Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Informatiedienstverlening en Informatie management Voltijd en deeltijd De Haagse Hogeschool

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Informatiedienstverlening en Informatie management Voltijd en deeltijd De Haagse Hogeschool"

Transcriptie

1 Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Informatiedienstverlening en Informatie management Voltijd en deeltijd De Haagse Hogeschool

2

3 Lange Voorhout ED Den Haag T (070) F (070) I E Adviesrapport accreditatie hbo bacheloropleiding Informatiedienstverlening en informatie management Voltijd en deeltijd, Croho De Haagse Hogeschool Hobéon Certificering BV Datum: 2 november 2011 Auditpanel: W.L.M. Blomen Drs. G.C. Noordermeer H. van Soelen D. Simons Secretaris: Mr. J.A. Frederik CMC MBCS

4

5 INHOUDSOPGAVE DEEL MANAGEMENT SAMENVATTING INTEGRAAL ADVIES SAMENVATTENDE BEOORDELING 1 2. INLEIDING 5 3. KARAKTERISTIEK VAN DE OPLEIDING 7 4. KWALITEITSBEOORDELINGEN 9 DEEL ONDERWERPEN EN FACETTEN NVAO-ACCREDITATIEKADER Doelstellingen opleiding 11 Facet 1.1. Domeinspecifieke eisen 11 Facet 1.2. Niveau: Bachelor 13 Facet 1.3. Oriëntatie HBO Programma 16 Facet 2.1. Eisen HBO 16 Facet 2.2. Relatie tussen doelstellingen en inhoud programma 19 Facet 2.3. Samenhang programma 21 Facet 2.4. Studielast 23 Facet 2.5. Instroom 25 Facet 2.6. Duur 27 Facet 2.7. Afstemming tussen vormgeving en inhoud 28 Facet 2.8. Beoordeling en toetsing Inzet van personeel 31 Facet 3.1. Eisen HBO 31 Facet 3.2. Kwantiteit personeel 33 Facet 3.3. Kwaliteit personeel Voorzieningen 37 Facet 4.1. Materiële voorzieningen 37 Facet 4.2. Studiebegeleiding Interne kwaliteitszorg 41 Facet 5.1. Evaluatie resultaten 41 Facet 5.2. Maatregelen tot verbetering 43 Facet 5.3. Betrekken van medewerkers, studenten, alumni en beroepenveld Resultaten 45 Facet 6.1. Gerealiseerd niveau 45 Facet 6.2. Onderwijsrendement OORDEELSCHEMA BIJLAGEN Werkwijze Kwantitatieve gegevens van de opleiding Curricula Vitae en onafhankelijkheidsverklaringen auditoren Beoordelingsprocedure en beslisregels Hobéon Geraadpleegde documenten 69

6

7 DEEL 1 1. MANAGEMENT SAMENVATTING 1.1. Integraal advies Hobéon Certificering adviseert de NVAO de hbo-bacheloropleiding Informatiedienstverlening en informatie management, verzorgd door De Haagse Hogeschool, Croho nummer in al haar varianten te accrediteren. Dit advies wordt in onderhavig rapport gefundeerd. Algemene gegevens Naam van de instelling: Naam van de opleiding: Varianten van de opleiding: Locatie van de opleidingen: De Haagse Hogeschool Informatiedienstverlening en informatie management voltijd en deeltijd Den Haag Naam VBI: Hobéon Certificering B.V. Datum visitatie: 15 juni 2010 Datum adviesrapport 2 november 2011 Beoordelingskader Het bij het onderzoek gehanteerde beoordelingskader is het Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs Nederland (14 februari 2003). Samenstelling auditpanel Het auditpanel bestond uit de volgende personen: De leadauditor, de heer W.L.M. Blomen, is directeur van de Hobéon Groep en heeft een groot aantal audits voorgezeten bij zowel bekostigde als aangewezen onderwijsinstellingen. De vakdeskundige, mevrouw G.C. Noordermeer is directeur van de bibliotheek van de Universiteit Antwerpen en voordien bibliothecaris geweest bij de Koninklijke Bibliotheek en hoofd van de bibliotheek bij de faculteit Sociale Wetenschappen van Universiteit Leiden. De werkvelddeskundige de heer H. van Soelen is projectleider documentaire informatie bij de gemeente Utrecht en voordien hoofd van de Utrechtse Bibliotheken. De student, mevrouw D. Simons, is student in haar afstudeerfase bij de opleiding Human Information Design & Strategy van Saxion Hogeschool Deventer. De secretaris en auditor onderwijs, de heer mr. J. A. Frederik is onderwijsadviseur bij ALEXIS bv, doet onderzoek naar de ontwikkeling van de kwaliteitszorg in het hoger onderwijs en heeft een ruime ervaring als auditor Samenvattende beoordeling Hobéon Certificering baseert het advies tot accreditatie van de opleiding Informatiedienstverlening en -management (IDM) op de volgende overwegingen: Algemeen beeld Het auditpanel trof bij de opleiding IDM van De Haagse Hogeschool een gemotiveerd team, dat een dynamisch en didactisch weldoordacht programma aanbiedt en dat gevolgd wordt door een groep enthousiaste en gemotiveerde studenten. De functie van de informatieprofessional is facilitair en ondersteunend van aard, maar is vooralsnog niet vanzelfsprekend en erkend door organisaties. Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie 2.0 1

8 De rol van de informatieprofessional vraagt om een proactieve en kritische houding. Dat vraagt van (vooral) de jonge informatieprofessionals om extra aandacht voor de wijze waarop ze een vraagstuk benaderen, inschatten en afbakenen en vervolgens oplossen en implementeren. De opleiding is er mede op gericht om goed ontwikkelde interpersoonlijke vaardigheden te verwezenlijken. Dit is van groot belang om een informatieprobleem of oplossing te kunnen vertalen naar de gebruiker of de opdrachtgever. Onderwerp 1 Doelstellingen Opleiding: voldoende Het oordeel van het auditteam over alle facetten van dit onderwerp is positief. De eindkwalificaties van de opleiding IDM zijn op landelijk niveau (HBO-I stichting) en door vertegenwoordigers van het werkveld gevalideerd. De opleiding heeft een relevante set eindkwalificaties die aansluit bij internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de eindkwalificaties. De opleiding heeft zichtbaar gemaakt dat de competenties aansluiten bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een bachelor zoals beschreven in de Dublin Descriptoren. Beroepstaken zijn ontwikkeld in samenwerking met en vastgesteld door vertegenwoordigers uit het werkveld en geijkt aan deze descriptoren. De IDM opleiding heeft er in haar positionering voor gekozen om zich te richten op de transfer van genoemde competenties naar kennisintensieve organisaties. Onderwerp 2 Programma: voldoende Het auditpanel heeft een actueel, praktijkgericht programma gezien. In opdrachten wordt gebruik gemaakt van materiaal dat ontleend is aan de beroepspraktijk. De vakliteratuur is naar de mening van het auditpanel relevant en actueel. Studenten krijgen ruime mogelijkheden om beroepsvaardigheden te ontwikkelen en zich te specialiseren. Er is veel aandacht voor interactie met de beroepspraktijk in projecten, stages, excursies, en afstuderen. Studenten worden gedurende de opleiding stapsgewijs voorbereid op het uiteindelijke praktijkgerichte onderzoek in de afstudeerfase. Het auditpanel stelt vast dat de opleiding de studenten in staat stelt de competenties te behalen. Door het uitwerken van het opleidingsprofiel en de onderwijseenheden maakt de opleiding inzichtelijk op welke wijze de competenties terugkomen in het programma van de student. Het auditpanel heeft een consistente uitwerking van leerdoelen en competenties aangetroffen. Het auditpanel stelt vast dat de opleiding een sterk samenhangend curriculum heeft uitgewerkt. De thema s in de eerste twee jaar dragen de horizontale samenhang. Verticale samenhang wordt bereikt door de toename in complexiteit en niveau in de programma s. De leerlijnen praktijkgericht onderzoek en studieloopbaanbegeleiding lopen als een stevig lint door het programma en dragen bij aan de verticale samenhang. Op basis van gesprekken en materiaalbestudering blijkt dat de studielast realistisch is. De opleiding pakt belemmeringen in de studievoortgang aan door onder andere studieloopbaanbegeleiding. Het auditpanel stelt vast dat de inhoud en de didactiek van de opleiding in voldoende mate aansluit op de relevante vooropleidingen. Voorlichting en begeleiding zijn erop gericht de overstap zo soepel mogelijk te laten verlopen. Studenten tonen zich in het gesprek met het auditpanel tevreden over de aansluiting. Het programma van de opleiding heeft een omvang van 240 studiepunten voor alle varianten. Het didactisch concept van de opleiding is adequaat om de eindkwalificaties van de opleidingen te bereiken. Het onderwijs voldoet aan de centraal vastgestelde kaders en past bij de doelstellingen van de opleiding. De opleiding maakt gebruik van een breed palet aan werkvormen. Met het toetsplan heeft de opleiding een flinke slag gemaakt in het transparant maken van de toetsmethodiek. Er zijn heldere criteria en de leer- en toetsplannen zijn een adequate vertaling van de doelstellingen. De toetscommissie bewaakt de hantering van het toetshandboek. De examencommissie is verantwoordelijk voor het correcte verloop van de toetsen. Met deze twee commissies slaagt de opleiding er in de kwaliteit van de toetsing adequaat te borgen. Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie 2.0 2

9 Het auditpanel heeft een goede indruk gekregen van de zorgvuldigheid waarmee de opleiding de toetsen opstelt en controleert. Onderwerp 3 Inzet van Personeel: voldoende 1 Docenten beschikken over de juiste competenties en faciliteiten om het onderwijs uit te voeren. De docenten onderhouden een professioneel relatienetwerk binnen het voor de opleiding relevante beroepenveld. Dit netwerk wordt ingezet ten behoeve van de programma-uitvoering, de beoordeling en toetsing en de programma-evaluatie. Ze houden het vakgebied bij en zijn goed op de hoogte van relevante en nieuwste ontwikkelingen in het beroepenveld. Docenten ervaren een hoge werkdruk, maar geven daarbij ook aan dat er doeltreffende maatregelen genomen zijn om de werkdruk te verlagen. De effecten daarvan zijn voor docenten in voldoende mate merkbaar. Studenten zijn daarnaast positief over de bereikbaarheid van de docenten. De docenten zijn goed gekwalificeerd om het onderwijs te verzorgen. Docenten houden actuele ontwikkelingen bij door het lezen van vakliteratuur en deelname aan congressen. In de gesprekken bleken de docenten goed inzicht te hebben in de meest recente ontwikkelingen van het vakgebied. Ook de studenten zijn tevreden met de vakinhoudelijke en didactische kwaliteiten van de docenten. Onderwerp 4 Voorzieningen: voldoende Het auditpanel stelt vast dat de opleiding over voldoende voorzieningen beschikt om het onderwijs te verzorgen. Er zijn voldoende plekken waar studenten zelfstandig en in groepen kunnen werken. Het auditpanel stelt vast dat de studiebegeleiding en informatievoorziening aan studenten op orde is. De opleiding kent verschillende goed functionerende vormen van zowel begeleiding als informatievoorziening. Studenten zijn tevreden over de begeleiding en de SLB. Studenten kunnen via de (digitale) bibliotheek van De Haagse Hogeschool beschikken over (wetenschappelijke) vakliteratuur. Onderwerp 5 Interne Kwaliteitszorg: voldoende 2 Het auditpanel stelt vast dat de opleiding een breed scala aan relevante evaluatie-instrumenten hanteert. Op verschillende manieren krijgen docenten, studenten en het beroepenveld de mogelijkheid om hun input te geven. Uit de documenten die het auditpanel heeft bestudeerd en de gesprekken die zijn gevoerd, maakt het auditpanel op dat de opleiding goed aandacht schenkt aan het evalueren van de opleiding en het op structurele wijze verbeteren van de kwaliteit. Het auditpanel stelt op basis van gesprekken vast dat de opleiding verbeteringen goed doorvoert. Wel behoeft de vastlegging van de verbeteracties de aandacht van de opleiding. Studenten, docenten, alumni en het afnemend werkveld zijn via verschillende instrumenten goed betrokken bij de interne kwaliteitszorg. Het panel is met name onder de indruk van de reeks alumni-conferenties. Onderwerp 6 Resultaten: voldoende De opleiding beschikt over voldoende adequate mechanismen om de relevantie en het niveau van de gerealiseerde competenties van afgestudeerden te waarborgen. Uit de afstudeerverslagen blijkt dat de studenten beschikken over de kwalificaties waaraan een beginnend professional Bachelor of ICT moet voldoen. De opleiding heeft een sluitend systeem om de kwaliteit van de afstudeerwerkstukken te beoordelen. Naar het oordeel van het auditpanel hanteert de opleiding streefcijfers voor de lange termijn en leidt daar haalbare streefcijfers voor de korte termijn van af. De opleiding analyseert het gerealiseerde rendement t.o.v. de streefcijfers en verbindt aan haar analyse een aanpak tot realisering van de streefcijfers. 1 Het auditpanel kent op basis van de beslisregels, opgenomen in de bijlage de extra aantekening goed toe. 2 Het auditpanel kent op basis van de beslisregels, opgenomen in de bijlage de extra aantekening goed toe. Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie 2.0 3

10 Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie 2.0 4

11 Werkveld vak / discipline onderwijs kwaliteitszorg /audit studentperspectief 2. INLEIDING Het onderhavige rapport bevat het advies aan de NVAO dat door Hobéon Certificering als Visiterende en Beoordelende Instantie is opgesteld ten behoeve van de accreditatie van de hbo opleiding Informatiedienstverlening en management (hierna ook wel aan te duiden als IDM), verzorgd door De Haagse Hogeschool Croho nummer De opleiding wordt aangeboden in de varianten voltijd en deeltijd. De basis voor het onderzoek van Hobéon Certificering werd gevormd door de Management Review en de daarbij behorende onderliggende documenten. Het bij het onderzoek gehanteerde beoordelingskader is geweest het Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs Nederland (14 februari 2003). De audit heeft plaatsgevonden op 15 juni Het programma van de audit is opgenomen in Bijlage 7.1. Het auditpanel werd gevormd door de heren W.L.M. Blomen en H. van Soelen, de dames G.C. Noordermeer en D. Simons en de secretaris de heer J.A. Frederik. De in dit team aanwezige expertise is in onderstaand schema zichtbaar. Leden Voorzitter: W.L.M. Blomen directeur Hobéon X X Werkvelddeskundige: H. van Soelen projectleider gemeente Utrecht X X Vakdeskundige: drs. G.C. Noordermeer directeur bibliotheek Universiteit Antwerpen X X Student: D. Simons Saxion Hogeschool Deventer X Secretaris: Mr. J.A. Frederik directeur ALEXIS bv X X X Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie 2.0 5

12 Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie 2.0 6

13 3. KARAKTERISTIEK VAN DE OPLEIDING Academie voor ICT & Media De opleiding Informatiedienstverlening en - management (hierna IDM) is een onderdeel van de Academie voor ICT & Media (hierna academie). De missie van de academie is: Wij willen mensen opleiden tot professionals op hbo-niveau met innovatief vermogen, passie en creativiteit in de informatie- en communicatietechnologie en interactieve media. De academie verzorgt onderwijs voor circa 2400 studenten, in voltijd en deeltijd variant en heeft een totaal personeelsbestand van ca. 115 FTE. De belangstellende student kan kiezen uit zes opleidingen op het gebied van informatie- en mediatechnologie en de toepassingen daarvan, namelijk Bedrijfskundige Informatica (BI), Communication & Multimedia Design (CMD), Informatiedienstverlening en -management (IDM), Informatica (Inf), Information & Security Management (ISM) en Technische Informatica (TI). Opleiding IDM Hoofddoelstelling van de opleiding IDM is Young informatieprofessionals af te leveren die hun competenties vooral inzetten ten behoeve van kennisintensieve organisaties om geïntegreerde informatie in de vorm van data, tekst, beeld en geluid voor verschillende gebruikerscategorieën op maat te kunnen leveren (van vinden en analyseren tot gebruiken en beheren). In de jaren 70 was de voorloper van de opleiding IDM (de toenmalige Tiele Academie) gericht op het bibliotheekberoep met een focus op de openbare en wetenschappelijke bibliotheken en archieven, met de bijbehorende publieke functies daarvan. De computer kwam op, velerlei bronnen van informatie werden toegankelijke en de hoeveelheid beschikbare informatie groeide enorm. Daarnaast was er de verminderde belangstelling voor scholing en vorming van de bevolking. Deze combinatie leidde er toe dat de op de openbare bibliotheek gerichte instelling van de Tiele Academie plaats moest maken voor de toegankelijkheid van documentaire informatie en bedrijfsbibliotheken. In 1994 leidde deze overgang naar een nieuw Croho nummer met bijbehorende naamswijziging: Informatiedienstverlening en management (IDM). Het landelijk overleg van de zes academies heeft toentertijd besloten dat de nadruk moest liggen op het bedrijfsleven en de behoefte aan interne en externe informatie op maat. IDM wordt als opleiding in Groningen, Deventer, Amsterdam (onder een afwijkend Croho nummer) en Den Haag aangeboden. Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie 2.0 7

14 Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie 2.0 8

15 4. KWALITEITSBEOORDELINGEN Visitatie 2004 De opleiding Informatiedienstverlening en - management is in 2004 gevisiteerd en in 2005 geaccrediteerd. De toegekende accreditatie loopt tot 1 januari 2012 en betreft alle varianten. Bij de accreditatie van 2005 scoorde de opleiding op alle onderdelen voldoende tot goed. De visitatiecommissie was van mening dat de opleiding het predicaat "goed" verdiende voor de volgende facetten: domeinspecifieke eisen; samenhang van het programma; afstemming tussen vormgeving en inhoud; materiële voorzieningen; evaluatie van resultaten; het betrekken van medewerkers, studenten, alumni en beroepenveld. Als punten van aandacht noemde de commissie in haar verslag de toetsing, de benutting van het netwerk, de inzet van gastdocenten in de propedeuse en de aandacht voor het rendement. Dit heeft geleid tot het verbeteren van de toetsing, o.a. door het invoeren van een toetshandboek, waarin procedures worden beschreven en door het instellen van de toetscommissie, die een toezichthoudende en coachende rol heeft binnen de opleiding. Daarnaast is de systematische benutting van het netwerk verder uitgewerkt, o.a. door het instellen van een permanente beroepenveldcommissie en het inzetten van gastdocenten in de uitvoering van het onderwijsprogramma. Interne audit 2009 In februari 2009 is een interne audit uitgevoerd door de dienst Onderwijs- en Studentzaken van De Haagse Hogeschool. De belangrijkste bevindingen van deze audit waren: De beroepenveldcommissie heeft zich regelmatig uitgesproken over het curriculum: dit betreft alleen het programma en niet een systematische bevraging van de doelstellingen; Een overzichtelijk beknopte geschiedbeschrijving van beroeps-en competentieprofielen ontbreekt; Er is geen keuze voor een eigen profiel gemaakt of dit wordt onvoldoende uitgedragen; De beschrijving van de niveau s in de verschillende stadia van de opleiding is onduidelijk of ontbreekt; Inzicht in kwalificaties en kenmerken van instromende studenten (anders dan hun opleidingsniveau) ontbreekt, instroom blijft achter ondanks gebruik van voorzieningen. Dit heeft geleid tot een aantal verbeteractiviteiten, waarvan de belangrijkste zijn; het aangescherpte beroepsprofiel, het toevoegen van beoordelingscriteria aan beroepstaken, intensivering van de werkveldcontacten en het nader uitwerken van het monitoren van de studenten. Landelijke beoordeling Bij externe, landelijke kwaliteitsbeoordelingen scoort de opleiding IDM ruim voldoende. Elseviers Beroepengids kende in oktober 2008 De Haagse Hogeschool een tweede plaats toe als beste hogeschool van Nederland in een onderzoek onder studenten in het hoger onderwijs. Tevens scoorde IDM Den Haag bij het eindoordeel een 7,3 (hoogste score van de IDMopleidingen in Nederland). Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie 2.0 9

16 Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie

17 DEEL 2 OORDEEL OP FACETNIVEAU 5. ONDERWERPEN EN FACETTEN NVAO-ACCREDITATIEKADER 1. Doelstellingen opleiding Facet 1.1. Domeinspecifieke eisen De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij de eisen die door (buitenlandse) vakgenoten en de beroepspraktijk gesteld worden aan een opleiding in het betreffende domein (vakgebied/discipline en/of beroepspraktijk) Weging en oordeel: voldoende De eindkwalificaties van de opleiding IDM zijn, zo stelt het auditpanel vast, op landelijk niveau (HBO-I stichting) en door vertegenwoordigers van het werkveld gevalideerd. De opleiding heeft een relevante set eindkwalificaties die aansluit bij internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de eindkwalificaties. Op basis hiervan komt het auditpanel tot het oordeel voldoende voor facet 1.1. Het oordeel van het auditpanel is gebaseerd op de volgende bevindingen: Opleidingsprofiel De basis voor het opleidingsprofiel van IDM wordt gevormd door drie documenten: 1. Het competentieprofiel dat is gebaseerd op het landelijk beroepsprofiel van de Bachelor of ICT, uitgegeven door de HBO-I stichting; 2. Het profiel is aangescherpt met de input van het Landelijke Overleg van IDM, dat in 2006 de Kerncompetenties voor de Informatieprofessional publiceerde, en aansluitend in september 2007 een werkveldconferentie organiseerde ; 3. Ten slotte zijn de competenties van de Haagse Bachelor in het profiel meegenomen. De opleiding is gericht op de kerncompetenties van de informatie dienstverlening: storage, retrieval en kennisdeling. Deze kerncompetenties werden (en worden nog steeds) ingezet in bedrijfsbibliotheken, documentatiecentra, wetenschappelijke bibliotheken en openbare bibliotheken. IDM Den Haag heeft gekozen om zich te richten op de transfer van de genoemde kerncompetenties naar kennisintensieve organisaties. De instrumenten voor storage, retrieval en kennisdeling zijn van grote meerwaarde bij het organiseren en beheren van informatie in zowel fysieke als digitale vorm. De Britse beroepsvereniging CILIP heeft deze instrumenten vertaald in een body of professional knowledge (Cilip, 2004) waarvan veel elementen in het IDM-curriculum zijn verwerkt. De keuze voor de juiste oplossing, de inzet van de juiste tools en de gestructureerde inrichting ervan vormen vaste componenten van de werkzaamheden. De inzet van een informatietaal als thesaurus, tagging of taxonomie maakt hier onderdeel van uit. Onderwijsvisie De Haagse Hogeschool hanteert een gemeenschappelijke onderwijsvisie voor alle opleidingen. Deze visie is verwoord in het document De Haagse Bachelor. Hierin zijn de eindtermen van elke opleiding beschreven in beroepstaken. Het ontwikkelen van zelfregie door de student is daarbij een belangrijk kenmerk. Om de ontwikkeling van zelfregie mogelijk te maken biedt elke opleiding in het onderwijsprogramma ruimte aan de student om binnen bepaalde kaders eigen keuzes te maken. Een breed minoraanbod en studieloopbaanbegeleiding ondersteunen dit proces. In dit document zijn drie kenmerken geformuleerd waaraan een Haagse bachelor moet voldoen: professionaliteit, internationale gerichtheid en aandacht voor zelfregie. Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie

18 De opleiding IDM heeft deze thema s als volgt opgepakt: Professionaliteit blijkt uit uitvoering van geformuleerde beroepstaken en de verwerving hun onderliggende competenties. Aansluiting met de praktijk De opleiding zorgt dat de doelstellingen aansluiten op actuele ontwikkelingen in het beroep. Deze aansluiting is bereikt door contacten met landelijk gezaghebbende platforms enerzijds en het beroepenveld anderzijds. De validering door het werkveld vindt plaats door raadpleging van de beroepenveldcommissie IDM (BVC) en in de vorm van alumniconferenties die ook andere belangstellenden uit het beroepenveld trekken. Afstemming met de andere IDM opleidingen in Nederland verloopt via het Landelijk overleg van IDM-opleidingen en daarnaast in ruimere zin via de HBO-I stichting. Lissabon-proof De huidige opleiding levert als één van de weinige hbo-opleidingen informatiespecialisten af die Lissabon-proof zijn. In Lissabon zijn in 2000, door de Europese regeringsleiders, doelstellingen geformuleerd om Europa tot de meest competitieve en dynamische kennisgebaseerde economie van de wereld te maken. Voor informatieleverantie/informatiedienstverlening betekent dit dat de productiviteit van een bedrijf of een professionele organisatie in sterke mate bepaald wordt door de manier waarop de medewerkers kunnen omgaan met het verwerken van informatie tot kennis. In haar curriculum besteedt de opleiding expliciet aandacht aan de ontwikkeling van de vaardigheden die nodig zijn om kennis productief te maken. De afgestudeerde informatiespecialist van de opleiding IDM komt terecht in ondermeer de functies: (enterprise) contentmanager, webredacteur, internetresearcher, bibliothecaris, documentalist, documentair informatiespecialist, ICT-consultant, informatieanalist, kennismakelaar in zowel de media, het bedrijfsleven, bij de overheid en in de non-profit sector. Internationale referentie De internationale oriëntatie is op het niveau van het landelijk beroepsprofiel gewaarborgd door de brede vertegenwoordiging van het internationaal opererende beroepenveld. Internationaal gehanteerde standaarden, tools, methoden en technieken e.d., alsmede de internationaal gebruikte soft- en hardware staan centraal in de opleiding. De informatiespecialist/ informatiedienstverlener oefent zijn beroep per definitie in een internationale context uit. Voorbereiden van de student op werken in een internationale context maakt deel uit van de doelstellingen van de opleiding. In de opleiding IDM worden actuele internationaal aanvaarde methoden, technieken en tools gebruikt. Binnen het curriculum zijn diverse internationale thema s opgenomen, bijvoorbeeld: het werken met projectopdrachten afkomstig van internationaal georiënteerde bedrijven. Ook vindt de kennisontwikkeling voor een deel plaats door Engelstalige studiematerialen. In de propedeuse, tijdens het afsluitende assessment geven de deeltijdstudenten in het 2e blok een presentatie in het Engels. Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie

19 Facet 1.2. Niveau: Bachelor De eindkwalificaties van de opleiding sluiten aan bij algemene, internationaal geaccepteerde beschrijvingen van de kwalificaties van een Bachelor Weging en oordeel: voldoende Het auditpanel is van oordeel dat de competenties het bachelorniveau vertegenwoordigen zoals beschreven in de Dublin Descriptoren. Beroepstaken zijn ontwikkeld in samenwerking met en vastgesteld door vertegenwoordigers uit het werkveld en geijkt aan de Dublin Descriptoren. Op grond van de bevindingen en overwegingen komt het auditpanel tot het oordeel voldoende voor facet 1.2. Het oordeel van het auditpanel is gebaseerd op onderstaande bevindingen: Beroepstaken Het bachelorniveau wordt ontwikkeld binnen de context van de beroepstaken, die de complexiteit in de context van de organisatie, het vereiste vakmanschap en de professionele houding laten zien. Zij komen aan de orde in praktijkopdrachten en in stage- en afstudeeropdrachten. De afgestudeerde is op basis van deze kennis en verkregen inzichten in staat te komen tot oordeelsvorming en probleemoplossingen, zoals die aan de orde komen in praktijkopdrachten. Ook professioneel kunnen communiceren en beschikken over leervaardigheden komen in de praktijkopdrachten aan de orde. Deze onderdelen worden vertaald in de leerlijnen en in tutoring binnen de opleiding. Kennis en inzicht De beginnende informatieprofessional werkt zelfstandig en resultaatgericht samen in een multidisciplinair team, mogelijk in een internationale omgeving. Een goed functioneren vereist ondersteuning van gespecialiseerde handboeken en kennis van de laatste ontwikkelingen in het vakgebied. Toepassing van kennis en inzicht De beginnende informatieprofessional kan zelfstandig een probleem definiëren bij een (complexe) praktijksituatie of bij het uitvoeren van het beroep van informatieprofessional. Analyseert de gestelde eisen en mogelijkheden. Pakt de problemen uit het vakgebied stelselmatig aan op basis van relevante kennis en (theoretische) inzichten. Ontwikkelt en past (nieuwe) oplossingsstrategieën toe, kan deze beargumenteren en kan de effectiviteit hiervan beoordelen. Komt met ideeën, is creatief, heeft zicht op (on)mogelijkheden van nieuwe media, en denkt vanuit de gebruiker. Oordeelsvorming De beginnende informatieprofessional kan in een (multidisciplinaire) omgeving een onderzoekstraject, ontwikkeltraject en beheertraject (projectmatig) inrichten en geschikte methoden kiezen en toepassen, waarbij op basis van een opdracht een afbakening wordt gemaakt van het beschouwingsgebied, relevante aspecten binnen dit gebied worden gemodelleerd en alternatieven worden opgesteld. Communicatie De beginnende informatieprofessional communiceert op diverse manieren effectief met verschillende geledingen. Hij werkt zelfstandig en werkt resultaatgericht samen in een multidisciplinair team en kan zowel luisteren naar de inbreng van een ander als een eigen standpunt inbrengen. Ook is hij in staat conflicten te hanteren en een verslag of rapport op te stellen voor zowel specialisten als leken. Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie

20 Leervaardigheden De beginnende informatieprofessional bezit de leervaardigheden die noodzakelijk zijn om met succes een post hbo of universitaire vervolgstudie (met een hoog niveau van autonomie) aan te vangen. Het auditpanel heeft geconstateerd dat de kerncompetenties aansluiten bij het Bachelorniveau van de algemene, internationaal geaccepteerde Dublin Descriptoren. De competenties zijn geoperationaliseerd naar gedragsindicatoren en beroepsproducten. In het leerplan van de opleiding zijn de competenties verbonden met de beroepstaken (met bijbehorende kennisgebieden). Het beheersen van het bachelorniveau moet door de student bij de voltooiing van de afstudeeropdracht op alle competenties (integraal) kunnen worden aangetoond. Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie

21 Facet 1.3. Oriëntatie HBO De eindkwalificaties van de opleiding zijn mede ontleend aan de door (of in samenspraak met) het relevante beroepenveld opgestelde beroepsprofielen en/of beroepscompetenties o Een HBO-bachelor heeft de kwalificaties voor het niveau van beginnend beroepsbeoefenaar in een specifiek beroep of samenhangend spectrum van beroepen waarvoor een HBO-opleiding vereist is of dienstig is Weging en oordeel: voldoende Het oordeel van het auditpanel is gebaseerd op de overweging, dat de in facet 1.3 benoemde aspecten volledig in facet 1.1 en 1.2 aan de orde zijn geweest en het oordeel derhalve identiek is. Op basis hiervan komt het auditpanel tot het oordeel voldoende voor facet 1.3. Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie

22 2. Programma Facet 2.1. Eisen HBO Kennisontwikkeling van studenten vindt plaats via vakliteratuur, aan de beroepspraktijk ontleend studiemateriaal en via interactie met de beroepspraktijk en/of (toegepast) onderzoek Het programma heeft aantoonbare verbanden met actuele ontwikkelingen in het vakgebied / de discipline Het programma waarborgt de ontwikkeling van beroepsvaardigheden en heeft aantoonbare verbanden met de actuele beroepspraktijk Weging en oordeel: voldoende Het auditpanel heeft een actueel, praktijkgericht programma gezien. In opdrachten wordt gebruik gemaakt van materiaal dat ontleend is aan de beroepspraktijk. De vakliteratuur is naar mening van het auditpanel relevant en actueel. Studenten krijgen ruime mogelijkheden om beroepsvaardigheden te ontwikkelen en zich te specialiseren. Er is veel aandacht voor interactie met de beroepspraktijk in projecten, stages, excursies, specialisaties en afstuderen. Studenten worden gedurende de opleiding stapsgewijs voorbereid op het uiteindelijke praktijkgerichte onderzoek in de afstudeerfase. Op basis hiervan komt het auditpanel tot het oordeel voldoende voor facet 2.1. Het oordeel van het auditpanel is gebaseerd op de volgende bevindingen: Interactie met de beroepspraktijk De Academie voor ICT & Media heeft de Haagse Bachelor uitgewerkt in het onderwijskader van de academie en in het competentiemodel van de academie. In het onderwijskader staan beroepsgerichtheid van de hele leeromgeving en de ontwikkeling van zelfregie bij de student centraal. Het panel heeft geconstateerd dat vernieuwingen en veranderingen in het beroepenveld hebben geresulteerd in consequenties voor het curriculum. De Haagse Hogeschool wil de kennisuitwisseling met de professionele domeinen intensiveren en daarin een proactieve rol spelen. De Academie voor ICT & Media conformeert zich aan deze benadering en geeft de opleiding ondersteuning bij het onderzoeken en duiden van ontwikkelingen en bij het vormgeven van de vernieuwingen. Het onderwijs is competentiegericht en beroepsgericht, doordat in elke fase van het programma een praktijkopdracht, die illustratief is voor de latere beroepspraktijk, centraal staat. De praktijkopdracht wordt gebruikt om de student in de gelegenheid te stellen taken en rollen van de Informatiespecialist te oefenen en te demonstreren. Om de praktijkopdracht te kunnen uitvoeren wordt een aantal onderwijsactiviteiten aangeboden: colleges over inhoudelijke onderwerpen, workshops en soms gastcolleges om de toepassing van het behandelde in de praktijk te laten zien. De nadruk bij dit onderwijs ligt op het verwerven van conceptuele kennis en (complexe) vaardigheden. Vakliteratuur In het opleidingsprofiel van de opleiding IDM staat per beroepstaak de te behandelen body of knowledge vermeld. De curriculumcommissie ontwerpt het onderwijsprogramma en bewaakt daarmee ook de implementatie van de body of knowledge in het curriculum. Hieruit vloeit voort dat zij verantwoordelijk is voor de inzet van de studiematerialen in het onderwijsprogramma. De curriculumcommissie laat zich door het docententeam adviseren over het in te zetten studiemateriaal, zoals nieuwe uitgaven. Onderzoek De opleidingen binnen de Academie voor ICT & Media gaan een gemeenschappelijke visie en gemeenschappelijk beleid ontwikkelen. Er wordt in dit kader gewerkt aan: Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie

23 intensiveren van samenwerking met de lectoraten; het ontwikkelen en uitbouwen van onderzoeksactiviteiten, samen met het bedrijfsleven en al dan niet in samenwerking met de lectoraten; het ontwikkelen van onderwijsactiviteiten samen met het bedrijfsleven. De opleiding IDM heeft in dit kader ter verdere oriëntatie voor het management van de academie een presentatie gegeven van haar leerlijn onderzoeks en informatievaardigheden. De opleiding IDM heeft structureel contacten met het Institute of Social Studies en het Vredespaleis in Den Haag. Eveneens zijn er regelmatige contacten met de wetenschappelijke IDM-opleiding van de Universiteit Hacettepe (Turkije) en de Bibliotheek school in Gent (Graduaatopleiding). Docenten van de opleiding dragen in dit kader o.a. (in 2010 voor de 2e keer ) bij via lezingen en workshops aan het International Symposium on Information Management in a Changing World, georganiseerd door the Department of Information Management of Hacettepe University, Ankara, Turkey. De internationale gerichtheid is impliciet aanwezig in de body of knowledge, de Engelse literatuur en in het bevorderen van deze gerichtheid bij studenten in de vorm van stage, studieactiviteiten in het buitenland e.d. De zelfregie is binnen de opleiding IDM vormgegeven door studenten te laten werken met een toenemende mate van zelfsturing gedurende de opleiding in de keuze van minoren, stage, afstudeertraject e.d. Actualiteit van het programma De opleiding IDM zet zich in om actuele en relevante ontwikkelingen in het werkveld tijdig te signaleren, te beoordelen en op te nemen in het opleidingsprogramma. Bij het vergaren van informatie maakt de curriculumcommissie gebruik van verschillende informatiebronnen: De beroepenveldcommissie geeft één maal per jaar haar oordeel over het opleidingsprofiel en het curriculum en daarmee over actualiteit en afstemming. Voorbeeld: In 2007 werd hier geconstateerd dat Recordmanagement een steeds belangrijker onderwerp werd. Vanaf dat jaar krijgt recordmanagement speciale aandacht. Bedrijven en instellingen worden betrokken bij de uitvoering van het programma; Voorbeeld: Excursies naar ISS (Institute of Social Studies) en naar het Instituut voor Beeld en Geluid in het kader van toepassing van metadata bij ontsluiting. Beroepsbeoefenaren treden op als gastspreker of gastdocent en leveren daardoor ook vaak waardevolle nieuwe denkbeelden aan Voorbeelden: Directeur TamTam en een medewerker van het Nationaal Archief. Docenten van de opleiding onderhouden contacten met diverse bedrijven en erfgoedinstellingen en met het Lectoraat Informatie Technologie en Samenleving. Actieve deelname aan de activiteiten van het Landelijk overleg van IDM opleidingen, de beroepsvereniging NVB 3, DEN 4, VOB 5 en van de HBO-I Stichting. Betrokkenheid van het beroepenveld In de beroepenveldcommissie wordt input gevraagd voor de programmaontwikkeling. Ook is het werkveld betrokken bij de uitvoering van het onderwijs. Dit komt naar voren in onderwijsblokken waarin de studenten via hun praktijkopdrachten te maken hebben met externe opdrachtgevers of waarin externe gastsprekers optreden. Het zijn bedrijven als Atos Origin, TamTam, Trezorix, Maandag, Surfgroepen, verschillende gemeentearchieven (Gouda en Rotterdam) en openbare bibliotheken (Delft, Den Haag en Gouda) die bijdragen aan het onderwijs leveren in de vorm van het ter beschikking stellen van stage- en afstudeerplaatsen, projectopdrachten, gastcolleges, uitvoering van onderdelen van het onderwijs e.d. Verder nog: gastdocenten van o.a. Archivaris Streekarchief Midden Holland, Projectleider Ambtenaar 2.0 bij Ministerie LNV(Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit); projecten van Haags Informatienetwerk, Waterwolf Gouda; 3 Ned. Ver. Voor Beroepsbeoefenaren in de Bibliotheek-, Informatie- en Kennissector 4 Digitaal Erfgoed Nederland, Nationaal kenniscentrum voor ICT in het cultureel erfgoed 5 Branche organisatie van de Openbare Bibliotheken in Nederland Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie

24 werkbezoeken bij Naturalis, Ministerie van Onderwijs, Logica, Ministerie van BZK; contacten met gecommitteerden, stagebegeleiders en bedrijven. In dit kader moet het project Waterwolf genoemd worden dat studenten IDM en burgers van Gouda met elkaar in contact brengt met betrekking tot de rol die water speelt in deze stad. Internationale context Voorbereiden van de student op werken in een internationale context maakt deel uit van de doelstellingen van de opleiding. Ook vindt de kennisontwikkeling voor een deel plaats door Engelstalige studiematerialen. In de propedeuse, tijdens het afsluitende assessment geven de deeltijdstudenten in het 2e blok een presentatie in het Engels. Buitenland ervaring De opleiding stelt (voltijd)studenten in de gelegenheid om stage in het buitenland te lopen. Sinds 2007 biedt de Academie voor ICT & Media een internationale minor aan, waarin studenten van alle opleidingen binnen de academie (dus ook studenten die van de opleiding IDM) zich voorbereiden op het functioneren in het buitenland of een internationale setting in eigen land. In de praktijkopdracht wordt aandacht geschonken aan internationale en multiculturele situaties, bijvoorbeeld door behandeling van onderwerpen als outsourcing van activiteiten naar het buitenland, intercultureel onderhandelen, e.d. Verder zijn er diverse contacten en activiteiten die bijdragen aan verhoging van de sensibiliteit in de docententeams, ook in internationaal perspectief, zoals: Overeenkomst met IDM-wo-bacheloropleiding University of Hacettepe Ankara (uitwisseling docenten en studenten opleiding IDM) studiereizen van individuele docenten via het HBO-I-platform (Japan, China) individuele contacten van docenten (Verenigde Staten, Zweden, Noorwegen ). Door uitwisseling van kennis en ervaring op internationaal niveau worden accenten en voorbeelden in het opleidingsprogramma opgenomen. Studenttevredenheid Onderstaande waarderingen opgenomen in de Reflector 2009 voor de twee opleidingsvarianten laten zien dat de opleiding een goede weg heeft ingeslagen met de plaatsing van beroepsgerichtheid in de opleiding (schaal is 1:5): Hobéon Certificering Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding IDM, De Haagse Hogeschool, versie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Informatica Voltijd in Den Haag en Zoetermeer, Deeltijd in Den Haag De Haagse Hogeschool

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Informatica Voltijd in Den Haag en Zoetermeer, Deeltijd in Den Haag De Haagse Hogeschool Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Informatica Voltijd in Den Haag en Zoetermeer, Deeltijd in Den Haag De Haagse Hogeschool Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica Voltijd in Den Haag en Zoetermeer, Deeltijd in Den Haag De Haagse Hogeschool

hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica Voltijd in Den Haag en Zoetermeer, Deeltijd in Den Haag De Haagse Hogeschool Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica Voltijd in Den Haag en Zoetermeer, Deeltijd in Den Haag De Haagse Hogeschool Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070) 30

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Facility

Nadere informatie

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool

Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool NAO nederlands- vlaamse accreditatieorganisatie Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Bewegingstechnologie van De Haagse Hogeschool Datum: 1 oktober

Nadere informatie

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009 Bi Bijlage 2 Protocol toetsing Associatedegreeprogramma door de NVAO 15 december 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toets Associate-degreeprogramma in de hbo-bachelor 4 2.1 2.2 Criteria De status van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd

Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Ruimtelijke Ordening en Planologie voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool IJselland Instituut Ruimtelijke Ordening en Milieu Rapport ten behoeve

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING

OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING OPSTELLEN EINDKWALIFICATIES OPLEIDING MARIANNE KOK/HERBERT WOLDBERG/HVA Toelichting bij opt opstelellen van eindkwalificaties van een opleiding bij de HvA 1 Het opleidingsprofiel: De beroepspraktijk draagt

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica [voltijd/deeltijd/ad] Saxion

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica [voltijd/deeltijd/ad] Saxion Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica [voltijd/deeltijd/ad] Saxion Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool, Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Integrale Veiligheidskunde voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool, Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN

Besluit. College van bestuur. Hogeschool Leiden. Postbus 382 2300 AJ LEIDEN College van bestuur Hogeschool Leiden Postbus 382 2300 AJ LEIDEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Personeel en Arbeid

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd Hogeschool Utrecht Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende.

De NVAO beoordeelt het onderwerp doelstellingen opleiding derhalve voldoende. College van Bestuur van de Christelijke Hogeschool Windesheim Postbus 10090 8000 GB ZWOLLE Besluit datum 10 februari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde van de Christelijke

Nadere informatie

Saxion Hogeschool IJselland Instituut Informatica en Informatiemanagement

Saxion Hogeschool IJselland Instituut Informatica en Informatiemanagement Rapport ten behoeve van Accreditatie hbo bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd en deeltijd (Croho 34404) En Informatiedienstverlening en -management voltijd en deeltijd (Croho 34649) Saxion

Nadere informatie

BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS

BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS INHOUD Body of knowledge and skills (BoKS) HBO-i domeinbeschrijving Curriculumontwikkeling 3 BODY OF KNOWLEDGE AND SKILLS verantwoording veel hogescholen

Nadere informatie

(versie d.d. 28 september 2005) Protocol toetsing kort programma in de hbo-bacheloropleiding door de NVAO 13 september 2005

(versie d.d. 28 september 2005) Protocol toetsing kort programma in de hbo-bacheloropleiding door de NVAO 13 september 2005 (versie d.d. 28 september 2005) Protocol toetsing kort programma in de hbo-bacheloropleiding door de NVAO 13 september 2005 Parkstraat 28 Postbus 85498 2508 CD Den Haag P.O. Box 85498 2501 CD The Hague

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd Saxion Hogeschool Enschede Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding. Informatica deeltijd. Hogeschool E3 Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica deeltijd Hogeschool E3 Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Bijlage A Competenties van de opleiding

Bijlage A Competenties van de opleiding Bijlage A Competenties van de opleiding A.1 Curriculum opleiding Werktuigbouwkunde Bouwstenen Stenden Hogeschool heeft de strategische keuze gemaakt om al haar opleidingen op te bouwen met behulp van (deels

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Informatica voltijd - deeltijd - duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport bacheloropleiding HBO-ICT voltijd/deeltijd. Fontys Hogescholen Eindhoven

Adviesrapport bacheloropleiding HBO-ICT voltijd/deeltijd. Fontys Hogescholen Eindhoven Adviesrapport bacheloropleiding HBO-ICT voltijd/deeltijd Fontys Hogescholen Eindhoven Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.

INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1. 1 INHOUDSOPGAVE... 2 1. ALGEMEEN... 4 1.1 Aard van dit document... 4 1.2 Informatie en communicatie... 4 1.3 Inwerkingtreding en duur... 4 1.4 Onderwijs- en examenregeling... 4 2. TOELATING TOT DE OPLEIDING...

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd. Hogeschool Hanzesteden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Lifestyle Adviseur voltijd - deeltijd Hogeschool Hanzesteden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie

Adviesrapport Accreditatie Adviesrapport Accreditatie hbo-bacheloropleiding Facility Management (voltijd/deeltijd) en Associate Degree Facility Management (deeltijd) Haagse Hogeschool Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070)

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Pilot Bijzonder Kenmerk Ondernemen 22 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 2.1 Uitgangspunten voor de beoordeling van het bijzonder

Nadere informatie

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor De opleiding interior design & Styling - hbo bachelor Mensen zien hun omgeving steeds meer als een verlengstuk van hun persoonlijkheid.

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact. Saxion

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact. Saxion Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding voor Management, Economie en Recht voltijd - deeltijd - compact Saxion Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

hbo bacheloropleidingen Bedrijfskundige Informatica, Informatica en Technische Informatica Hogeschool Windesheim

hbo bacheloropleidingen Bedrijfskundige Informatica, Informatica en Technische Informatica Hogeschool Windesheim Adviesrapport accreditatie hbo bacheloropleidingen Bedrijfskundige Informatica, Informatica en Technische Informatica Hogeschool Windesheim Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070)

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Facility Management voltijd. Hogeschool INHolland

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Facility Management voltijd. Hogeschool INHolland Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Facility Management voltijd Hogeschool INHolland Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport Hogeschool Dirksen B.V. De heer D. van der Mark, directeur Postbus 3090 6802 DB ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport

2. Bevindingen met betrekking tot het VBI-rapport College van bestuur Hogeschool Rotterdam Postbus 25035 3001 HA ROTTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Trade Management

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd. Saxion

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd. Saxion Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Bestuurskunde/ Overheidsmanagement voltijd - deeltijd Saxion Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

11 juli 2012 Beleidsreactie advies NVAO m.b.t. kwaliteit en niveau van BE, VTM, CE en MEM bij Hogeschool Inholland

11 juli 2012 Beleidsreactie advies NVAO m.b.t. kwaliteit en niveau van BE, VTM, CE en MEM bij Hogeschool Inholland a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 0 0 3 88 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid Nr. 304 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Bio-Informatica voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl Adviesrapport

Nadere informatie

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd

hbo-bachelor Sociaal-Juridische Dienstverlening (240 ECTS) 22 oklober 2012 voltijd, deeltijd se a ccr editati eorgani sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor SociaalJuridische Dienstverlening van de Hanzehogeschool roningen datum 7 mei2013

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Hogere Juridische Opleiding voltijd/deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Hogere Juridische Opleiding voltijd/deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Hogere Juridische Opleiding voltijd/deeltijd Saxion Hogeschool Enschede Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA)

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Academie Mercuur en AdviCo verzorgen in samenwerking met Hogeschool SDO de opleiding HBO Bachelor Bedrijfskunde. Het programma

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Personeel & Arbeid voltijd/deeltijd. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Personeel & Arbeid voltijd/deeltijd. De Haagse Hogeschool Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Personeel & Arbeid voltijd/deeltijd De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur. Hanzehogeschool Groningen. Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Informatica

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. hbo bacheloropleiding Communicatie voltijd/deeltijd/duaal Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport accreditatie. hbo bacheloropleiding Communicatie voltijd/deeltijd/duaal Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport accreditatie hbo bacheloropleiding Communicatie voltijd/deeltijd/duaal Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam

es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam m a o r nederlands - v/aamse accreditatieorganisatie es luit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Toegepaste Wiskunde van de Hogeschool van Amsterdam datum

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd. Hogeschool Utrecht Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding HBO-Rechten voltijd - deeltijd Hogeschool Utrecht Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie

Adviesrapport accreditatie Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleidingen Bedrijfskundige Informatica (voltijd/deeltijd), Informatica (voltijd/deeltijd) Technische Informatica (voltijd) Hanzehogeschool Groningen Scheveningseweg

Nadere informatie

Conceptkaders HBO5 3 november 2009

Conceptkaders HBO5 3 november 2009 Conceptkaders HBO5 3 november 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toetsing van tot HBO 5 om te vormen opleidingen 5 2.1 Opzet 5 2.2 Beoordelingskader voor tot HBO 5 om te vormen opleidingen 6 2.2.1 Basisgegevens

Nadere informatie

Bachelor of SPI. SPIDER meets HBO. Inleiding door Esther Hageraats. Bachelor of SPI, 20 nov 2007 1

Bachelor of SPI. SPIDER meets HBO. Inleiding door Esther Hageraats. Bachelor of SPI, 20 nov 2007 1 Bachelor of SPI SPIDER meets HBO Inleiding door Esther Hageraats Bachelor of SPI, 20 nov 2007 1 Saxion Hogescholen Vestigingen in Enschede, Deventer en Apeldoorn 18000 studenten, 1800 medewerkers waarvan

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs. Hogeschool NTI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeelsmanagement deeltijd - afstandsonderwijs Hogeschool NTI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt.2014, nr. 9832).

Beoordelingskader Beoordelingskader voor de uitgebreide toets nieuw Associate-degree (Ad-)programma van de NVAO (Stcrt.2014, nr. 9832). n ed erl a n d s - v I a a m s e a ccr ed t tati eor gani sati e Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag toets nieuw Associate-degreeprogramma Facility Management van

Nadere informatie

18 september 2014. voltijd Groningen 28 november 2014. 15 februari 2015. Beoordelingskaders bijzonder kenmerk ondernemen d.d.

18 september 2014. voltijd Groningen 28 november 2014. 15 februari 2015. Beoordelingskaders bijzonder kenmerk ondernemen d.d. se a ccr editat eor ga ní sat e Besluit Besluit strekkende tot het toekennen van het bijzonder kenmerk Ondernemen aan de minor Sport Business lnnovatie van de hbo-bacheloropleiding Sport, Gezondheid en

Nadere informatie

Desirée van den Bergh, Marga Kemp, Rob Mientjes, Bianca Peersman en Harry Vankan

Desirée van den Bergh, Marga Kemp, Rob Mientjes, Bianca Peersman en Harry Vankan Project Meer met Mediavoorzieningen een onderzoek naar rol en positionering Mediavoorzieningen: Essentieel en Effectief Samenvatting rapport over de meerwaarde van de diensten van Mediavoorzieningen voor

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Accountancy voltijd en deeltijd Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd. Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid voltijd en deeltijd Hogeschool Leiden Cluster Management & Bedrijf Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Personeel & Arbeid

Nadere informatie

Avans Hogeschool, Breda. HBO-Bachelor Technische Informatica

Avans Hogeschool, Breda. HBO-Bachelor Technische Informatica Avans Hogeschool, Breda HBO-Bachelor Technische Informatica Netherlands Quality Agency (NQA) Juli 2011 2/57 NQA Avans, Breda: Audit bestaande hbo-bacheloropleiding Technische Informatica Managementsamenvatting

Nadere informatie

Besluit. Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen b.v. (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen b.v. (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Aan het bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen b.v. (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding

Nadere informatie

Beoordelen in het HBO

Beoordelen in het HBO Beoordelen in het HBO Eef Nijhuis Saxion Joke van der Meer HAN RIZO 12 maart 2013 Competentiegericht leren Competenties bepalen de inhoud van leren en toetsen Leren en beoordeling zijn gericht op effectief

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communication & Multimedia Design voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communication & Multimedia Design voltijd - deeltijd - duaal. De Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Communication & Multimedia Design voltijd - deeltijd - duaal De Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66

Nadere informatie

Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Personeel en Arbeid

Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Personeel en Arbeid Hogeschool Arnhem en Nijmegen Personeel en Arbeid Netherlands Quality Agency (NQA) september 2010 2/57 NQA HAN: audit bestaande hbo-bacheloropleiding Personeel en Arbeid Managementsamenvatting Dit rapport

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

ICLON Powerpoint sjabloon

ICLON Powerpoint sjabloon ICLON Powerpoint sjabloon Een voorbeeld van een ICLON presentatie Piet Presentator & Co Copresentator (ICLON) Coby Collega (Leiden University) Max Medewerker (Instituut voor Cooperatie) [Congresnaam, Plaats,

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica [voltijd/deeltijd/duaal] Hogeschool van Amsterdam

Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica [voltijd/deeltijd/duaal] Hogeschool van Amsterdam Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica [voltijd/deeltijd/duaal] Hogeschool van Amsterdam Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie

Adviesrapport accreditatie Adviesrapport accreditatie hbo bacheloropleiding Communicatiemanagement voltijd - deeltijd Associate Degree-programma Communicatie Eventmanagement Voltijd Hogeschool Utrecht Lange Voorhout 14 2514 ED

Nadere informatie

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Opleiding: Elektrotechniek, hbo-bachelor; Croho: 34267 Varianten: voltijd/deeltijd Visitatiedatum: 27 mei 2008 Netherlands Quality Agency (NQA) Utrecht, september 2008

Nadere informatie

Besluit. - bijzonder Accountantscontrole en Hoogleraar-directeur Postdoctoral Accountants- en Controllorsopleiding, Universiteit Maastricht;

Besluit. - bijzonder Accountantscontrole en Hoogleraar-directeur Postdoctoral Accountants- en Controllorsopleiding, Universiteit Maastricht; se accr editat eorgan sat e Christelijke Hogeschool Windesheim College van bestuur Postbus 10090 sooo B ZWOLLE Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Fontys Hogeschool Communicatie voltijd/deeltijd. Fontys Hogescholen

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Fontys Hogeschool Communicatie voltijd/deeltijd. Fontys Hogescholen Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Fontys Hogeschool Communicatie voltijd/deeltijd Fontys Hogescholen Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Logistiek en Economie voltijd, deeltijd en duaal. Hogeschool INHolland, Haarlem

Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Logistiek en Economie voltijd, deeltijd en duaal. Hogeschool INHolland, Haarlem Adviesrapport Accreditatie hbo bacheloropleiding Logistiek en Economie voltijd, deeltijd en duaal Hogeschool INHolland, Haarlem Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica deeltijd

Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica deeltijd Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Bachelor opleiding Bedrijfskundige Informatica deeltijd Hogeschool voor Management en Documentaire Informatievoorziening Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070)

Nadere informatie

NHL Hogeschool. HBO-Bachelor Communicatie

NHL Hogeschool. HBO-Bachelor Communicatie NHL Hogeschool HBO-Bachelor Communicatie Netherlands Quality Agency (NQA) December 2010 2/67 NQA - NHL Hogeschool: audit bestaande hbo-bacheloropleiding Communicatie Managementsamenvatting Dit rapport

Nadere informatie

A. Nadere facultaire invulling van onderstaande artikelen uit de HU-OER 2015-2016

A. Nadere facultaire invulling van onderstaande artikelen uit de HU-OER 2015-2016 10 FACULTAIRE OER: FACULTEIT COMMUNICATIE EN JOURNALISTIEK Vastgesteld door de faculteitsdirecteur op 2 maart 2015 Met nstemming van de facultaire medezeggenschapsraad A. Nadere facultaire invulling van

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal juridische dienstverlening Voltijd en deeltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Toegepaste Psychologie Voltijd en deeltijd Fontys Hogescholen

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Toegepaste Psychologie Voltijd en deeltijd Fontys Hogescholen Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Toegepaste Psychologie Voltijd en deeltijd Fontys Hogescholen Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen

Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen Beoordelingskader Bijzonder (Kwaliteits)Kenmerk Ondernemen september 2013 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordeling van het bijzonder kenmerk ondernemen 5 3 Beoordeling standaarden 10 pagina 2 1 Inleiding Vanuit

Nadere informatie

De Haagse Hogeschool. Hogeschool Rotterdam. HBO-Nederland

De Haagse Hogeschool. Hogeschool Rotterdam. HBO-Nederland HBO-Nederland De Haagse Rotterdam Utrecht INHOLLAND van Amsterdam Leiden aantal respondenten 195507 10139 14384 13180 9102 17584 4193 Je studie in het algemeen 3,88 3,83 3,81 3,79 3,70 3,83 3,98 De inhoud

Nadere informatie

1. Interpersoonlijk competent

1. Interpersoonlijk competent 1. Interpersoonlijk competent De docent BVE schept een vriendelijke en coöperatieve sfeer in het contact met deelnemers en tussen deelnemers, en brengt een open communicatie tot stand. De docent BVE geeft

Nadere informatie

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren.

Bijlage V. Bij het advies van de Commissie NLQF EQF. Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en Dublin descriptoren. Bijlage V Bij het advies van de Commissie NLQF EQF Tabel vergelijking NLQF-niveaus 5 t/m 8 en. Tabel ter vergelijking NLQF niveaus 5 t/m 8 en Dublindescriptoren NLQF Niveau 5 Context Een onbekende, wisselende

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal. Hogeschool Saxion Next Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Ondernemerschap Voltijd-deeltijd-duaal Hogeschool Saxion Next Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd. Hogeschool Leiden Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Sociaal Juridische Dienstverlening voltijd - deeltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Concept. Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA

Concept. Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA Versie juli 2013 Concept Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders NOVA Algemene toelichting bij de Accreditatiekaders April 2012 0 Inhoud Gebruikte begrippen en afkortingen... 2 Inleiding... 5 Opbouw

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding International Business and Management Studies (IBMS) voltijd Saxion Hogeschool Deventer Commerciële Economie voltijd - deeltijd Saxion Hogeschool Enschede

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd. Hogeschool NOVI

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd. Hogeschool NOVI Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Informatie en communicatie technologie deeltijd Hogeschool NOVI Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd deeltijd duaal Hogeschool INHolland

Adviesrapport accreditatie. hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd deeltijd duaal Hogeschool INHolland Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Bedrijfskundige Informatica voltijd deeltijd duaal Hogeschool INHolland Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

hbo-bachelor Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (240 ECTS) 10 december 2013 voltijd, deeltijd Ede 11maatt2014 26 september 2013

hbo-bachelor Maatschappelijk Werk en Dienstverlening (240 ECTS) 10 december 2013 voltijd, deeltijd Ede 11maatt2014 26 september 2013 se a ccre ditati eo rga n sati e Besluit Besluit strekkende tot het verlenen van accreditatie aan de opleiding hbo-bachelor Maatschappelijk Werk en Dienstverlening van de Christelijke Hogeschool Ede datum

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal. Saxion Hogeschool Deventer Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Hoger Hotelonderwijs voltijd deeltijd - duaal Saxion Hogeschool Deventer Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie

Adviesrapport Accreditatie Adviesrapport Accreditatie hbo associate degree- en bachelor opleiding Management Documentaire Informatievoorziening Deeltijd Hogeschool Management Documentaire Informatievoorziening Lange Voorhout 14

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal. Haagse Hogeschool Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Management in de Zorg deeltijd voltijd/duaal Haagse Hogeschool Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie. hbo bacheloropleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek Voltijd. hbo bacheloropleiding Chemie Voltijd

Adviesrapport accreditatie. hbo bacheloropleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek Voltijd. hbo bacheloropleiding Chemie Voltijd Adviesrapport accreditatie hbo bacheloropleiding Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek Voltijd hbo bacheloropleiding Chemie Voltijd Hogeschool Leiden Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam. HBO-Bachelor Logistiek en Economie Logistiek en Technische Vervoerskunde

Hogeschool Rotterdam. HBO-Bachelor Logistiek en Economie Logistiek en Technische Vervoerskunde Hogeschool Rotterdam HBO-Bachelor Logistiek en Economie Logistiek en Technische Vervoerskunde Netherlands Quality Agency (NQA) juli 2010 2/85 NQA - HRO: audit bestaande hbo-bacheloropleidingen LE en LTV

Nadere informatie

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Academie voor Algemeen en Financieel Management (AAFM) - Accountancy - Bedrijfseconomie - Bedrijfskunde MER - Human Resource Management WELKOM BIJ AAFM Even voorstellen:

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal. Hogeschool INHOLLAND Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening voltijd - deeltijd - duaal Hogeschool INHOLLAND Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30

Nadere informatie

NSE: Van vraag naar verbetering

NSE: Van vraag naar verbetering NSE: Van vraag naar verbetering Olof Wiegert Hogeschool van Amsterdam Stafafdeling Onderwijs en Onderzoek Hogeschool van Amsterdam 46444 studenten 3539 medewerkers 7 domeinen 68 voltijd bachelor opleidingen

Nadere informatie

Management & Organisatie

Management & Organisatie Management & Organisatie Algemeen De opleiding Bedrijfskunde MER (deeltijd) wordt verzorgd door het Instituut voor Bedrijfskunde, Hanzehogeschool Groningen. Steeds meer krijgen organisaties te maken met

Nadere informatie

Adviesrapport accreditatie

Adviesrapport accreditatie Adviesrapport accreditatie hbo-bacheloropleiding Toegepaste Psychologie voltijd/deeltijd Hogeschool Leiden Lange Voorhout 14 2514 ED Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

Toets Nieuwe Opleiding. voltijd Toegepaste Gerontologie voltijd. Christelijke Hogeschool Windesheim

Toets Nieuwe Opleiding. voltijd Toegepaste Gerontologie voltijd. Christelijke Hogeschool Windesheim Adviesrapport Adviesrapport Toets Nieuwe Opleiding HBO Toets Bachelor Nieuwe opleiding Opleiding Toegepaste hbo bacheloropleiding Gerontologie voltijd Toegepaste Gerontologie voltijd Christelijke Hogeschool

Nadere informatie

Zuyd Hogeschool. Cluster Bedrijfseconomie/ Accountancy. Uitgebreide opleidingsbeoordeling. Netherlands Quality Agency (NQA)

Zuyd Hogeschool. Cluster Bedrijfseconomie/ Accountancy. Uitgebreide opleidingsbeoordeling. Netherlands Quality Agency (NQA) Zuyd Hogeschool Cluster Bedrijfseconomie/ Accountancy Uitgebreide opleidingsbeoordeling Netherlands Quality Agency (NQA) November 0 /7 NQA Zuyd Hogeschool: Cluster BE/AC - UOB Inleiding Dit visitatierapport

Nadere informatie

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede

Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd. Saxion Hogeschool Enschede Adviesrapport Accreditatie HBO bachelor opleiding Technische Natuurkunde voltijd Saxion Hogeschool Enschede Scheveningseweg 46 2517 KV Den Haag T (070) 30 66 800 F (070) 30 66 870 I www.hobeon.nl E info@hobeon.nl

Nadere informatie

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen.

De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Competentie 1: Creërend vermogen De student kan vanuit een eigen idee en artistieke visie een concept ontwikkelen voor een ontwerp en dat concept tot realisatie brengen. Concepten voor een ontwerp te ontwikkelen

Nadere informatie