Personalia. Naam: Lisa Bruijntjes. Adres: Pletterijstraat 174, 2515 AZ Den Haag. Mobiel:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Personalia. Naam: Lisa Bruijntjes. Adres: Pletterijstraat 174, 2515 AZ Den Haag. Mobiel: +31 6 13 57 30 67. Email: lisa@bruijntjes."

Transcriptie

1

2 2 P age

3 Personalia Naam: Lisa Bruijntjes Adres: Pletterijstraat 174, 2515 AZ Den Haag Mobiel: Onderwijs informatie Universiteit: Technische Universiteit Delft Faculteit: Bouwkunde Master: Real Estate & Housing Afstudeerlab: AR3R030 Real Estate Management Studienummer: Eerste mentor: Dr. Ir. D.J.M. van der Voordt Tweede mentor: Dr. Ir. C. Wagenaar Afstudeerbedrijf Cure + Care Consultancy Bedrijfsmentor: Drs. J.W. Pleunis Stagebeleidster: Ir. C. Vrij 31 januari P age

4 4 P age

5 Voorwoord Het afstudeerrapport dat voor u ligt is geschreven voor de vijfde peiling van mijn afstuderen. Met veel plezier heb ik mijn theoretische kennis vertaald naar een tastbaar en, naar ik hoop, voor de praktijk bruikbaar eindproduct. Dit afstudeerrapport heb ik geschreven ter afsluiting van mijn studie Bouwkunde aan de Technische Universiteit Delft; van de master Real Estate & Housing. Het afstudeeronderzoek is gedaan in het lab Real Estate Management AR3R030. Het onderwerp van dit onderzoek is de zorgvastgoed in Nederland. De focus ligt op de beslissingen rondom eenbedkamers en meerbedskamers op de standaard verpleegafdeling van een ziekenhuis. Bij het kiezen van het onderwerp wist ik direct dat mijn focus zou komen te liggen op zorgvastgoed. In de afrondende fase van mijn studie heb ik een lezing over zorgvastgoed bijgewoond en was meteen enthousiast. Het onderzoek heeft het eerste half jaar in het teken gestaan van verkenning van het onderwerp en het afbakenen van het onderzoeksvoorstel. Het tweede halfjaar heeft voornamelijk in het teken gestaan van het veldonderzoek en het vertalen van het onderzoek naar dit rapport. Van vijf cases zijn experts geïnterviewd en is er een dataanalyse gedaan. Het rapport geeft de lezer meer inzicht in de huidige zorgmarkt en het besluitvormingsproces voor de keuze van de verhoudings eenbedskamers en meerbedskamers op de standaardverpleegafdeling van een ziekenhuis. Natuurlijk hebben diverse mensen mij de afgelopen twaalf maanden begeleid en op sommige momenten ook gesteund. Deze personen wil ik graag extra bedanken. Theo van der Voordt heeft mij vanuit het lab en als eerste mentor begeleid. Theo is telkens in staat geweest mijn stukken inhoudelijk te beoordelen en mij gerichte maar bovenal bruikbare sturing te geven. Zijn feedback, hoe kritisch ook, heb ik als opbouwend en motiverend ervaren, hetgeen precies de juiste toon blijkt te zijn. Cor Wagenaar is mijn tweede begeleider vanuit architectuur. Praten met Cor over ziekenhuisvastgoed enthousiasmeert! De geplande gesprekken liepen dan ook snel uit naar een uur praten of liever gezegd filosoferen over mijn afstuderen. Ook buiten de begeleidingsgesprekken om wist Cor mij op de gang geregeld te begroeten met: Eenbedskamers, hoe staat het ervoor?. Zeker tijdens de momenten waarop het afstuderen overweldigend lijkt, geven deze woorden nieuwe motivatie. Tevens wil ik Jan Pleunis en Caroline Vrij bedanken voor de inhoudelijke input vanuit het afstudeerbedrijf Cure + Care Consultancy (C+C). Jan is altijd bereid geweest om even te praten over hoe mijn model verder geoptimaliseerd kon worden. Zijn vertrouwen in mijn onderwerp, maar ook mijn visie, werkt zeer motiverend en verstrekt mijn gevoel van betrokkenheid bij Cure + Care consultancy. Caroline heeft mij geleerd op een andere manier kritisch naar mijn eigen teksten te kijken en heeft mij zeer bruikbare tips gegeven om mijn tekstuele vaardigheden te verbeteren. 5 P age

6 Daarnaast wil ik C+C bedanken dat ze mij als collega op hebben genomen in hun bedrijf. Nienke Groenewegen en Almira Brahim wil ik bedanken voor de laatste tekstuele check. Tot slot wil ik mijn familie bedanken voor de hulp en steun tijdens mijn afstudeeronderzoek. Tijdens het meelezen van mijn rapport hebben Andre en Hilde mij geattendeerd op een nieuwe, door mij bedachte, Delfts blauwe tegelspreuk, namelijk geraadpleegde bronnen die gelezen zijn. Grietje, dank voor jouw bruikbare input met betrekking tot de lay out. Siem, zonder jouw nekmassages na vele computeruren, had ik het rapport niet kunnen afronden. Tot slot wil ik Froukje, mijn moeder bedanken voor haar constante morele steun en de uren, maar ook echt urenlange telefoontjes. Ik hoop dat ik mijn enthousiasme voor het onderwerp en het plezier dat ik aan het schrijven van het rapport heb beleefd op de lezer kan overbrengen. Veel leesplezier. Lisa Bruijntjes Januari P age

7 For English summary go to page 13 Samenvatting In deze samenvatting wordt kort besproken wat er in dit afstudeerrapport onderzocht is. De aanleiding, probleemstelling en onderzoeksvragen worden beschreven. Waarna een kort overzicht van de gebruikte methodologie gegeven wordt, om vervolgens de belangrijkste bevindingen en het eindresultaat te beschrijven. Eindigend met een conclusie en een aantal aanbevelingen voor verder onderzoek. Aanleiding van het onderzoek Door de invoering van de Wet Toelating Zorginstellingen (WTZi), zie pagina 28 voor de afkortingen, is er veel veranderd in de zorgvastgoed (Hoogervorst, 2005). Ziekenhuizen moeten zelf hun huisvestingskosten betalen en zullen dus efficiënter met hun vastgoed om moeten gaan. Ze betalen het vastgoed met het geld dat verdiend wordt met de zorgproductie. Dit wordt ook wel de prestatiebekostiging genoemd (Hoogervorst, 2005). Marktwerking in de zorgsector is het gevolg. Ziekenhuizen gaan steeds vaker met elkaar in concurrentie. Het gevolg zijn faillissementen en fusies van ziekenhuizen. De gehele zorgsector is voor een groot deel al veranderd en zal de komende jaren nog wel meer veranderen. Kortom zorgvastgoed is booming in de vastgoed wereld. Focusgebied van het onderzoek De ketenzorg in Nederland bestaat uit eerstelijnszorg (o.a. huisartsen en fysiotherapeuten), derdelijnszorg (langdurige zorg waaronder revalidatie) en tweedelijnszorg (o.a. ziekenhuiszorg en geestelijke gezondheidszorg). De ziekenhuizen zijn weer onder te verdelen in algemene-, academische-, topklinische- en categorale ziekenhuizen. In dit onderzoek zijn alleen de drie eerst genoemde ziekenhuizen onderzocht. Veel ziekenhuizen hebben net een nieuwbouwtraject afgerond of staan op het punt om te beginnen met nieuwbouw. Tot 2008 is het vastgoed van ziekenhuizen onvoldoende gebruikt als strategisch vastgoed. Juist omdat de prestatiebekostiging zo belangrijk is, wordt het aantal behandelingen dat in een ziekenhuis gedaan wordt steeds belangrijker. Want deze behandelingen zijn immers het zorgproduct. Bij dit onderzoek ligt de focus op de standaard verpleegafdeling (SVA) van een ziekenhuis. Op een SVA liggen patiënten die langer dan 24 uur moeten verblijven in het ziekenhuis. Anders wordt een patiënt op de dagbehandeling geplaatst. De type bedskamers op een SVA is van invloed op het aantal behandelingen. Eenbedskamers hebben een bezettingsgraad van 100%. Terwijl in meerbedskamers vaker een bed vrij staat. Het aantal bedden, gecombineerd met de ligduur, geeft als het ware de capaciteit van de behandelingen aan. Uit gesprekken uit de praktijk, met o.a. Jan Pleunis van Cure+Care consultancy, blijkt dat er behoefte is naar een gedetailleerder onderzoek naar eenbedskamers (1BK) en meerbedskamers (MBK) op de standaard verpleegafdeling. Probleemstelling en onderzoeksvragen Het besluitvormingsproces van een ziekenhuis om bijvoorbeeld over te gaan op een SVA met 100% eenbedskamers is niet altijd gestructureerd 7 P age

8 en overzichtelijk. Er is behoefte vanuit de praktijk om de afwegingen die bij een dergelijke keuze komen kijken te structureren. Uit de gesprekken met de praktijk is naar voren gekomen dat deze besluiten veelal vanuit de Raad van Bestuur (RvB) genomen wordt. Terwijl een ziekenhuis en de zorg een complex geheel is waar veel verschillende stakeholders te onderscheiden zijn. Denk bijvoorbeeld aan de patiënten, specialisten, verpleegkundigen, facilitaire medewerkers (zoals schoonmakers) en de al eerder genoemde RvB. De probleemstelling is schematisch weergegeven in figuur 1. hebben echter ook belang bij dit besluit. Dus de besluitvorming meer in een teamverband laten plaatsvinden is deel 1 van de probleemstelling. De aspecten die meewegen in het besluitvormingsproces, zijn vaak ongestructureerd en onoverzichtelijk. Dit is deel 2 van de probleemstelling. De hoofdvraag van dit onderzoek luidt als volgt: Welke afwegingen worden er gemaakt bij de besluitvorming over de verhouding tussen eenbedkamers en meerbedskamer en hoe kan deze besluitvorming ondersteund worden met een model? Figuur 1 Probleemstelling afstudeeronderzoek De probleemstelling bestaat uit twee delen. Zoals eerder genoemd neemt veelal de RvB het besluit. Andere stakeholders, zoals verpleegkundigen, Aan de hand van een aantal achtergrondvragen en kernvragen wordt in dit afstudeerrapport antwoord gegeven op de hoofdvraag. Achtergrondvragen: 1 Welke eisen worden er gesteld aan eenbedkamer en meerbedskamer? 2 Wat wordt er in een ziekenhuis verstaan onder een standaard verpleegafdeling? 3 Wat is de huidige verhouding van eenbedkamers en meerbedskamers op een verpleegafdeling van ziekenhuizen in Nederland? 4 Is er een model voor de besluitvorming rondom ziekenhuiskamers? Zo ja, hoe werkt dit model? Kernvragen: 5 Hoe ziet het besluitvormingsproces eruit bij Nederlandse ziekenhuizen? 6 Welke stakeholders zijn betrokken bij deze besluitvorming en wat zijn hun belangen? 8 P age

9 7 Welke aspecten, die van invloed zijn op de keuze tussen de verhouding eenbedskamers en meerbedskamers, zijn er te vinden in de literatuur en in de praktijk? 8 Hoe kunnen deze aspecten gestructureerd en geprioriteerd worden? 9 Is er in de Nederlandse ziekenhuizen een verschil in voorkeur te ontdekken voor de type meerbedskamers: tweebedskamer, driebedskamers en vierbedskamers? Het beoogde eindresultaat is een model ter ondersteuning van de besluitvorming over de keuze voor de verhouding eenbedskamers en meerbedskamers op een standaard verpleegafdeling van een ziekenhuis. Gebruikte methodologie voor het onderzoek De methodologie die gebruikt is voor dit onderzoek bestaat uit twee delen: een literatuurstudie en een veldonderzoek. Voor de literatuurstudie is er zowel naar Nederlandse als buitenlandse literatuur gekeken. Ook is er gebruik gemaakt van eerdere onderzoeken zoals de onderzoeken van Pawiroredjo (2010), Leenders (2010), Van Baarsen (2012) en Bos (2012). Pawiroredjo (2010) heeft gekeken naar de flexibiliteit van het ziekenhuisgebouw. Leenders (2010) heeft gekeken naar de impact van eenbedskamers op de bouwkosten en het concurerend vermogen van ziekenhuizen. Van Baarsen (2012) focust in zijn onderzoek op de patiëntvoorkeuren. En Bos (2012) heeft de gastvrijheid van ziekenhuizen bekeken. Het veldonderzoek is opgedeeld in twee methoden: interviews met experts en een data-analyse van vijf cases. De interviews zijn in vier fasen afgenomen bij de experts van de cases. Voor de data-analyse zijn de volgende vijf ziekenhuizen gekozen: Medisch Centrum Alkmaar (mix 1BK en MBK); Deventer Ziekenhuis (mix 1BK en MBK); Erasmus Medisch Centrum (100% 1BK); Meander Medisch Centrum (100% 1BK); Reinier de Graaf (mix 1BK en MBK). De belangrijkste bevindingen van het onderzoek Vanuit zowel de literatuur als de interviews zijn er een aantal aspecten naar voren gekomen die van belang zijn bij het besluitvormingsproces. Voorbeelden van enkele aspecten zijn het ziektebeeld, sociaal contact, infectie, privacy en werkstromen. Deze aspecten vormen de input voor het eindmodel. Daarnaast heeft Leenders (2010) in zijn onderzoek aangegeven dat de bouwkosten van een SVA met 100% eenbedskamers +35,9% hoger zijn dan voor een SVA met 40% eenbedskamers, 35% tweebedskamers en 25% vierbedskamers. Ook nemen de looplijnen met +24,3% toe bij een SVA met 100% eenbedskamers. Van Baarsen (2012) heeft ondervonden dat de vraag van de patiënt sterk varieert. Tevens is er, in tegenstrijd met wat veel experts zeggen, wel degelijk behoefte aan meerbedskamers. Bos (2012) benoemde in zijn onderzoek de belangrijke rol van het facilitair bedrijf in o.a. de gastvrijheid van het ziekenhuis. Daarnaast is er vanuit de case study veel inzicht gekregen in de besluitvormingsprocessen van de vijf cases. Iedere case heeft een uniek proces doorlopen. De specialisten, verpleegkundigen en facilitaire medewerkers werden vaak pas na het opstellen van het Programma van Eisen (PvE) betrokken bij de nieuwbouw. Wat in sommige gevallen, 9 P age

10 achteraf, als een gemiste kans is beschouwd. Door juist deze stakeholders eerder in het besluitvormingsproces te betrekken ontstaat er een meer expertgedreven aanpak. Het ontwerpen vanuit de werkstromen (logistiek) wordt gezien als een leerpunt. Het eindresultaat van het onderzoek: model 1.3 De laatste versie van het model, als eindresultaat van dit onderzoek, is versie 1.3. In de volgende alinea s wordt een korte samenvatting geven over de opbouw, de werking en het resultaat van het model. Het doel van het model? Het geven van een advies voor de verhouding van eenbedskamers en meerbedskamers op de verpleegafdeling. Daarnaast is het doel ook om een discussie over dit onderwerp inhoudelijk te ondersteunen. Het geven van een exacte verdeling in type kamer is niet het doel van het model, het is slechts een richtlijn. Wat is de doelgroep (gebruikers) van het model? Het model is ontwikkeld voor de Raden van Bestuur van ziekenhuizen of de adviseurs die het nieuwbouw traject begeleiden. Wie zijn de stakeholders (belanghebbende) van het model? Het model wordt ingevuld door de verschillende stakeholders van het ziekenhuis; patiëntenraad, RvB, afdelingshoofden, facilitair bedrijf, verpleegkundigen etc. Per ziekenhuis kan de samenstelling verschillen. Voor welk traject is het model bedoeld? Het model is bedoeld voor de planvorming van een nieuw ziekenhuis. Dezelfde aspecten komen echter ook voor bij een renovatie project. Hier zijn er alleen andere randvoorwaarden. Bouwstenen van het model Het model is gemaakt voor de RvB of voor een adviseur om in te zetten bij het besluitvormingsproces. Het doel van het model is om de besluitvorming te structureren en een discussie op gang te brengen. Uit de literatuur en interviews blijkt dat de besluitvorming over het algemeen langs twee assen gemaakt wordt. Vandaar dat ik ervoor gekozen hebben om in mijn model met twee assen te werken: Gebouw vs. zorg; Emotie vs. ratio. De ene as loopt van product (het gebouw) naar proces (de zorg). Beide kanten worden door andere experts aangestuurd. De product kant wordt vanuit het management gestuurd. Terwijl de zorg vanuit de specialisten gestuurd wordt. De andere as loopt van de harde naar de zachte kant van de besluitvorming. De keuze wordt gebaseerd op rationele en/of emotionele aspecten. De twee assen vormen het kwadranten model. Ieder kwadrant staat voor een fictieve basisstrategie voor een ziekenhuis. De eerder genoemde aspecten zijn onderverdeeld in de 4 kwadranten. In totaal zijn het 16 aspecten, 4 aspecten per kwadrant. 10 P age

11 meest belangrijk (=6). Wat resulteert in een grafische weergave van de belangen per stakeholder. Het kwadrant wat het hoogst scoort is voor deze stakeholder het meest belangrijk zijn. Aan de hand van de basisstrategieën wordt vervolgens gekeken welk kamertype het best bij deze stakeholder past. Deel 2 bestaat uit een schema van 16 vragen die gekoppeld zijn aan de 16 aspecten. De stakeholder mag twaalf punten, naar eigen inzicht, verdelen over de vier kamertypes. Dit deel vormt de database van het onderzoek. De ideale verhouding van de typekamers kan de stakeholder aangeven in deel 3. Figuur 2 Besluitvorming model Werking van het model Alle betrokkenen, stakeholders zoals patiëntenraden, specialisten, verpleegkundigen, facilitaire medewerkers etc, wordt gevraagd het model in te vullen. De vragenlijst bestaat uit drie delen: Deel 1: 11 stellingen reeksen prioriteren; Deel 2: database; Deel 3: Ideale ziekenhuis. Deel 1 bestaat uit 11 stellingen reeksen die de stakeholder moet prioriteren. Per aspect zijn er drie stellingen bedacht. De bedoeling is dat de stakeholder de stellingen prioriteert van minst belangrijk (=1) naar Resultaat van het model Aan de hand van de resultaten van deel 1 wordt gekeken waar de belangen van de betrokken stakeholders liggen. Met behulp van de database, afkomstig van deel 2, wordt samen met de vier strategieën gekeken welk type kamer het best past bij de belangen van de stakeholders. Dit wordt vervolgens in een advies samengevat. Aan de hand van de ideale verhoudingen van deel 3 wordt gekeken of het advies is wat de stakeholders verwachtte. 11 P age

12 Conclusie van het onderzoek Uit het onderzoek blijkt dat er veel meer aspecten zijn die de keuze voor eenbedskamers en/of meerbedskamers beïnvloeden dan vantevoren verwacht. Het is belangrijk dat het ziekenhuis een visie voor ogen heeft. Door deze visie is de focus van het ziekenhuis, al (gedeeltelijk) bepaald en zal de besluitvorming gestructureerder en gemakkelijker zijn. Deze visies zijn terug te vinden in de vier strategieën van het model. De hoofdvraag van dit onderzoek is: Welke afwegingen worden er gemaakt bij de besluitvorming over de verhouding tussen eenbedkamers en meerbedskamers en hoe kan deze besluitvorming ondersteund worden met een model? De afwegingen die gemaakt worden zijn opgedeeld in 16 aspecten. Aan de hand van een kwadranten model zijn de aspecten geordend in thema s, te zien in figuur 2. Door in een workshopsetting het model te gebruiken wordt er een discussie op gang gebracht. Aanbevelingen voor verder onderzoek Aan het eind van het onderzoek kunnen er verschillende aanbevelingen gedaan worden. Deze zijn op te splitsen in drie categorieën: aanbevelingen voor verder onderzoek, aanbevelingen voor het model en aanbevelingen voor de ziekenhuizen zelf. Aanbevelingen voor verder onderzoek: Het uitzetten van een grootschalige patiëntenenquête in verschillende regio s van Nederland; Een onderzoek naar de ligduur op een verpleegafdeling en de opbrengsten in euro s die hier aangekoppeld zijn; Nader onderzoek naar het aspect infectie. Volgens Derde et al. (2013) is het isoleren van een patiënt namelijk minder effectief in het voorkomen van verspreiding van de bacterie dan hygiëne; Een uitgebreider onderzoek naar de concurrentie, met behulp van de verhouding eenbedskamers en meerbedskamers, van een ziekenhuis. Aanbevelingen voor het model: Het model verder operationaliseren; De vragenlijst van het model inkorten. Aanbevelingen voor ziekenhuizen: Het facilitair bedrijf en de verpleegkundigen betrekken bij het opstellen van het PvE; Het PvE opstellen met als beginpunt de werkstromen van de zorg en de ondersteunende diensten; Meer samenwerking met andere ziekenhuizen onderling; Een standaard verpleegafdeling met een mix van eenbedskamers en meerbedskamers aanbieden; Meer expertgedreven aanpak, met de mogelijkheid voor de RvB om een minimale eis te stellen aan het aantal eenbedskamers. 12 P age

13 Summary Hospital real estate: together or alone? The thesis which is summarized focuses on Dutch hospitals. It will first discuss the context of this research and the admittance of a new law called the WTZi. Than the main focus of this thesis will be discussed; the ratio of single patient rooms and multiple patient rooms in a nursing department. After this the factors which influence the decision making on the ratio of SPR and MPR are described. Ending with description of the result of this research, a decision making model. Context of this research The Dutch healthcare sector is divided into three care sectors: Primary care sector; Secondary care sector; Tertiary care sector. The general practitioner is amongst others part of the primary care sector. Hospitals and mental health care are examples of the secondary care sector. And the more long-term care like rehabilitation centers are part of the tertiary care sector. The focus area of this research will be the Dutch hospitals, thus a part of the secondary care sector. In the Netherlands there are various laws in place governing the healthcare sector.in recent years various laws have been changing. For hospitals, one of the main changes has been the WTZi. This change focuses on the rules of hospital real estate. While previously the government helped funding for the housing costs. Now Hospitals have to pay for their own housing costs. Therefore it is more important than ever to use their real estate efficiently. They pay their housing costs with the money earned with their treatments performed in the hospital. The more treatments they give, the more money they earn for their housing costs. This is what we call performance funding. As a result of the WTZi and the increased importance of executing treatments, hospitals need to build more efficient hospitals. Currently, many hospitals are in the process of rearranging their hospital buildings. Guidance is needed while designing it to ensure increased efficiencies. Four types of hospitals can be categorized: General hospitals; Teaching hospitals; Top clinical hospitals; Specialized hospital. The first three types of hospitals are considered during this research. The specialized hospitals have a single track focus on one specified activity, e.g. the Netherlands Cancer Institute. To increase efficiencies in a hospital every department can be redesigned. In this research the focus is on designing nursing department as efficiently as possible. In this department patients sleep and are taken care for. Patients will only be transferred to this department after a stay time in the hospital of 24 hours. The efficiency of a hospital, and thus of the nursing department, can be measured by the utilization capacity of the patient beds. The higher the utilized capacity of the nursing department, the higher the income of the hospital will be. In a nursing department single patient rooms (SPR) and multiple patient rooms (MPR) are present and influence the utilization capacity. 13 P age

14 When in use, a SPR will always be considered fully utilized; only one patient is required for a 100% utilization. However, in the case of MPR this is not automatically true, since often not all beds are occupied per room. Thereby achieving a utilization percentage below 100%. It may therefore seem that using only SPR will be more efficient than MPR. However, for different reasons, e.g. SPR are more expensive and overall patient capacity per m2 is lower, hospitals prefer a certain ratio of SPR to MPR. Since this ratio influences the utilization capacity, it also affects the hospital s funding performance. In every hospital, the Board of Directors play a decisive role in determining this ratio for the nursing department. The problem statement and research questions The ratio of SPR and MPR in the nursing department is an important factor for the performance funding of a hospital. Often the BoD play a decisive role in determining this ratio. However, based on the experiences of experts in the field, this decision making process is often an ill-structured and a unclear process. Thus when a decision is made, various factors are of importance that need to be considered. There is a need in the field to structure these factors and make them comprehensible. Figure 3 Problemstatement The problem statement, illustrated in figure 3, can be divided into two parts. The first part describes the fact that the board of directors (BoD) is responsible for making important decisions most of the time. However more stakeholders, e.g. patients, nurses, doctors, employees from the service department, are affected by these decisions and should, ideally, be involved in the decision making process. Thus, currently there is a lack of stakeholder involvement in the decision making process of the ratio of SPR and MPR. The second part of the problem statement is about the unstructured trade-offs between the factors that are made during the decision-making process. 14 P age

15 Following this problem statement, various research questions were formulated. The main question is: Which trade-offs are made in the decision-making process regarding the ratio of single patient rooms and multiple patient rooms and how can this decision-making process be supported with a decision-making model? In order to answer this main question, some background questions and key questions were formulated. These key questions are more in-depth questions about the focus area of the research. The background questions: 1. What are the requirements for a single patient room and a multiple patient room in the Netherlands? 2. What is the definition of a nursing department according to the hospitals? 3. What is the current ratio of single patient rooms and multiple patient rooms in the nursing departments of Dutch hospitals? 4. Do decision-making models regarding patient rooms already exist? If so, how do they work? The key questions: 5. How does the decision making process work in Dutch hospitals? 6. Which stakeholders are involved in the decision-making process and what are their interests? 7. Which factors exist in the decision making process of the ratio of SPR and MPR according to the literature and in practice? 8. How can these factors be structured and be prioritized? 9. Is there a clear preference in Dutch hospitals for the number of patients in an MPR: two, three or four patients? The final objective of this research was to design a model that supports the decision making process of the ratio between SPR and MPR that can be used by Dutch hospitals. Methodology The methodology consists of two parts: the literature study and the case study. For the literature study both Dutch and international literature was consulted. The aim of the literature study was to find out which factors influences the decision making process regarding the ratio of SPR and MPR. The aim of the case study was also to find out which factors are of influence on the decision making process and to find out how the decision making processes are done now. This can be done through analyzing specific data of the five cases and conducting interviews with field experts. The data that was analyzed were e.g. vision documents and floor plans. The five cases were: Medisch Centrum Alkmaar (mix SPR and MPR); Deventer Ziekenhuis (mix SPR and MPR); Erasmus Medisch Centrum (100% SPR); Meander Medisch Centrum (100% SPR); Reinier de Graaf (mix SPR and MPR). 15 P age

16 Results literature study and case study From both the literature study and the field study different kinds of factors came forward. An overview of the final aspects is given in figure 4. Stakeholders are a big part of the basis of the model. Different points of views were missing in the problem statement and therefore should be added to the model. According to earlier research the facility management of a hospital is important regarding the decision making process. They have their own vision statements which do not always match the vision statements of the BoD. This can cause troubles for the logistics in the hospital. For example, if a nursing department consists of only single patient rooms, the walking distances need to be minimized. This gets harder when the facility logistics are not connected to the care logistics (nursing logistics). This will even enlarge the walking distances more, as mentioned earlier. Figure 4 Factors of both literature and case study In a new construction process it is important that the hospital has a clear vision and strategy. The choices that are made in the decision making process can then be based on this vision and strategy. Fritzsche et al. (2004) mentioned three basic strategies for a company: Product leadership; Customer intimacy; Operational excellence. Each strategy has its own focus area. Product leadership focusses on innovation. With customer intimacy the customer is put first. With regard to operation excellence the BoD wants to optimize the hospital s processes. Besides the factors there were also learning points regarding the way a decision making process can be structured in both literature and case study. 16 P age

17 Another important discovery during the literature study was the already existing decision making model made by Van Geest (2005). Van Geest (2005) his model is based on four quadrants, which can be considered as themes: Patient orientation; Employee satisfaction; Quality; Business operations. The factors used by Van Geest (2005) are divided among these themes. In order to see which parts of his model can be useful an evaluation has been done, this evaluation can be found in figure 5. The cases have given more insight information in for example the fact that every hospital has its own unique solutions. A one-size fits all solution regarding the design of hospital buildings does not exist. This was confirmed by other researches. All five cases have had their own decision making process, this resulted in different buildings. The cases made their list of requirements without the involvement of e.g. the nurses and facility management. The nurses and facility management were involved after the first sketches were made. Some hospitals think that this has been a lesson for future projects. Involvement of nurses and facility management is important. In the future they would prefer a more expert driven process, which means that there must be a bigger stakeholder involvement. The model In the previous section factors have been identified which are important to take into account during the decision making process of hospitals when deciding the ratio of SPR and MPR in the nurse department in order to increase efficiency. These findings will be merged to design a new decision making model. Figure 5 Evaluation of the quadrant model of Van Geest (2005) This model is used as an input for the decision making model which is designed in this research. The way the themes were used was useful. It gives a broader overviews of the decision making process, which is part of the problem in this research. But the way the outcome of the model is presented should be more graphical and thereby more clear for the user. The goal of the model: To support en structure the decision-making process regarding the ratio of single patient rooms and multiple patient rooms on a nursing department of a hospital. Furthermore the model should support the launch of a discussion between the different stakeholders. The target group of the model: The target group of the model is the Board of Director and/or a real estate consultant. 17 P age

18 The users of the model: In order for the BoD or the consultant to give an advice for the new hospital, the model should be used by different stakeholders. Stakeholders such as: patient boards, nurses, doctors, facility mangers etc. The model can be used in the next part of the process: The model is made for the initial phase of the project, the part where the program of requirements is made. The model could also be used during the designing phase. Next to new building projects the model can also be used with renovation projects. The constraints are a bit different though. In the decision-making process two contrasting perspectives can be identified: Product vs. process; Hard side vs. soft side. In the model this is represented by two axes. The first axis starts with building (the product) and ends with care (the process). The second axis starts with the ratio (the hard side) and ends with the emotion (the soft side). Some of the stakeholders tend to focus more on the product side (the management) other on the process side (doctors). Some make a decision based on reasonable arguments, e.g. buildings costs, and other on emotional arguments (feelings), patient wishes. Together these two axes form the basis of the quadrant model, illustrated in figure 6. Figure 6 Result of the research: the model So the building blocks of the model are: 4 quadrants (4 themes); 16 factors. A few factors are discussed hereafter. Privacy is an aspect which is considered by many. The privacy of a patient is different in a SPR than in a MPR. As one can expect the SPR has more privacy and the patient can be washed in the room itself. Conversations regarding the patient s development or results can also be held in that room. These conversations cannot be held in a MPR due to the privacy of the patient. However, social contact, another important aspect, is regarded more positively in the MPR. These rooms are considered less 18 P age

19 lonely, especially when a patient is staying for a longer period of time. More social contact between patients is possible. Infection is also an aspect which should be taken into account in the decision-making process. Infections not only have health implications for the patients. A hospital which is known for having environmental conditions that increase the risk of infections is not preferred by patients and is bad for its image. Some studies show that the infection risk is smaller in a SPR. Others show that the infection risk is also a big part of the way the employees operate. Infections can for example spread when nurses are unhygienic. These risks are not attributed to the type of rooms. The investment for the new building should be linked to the hospital s income. How much can the board invest in the new building without jeopardizing the hospitals financial well-being? Linked to the investment are the building costs of a nursing department. The building costs increase with 35.9% when a nursing department with 100% single patient rooms is realized instead of a nursing department with 40% SPR, 35% 2PR and 25% 4PR. However, next to the building costs, walking distances will also increase with 24.27% (Leenders, 2010). This means that a nurse, when working in the nursing department with 100% SPR, has to walk more instead which cuts the time he/she has spending on care tasks. The patients wishes are also an important factor. The patients wishes are divided, based on earlier Dutch researches. However, the international literature from Ulrich (2004) amongst others states that patient would rather stay in a single patient room. So there is a contradiction in the literature regarding what the patients want. Patients would want their hospital to have at least some single patient rooms. But they also appreciate the presence of multiple patient rooms (Van Baarsen, 2012). Four basic strategies were thought of in order to divide the 16 factors into the four quadrants. These basic strategies can also help to find out which quadrant is preferred by a hospital, which will be of importance when the model is being used. An overview of the four strategies is given in figure 7. The last aspect is the logistics. When designing any hospital, attention should be paid towards efficiently tailoring the different departments based on the functions they have. For example one should not look at the health logistics without regarding the service logistics. Figure 7 Basic strategies of hospitals 19 P age

20 Before the model is being used by the BoD or the advisor, the advisor should do some analysis beforehand. By analyzing e.g. the vision documents of the hospital, that is using the model, the advisor can determine beforehand which of the four strategies fits the best. In a later stadium of the usage of the model, this can be used as an input for a discussion about the decision making process. Maybe the analysis made beforehand does not match the outcome of the model; this could lead to an interesting discussion. The four strategies: No-nonsense factory The hospital that carries out this strategy focuses on the most efficient care regarding costs and space. A hospital should not be more than an institution where care is given. The care should be low-cost but should still meet the quality standard of the Netherlands. Reputation (image) hospital Reputation is very important for this hospital. The hospital focusses on the external reputation. The market, insurers and investors are important for the external reputation. An efficient care process is important for this hospital. Productivity and flexibility of the processes is of importance. Use of model In order to use the model a questionnaire was made. This questionnaire was divided into three parts: Part I - 11 racking series (stellingen reeksen); Part II the database; Part III The ideal hospital. Part I consists of 11 assertion series. 8 out of the 11 assertion series are linked to two aspects (trade-offs) of the model. The 3 other assertion series are linked to the quadrants, these are the control questions. Every aspect consists out of three assertions. So this means 12 assertions per quadrant and 48 assertions in total. The stakeholders are asked to prioritize the assertions within each assertion series. The rating 1 will be given to the least important assertion and the rating 6 to the most important assertion. The result of part I is an average of points for every aspect and quadrant. Which will be illustrated in the model, see figure 8. And an overview of the result of the control questions will be given. Customer is king This hospital focuses on the internal users of the hospital, both patients and employees. The patient should feel at ease in the hospital surroundings. Excellent care 20 P age

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015

Concept development. Haga Hospital. 17 september 2015 Concept development Haga Hospital 17 september 2015 Marije Talstra 2015 Healthcare consultant at fluent 2003-2015 Healthcare consultant at Twynstra Gudde TUDelft, real estate & housing, urban planning

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Influence of Mindfulness Training on Parental Stress, Emotional Self-Efficacy

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats.

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Development, Strategies and Resilience of Young People with a Mentally

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Question-Driven Sentence Fusion is a Well-Defined Task. But the Real Issue is: Does it matter?

Question-Driven Sentence Fusion is a Well-Defined Task. But the Real Issue is: Does it matter? Question-Driven Sentence Fusion is a Well-Defined Task. But the Real Issue is: Does it matter? Emiel Krahmer, Erwin Marsi & Paul van Pelt Site visit, Tilburg, November 8, 2007 Plan 1. Introduction: A short

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers The Influence of Cognitive Stimulation in the Form of Active Learning on Mental Health

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive. Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma

Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive. Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma Running head: HET SIGNALEREN VAN PROBLEMEN NA EEN IC-OPNAME 1 Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma The Screening of Problems 3

Nadere informatie

vrijdag 8 juni 12 DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN

vrijdag 8 juni 12 DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN DRIMPY BRENGT ZORG SAMEN DE CONSUMENT IN DE ZORG? Fragmentatie ehealth initiatieven zorgen weer voor eilandjes in de zorg: ICT leveranciers, Regio s, Ziekenhuizen, Klinieken, Patiënt Verenigingen, Verzekeraars,

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher

Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Healthy people want everything, sick people want only one thing. would love to see a Hospital Teacher Consultant Education Sick Pupils Educational Service Centre University Medical Centre The Netherlands

Nadere informatie

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy on Sociosexuality Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie op Sociosexualiteit Filiz Bozkurt First supervisor: Second supervisor drs. J. Eshuis dr. W. Waterink

Nadere informatie

Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland

Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland Informatie voor niet verzekerde patiënten en/of in het buitenland verzekerde patiënten Ook als u geen ziektekostenverzekering heeft of in het buitenland verzekerd bent, kunt u voor behandeling terecht

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1 The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety De Rol van Gevarieerd Ontbijten en Consciëntieusheid in Angst

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Van ader tot ader= Een risico-analyse van de bloedtransfusieketen. Jos Hoofs

Van ader tot ader= Een risico-analyse van de bloedtransfusieketen. Jos Hoofs Van ader tot ader= Een risico-analyse van de bloedtransfusieketen Jos Hoofs Doctoraal scriptie Beleid en Beheer Faculteit der Gezondheidswetenschappen Universiteit Maastricht November, 2001 1 e beoordelaar

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers?

Transvorm Actueel. en de zorg verandert mee. Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Transvorm Actueel en de zorg verandert mee Het werk(en) in de zorg verandert. Hoe reageert u als werkgever en wat doet dat met uw medewerkers? Woensdag 17 december 2015 Dr. Monique Veld E-mail: monique.veld@ou.nl

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Enterprise Portfolio Management

Enterprise Portfolio Management Enterprise Portfolio Management Strategische besluitvorming vanuit integraal overzicht op alle portfolio s 22 Mei 2014 Jan-Willem Boere Vind goud in uw organisatie met Enterprise Portfolio Management 2

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Tijdelijk en Toch Bevlogen

Tijdelijk en Toch Bevlogen De Invloed van Taakeisen, Ontplooiingskansen en Intrinsieke Arbeidsoriëntatie op Bevlogenheid van Tijdelijke Werknemers. The Influence of Job Demands, Development Opportunities and Intrinsic Work Orientation

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking Kenmerken van ADHD en de Theory of Mind 1 De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking The Influence of Characteristics of ADHD on Theory

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training

9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training 9 daagse Mindful-leSs 3 stappen plan training In 9 dagen jezelf volledig op de kaart zetten Je energie aangevuld en in staat om die batterij op peil te houden. Aan het eind heb jij Een goed gevoel in je

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit

Tahnee Anne Jeanne Snelder. Open Universiteit Effecten van Gedragstherapie op Sociale Angst, Zelfgerichte Aandacht & Aandachtbias Effects of Behaviour Therapy on Social Anxiety, Self-Focused Attention & Attentional Bias Tahnee Anne Jeanne Snelder

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015

LDA Topic Modeling. Informa5ekunde als hulpwetenschap. 9 maart 2015 LDA Topic Modeling Informa5ekunde als hulpwetenschap 9 maart 2015 LDA Voor de pauze: Wat is LDA? Wat kan je er mee? Hoe werkt het (Gibbs sampling)? Na de pauze Achterliggende concepten à Dirichlet distribu5e

Nadere informatie

Appendix I Experimental design

Appendix I Experimental design Appendix I Experimental design I. Experimental procedures The experiment consisted of 25 independent decision rounds. In each round, a subject was asked to allocate tokens between two accounts, labeled

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie