therapy as well. The carpal tunnel syndrome also does not always restrict to one side of the body, it can affect both hands. In such case, a second operation must be performed on the opposite side and it would be false to assume that the first surgery was pointless now that the opposite side must be operated on. In case of a quadrant intervention for FMS, one surgery can be sufficient. The cases requiring operations on all four quadrants are, however, rare. Note: At the present time, patients are having surgery per month. The clotting of the affected passage of the anatomical triad of artery - vein - nerve leads to an obstruction of the conduction of the small nerves that varies in intensity. This obstruction is noted as a nocireceptive stimulus and represented as pain. The deafferentation leads to the relief of the over-strained pain threshold (which is not reduced, but rather over-stimulated). It is taking up its function again. Pain memory is running down - as it is not longer supplied any pathological afferences - like a wind-up clock. Conclusions: The cause of FMS is definitely not psychic. Psychosomatics is very much mistaken for believing so. fig.1 fig.2 The fibrous clotting (coatings) of the affected passage of the anatomical triad of artery - vein - nerve is removed in the course of a quadrant intervention and handed out to the patient. The kind of coating and clotting (scar tissue) is analysed in cooperation with a renowned pathological institute. 17

18 De prijsinformatie en adressen Prof. Dr. Dr. med. Johann Bauer Associate Professor for Surgery at the Ludwig Maximilian University, Munich Internet: Praktijk (Onderzoeken + Operaties) Falkenweg 1, CH-6340 Baar, Switzerland +41 (0) (0) Secretariaat (Informatie + Afspraken) +41 (0) (0) Men spreekt duits,engels en italiaans. Patiënten die deze talen niet machtig zijn dienen vergezeld te worden van een vertaler. Verdere informatie vindt u ook op het internet : of u schrijft naar het adres : Voor patiënten uit Nederland en België kan steeds verdere info verkregen worden via Georges Pierrard (Jos) Tf. Belgie +32 (0) Prijsinformatie A. Onderzoek. Het tarief bij nieuwe patiënten is overeenkomstig met de duur, de moeilijkheidsgraad, enzovoort: circa 460 Euro B. Een operatie bij fibromyalgie: circa Euro Er is geen hospitalisatie, het is een ambulante ingreep. Logement te voorzien door de patiënt. Controle en verbandwissel gebeurd de dag na de ingreep. Voor de details zie ook pagina

19 Prijsinformatie (Kostenraming) Diagnosis: fibromyalgia syndrome of upper extremity/ Diagnose: syndrome de fibromyalgie de la extrémité supérieure Surgical intervention (operation) at the upper quadrant (arm)/ Une intervention chirurgicale au quadrant supérieur (opération sur le bras): CHF 4'600 Diagnosis: fibromyalgia syndrome of lower extremity/ Diagnose: syndrome de fibromyalgie de la extrémité inférieure Une intervention chirurgicale au quadrant inférieure (opération sur la jambe)/ Surgical intervention (operation) at the lower quadrant (leg): CHF 4'850 The expenses of check + examination depending of duration/ Les dépenses de check/visite dépendant de la durée à CHF par hour/heure The medical treatments with Professor Bauer are private - it means, he is not a contractdoctor and don't works with any Health Insurance or Social Medical Security Organization. You receive a bill, that you pay in the practice (VISA or cash). Whether and how much the repayment of the expenses of examen/check - and/or of the operation from your Health Insurance or Social Security Board will be, is different from insurance to insurance. The best way, you simply submit the estimate costs to your health insurance company and negotiate over the repayment. However it is your task and not that of our medical practice to hold these negotiations with your insurer. The operator's costs can vary according to difficulty of the surgical intevention and they only represent a noncommittal declaration. The exact amount of the invoice cannot be determine that after the operation. We ask for understanding that the discharge of the examination- and/or operation costs is only possible cash in Swiss Francs or Euro (Prices in EUR = daily exchange rate). VISA card will be accepted only if there is sufficient cover on it - let therefore test the fix-limit from your bank previously. Head please: From now on the four-figure secret-number PIN (Personal Identification Number) is used with the VISA credit card payment. This PIN you got of your bank together with the card. Without these PIN is a payment no more possible. Les traitements médicaux avec le Professeur Bauer sont privés. Vous recevrez une facture que vous devrez acquitter personellement, sans passer par l'assurance ou la caisse maladie. Cela veut dire que les traitements ne sont pas pris en charge par la Sécurité sociale ou les caisses maladie quelles qu'elles soient. Vous pouvez ensuite essayer de présenter vos factures à votre caisse ou assurance maladie (elles ont parfois des prestations différentes de l'une à l'autre) mais le remboursement n'est absolument pas garanti. Certaines assurances prennent éventuellement une partie des frais de consultation ou d'opération en charge mais cela varie d'une assurance à l'autre et d'un pays à l'autre. Le meilleur moyen d'obtenir un éventuel remboursement est de prendre rendez-vous avec une personne de votre caisse ou assurance maladie et de lui expliquer votre cas. Les coûts du opérateur peuvent varier selon de difficulté de la intevention chirurgicale et elles représentent seulement une non contraignante indication. Le montant exact de la facture ne peut être déterminer qu'après l'opération. Veuillez considérer que le règlement des frais de la visite et/ou de l'opération n'est possible qu'avec argent comptant en Francs Suisses ou en Euro (Prix EUR = actuel taux de change). La carte VISA sera acceptée seulement s'il y a couverture suffisante - laissez examiner la limite par votre banque précédemment. Attention s.v.p.: A partir de maintenant le code secret PIN (Personal Identification Numéro) de quatre chiffres doit être utilisé pour le paiement avec la carte de crédit VISA. Ce code PIN vous avez obtenu de votre banque avec la carte. Sans ce code PIN un paiement n'est plus possible. Gelieve rekening te houden, dat de betaling van de onderzoeken operatiekosten, voortaan enkel nog mogelijk is in cash, in Zwitserse franken of Euro (prijzen in EUR = dagkoers). Visa kaart zal enkel nog aanvaard worden mits voldoende dekking gelieve de limiet van je kaart op voorhand door je bank te laten controleren. Zeer belangrijk: met onmiddellijke ingang zal bij de betaling door middel van de VISA - Kredietkaart de PIN Code (Persoonlijk identificatie nummer) gebruikt dienen te worden. Zonder de PIN code is de uitvoering van de betaling NIET mogelijk. 19

20 Veelgestelde vragen aangaande de operatie (Agency for Healthcare Research and Quality, Rocheville, quoted from Jörg Blech, Heillose Medizin, Publisher: S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main 2005, pages ) Here: Quadrant operation according to Bauer in fibromyalgi a/fibromyalgia syndrome (FMS) WAAROM MOET DEZE ELECTIEVE OPERATIE GEDAAN WORDEN? De geplande ingreep moet niet zijn. Het staat u vrij, uw lijden gewoon verder te behandelen als voorheen, als u het gevoel hebt daar zo mee klaar te komen. Maar opgepast, FMS is een chronische zich langzaam gedurende de jaren heen verergerende ziekte, die onverschillig conservatief behandelt of onbehandeld, zal leiden tot werkonbekwaamheid en of invaliditeit (rolstoel, bedlegerigheid..). Ten gevolge de wissellende maar bestendig voorhanden pijnen wordt je persoonlijkheid aangetast en leidt zo tot psychische veranderingen.deze veranderingen zijn het gevolg van de ziekte niet de oorzaak. De zelfmoord pogingen liggen bij 15% en lijkt na het innemen van centraal werkzame medicamenten toe te nemen - statistieken zijn niet voorhanden, idem als statistieken die lang niet beschikbaar waren bij langdurig roken. 2. ZIJN ER ANDERE OPTIES VOOR DE GEPLANDE INGREEP? Neen.Die kwadrantenpijn interventie is de enige behandelingmethode, dat de compressie syndroom van de kleine zenuwen elimineert. Alle multimodale therapieën zijn stukwerk. Ze zijn ook niet effectief in een dubbelzinnig syndroom van het carpal tunnel. Om de doeltreffendheid te kunnen documenteren, voor de compressie syndroom van medicijnen die werken op het centraal zenuwsysteem, zouden ze moeten getest zijn geweest in een multi-center perspectief, willekeurig placebo gecontroleerde studie, maar ze waren het niet. De multi-systemen therapieën kunnen geen uitweg (uitgang) vinden in dit blind steegje. 3. WAT IS HET DOEL VAN EEN GEPLANDE INTERVENTIE? Het doel is een klachten vrijheid met betrekking tot de door fibromyalgie veroorzaakte klachten. Daarenboven zal door de operatie het verder zetten van de ziekte gestopt worden (zie punt 1) 4. WAT IS HET CONCRETE VOORDEEL VAN ZO EEN OPERATIE? Wanneer 1000 mensen geopereerd worden, zal bij 600 van hen die een operatie aan een enkele kwadrant hebben ondergaan na een jaar zo geslaagd zijn, dat alle 4 kwadranten klachten klachtenvrij worden en dat de patiënt de tot dan toe genomen medicatie en behandelingen kan stop zetten ( = Genezing). Natuurlijk blijven de eventuele voorhanden gewricht- kapselschaden, gevolgen van een ongeval en andere behouden, alsook het naakte feit dat de patiënt ouder wordt. Bij 300 mensen is er slechts na 1 jaar aanduiding van verbetering, het is mogelijk dat: a. het geopereerde kwadrant klachten vrij wordt en blijft, maar dat de andere 3 kwadranten zich niet herstellen, b. het geopereerde kwadrant en ook de andere 3 kwadranten op slag klachten vrij worden, maar dat de werking na enige tijd verdwijnt, c. al de 4 kwadranten na 12 maanden iets beter zijn geworden, maar het resultaat niet toereikend is voor de patiënt, d. het geopereerde kwadrant absoluut klachten vrij is, het lichaam/ hersenen van de patiënt deze klachten vrije kwadrant als Nulwaarde inzet, waarbij de andere kwadranten worden vergeleken. Hierbij ontstaat de indruk dat de andere 3 kwadranten meer pijn doen, e. in het begin, tijdens de eerste postoperatieve weken tot maanden vind er een initiële detorioratie plaats (ook bekend bij homeopathie) en alleen later is het resultaat onder punt (a) compleet f. gevallen die de verschillende vormen vertegenwoordigt onder punt (a) tot (e) komen voor. In het geval van enige opvallende kenmerk tegenover punt (a) tot (f) geven wij de raad aan de patiënt om de chirurg te contacteren die de operatie uitvoerde om gebruik te maken van de voordelen van een postoperatieve controle (kost ca 150Euro) Negeer deze optie niet, zeker tijdens de 6 tot 9 postoperatieve maanden. 5. WAT ZIJN DE RISICO'S? Als 1000 patiënten de operatie ondergaan, bestaat het risico dat 70 van hen geen enkele baat bij hebben, en kan de progressie van de ziekte niet worden voorkomen. ALGEMENE RISICO'S 20 patiënten uit 1000 hebben bloedingen aan het verband tijdens de eerste 24 uur, of krijgen infectie tot ettering, of ze hebben spijt dat het litteken niet op een discrete lijn lijkt. Daarom is het verplicht het verband te veranderen de dag na de operatie. Dit wil zeggen dat de patiënt zal overnachten in een hotel of guesthause, en zich de volgende dag aanmelden voor controle. In 9 gevallen op 1000 is de bovenste of onderste ledemaat gezwollen, blauw en mals na de operatie, er zijn speciale oefeningen om dit proces tegen te gaan, en de patiënt zal worden ingelicht hoe deze te doen. 1 patiënt op 1000 heeft last van sommige zenuwen, bloedvat of pezen, welke kunnen verholpen worden door microchirurgie. 6. HOE LANG DUURT HET VOOR DE PATIËNT HERSTELT VAN DE OPERATIE? Ziekte verzuim duurt 6 tot 8 weken na de operatie aan de bovenste ledemaat, 8 tot 12 weken voor een operatie aan de onderste ledemaat. Sport, huishoudelijk werk enz. zijn mogelijk maar met beperkingen tijdens de eerste 3 maand na de operatie. Autorijden is mogelijk 3 tot 6 weken na de operatie afhankelijk van de kant. Als de operatie aan de rechterkant gebeurt is autorijden langer onmogelijk (schakelen en remmen) 7. WAT GEBEURT ER IN GEVAL VAN GEEN OPERATIE? Voor antwoorden zie paragraaf 1 en 2 8. HOE DIKWIJLS IS DE OPERATIE TOT NU TOE UITGEVOERD? Van onderzochte patiënten die aan de fibromyalgie syndroom lijden, is de operatie 2500 maal uitgevoerd. Voor statistieken dienaangaande de resultaten zie paragraaf 4. Deze statistieken (met betrekking tot succes en kwaliteit van het finale resultaat) zijn gebaseerd op ondervragingen door onafhankelijke onderzoekers 3,6 en 12 maand na de operatie uitgevoerd. 20

Het Fibromyalgie Syndroom (FMS) De patiëntengids

Het Fibromyalgie Syndroom (FMS) De patiëntengids Het Fibromyalgie Syndroom (FMS) De patiëntengids Operation results Operations carried out for quadrant pain in 2003 to 2005 From September 2003, all patients who have undergone an operation for quadrant

Nadere informatie

Man of vrouw? Een onderzoek naar sekseverschillen in reacties op chronische aandoeningen Roeke, M.

Man of vrouw? Een onderzoek naar sekseverschillen in reacties op chronische aandoeningen Roeke, M. Man of vrouw? Een onderzoek naar sekseverschillen in reacties op chronische aandoeningen Roeke, M. IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite

Nadere informatie

Juveniele spondylartropathie/enthesitis gerelateerde artritis (SpA-ERA)

Juveniele spondylartropathie/enthesitis gerelateerde artritis (SpA-ERA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/nl/intro Juveniele spondylartropathie/enthesitis gerelateerde artritis (SpA-ERA) Versie 2016 1. WAT IS JUVENIELE SPONDYLARTROPATHIE/ENTHESITIS GERELATEERDE ARTRITIS

Nadere informatie

Inleiding. Reumatische ziekten

Inleiding. Reumatische ziekten De reumatoloog Inleiding Ieder jaar bezoekt een groot aantal mensen de huisarts met klachten van het bewegingsapparaat (gewrichten, spieren, pezen en botten). Vaak is de huisarts in staat de diagnose

Nadere informatie

Noordeinde Clinic biedt onderzoek, behandeling en advies bij onverklaarbare gezondheidsklachten

Noordeinde Clinic biedt onderzoek, behandeling en advies bij onverklaarbare gezondheidsklachten Chronische pijn, fibromyalgie, chronische vermoeidheid, niet lekker in je vel zitten en andere onverklaarbare klachten. De huisarts kan niets voor u doen en u komt er maar niet verder mee. Deze situatie

Nadere informatie

Spanningshoofdpijn, Spierspanningshoofdpijn, Tension Headache, Cervicogene Cephalia

Spanningshoofdpijn, Spierspanningshoofdpijn, Tension Headache, Cervicogene Cephalia Spanningshoofdpijn, Spierspanningshoofdpijn, Tension Headache, Cervicogene Cephalia Spanningshoofdpijn wordt veroorzaakt door spierspanningen in de hals, de schouders en het hoofd. De hoofdpijn is vaak

Nadere informatie

FIBROMYALGIE FRANCISCUS GASTHUIS

FIBROMYALGIE FRANCISCUS GASTHUIS FIBROMYALGIE FRANCISCUS GASTHUIS Inleiding Uw reumatoloog heeft u verteld dat u fibromyalgie hebt. Er komen ongetwijfeld veel vragen in u op. In deze folder proberen wij antwoord te geven op uw vragen.

Nadere informatie

Inleiding Wat is fibromyalgie? Oorzaak van fibromyalgie

Inleiding Wat is fibromyalgie? Oorzaak van fibromyalgie FIBROMYALGIE 286 Inleiding Uw reumatoloog heeft u verteld dat u fibromyalgie hebt. Er komen ongetwijfeld veel vragen in u op. In deze folder proberen wij antwoord te geven op uw vragen. U leest meer over

Nadere informatie

Neuroanatomical changes in patients with loss of visual function Prins, Doety

Neuroanatomical changes in patients with loss of visual function Prins, Doety Neuroanatomical changes in patients with loss of visual function Prins, Doety IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check

Nadere informatie

Ik voel niets maar eigenlijk alles: Verbanden tussen Alexithymie, Somatisatiestoornis en Depressie. I feel nothing though in essence everything:

Ik voel niets maar eigenlijk alles: Verbanden tussen Alexithymie, Somatisatiestoornis en Depressie. I feel nothing though in essence everything: Ik voel niets maar eigenlijk alles: Verbanden tussen Alexithymie, Somatisatiestoornis en Depressie I feel nothing though in essence everything: Associations between Alexithymia, Somatisation and Depression

Nadere informatie

INTERLINE PIJNBEHANDELING DEEL II EN III CASUSSCHETSEN

INTERLINE PIJNBEHANDELING DEEL II EN III CASUSSCHETSEN INTERLINE PIJNBEHANDELING DEEL II EN III Okt 2003 CASUSSCHETSEN Casusschets 1 Jongedame van 19 jaar Bij paardrijden gevallen, een uur geleden. Mank lopend, pijn rechter bil. Het lijkt een contusie, geen

Nadere informatie

Differentieel diagnose. Pijn in de borst. Doelstellingen van de les. Diagnose van pijn op de borst. Alarmsymptomen. Behandeling

Differentieel diagnose. Pijn in de borst. Doelstellingen van de les. Diagnose van pijn op de borst. Alarmsymptomen. Behandeling Pijn in de borst Dirk Devroey 16 maart 2005 15/03/2005 pag. 1 Doelstellingen van de les Diagnose van pijn op de borst Alarmsymptomen Behandeling 15/03/2005 pag. 2 Differentieel diagnose 1. Overbelaste

Nadere informatie

Citation for published version (APA): Verbakel, N. J. (2007). Het Chronische Vermoeidheidssyndroom, Fibromyalgie & Reuma.

Citation for published version (APA): Verbakel, N. J. (2007). Het Chronische Vermoeidheidssyndroom, Fibromyalgie & Reuma. University of Groningen Het Chronische Vermoeidheidssyndroom, Fibromyalgie & Reuma. Verbakel, N. J. IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite

Nadere informatie

15 Rugklachten. 1 Inleiding

15 Rugklachten. 1 Inleiding DC 15 Rugklachten 1 Inleiding Rugklachten komen veel voor. Men schat dat meer dan 3 miljoen mensen van 25 jaar of ouder langdurige klachten aan rug of nek hebben. 80 tot 90% van alle mensen heeft in zijn

Nadere informatie

Subtotaal - Ondersteuners Subtotaal - Honorarium. Subtotaal - Poorter. Subtotaal - Kosten. Declaratiecode Zorgproduct.

Subtotaal - Ondersteuners Subtotaal - Honorarium. Subtotaal - Poorter. Subtotaal - Kosten. Declaratiecode Zorgproduct. 14C010 990029011 Reguliere ongecompliceerde zorg (1 of 2 contacten door Consultatieve Psychiatrie) bij Een psychische 76,13 stoornis 116,64 5,96 122,60 198,73 14C021 990030011 Multidisciplinaire behandeling

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Bewijzen en Technieken 1 7 januari 211, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe.

Nadere informatie

Carpale tunnel syndroom de CTS polikliniek

Carpale tunnel syndroom de CTS polikliniek Carpale tunnel syndroom de CTS polikliniek Inleiding In deze brochure kunt u lezen hoe het carpale tunnel syndroom ontstaat, wat de klachten en oorzaken van het carpale tunnel syndroom zijn. Daarnaast

Nadere informatie

Gezondheidsverklaring

Gezondheidsverklaring Gezondheidsverklaring 1. Algemene gegevens Achternaam: Voornaam: Geboortedatum: Geslacht: man / vrouw Adres: Postcode+plaats: Land: Wat is uw beroep: Hoeveel uren werkt u gemiddeld per week? uur Wie is

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Passantentarieven 2017 Declaratiecode Zorgproduct Omschrijving Tarief OVPXXXXXX DIAGNOSTISCHE PUNCTIES VAN NIET PALPABELE AFWIJKINGEN OF

Passantentarieven 2017 Declaratiecode Zorgproduct Omschrijving Tarief OVPXXXXXX DIAGNOSTISCHE PUNCTIES VAN NIET PALPABELE AFWIJKINGEN OF Passantentarieven 2017 Declaratiecode Zorgproduct Omschrijving Tarief 080077 OVPXXXXXX DIAGNOSTISCHE PUNCTIES VAN NIET PALPABELE AFWIJKINGEN OF ORGANEN, ONDER ECHOGRAFISCHE CONTROLE. 129,00 081092 OVPXXXXXX

Nadere informatie

Bij de anamnese blijkt dat er een aantal littekens aanwezig zijn. Waarvan er enkele over belangrijke meridianen lopen.

Bij de anamnese blijkt dat er een aantal littekens aanwezig zijn. Waarvan er enkele over belangrijke meridianen lopen. Enkele opmerkelijke patiëntenvoorbeelden: Migraine Vrouw van 53 jaar, sinds 20 jaar migraine, eerst iedere maand 3 dagen, het laatste jaar elke week 2 dagen. Tevens; slecht slapen, rugklachten, last van

Nadere informatie

APERIUS PercLID System. Voor de behandeling van degeneratieve lumbale kanaalstenose

APERIUS PercLID System. Voor de behandeling van degeneratieve lumbale kanaalstenose APERIUS PercLID System Voor de behandeling van degeneratieve lumbale kanaalstenose Informatie over deze brochure Onlangs is bij u een aandoening vastgesteld die degeneratieve lumbale kanaalstenose wordt

Nadere informatie

Ingeklemde zenuw in de pols. Carpal tunnel syndroom

Ingeklemde zenuw in de pols. Carpal tunnel syndroom Ingeklemde zenuw in de pols Carpal tunnel syndroom Inhoudsopgave Wat is het carpal tunnel syndroom... 1 Waardoor wordt het veroorzaakt... 2 Klachten... 2 Diagnose... 3 Behandeling... 3 Tot slot... 5 Wat

Nadere informatie

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie Is Orthopedische Manuele Therapie nog Orthopedische Manuele Therapie? Zijn de huidige paradigma shifts wenselijk?

Nadere informatie

Nekpijn? Acupunctuur kan helpen

Nekpijn? Acupunctuur kan helpen Nekpijn? Acupunctuur kan helpen Nekpijn Nekklachten komen evenals lage-rugpijn vaak voor. Bijna 80% van de mensen heeft wel eens last (gehad) van nekklachten. Ook hier is het van belang intensief naar

Nadere informatie

Fybromyalgie. Wat? Acupunctuur kan helpen

Fybromyalgie. Wat? Acupunctuur kan helpen Fybromyalgie Wat? Acupunctuur kan helpen Fibromyalgie is een veelvoorkomende en chronische aandoening, die gekenmerkt wordt door spierpijn over heel het lichaam, meestal ook vermoeidheid en veel drukgevoelige

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

De Triggerpoint De-activatie cursus

De Triggerpoint De-activatie cursus De Triggerpoint De-activatie cursus 8/9 april 2011 Houten Gepresenteerd door Ietje van Stolk Kontakt: course@oos.co.nz PROGRAMMA VOOR TRIGGERPOINT DE-ACTIVATIE CURSUS DAG 1 9.45-10.00 Welkom, koffie en

Nadere informatie

256 kb Memory in NMS 8250, 8255 and 8280

256 kb Memory in NMS 8250, 8255 and 8280 256 kb Memory in NMS 8250, 8255 and 8280 Supplied by Bastiaan Huber, 2001 Converted to PDF by HansO, 2001 Dutch text follows the english text! MEMORY-UPGRADE to 256Kb This description is only for people

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen

Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen Chronische pijn, een benadering vanuit de neurowetenschappen maar het zit toch niet tussen mijn oren John van der Meij Trilemma: Praktijk voor Training, Coaching en Therapie (Oegstgeest) Instituut voor

Nadere informatie

Artrose? Acupunctuur kan helpen. Wat is artrose in de westerse geneeskunde?

Artrose? Acupunctuur kan helpen. Wat is artrose in de westerse geneeskunde? Artrose? Acupunctuur kan helpen Wat is artrose in de westerse geneeskunde? Het zal niemand meer verbazen, dat klimatologische factoren invloed hebben op het menselijke lichaam. Dit wist men reeds toen

Nadere informatie

ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis frozen shoulder

ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis ZorgSaam Ziekenhuis frozen shoulder frozen shoulder 1 Inleiding De term frozen shoulder werd voor het eerst beschreven door de Amerikaanse chirurg Ernest Codman in 1934. De aandoening wordt zeer frequent beschreven in de medische literatuur

Nadere informatie

Het carpaletunnelsyndroom

Het carpaletunnelsyndroom Patiënteninformatie Het carpaletunnelsyndroom Informatie over de diagnose en de behandeling van deze klacht aan de handen Het carpaletunnelsyndroom Informatie over de diagnose en de behandeling van deze

Nadere informatie

Dry Needling. Fysiotherapie

Dry Needling. Fysiotherapie 00 Dry Needling Fysiotherapie 1 Wat is Dry Needling? Dry Needling is een specialisatie van de fysiotherapeut die zich richt op de behandeling van (pijn)klachten in het houding- en bewegingsapparaat. Met

Nadere informatie

Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland

Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland verzekerde patiënten Ook als u geen ziektekostenverzekering heeft of in het buitenland verzekerd bent, kunt u voor behandeling terecht

Nadere informatie

Lage rugpijn. Kan acupunctuur helpen? Lage rugpijn is één van de meest voorkomende pijnklachten in onze maatschappij. Ze is

Lage rugpijn. Kan acupunctuur helpen? Lage rugpijn is één van de meest voorkomende pijnklachten in onze maatschappij. Ze is Lage rugpijn Kan acupunctuur helpen? Lage rugpijn is één van de meest voorkomende pijnklachten in onze maatschappij. Ze is verantwoordelijk voor vele duizenden uren van arbeidsongeschiktheid en voor het

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Passantentarieven DBC-zorgproducten Stichting MC Breda Geldig van 01-01-2014 t/m 31-12-2014

Passantentarieven DBC-zorgproducten Stichting MC Breda Geldig van 01-01-2014 t/m 31-12-2014 990004006 Meer dan 3 polikliniekbezoeken en/of opspuiten van tissue expander bij / door een plastisch chirurg 15D162 582,24 480,00 102,24 990004007 Onderzoek of behandeling op de polikliniek of dagbehandeling

Nadere informatie

Hypermobiliteit komt vrij veel voor, vooral bij jonge mensen. Het komt ook meer voor bij vrouwen en bij mensen van Aziatische afkomst.

Hypermobiliteit komt vrij veel voor, vooral bij jonge mensen. Het komt ook meer voor bij vrouwen en bij mensen van Aziatische afkomst. Hypermobiliteit Inleiding Bij u is hypermobiliteit vastgesteld. Dit betekent dat uw banden en pezen te soepen zijn, waardoor uw gewrichten niet genoeg steun krijgen en te beweeglijk worden. Uw arts heeft

Nadere informatie

Wat zijn segmentale relaties?

Wat zijn segmentale relaties? 5 Wat zijn segmentale relaties? Samenvatting Tussen de ingewanden, het verborgene, en het waarneembare lichaam bestaan relaties en interacties die hun basis hebben in de segmentale innervatie. Een aandoening

Nadere informatie

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

ANATOMIE EN FYSIOLOGIE FUTURO DE POLS In een notendop De pols is wellicht het belangrijkste gewricht in het alledaagse en beroepsleven. De pols wordt niet alleen belast bij vele vormen van handarbeid maar ook bij het sporten

Nadere informatie

Samenvatting. Een complex beeld

Samenvatting. Een complex beeld Samenvatting Een complex beeld Vroeg herkende lymeziekte na een tekenbeet is goed te behandelen met antibiotica. Het beeld wordt echter complexer als de symptomen minder duidelijk zijn of als de patiënt

Nadere informatie

Keuringseisen Parachutespringen

Keuringseisen Parachutespringen Keuringseisen Parachutespringen 1. Afwezigheid van elke lichamelijke of geestelijke ziekte, van elk gebrek of van elke afwijking, die kan leiden tot een plotselinge ongeschiktheid om een parachutesprong

Nadere informatie

Carpaal tunnel syndroom Afdeling Chirurgie

Carpaal tunnel syndroom Afdeling Chirurgie Carpaal tunnel syndroom Afdeling Chirurgie Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Chirurgie februari 2012 pavo 0314 Inleiding In deze folder vindt u informatie over het carpaal tunnel syndroom en de operatieve

Nadere informatie

Rughernia (behandeling door de huisarts)

Rughernia (behandeling door de huisarts) Rughernia (behandeling door de huisarts) Wat is hernia? Hernia betekent letterlijk breuk. Een hernia nuclei pulposi (kortweg HNP) komt voor in de wervelkolom en bestaat uit een scheur in de achterkant

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 6 januari 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici

Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici \ MPS en Dry Needling - 1 Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici Frank Timmermans, fysiotherapeut en manueel therapeut Uplands Physiotherapy Clinic, Penticton, B.C. Canada Inhoud presentatie

Nadere informatie

Juveniele Spondylartropathie/Enthesitis Gerelateerde Artritis (SPA-ERA)

Juveniele Spondylartropathie/Enthesitis Gerelateerde Artritis (SPA-ERA) www.printo.it/pediatric-rheumatology/be_fm/intro Juveniele Spondylartropathie/Enthesitis Gerelateerde Artritis (SPA-ERA) Versie 2016 1. WAT IS JUVENIELE SPONDYLARTROPATHIE/ENTHESITIS GERELATEERDE ARTRITIS

Nadere informatie

Reumachirurgie. Sterk in beweging

Reumachirurgie. Sterk in beweging Reumachirurgie Sterk in beweging Inhoud Inleiding 3 De operatieve mogelijkheden 4 Is reumachirurgie overal mogelijk? 5 Wat gebeurt er na de operatie? 6 Eerder opereren om erger te voorkomen 6 De Sint Maartenskliniek

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING 154 NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING 155 SAMENVATTING Achtergrond Hoewel het lumbosacraal radiculair syndroom (LSRS) zo lang bestaat als de geschiedenis van onze

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici

Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici \ Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici Frank Timmermans,, fysiotherapeut en manueel therapeut Uplands Physiotherapy Clinic, Penticton, B.C. Canada Samenstelling Peter Bär,, fysiotherapeut

Nadere informatie

EndParalysis foundation Financial report- Year 2014

EndParalysis foundation Financial report- Year 2014 EndParalysis foundation Financial report- Year 2014 Established by Jaap Pipping, Treasurer, February 2 nd, 2014 Version francaise: ici Nederlandse versie: hier EndParalysis foundation Non-profit organization

Nadere informatie

Carpale-tunnel-syndroom

Carpale-tunnel-syndroom Chirurgie Carpale-tunnel-syndroom i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Bij het Carpale-tunnel-syndroom is een gevoelszenuw in de pols bekneld geraakt. De zenuw heet de Nervus Medianus of

Nadere informatie

Triggerpoint-zelfbehandeling. een instrument voor zelfbehandeling bij. gezondheidsklachten. Sprekers: Rob Beenker en Hanneke Heij

Triggerpoint-zelfbehandeling. een instrument voor zelfbehandeling bij. gezondheidsklachten. Sprekers: Rob Beenker en Hanneke Heij Een kennismaking met Triggerpoint-zelfbehandeling een instrument voor zelfbehandeling bij gezondheidsklachten Sprekers: Rob Beenker en Hanneke Heij 27 november 2010 Utrecht 1 Vandaag... vertel ik mijn

Nadere informatie

CARPAAL TUNNELSYNDROOM Plastische en Reconstructieve Chirurgie en Handchirurgie

CARPAAL TUNNELSYNDROOM Plastische en Reconstructieve Chirurgie en Handchirurgie CARPAAL TUNNELSYNDROOM Plastische en Reconstructieve Chirurgie en Handchirurgie 1112 Inleiding Bij het carpaaltunnelsyndroom (CTS) zit één van de handzenuwen, de nervus medianus, in de knel. Van de zenuwbeknellingen

Nadere informatie

Passantentarieven tm

Passantentarieven tm Passantentarieven 01-01-2017 tm 31-12-2017 Zorgproduct Declaratiecode Consumentenomschrijving Totaaltarief Diagnostisch onderzoek of therapie bij carpaaltunnelsyndroom (zenuwtunnelvernauwing in de 069499031

Nadere informatie

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Woordkennis 1 Bestuderen Hoe leer je 2000 woorden? Als je een nieuwe taal wilt spreken en schrijven, heb je vooral veel nieuwe woorden nodig. Je

Nadere informatie

Carpaal tunnelsyndroom

Carpaal tunnelsyndroom Carpaal tunnelsyndroom Uw arts heeft bij u het carpaal tunnelsyndroom geconstateerd. In deze folder kunt u lezen wat dit is, hoe de diagnose wordt gesteld en wat de eventuele behandeling inhoudt. Neem

Nadere informatie

Familiaire Mediterrane Koorts

Familiaire Mediterrane Koorts www.printo.it/pediatric-rheumatology/nl/intro Familiaire Mediterrane Koorts Versie 2016 2. DIAGNOSE EN BEHANDELING 2.1 Hoe wordt het gediagnosticeerd? Over het algemeen wordt de volgende aanpak gehanteerd:

Nadere informatie

Sportduiker. Intrede onderzoek

Sportduiker. Intrede onderzoek Sportduiker Intrede onderzoek Deze vragenlijst is uitsluitend bedoeld om een inzicht te verkrijgen in uw gezondheidstoestand met name in de relatie met uw werk. Datum onderzoek 20.. / / Naam:..m/v Voorletters

Nadere informatie

ZorgSaam. appendicitis. het carpale tunnelsyndroom acuta. (blinde darm ontsteking)

ZorgSaam. appendicitis. het carpale tunnelsyndroom acuta. (blinde darm ontsteking) appendicitis het carpale tunnelsyndroom acuta (blinde darm ontsteking) ZorgSaam 1 Het Carpale Tunnelsyndroom Inleiding Deze folder geeft u informatie over de klachten en de oorzaak van het carpale tunnelsyndroom

Nadere informatie

Carpale tunnelsyndroom (CTS)

Carpale tunnelsyndroom (CTS) Carpale tunnelsyndroom (CTS) Uw plastisch chirurg heeft bij u het carpale tunnelsyndroom geconstateerd. In deze folder kunt u lezen wat dat is, hoe de diagnose wordt gesteld en wat de behandeling inhoudt.

Nadere informatie

Vuist maken, binnekant en buitenkant arm bekloppen (losse polsen) Schedel bekloppen

Vuist maken, binnekant en buitenkant arm bekloppen (losse polsen) Schedel bekloppen Do In Staand, voeten 50cm uit elkaar. Stevig afstrijken binnenkant arm van schouder naar pols, gevolgd door buitenkant arm van pols naar schouder, zowel rechterarm als linkerarm Vuist maken, binnekant

Nadere informatie

Fasciitis Plantaris en Hielspoor

Fasciitis Plantaris en Hielspoor Fasciitis Plantaris en Hielspoor Fasciitis Plantaris is de meest voorkomende oorzaak van pijn aan de onderzijde van de hiel. Ongeveer 2 miljoen patiënten per jaar worden daaraan behandeld in de Verenigde

Nadere informatie

Elektrogevoeligheid in de eerste lijn Liesbeth Adriaansens, huisarts Inleiding Mijn naam is Liesbeth Adriaansens en ik ben 20 jaar werkzaam als huisarts i werkzaam als huisarts in Breda. De presentatie

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

Prijslijst - Medical Deco Gegenereerd op 19-01-2013 Aan deze lijst kunnen geen rechten worden ontleend

Prijslijst - Medical Deco Gegenereerd op 19-01-2013 Aan deze lijst kunnen geen rechten worden ontleend lijst - Medical Deco Gegenereerd op 19-01-2013 Aan deze lijst kunnen geen rechten worden ontleend Ziektebeelden Verschillende types van arthritis 93.00 Reuma van het heupgewricht 93.00 Reuma van de hand

Nadere informatie

Vleesbomen in de baarmoeder Behandelingsmogelijkheden

Vleesbomen in de baarmoeder Behandelingsmogelijkheden Vleesbomen in de baarmoeder Behandelingsmogelijkheden Albert Schweitzer ziekenhuis november 2007 pavo 0592 Inleiding U bent bij de gynaecoloog onder behandeling. Daarbij is gebleken dat u een of meer vleesbomen

Nadere informatie

Carpaal tunnelsyndroom

Carpaal tunnelsyndroom Carpaal tunnelsyndroom Uw arts heeft bij u het carpale tunnelsyndroom geconstateerd. In deze folder kunt u lezen wat dit is, hoe de diagnose wordt gesteld en wat de eventuele behandeling inhoudt. Voor

Nadere informatie

[STRIKT PERSOONLIJK EN VERTROUWELIJK]

[STRIKT PERSOONLIJK EN VERTROUWELIJK] beter door de natuurlijke kracht van je eigen lichaam [STRIKT PERSOONLIJK EN VERTROUWELIJK] Vragenlijst t.b.v. de biofotonen therapie graag ingevuld meenemen bij eerste behandeling! Naam : M / V Voornaam

Nadere informatie

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering.

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering. De L.Net s88sd16-n wordt via één van de L.Net aansluitingen aangesloten op de LocoNet aansluiting van de centrale, bij een Intellibox of Twin-Center is dat de LocoNet-T aansluiting. L.Net s88sd16-n aansluitingen

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Dienst orthopedie Stedelijk ziekenhuis Roeselare. Cervicale Discusprothese

Dienst orthopedie Stedelijk ziekenhuis Roeselare. Cervicale Discusprothese Dienst orthopedie Stedelijk ziekenhuis Roeselare Cervicale Discusprothese 1. Anatomie van cervicale wervelkolom Vanuit de hersenen loopt ons ruggemerg als een buis naar ons staartbeen, beschermd door een

Nadere informatie

De primaire frozen shoulder Stenvers, Jan Derek

De primaire frozen shoulder Stenvers, Jan Derek De primaire frozen shoulder Stenvers, Jan Derek IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check the document version below.

Nadere informatie

www.printo.it/pediatric-rheumatology/be_fm/intro De Ziekte van Behçet Versie 2016 2. DIAGNOSE EN THERAPIE 2.1 Hoe wordt het gediagnosticeerd? De diagnose is voornamelijk klinisch. Het kan een tot vijf

Nadere informatie

Kennerschap en juridische haken en ogen. Vereniging van Nederlandse Kunsthistorici Amsterdam, 10 juni 2016 R.J.Q. Klomp

Kennerschap en juridische haken en ogen. Vereniging van Nederlandse Kunsthistorici Amsterdam, 10 juni 2016 R.J.Q. Klomp Kennerschap en juridische haken en ogen Vereniging van Nederlandse Kunsthistorici Amsterdam, 10 juni 2016 R.J.Q. Klomp De Emmaüsgangers () Lucas 24, 13-35 Juridische haken en ogen Wat te doen als koper

Nadere informatie

The upside down Louisa tutorial by Dorothée: Noortjeprullemie.blogspot.be Written for Compagnie M.: m.com

The upside down Louisa tutorial by Dorothée: Noortjeprullemie.blogspot.be Written for Compagnie M.:  m.com The upside down Louisa tutorial by Dorothée: Noortjeprullemie.blogspot.be Written for Compagnie M.: www.compagnie- m.com Dorothée heeft een unieke Compagnie M. hack gemaakt: de Louisa op zijn kop. Als

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Chiropractie Brunssum intake formulier nieuwe klant

Chiropractie Brunssum intake formulier nieuwe klant 1. ALGEMENE EN PERSOONLIJKE GEGEVENS MEISJESNAAM: GESLACHT: M F GEBOORTEDATUM: LEEFTIJD: LENGTE: GEWICHT: ADRES: POSTCODE: WOONPLAATS: TELEFOON: PRIVE MOBIEL WERK E-MAIL ADRES: AANTAL KINDEREN: BEROEP:

Nadere informatie

Tenniselleboog (Epicondylitis Lateralis)

Tenniselleboog (Epicondylitis Lateralis) Tenniselleboog (Epicondylitis Lateralis) TENNISELLEBOOG (EPICONDYLITIS LATERALIS) WAT IS EEN TENNISELLEBOOG? Een tenniselleboog is een veel voorkomende aandoening. Een tenniselleboog is een degeneratieve

Nadere informatie

Shiatsu en het Prikkelbaar Darm Syndroom. de zoektocht naar een behandeling

Shiatsu en het Prikkelbaar Darm Syndroom. de zoektocht naar een behandeling Shiatsu en het Prikkelbaar Darm Syndroom de zoektocht naar een behandeling Bianca Vollering Dutch Shiatsu Academy Groep 2004 Begeleidend docent Renske de Jong Naaldwijk, oktober 2009 Inleiding Als afsluiting

Nadere informatie

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM READ ONLINE AND DOWNLOAD EBOOK : HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN Click button to download this ebook READ ONLINE AND DOWNLOAD

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

De foamroll oefeningen

De foamroll oefeningen www.bodyrelease.nl De foamroll oefeningen Wat je vooraf moet weten De foamroll oefeningen die je uitvoert moeten voelen als een diepe massage en kunnen zowel direct op de huid als met kleding aan worden

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

Dry Needling. Informatie voor patiënten

Dry Needling. Informatie voor patiënten Dry Needling Informatie voor patiënten Wat is dry needling? Dry needling is een nieuwe behandelmethode van de fysiotherapeut. Door middel van een speciale techniek worden spieren aangeprikt en raken op

Nadere informatie

Oefeningen ter Verbetering van je Lichaamshouding

Oefeningen ter Verbetering van je Lichaamshouding Oefeningen ter Verbetering van je Lichaamshouding Verkeerde lichaamshoudingen veroorzaken klachten. Eén van de meest voorkomende verkeerde houdingen, wordt veroorzaakt door een naar vorend hangend hoofd,

Nadere informatie

The etiology of functional somatic symptoms in adolescents Janssens, Karin

The etiology of functional somatic symptoms in adolescents Janssens, Karin The etiology of functional somatic symptoms in adolescents Janssens, Karin IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it. Please check

Nadere informatie

Carpale Tunnel Syndroom

Carpale Tunnel Syndroom Carpale Tunnel Syndroom Inhoudsopgave Inleiding 3 Wat is het carpale tunnelsyndroom 3 Oorzaken 3 Onderzoek 4 Wat gebeurt er bij de operatie 4 Na de operatie 5 Mogelijke complicaties en risico s 6 Wanneer

Nadere informatie

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar

Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum. Beter voor elkaar Adalimumab (Humira) bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar 2 Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van Adalimumab (Humira).

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Wat is de hoofdklacht waarvoor u behandeling zoekt? (bijkomende klachten kunt u verderop vermelden)

Wat is de hoofdklacht waarvoor u behandeling zoekt? (bijkomende klachten kunt u verderop vermelden) Vragenlijst osteopathie Geachte mevrouw, meneer Een goede diagnose is een startpunt voor een succesvolle behandeling. En voor een goede diagnose is het van belang om van alles te weten over uw klacht en

Nadere informatie

Myofasciaal Pijn Syndroom

Myofasciaal Pijn Syndroom Myofasciaal Pijn Syndroom een analyse voor (para)medici \ Frank Timmermans, fysiotherapeut en manueel therapeut Uplands Physiotherapy Clinic, Penticton, B.C. Canada MPS en Dry Needling - 1 Inhoud presentatie

Nadere informatie

Declaratiecode Zorgproduct passantentarief BCN 2015 Omschrijving 15A333 060607016 167,12 Consult op de polikliniek bij Een slaapstoornis 15A336

Declaratiecode Zorgproduct passantentarief BCN 2015 Omschrijving 15A333 060607016 167,12 Consult op de polikliniek bij Een slaapstoornis 15A336 Declaratiecode Zorgproduct passantentarief BCN 2015 Omschrijving 15A333 060607016 167,12 Consult op de polikliniek bij Een slaapstoornis 15A336 069499010 401,82 Lokale injectie van corticosteroiden (ontstekingsremmers)(met

Nadere informatie

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Ischias is een vorm van zenuwpijn, beginnend in de heup en verdergaand langs de achterzijde van het been tot aan de voet, veroorzaakt door

Nadere informatie

Spasticiteit en behandeling met fenol

Spasticiteit en behandeling met fenol Revalidatiegeneeskunde Spasticiteit en behandeling met fenol In deze folder vindt u algemene informatie over spasticiteit en behandeling met fenol. Uiteraard komt de folder niet in plaats van een gesprek

Nadere informatie

ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF

ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF ==> Download: ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF - Are you searching for Echte Mannen Eten Geen Kaas Books? Now, you will be happy that at this

Nadere informatie

Passantentarieven verzekerde zorg 01-01-2015 tm 31-12-2015

Passantentarieven verzekerde zorg 01-01-2015 tm 31-12-2015 Passantentarieven verzekerde zorg 01-01-2015 tm 31-12-2015 Zorgproduct Declaratiecode Consumentenomschrijving Totaaltarief 29399003 15C159 dagbehandeling bij kanker van bot, kraakbeen of weke delen 867,33

Nadere informatie