CORPORATE STORYTELLING IN ONLINE REPUTATION MANAGEMENT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CORPORATE STORYTELLING IN ONLINE REPUTATION MANAGEMENT"

Transcriptie

1 CORPORATE STORYTELLING IN ONLINE REPUTATION MANAGEMENT BACHELORPROEF Student: Promotor: Opleiding: Rehma Sebabi Dhr. Ingmar Proot Communicatie Management Afstudeerrichting: Corporate Communication In samenwerking met: Chrisal NV Datum: 29 mei, 215 1

2 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 2 Abstract... 4 Résumé... 5 Inleiding... 6 Probleemstelling... 7 Literatuurstudie... 8 Hoofdstuk 1. Bedrijfsreputatie Wat is de bedrijfsreputatie? Wat is het belang van een goede reputatie? Reputatiemanagement Online ReputatieManagement Evaluatie van reputatiemanagement Hoofdstuk 2. Storytelling Corporate storytelling Digitale storytelling Waarom corporate storytelling? Hoe zit een goed verhaal in elkaar? Evaluatie van corporate storytelling Hoofdstuk 3. Corporate storytelling op Facebook Onderzoek... 3 Hoofdstuk 4. Onderzoek Onderzoeksvragen Onderzoeksmethodologie Resultaten Communicatieproduct

3 Situatie Doelstelling Doelgroep Online reputatiemanagementstrategie opbouwen Aanbevelingen... 7 Literatuurlijst

4 ABSTRACT Corporate storytelling has become the new rage in corporate communications. It s exciting because we all love stories but the problem and the reason for this research is the question on how to apply corporate storytelling in everyday corporate communications, specifically in online reputation management. For this paper, a qualitative content analysis was conducted to research the relationship between the use of corporate storytelling and its effect on the online corporate reputation on Facebook. In order to research the online reputation, the presence of the corporate identity in communicated messages as well as the use of corporate storytelling were researched in correlation to the level of interaction with the public on Facebook pages. Chrisal NV, a Belgian manufacturer of probiotic cleaning products agreed to take part in this research, so as to find a way to reach out to its new target audience, the mainstream consumers. Together with 3 other Facebook Pages, Chrisal s use of storytelling was researched in correlation to its popularity as well as the level of interaction with the public on Facebook. The research showed that the most companies communicated frequently on their pages. These companies took interaction to heart and stimulated it even without the use of corporate storytelling. Knowing that Facebook is all about that, interacting with each other. But according to the average scores, pages which communicated corporate storytelling content, experienced more interaction with their fans. The same counts for companies that communicated content according to who they are and what they stand for. In conclusion, we can say that social media, or Facebook in particular, has an influence on the corporate reputation. But the online reputation can be influenced by corporate storytelling because if the emotional aspect in storytelling. These findings are the foundation of the written communication counsel to Chrisal concerning its online reputation management on Facebook. With it, the company can apply corporate storytelling to its needs in order to achieve its objective for a better reputation. 4

5 RÉSUMÉ Corporate storytelling est devenu la nouvelle tendance dans le monde de la communication des entreprises. C est très enthousiasmant car tout le monde aime des histoires. La problématique de cette thèse porte sur la façon d appliquer la storytelling des entreprises, la narration d entreprise dans une communication quotidienne en particulier dans le management de gestion de la réputation des entreprises en ligne. Pour mener à bien cette thèse, nous avons effectué une analyse qualitative afin de rechercher la relation entre l utilisation de la narration et son effet sur la réputation de l entreprise sur le média social qu est Facebook. Pour la recherche de la réputation en ligne, la présence de l identité d entreprises dans les messages communiqués ainsi que l utilisation de la narration d entreprise ont été mis en corrélation avec le niveau d interaction du public sur les pages Facebook. Chrisal NV, un fabricant belge des produits de nettoyages probiotiques a accepté de participer à cette recherche afin de trouver la meilleure façon de communiquer à son nouveau public cible qui est le consommateur. Grâce à l ouverture de trois pages Facebook, nous avons pu étudier l utilisation de la narration de Chrisal en corrélation avec sa popularité et son niveau d interaction auprès de son public sur Facebook. La recherche à montrer que la plupart des entreprises communiquent fréquemment sur leurs pages Facebook. Ces entreprises ont pris l interaction au sérieux et ils le stimulent même sans l utilisation de la narration car le média social Facebook stimule cette interaction avec les autres. Cependant, certaines catégories d entreprises ont bénéficié de beaucoup plus d interactivité avec leur consommateur. Il s agit d entreprises qui ont mis la narration dans leur communication en ligne et des entreprises qui ont communiqué le contenu en fonction de leur mission et ce que ce contenu représente. En conclusion, nous pouvons dire que les médias sociaux et plus particulièrement Facebook ont une influence sur la réputation des entreprises. Toutefois, la réputation en ligne peut être influencée par la narration grâce à son aspect émotionnel. Ces résultats ont constitué la base du conseil de la communication de Chrisal pour le management de sa réputation en ligne et plus particulièrement sur Facebook. Grâce aux conseils, la société Chrisal a pu appliquer la narration d entreprise pour répondre à son besoin : celui d avoir une meilleure réputation. 5

6 INLEIDING Een positieve bedrijfsreputatie is iets waarnaar alle bedrijven verlangen. Om dit te bereiken willen veel bedrijven een positieve en succesvolle interactie met hun (belangrijkste) belanghebbenden realiseren zodanig dat ze hun bedrijfsreputatie kunnen sturen en verzorgen (Griffin, 28). Een bedrijfsreputatie wordt eenvoudig weergegeven als een emotionele connectie tussen een bedrijf en zijn belanghebbenden(stakeholders) 1 die zich focust op de verwachtingen die ze hebben van het bedrijf (Reputation Institute, 212). Deze verwachtingen kunnen deels worden beantwoord door open en eerlijke bedrijfscommunicatie. Daarbij komt corporate storytelling goed van pas omdat het om authentieke verhalen gaat over het bedrijf. Verhalen die een zekere emotionele band kunnen creëren(van der Wijk, 27) en een verhoogde interactie garanderen tussen het bedrijf en zijn stakeholders. Dankzij de mogelijkheid voor de stakeholder om deel te nemen in het vormen en soms ook de uitbreiding van verhalen (Hansen, Norlyk & Wolff Lundholt, 213). Het doel van dit eindwerk is het in beeld brengen van de toepassing van corporate storytelling in Online Reputatie Management als onderdeel van bedrijfscommunicatie. Het onderzoek stelt het tweezijdige communicatiemodel (J. Grunig & T.Hunt, 1984) centraal met name de wederzijdse interactie tussen een bedrijf en zijn stakeholders op social media. In het eerste deel van deze bachelorproef worden de belangrijkste samenstellende begrippen van dit onderzoek besproken. Het eerste hoofdstuk in dit theoretisch gedeelte gaat over bedrijfsreputatie, het belang van een goede reputatie en uiteindelijk het beheer van een bedrijfsreputatie offline en online. Aangezien reputatie veel waarde toevoegt aan een bedrijf wordt de evaluatie ervan kort aangehaald. Het tweede hoofdstuk wordt volledig gewijd aan corporate storytelling. Hierin wordt het begrip storytelling algemeen besproken. Vervolgens komt corporate storytelling aan bod met verdere toelichting over de verschillende soorten storytelling in communicatie. Vervolgens wordt de toepassing van corporate storytelling als tool in corporate communicatie beschouwd en de voordelen ervan voor de organisatie. Als laatste wordt de evaluatie van Corporate storytelling besproken. Het tweede deel van dit onderzoek is een kwalitatieve inhoudsanalyse om het gebruik van corporate storytelling door vier bedrijven op het social media platform: Facebook te onderzoeken. Het onderzoek toetst de hypothese van deze proef namelijk dat corporate storytelling kan de reputatie van een bedrijf helpen versterken. Tijdens het onderzoek wordt de mate van interactie op Facebookberichten geanalyseerd bij zowel het gebruik van verhaalelementen als de aanwezigheid van de bedrijfsidentiteit. De resultaten van de inhoudsanalyse vormen de basis voor het communicatieproduct voor het Limburgse bedrijf, Chrisal nv. 1 Doorheen de rest van dit bachelorproef wordt de term stakeholders gebruikt om naar de belanghebbenden van het bedrijf te wijzen. 6

7 PROBLEEMSTELLING De onderzoeksvraag van deze bachelorproef luidt als volgt: Kan een bedrijf zijn reputatie versterken t.o.v. de eindgebruiker door de integratie van corporate storytelling in zijn Reputatie Management op social media? Het onderzoek vindt in eerste instantie plaats door mijn nieuwsgierigheid naar het gebruik van corporate storytelling in het vak van corporate communicatie. Doorheen mijn opleiding in communicatiemanagement, heb ik meer interesse ontwikkeld voor reputatie en reputatiemanagement. Daarom leek me de toegepaste combinatie van storytelling en reputatiemanagement een uitdagende en leerrijke onderzoeksvraag voor mijn bachelorproef. Voor deze bachelorproef wordt er samengewerkt met Chrisal nv, een fabrikant van prebiotische reinigingsmiddelen, gesitueerd in Lommel, België. Het bedrijf heeft een goede reputatie bij zijn industriële klanten, maar Chrisal heeft onlangs een consumentenproduct via een intermediaire verkoper op de markt gebracht. Hierdoor wil het bedrijf de eindconsument bereiken en zijn reputatie bij de consument opbouwen, sturen en versterken. Na een diepte-interview met CEO van het bedrijf, Robin Temmerman, werd vernomen dat het bedrijf vooral via het social media platform Facebook communiceert. Daarom richt het onderzoek van dit eindwerk zich op het specifiek toepassen van corporate storytelling op Facebook. Doel & maatschappelijke relevantie: Het doel van dit eindwerk is het in beeld brengen van de toepassing van corporate storytelling in communicatiemanagement en specifiek Online Reputatiemanagement. Net omdat verhalen een sterke emotionele connectie vormen tussen het bedrijf en zijn stakeholders, kunnen de laatsten zich op basis daarvan met het bedrijf identificeren (van der Wijk, 27) en vervolgens gestimuleerd worden om een gesprek aan te gaan met het bedrijf (Hansen, Norlyk & Wolff Lundholt, 213). Om de gewenste interactie te bereiken zijn social media platforms de ideale kanalen omdat ze een tweezijdige communicatiestroom toelaten. Indien toegepast kan deze stelling een grote winst betekenen voor de reputaties van verschillende bedrijven, juist omdat alle bedrijven een betere reputatie willen, een eigen verhaal hebben en toegang hebben tot social media platforms. 7

8 LITERATUURSTUDIE Het eerste deel van dit onderzoek bestaat uit een literatuurstudie die vanuit de probleemstelling vertrekt. Daarbij worden begrippen behandeld die de basis vormen van dit onderzoek, namelijk reputatiemanagement en corporate storytelling. Deze studie zorgt voor begrip van de onderzoekselementen zodanig dat het onderzoek een zo correct mogelijk communicatieproduct kan voortbrengen. HOOFDSTUK 1. BEDRIJFSREPUTATIE De bedrijfsreputatie vormt een belangrijk onderdeel voor dit onderzoek. Daarom is het begrijpelijk dat er een uitleg aan besteed wordt. Dit hoofdstuk bespreekt wat de term bedrijfsreputatie betekent en het belang van een goede bedrijfsreputatie voor een organisatie. Onder Reputatie Management zien we hoe de bedrijfsreputatie gevormd wordt en hoe het gestuurd kan worden. Het laatste deel bestudeert hoe reputatie geëvalueerd kan worden WAT IS DE BEDRIJFSREPUTATIE? Om een duidelijk begrip te krijgen van de term bedrijfsreputatie zal het woord ontleed worden. De termen reputatie en bedrijfs- zowel als bedrijf worden apart bekeken. Waarna de term bedrijfsreputatie opnieuw als geheel beschouwd zal worden Reputatie Volgens de Van Dale wordt reputatie gedefinieerd als (1) de hoedanigheid (ook functie, eigenschap, kwaliteit) waaronder iemand of iets bekend is en als een (2) goede naam, het gunstig bekendstaan, vooral met betrekking tot prestaties op enig gebied. Deze twee definities beschrijven reputatie als een gegeven, die al dan niet gunstig is, waaronder iets of iemand bekendstaat. Voor dit onderzoek is vooral de eerste definitie van toepassing omdat een reputatie niet altijd positief is, een slechte reputatie komt even vaak voor (Griffin, 28) Bedrijf(s-) Het tweede samenstellende woord bedrijfs- stelt alles voor wat betrekking heeft tot het bedrijf. De term bedrijf staat voor elk structureel geheel dat opgesteld is op basis van arbeid en kapitaal. Er is een onderscheiding tussen de fabrikant en een onderneming. Daar waar een onderneming zowel goederen als diensten kan aanbieden, is een fabrikant een bedrijf dat enkel tastbare producten maakt. (Centraal Bureau voor de Statistiek, 214) Bedrijfsreputatie Uit de meest gelezen bronnen over bedrijfsreputatie wordt vastgesteld dat experts het niet eenvoudig vinden om bedrijfsreputatie te definiëren. Toch wordt er een voorkeur gegeven aan enkele definities die dichtbij de werkelijkheid van het vak aansluiten. Een van de meest gebruikte definities is van Charles Fombrun, stichter van de Reputation Institute. 8

9 Reputations are overall assessments of organizations by their stakeholders. They are aggregate perceptions by stakeholders of an organization s ability to fulfill their expectations, whether these stakeholders are interested in buying the company s products, working for the company, or investing in the company s shares. (Fombrun, 26) Met andere woorden de bedrijfsreputatie is een algemene evaluatie van het bedrijf door zijn stakeholders met behulp van de percepties die ze vormen over de bedrijfsidentiteit, het merk en het imago van een bedrijf. Dit betekent dat zowel het merk ( een mengeling van kenmerken toegekend aan een bedrijf, die waarde en invloed opbrengt aan een bedrijf Van Riel, 27) als het imago ( een mengeling van de waarden, gevoelens, ideeën en indrukken die stakeholders toeschrijven aan een bedrijf... Dowling, 1986) van een bedrijf de basis vormen van de bedrijfsreputatie samen met het vermogen van een bedrijf om te voldoen aan de verwachtingen van zijn stakeholders. Het bedrijfsimago is onlosmakelijk verbonden met de bedrijfsidentiteit. Opdat de identiteit die intern door de management en het staf ervaren wordt in vorm van kernwaarden zoals de communicatie, het gedrag van het bedrijf en het gebruikte symboliek tegelijk extern ervaren wordt als het bedrijfsimago. Voor een goede reputatie moet de kloof tussen de bedrijfsidentiteit en het bedrijfsimago zo klein mogelijk worden gehouden. Een vereenvoudigde uitleg van Britse specialist in bedrijfsreputatie Andrew Griffin (28) stelt dat een reputatie bepaald wordt door hoe anderen een organisatie zien en wat ze ervan denken: percepties. Wat anderen denken is belangrijk en beïnvloedt hun attitude tegenover de organisatie. Het beïnvloedt de mate van interactie met het bedrijf en de financiële omzet WAT IS HET BELANG VAN EEN GOEDE REPUTATIE? De meeste bedrijven vinden de bedrijfsreputatie belangrijker dan financiële omzet. Voor de meeste bedrijven betekent een goede reputatie hoge omzet cijfers, voor de anderen zekerheid in crisistijden (Griffin, 28). Een goede reputatie levert een bedrijf nu eenmaal veel op. Ten eerste zorgt een goede bedrijfsreputatie ervoor dat je stakeholders voorkeur geven aan je bedrijf waaronder de consumenten, leveranciers, aandeelhouders, overheden, enzovoort. Aangezien de reputatie een emotionele connectie vormt tussen een bedrijf en zijn stakeholders (Reputation Institute, 212) wordt het vertrouwen van de stakeholders in het bedrijf versterkt waardoor de stakeholders langdurige supporters van het bedrijf worden. Supporters brengen extra voordelen mee zoals een toename van mond-tot-mond reclame (Harrison, 213) met als resultaat een toename van welgezinde stakeholders. Ten tweede voegt een goede bedrijfsreputatie waarde toe aan een bedrijf op financieel vlak (van Riel & Fombrun, 27). Door een goede reputatie kan een bedrijf een hogere prijs vragen voor zijn producten. Er is ook een vergrote aantrekkingskracht voor financiële bronnen. Dat wil zeggen dat een bedrijf met een goede reputatie het gemakkelijker heeft om sponsors te vinden en regulaties te laten aanpassen door overheden waardoor de kansen groter worden om de eigen bedrijfsobjectieven te verwezenlijken (Harrison, 213). 9

10 Daarenboven is een bedrijf met een goede reputatie aantrekkelijker voor werknemers (Fombrun & v.riel, 27). Mensen willen voor een bedrijf werken waarvan ze weten dat de werknemers goed worden behandeld. Om deze voordelen te ondervinden moet het bedrijf enige controle kunnen krijgen over de bedrijfsreputatie. Maar aangezien dit niet kan doordat de reputatie gevormd wordt door wat anderen denken, kan deze wel bijgestuurd worden door middel van eerlijke en transparante communicatie (Reputation Institute, 212) over onderwerpen die het dichtst bij de stakeholders liggen REPUTATIEMANAGEMENT Een goede reputatie wordt gevormd en vernietigd door alles wat een bedrijf doet, vertrekkend van hoe het bedrijf met zijn werknemers omgaat tot op de manier waarop het omgaat met conflicten van buiten het bedrijf (Wilcox & Cameron, 21). Hoe kunnen we ingrijpen? Op welke aspecten moet worden gefocust voor en goede reputatie? In dit deel van het eerste hoofdstuk zien we wat reputatiemanagement inhoudt, waaruit een reputatie bestaat en hoe deze beïnvloed kan worden. Om af te sluiten wordt reputatiemanagement online(orm) besproken aangezien dit onderzoek gebaseerd wordt op online communicatiemanagement Wat is reputatiemanagement? Een bedrijfsreputatie is eigendom van het publiek. Dat wil zeggen dat de reputatie van een bedrijf volledig gevormd wordt door het publiek met behulp van de manier waarom het bedrijf wordt waargenomen. Bedrijven hebben hier geen controle over, maar ze kunnen wel inspelen in de vorming van de reputatie, ze kunnen de reputatie naar wens sturen. De manier waarop dit gebeurt vormt de definitie van reputatiemanagement. Volgende definitie bevat de meeste deelaspecten van reputatiemanagement: Reputatiemanagement is het doelgericht en systematische werken aan de goede naam en faam, de bekendheid en de waardering van een organisatie op de commerciële markten, op de financiële markt en op de arbeidsmarkt te versterken en in de samenleving acceptatie en steun voor het handelen te verwerven. - Ron van der Jagt. (Communicatie van de organisatie, 212) Reputatiemanagement wordt vaak gezien als het werk van de communicatieafdeling, maar niets is minder waar. Elk afdeling hoort zich bezig te houden met bedrijfsreputatiemanagement vergezeld door consequente geïntegreerde communicatie doorheen het hele bedrijf (Michels, 212) om samen dezelfde reputatieobjectieven te bereiken. Het ultieme doel van reputatiemanagement is de versterking van het vertrouwen van de stakeholders in het bedrijf en een onderscheidend positie bevestigen ten opzichte van de stakeholders. Whether reputation is being managed by communications or another department, it has to be central to the organization. - Jane Wilson, CEO of Chartered Institute of Public Relations Hoe wordt de reputatie gevormd en hoe kan het worden beïnvloed? Er wordt reeds vastgesteld dat reputatie gevormd wordt door de percepties van de stakeholders en het vermogen van het bedrijf om te voldoen aan de verwachtingen van zijn stakeholders. Deze 1

11 percepties worden voor de externe stakeholders gevormd aan de hand van het bedrijfsimago. Intern wordt bedrijfsimago ervaren als de identiteit van het bedrijf. Ter hoogte van de vertoonde identiteit door de communicatie van de bedrijfsmissie en de bedrijfswaarden wordt het bedrijf constant beoordeeld door zijn stakeholders. Voor de stakeholder verloopt de beoordeling van de bedrijfsreputatie in 7 domeinen zoals beschreven door de Reputation Quotiënt van Charles Fombrun & Cees van Riel (27). Het is ter hoogte van deze dimensies dat een bedrijf kan voldoen aan de verwachtingen van zijn stakeholders. De domeinen zijn de emotionele aantrekkingskracht van het bedrijf, producten & diensten aangeboden door het bedrijf, financiële prestaties (performance), visie en leiderschap (governance & leadership), arbeidsomgeving (workplace), innovatie en de meest besproken domein in corporate storytelling, maatschappelijk verantwoord ondernemen(citizenship). De 7 domeinen vormen een algemeen beeld van de reputatie van een specifiek bedrijf voor de stakeholder en werden gecategoriseerd voor de reputatiemanagement met behulp van het RepTrakmodel. Afbeelding 1: Drivers of Global Reputations, The Global Reptrak 215 (Reputation Institute, 215) Het model wordt onder anderen gebruikt om de 1 internationale bedrijven te identificeren met de beste reputaties. Volgende afbeelding legt de werking uit van deze domeinen volgens de laatste analyse van 215 door de Reputation Institute. Elk van de domeinen voegt waarde toe aan de reputatie van een bedrijf. In onderstaande afbeelding is te zien dat de in rood geverfde domeinen het zwaarst wegen in de vorming van een bedrijfsreputatie en verhogen het vertrouwen dat de stakeholders hebben in het bedrijf. Op zich geldt ieder domein voor 13% van de bedrijfsreputatie maar bedrijven zouden meer focus moeten 11

12 leggen op de groei en verbetering van hun financiële prestaties, de kwaliteit van hun diensten en producten, een groei in innovatie en een verbetering in hun visie en leiderschap. Volgens dit onderzoek wegen per regio verschillende domeinen het zwaarst in op de reputatie van bedrijven. Voor Europa is de groei en verbetering van producten en diensten het belangrijkste met 19,2% in plaats van 13%, daarop volgen innovatie en leiderschap met elk 14%. Afbeelding 2: Drivers of Reputation within Regions, The Global Reptrak 215 (Reputation Institute, 215) Om de reputatie te verhogen in elk van de bovengenoemde domeinen moet een bedrijf zijn reputatiemanagement verhogen op elk domein. Voor Europese bedrijven zou het interessant zijn om meer te investeren in de beïnvloeding van de bedrijfsreputatie op vlak van producten en diensten, innovatie en leiderschap. Het is vanzelfsprekend dat elk bedrijf meer zou moeten investeren in de daarvoor meest cruciale domeinen. Dit kan bepaald worden op basis van de bedrijfsstrategie, de sector waarin ene bedrijf bedrijvig is, of zoals hierboven vermeld, op basis van de regio waarin het bedrijf opereert. Naast deze 7 domeinen van reputatie vormt ook het niveau van informatieverwerking, voor elk individu, de bedrijfsreputatie bij de stakeholders. Deze niveaus van informatieverwerking zijn verbonden aan de ervaringen die de individuen delen met het bedrijf. Hetzij persoonlijke ervaringen(first hand experiences), verhalen van naasten(word of mouth) online of offline en informatie van derden via massa media van zowel betaalde als onbetaalde publiciteit (Michels, 212). Volgens Fombrun & van Riel(27) vormt niveau 1 de beste reputaties, maar aangezien 12

13 mensen ook vaak worden blootgesteld aan stimuli via derden kunnen hun percepties via eerlijke en transparante communicatie beïnvloedt worden. niveau 1: First hand experiences niveau 2: Word of Mouth niveau 3: From the media Figuur 1: niveaus van informatieverwerking. (Bromley, 2) In zijn communicatie bepaalt elk bedrijf welk van de zes dimensies van zijn reputatie de voornaamste focus zal krijgen in zijn reputatiemanagementstrategie. Tijdens het ontwerpen van de communicatiestrategie moet er rekening worden gehouden met de niveaus van informatieverwerking van Bromley (2), zie bovenstaand figuur, zowel als met de verschillende factoren die volgens Michels (213) de bedrijfsreputatie kunnen beïnvloeden waaronder de bedrijfsidentiteit, bedrijfsimago, producten en diensten, sector, communicatie, pers, word of mouth oftewel mond-tot-mond reclame, bedrijfsgeschiedenis, het maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), marketing, vertrouwen, stakeholderrelaties en uiteindelijk de prestaties van dat bedrijf. Naast de besproken aspecten en factoren die invloed uitoefenen op de reputatie en de vorming ervan, zijn er ook andere moeilijkheden die vaak voorkomen in reputatiemanagement. Volgens leidende reputatiemanagers zijn er 3 voornaamste uitdagingen namelijk: (1) de afwezigheid van een gestructureerd proces in een bedrijf om een reputatiegerichte manier van denken te implementeren in de bedrijfsplanning. Dat wil zeggen dat reputatie niet centraal staat tijdens het opmaken van bedrijfsstrategieën. (2) Het niet afstemmen van de interne stakeholders op elkaar en de afwezigheid van samenwerking heeft te maken met de actieve bijbetrekking van alle interne stakeholders, in het bijzonder de werknemers, om de gewenste reputatie te bereiken samen met de management. Het is niet voor niets dat de werknemers de eerste en belangrijke ambassadeurs zijn van een bedrijf. En (3) een tekort aan de noodzakelijke kennis om relevant te zijn voor de stakeholder (Reputation Institute, 212). Hier kan een bedrijf ervoor zorgen dat de stakeholders geïnformeerd worden door de bedrijfswebsite toegankelijk en beschikbaar te maken voor de stakeholder. Het is ook belangrijk dat het bedrijf zich zo juist mogelijk profileert op zijn online en offline platforms om zo de perceptiekloof te verkleinen tussen wat erover wordt gezegd en hoe het bedrijf gezien wilt worden. Wanneer er goed wordt gekeken naar deze uitdagingen is het op te merken dat de eerste twee het resultaat zijn van de derde uitdaging. Dus met voldoende informatie, door middel van frequente reputatieanalyses en reputatie-evaluaties van de reputatiestrategieën van de verschillende reputatiedimensies, kan het bedrijf zijn reputatie sturen en aanpassen op zijn interne en externe stakeholders. Voor dit onderzoek kunnen de 7 dimensies van reputatie dienen als bronnen voor 13

14 bedrijfsverhalen, waarmee de bedrijfscommunicatie invloed kan uitoefenen op de percepties van zijn stakeholders op het derde niveau van informatie verwerking via massamediakanalen ONLINE REPUTATIEMANAGEMENT Tegenwoordig is het gegarandeerd dat er online over bedrijven wordt gepraat naast wat er in de offline media wordt gezegd, en dit met of zonder tussenkomst van de bedrijven zelf. Door de hoge populariteit van online media en in het bijzonder social media platforms, zijn corporate reputaties kwetsbaarder geworden. Social media geven stakeholders de mogelijkheid om hun opinies en hun persoonlijke ervaringen met de producten of diensten van een specifiek bedrijf te delen met de rest van de wereld. Het voordeel van social media platforms is dat ze tweezijdige communicatie stimuleren tussen bedrijven en het publiek, maar niet alle bedrijven zijn hier open voor om verschillende redenen. Het nadeel ervan is dat social media een zodanig groot bereik hebben en ze zorgen voor een enorm snelle verspreiding, denk aan Twitter waarvan de Tweets nu ook op de Google zoekresultaten zichtbaar zijn. Daarom is het volgens Utz (212) noodzakelijk om online bedrijfsreputaties te beschermen met behulp van online reputatiemanagement (ORM). Online reputatiemanagement staat in voor alle activiteiten die uitgevoerd worden om de eigen reputatie te monitoren, te beïnvloeden en te beschermen in een digitale omgeving. (Communicatie Nu, 212). Dat wil zeggen dat bedrijven inluisteren op de conversaties die stakeholders delen over hun ervaringen met het bedrijf. Dit wordt in vaktermen ook wel monitoring genoemd. Het bedrijf verzamelt de verkregen informatie en gebruikt ze voor de vorming en bijsturing van de reputatiestrategie. Bij het opstellen van de reputatiemanagement strategie in het huidige medialandschap horen social media erin geïntegreerd te worden. In plaats van social media te bekijken als monitoring tools en informatiebronnen moeten bedrijven inzien dat social media veel efficiënter zijn wanneer er een dialoog wordt aangegaan met de stakeholders. Social media laten bedrijven toe om hun persoonlijkheid uit te stralen, de eigen expertise te tonen en proactief verhalen over zichzelf te vertellen. Deze attributen zorgen ervoor dat stakeholders zich met bedrijven kunnen identificeren en een emotionele connectie ontwikkelen met de organisaties. Bedrijven kunnen verschillende tactieken toepassen om hun activiteiten online interessanter te maken voor de stakeholders Waarmee moet een bedrijf rekening houden tijdens zijn online reputatiemanagement Social media vormen een belangrijk onderdeel van de word-of-mouth van een bedrijf. Ze zijn enorm invloedrijk maar ook moeilijk om te controleren. Bedrijven kunnen hun reputaties wel beschermen en versterken op social media. De effectiviteit van social media is vooral te zien in crisismomenten. Maar anderzijds kunnen social media worden ingezet om de customer experience van stakeholders te ondersteunen en het bedrijf te laten particeperen in de online conversatie. Om een voorbeeld te geven van online reputatiemanagement tijdens een crisis wordt er terug gekeken naar de treinramp in Wetteren van mei 213. Toen besloot de NMBS een eigen 14

15 Monitoring Tracking (SEO) Social Media accounts Engage Twitteraccount te openen maar deze werd tijdens de ramp zelf niet gebruikt volgens Jeroen Wils (214). In plaats daarvan verliep alle communicatie over de ramp via de verschillende lokale overheden wat nadelig was voor de reputatie van de NMBS. Volgens Jez Frampton, Global CEO van Interbrand, is het nutteloos om afstand te nemen van een crisis. Dit wijst enkel erop dat een bedrijf geen controle heeft en niet in stand is om zijn eigen zaken te handelen (The Guardian, 213). In plaats daarvan moeten bedrijven hun social media inzetten om de gesprekken te monitoren op basis van mentions, hashtags en sleutelwoorden. Elk bedrijf zou een social media crisis responsplan hebben ter voorbereiding van allerlei crisissen. Daarop volgt een analyse van alle berichten en een passende reactie erop. Alle interacties zijn belangrijk omdat ze mogelijks veel stakeholders kunnen beïnvloeden. Bedrijven horen daarom snel en passend te reageren. Ze moeten eerlijk zijn en vooral transparant en dat niet alleen tijdens een crisis. Bedrijven horen verantwoordelijkheid te nemen op social media (Omnicore, 214). De meeste bedrijven stellen mensen in die specifiek werken aan de monitoring van online conversaties. Dit zijn mensen die direct reageren op berichten die een verschil kunnen maken voor de bedrijfsreputatie (The Guardian, 213). Daarnaast speelt authentieke communicatie een heel belangrijk rol in het vormen van vertrouwen bij de stakeholders. Om dit vertrouwen te behouden is het aanbevolen om tijdens moeilijke periodes snel en direct te communiceren met de stakeholders. Er wordt afgeraden om een defensieve aanpak te hanteren op social media want stakeholders zullen de conversatie op andere kanalen voortzetten waardoor de bedrijfsreputatie nog meer schade kan oplopen, aangezien de dialoog niet meer beïnvloed kan worden door het bedrijf. (Communicatie Nu,212). Een dagelijkse online reputatiemanagement strategie kan worden ingedeeld in 4 stappen volgens Social Times (213). Online reputatiemanagement houdt niet op bij de interactie met het publiek. Alle 4 stappen worden constant uitgevoerd om het strategie in stand te kunnen houden. Monitoring is de eerste stap. Monitoring wordt gemakkelijk gemaakt door veel tools die social media monitoren, blog, websites, noem maar op. Monitor online gesprekken Maak gebruik van gratis monitoring tools: Google Alerts, SocialMention, Monitter, Wholinkstome, enz. SEO's instellen met belangrijke sleutelwoorden - bedrijfsnaam - bedrijfswebsite - productnamen - namen van C- Office - concurrentie, enz. De belangrijkste platforms zijn: - Twitter - Facebook - YouTube - LinkedIn - Sectorial media Laat de persoonlijkheid van je bedrijf spreken maar let op: - reageer snel - wees vriendelijk - wees proactief Figuur 2: Het opbouwen van een online reputatiemanagement strategie Vervolgens moeten er gedaan worden aan search engine optimisatie (SEO). Dit houdt in dat de belangrijke connecties met het bedrijf in de vorm van sleutelwoorden gevolgd worden door online 15

16 trackingsystemen. Vervolgens worden de eigen social media accounts geopend. Het is belangrijk dat een bedrijf dezelfde domeinnaam behoudt op alle platforms. Een goed voorbeeld hiervan is de Belgische afdeling van Ecover op Facebook en Twitter. Accountnaam Facebook Twitter Ecover Belgium Tabel 1: Domeinnaam Ecover Belgium op social media. De laatste en even belangrijke stap van een ORM strategie bestaat uit de interactie met het bedrijf. Bedrijven krijgen de kans om zichzelf voor te stellen aan het publiek. Ze kunnen in eerste instantie de perceptiekloof tussen hoe ze zichzelf bekijken en hoe het bedrijf ze ziet verkleinen. Daarnaast kan de interactie online zorgen voor een betere ervaringen met het bedrijf. Voor alle sectors en bedrijven gelden enkel 3 vuistregels: snel reageren, vriendelijk zijn en pro-activiteit uitstralen EVALUATIE VAN REPUTATIEMANAGEMENT Bedrijfsreputatie levert veel waarde op voor een bedrijf en dat niet enkel op financieel vlak maar op alle aspecten van reputatie. Wanneer er systematische reputatiemanagementstrategieën opgesteld worden in functie van de reputatiedimensies, kan de reputatie gemeten worden om vervolgens de strategie aan te passen aan de nieuwste ontwikkelingen.(reputation Institute, 212). De evaluatie van offline en online reputatiemanagement op verschillende manieren verlopen. Indien het bedrijfsbudget beperkt is kan een bedrijf terugvallen op een manuele mapping of kartering van de reputatie. Dit is een verzameling van alle media waarop het bedrijf genoemd wordt tijdens de monitoring. In de mapping wordt ook bijgehouden wat er over het bedrijf gezegd wordt en de sentimenten in het bericht. Voor de evaluatie van een reputatiemanagement strategie kan het bedrijf terugvallen op de monitoring resultaten. Een specifieke mapping wordt op basis gevormd van vakmagazines en algemene bedrijfsmagazines maar anderzijds kan er beroep worden gedaan op monitoringresultaten. Daarnaast kan de financiële prestaties van het bedrijf opvolgen in functie van de ingezette inspanningen om de reputatie van het bedrijf te versterken. Maar om een goed en concreet beeld te krijgen over de eigen bedrijfsreputatie wordt het aangeraden om advies en hulp te zoeken bij een daarvoor gespecialiseerd bureau. Deze zijn niet goedkoop, maar zorgen wel voor een systematische 16

17 mapping, coaching, en advies om een betere reputatie op te bouwen. De bekendste evaluatie tool zijn het bekende RepTrak model. Dit model werd besproken in het vorige onderdeel van reputatiemanagement. RepTrak meet de relatie tussen de emotionele connectie met de stakeholder naast de domeinen van reputatie. Het is een dure optie met veel voordelen voor de bedrijfsreputatie. HOOFDSTUK 2. STORYTELLING Storytelling is natural and easy. Stories help us understand complexity. Stories can enhance or change perceptions. Stories are easy to remember [ ] they bypass normal defense mechanisms and engage our feelings Stephen Denning (21). De oudste vormen van storytelling liggen ingebed in oeroude orale tradities van het gesproken woord. De meeste verhalen gingen vaak over wijsheid, kennis en cultuur en vormden in het verleden al de identiteit van volkerengroepen en bevestigden zo de groepsreputatie ten opzichte van de naburige groepen. Vandaag wordt er, in tegenstelling tot de toenmalige collectivistische maatschappij, soms van uitgegaan dat verhalen geen plaats meer hebben in de huidige individualistische samenleving. Maar juist door de verschuiving van het collectivisme naar het individualisme gaan mensen op zoek naar andere vormen van emotionele betrokkenheid. Verhalen helpen ons om de eigen leefomgeving te verduidelijken die we zowel als individu als collectieve maatschappij ervaren (Vandewijer, 29). In bedrijfscommunicatie wordt storytelling ingezet om ingewikkelde, wetenschappelijke boodschappen op een eenvoudig en menselijke manier over te brengen aan de stakeholders. Maar hoe komen we aan corporate storytelling? Waarom gebruiken bedrijven verhalen in hun corporate communicatie? Dit hoofdstuk bespreekt corporate storytelling, het verschil tussen het kernbedrijfsverhaal(kernverhaal) en de fameuze corporate stories (bedrijfsverhalen). Ook digital storytelling komt aan bod in dit hoofdstuk CORPORATE STORYTELLING Corporate storytelling is een manier van communiceren waarbij er strategisch gebruik wordt gemaakt van verhalen die verbonden zijn aan het bedrijf om samenhang te creëren tussen de bedrijfsidentiteit en de ontwikkelingen in het bedrijf (Norlyk, Lungholt & Hansen, 213). Vertrekkend vanuit het traditioneel verhaal worden er voor corporate storytelling de narratieve elementen en verhaalvormen bijgehouden als een set van tools om meerwaarde toe te voegen aan de bedrijfscommunicatie. In het verleden werd corporate storytelling enkel toegepast bij het opstellen van een centraal bedrijfsverhaal, het kernverhaal, dat de missie en visie van het bedrijf op een eenvoudige en menselijke manier weergaf. Maar met de populariteit van storytelling wordt de methode tegenwoordig toegepast in de alledaagse communicatie op het gebied van corporate- en marketingcommunicatie. In ieder geval wijst de keuze voor corporate storytelling, volgens Van der Wijk (27), op de bereidheid van een bedrijf om een dialoog aan te gaan met zowel zijn interne als externe stakeholders. 17

18 De corporate story vs. de corporate stories Het resultaat van corporate storytelling is altijd een persoonlijk verhaal, kort of lang, dat het bedrijf weergeeft. Er wordt vertrokken vanuit de missie en visie van het bedrijf om als doel een kernverhaal te creëren dat de kernpunten op een vereenvoudigd manier weergeeft. Door corporate storytelling kunnen deze punten vertaald worden in een tekst waarin de stakeholders zich in kunnen vinden, zowel in hun waarden als op emotionele vlak. Dit kernverhaal is vooral intern gewaardeerd omdat het ervoor zorgt dat de werknemers zich met het bedrijf kunnen identificeren. Zo worden ze de beste ambassadeurs van de organisatie waardoor het bedrijf zich beter positioneert ten opzichte van de concurrentie (Vandewijer, 29). Het kernverhaal wordt gecreëerd op basis van de bedrijfsgeschiedenis, de bedrijfsidentiteit, de (gewenste) bedrijfsreputatie en de bedrijfsstrategie. Aangezien het laatste telkens evolueert door externe ontwikkelingen is het vanzelfsprekend dat de corporate story steeds wordt bijgehouden. Qua inhoud moet een kernverhaal drie belangrijke onderwerpen bevatten die kenmerkend zijn voor de meest succesvolle bedrijfsverhalen, namelijk 1) de bedrijvigheid: wat doen wij?, 2) de aangeboden voordelen: wat kunnen de stakeholders verwachten? en 3) emotie: hoe willen wij onze stakeholders zich laten voelen?. Alle drie onderwerpen dragen bij tot de vorming van een emotionele band met de stakeholders (Fombrun & van Riel, 27). Basis geschiedenis identiteit reputatie strategie Inhoud bedrijvigheid voordelen emotie Kernverhaal Figuur 3: het creëren van een kernverhaal Eén van de beste bedrijfsverhalen is die van IKEA. Het Zweedse meubelbedrijf die bijna iedereen ooit wel eens is binnengewandeld. IKEA heeft de beslissing gemaakt om de meubelwinkel te zijn voor de meerderheid van de wereldbevolking. Door een netwerk op te bouwen over het hele wereld realiseert IKEA zijn visie met lage kosten waardoor de meubels goedkoper zijn voor de 18

19 consumenten. IKEA heeft een, emotionele band opgericht met zijn doelgroepen: studenten, pas getrouwden en groeiende families. Dit is duidelijk te zien aan de groeiende omzet van het bedrijf (Hall, 212). Het voorbeeld wijst op een bedrijf die de missie van zijn bedrijf duidelijk heeft. Tot zover er gekend is heeft Ikea dezelfde visie sinds Er is ook een emotionele band in het verhaal. Namelijk dat Ikea betaalbare meubels wereldwijd wil toegankelijk maken voor iedereen. IKEA has succeeded by telling a compelling company story Alan Hall, Contributor at Forbes. (212) Met corporate stories worden bedrijfsverhalen bedoeld die regelmatig vanuit het bedrijf via de media naar keuze, meestal interactieve media, naar de stakeholders worden gecommuniceerd om een emotionele band te creëren, interactie te stimuleren en begrip te vergemakkelijken in functie van de lopende bedrijfsacties. Deze verhalen zijn vooral gericht naar de externe stakeholders. Om de verschillende doelgroepen te bereiken kunnen de berichten inhoudelijk aangepast worden om de gewenste boodschap zo doeltreffend mogelijk over te brengen. Dankzij deze bedrijfsverhalen kan het bedrijf zijn identiteit bepalen bij het publiek. Door verhalen te publiceren over ervaringen van anderen met de organisatie en door de bedrijfsvisie over actuele omstandigheden te delen met het publiek profileert het bedrijf zich bij het publiek. Op die manier wordt het bedrijf in staat gesteld om de eigen bedrijfsreputatie te beïnvloeden ter hoogte van de 2e niveau van informatieverwerking. Net zoals mensen verhalen gebruiken om zich verbonden te voelen en betekenis te geven aan hun omgeving en hun ervaringen, kunnen bedrijven ze ook toepassen om een emotionele band te creëren met hun stakeholders. Voor een bedrijf is corporate storytelling een manier om langdurende en waardevolle relaties op te bouwen om het eigen merk te versterken en concurrentievoordeel te behalen (Norlyk, Lungholt & Hansen 213) DIGITALE STORYTELLING In het begin van dit hoofdstuk zien wij dat storytelling een verschijnsel is dat mee evolueert met de mens en zijn behoefte naar verhalen. Enkele jaren geleden speelde de digitale omgeving op de world wide web geen belangrijk rol voor bedrijven omdat het toen volgens Rampton (213) onvolwassen en onbewezen was voor corporate communicatie. Maar vandaag maakt diezelfde omgeving een belangrijk onderdeel uit van de dagelijkse communicatie van heel de wereld, het internet is bijna niet meer weg te denken. We leven in een digitaal tijdperk waar de beeldcultuur heerst en de nieuwe digitale media het zeggen hebben. Wie iets te vertellen heeft moet leren zich hier aan te passen. Het is enkel vanzelfsprekend dat bedrijven beroep doen op digital storytelling om hun verhalen in de digitale omgeving te communiceren met hun stakeholders. De basis van corporate storytelling blijft behouden bij Digital Storytelling (DS), namelijk een emotionele band creëren met de doelgroep, maar de communicatie verloopt niet meer in een eenzijdige- maar in tweezijdige richtingen. Het verhaal moet vanuit een persoonlijk perspectief worden verteld en moet een verhaallijn volgen (Sukovic, 214). De boodschap in digitale verhalen wordt gepresenteerd met behulp van populaire digitale media zoals bijgewerkte afbeeldingen, 19

20 video-opnames, GIF-animaties, videospelen enzovoort. Meestal bevat zo een verhaal een combinatie van tekst, afbeeldingen, geluiden en fragmenten van filmpjes en soms ook volledige filmpjes. In corporate communicatie zijn social media de belangrijkste media voor digitale verhalen. De belangrijkste platforms zijn Facebook, Twitter en YouTube. Maar er is een groeiende populariteit in mobiele-apps die de communicatiesector zeker niet mag negeren. Een voorbeeld ervan is Vine. Het is een gratis beschikbare mobiele-app die door Twitter werd gelanceerd om de creativiteit van zijn gebruikers aan te moedigen. Vine speelt telkens korte filmpjes 5 seconden. Voor bedrijven is dit een kans een leuke kant van zichzelf te delen met het publiek. Momenteel zijn er al talrijke bedrijven die een Vine-account hebben en hierop regelmatig communiceren met filmpjes vanuit het bedrijf zelf. Maar bedrijven hebben Vine ook ingezet als campagne tool. Zo is er de All Cookies Must unck campagne door Oreo op Vine. Het campagne maakt een link met de bekende serie Game of Thrones waar er een Oreo koekje wordt gescheiden met een mini-zwaard. Het clip heeft al loops gehad. Dat wil zeggen dat het zoveel keren werd bekeken (Hodgkinson, 214) WAAROM CORPORATE STORYTELLING? Waarom kiezen steeds meer bedrijven voor corporate storytelling? Welk belang hebben de bedrijven daarbij? Er zijn talrijke redenen om corporate storytelling in de eigen communicatiestrategie in te bedden. In dit onderdeel van de literatuurstudie wordt het doel van corporate storytelling bestudeerd en het belang ervan voor een bedrijf. Voor het bedrijfsleven is corporate storytelling, in de eerste instantie, onmisbaar bij het opstellen van het kern bedrijfsverhaal, de corporate story. Dankzij corporate storytelling kan er een verhaal voor het bedrijf worden geschreven dat de missie en visie van het bedrijf vereenvoudigt en de bedrijfsidentiteit draagt. Indien goed toegepast kan corporate storytelling een bedrijfsverhaal voortbrengen dat de kloof tussen de huidige en gewenste imago kan helpen verkleinen (Van der Wijk, 27). Het is namelijk dit verhaal dat centraal staat in de communicatie van het bedrijf naar de interne en externe stakeholders. Het is dit verhaal dat stakeholders zullen gebruiken om begrip te hebben over je organisatie. Al dit wijst op het volgende voordeel, namelijk dat corporate storytelling helpt bij de succesvolle positionering van het bedrijf ten opzichte van de concurrentie. Indien corporate storytelling frequent wordt gebruikt in de corporate communicatie, kan het bedrijf nieuwe ideeën en gedachten communiceren naar zijn stakeholders. Als sense-making tool kan corporate storytelling door het bedrijf worden ingezet om complexe informatie te vereenvoudigen voor zijn stakeholders (Norlyk, Lungholt & Hansen 213). Verder kan het bedrijf zijn stakeholders inspireren en worden geïnspireerd aangezien corporate storytelling een communicatiemiddel is die interactie stimuleert tussen de zender en de ontvanger. Anderzijds kan deze interactie worden gebruikt als monitoring tool, om inzicht te verwerven in de manier waarop stakeholders een bedrijf waarnemen en om van daar uit de reputatiemanagement aan te passen. Dankzij het emotioneel aspect van storytelling en de eeuwige behoefte van mensen naar emotionele aansluiting kan het bedrijf gebruik maken van bedrijfsverhalen om een emotionele band op te wekken met zijn stakeholders. Een bijkomende voordeel is het gebruik van bedrijfsverhalen om een 2

21 emotionele connectie op te wekken tussen twee verschillende stakeholdergroepen. Beide groepen kunnen aangesproken worden indien het verhaal gemeenschappelijke waarden en visies bevat die beide groepen delen met het bedrijf. Al deze voordelen van corporate storytelling spelen in op de vorming van de corporate reputatie van een bedrijf. Verhalen hebben invloed op de percepties van de stakeholders over een bedrijf doordat deze gedeeltelijk gevormd worden aan de hand van wat mensen van derden, online en offline, over dat bedrijf verwerken. Indien verhalen authentiek zijn, de bedrijfsidentiteit weerspiegelen en de manier tonen waarop een bedrijf omgaat met zijn stakeholders, zij het klanten, leveranciers of werknemers, zal de reputatie van het bedrijf worden versterkt (Campbell, 214) HOE ZIT EEN GOED VERHAAL IN ELKAAR? Indien een corporate story de essentie van een bedrijf naar zijn stakeholders communiceert moet het op de meest doeltreffendste manier worden opgemaakt. In dit gedeelte van de literatuurstudie zien we hoe een corporate story moet worden opgebouwd en de elementen waaruit een goed verhaal bestaat Elementen van een bedrijfsverhaal Belangrijk voor elk bedrijfsverhaal is de aanwezigheid van narratieve oftewel verhalende elementen en een plot(verhaallijn). Ze vormen de basis van storytelling en de manier waarop een verhaal wordt opgebouwd. Op zich zijn het, volgens Dijkerman (27), de ingrediënten van een verhaal. Onder narratieve elementen horen de boodschap, de tijd en ruimte, een emotionele prikkel, personages, tegenspelers, een conflict enzovoort. Op de eerste plaats komt de boodschap of het standpunt die de organisatie wenst over te brengen. De tijd en ruimte waarin het verhaal plaatsvindt helpen de lezer zich situeren in het verhaal en vormen de ruimtelijke elementen. Indien er een conflict wordt gebruikt in het verhaal kan er een sense of urgency worden opgewekt bij de lezer. Dit is een emotionele prikkel die voor meer aandacht zorgt voor de boodschap in het verhaal. Met de aanwezigheid van een sense of urgency, vaak gerelateerd aan een actuele gebeurtenis, voelen de lezers zich sneller betrokken bij de boodschap. Een andere narratief element zijn de personages die de belangrijke rollen in het verhaal spelen. Een verhaal kan een speler een tegenspeler hebben om een conflict op te roepen. Zonder conflict is er geen boeiend verhaal(van der Wijk, 27). Al deze elementen worden in een verhaallijn(plot) gegoten. Die bestaat uit de drie grote delen van een verhaal: begin, midden en einde. Deze delen vormen een structuur voor de lezer waardoor hij, volgens Dijkerman (27), in staat wordt gesteld om de samenhang tussen de verschillende gebeurtenissen te begrijpen. Volgens van Riel & Fombrun (27), wordt een goede corporate story opgebouwd op drie bouwstenen. De identificerende unieke elementen en dus de narratieve elementen van een corporate story, een unieke plot en een unieke presentatie van het bedrijfsverhaal. Scheringa (212) geeft meer inzicht in wat de identificerende elementen zijn en hoe een plot wordt gevormd. 21

22 Deze identificerende elementen zijn gebeurtenissen die een link hebben met de organisatie. Maar er zijn ook actieve elementen die beschrijven wat er gebeurd is en hoe het gebeurd is. De emotionele elementen beschrijven de gevoelens van de personen in kwestie en worden in beelden weergegeven of met woorden beschreven. De ruimtelijke elementen zijn zaken zoals waar de gebeurtenis plaatsvond, wanneer, enzovoort. De samenstelling van deze elementen geeft betekenis aan het verhaal. Wanneer ze met elkaar worden verbonden ontstaat de (driedelige-) verhaallijn. unieke identificerende narratieve elementen unieke verhaallijn unieke presentatie bedrijfsverhaal Figuur 4: elementen van een bedrijfsverhaal Het emotionele element speelt een belangrijke rol voor corporate storytelling. Het bedrijfsverhaal moet de gevoelens van de stakeholders prikkelen en vooral vanuit een persoonlijke perspectief worden geschreven. Hierdoor kan de stakeholdergroep zich verbonden voelen aan het bedrijf. Bij het opmaken van een bedrijfsverhaal kan er gekozen worden uit de emoties in onderstaande tabel met een geclassificeerde overzicht van de meest voorkomende gevoelens. Emotion Positive Emotions Negative Emotions Related to object properties Interest, curiosity Attraction, desire, admiration Surprise, amusement Future appraisal Hope Fear Alarm, panic Event related Gratitude, thankfulness Anger, rage Self-appraisal Joy, elation, triumph, jubilation Relief Pride in achievement, self-confidence, sociability Aversion, disgust, revulsion Indifference, familiarity, habituation Sorrow, grief Frustration, disappointment Embarrassment, shame, guilt, remorse Social Generosity Avarice, greed, miserliness, envy, jealousy Sympathy Cruelty Energy Love Hate Tabel 2: Brain function, mental experience and personality. Robinson, D. L. (29) 22

23 De derde bouwsteen is de presentatie van het bedrijfsverhaal. De presentatie hoort uniek te zijn zodanig dat het verhaal op de meest doeltreffende manier met de stakeholders gecommuniceerd wordt. Hiermee wordt bedoeld dat het bedrijf zijn communicatie moet aan passen aan de behoeften van elke stakeholdergroep. Er kan bijvoorbeeld ervoor worden gekozen om een uitgebreide diavoorstelling te geven aan de vaste werknemers over een bepaalde boodschap, waar een groep jobstudenten een videofragment toegestuurd wordt met dezelfde boodschap. Indien een bedrijf toch kiest voor een algemeen presentatie van zijn corporate story naar al zijn stakeholdergroepen tegelijkertijd, dan is het voorbeeld van Lego en de bedrijfsfilm The lego story, een opmerkelijk manier om aan massale corporate storytelling te doen. Ter conclusie wordt er vastgesteld dat een corporate story uit een verhaallijn en narratieve elementen bestaat. Voor corporate storytelling maken de unieke identificerende elementen van het bedrijf deel uit van de narratieve elementen van het verhaal. Samen met de emotionele appel en het persoonlijke aspect, kan het bedrijfsverhaal zijn doel realiseren indien het op de juiste manier wordt gepresenteerd aan de verschillende stakeholdergroepen Hoe wordt een corporate story opgebouwd? Het vertrekpunt in het opstellen van een bedrijfsverhaal is de bedrijfspositionering. Zo worden er verhalen opgesteld die hun wortels hebben in de bedrijfsdoelstellingen. Vervolgens wordt het verhaal gelinkt aan de bedrijfsidentiteit. Dat wil zeggen dat het verhaal een of meerdere elementen bevat die de identiteit samenstellen. Als derde stap wordt het bedrijfsverhaal gelinkt aan de gewenste bedrijfsreputatie. Na deze stap volgt het uitstippelen van de verhaallijn(plotting). Een verhaallijn geeft structuur aan de tekst en help de lezer om zich ruimtelijk in het verhaal te plaatsen. Nadat de eerste vier stappen doorlopen worden is het verhaal klaar en moet het enkel gecommuniceerd worden: implementatie. Om de kring af te ronden moet het verhaal opgevolgd worden om zijn effectiviteit bij het doelgroep in beeld te brengen door middel van monitoring. Deze monitoring gebeurt in functie van de gehanteerde bedrijfsdoelstellingen in stap 1. Afhankelijk van de resultaten kan het bedrijfsverhaal worden aangepast om aan dezelfde doelstellingen of nieuwe te helpen realiseren. 23

24 Onderstaande figuur wijst op de zes stappen die doorlopen moeten worden in corporate storytelling. 1. positioning 6. monitor story's effectiveness 2. link story to corporate identity 5. implement corporate story 3. link story to corporate reputation 4. plotting corporate story Figuur 5: Creating a corporate story. (van Riel & Fombrun, 27) De hierboven genoemde stappen zijn algemene stappen die ieder bedrijf kan gebruiken in zijn corporate storytelling. Er kunnen zelfs extra tips worden gevolgd rond de inhoudelijke en cosmetische creatie van succesvolle verhalen volgens communicatie- en storytelling expert Peter van der Wijk (27). 1. Begin van binnenuit: indien er gekozen wordt voor het gebruik van corporate storytelling wordt het aangeraden om te beginnen met het vertellen van verhalen van de interne stakeholders van het bedrijf. 2. Stel verhalen op voor elk van de verkozen domeinen van reputatie. 3. Het bedrijf moet zowel een emotioneel als een rationeel aspect bevatten. Dat wil zeggen dat het emotioneel aspect moet worden gereflecteerd in de werkelijkheid van het bedrijf. Het is namelijk dit emotioneel aspect van het bedrijf waarin de leden van je gekozen stakeholdergroep zich in zullen herkennen. 4. Alle bedrijfsverhalen die vanuit het kernverhaal vertrekken moeten altijd authentiek zijn. Ze mogen nooit verzonnen zijn, anders riskeert het bedrijf het vertrouwen van zijn stakeholders kwijt te raken. 5. Het verhaal moet duidelijk worden opgeschreven en in geen enkel geval ruimte voor interpretatie of verwarring laten. Directe titels en call-to-action zinnetjes zijn de norm. 6. Er moet een vloeiend samenhang zijn tussen alle gecommuniceerde verhaalperspectieven, op alle gebruikte media. 7. Visuals zijn 1 keer aantrekkelijker dan tekstboodschappen. 24

25 2.5. EVALUATIE VAN CORPORATE STORYTELLING Hoe kan het succes van de implementatie van corporate storytelling gemeten worden? Is er een manier om de effectiviteit van corporate storytelling te meten? In dit hoofdstuk wordt de meting van corporate storytelling op vooral de social media omvangrijk beschreven. In het volgend hoofdstuk bevindt zich een korte uitleg over de evaluatie van het communicatie-instrument op de social media kanaal Facebook Evaluatie van corporate storytelling op traditionele media Met traditionele media worden gedrukte media bedoeld, de online weergaven van gedrukte media, uitzendingen op de radio of televisie, vermeldingen op de websites van uitzendingskanalen, blog posts en door analisten geschreven rapporten (IPR, 212). Voor elk van deze media bestaan er meetstandaarden die ingezet kunnen worden in de bedrijfscommunicatie. Tijdens de evaluatie wordt de gecommuniceerde inhoud gekoppeld aan de meetstandaarden van het kanaal waarop het gepubliceerd wordt. Storytelling expert Lou Hoffman (214) zegt dat dit ook mogelijk is voor corporate storytelling. Met andere woorden is het succes van een bericht op basis van corporate storytelling meetbaar bij verschijning op traditionele media aan de hand van de Advertising Value Equivalency (AVE) Evaluatie van corporate storytelling op sociale media Indien de theorie van Hoffman wordt toegepast op social media, kunnen de gepubliceerde verhalen worden aangesloten aan de waarde van social media(social media values). Op zich volgen de berichten op basis van corporate storytelling dezelfde regels als alle andere berichten. Maar juist omdat er een verschil is in hun inhoud kan men nagaan of deze berichten daadwerkelijk meer waarde toevoegen aan de onlinecommunicatie van een bedrijf. Voor de evaluatie van de effectiviteit van corporate storytelling worden de Evaluatie van social media activiteit Wanneer een bedrijf de beslissing neemt om gebruik te maken van social media, is het aanbevolen om meteen een social media plan op te stellen. Zoals bij de evaluatie van reputatie, is ook hier de eerste stap het in beeld brengen van de bedrijfsdoelstellingen. Vervolgens moeten de meetwaarden worden opgesteld die het succes van corporate storytelling op social media evalueren. Hoe social media-activiteit wordt gemeten hangt volledig af van de bedrijfsdoelstellingen. Vanuit de communicatiedoelstellingen, worden de juiste meetwaarden geselecteerd. Hierna wordt nagedacht over het best mogelijke social mediakanaal om deze doelstellingen te bereiken. Onderstaande kader wordt voor bedrijven gecreëerd die weinig financiële middelen hebben en tegelijkertijd hun social media-activiteiten zo doeltreffend mogelijk willen evalueren (Etlinger, Altimeter Group, 211). 25

26 Strategie Meetwaarden Voorbereiding Technologie bepaal specifieke doelstellingen defineer criteria voor succes identificatie van benodigde middelen identificatie bennodigde training identificeer de te gebruiken kanaal afh. v. strategie, meetwaarden & voorbereiding indentificatie barriéres Figuur 6: Measurement Framework (vertaald uit Etlinger, 211) Meetwaarden van social media De meetwaarden van een online communicatie strategie moeten, zoals eerder beschreven, aangepast worden aan de bedrijfsdoelstellingen. In deze bachelorproef wordt social media gebruikt als kanaal om een sterke bedrijfsreputatie op te bouwen en bij te sturen. Om een goede reputatie op te bouwen moet er invloed worden uitgeoefend op het beeld dat de stakeholders hebben over een bedrijf. Indien het bedrijf zich presenteert zoals het beschouwd wil worden en tegelijk het publiek aanspreekt en ze stimuleert om mee te praten, kan het nut van social media worden gemeten. Dat wil zeggen dat de organisatie focust op de meting van netwerkverwijzingen van je inhoud op andere kanalen en conversies. Met netwerkverwijzingen wordt alle activiteit van stakeholderbetrokkenheid bedoeld op de social mediakanalen van een organisatie i.v.m. de door het bedrijf gepubliceerde inhoud. Wanneer de stakeholder voor interactie kiest, verschijnt dit in de vorm van comments en likes op Facebook en reply s en favorites op Twitter. Verwijzing komt anderzijds ook voor indien er gegevens door worden verwezen in de vorm van shares op Facebook en retweets op Twitter. Daarnaast kunnen er andere dingen bij worden gerekend zoals het gemiddeld aantal bezoekers, hoe lang ze op de pagina blijven, enzovoort. Een andere belangrijke meetwaarde van social media zijn conversies. Conversies komen tot stand wanneer de URL s in de gepubliceerde inhoud worden gebruikt om een brug te vormen tussen sociale media en de bedrijfswebsite. Elk conversie, afhankelijk van social media kanaal, heeft een geldwaarde die gemeten kan worden om zo de waarde van social media in de bedrijfscommunicatie te kwantificeren. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen directe conversies(last Click conversions) en ondersteunde conversies(assisted conversions). Directe conversies komen voor wanneer de URL op de social media tijdens het bezoek wordt gebruikt terwijl ondersteunde conversies voorkomen na een bezoek zonder conversie, opgevolgd door een korte bezoek waarbij er wel een conversie plaatsvindt. De bekendste meetinstrument van social mediaconversies is Social Analytics van een Google Analytics (Google, 214). 26

27 HOOFDSTUK 3. CORPORATE STORYTELLING OP FACEBOOK Facebook is een van de meest populaire social media kanalen op het internet. Voor particulieren is Facebook een perfect middel om contact te houden met vrienden en familie en omgekeerd op de hoogte te houden van alle nieuwtjes over specifieke mensen. Individuen delen teksten, foto s, video s, met elkaar. En ze kunnen hun lieveling bands, goede doelen, organisaties, producten, fenomenen, noem maar op, leuk vinden en ze likes geven. Meestal zijn het pagina s waarmee het individu zich identificeert en waarover hij of zij regelmatig bericht wenst te worden. Bij al deze likes komen onder anderen bedrijven aan bod. Bedrijven kunnen een Facebookpagina aanmaken die door gebruikers leuk gevonden wordt. De meeste bedrijven maken tegenwoordig gebruik van de bedrijfsaccounts op Facebook. Begin 212 lanceerde Facebook de tijdslijn, ook gekend als de Timeline, voor Pagina s naast de reeds bestaande Timeline voor particulierenaccounts. Maar onlangs heeft Facebook een speciale ondersteuning voor bedrijven gecreëerd, Facebook for Business, die in dit eindwerk een bedrijfsaccount zal worden genoemd. Alle likes op een bedrijfsaccount stellen het aantal gebruikers voor die de berichten van de organisatie zullen ontvangen en alle nieuwe ontwikkelingen zullen kunnen volgen. Met Timeline zet Facebook extra nadruk op verhalen. Met Facebook for Business worden bedrijven en merken gestimuleerd om steeds betere verhalen te vertellen. De beste verhalen kunnen worden geamplificeerd zodanig dat ze meer interactie stimuleren en meer draagvlakte veroveren. Amplificatie kan door de bedrijfsverhalen vast te prikken(engels: pinning) als eerste verhaal op een Timeline(Tedford, 212). Anderzijds kunnen verhalen gesponsord worden. Dat zijn de Facebook Sponsored Stories maar ze zijn volgens Elan Dekel (Forbes, 213) minder voordelig voor kleine bedrijven, laat staan bedrijven die toekomen met een klein budget. In het eerste geval omdat de promotie van een nieuwe Facebookpagina om meer likes aan te werven kostelijk is. Daarnaast zullen verstuurde berichten niet eens door meer dan 1% van de fans worden ontvangen. Daarvoor geeft Facebook bedrijven de mogelijkheden om de posts te promoten per aantal mensen die de organisatie wenst te bereiken. Grotere merken die van meer naamsbekendheid in hun voordeel hebben, moeten minder uitgeven om veel fans te hebben. Maar de amplificatie van hun posts zullen ze ook, net zoals kleinere bedrijven, moeten betalen. Maar goede verhalen zouden geamplificeerd moeten worden. Het is dankzij hun dat bedrijven meer interactie ervaren van hun publiek en zelfs meer fans kan krijgen Digital storytelling op Facebook Tekstberichten alleen genereren weinig interactie op Facebook. Op social media worden gebruikers met zoveel informatie gebombardeerd dat ze snel scannen naar wat interessant lijkt, wat de moeite waard is om te stopen met scrollen. En tekstberichten maken gewoon weinig kans naast de grote, kleurrijke afbeeldingen, GIF-animaties en filmpjes. Online communicatiestrategieën moeten niet enkel informatief zijn. Om een verhaal op social media succesvol te communiceren moet het erg creatief zijn zodanig dat het zowel engagerend als stimulerend is voor de gebruikers om hun eigen input te durven geven. 27

28 Het gebruik van afbeeldingen op Facebook wordt sterk aangeraden. Ze verhogen de interactie en shares op Facebook zowel als de aantal conversies naar de bedrijfswebsite. Storytelling kan worden doorgevoerd door visuele campagnes op te stellen, met personages, logo s, een goed doel en soms mascotten, wiens verhaal voorgesteld wordt door middel van foto s. Het bedrijf kan kiezen om een campagne op te stellen rond een uniek element die het menselijke toont aan een organisatie. Een element dat de missie, cultuur, inspiraties voorstelt van een bedrijf. Onderstaande afbeeldingen geeft leuke soorten van digital storytelling weer op Facebook. Het gaat om een visualisatie van de frustraties van een Dettol mom, het hoofddoelgroep van de Facebookpagina van Dettol SA. Naast de personage worden ook haar gevoelens beschreven in een tekst. Juist omdat de afbeelding een baby care manual bevat, vervult het aan de bedrijfsmissie van Dettol, namelijk jonge moeders onderwijzen. De emoties en aanwezigheid van de bedrijfsmissie maken van deze afbeelding een resultaat van corporate storytelling. Afbeelding 2: Dettol moms. (Dettol SA Facebook, 215) 1.1. Evaluatie van Facebookactiviteit Zoals eerder vermeld kan social media worden geanalyseerd en geëvalueerd. Voor Facebook kan er gebruik worden gemaakt van Page Insights. Het is een instrument om de prestaties van een Facebookpagina op te meten. Insights kunnen enkel worden ingekeken wanneer een Facebookpagina minstens 3 likes heeft. Om de algemene prestaties te meten maakt Facebook gebruik van het aantal likes van de pagina(page Likes), het aantal individuen die een bericht hebben gezien(post Reach) en de mate van interactie(engagement). Met andere woorden het aantal mensen die op corporate storytelling content hebben geklikt, leuk gevonden, een reactie hebben geschreven en hoeveel mensen het bericht gedeeld hebben. Alle berekeningen worden om de zeven 28

29 dagen uitgevoerd (Facebook, 214). Dankzij deze, voorlopig nog gratis, door Facebook aangeboden statistieken kan er worden gesnoeid in de communicatie om enkel effectieve berichten uit te sturen in functie van de bedrijfsdoelstellingen. 29

30 ONDERZOEK Na de voorgaande literatuurstudie wordt er een inhoudsanalyse uitgevoerd vertrekkend vanuit enkele onderzoeksvragen om oplossingen te vinden voor de probleemstelling van deze bachelorproef. HOOFDSTUK 4. ONDERZOEK Een inhoudsanalyse is een kwantitatieve onderzoeksmethode waarbij er gewerkt wordt met kwalitatieve data. Het onderzoek wordt zo objectief mogelijk uitgevoerd met een zelf opgesteld systeem dat gemakkelijk hanteerbaar is. De verzamelde data worden tijdens het onderzoek gekwantificeerd en geïnterpreteerd ter vorming van de onderzoeksresultaten (Berelson, 1952). Er wordt voor een inhoudsanalyse gekozen omdat het bij corporate storytelling om de inhoud van communicatieve berichten gaat. Het onderzoek maakt het mogelijk om de inhoud van de boodschappen kwantitatief te scannen op eigenschappen die voor dit onderzoek belangrijk zijn zoals de aanwezigheid van emoties of bedrijfswaarden. Uiteindelijk kunnen de verkregen resultaten deel uitmaken van de bouwstenen voor een online communicatiestrategie inzake interactie met de stakeholders en het bevorderen van de online bedrijfsreputatie. Op die manier biedt het onderzoek antwoord op de probleemstelling van dit eindwerk. Het onderzoek houdt de analyse in van berichten die op de Facebookpagina s van vier bedrijven worden gecommuniceerd. Alle vier bedrijven zijn fabrikanten van schoonmaakproducten. Dat wil zeggen dat het onderzoek beperkt wordt tot dezelfde sector. Op die manier is het eenvoudiger om conclusies te trekken voor de doelgroepen van de hele sector. De onderzoeksmethodologie wordt in de volgende onderdelen van dit hoofdstuk nader beschreven ONDERZOEKSVRAGEN De onderzoeksvragen die worden opgemaakt vertrekken vanuit de probleemstelling van deze bachelorproef. De bachelorproef toetst het versterken van een bedrijfsreputatie door de integratie van corporate storytelling in de online reputatiemanagement. Maar reputatie kan niet rechtstreeks worden gemeten vanuit de berichten die op social media worden geplaatst. Wat wel onderzocht kan worden is de aanwezigheid van corporate storytelling, de bedrijfsidentiteit en de mate van interactie tussen het bedrijf en zijn doelgroepen op social media. Er wordt daarom rekening gehouden met de theoretische voordelen van corporate storytelling; een emotionele band creëren, het stimuleren van interactie, het bevorderen van tweezijdige communicatie tussen bedrijf en doelgroepen zowel als wederzijdse beïnvloeding. Daarnaast wordt ook rekening gehouden met de weergave van de bedrijfsidentiteit door enerzijds de bedrijfsmissie en anderzijds de bedrijfswaarden te verwerken in de communicatie. Samen vormen ze de gepercipieerde bedrijfsidentiteit die op zijn beurt verantwoordelijk is voor de gevormde bedrijfsreputatie. 3

31 Hoofdvragen: 1. Zorgt het gebruik van corporate storytelling in de Facebookberichten voor meer interactie met de doelgroepen? Deze vraag verkent de relatie tussen corporate storytelling en interactie. a. Is er meer interactie bij storytelling? Hier wordt de focus gelegd op reacties die door het geplaatste bericht worden uitgelokt. Dat zijn alle likes, comments en shares die door de stakeholders worden gegenereerd. b. Is de populariteit van Facebookpagina s verbonden aan het gebruik van corporate storytelling? Met de populariteit worden de aantal Facebookabonnees die alle, of de onbetaalde % van de door Facebook toegelaten, verzonden berichten van het bedrijf ontvangen. c. Hoe vaak/week: frequentie wordt CST algemeen toegepast? 2. Zorgt de aanwezigheid van de bedrijfsidentiteit in de Facebookberichten voor meer interactie met de doelgroepen? Deze vraag verkent de relatie tussen bedrijfsidentiteit en interactie? a. Zijn er meer likes, comments en shares dan in de berichten zonder de aanwezigheid van de bedrijfsidentiteit? Deelvragen: 1. Voor welk communicatiedoel wordt de Facebookaccount het meest gebruikt? 2. Welk is de gemiddelde frequentie van de meest succesvolle Facebookpagina? 3. Welk inhoudsformaat 2 heeft het meeste succes op Facebook? 4. Worden interne berichten meer verwelkomd dan externe berichten? 5. Wat zijn de vaakst voorkomende onderwerpen? 4.2. ONDERZOEKSMETHODOLOGIE De inhoudsanalyse verdiept zich in de gecommuniceerde boodschappen op een bekende en door veel bedrijven gebruikte social media platform: Facebook. De onderzochte Facebookpagina s worden beheerd door vier organisaties die bedrijvig zijn in de schoonmaaksector namelijk Chrisal Belgium, Ecover Nederland, Ecover UK en Dettol S.A. (Zuid Afrika). Alle bedrijven delen een gemeenschappelijke kenmerk met Chrisal namelijk het produceren van schoonmaakproducten. Daarnaast is Chrisal is een Belgisch en vooral milieubewuste organisatie die internationaal is doorgebroken. Het Belgisch aspect maakt Ecover heel interessant voor dit onderzoek omdat het ook een Belgische bedrijf van oorsprong. Daarnaast is Ecover internationaal doorgebroken, het doel van Chrisal. Zo 2 Inhoudsformaat(content format): een eenvoudige weergave van gecodeerde data op analoge of digitale wijze. De meest voorkomende formaten zijn tekst, geluidsopnames, afbeeldingen, animaties en video. Meerdere formaten vormen multimedia (Rockley, 22). 31

32 wordt er bij voorkeur zowel de communicatie van Ecover Belgium bestudeert als die van Ecover UK in de Verenigde Koninkrijk. Maar aangezien de berichten van Ecover Belgium niet allemaal beschikbaar zijn valt de focus op Ecover NL De tweede organisatie is Dettol. Als een van de oudste bedrijven in de schoonmaaksector vormt Dettol de grootste concurrentie voor Chrisal. Er wordt gekozen om de communicatie van Dettol SA van Zuid Afrika te analyseren omdat Chrisal een recente marktpenetratie heeft gedaan met zijn prebiotische schoonmaakproducten. Door het internationaal aspect wordt er ook voor geopteerd om Ecover Nederland te analyseren SAMPLING Het onderzoek bestaat uit twee inhoudsanalyses die in twee onderzoeksperioden worden uitgevoerd. De eerste inhoudsanalyse wordt uitgevoerd op alle berichten op de verkozen Facebookpagina s tussen de periode van 1 september, 214 en 31 oktober, 214. De analyse van de verkregen data wordt in december, 214 uitgevoerd. De tweede analyse vindt plaats tussen 1 maart, 215 en 3 April 215. De inhoud voor het onderzoek wordt geraadpleegd en verzameld door middel van een persoonlijke Facebookaccount. Alle door het platform ondersteunde inhoudsformaten, zij het teksten, foto s, geluidopnames, video s en nieuwsartikels maar ook multimedia inhoud komen in aanmerking voor dit onderzoek. De eerste stap is een onderscheiding maken tussen berichten die kenmerken van corporate storytelling element bevatten en berichten zonder deze elementen. Er wordt gebruik gemaakt van de samenstellende elementen van een bedrijfsverhaal volgens de literatuurstudie op pagina 15 van dit bachelorproef. Er wordt gezocht naar de aanwezigheid van: 1. Een uniek element(van Riel, 27) waarmee het bedrijf zich kan identificeren. Dit zijn de dingen waarvoor het bedrijf staat, vertrekkend vanuit de bedrijfsmissie en de bedrijfswaarden. Maar unieke elementen zijn ook specifieke stakeholders die verbonden zijn aan een organisatie, de goede doelen die gesteund worden door het bedrijf en uiteindelijk het vak waarin een organisatie bedrijvig is. 2. Een verhaallijn die de verhaalelementen aan elkaar verbindt en betekenis geven aan het bericht. Dat zijn identificerende, actieve, ruimtelijke en emotionele elementen (Scheringa, 212). De aanwezigheid van identificerende elementen, emotionele elementen en een verhaallijn is vereist voor de classificering van een bericht onder bedrijfsverhalen CATEGORISATIESYSTEEM EN CODERING Aan de hand van de terugkerende elementen in de onderzochte bronnen, wordt een categorisatiesysteem opgesteld. Dankzij het categorisatiesysteem kunnen de gegevens gekwantificeerd worden om vervolgens geanalyseerd te worden tot kwalitatieve resultaten. Voor het onderzoek wordt de categorisatie zodanig opgemaakt dat de verkregen gegevens door middel van software programma SPSS versie 22 van IBM. Maar doordat het om weinig data gaat is het programma niet nodig om de resultaten te analyseren. Er wordt wel gebruik gemaakt van Microsoft Excel Facebookpagina s 32

33 In deze inhoudsanalyse komen drie Facebookpagina s voor die specifiek voor bedrijven gemaakt zijn en een Facebookpagina van een bedrijf in de vorm van een particulierenaccount. Deze vier accounts vormen de statistische eenheden voor dit onderzoek. Zie onderstaand tabel. Facebook Pagina Populariteit Link naar website Bedrijfslogo Bedrijfsnaam 1 Chrisal NV 2 Ecover Belgium 3 Ecover Nederland 4 Dettol SA Aantal vrienden/likes op de pagina 1 Ja 2 Nee 1 Ja 2 Nee Tabel 3: coderingschema voor de analyse van de Facebookpagina s 1 Ja 2 Nee Nadat er toegang wordt gekregen tot alle vier pagina s wordt er gekeken naar vier variabelen die waarde toevoegen aan de pagina s vanuit een communicatief perspectief. In eerste plaats zijn de aantal likes of vrienden op de bedrijfsaccounts belangrijk, omdat ze de populariteit van de account weergeven. De tweede variabele staat voor een hyperlink in de over mij sectie die gebruikers doorverwijst naar de bedrijfspagina waar ze meer informatie ter beschikking krijgen. De aanwezigheid van de bedrijfslogo vormt de derde variabele. En als vierde variabele, de aanwezigheid van de bedrijfsnaam Activiteit De communicatieve activiteiten van de bovengenoemde bedrijven op Facebook worden voor dit onderzoek onderverdeeld in 6 statistische eenheden. Dat zijn de formaat van de inhoud van het bericht, de aanwezigheid van corporate storytelling elementen in het bericht, de frequentie van berichtgeving per week gedurende de onderzoeksperiode, de aanwezigheid van een link die naar andere bedrijfsaccounts of de bedrijfshomepage leidt, de mate van interactie van het publiek met het bedrijf aan de hand van de gepubliceerde berichten. De Inhoudsformaat kan een eenvoudige tekst zijn, een foto, video-opname of geluidopname maar ook een combinatie van verschillende formaten zoals de populaire afbeeldingen met zowel foto s en tekst. De aanwezigheid van elementen van corporate storytelling(cst) 3 in het bericht. Dat zijn identificerend, emotionele, ruimtelijke elementen en een verhaallijn. Zonder identificerende of emotionele elementen is er geen sprake van corporate storytelling daar het bedrijf niet herkend wordt in het bericht maar er wordt ook geen emotionele oproep gedaan op de emoties van de lezer. Met de wekelijkse frequentie van berichtgeving kunnen we nagaan op welke dagen de bedrijven het vaakst communiceren en hoe vaak ze überhaupt iets uitsturen per week. Op zich is het de bedoeling van de meeste bedrijven om mensen naar hun homepage te leiden: een conversie. Een link bij de Facebookberichten zou hierbij een rol kunnen spelen, daarom is dit ook een van de variabelen van het onderzoek. De laatste variabele, interactie, wordt geanalyseerd op basis van het verkregen aantal likes op het bericht, de aantal comments op het bericht en de aantal 3 In de tabel wordt er enkel CST vermeld voor de verwijzing naar de aanwezigheid van corporate storytelling elementen in het geplaatste bericht. 33

34 keren dat het bericht gedeeld werd door middel van de share knop. Er wordt meer rekening gehouden met likes in dit onderzoek omdat ze het gemakkelijkst te krijgen zijn op Facebook. Bij de analyse wordt ook gekeken naar andere aspecten die kunnen helpen bij de ontleding van de door de bedrijven verkozen communicatiestrategie. Wanneer er gezocht wordt naar de aanwezigheid van corporate storytelling elementen spelen de identificeringselementen een belangrijke rol. Hiermee kan er worden bepaald of het bedrijf al dan niet op basis van zijn bedrijfsmissie en bedrijfswaarden communiceert. Het kan zijn dat sommige bedrijven wel aan storytelling doen, maar niet per sé aan corporate storytelling. Anderzijds wordt er specifiek gekeken naar de onderliggende doel van het bericht zij het informeren, awareness creëren, interactie verhogen, een call-to-action of user-generated content stimuleren bij het publiek. Ook de bron van het bericht kan helpen bepalen of het bedrijf zijn eigen content produceert, enkel externe content gebruikt of een combinatie van eigen en externe content. Zie volgende pagina voor de codering van de communicatieactiviteiten op de Facebookpagina s van de verkozen bedrijven. 34

35 CODERINGSCHEMA VOOR DE INHOUDSANALYSE OP FACEBOOKBERICHTEN bericht nr. type bron CST dag link likes comments shares identiteit doel 1 > x 1 foto 1 intern 1 ja 1 maandag 1 ja aantal aantal aantal nee 1 informeren 2 afbeelding 2 extern 2 nee 2 dinsdag 2 nee 1 bedrijfsmissie 2 awareness creëren 3 video 3 woensdag 2 bedrijfswaarden 3 interactie verhogen 4 tekst 5 nieuwsartikel 6 geluidopname 4 donderdag 5 vrijdag 6 zaterdag 4 user generated content stimuleren 5 call to action 7 andere 7 zondag Tabel 4: coderingschema Facebookberichten 35

36 ONDERZOEKSGEGEVENS De onderzochte bronnen, de vier Facebookaccounts, vormen de eerste gegevens van dit onderzoek. De analyse van deze bronnen wordt weergegeven in de vorm van een tabel. Vervolgens worden alle data vanuit de individuele pagina s naast de quota van storytelling weergegeven om de aanwezigheid ervan in de berichten te controleren. De gevonden data wordt in een tabel weergegeven. Alle gegevens worden gecodeerd volgens bovenstaand schema Facebookaccounts Vooraleer het onderzoek wordt gestart worden alle betrokkene Facebookaccounts geanalyseerd op hun bedrijfsbeschrijving, hun populariteit de opname van een bedrijfspagina in plaats van een particulierenaccount. Hier worden ook de respectievelijke bedrijfsmissies en bedrijfswaarden besproken. Deze zullen gebruikt worden om de effectiviteit van bedrijfsidentiteit aan te tonen voor de interactie met de Facebookgebruikers. Chrisal nv Chrisal beschikt zowel over een bedrijfsaccount als over een particulierenaccount. Momenteel verkiest het bedrijf de particulierenaccount boven de bedrijfspagina. Daarom zullen er voor dit onderzoek enkel de publicaties geanalyseerd worden die daarop verschijnen. Afbeelding 3: Chrisal Belgium - About 36

37 Hierboven is een afbeelding van de bedrijfsvoorstelling naar de Facebookgebruiker toe. Er wordt niets vermeldt over de missie of waarden van Chrisal. Een website naar de homepage wordt hier niet gedeeld. Daarom wordt er gebruik gemaakt van de website die via een diepte-interview met Chrisal werd verkregen om dit achter te halen. De bedrijfsmissie van Chrisal verklaart dat het bedrijf mensen wil helpen om beter te leven en dit door in harmonie te leven met de natuur. Dit willen ze bereiken door een prebiotische oplossingen aan te reiken aan de mens om zo het evenwicht te gerstellen tussen pathogene of ziekteverwekkende- en niet-pathogene bacteriën. De bedrijfswaarden stellen dat een harmonieus samenleving met de natuur terugkomt op respect voor het evenwicht. Chrisal wil voorkomen dat de natuur agressief reageert en dat ziektes een kans krijgen om zich te ontwikkelen (bi-safe.be, 215). Ecover Nederland(NL) Ecover NL maakt gebruik van een bedrijfsaccount op Facebook. De onderstaande screenshot toont een beeld van hoe Ecover zich beschrijft op Facebook tegenover het grote publiek. Er is een korte zowel als een uitgebreide beschrijving van wat het bedrijf doet. Maar ook hier wordt zowel de missie als de bedrijfswaarden niet vermeldt. Een groot voordeel is wel de aanwezigheid van een link naar de homepage in het Nederlands. En daar is de missie maar ook de bedrijfswaarden teruggevonden. Afbeelding 4: Ecover Nederland - About 37

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Heb je vragen of geef je mening en reactie op deze presentatie via

Nadere informatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie

Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Dexia & social media Frank Van ssche, Head of Brand & Project Office, Communicatie Gent, 28/04/2011 Congres Social Media, Stichting Corporate Communicatie Quotes Social media isn't (just) about the media,

Nadere informatie

BeCube = B. Merkstrategie

BeCube = B. Merkstrategie BeCube, brand & communications BeCube = B 3 Oftewel: wees tot de derde macht. Tijd, ruimte en kansen laten zich afdwingen. Verleg grenzen Er is altijd een oplossing. Altijd een stap meer. Merkstrategie

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions

Inhoudsopgave. 2 Danique Beeks Student Advanced Business Creation Stage JH Business Promotions Onderzoeksopzet Danique Beeks Studentnummer: 2054232 Advanced Business Creation Stagebedrijf: JH Busines Promotions Bedrijfsbegeleider: John van den Heuvel Datum: 12 September 2013 Inhoudsopgave Inleiding

Nadere informatie

Begrijp je doelgroep en connect Search en Social voor de opbmale klant beleving

Begrijp je doelgroep en connect Search en Social voor de opbmale klant beleving Begrijp je doelgroep en connect Search en Social voor de opbmale klant beleving Speaking Publishing Consulting Training European Search Personality 2015 www.stateofdigital.com - www.basvandenbeld.com -

Nadere informatie

Social Media Marketing

Social Media Marketing Social Media Marketing Get Social But, How? And Where? Tom Zoethout KvK Netwerkevent 23 nov 09 2 1 Moet je sociaal meedoen op het internet? 3 Social Media Marketing Quiz Wat weet ik eigenlijk al over Social

Nadere informatie

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland

18 december 2012. Social Media Onderzoek. MKB Nederland 18 december 2012 Social Media Onderzoek MKB Nederland 1. Inleiding Er wordt al jaren veel gesproken en geschreven over social media. Niet alleen in kranten en tijdschriften, maar ook op tv en het internet.

Nadere informatie

Geïntegreerde communicatie In dit hoofdstuk zul je het volgende leren:

Geïntegreerde communicatie In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: OHT 1.1 Geïntegreerde communicatie In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: De plaats van marketingcommunicatie in de marketingmix De instrumenten van de communicatiemix Geïntegreerde marketing- en

Nadere informatie

De wetenschap achter sociale media Door: Wim Elving

De wetenschap achter sociale media Door: Wim Elving De wetenschap achter sociale media Door: Wim Elving De wetenschap achter sociale media veronderstelt dat er een heel nieuw gebied van wetenschap is ontstaan als gevolg van sociale media. Dat is een onjuiste

Nadere informatie

Hoe gebruikt u Google, Bloggen en Social Media om online goed gevonden te worden?

Hoe gebruikt u Google, Bloggen en Social Media om online goed gevonden te worden? Webinar Social Media Marketing Hoe gebruikt u Google, Bloggen en Social Media om online goed gevonden te worden? Bram van Ast TeamForce Online Marketing Solutions Bazoon Marketing Services Welkom en Introductie

Nadere informatie

Het Online Marketingplan. Het Social Media Plan als onderdeel van het Marketing Plan

Het Online Marketingplan. Het Social Media Plan als onderdeel van het Marketing Plan Het Online Marketingplan Het Social Media Plan als onderdeel van het Marketing Plan 1 Wil je een online marketingplan voor jouw organisatie beschrijven? In dit document vind je de opzet voor zo n plan.

Nadere informatie

BOUW HENDRICKX COMMUNICATIONS

BOUW HENDRICKX COMMUNICATIONS BOUW HENDRICKX COMMUNICATIONS horeca solutions - consulting - applications social media management review- en reputatiemanagement klantenbeheer en relatiemanagement persrelaties en public relations Jouw

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Conversation Starters. Brainstorm Sociale Media

Conversation Starters. Brainstorm Sociale Media Conversation Starters Brainstorm Sociale Media Crealab 26/04/2011 lamazone Hallo, Ik ben Sofie Agenda Sociale media De impact van sociale media Hoe participeren Case Conclusie Opdracht 10ch Sociale Media

Nadere informatie

Meer waarde voor technologie! Laat je technologie leven in een groter speelveld, bij meer spelers die je laten winnen!

Meer waarde voor technologie! Laat je technologie leven in een groter speelveld, bij meer spelers die je laten winnen! Meer waarde voor technologie! Laat je technologie leven in een groter speelveld, bij meer spelers die je laten winnen! In 6 stappen naar succesvolle technologiemarketing Carlo van Pelt, eigenaar TechAlive!

Nadere informatie

Merken als mensen. prof. dr. Peter Kerkhof Vrije Universiteit Amsterdam Mastersessie Humanizing Brands PvKO, 14 oktober 2015 @PeterKerkhof

Merken als mensen. prof. dr. Peter Kerkhof Vrije Universiteit Amsterdam Mastersessie Humanizing Brands PvKO, 14 oktober 2015 @PeterKerkhof Merken als mensen prof. dr. Peter Kerkhof Vrije Universiteit Amsterdam Mastersessie Humanizing Brands PvKO, 14 oktober 2015 @PeterKerkhof Merken als mensen The human brand Merken die als menselijk worden

Nadere informatie

Is digitaal het nieuwe normaal? Een onderzoek bij kansengroepen naar hun gebruik van internet en sociale media voor arbeidsbemiddeling

Is digitaal het nieuwe normaal? Een onderzoek bij kansengroepen naar hun gebruik van internet en sociale media voor arbeidsbemiddeling Is digitaal het nieuwe normaal? Een onderzoek bij kansengroepen naar hun gebruik van internet en sociale media voor arbeidsbemiddeling Marijke Lemal, Steven Wellens & Eric Goubin Juni 2012 # 1 Opzet en

Nadere informatie

LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat!

LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat! LinkedIn als marketingtool gebruiken, zo doet u dat! Social media en content marketing gaan tegenwoordig hand in hand. Waar Facebook veel gebruikt wordt voor B2C-marketing, is LinkedIn juist meer geschikt

Nadere informatie

Vraag je je af via welke platformen en devices je de consument kunt bereiken? En hoe? Zes marketingtrends.

Vraag je je af via welke platformen en devices je de consument kunt bereiken? En hoe? Zes marketingtrends. Vraag je je af via welke platformen en devices je de consument kunt bereiken? En hoe? Zes marketingtrends. Door: Patricia Redsicker Bron/voor u gelezen: www.marketingonline.nl Volgens het Infinite Dial

Nadere informatie

01/06. Websites Nederland over. Reputatiemanagement. Whitepaper #05/2013. Loraine van Huizen internet marketeer

01/06. Websites Nederland over. Reputatiemanagement. Whitepaper #05/2013. Loraine van Huizen internet marketeer Websites Nederland over Reputatiemanagement 01/06 Loraine van Huizen internet marketeer 02/06 Reputatiemanagement Reputatie. Door de Van Dale wordt het gedefinieerd als (goede) naam, faam. Maar hoe komt

Nadere informatie

The Future: what s in it for us!

The Future: what s in it for us! The Future: what s in it for us! Tim Rook Marketing Republic! 16 juni 2010 Persoonlijke introductie: Chief Inspiration Officer: Marketing Republic! Ruim 20 jaar ervaring in Channel Marketing & Communicatie:

Nadere informatie

DUURZAAM overheidsgebouw. Slim ontwerpen : duurzaamheidscriteria dd. 2015.12.01

DUURZAAM overheidsgebouw. Slim ontwerpen : duurzaamheidscriteria dd. 2015.12.01 DUURZAAM overheidsgebouw Slim ontwerpen : duurzaamheidscriteria dd. 2015.12.01 AGENDA : duurzaamheidscriteria 2 Grontmij Belgium NV part of Sweco Interactieve presentatie met twee kernvragen : 1. Wat is

Nadere informatie

Inspirerende trends. Webcare met Voxtron en Engagor

Inspirerende trends. Webcare met Voxtron en Engagor Inspirerende s Webcare met Voxtron en Engagor Webcare met Voxtron en Engagor Facebook, Twitter, blogs en fora: voor de consument zijn het nieuwe kanalen om over een bedrijf te praten en om producten en

Nadere informatie

TravelNext LOBKE ELBERS @LOBKEELBERS

TravelNext LOBKE ELBERS @LOBKEELBERS TravelNext LOBKE ELBERS @LOBKEELBERS Intro Lobke Elbers @lobkeelbers lobke@travelnext.nl Community manager Content schrijver Online marketing Blogger Kansenzoeker Samenwerker Gastdocent NHTV Nijmegen www.travelnext.nl

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard

Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard Gedragscode social media reddingsbrigade Heerhugowaard Richtlijnen en regels voor het gebruik van social media door leden in relatie tot Reddingsbrigade Heerhugowaard. Augustus 2015 1 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave:...

Nadere informatie

WAAROM EEN MEDIABEDRIJF INBOUND MARKETING MOET OMARMEN YF BRODALA 13 OKTOBER 2014

WAAROM EEN MEDIABEDRIJF INBOUND MARKETING MOET OMARMEN YF BRODALA 13 OKTOBER 2014 WAAROM EEN MEDIABEDRIJF INBOUND MARKETING MOET OMARMEN YF BRODALA 13 OKTOBER 2014 DALLAS ANTWERP CONTENT OFFER 1. STATUS QUO! 2. NIEUWE ROL MEDIABEDRIJF! 3. WAT IS INBOUND MARKETING?! 4. WAAROM MEDIA INBOUND

Nadere informatie

VWEC: kritische reflectie Alex Van Leeuwen Social Media Monitoring

VWEC: kritische reflectie Alex Van Leeuwen Social Media Monitoring 2012 VWEC: kritische reflectie Alex Van Leeuwen Social Media Monitoring Robin Vandebroek Lezing De presentatie van Alex Van Leeuwen over social media monitoring ging over de producten die het bedrijf Buzzcapture

Nadere informatie

47% van de Nederlandse marketeers vindt zijn marketingkennis van online mogelijkheden te beperkt

47% van de Nederlandse marketeers vindt zijn marketingkennis van online mogelijkheden te beperkt 47% van de Nederlandse marketeers vindt zijn marketingkennis van online mogelijkheden te beperkt 49% vindt dat mediabureaus tekort schieten in hun advies over online marketing Wat is de werkelijkheid van

Nadere informatie

Social Media Strategie Plan

Social Media Strategie Plan Social Media Strategie Plan Creëren van de strategie en planning van de uitvoering Een stappenplan met daarin vastgelegd waar je merk staat, waar je heen wilt en en hoe er te komen. Houd in gedachten dat

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

STRATEGIE VOOR KMO S PROF. DR. KURT VERWEIRE

STRATEGIE VOOR KMO S PROF. DR. KURT VERWEIRE STRATEGIE VOOR KMO S PROF. DR. KURT VERWEIRE TOOLS VOOR MANAGERS 2 Vlerick Business School 1WAT IS STRATEGIE? WHAT IS STRATEGY? 4 Vlerick Business School Formulating Winning Business Strategies MISSIE,

Nadere informatie

Adviesrapport online reputatiemanagement, geschreven door Lars Martens

Adviesrapport online reputatiemanagement, geschreven door Lars Martens Adviesrapport online reputatiemanagement, geschreven door Lars Martens Inleiding: Elke organisatie heeft een interne en externe reputatie. Elk bedrijf dient het internet te monitoren op publiciteit rondom

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

LIVE PERFORMANCE. Bijlage Onderzoek Social Media. Sander van de Rijt PTTM22

LIVE PERFORMANCE. Bijlage Onderzoek Social Media. Sander van de Rijt PTTM22 LIVE PERFORMANCE Bijlage Onderzoek Social Media Sander van de Rijt PTTM22 Inhoudsopgave Social Media onderzoek Heesakkers & Daniels bestrating 3 Wat is social media? 3 Voor- en nadelen social media 3 Voordelen

Nadere informatie

Is een crisis via sociale media te beheersen? Door: Sonja Utz & Friederike Schultz

Is een crisis via sociale media te beheersen? Door: Sonja Utz & Friederike Schultz Is een crisis via sociale media te beheersen? Door: Sonja Utz & Friederike Schultz Op 5 januari 2011 woedde een enorme brand in een chemisch bedrijf in Moerdijk en een grote rookwolk trok over de regio.

Nadere informatie

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5

Marketing. De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Marketing De uitgebreide marketingmix Hoorcollege 5 Vorige week: wat is een product 2 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Goed om te weten omdat: 3 Propedeuse CMDA Marketing HC 5 Vorige week: kernstrategie

Nadere informatie

INBOUND MARKETING STRATEGIE

INBOUND MARKETING STRATEGIE Webinar INBOUND MARKETING STRATEGIE voor GROEI! Bram van Ast TeamForce Online Marketing Solutions Bazoon Marketing Services Welkom en Introductie Onderwerpen Kennismaking met TeamForce en Bazoon Hoe Internet

Nadere informatie

Invloed van digitaal op ons business model

Invloed van digitaal op ons business model Invloed van digitaal op ons business model Waarom Social media? Wat vinden onze doelgroepen? Wat kun je zelf/wat mag je zelf Wat en hoe kun je online vinden en wat doe je ermee? NVFG Ronald Pastor 22 januari

Nadere informatie

Voor je begint met bloggen

Voor je begint met bloggen Voor je begint met bloggen Gemma Kregting, Adviseur online marketing Corporate Communications & Marketing Voor je begint met bloggen Stap 1: Bepaal waar je over wilt bloggen Stap 2: Wie gaat er bloggen

Nadere informatie

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013 ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters Marc Lankhorst 16 oktober 2013 Agenda 13:00 introductie ArchiMate-status en -ontwikkelingen en NORA-kennismodel 14:00 parallelle workshops rond de

Nadere informatie

Sara Geris Communication Manager

Sara Geris Communication Manager Sara Geris Communication Manager 1 2 100% familiebedrijf 3 Sites 11 Landen 32 Locaties 16 sites in België Bedienden Arbeiders Chauffeurs +3.700 collega s 4 Social Media bij H.Essers? SEO/ SEA Social Media

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise. Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006

Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise. Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006 Duurzame ontwikkeling met én binnen ABN AMRO IBM Future enterprise Vincent G.P. van Assem ABN AMRO Amsterdam, 13 september 2006 1 Planet The world is flat 2 People 3 Wereldbevolking: 6.541.920.085 (per

Nadere informatie

Om Facebook, Twitter, Instagram en LinkedIn zakelijk goed te kunnen inzetten, organiseren wij de onderstaande 3 workshops.

Om Facebook, Twitter, Instagram en LinkedIn zakelijk goed te kunnen inzetten, organiseren wij de onderstaande 3 workshops. Social media zijn niet meer weg te denken in de huidige wereld. De ontwikkelingen gaan razend snel en de mogelijkheden zijn onbegrensd. We hebben allemaal wel een Facebook, Twitter of Linkedin account.

Nadere informatie

De commerciële kansen van social media; eerst denken, dan doen.

De commerciële kansen van social media; eerst denken, dan doen. De commerciële kansen van social media; eerst denken, dan doen. SRM GOEROE SESSIE: David Wolff @zapache www.fleishman.nl 1 2 3 Digital Influence Index > 1. INVLOEDRIJK > 2. RESEARCH & BEVESTIGING > 3.

Nadere informatie

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget

Georges Dockx JUISTE MARKETING. Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Georges Dockx DE JUISTE MARKETING Voor kmo s en zelfstandigen die meer resultaat willen met minder budget Uitgegeven door Georges Dockx in samenwerking met BOEK MAKERIJ.be D/2015/Georges Dockx, auteur-uitgever

Nadere informatie

Actuele ontwikkelingen

Actuele ontwikkelingen Actuele ontwikkelingen Hans Erik-Jan Willem Bulthuis, Cortenraad, Productmanager directeur Digitale Diensten 22 april november 2013 2012 1 ABONNEMENTSMODELLEN BOOK DISCOVERY KORTERE E-BOOKS 2 Verticale

Nadere informatie

Organization Branding; het merk als verbinder. Mary Hoogerbrugge

Organization Branding; het merk als verbinder. Mary Hoogerbrugge Organization Branding; het merk als verbinder Mary Hoogerbrugge Aandacht voor organization branding Giep Franzen Literatuurstudie: een naslagwerk SWOCC Missie: kennisontwikkeling en uitwisseling tussen

Nadere informatie

Sociale media: tools en mogelijkheden

Sociale media: tools en mogelijkheden Inspiratiedag Lokale besturen hebben zorgambitie Workshop sociale media in de ouderenzorg Sociale media tools en mogelijkheden - Nieuwe media of sociale media? Trend - Schets Sociale media: tools en mogelijkheden

Nadere informatie

Voorstellen LINDA BLANKENDAAL. Januari 2011

Voorstellen LINDA BLANKENDAAL. Januari 2011 WELKOM Voorstellen LINDA BLANKENDAAL Januari 2011 WAT GAAN WE DOEN? Wat is marketing Waarom marketing Communicatie Social Media 1900-1950 Industriële Revolutie produceren staat central Auto telefoon en

Nadere informatie

Acquisitie met LinkedIn. Acquisitie met LinkedIn

Acquisitie met LinkedIn. Acquisitie met LinkedIn Acquisitie met LinkedIn Acquisitie met LinkedIn Acquisitie met LinkedIn 1. Introductie 2. Wat is acquisitie 3. Wat betekent acquisitie voor jou 4. Social Media facts 5. Acquisitie en LinkedIn 6. Tips Voorstellen

Nadere informatie

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M.

Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie. Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. Innovaties in de chronische ziekenzorg 3e voorbeeld van zorginnovatie Dr. J.J.W. (Hanneke) Molema, Prof. Dr. H.J.M. (Bert) Vrijhoef Take home messages: Voor toekomstbestendige chronische zorg zijn innovaties

Nadere informatie

UW GOEDE NAAM IS GOUD WAARD, OOK ONLINE... NOORD-HOLLANDSE GOUDA MET HET RODE ZEGEL

UW GOEDE NAAM IS GOUD WAARD, OOK ONLINE... NOORD-HOLLANDSE GOUDA MET HET RODE ZEGEL UW GOEDE NAAM IS GOUD WAARD, OOK... EEN PAAR CIJFERS. 80% van de Belgen is nu aanwezig op het internet, binnenkort zal dit 90% zijn. Het aantal mobiele gebruikers is de voorbije 2 jaar verdubbeld. 60%

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Online Marketing. Door: Annika Woud ONLINE MARKETING

Online Marketing. Door: Annika Woud ONLINE MARKETING Online Marketing Door: Annika Woud 1 Inhoudsopgaven 1 Wat is online marketing? 2 Hoe pas je online marketing toe op een website? Hoe pas je het toe? SEO Domeinnaam HTML Google Analytics Advertenties op

Nadere informatie

Inhoud. 03 Maatschappij 55 3.1 Duik in de maatschappij 56 3.2 Ontdek hypes - trends - ontwikkelingen 61

Inhoud. 03 Maatschappij 55 3.1 Duik in de maatschappij 56 3.2 Ontdek hypes - trends - ontwikkelingen 61 Inhoud 01 Start 9 1.1 Schreeuw om een andere aanpak 10 1.2 Communicatie verandert razendsnel 12 1.3 Het ABC-XYZ-model 15 1.4 Communicatie wordt co-creatie 18 02 Merk 25 2.1 Verken het merk 26 2.2 Ontdek

Nadere informatie

Iedereen kan Facebook-en, toch? 13.05.2014

Iedereen kan Facebook-en, toch? 13.05.2014 Iedereen kan Facebook-en, toch? 13.05.2014 KICK OFF ANTWERPSE PRESIDIA Hello, my name is Mijn verleden Nu EERST, EEN HEEL KLEIN BEETJE THEORIE Mensen als media-kanaal Mensen als media-kanaal Mensen horen

Nadere informatie

Hoe bedrijven social media gebruiken

Hoe bedrijven social media gebruiken Hoe bedrijven social media gebruiken SMO_214 Powered by Pondres Onderzoek Rob van Bakel Auteurs Milou Vanmulken Sjors Jonkers Beste lezer, Ook in 214 publiceren Pondres en MWM2 het Social Media Onderzoek.

Nadere informatie

SALESLEADS GENEREREN MET UW WEBSITE

SALESLEADS GENEREREN MET UW WEBSITE Webinar SALESLEADS GENEREREN MET UW WEBSITE Bram van Ast TeamForce Online Marketing Solutions Bazoon Marketing Services Welkom en Introductie Onderwerpen Kennismaking met TeamForce en Bazoon Hoe Internet

Nadere informatie

Praktijkgericht pakket: Sociaal Ondernemerschap binnen HO

Praktijkgericht pakket: Sociaal Ondernemerschap binnen HO Praktijkgericht pakket: Sociaal Ondernemerschap binnen HO Inhoud 1. Project IN C 2. Onderwijsdidactisch 3. Professionalisering 4. Zit er een sociaal ondernemer in jou? 5. Samengevat Project In C 1. Project

Nadere informatie

Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks?

Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks? Sneeuwwitje, de zeven dwergen en de boze heks? Over de rol van de Operational Auditor in sturen op kernwaarden, cultuur en gedrag Olof Bik Behavioral & Cultural Governance Trophy Games, 28 nov 2013, Hilversum

Nadere informatie

BLOGGIN. De relatie tussen MKB-moderetailers en modebloggers - succes ligt op de loer

BLOGGIN. De relatie tussen MKB-moderetailers en modebloggers - succes ligt op de loer BLOGGIN De relatie tussen MKB-moderetailers en modebloggers - succes ligt op de loer IN VIER STAPPEN NAAR SUCCES De komst van social media en de daarbijhorende blogs heeft het marketingcommunicatielandschap

Nadere informatie

Whitepaper. 10 manieren om e-mailmarketing en social media te integreren

Whitepaper. 10 manieren om e-mailmarketing en social media te integreren Whitepaper 10 manieren om e-mailmarketing en social media te integreren 10 manieren om e-mailmarketing en social media te integreren Als jouw organisatie e-mail en social media behandelt als twee parallelle

Nadere informatie

Social media gebruik en potentie voor gemeenten in Limburg

Social media gebruik en potentie voor gemeenten in Limburg Social media gebruik en potentie voor gemeenten in Limburg Een onderzoeksrapport van Social Dutch The new media agency Heutzstraat 16, 5913 AK Venlo juli 2013 www.socialdutch.com facebook.com/socialdutch

Nadere informatie

SDU Kennissessie. Edwin Hof Manager Account Management. Theo Pols Account Manager

SDU Kennissessie. Edwin Hof Manager Account Management. Theo Pols Account Manager Edwin Hof Manager Account Management Theo Pols Account Manager Vertrouwelijke informatie Deze presentatie is eigendom van Traffic4u BV en is strikt vertrouwelijk. Het bevat informatie slechts bestemd voor

Nadere informatie

courses and programms experience others Formal vs informal learning Objective 2013-2016: Eneco Groep medewerkers dragen actief bij aan de onze duurzame strategie doordat ze hier via een intern digitaal

Nadere informatie

Social Key Performance Indicators en meetbare resultaten Door: Rob van den Brink

Social Key Performance Indicators en meetbare resultaten Door: Rob van den Brink Social Key Performance Indicators en meetbare resultaten Door: Rob van den Brink Wat is de ROI van sociale media? Dat is misschien wel de meest gestelde vraag in zakelijke media het afgelopen jaar. Er

Nadere informatie

Case Oak & Morrow. Tom Luuring. Tei Van Den Neste. Martijn van de Zuidwind

Case Oak & Morrow. Tom Luuring. Tei Van Den Neste. Martijn van de Zuidwind Case Oak & Morrow Tom Luuring Martijn van de Zuidwind Tei Van Den Neste Terugblik Vragen hoe sluiten gemeentelijke zaken aan op de doelen belangen van de inwoner? wat mag een inwoner van een gemeente verwachten?

Nadere informatie

GO SOCIAL! Het e-boek en de uitgeverij als sociaal netwerk.

GO SOCIAL! Het e-boek en de uitgeverij als sociaal netwerk. GO SOCIAL! Het e-boek en de uitgeverij als sociaal netwerk. Wie zijn wij? Overcommunicatief Social Media Fanatic Shop-a-holic Boekenwurm Heeft identieke tweelingzus Marketing Manager E- communicatie en

Nadere informatie

WAT IS INBOUND MARKETING?

WAT IS INBOUND MARKETING? WAT IS INBOUND MARKETING? INHOUD 1. Wat is inbound marketing? 2. De filosofie: waarom inbound marketing werkt. 3. De methodologie: hoe inbound marketing werkt. 4. De toolbox: een draaiboek dat werkt. 5.

Nadere informatie

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180

ESSAY. Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay. Lexington Baly 1592180 ESSAY Hoe kan Oxford House efficiënter online communiceren naar zijn potentiele opdrachtgevers? Essay Lexington Baly 1592180 Seminar: Dream Discover Do Essay Docent: Rob van den Idsert Effectief gebruik

Nadere informatie

INBOUND MARKETING LIVE WEBSITE SEO - ZOEKMACHINE OPTIMALISATIE DE GOOGLE MAGIC SHOW

INBOUND MARKETING LIVE WEBSITE SEO - ZOEKMACHINE OPTIMALISATIE DE GOOGLE MAGIC SHOW Webinar LIVE WEBSITE SEO - ZOEKMACHINE OPTIMALISATIE DE GOOGLE MAGIC SHOW Bram van Ast TeamForce Online Marketing Solutions Bazoon Marketing Services Onderwerpen Welkom en Introductie Kennismaking met

Nadere informatie

Wanneer wordt veranderen een succes?

Wanneer wordt veranderen een succes? Wanneer wordt veranderen een succes? Inhoud 1. Iedereen 100% tevreden?...2 2. Hoe als manager een veranderingsproces optimaal ondersteunen?... 2 Inzicht in het veranderingsproces... 3 Een externe partner

Nadere informatie

A picture paints a 1.000 words

A picture paints a 1.000 words Online Content Publiceren Kennismarketing naar de next level Omdat publiceren steeds belangrijker wordt, is de gedachte ontstaan om het zelf kunnen publiceren zeer laagdrempelig te maken en daarbij geheel

Nadere informatie

Prove Everything or Die. Presentatie meetbaarheid Woensdag 9 mei 2012 Robin den Hoed

Prove Everything or Die. Presentatie meetbaarheid Woensdag 9 mei 2012 Robin den Hoed Prove Everything or Die Presentatie meetbaarheid Woensdag 9 mei 2012 Robin den Hoed Een stelling Met een PR- budget van 20.000 hebben we een mediawaarde gerealiseerd van 60.000 en 500 nieuwe fans op Facebook

Nadere informatie

Print & Tablets A healthy future together. Nancy Detrixhe, Research Manager

Print & Tablets A healthy future together. Nancy Detrixhe, Research Manager Print & Tablets A healthy future together. Nancy Detrixhe, Research Manager Tijdschriften lezen. Totale consumptie van magazine content stijgt. Since I began reading magazines in electronic form,

Nadere informatie

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak?

Rapportage. Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? Rapportage Communicatiejaaronderzoek 2014 De laatste trends en ontwikkelingen binnen het communicatievak? In opdracht van: DirectResearch en Logeion Datum: 19 februari 2014 Auteur: Marieke Gaus & Marvin

Nadere informatie

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten.

Voor vandaag. Balanced Scorecard & EFQM. 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004. Aan de hand van het 4x4 model. De 3 facetten. Balanced Scorecard & EFQM 2de Netwerk Kwaliteit Brussel 22-apr-2004 Voor vandaag! Grondslagen van Balanced Scorecard Aan de hand van het 4x4 model! Het EFQM model in vogelvlucht De 3 facetten! De LAT-relatie

Nadere informatie

IMC / CROSSMEDIA PUBLIC RELATIONS MARKETINGCOMMUNICATIE HOORCOLLEGE 4 BLOK 3

IMC / CROSSMEDIA PUBLIC RELATIONS MARKETINGCOMMUNICATIE HOORCOLLEGE 4 BLOK 3 IMC / CROSSMEDIA PUBLIC RELATIONS MARKETINGCOMMUNICATIE HOORCOLLEGE 4 BLOK 3 AGENDA IMC, Crossmedia en Transmedia storytelling Wat is PR Wat zijn de zwakke en sterke punten van PR PR en IMC PR instrumenten

Nadere informatie

Reputatie en social media

Reputatie en social media Reputatie en social media Themadag Communicatie Pensioenfederatie Zeist 11 december 2012 1 Actualiteit Online reacties op berichtgeving rond de nieuwe pensioenregeling Speciale pagina op de website: 30.000

Nadere informatie

Beheer van veranderingen

Beheer van veranderingen Beheer van veranderingen Katlijn Perneel Afdeling Beleidsondersteuning Cipal dv Agenda Beheer van veranderingen Hoe aanpakken 2-1 Beheer van veranderingen Strategie en verandering hoezo? Directies denken

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Onderscheidend ondernemen Hoe staat u bekend bij uw klant?

Onderscheidend ondernemen Hoe staat u bekend bij uw klant? Onderscheidend ondernemen Hoe staat u bekend bij uw klant? Kansen Loyaliteit Kennisdeling Cultuur Gedrag Verbetertrajecten Houding Imago Inrichting & aansturing Klachten Processen Verwachtingen Interactie

Nadere informatie

DEFINITIEVE ANTWOORDEN

DEFINITIEVE ANTWOORDEN DEFINITIEVE 1 ONDERDEEL 2 VRAGEN BIJ CASE De nieuwe digitale strategie van NRC Onderbouw uw antwoord met theorie en modellen uit de bestudeerde literatuur. Vraag 1 (max. 8 punten) De commerciële mogelijkheden

Nadere informatie

Facebook voor beginners: aan de slag met een Facebook Bedrijvenpagina.

Facebook voor beginners: aan de slag met een Facebook Bedrijvenpagina. Facebook voor beginners: aan de slag met een Facebook Bedrijvenpagina. Auteur: Alle rechten voorbehouden 2012 Inhoud Introductie... 3 Wat is een bedrijvenpagina eigenlijk?... 4 Het aanmaken van een Facebook

Nadere informatie

Stel uw organisatie in staat om effectief social media concepten te implementeren in alle lagen van uw organisatie

Stel uw organisatie in staat om effectief social media concepten te implementeren in alle lagen van uw organisatie Stel uw organisatie in staat om effectief social media concepten te implementeren in alle lagen van uw organisatie ScanYours online professionals 2 3 Inhoudsopgave 01. 03 02. Samenvatting 04 ALGEMEEN BUZZ

Nadere informatie

Clixmaster Studio & Social Media / Communities

Clixmaster Studio & Social Media / Communities 1/23 Clixmaster Studio & Social Media / Communities Version management Based on Clixmaster Studio R.5.2 Date Version Changed 16/02/2010 1.0 Final R5.1 16/04/2010 1.1 Revision R5.1 19/04/2010 1.2 Optimized

Nadere informatie

Raymond van Hooft HooftCommunicatie.nl. alle rechten voorbehouden

Raymond van Hooft HooftCommunicatie.nl. alle rechten voorbehouden Raymond van Hooft HooftCommunicatie.nl alle rechten voorbehouden De kennismaking Raymond van Hooft Communicatie-adviseur on-the-job Docent HBO Bachelor Interne- en externe Communicatie Trainer PGOsupport

Nadere informatie

Online reputatie: van onvoorspelbare kracht naar groeifactor

Online reputatie: van onvoorspelbare kracht naar groeifactor Whitepaper Online reputatie: van onvoorspelbare kracht naar groeifactor In vijf stappen naar effectief online reputatiemanagement De online reputatie van merken en organisaties bepaalt in toenemende mate

Nadere informatie

NRG: Building Energy for Performance. Introducing the science of well-being to corporate life www.energystrategy.eu

NRG: Building Energy for Performance. Introducing the science of well-being to corporate life www.energystrategy.eu NRG: Building Energy for Performance Introducing the science of well-being to corporate life www.energystrategy.eu Doelstellingen voor deelnemers aan het NRG programma* 1 Energiepeil van alle deelnemers

Nadere informatie

Praktische Social Media Tips 8 december 2011

Praktische Social Media Tips 8 december 2011 Praktische Social Media Tips 8 december 2011 Leon Tindemans Wie ben ik? Time To Market Leon Tindemans Oktober 2010 Herwijnen @TTMCommunicatie in/ttmcommunicatie user/ttmcommunicatie 1 Diverse klanten Al

Nadere informatie

GALAPAGOS. - Le carnet d'ordres sera purgé à l'issue des journées de bourse du 27/03/2014 (dernier jour de cotation sur Euronext Bruxelles comme MoR).

GALAPAGOS. - Le carnet d'ordres sera purgé à l'issue des journées de bourse du 27/03/2014 (dernier jour de cotation sur Euronext Bruxelles comme MoR). CORPORATE EVENT NOTICE: Changement de marché de référence GALAPAGOS PLACE: Brussels AVIS N : BRX_20140321_00264_EUR DATE: 21/03/2014 MARCHE: EURONEXT BRUSSELS Euronext annonce qu'à partir du 28/03/2014,

Nadere informatie

Online Storytelling met uw interactief jaarverslag

Online Storytelling met uw interactief jaarverslag REACH TOUCH MOVE Interactief Jaarverslag Online Storytelling met uw interactief jaarverslag Maximale Reach, Touch en Move in de financiële verantwoording van een jaar Waarom uw jaarverslag interactief?

Nadere informatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life is een uniek instrument dat medewerkers in de zakelijke markt helpt om duurzaam gezond en vitaal te kunnen blijven

Nadere informatie

Communicatieplan Breur IJzerhandel

Communicatieplan Breur IJzerhandel Communicatieplan Breur IJzerhandel 4 Oktober 2014 4 OKT 2014 Communicatieplan Breur IJzerhandel 1. Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken uit onze dagelijkse

Nadere informatie

WORKSHOP. Adverteren binnen sociale media: het samenstellen van de optimale mix. Copyright 2012, iprospect, Inc. All rights reserved.

WORKSHOP. Adverteren binnen sociale media: het samenstellen van de optimale mix. Copyright 2012, iprospect, Inc. All rights reserved. WORKSHOP Adverteren binnen sociale media: het samenstellen van de optimale mix EVEN VOORSTELLEN E rob.de.bruyn@iprospect.com Fb www.facebook.com/robbruyn T @robbruyn In www.linkedin.com/in/robdebruyn AGENDA»

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Video, Social Media en. Internet Marketing

Video, Social Media en. Internet Marketing WHITE PAPER: Hoe bedrijven gebruik maken van nieuwe internet marketing platformen zoals Video, Social Media en Internet Marketing om prospects/leads te werven en deze om te zetten naar klanten Introductie:

Nadere informatie