De mens uit de massa redden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De mens uit de massa redden"

Transcriptie

1 Cultuurpolitiek (1) De mens uit de massa redden hed y d ancona 18 Dat de politiek er in dit land de afgelopen decennia niet in is geslaagd om naast inkomen en kennis ook de deelname aan cultuuruitingen wat eerlijker over de bevolking te spreiden, is een vooral voor sociaal-democraten beschamende constatering. Temeer, omdat het een toch al bevoorrechte elite is die van het gesubsidieerde cultuuraanbod profiteert. Het is daarom goed dat we het debat rond cultuurbeleid revitaliseren. Om te beginnen presenteerden de Tweede-Kamerleden Jet Bussemaker en John Leerdam een nota over dit onderwerp, onder de titel De kracht van kunst. 1 Daarna verscheen het Jaarboek 2 van de wbs, geheel gewijd aan cultuurpolitiek, en nu dus dit themanummer van s&d. Men kan de volgorde van deze publicaties niet zo logisch vinden; de toon van de fractienota heeft al dat gebiedende van een hoofdstuk uit een verkiezingsprogramma, terwijl in het Jaarboek wordt geprobeerd om een aantal vragen te beantwoorden die rijzen als men staatszorg voor de cultuur noodzakelijk acht vragen die resulteren in vaak boeiende analyses, bouwstenen voor een programma eigenlijk. Maar hoe dan ook, de actuele aandacht voor het onderwerp is de moeite waard en zal hopelijk uitmonden in voor sociaal-democraten Over de auteur Hedy d Ancona is voorzitter van een aantal culturele instellingen, waaronder het Amsterdamse Fonds voor de Kunst. Van 1989 tot 1994 was zij minister van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur (wvc). Noten zie pagina 22 relevante afspraken bij formatiebesprekingen op lokaal en landelijk niveau. depolitisering van het cultuurbeleid Dat de sociaal-democratie zich van oudsher heeft bekommerd om dit beleidsterrein, is vanzelfsprekend. De verheffing van de arbeidende bevolking omvatte altijd meer dan een eerlijker beloning en verbetering van de arbeidsomstandigheden. Zinvolle besteding van de vrije tijd door te leren genieten van cultuuruitingen, zelf toneel te spelen of te musiceren, jezelf te ontwikkelen; die immateriële behoeftebevrediging werd in de Arbeidersbeweging gepropageerd en uitgedragen door wethouders als Boekman en Wibaut. En zo meende ook de eerste cultuurminister, de PvdA er Gerardus van der Leeuw, dat cultuurbeleid ertoe diende om de morele oorlogsschade te herstellen. Een slogan waaruit de overtuiging spreekt dat cultuurbeleving wonden heelt, je tot een beter mens maakt. Daarom moest niet alleen de productie van cultuur worden gesubsidieerd, maar moest cultuur ook toegankelijk worden gemaakt voor zo veel mogelijk mensen, door geografische spreiding en door educatie. Over hetgeen wel of geen staatssteun verdiende had Van der Leeuw uitgesproken opvattingen. Hij bepleitte daarom een forse verhoging van het budget van 2,5 naar 10 miljoen gulden en vergaande bevoegdheden voor een kunststichting naar Brits model om dat geld te besteden. Hij ontbeerde echter de steun van zijn partijgenoot Liefinck om het eerste te realiseren, terwijl zijn overige collega s weinig S&D1_ indd :17:52

2 zagen in een Arts Council, waardoor Van der Leeuw al vrij spoedig het veld moest ruimen. In de jaren daarna werd de cultuurportefeuille meestal beheerd door christen-democraten, een reeks die alleen even werd onderbroken door Vrolijk (PvdA) en Van Doorn (ppr). Maar veel maakte dat niet uit. Het algemeen onderschreven idee in de jaren 60 en 70 was dat kunst maatschappelijk relevant moest zijn, in dienst moest staan van de samenleving. De realiteit was echter dat die opvattingen absoluut geen betekenis hadden bij de beoordeling van kunstuitingen. De Raad voor de Kunst, die in 1947 in het leven was geroepen om de minister gevraagd en ongevraagd te adviseren over de toedeling van subsidies, hechtte in haar oordeel vooral waarde aan vernieuwend elan. En zo groeide de afstand tussen een kunstminnende elite en het grote publiek. De kunst zong zich ongeacht wat ministers ventileerden los van de samenleving. Namens welke politieke partij de betreffende bewindspersoon sprak, maakte weinig verschil. Jan Riezenkamp en Pim van Klink beschrijven in het wbs Jaarboek hoe de depolitisering van het cultuurbeleid zich voltrok. Er bestonden nauwelijks aanwijsbare verschillen op het gebied van inhoudelijke doelstellingen: De participatiedoelstelling, van oudsher een sociaal-democratisch speerpunt, is voor het eerst door de christen-democraat Elco Brinkman in het epicentrum van het kunstbeleid geplaatst, alvorens de sociaal-democrate Hedy d Ancona het tot hoofddoelstelling van haar beleid verklaarde. PvdAstaatssecretaris Van der Ploeg startte in 2001 een ambitieus Actieplan Cultuurbereik, maar de bouwstenen daarvoor waren aangedragen door zijn voorganger Nuis en die is van links-liberale signatuur. Kunst lijkt, vergelijkbaar met ontwikkelingssamenwerking, een soort graadmeter voor beschaving in de politieke arena te zijn geworden: niemand waagt het er een kritische beschouwing aan te wijden en iedereen is van mening dat er meer geld voor moet komen. 3 Maar aan die eensgezindheid ligt wel het gedachtegoed van de sociaal-democraat Emanuel Boekman ten grondslag. Het ging hem om een rechtvaardiger verdeling en een grotere toegankelijkheid van cultuuruitingen. Het waren ideeën die door de andere grote partijen werden overgenomen en vertaald in geografische termen. Vandaar dat de gesubsidieerde theatergezelschappen de verplichting kregen om hun producties elders in het land te vertonen, dat bijna iedere regio zijn eigen symfonieorkest verwierf en in het geval van onderbedeling werd gecompenseerd met een festival. Maar die poging om cultuur zo eerlijk mogelijk te distribueren had niet het beoogde effect. Profijt van de overheid, zeker als het om cultuurconsumptie gaat, hebben vooral de hogere inkomensgroepen. staatszorg voor cultuur Nog afgezien van de door Riezenkamp en Van Klink geconstateerde depolitisering is het Nederlandse cultuurbeleid ook geanonimiseerd. De eerbiediging van het zogenaamde Thorbeckiaanse principe waardoor de kwaliteitsbeoordeling niet aan politici maar aan deskundigen wordt overgelaten, maakt dat het debat over cultuur hier nagenoeg ontbreekt. Daarbij vergeet ik maar even de enigszins ontluisterende vertoning die zich eens in de vier jaar afspeelt als de subsidies worden verdeeld. Natuurlijk vind ik niet dat Tweede-Kamerleden zich met die kwaliteitsbeoordeling zouden moeten bezighouden (de enige keer dat dat gebeurde, sneuvelde het geschenk van het Cultuurdepartement ter gelegenheid van de nieuwbouw van de Tweede Kamer een beeld van Kounellis om plaats te maken voor een gevaarloze decoratie van het plaveisel). Maar wat zou het voor een levendige discussie goed zijn als beoordelaars in het openbaar hun keuzes duidelijk zouden maken, als ze herkenbare personen zouden zijn die op die keuzes zouden kunnen worden aangesproken. Toch is noch het gedepolitiseerde noch het anonieme karakter van de Nederlandse cultuurpolitiek door de jaren heen, een afdoende reden voor het ontstaan van een culturele elite geen 19 S&D1_ indd :17:52

3 20 volledige verklaring dat het tot nu toe niet is gelukt die herrliche Leistungen der Kunst, den Massen zug nglich zu machen. 4 De Staatszorg voor de cultuur is ingegeven door de opdracht de mens uit de massa te redden, aldus een citaat uit een PvdA-notitie uit de jaren 50 behoorlijk gedateerd, uit een pathetisch repertoire dat weinigen nog zal overtuigen. Aan de andere kant lijkt het in deze tijd die doordesemd is van events, hypes en massavermaak een adequate opwekking om gemeenschapsgeld in cultuur te investeren. Ook in het Jaarboek van de wbs wordt, in de bijdrage van Hans Blokland, de cultuurpolitieke opdracht van de sociaal-democratie benaderd vanuit de betekenis voor het individu, dat daardoor tevens de mogelijkheid krijgt om samen met anderen een lotsbestemming te omschrijven en na te streven. 5 Joop Doorman gebruikt voor een soortgelijke redenering recente bevindingen uit de neurologie. Volgens hem zijn kunstzinnige ervaring en vorming essentieel voor de ontwikkeling van sociale vermogens, zoals inleving en compassie. 6 Maar de noodzaak van overheidsinterventie op dit terrein wordt niet alleen ingegeven door de betekenis ervan voor mensen, alleen of in relatie met anderen. Cultuur wordt ook beschouwd als een vanzelfsprekende en noodzakelijke voorziening in een beschaafd land. Ik denk niet alleen aan de zorg voor het cultureel erfgoed, maar ook aan de talloze mogelijkheden om mensen met cultuur te confronteren zonder dat ze daarvoor iets speciaals hoeven te ondernemen. Architectuur, de zorgvuldige inrichting van de openbare ruimte, design en fotografie: we worden er ongevraagd door omringd en er zouden dus hoge eisen aan gesteld mogen worden, juist omdat ze de kwaliteit van het bestaan mede bepalen. cultuurdistributie Jammer genoeg spelen dergelijke overwegingen geen rol in de huidige cultuurpolitiek. Het gaat om een beetje meer of minder geld, om het besturingsmodel, om vormkwesties. Staatssecretaris Van der Laan geeft niemand het gevoel dat cultuur noodzakelijk is en bedient zich van slogans als: Elke culturele uiting heeft haar eigen waarde; een amateurgezelschap heeft een heel andere functie dan het Concertgebouworkest, maar voor mij zijn ze even belangrijk. 7 Tja, daar kun je even weinig mee als met uitspraken over de saaiheid van musea. Gevaarlijker dan dit soort nikserigheid is de door Van der Laan ingezette uitverkoop van de publieke omroep. Want als er niet meer wordt stilgestaan bij het waarom van cultuurpolitiek en als er vervolgens zo onnadenkend wordt omgesprongen met een zo belangrijk distributiekanaal voor cultuur, dan ondermijn je de legitimatie om daar blijvend gemeenschapsgeld De eerbiediging van het Thorbeckiaanse principe waardoor de kwaliteitsbeoordeling niet aan politici maar aan deskundigen wordt overgelaten, maakt dat het debat over cultuur hier nagenoeg ontbreekt in te pompen. De veranderingen bij de publieke omroep zoals voorgesteld door de Raad van Bestuur, met netten die zich van elkaar onderscheiden door type programma s, wijken totaal af van hetgeen de staatssecretaris aanvankelijk voor ogen had. Zij wilde juist een revitalisering van de omroepverenigingen (vreemd eigenlijk dat ze zich niet uitliet over die ombuiging). Maar voor beide voorstellen geldt dat ze niet voortkwamen uit de behoefte om meer cultuur te laten zien, maar uit een gevoelde noodzaak meer reclamegeld te genereren. Kijkersaantallen van dertigtot vijftigduizend voor drama, ballet of concert gelden in Hilversum als desastreus, terwijl geen S&D1_ indd :17:53

4 enkele live-productie van de Nederlandse Opera of het Nationaal Ballet zelfs met gevulde zalen een dergelijk aantal toeschouwers bereikt. Helaas functioneren ook andere vormen van distributie niet optimaal. Zoals hiervoor al werd opgemerkt is de reisverplichting door de jaren heen een voorwaarde gebleven voor subsidie aan de podiumkunsten. Op die manier, zo was de gedachte, wordt iedere inwoner van ons land in staat gesteld om ergens in de buurt van het gesubsidieerde aanbod kennis te nemen. Toen in de jaren 80 en 90 de belangstelling daarvoor begon terug te lopen, werd gepoogd daaraan iets te doen door participatiebevorderende maatregelen. Schouwburgen moesten publiek verwerven en daar in hun programmering en pr rekening mee houden. In feite was het een overzichtelijk probleem. Het moois werd ongeveer aan huis bezorgd en het publiek moest ernaar kijken! De huidige situatie is ingewikkelder. Nog maar 14% van hetgeen vertoond wordt op erkende podia betreft gesubsidieerde kunst. Schouwburgdirecteuren spelen kennelijk op safe en voorzien in een aanbod waarvan ze zeker weten dat het gevulde zalen oplevert. Tot in het buitenland bejubeld jeugdtoneel van gezelschappen als Stella Den Haag of Huis aan de Amstel wordt verdrongen door ongesubsidieerde voorstellingen als Nijntje, de musical. De in de fractienota als zelfredzame oftewel vrije producties aangeduide voorstellingen beheersen de programmering, met als topper cabaret. Kortom, het probleem ligt niet zozeer in het vol krijgen van de zalen, maar in het vertoond krijgen van het met gemeenschapsgeld in stand gehouden aanbod. Een ingewikkeld probleem, dat wellicht te maken heeft met overaanbod, met de wijze van kwaliteitsbeoordeling, met het gebrek aan betrokkenheid van schouwburgdirecteuren of het gegeven dat we het hun onmogelijk hebben gemaakt om zich te committeren. Maar het stimuleren van cultuurparticipatie is geen doel op zichzelf, het is een middel om het eigenlijke doel te bereiken: de confrontatie met kunst en cultuur die iets met je doet, je ontroert of troost, je panikeert of je blik op het leven verandert. Dat is dus iets geheel anders dan het ondergaan van amusement of allerlei vormen van massacultuur. Paul Kalma schreef in zijn laatste boek een boeiend artikel over cultuur, waarin hij refereert aan een essay van de Britse staatssecretaris voor cultuur, Tessa Lowell. 8 In Government and the value of culture, plaatst zij complexe kunst Er zijn nog veel middelen onbeproefd gebleven om mensen in aanraking te brengen met die herrliche Leistungen, die weinig te maken hebben met massavertier, met de egalisering van denken en voelen tegenover amusement. Omdat er bij het grote publiek geen vanzelfsprekende behoefte bestaat om met die complexiteit om te gaan, moet dat de inzet zijn van het cultuurbeleid van de overheid. Ik ben dat volledig met haar eens en herinner me de uitspraak van Joop den Uyl: Niet onbevredigd gebleven, maar ontbrekende behoeften vormen het eigenlijke culturele vraagstuk. 9 Je kunt je van dat probleem afmaken door cultuur anders te definiëren. Door het onderscheid tussen hoge en lage cultuur niet opportuun te verklaren. Door andere formuleringen (kwetsbare en zelfredzame kunst). Maar dat zijn flauwe trucs. Kautsky zag er al niets in ( nicht die Kunst revolutionieren... ). In de wbs-bundel stelt onder andere Hans van Beers dat de toegankelijkheid moet worden bevorderd, maar dat kunst niet moet worden gepopulariseerd. 10 Jacqueline Oskamp onderschrijft, in dezelfde bundel, de complexiteit van cultuur hetgeen volgens haar onvermijdelijk inhoudt dat slechts een elite ervan gebruik maakt S&D1_ indd :17:53

5 het leren stimuleren Ik ben er voorlopig niet aan toe me bij die onvermijdelijkheid neer te leggen, aangezien er nog zo veel middelen onbeproefd zijn gebleven om mensen in aanraking te brengen met die herrliche Leistungen, die weinig te maken hebben met massavertier, met de egalisering van denken en voelen. Het waarderen van complexiteit gaat niet vanzelf, het is te leren. Kinderen, heel jonge kinderen, blijken als sponzen met graagte en plezier beeldende kunst en klassieke muziek in zich op te nemen. In Italië experimenteerde men er succesvol mee in de kinderopvang. In Israël was een museumcursus een verplicht onderdeel van het integratieprogramma. Het is te gek voor woorden dat we hier in Nederland een overstelpend aanbod hebben aan fantastisch en complex jeugdtoneel maar dat het busgeld ontbreekt om daar basisscholen mee in aanraking te brengen. De meeste van onze musea het Rembrandthuis in Amsterdam bijvoorbeeld, of het Rijksmuseum Volkenkunde in Leiden hebben langzamerhand heel goede kinderroutes. Die zouden door alle kinderen moeten worden gebruikt en niet alleen door hen die toevallig ouders hebben die het belang ervan inzien. Zo kweek je een culturele elite en behoud je die ook. In het wbs Jaarboek beschrijft directeur Edwin Jacobs hoe hij erin slaagde om van zijn Museum Jan Cunen in Oss een publiekstrekker te maken, waar allerlei nieuwe groepen over de drempel komen. 12 Het is de hoogste tijd om met iedereen die zich bij het onderwerp betrokken voelt het debat aan te gaan, onderzoek te doen, good practices uit te wisselen met politici, kunstenaars, producenten, instellingsbestuurders en anderen. Het is de hoogste tijd om een wal op te werpen tegen gemakzucht en commercialisering. 22 Noten 1 John Leerdam, Jet Bussemaker, Hester Tames, De kracht van kunst. PvdA en cultuur, Partij van de Arbeid, Frans Becker en Wim Hennekeler (red.), Cultuurpolitiek. wbs Jaarboek 2005, Mets & Schilt / Wiardi Beckman Stichting, Amsterdam, Pim van Klink en Jan Riezenkamp, Het besturingsmodel als politiek strijdpunt, in: Cultuurpolitiek (p. 125). 4 Karl Kautsky, Materialistische Geschichtsauffassung, Hans Blokland, Op weg naar het einde van onze cultuur. Sociaal-democratie in de moderne tijd, in: Cultuurpolitiek. 6 S.J.Doorman, De waarde van kunstzinnige vorming, in: Cultuurpolitiek. 7 Geciteerd in: Actiekrant Atelier D, Paul Kalma, Links, rechts en de vooruitgang, Mets & Schilt / Wiardi Beckman Stichting, Amsterdam, J. M. den Uyl, Socialisme en Utopie, in: Socialisme & Democratie, Een gesprek met Hans van Beers. Bevorder de toegankelijkheid, maar populariseer de kunst niet, in: Cultuurpolitiek. 11 Jacqueline Oskamp, Mission impossible. Over het falen van de cultuurspreiding en het elitaire karakter van kunst, in: Cultuurpolitiek. 12 Edwin Jacobs, Stil gewin snelle winst. Museum Jan Cunen in Oss, in: Cultuurpolitiek. S&D1_ indd :17:53

Samenvatting onderzoek cultuurparticipatie 2010

Samenvatting onderzoek cultuurparticipatie 2010 Samenvatting onderzoek cultuurparticipatie 2010 Belangrijkste uitkomsten van het onderzoek 2010 Deelname aan culturele activiteiten in shertogenbosch licht toegenomen Het opleidingsniveau is het meest

Nadere informatie

Rapport Beleidskader Kunst & Cultuur 2013-2016

Rapport Beleidskader Kunst & Cultuur 2013-2016 Rapport Beleidskader Kunst & Cultuur 2013-2016 Stadspanel Den Haag, ronde voorjaar 2011 INHOUDSOPGAVE Inleiding - 2 - Wat vindt men belangrijk aan het aanbod van kunst en cultuur in Den Haag? - 3 - Hoe

Nadere informatie

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden.

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden. Limburg heeft een uniek en veelzijdig cultuuraanbod. Dit komt tot uitdrukking in een enorme verscheidenheid met talloze monumenten, cultureel erfgoed, musea, culturele organisaties, evenementen en een

Nadere informatie

Beleidskader Kunst & Cultuur 2013-2016 Stadspanel Den Haag, ronde voorjaar 2011

Beleidskader Kunst & Cultuur 2013-2016 Stadspanel Den Haag, ronde voorjaar 2011 Rapport Signaal Uitgave Auteurs Informatie Onderzoek en Integrale Vraagstukken Nr X, Jaargang 2004 Oplage Redactieadres Internet / Intranet X exemplaren Gemeente Den Haag OCW-intranet/Organisatie Postbus

Nadere informatie

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 maandag 19 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 maandag 19 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2008 tijdvak 1 maandag 19 mei 9.00-12.00 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 19 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 47 punten

Nadere informatie

Bijlage 2: toekenningen culturele basisinfrastructuur 2013-2016 naar regio (in ) REGIO NOORD REGIO OOST

Bijlage 2: toekenningen culturele basisinfrastructuur 2013-2016 naar regio (in ) REGIO NOORD REGIO OOST REGIO NOORD Tryater Leeuwarden Artikel 3.9. Algemeen theater 1.500.000 92.766-1.592.766 Noord Nederlands Toneel Groningen Artikel 3.9. Algemeen theater 2.500.000 154.942-2.654.942 Het Houten Huis Groningen

Nadere informatie

Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij?

Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij? Wat vinden wij er van? Wat verwacht(t)en wij? Culturele paragrafen in de verkiezingsprogramma s CDA Soest Het is van belang het vrijwilligerswerk in het algemeen -en dus ook bij sportverenigingen- te stimuleren

Nadere informatie

-RKQ/HHUGDP3YG$µ-HNXQWQLHWYRRUHHQKDEEHNUDWVRSGH HHUVWHULM]LWWHQ

-RKQ/HHUGDP3YG$µ-HNXQWQLHWYRRUHHQKDEEHNUDWVRSGH HHUVWHULM]LWWHQ -RKQ/HHUGDP3YG$µ-HNXQWQLHWYRRUHHQKDEEHNUDWVRSGH HHUVWHULM]LWWHQ Bezuinigingen? Welke bezuinigingen? John Leerdam reageert enigszins geïrriteerd op de vraag hoe het voelt om als politicus tegenover oud-collega

Nadere informatie

Trendbreuk in rijksuitgaven

Trendbreuk in rijksuitgaven 94 Boekman 95 Sociaal-liberaal cultuurbeleid Dossier cijfers Trendbreuk in rijksuitgaven kunst en cultuur Bastiaan Vinkenburg Dit artikel gaat over geld dat het rijk besteedt aan kunst en cultuur. Is dat

Nadere informatie

ECSD/U201402324 Lbr. 14/092

ECSD/U201402324 Lbr. 14/092 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft leren over cultureel ondernemen uw kenmerk ons kenmerk ECSD/U201402324 Lbr. 14/092 bijlage(n) 2 (separaat

Nadere informatie

SUBSIDIEBELEID KUNST EN CULTUUR

SUBSIDIEBELEID KUNST EN CULTUUR Gelet op artikel 5 lid 2 van de algemene subsidieverordening stelt het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Boxtel het volgende beleid vast voor de subsidiebegrotingspost kunst en cultuur.

Nadere informatie

SEZ/U200600082 Lbr. 06/09

SEZ/U200600082 Lbr. 06/09 Brief aan de leden T.a.v. het college informatiecentrum tel. (070) 373 8022 onderwerp handreiking en typetest popbeleid Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk SEZ/U200600082 Lbr. 06/09 bijlage(n) 4 datum

Nadere informatie

Cultuur in cijfers Leiden 2011

Cultuur in cijfers Leiden 2011 Maart 2011 Cultuur in cijfers Leiden 2011 Leiden is een historische stad met een breed aanbod aan culturele voorzieningen. Zo is de oudste schouwburg van het land hier te vinden, zijn de musea flinke publiekstrekkers,

Nadere informatie

HZO en jong talent : Quintijn van Heek uit Vlissingen

HZO en jong talent : Quintijn van Heek uit Vlissingen HZO en jong talent : Quintijn van Heek uit Vlissingen HZO en grote namen : Wibi Soerjadi HZO en cultuur in Zeeland : Stenzel & Kivits Nieuwjaarsconcert 2016 Al eeuwenlang kenmerken water, dijken en polders

Nadere informatie

Breng de kunst terug in het onderwijs

Breng de kunst terug in het onderwijs Breng de kunst terug in het onderwijs In het voetspoor van Boekman Lange tijd vonden sociaal-democraten het vanzelfsprekend dat kunst al vroeg in het onderwijs een grote rol moest spelen. Maar het belang

Nadere informatie

Evaluatie Kunst- en Cultuurbeleid 2009-2012 Thema s Kunst- en Cultuurbeleid 2013-2016

Evaluatie Kunst- en Cultuurbeleid 2009-2012 Thema s Kunst- en Cultuurbeleid 2013-2016 Evaluatie Kunst- en Cultuurbeleid 2009-2012 Thema s Kunst- en Cultuurbeleid 2013-2016 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding...3 Evaluatie Kunst- en cultuurbeleid 2009-2012...3 Cultuureducatie... 3

Nadere informatie

Cultuur en de i s van Schnabel Ander cultuurpubliek en andere cultuurpolitiek

Cultuur en de i s van Schnabel Ander cultuurpubliek en andere cultuurpolitiek 91 Dossier Dossier Het dossier bestaat uit twee delen. Het eerste deel, geschreven door Andries van den Broek, bevat niet alleen kerncijfers over recent cultuurbereik maar ook verwach tingen over het bereik

Nadere informatie

Beleidsregels subsidies Hof van Twente 2014

Beleidsregels subsidies Hof van Twente 2014 2. Beleidsterrein Cultuur Zo groot en breed mogelijk cultuurparticipatie Maatschappelijke effecten Doelstellingen Subdoelstellingen Vergroten zelfredzaamheid Talentontwikkeling en ontplooiing jeugdige

Nadere informatie

Kunstendecreet. decreet ondersteuning professionele. kunsten Vlaamse Gemeenschap

Kunstendecreet. decreet ondersteuning professionele. kunsten Vlaamse Gemeenschap Kunstendecreet decreet ondersteuning professionele kunsten Vlaamse Gemeenschap Vernieuwing regelgeving Kunsten 1. Historiek 2. Structuur nieuwe Kunstendecreet 2.1. Organisatie Kunstenbeleid 2.2. Subsidie

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Agendanummer 6.2. Onderwerp: Concept Beleidsplan Kunst en cultuur 2008-2012 'Eén cultuur, elf gezichten'

RAADSVOORSTEL Agendanummer 6.2. Onderwerp: Concept Beleidsplan Kunst en cultuur 2008-2012 'Eén cultuur, elf gezichten' RAADSVOORSTEL Agendanummer 6.2 Raadsvergadering van 24 januari 2008 Onderwerp: Concept Beleidsplan Kunst en cultuur 2008-2012 'Eén cultuur, elf gezichten' Verantwoordelijke portefeuillehouder: M.G. de

Nadere informatie

Den Haag, je tikt er tegen en het zingt VERSLAG. Debat- en netwerkbijeenkomst Amateurkunst in Den Haag. Koorenhuis, 9 december 2014

Den Haag, je tikt er tegen en het zingt VERSLAG. Debat- en netwerkbijeenkomst Amateurkunst in Den Haag. Koorenhuis, 9 december 2014 Den Haag, je tikt er tegen en het zingt Debat- en netwerkbijeenkomst Amateurkunst in Den Haag Koorenhuis, 9 december 2014 VERSLAG. De zaal wordt verwelkomd met een flitsend optreden van Green Dance Studio,

Nadere informatie

Gratis cultuuronderwijs voor Haagse basisscholen: een digitale ladekast met 128 projecten voor de groepen 1-8

Gratis cultuuronderwijs voor Haagse basisscholen: een digitale ladekast met 128 projecten voor de groepen 1-8 Gratis cultuuronderwijs voor Haagse basisscholen: een digitale ladekast met 128 projecten voor de groepen 1-8 Cultuuronderwijs op zijn Haags Met het project Cultuuronderwijs op zijn Haags (COH) zorgen

Nadere informatie

EEN KUNSTHAL AAN DE IJSSEL, GRAAG. Met ruimte voor grote, wisselende tentoonstellingen met landelijke uitstraling, workshops, evenementen en meer.

EEN KUNSTHAL AAN DE IJSSEL, GRAAG. Met ruimte voor grote, wisselende tentoonstellingen met landelijke uitstraling, workshops, evenementen en meer. EEN KUNSTHAL AAN DE IJSSEL, GRAAG Met ruimte voor grote, wisselende tentoonstellingen met landelijke uitstraling, workshops, evenementen en meer. Als het aan de Stichting Culturele Impuls Deventer ligt,

Nadere informatie

Datum 24 augustus 2015 Betreft Reactie brief Eerste Kamer Uitgangspunten cultuurbeleid 2017-2020

Datum 24 augustus 2015 Betreft Reactie brief Eerste Kamer Uitgangspunten cultuurbeleid 2017-2020 >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal.Postbus 20017 2500 EA Den Haag Erfgoed en Kunsten IPC Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ

Nadere informatie

raad voor cultuur R.J.Schimmelpennincklaan 3

raad voor cultuur R.J.Schimmelpennincklaan 3 R.J.Schimmelpennincklaan 3 so-to-3612+3 2506 AE Den Haag teler.cn.3172312esse fax +31(o)70 36147 27 e-mail cultuur@cultuur.nl www.cultuur.nl De minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschappen de heer

Nadere informatie

22% bezuinigen op cultuurinstellingen en de beeldende kunst en/of de BTW verhoging van 6% naar 19% Geachte heer Halbe Zijlstra, 22 oktober 2010

22% bezuinigen op cultuurinstellingen en de beeldende kunst en/of de BTW verhoging van 6% naar 19% Geachte heer Halbe Zijlstra, 22 oktober 2010 Jan Erik Noske Muziektheater Briza/ Het Zeeheldentheater Trompstraat 340 2518BT Den Haag www.briza.nl (070-3992222/06.26334397) Aan de Staatssecretaris van Cultuur De heer H. Zijlstra Ministerie van Onderwijs

Nadere informatie

Grafiek 23.1a Bezoek aan culturele voorstellingen en voorzieningen de afgelopen 12 maanden, 2002-2013 29% 26% 26% 26% 19% 17% 12% 10%

Grafiek 23.1a Bezoek aan culturele voorstellingen en voorzieningen de afgelopen 12 maanden, 2002-2013 29% 26% 26% 26% 19% 17% 12% 10% 23 CULTUURPARTICIPATIE De bekendheid en het gebruik van de diverse culturele voorzieningen, instellingen, plekken en festivals staan centraal in dit hoofdstuk. Daarnaast wordt ingegaan op de mate waarin

Nadere informatie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties prof dr wim derksen Aan de directeur Bouwen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de heer drs J.M.C. Smallenbroek zondag 23 november 2014 Geachte heer Smallenbroek, Op uw verzoek

Nadere informatie

Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities.

Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities. N e e r, 2 6 m e i 2 0 1 0 Visie & Beleid Beste lezer, Wij vinden het erg fijn dat u geïnteresseerd bent in onze visie en ambities. Indien u opmerkingen, suggesties of vragen heeft, laat ons dit weten.

Nadere informatie

Toelichting bij het aanvraagformulier subsidie Kunst en Cultuur 2016

Toelichting bij het aanvraagformulier subsidie Kunst en Cultuur 2016 Toelichting bij het aanvraagformulier subsidie Kunst en Cultuur 2016 Wanneer kom ik voor subsidie in aanmerking? Dat hangt af van de activiteit die u wilt organiseren. De gemeente heeft regels vastgesteld

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 10878 4 juni 2012 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 24 mei 2012, nr. WJZ/409467

Nadere informatie

Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND. Deel II Ambities en prioriteiten. Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008

Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND. Deel II Ambities en prioriteiten. Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008 Er van uitgaande... CULTUURPROFIEL ZUID-NEDERLAND Deel II Ambities en prioriteiten Ten behoeve van Cultuurnota 2005-2008 Juni 2003 0 In onze naam, Cultuurconvenant Zuid-Nederland (CZN), staat het woord

Nadere informatie

Cultuur in Den Haag in cijfers

Cultuur in Den Haag in cijfers Cultuur in cijfers Gemeente Den Haag Afdeling Cultuurbeleid Oktober 2013 Cultuur in cijfers 1 Voorwoord Voor u ligt het cijfermatig overzicht van de prestaties van de Haagse culture instellingen. Deze

Nadere informatie

Cultuurbeleving. Junipeiling Bewonerspanel. Utrecht.nl/onderzoek

Cultuurbeleving. Junipeiling Bewonerspanel. Utrecht.nl/onderzoek Cultuurbeleving Junipeiling Bewonerspanel Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht 030 286 1350 onderzoek@utrecht.nl in opdracht van Cultuur Ontwikkelorganisatie Gemeente

Nadere informatie

Subsidieregels Hof van Twente 2016

Subsidieregels Hof van Twente 2016 2. Beleidsterrein Cultuur Zo groot en breed mogelijk cultuurparticipatie Maatschappelijke effecten Doelstellingen Subdoelstellingen Vergroten zelfredzaamheid Talentontwikkeling en ontplooiing jeugdige

Nadere informatie

Raad voor Cultuur Prins Willem Alexanderhof 20 2595 BE..DEN HAAG. Datum Betreft adviesaanvraag culturele basisinfrastructuur 2017-2020.

Raad voor Cultuur Prins Willem Alexanderhof 20 2595 BE..DEN HAAG. Datum Betreft adviesaanvraag culturele basisinfrastructuur 2017-2020. >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Raad voor Cultuur Prins Willem Alexanderhof 20 2595 BE..DEN HAAG Erfgoed en Kunsten Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Beslisdocument college van Peel en Maas

Beslisdocument college van Peel en Maas Beslisdocument college van Peel en Maas Document openbaar: Ja Zaaknummer: 1894/2012/ Documentnummer: 1894/2012/119305 Besluitnummer: 43 7b Onderwerp: project Uniekunst Advies: 1. Maximaal een eenmalig

Nadere informatie

Fotograaf: Maarten van Haaff - Orkestproject Vredenburg. primair onderwijs kunst- en cultuurmenu

Fotograaf: Maarten van Haaff - Orkestproject Vredenburg. primair onderwijs kunst- en cultuurmenu Fotograaf: Maarten van Haaff - Orkestproject Vredenburg primair onderwijs kunst- en cultuurmenu kunst en cultuur beleven Utrecht onderscheidt zich door topaanbod van kennis en cultuur. Goed cultuuronderwijs

Nadere informatie

Verdeling subsidies programmatische activiteiten cultuur

Verdeling subsidies programmatische activiteiten cultuur Verdeling subsidies programmatische activiteiten cultuur Vijf actiepunten Januari 2013 Tobias de Groot Vijf actiepunten In december is een belangrijk deel van de nota zichtbaar geworden; de verdeling van

Nadere informatie

Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening

Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening Versterken binnenstad Het aanbieden van een bibliotheekvoorziening (ook als ontmoetingsplek) in de binnenstad. Cultuurparticipatie Kernfuncties leren, lezen en informeren bieden voor burgers mogelijkheden

Nadere informatie

Cultuurparticipatie in Dordrecht.

Cultuurparticipatie in Dordrecht. Cultuurparticipatie in Dordrecht. Bas Hoeing CMV 2 09018387 Inhoudsopgave: Aanleiding Blz. 3 Het probleem Blz. 3 De opdrachtgever Blz. 3 Vraagstelling Blz. 4 Deelvragen Blz. 4 Aanpak Blz. 4 Definities

Nadere informatie

Artikel 8 : Deze subsidie bedraagt forfaitair 3.000 BEF per erkende vereniging.

Artikel 8 : Deze subsidie bedraagt forfaitair 3.000 BEF per erkende vereniging. Uittreksel uit huidig reglement: Artikel 8 : Deze subsidie bedraagt forfaitair 3.000 BEF per erkende vereniging. Artikel 14 : Voor de activiteitensubsidie komen de volgende activiteiten in aanmerking :

Nadere informatie

Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe

Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe Uitvoeringsbesluit subsidieverlening Cultuurnota 2013-2016 provincie Drenthe Thema en doelen subsidieprogramma Cultuurnota 2013-2016 Oude wereld, nieuwe mindset De provincie Drenthe staat voor een herkenbare

Nadere informatie

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Cultuuruitingen spelen een belangrijke rol in de samenleving en in het leven van mensen. Cultuur vertegenwoordigt daarbij zowel een maatschappelijke, een artistieke

Nadere informatie

Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn T.a.v. de Adviescommissie Meerjarenbeleid 2013-2016 Postbus 12 652 2500 DP Den Haag

Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn T.a.v. de Adviescommissie Meerjarenbeleid 2013-2016 Postbus 12 652 2500 DP Den Haag Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn T.a.v. de Adviescommissie Meerjarenbeleid 2013-2016 Postbus 12 652 2500 DP Den Haag Den Haag, 1 december 2011 Geachte heer/mevrouw, Op 7 december

Nadere informatie

Cultuureducatiebeleid. in Purmerend

Cultuureducatiebeleid. in Purmerend Cultuureducatiebeleid in Purmerend Kenmerken Over de gemeente Aantal inwoners 30.000-90.000 inwoners (middelgrote gemeente) Soort gemeente stadsgemeente Regiofunctie centrumgemeente van de regio Contactgegevens

Nadere informatie

Koers en Kern voor Kunst en Cultuur in Bergen Richtingwijzers Cultuurbeleid gemeente Bergen 2014

Koers en Kern voor Kunst en Cultuur in Bergen Richtingwijzers Cultuurbeleid gemeente Bergen 2014 Koers en Kern voor Kunst en Cultuur in Bergen Richtingwijzers Cultuurbeleid gemeente Bergen 2014 Inleiding en aanleiding "Zoals het melkig licht stroomt over de Vuurblauwe zee, een totaal klaren dag. De

Nadere informatie

Onderzoek CKV: weg ermee?!

Onderzoek CKV: weg ermee?! Onderzoek CKV: weg ermee?! 5 juli 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 10 tot 15 januari 2013, deden in totaal 977 jongeren mee. Hiervan volgen 699 jongeren het vak CKV of hebben

Nadere informatie

KUNST- EN CULTUUREDUCATIE VOOR HET ONDERWIJS IN OOSTSTELLINGWERF

KUNST- EN CULTUUREDUCATIE VOOR HET ONDERWIJS IN OOSTSTELLINGWERF Uitgewerkt door: Thijs Oud kunst- en cultuurcoördinator Kunst & COO Langezwaag, juni 2011 KUNST- EN CULTUUREDUCATIE VOOR HET ONDERWIJS IN OOSTSTELLINGWERF De opdracht voor Kunst & COO INHOUDSOPGAVE 1.

Nadere informatie

RESULTATEN ENQUÊTE GOVERNANCE CODE CULTUUR 2014

RESULTATEN ENQUÊTE GOVERNANCE CODE CULTUUR 2014 RESULTATEN ENQUÊTE GOVERNANCE CODE CULTUUR 2014 Inhoud Voorwoord 5 1 Inleiding 6 2 Resultaten 2.1 Wordt de Code toegepast? 2.2 Met welk besturingsmodel wordt gewerkt? 2.3 Welke thema s uit de Code hebben

Nadere informatie

Cultuureducatie: een onmisbaar onderdeel van ons onderwijs

Cultuureducatie: een onmisbaar onderdeel van ons onderwijs Cultuureducatie: een onmisbaar onderdeel van ons onderwijs Dit artikel verscheen eerder in Boekman 92, het blad van de BOEKMANstichting. Het onderwijs hoort er toe mede te werken, behoort er aan te werken,

Nadere informatie

Vier stromingen rondom paradigma s

Vier stromingen rondom paradigma s Vier stromingen rondom paradigma s De verdieping van het thema paradigma wordt hier langs vier stromingen nader uitgewerkt: (1) NLP neuro-linguïstisch programmeren (2) RET rationele effectiviteitstraining

Nadere informatie

Mijnheer de Voorzitter,

Mijnheer de Voorzitter, Toespraak van de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal, Frans W. Weisglas, tijdens de Bijzondere Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal ter herdenking van Z.K.H. Prins Claus der Nederlanden,

Nadere informatie

Centrum Beeldende Kunst Dordrecht

Centrum Beeldende Kunst Dordrecht Centrum Beeldende Kunst Dordrecht Centrum Beeldende Kunst Dordrecht Podium hedendaagse kunst en vormgeving Kunstuitleen Servicebureau voor kunstenaars Kunst in de openbare ruimte Lezingen, debatten activiteiten

Nadere informatie

Reactienota en eindconclusie inzake de visie op de lokaal-bestuurlijke inrichting van Zuidoost-Fryslân en de Friese Waddeneilanden

Reactienota en eindconclusie inzake de visie op de lokaal-bestuurlijke inrichting van Zuidoost-Fryslân en de Friese Waddeneilanden Reactienota en eindconclusie inzake de visie op de lokaal-bestuurlijke inrichting van Zuidoost-Fryslân en de Friese Waddeneilanden 1. Inleiding Op 11 april 2012 hebben wij onze visie op de lokaal-bestuurlijke

Nadere informatie

Subsidiëring in het kader van het Kunstendecreet: Projectsubsidies: - Voor kunstenorganisaties, kunsteducatieve en sociaal-artistieke organisaties

Subsidiëring in het kader van het Kunstendecreet: Projectsubsidies: - Voor kunstenorganisaties, kunsteducatieve en sociaal-artistieke organisaties Subsidiëring in het kader van het Kunstendecreet: Projectsubsidies: - Voor kunstenorganisaties, kunsteducatieve en sociaal-artistieke organisaties -Voor kunstenaars - Periodieke publicaties Algemene principes

Nadere informatie

Essay Kunst en Recht Marloes Tolman 5733510

Essay Kunst en Recht Marloes Tolman 5733510 Essay Kunst en Recht Marloes Tolman 5733510 Inleiding In de cultuursector wordt, net als in vrijwel elke andere sector, de komende jaren flink bezuinigd. De sector zal het met 200 miljoen euro minder moeten

Nadere informatie

Het beleidsplan cultuureducatie

Het beleidsplan cultuureducatie Het beleidsplan cultuureducatie Beleidsplannen voor cultuureducatie kunnen variëren van 1 A4 tot een compleet beleidsplan. Belangrijk hierbij is dat het cultuureducatiebeleid onderdeel is van het schoolplan.

Nadere informatie

.., Algemene Rekenkamer. BEZORGEN De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Gen era a Binnenhof 4 2513 AA Den Haag

.., Algemene Rekenkamer. BEZORGEN De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Gen era a Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Algemene Rekenkamer.., BEZORGEN De Voorzitter van de Tweede Kamer der StatenGen era a Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070 3424344 070 3424130 voorlichting@rekenkamer.nl

Nadere informatie

Enquête Kunstenaars in de WWIK

Enquête Kunstenaars in de WWIK Enquête Kunstenaars in de WWIK We zouden u graag een aantal vragen willen stellen over uw werkzaamheden en positie als kunstenaar. Eerst komen een paar algemene vragen aan de orde. 1. Wat is uw geboortejaar?

Nadere informatie

Geachte Dames en Heren, geachte Mevrouw van Leeuwen,

Geachte Dames en Heren, geachte Mevrouw van Leeuwen, Geachte Dames en Heren, geachte Mevrouw van Leeuwen, Met grote interesse heb ik uw lezing gevolgd. Ik realiseer mij terdege dat wij vanuit de Koepel van WMO raden u haast een onmogelijk vraag hebben gesteld,

Nadere informatie

WEG MET HET INFUUS: BOUWEN AAN EEN GEZONDE CULTUURSECTOR

WEG MET HET INFUUS: BOUWEN AAN EEN GEZONDE CULTUURSECTOR WEG MET HET INFUUS: BOUWEN AAN EEN GEZONDE CULTUURSECTOR INLEIDING Volgens landelijk onderzoek van het NRC is er onder de bevolking brede steun voor de bezuinigingsplannen van staatssecretaris Zijlstra.

Nadere informatie

Lijst van aanvragen voor de basisinfrastructuur 2013-2016, voor advies voorgelegd aan de Raad voor Cultuur

Lijst van aanvragen voor de basisinfrastructuur 2013-2016, voor advies voorgelegd aan de Raad voor Cultuur Lijst van aanvragen voor de basisinfrastructuur 2013-2016, voor advies voorgelegd aan de Raad voor Cultuur Naam instelling Artikel Gevraagd bedrag Plafond- bedrag Standplaats Algemeen theater Algemeen

Nadere informatie

Hoofdstuk 21. Cultuur

Hoofdstuk 21. Cultuur Hoofdstuk 21. Cultuur Samenvatting Evenals in 2003, heeft driekwart van de Leidenaren in de afgelopen 12 maanden één of meerdere culturele voorstellingen of voorzieningen bezocht. De bioscoop is veruit

Nadere informatie

Derde Boekmanlezing Amsterdam 05-06-2009

Derde Boekmanlezing Amsterdam 05-06-2009 Derde Boekmanlezing Amsterdam 05-06-2009 Hieronder vindt u de bijdrage van Mark Rutte tijdens de Derde Boekmanlezing in Amsterdam op vrijdag 5 juni 2009. Het verhaal van mevrouw Gehrels zojuist is prikkelend.

Nadere informatie

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen.

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen. KUNSTPARTICIPATIE: OVER DEZE SUBSIDIE Met de programmalijn Kunstparticipatie wil het Fonds de vernieuwing van het aanbod van kunstbeoefening in de vrije tijd realiseren. Daarnaast wil het bijdragen aan

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum 24 oktober 2014 Betreft Impuls cultuuronderwijs

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum 24 oktober 2014 Betreft Impuls cultuuronderwijs >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Erfgoed en Kunsten IPC 3300 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

Visie muziekonderwijs en beeldende vorming Terneuzen

Visie muziekonderwijs en beeldende vorming Terneuzen Visie muziekonderwijs en beeldende vorming Terneuzen INHOUDSOPGAVE 1.0 INLEIDING... 3 2.0 UITGANGSPUNTEN ONDERZOEK EN DEFINITIE MUZIKALE EN BEELDENDE VORMING... 3 2.1 UITGANGSPUNTEN... 3 2.2 DEFINITIE

Nadere informatie

Van Forum tot Universum. Visie op kunst en cultuur in Leidschendam-Voorburg

Van Forum tot Universum. Visie op kunst en cultuur in Leidschendam-Voorburg Van Forum tot Universum Visie op kunst en cultuur in Leidschendam-Voorburg 3 Leidschendam, de molens in Stompwijk. Even verderop tref je Museum Swaensteyn, theater Ludens, het Veur theater en een eindeloos

Nadere informatie

1. Opleidingsprofiel Culturele en Maatschappelijke Vorming : CMV in veelvoud : trendstudies bij Alert en Ondernemend 2.0

1. Opleidingsprofiel Culturele en Maatschappelijke Vorming : CMV in veelvoud : trendstudies bij Alert en Ondernemend 2.0 CULTUURNETWERK NEDERLAND Gezocht op trefwoord Community arts en Welzijn 7 treffers lijst: 1. Opleidingsprofiel Culturele en Maatschappelijke Vorming : CMV in veelvoud : trendstudies bij Alert en Ondernemend

Nadere informatie

: Voorstel inzake kaderstellende discussie Zorgloket

: Voorstel inzake kaderstellende discussie Zorgloket Raad : 10 december 2002 Agendanr. : 5 Doc.nr : B200217584 Afdeling: : Educatie en Welzijn RAADSVOORSTEL Onderwerp : Voorstel inzake kaderstellende discussie Zorgloket Voorgeschiedenis De realisatie van

Nadere informatie

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD-LIMBURG voor podia

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD-LIMBURG voor podia ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD-LIMBURG voor podia BELANGRIJK Gegeven antwoorden worden strikt vertrouwelijk en naamloos verwerkt. Deelname aan de enquête is anoniem. Wil je echter kenbaar maken waar je voor

Nadere informatie

Vrijdag 30 maart 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

Vrijdag 30 maart 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Vrijdag 30 maart 2012 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Viering Koninklijke Harmonie Sint-Cecilia Tielrode Dames en heren Vandaag start de paasvakantie. Voor

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Accommodatiebeleid Maatschappelijke Voorzieningen

Accommodatiebeleid Maatschappelijke Voorzieningen Maatschappelijke Voorzieningen Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Hilversum 1 Inhoudsopgave Samenvatting 3 1 Inleiding 8 2 Huisvestingsstrategie en eigendomsstrategie 10 3 Cultuur 15 4 Sociale voorzieningen

Nadere informatie

2013 CULTUUR IN CIJFERS

2013 CULTUUR IN CIJFERS 2013 CULTUUR IN CIJFERS / TOELICHTING // Cultuur in Cijfers 2013 Deze bijlage bij Cultuur in Beeld 2013 bevat financiële en prestatiegegevens van instellingen die onderdeel uitmaken van de culturele basisinfrastructuur

Nadere informatie

VTO-cultuurvragen. Pagina 1 van 12 Cultuurvragen uit VTO SCP/CBS

VTO-cultuurvragen. Pagina 1 van 12 Cultuurvragen uit VTO SCP/CBS VTO-cultuurvragen Onderstaand zijn de vraagformuleringen zoals gehanteerd in VTO2012 afgedrukt. De respondenten kregen een brief toegestuurd waarin ze uitgenodigd werden om de VTOenquête via het internet

Nadere informatie

Museumbezoek meest favoriet cultureel uitje Rapport - onderzoek naar cultuurbeleving van Nederland 08-07-2014

Museumbezoek meest favoriet cultureel uitje Rapport - onderzoek naar cultuurbeleving van Nederland 08-07-2014 Museumbezoek meest favoriet cultureel uitje Rapport - onderzoek naar cultuurbeleving van Nederland 08-07-2014 Inhoudsopgave Colofon 1. Conclusies 2. Resultaten 1. Culturele uitstapjes 2. Favoriet museum

Nadere informatie

Regeling versterking cultuureducatie in het primair onderwijs 2007-2008

Regeling versterking cultuureducatie in het primair onderwijs 2007-2008 Algemeen Verbindend Voorschrift Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Regeling versterking cultuureducatie in het primair onderwijs 2007-2008 Bestemd voor

Nadere informatie

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks

Met gegrauw en gesnauw bereik je niks 81 Weike Medendorp, PvdA Met gegrauw en gesnauw bereik je niks Ik denk dat we een aantal resultaten hebben bereikt waar we trots op mogen zijn. Neem bijvoorbeeld het plan van transformatie voor de Enci,

Nadere informatie

Ola Lanko en haar foto-genic installaties 14 oktober interview

Ola Lanko en haar foto-genic installaties 14 oktober interview Ola Lanko en haar foto-genic installaties 14 oktober interview Ola Lanko is altijd bezig met de werking van het medium fotografie. De kritische blik van de beschouwer is wat ze met haar werk wil overbrengen.

Nadere informatie

De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA..DEN HAAG

De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA..DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

De onweerstaanbare verleiding om van kunst te genieten

De onweerstaanbare verleiding om van kunst te genieten OPEN ACADEMIE LINGEWAARD De onweerstaanbare verleiding om van kunst te genieten Kunst en cultuur zijn essentieel om ons staande te houden BEELDENDE KUNST THEATER FOTO/VIDEO D A N S M U Z I E K Lingewaard,

Nadere informatie

CKV Festival 2012. CKV festival 2012

CKV Festival 2012. CKV festival 2012 C CKV Festival 2012 Het CKV Festival vindt in 2012 plaats op 23 en 30 oktober. Twee dagen gaan de Bredase leerlingen van het voortgezet onderwijs naar de culturele instellingen van Breda. De basis van

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. Aan de gemeenteraad,

RAADSVOORSTEL. Aan de gemeenteraad, RAADSVOORSTEL raadsvergadering: 1 juli 2015 onderwerp: Aanvraag Stichting Omniumscholen bijlage: ontwerp-besluit datum: 22 juni 2015 gemeenteblad I nr.: 61 agenda nr.: 10 Aan de gemeenteraad, 1. Inleiding

Nadere informatie

Congrestoespraak Lodewijk Asscher PvdA-congres, 3 november 2012. -GESPROKEN WOORD GELDT-

Congrestoespraak Lodewijk Asscher PvdA-congres, 3 november 2012. -GESPROKEN WOORD GELDT- Congrestoespraak Lodewijk Asscher PvdA-congres, 3 november 2012. -GESPROKEN WOORD GELDT- Dames en Heren, Partijgenoten, Ik sta hier beduusd voor u. Het is een bijzondere tijd geweest. Als ik in terugkijk

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Commissie Zorg, Welzijn en Cultuur

Commissie Zorg, Welzijn en Cultuur Griffie Commissie Zorg, Welzijn en Cultuur Datum commissievergadering : - DIS-stuknummer : 1473254 Behandelend ambtenaar : N.H.C.P. Jansen- Kastelijns Directie/bureau : Sociale en Culturele Ontwikkeling/

Nadere informatie

GEGEVENS STICHTING. Postbus 256, 2170 AG SASSENHEIM RSIN nummer: 819315631 KVK nummer: 27317264 www.vandenbroekfoundation.nl www.lamlisse.

GEGEVENS STICHTING. Postbus 256, 2170 AG SASSENHEIM RSIN nummer: 819315631 KVK nummer: 27317264 www.vandenbroekfoundation.nl www.lamlisse. GEGEVENS STICHTING Naam van de stichting: Stichting VandenBroek Foundation Postadres: Postbus 256, 2170 AG SASSENHEIM RSIN nummer: 819315631 KVK nummer: 27317264 Website: www.vandenbroekfoundation.nl www.lamlisse.nl

Nadere informatie

De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Notitie Mattheüseffect

Notitie Mattheüseffect Notitie Mattheüseffect rapportnr. 1350 18 september 2015 Notitie Mattheüseffect M.A.G. Gielen, MSc Drs. M.M. van Asselt Onderzoek in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Den

Nadere informatie

Budget Educatie en Participatie Projecten (BEPP)

Budget Educatie en Participatie Projecten (BEPP) Budget Educatie en Participatie Projecten (BEPP) Met het Budget Educatie en Participatie Projecten willen de provincie Groningen en het Rijk een aantal doelstellingen bereiken. We hanteren daarbij een

Nadere informatie

CULTUURPARTICIPATIE IN EDE 2006

CULTUURPARTICIPATIE IN EDE 2006 CULTUURPARTICIPATIE IN EDE 26 17-4-27 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding...5 2. Cultuurparticipatie in Ede...5 2.1. Actieve cultuurparticipatie in Ede...5 2.2. Mening over het aanbod van kunst en cultuur in

Nadere informatie

Maak van de MUG geen olifant

Maak van de MUG geen olifant Maak van de MUG geen olifant Stemadvies ten behoeve van de herindelingsverkiezingen in de gemeenten Groesbeek, Ubbergen en Millingen aan de Rijn van 19 november 2014 18 november 2014 PSP 92 Gelderland

Nadere informatie

Examenprogramma CKV havo en vwo. nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Examenprogramma CKV havo en vwo. nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Examenprogramma CKV havo en vwo nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Examenprogramma CKV havo en vwo Concept 17 juni 2014 Examenprogramma CKV havo en vwo Concept Versie 17 juni 2014 Het eindexamen

Nadere informatie