!"#$"%"&'&("#$')#!"#*"(!"$+%",-"."-$'&")## !"#$%"&&'(")*#+$,-#$("$+"./0*120"*($-).$13*1"#)-#($

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "!"#$"%"&'&("#$')#!"#*"(!"$+%",-"."-$'&")## !"#$%"&&'(")*#+$,-#$("$+"./0*120"*($-).$13*1"#)-#($"

Transcriptie

1 $%&'&($')*($+%,-.-$'&) ()/&-(&(0%1( $%&&'()*+$,-$($+./0*120*($-).$13*1)-($ $

2 $ $%&'&($')*($+%,-.-$'&) ()/&-(&(0%1( $%&&'()*+$,-$($+./0*120*($-).$13*1)-( $ $ $ $ $ $ $ $ $ 45('-/02+,'6$ $ $ $ $ 7&2-/25'.&&6$$ 8-55&'2-+$399'6 $%&'(&)*+,$ -./-.0./1,2%23,)(4*&*2*(4 :323' &:(;7(*&+ A7&*&:(&1-G7+278(-./-

3 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer Inhoudsopgave 1. INLEIDING ONDERZOEKSOPZET BEOORDELINGSCRITERIA EN TYPOLOGIE VELDWERKMETHODEN RESULTATEN ALGEMEEN SOORTEN PLANTEN STADIA GRASLAND RESULTATEN DEELGEBIEDEN Heum- Garnwerd Koningslaagte Medenertilsterpolder Paddepoel Schilligeham Eindbeoordeling percelen deelgebieden totaal RELATIE BEOORDELING KUIKENLAND EN ALARMERENDE PAREN RELATIE BEOORDELING KUIKENLAND EN BMP RESULTATEN RELATIE VEGETATIE EN BEHEER CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN BIJLAGEN A Rapportage bijlagendeel: 1. Tabellen met de resultaten en de vegetatieopnames per perceel 2. Kaarten van de vegetatiestructuur, de dominantie van Grote vossenstaart, de bloemrijdom en de eindbeoordeling van de geschitheid van de vegetatie voor weidevogeluiens 3. Kaarten van de broedvogelmonitoring (BMP) 2011 en Veldformulier beoordeling vegetatie B Digitale bijlage op USB stic card (in schutblad rapportage), per deelgebied: 1. Excelbestanden met de resultaten en de vegetatieopnames per perceel 2. JPEG bestanden met de foto s van de vegetatie op de locaties van de vegetatieopnames 3. Houdahgeo bestanden van: a. de ligging van de door de percelen gelopen routes (zichtbaar in Bing Maps of Google Earth) b. de geografische positie van de vegetatie opnames c. de foto van de vegetatie op de locatie van een vegetatie opname. 5. Digitale aarten van de vegetatiestructuur, de dominantie van Grote vossenstaart, de bloemrijdom en de eindbeoordeling van de geschitheid van de vegetatie voor weidevogeluiens 6. Digitale aarten van de broedvogelmonitoring (BMP) 2011 en

4 ;+2-2*$<*(,&+)'.',-2$8*2(*5$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$ => (),(()% E&D(2K(*2)*(=)%>8(D((2D(2A7&*&:(B%&),CD%=3*?V..D(C2%(Z(*)(]7:(>:%,>%&)HX*2)(?7&*27*&: ]%&Z(*)(]7:(>,]%&)(%4:(>7=(&$%(&8>*$+2)%2)(+3*+(&7](>(]*&:*&)(](,CD*>>(&)((,(]%2(&*&D(2 :(8*()?%2*: -.// (& -./-FH M%%,2 4%C27(& %>, =()%2*( (& Z((,7?,2%&)*:D()(&,=((>2 )( :(,CD*+2D(*)]%&)(](:(2%2*(]77+3*+(&,Z%%,CD*$&>*$+((&8(>%&:*$+(7>8*$)(+3*+(&7](>(]*&:HI*,*& D(2 K(*2)*(=:(8*(),=%+( ]%& ((& (>%2*(4 :772 %%&2%> =(C(>(&?(2 )7?*&%&2*( ]%& A72( %)+,&-*.*FH L(:(>*$+( =(C(>(& `*$& ]77 Z(*)(]7:(>+3*+(&,?7(*>*$+ )77)*&:8%% (& )( 8(,CD*+8%%D(*)]%&=77*)*((&*,8(=(+2H6>7(?*$+:%,>%&)D((427](D(2%>:(?((&((&8(2((,23C233 (&((&8(2(]7(),(>%%&87)]77Z(*)(]7:(>+3*+(&,HL77?*))(>]%&8(D((1:(*CD27=)(8(?(,2*&:1D(2 Z%2(=(*>1 )( 8(Z(*)*&: (& D(2?%%*(:*?( *, D(2?7:(>*$+ 7? )( +Z%>*2(*2 ]%& )( ](:(2%2*( ]77 Z(*)(]7:(>+3*+(&,2(](8(2((&H'(2A7&*&:(B%&),CD%=D((42)%%7?8(D7(42(%%&*&`*CD2*&)(27(,2%&) ]%&)(](:(2%2*(*&D%%=(C(>(&8*&&(&D(2K(*2)*(=)%>H OD(a*(>)Z7+N7?=%&b*,)%%7?)77'(2A7&*&:(B%&),CD%=:(]%%:)7?)(27(,2%&)]%&)(](:(2%2*(*& 4*:33/H/HF5 L(`(%==72%:(8(,2%%23*2((&8(+&7=22(+,2)((>Z%%*&)(7&)(`7(+,7=`(21)((,3>2%2(&1)(C7&C>3,*(,(& )(%%&8(](>*&:(&Z7)(&8(D%&)(>)HE&D(28*$>%:(&)((>`*$&)((,3>2%2(&)77?*))(>]%&2%8(>>(&(&AE< +%%2(&:(=(,(&2(()HQ()(`*$&4727_,]%&)(](:(2%2*(7=:(&7?(&*&((&)*:*2%>(8*$>%:(7=((&X<6,2*C+ C%)7=:(&7?(&H /.0(()12134&)5.'6,7&.,8.&%0&9.&8:&,8& &4&)*'6.&-8&8&&0&9.&8&- -

5 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer ONDERZOEKSOPZET 2.1 BEOORDELINGSCRITERIA EN TYPOLOGIE Het onderzoe heeft zich gericht op de geschitheid van de vegetatie voor opgroeiende gruttouiens. Bij de opzet van het onderzoe zijn voor de beoordeling van de vegetatie de volgende uitgangspunten gehanteerd als criteria voor goed uienland (Kleijn et. al (2007 & 2009) en Oosterveld et.al (2008)): - - Bloemrij en ruidenrij grasland Bloemrije en ruidenrij graslanden zorgen voor een goed voedselaanbod voor weidevogeluiens. De bloeiende ruiden treen grotere soorten insecten aan die als voedselbron voor weidevogeluiens unnen dienen. Een open tot half open vegetatiestructuur De vegetatie moet voor weidevogeluiens goed doordringbaar zijn en niet te hoog. In dichte en hoge vegetatie ost het de uiens veel energie om zich door de vegetatie te verplaatsen. Daarnaast is een deel van het voedsel in een dichte en hoge vegetatie slechter bereibaar. - Geen tot matige dominantie van Grote vossenstaart (Alopecurus pratensis). Grote vossenstaart an op leigronden zeer productief en hoog worden. Er ontstaat dan een dichte vegetatiestructuur. Door de massale en monotone bedeing met Grote vossenstaart unnen complete percelen ongeschit raen voor foeragerende weidevogeluiens. Bloeiende ruiden en minder productieve grassoorten als Kamgras (Cynosurus cristatus) en Gewoon reugras (Anthoxanthum odoratum) worden maelij overwoeerd door Grote vossenstaart. Bij de beoordeling van het stadium van het grasland is de typologie uit Ontwieling van botanisch waardevol grasland (Bax en Schippers (1998) gehanteerd, deels aangevuld met de indeling die door Groen (2012) is gehanteerd. De verschillende stadia zijn in tabel 2.1 samengevat. Tabel 2.1 Stadia en graslandtypen op leigronden (indeling volgens Bax en Schippers (1998)) met bijbehorende waardering van de geschitheid als uienland voor weidevogels. FASE VOCHTTOESTAND GRASLANDTYPE KENMERKEN EN KENSOORTEN GESCHIKTHEID KUIKENLAND 0 vochtig tot matig RAAIGRASWEIDE Soortenarm, >50% Engels raaigras Slecht droog 1 vochtig tot matig droog GRASSEN- MIX (PRODUCTIEF) <50% Engels raaigras>25% Ruw beemdgras; daarnaast soorten ropaar, zachte dravi, Slecht tot Matig timoteegras. Haarden van Kruipende boterbloem en Witte laver 1(N) nat GRASSEN- MIX (LAAGBLIJVEND) Genite Vossenstaart, Fioringras; <25% Engels raaigras en Ruw beemdgras Matig tot goed 2 vochtig tot matig droog DOMINANT STADIUM Veel Grote Vossenstaart, Glanshaver en/of Gestreepte witbol Slecht 3 vochtig tot matig droog GRAS- KRUIDENMIX Minder productieve grassoorten zoals Kamgras en Gewoon reugras; ruiden zijn homogeen in de vegetatie verspreid. Matig soortenrij (4-10 soorten) Goed 3 (N) nat ZILVERSCHOONWEIDE Gewone waterbies, Zilverschoon Goed 4 vochtig tot matig droog BLOEMRIJKE KAMGRASWEIDE Soortenrij >10 soorten, waaronder Kamgras, Gewoon reugras en Madelief. Daarnaast een mix van soorten uit de fasen 0 t/m 4) Goed 4(N) nat NAT KRUIDENRIJK GRASLAND Soortenrij (>10 soorten) waaronder Moerasvergeet- me- niet Goed 3

6 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer VELDWERKMETHODEN De beoordeling van de vegetatie is uitgevoerd in de periode van 28 mei tot 15 juni Dit is de meest optimale periode: in deze ween valt de uienperiode voor grutto s, is de vegetatie relatief maelij te beoordelen (veel generatieve delen) en is het grasland nog niet gemaaid. Om de uniformiteit van de beoordeling te waarborgen zijn alle percelen door dezelfde persoon (Bob Jonge Poerin) beoordeeld. Hij werd hierbij een aantal dagen geassisteerd door Arjan Hendris en Jan Moerer van Het Groninger Landschap. De beoordeling van de vegetatie is niet vla deend maar steeproefsgewijs uitgevoerd. De percelen zijn in een zigzag patroon doorruist en op basis hiervan heeft een beoordeling van de vegetatie plaatsgevonden. De in het perceel gevolgde route is door middel van een GPS trac vastgelegd. In ieder perceel zijn op representatieve locaties vegetatie opnames gemaat. Het aantal opnames per perceel varieerde van 1 tot 4 en was afhanelij van de perceelgrootte en de heterogeniteit van het perceel. Tijdens het veldbezoe is oo de algemene toestand van het perceel beoordeeld : gemaaid, beweid etc. Ster beweide of gemaaide percelen waren in het veld soms niet tot matig te beoordelen. In sommige gevallen on het perceel niet worden beoordeeld omdat er een stier in het perceel aanwezig was. Van ieder perceel is in het veld een rapportage op een standaard veldformulier (zie bijlage 4) gemaat. Daarnaast zijn van ieder perceel representatieve foto s van de vegetatie(structuur) gemaat, waarbij ter illustratie van de hoogte van de vegetatie een jalon met decimeterschaal is geplaatst. De fotolocaties zijn door middel van GPS vastgelegd, zodat deze eventueel unnen worden gebruit om in volgende jaren een indru van de ontwieling van de vegetatie te rijgen. Van ieder perceel is genoteerd of er alarmerende ouderparen van weidevogels zijn waargenomen tijdens de beoordeling van de vegetatie. 4

7 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer RESULTATEN 3.1 ALGEMEEN De resultaten van het onderzoe zijn op de volgende wijze gepresenteerd: per deelgebied aarten waar op perceelniveau de walificering van de verschillende percelen is weergegeven. Voor ieder deelgebied zijn aarten samengesteld van de vegetatiestructuur, de dominantie van Grote vossenstaart, de bloemrijdom en de eindbeoordeling van de geschitheid van de vegetatie voor weidevogeluiens. In sommige percelen was de vegetatie niet homogeen samengesteld. Voor dergelije heterogene percelen is een gearceerde leurcodering op de aarten aangegeven. Daarnaast is op de aarten door middel van arcering de toestand van het perceel aangegeven: gemaaid, beweid en stier aanwezig. Deze aarten zijn opgenomen in bijlage 2. per deelgebied een tabel met daarin de resultaten van de vegetatie opnames (bijlage 1) per deelgebied zijn van alle vegetatie opname locaties foto s van de vegetatie gemaat. Deze foto s staan per deelgebied op perceelnummer gesorteerd op de USB stic card die in het schutblad van deze rapportage is bijgevoegd. Naast de foto s staan er per deelgebied Houdahgeo bestanden op de USB stic card. Wanneer deze bestanden in het programma Houdahgeo worden geopend an de volgende informatie worden beeen (zie figuur 3.0): o de ligging van de door de percelen gelopen routes (zichtbaar in Bing Maps of Google Earth) o de geografische positie van de vegetatie opnames o de foto van de vegetatie op de locatie van een vegetatie opname. Figuur 3.0 Schermafbeelding van de digitale presentatie van de resultaten in Houdahgeo (zie digitale bijlage op de USB stic card) 3.2 SOORTEN PLANTEN In tabel 3.1 is een overzicht gemaat van de plantensoorten die tijdens het onderzoe zijn aangetroffen binnen de vegetatie opnames. Voor informatie over de plantensoorten per deelgebied, perceel of vegetatie opname wordt verwezen naar bijlagen 1.1 tot en met

8 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer Tabel 3.1 Lijst van plantensoorten die tijdens het onderzoe zijn aangetroffen binnen de vegetatie opnames. nr Latijnse naam Nederlandse naam 4 Achillea millefolium Duizendblad 18 Agrostis stolonifera Fioringras 40 Alopecurus geniculatus Genite vossenstaart 42 Alopecurus pratensis Grote vossenstaart 66 Anthoxanthum odoratum Gewoon reugras 96 Arrhenatherum elatius Glanshaver 135 Bellis perennis Madeliefje 2337 Bromus hordeaceus Zachte dravi 171 Butomus umbellatus Zwanenbloem 200 Capsellabursa- pastoris Herderstasje 205 Cardamine pratensis Pinsterbloem 219 Carex curta Zompzegge 235 Carex hirta Ruige zegge 259 Carex riparia Oeverzegge 296 Cerastiumfontanum subsp. vulgare Gewone hoornbloem 331 Cirsium arvense Aerdistel 336 Cirsium vulgare Speerdistel 386 Cynosurus cristatus Kamgras 390 Dactylis glomerata Kropaar 397 Deschampsia cespitosa Ruwe smele 437 Eleocharis palustris Gewone waterbies 446 Elytrigia repens Kwee 463 Equisetum fluviatile Holpijp 2376 Galium palustre Moeraswalstro 570 Geranium dissectum Slipbladige ooievaarsbe 584 Glyceria fluitans Mannagras 585 Glyceria maxima Liesgras 631 Holcus lanatus Gestreepte witbol 637 Hordeum secalinum Veldgerst 673 Juncus articulatus Zomprus 678 Juncus compressus Platte rus 679 Juncus conglomeratus Biezennoppen 680 Juncus effusus Pitrus 700 Lamium album Witte dovenetel 715 Lathyrus pratensis Veldlathyrus 725 Leontodon autumnalis Vertate leeuwentand 756 Lolium perenne Engels raaigras 796 Matricaria discoidea Schijfamille 799 Medicago lupulina Hoplaver 841 Myosotis laxasubsp. cespitosa Zompvergeet- mij- nietje 844 Myosotis scorpioides Moerasvergeet- mij- nietje 977 Persicaria maculosa Perziruid 930 Phalaris arundinacea Rietgras 932 Phleum pratense subsp. pratense Timoteegras 933 Phragmites australis Riet 946 Plantago lanceolata Smalle weegbree 947 Plantago major subsp. major Grote weegbree 952 Poa annua Straatgras 958 Poa pratensis Veldbeemdgras 959 Poa trivialis Ruw beemdgras 1006 Potentilla anserina Zilverschoon 1040 Ranunculus acris Scherpe boterbloem 1056 Ranunculus repens Kruipende boterbloem 1058 Ranunculus sceleratus Blaartreende boterbloem 1076 Rorippa palustris Moerasers 1098 Rumex crispus Krulzuring 1101 Rumex obtusifolius Ridderzuring 1250 Stellaria media Vogelmuur 2430 Taraxacum officinale Paardenbloem 1293 Tragopogon porrifolius Paarse morgenster 1305 Trifolium pratense Rode laver 1306 Trifolium repens Witte laver 1321 Urtica dioica Grote brandnetel 1350 Veronica catenata Rode waterereprijs 6

9 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer STADIA GRASLAND Het gehele spectrum van voor grasland op leigronden typische vegetatiestadia (conform Bax en Schippers (1998)) is tijdens het onderzoe in het Reitdiepgebied aangetroffen. Voor informatie over de aangetroffen stadia van het grasland per deelgebied, perceel of vegetatie opname wordt verwezen naar de tabellen in bijlage 1 en de aarten in bijlage 2. Om het verloop en de eigenschappen van de verschillende stadia te illustreren is op de volgende fotopagina s een selectie gemaat van arateristiee foto s van de verschillende stadia zoals die in het Reitdiepgebied zijn aangetroffen. De foto s illustreren duidelij de doordringbaarheid (en hoogte) van de vegetatie, de mate van dominantie van Grote vossenstaart en de bloemrijdom in de verschillende stadia. De foto s zijn globaal gerangschit van voedselrij naar voedselarm. Figuur 3.1. Raaigrasweide - Grassenmix (droog tot vochtige omstandigheden,stadium 0-1) met een zeer dichte en ruidenarme vegetatie van Engels raaigras en Ruw beemdgras (Deelgebied Koningslaagte perceel 1009) 7

10 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer Figuur 3.2. Grassenmix (droge tot vochtige omstandigheden, Stadium 1) met veel hoge en productieve grassoorten, zoals Kropaar en Timoteegras. De vegetatie is slecht doordringbaar en arm aan bloeiende ruiden. (Deelgebied Heum perceel 655). Figuur 3.3. Linerzijde van de foto: Grassenmix onder natte omstandigheden (Stadium 1). Aan de linerzijde groeien ortblijvende en minder productieve grassoorten zoals Genite Vossenstaart en Fiorin, met daartussen weinig tot geen bloeiende ruiden. Rechts een minder nat deel met een ruidenrijere Gras- ruidenmix. (Deelgebied Heum perceel 667) 8

11 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer Figuur 3.4. Grassenmix onder vochtige omstandigheden (Stadium 1). Relatief monotone grassenmix met Genite vossenstaart en Grote vossenstaart. Vegetatie soortenarm aan bloeiende ruiden, maar wel veel bloeiende Kruipende boterbloemen, die in haarden tussen de grassenmix groeien (Deelgebied Heum perceel 633) Figuur 3.5. Dominant stadium (Stadium 2) met dominantie en hoge productie van Grote vossenstaart. Vegetatie slecht doordringbaar en arm aan bloeiende ruiden (Deelgebied Heum perceel 645) 9

12 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer Figuur 3.6. Dominant stadium (Stadium 2) met dominantie en hoge productie van Gestreepte witbol en Grote vossenstaart. Vegetatie slecht doordringbaar en arm aan bloeiende ruiden (Deelgebied Heum perceel 797) Figuur 3.7. Gras- ruidenmix (Stadium 3) bestaande uit minder productieve grassoorten, zoals Kamgras en Reugras. De ruiden zijn homogeen in de vegetatie verspreid, maar matig soortenrij. De productie is relatief laag: opvallend is dat er vrij veel Grote vossenstaart groeit, maar dat die soort niet productief en dominant is. (Deelgebied Paddepoel perceel 926) 10

13 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer Figuur 3.8. Gras- ruidenmix onder natte omstandigheden (Zilverschoonweide, Stadium 3). Vegetatie met Waterbies, Mannagras, Zilverschoon, Pinsterbloem en Kruipende boterbloem. Vegetatie goed doordringbaar en rij aan bloeiende ruiden (Deelgebied Heum perceel 651) Figuur 3.9. Gras- ruidenmix (Kamgrasweide, stadium 3) met veel laag productieve grassoorten, zoals Kamgras en Reugras, aantal soorten bloeiende ruiden is bepert en bestaat voornamelije uit Kruipende boterbloem, Scherpe boterbloem en Veldzuring. Vegetatie goed doordringbaar en bloemrij (Deelgebied Paddepoel perceel 968). 11

14 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer Figuur 3.10.Bloemrij Grasland (natte tot vochtige omstandigheden, stadium 4). Vegetatie goed doordringbaar en bloemrij(deelgebied Koningslaagte perceel 823) Figuur Bloemrije amgrasweide (vochtige omstandigheden, stadium 4) met minder productieve grassoorten, zoals Kamgras en Reugras. Daartussen een groot aantal soorten bloeiende ruiden, zoals Madelief, Hoplaver, Rode Klaver en Scherpe boterbloem.(deelgebied Schilligeham perceel 719). 12

15 ;+2-2*$<*(,&+)'.',-2$8*2(*5$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$ B>F -.C,&'&),%1() L((,3>2%2(&]%&)(8(77)(>*&:]%&)(=(C(>(&(&)(](:(2%2*(7=&%?(,`*$&=()((>:(8*()7=:(&7?(&*& )(2%8(>>(&*&8*$>%:(/HL((,3>2%2(&]%&)(8(77)(>*&:]%&)(](:(2%2*(,23C2331)()7?*&%&2*(]%&A72( ]7,,(&,2%%21)(8>7(?*$+)7?(&)((*&)8(77)(>*&:]%&)(:(,CD*+2D(*)%>,+3*+(&>%&)`*$&)%%&%%,2=( )((>:(8*()Z((:(:(](&7=)(+%%2(&*&8*$>%:(-HE&)(`(=%%:%%4Z7)(&)(7&)(`7(+,(,3>2%2(&=( )((>:(8*()+72,%?(&:(]%2(&*&:%4*(+(&Z((:(:(](&H B>F>= /<JJ5KL%:M2N<M6 X*2)(+%%2(&*&8*$>%:(-H/(&)(:%4*(+(&*&)(4*:3(&0H/-272(&?(20H/V8>*$+2)%2(*&D(2)((>:(8*() '(++3?YA%&Z()(>%2*(4]((>=(C(>(&((&,>(CD2(8(77)(>*&:%>,+3*+(&>%&)D(88(&:(+(:(&HI`*$& (>%2*(4]((>=(C(>(&?(2((&)7?*&%&2*(]%&A72(]7,,(&,2%%2(&((&,>(CD2)77)*&:8%()*CD2( ](:(2%2*(HL%%&%%,2`*$&((>%2*(4]((>=(C(>(&%?%%&8>7(*(&)(+3*)(&HL(,>(CD2(+3*+(&=(C(>(& 8(]*&)(&`*CD]77&%?(>*$+*&D(2M77)(>*$+()((>8*$S>(*&A%&Z()(&D(2`3*)(>*$+()((>8*$'(++3?HL( =(C(>(&)*(>%&:,D(2J3)(L*(=$(>*::(&+7?(&7](D(2%>:(?((&%>,:7()+3*+(&>%&)&%%]7(&H /.0(()I21A2X&0&,+,.&*,)(',(().-L&CC(:W++-,+ %&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**&2 /.0(()I21I2T$:.-+-,.&P)$,&4$**&-*,++),.-L&CC(:W ++-,+%&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I21Z2D$&:).GC8$:.-L&CC(:W++-,+%&)'&&- %&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I21V2R.-8&9&$$)8&.-0L&CC(:W++-,+%&)'&&- /0 %&)9&$$)8&.-0*C+**&

16 ;+2-2*$<*(,&+)'.',-2$8*2(*5$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$ B>F>? A42O297P::9Q< X*2)(+%%2(&*&8*$>%:(-H-(&)(:%4*(+(&*&)(4*:3(&0H/[272(&?(20H/G8>*$+2)%2(*&D(2)((>:(8*() S7&*&:,>%%:2((>%2*(4]((>=(C(>(&((&:7()(8(77)(>*&:%>,+3*+(&>%&)D(88(&:(+(:(&H'(2%%&2%> =(C(>(&)%2?%2*:272,>(CD2*,8(77)((>)*,*&](D73)*&:272)(7](*:()((>:(8*()(&8(=(+2(&Z7)2?(2 &%?(](77`%%+2)77=(C(>(&?(2((&:(*&:(8>7(?*$+)7?HL7?*&%&2*(]%&A72(]7,,(&,2%%2+7?2*& (>%2*(48(=(+2(?%2(]77HL(?((,2(=(C(>(&?(2((&,>(CD2(8(77)(>*&:>*::(&*&D(2:(8*()%%&)(J3)( )7=(Z(:H /.0(()I21U2X&0&,+,.&*,)(',(().-S$-.-0*++0,&W ++-,+%&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I21Y2T$:.-+-,.&P)$,&4$**&-*,++),.- S$-.-0*++0,&W++-,+%&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I21F2D$&:).GC8$:.-S$-.-0*++0,&W++-,+ %&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I21E2R.-89&$$)8&.-0S$-.-0*++0,&W++-,+ %&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& & /U

17 ;+2-2*$<*(,&+)'.',-2$8*2(*5$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$ B>F>B I<6<2<MQOP7Q<M84P6<M X*2)(+%%2(&*&8*$>%:(-H0(&)(:%4*(+(&*&)(4*:3(&0H-.272(&?(20H-08>*$+2)%2(*&D(2)((>:(8*() T()(&(2*>,2(=7>)((>%2*(4]((>=(C(>(&((&:7()(74:7()(272?%2*:(8(77)(>*&:%>,+3*+(&>%&)D(88(& :(+(:(&HE&](:(>*$+*&:?(2)(%&)(()((>:(8*()(&+7?2)(+Z%>*2(*2]%&D(2+3*+(&>%&)*&)( T()(&(2*>,2(=7>)()%&77+=7,*2*(4&%%]7(&HE&((&8(=(+2%%&2%>=(C(>(&*,((CD2(Z(>,=%+(]%& ((&2()*CD2(](:(2%2*(,23C233HL*2*,]77%>*&D(277,2(>*$+)((>]%&)(T()(&(2*>,2(=7>)(D(2:(]%>H /.0(()I2AJ2X&0&,+,.&*,)(',(().-^&8&-&),.*,&)%$8&)W ++-,+%&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I2A12T$:.-+-,.&P)$,&4$**&-*,++),.- ^&8&-&),.*,&)%$8&)W++-,+%&)'&&-%&) 9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I2AA2D$&:).GC8$:.-^&8&-&),.*,&)O%$8&)W ++-,+%&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I2AI2R.-89&$$)8&.-0^&8&-&),.*,&)O%$8&)W ++-,+%&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& H /V

18 ;+2-2*$<*(,&+)'.',-2$8*2(*5$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$ B>F>F 0:66<84<P X*2)(+%%2(&*&8*$>%:(-HU(&)(:%4*(+(&*&)(4*:3(&0H-U272(&?(20H-W8>*$+2)%2(*&D(2)((>:(8*() ;%))(=7(>(>%2*(4]((>=(C(>(&`*$&?(2((&?%2*:272,>(CD2)77)*&:8%()*CD2(](:(2%2*((&)7?*&%&2*( ]%&A72(]7,,(&,2%%2HI*,,=%+(]%&:72(?7&727&(:(8*()(&?(2)7?*&%&2*(]%&A72(]7,,(&,2%%2HL*2 *,]77%>D(2:(]%>*&)(D7:(:(>(:(&=(C(>(&H6*$)((*&)8(77)(>*&:`*$&)(,7&)%&+,)(C%2(:7*(m&d:7()_ (&d:7()272?%2*:_+3*+(&>%&)d(2:772,2hl(=(c(>(&?(2)(8(,2(8(77)(>*&:>*::(&*&)(>%:(((& &%22(()(>(&1`7%>,>%&:,D(2<(>Z()()*(=$((&D(2:(8*())%2:(&,2%%&D(2Q%&<2%+(&87:D+%&%%>H /.0(()I2AZ2X&0&,+,.&*,)(',(().-[+88&%$&W++-,+ %&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I2AV2T$:.-+-,.&P)$,&4$**&-*,++),.- [+88&%$&W++-,+%&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I2AU2D$&:).GC8$:.-[+88&%$&W++-,+%&)'&&- %&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I2AY2R.-89&$$)8&.-0[+88&%$&W++-,+%&)'&&- %&)9&$$)8&.-0*C+**& H /[

19 ;+2-2*$<*(,&+)'.',-2$8*2(*5$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$ B>F>D.R3OPPO9<3:K> X*2)(+%%2(&*&8*$>%:(-HV(&)(:%4*(+(&*&)(4*:3(&0H-\272(&?(20H0/8>*$+2)%2(*&D(2)((>:(8*() <CD*>>*:(D%?(>%2*(4]((>=(C(>(&((&)*CD2(](:(2%2*(,23C233D(88(&1?%%)%2)*2&*(2272&%3Z(>*$+, Z7)2](77`%%+2)77)7?*&%&2*(]%&A72(]7,,(&,2%%2HQ()(*,D(2%%&2%>8>7(?*$+(=(C(>(&8(=(+2H L(=(C(>(&?(2)(8(,2(8(77)(>*&:>*::(&]77&%?(>*$+*&)(>%%::(>(:(&,277+?(2=(C(>(&*&D(2 M77)Z(,2(&8*$<CD*>>*:(D%?HL(`3*)(>*$+(=(C(>(&&%8*$D(2K(*2)*(=D(88(&((&,>(CD2(8(77)(>*&:H /.0(()I2AF2X&0&,+,.&*,)(',(().-B'6..0&6+:W++-,+ %&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I2AE2T$:.-+-,.&P)$,&4$**&-*,++),.- B'6..0&6+:W++-,+%&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I2IJ2D$&:).GC8$:.-B'6..0&6+:W++-,+ %&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& /.0(()I2I12R.-89&$$)8&.-0B'6..0&6+:W++-,+ %&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& /W

20 ;+2-2*$<*(,&+)'.',-2$8*2(*5$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$ B>F>S O26T<44M6<PO298<MR<P<26<<P9<TO<6<2Q4Q::P E&4*:330H0-*,)((*&)8(77)(>*&:]%&%>>(=(C(>(&*&D(2K(*2)*(=:(8*()Z((:(:(](&HX*2)(`(:%4*(+8>*$+2 )%2D(2:772,2(%%&2%>=(C(>(&7&)()(C%2(:7*(d:7()_+3*+(&>%&)]%>2HI(&:772%%&2%>=(C(>(&]%>2 (CD2(77+7&)()(C%2(:7*(m&d,>(CD2_(&d?%2*:272,>(CD2_HX*2)(+%%2(&*&8*$>%:(-8>*$+2)%2=(C(>(&?(2 ((&,>(CD2(8(77)(>*&:(:(>?%2*::(C>3,2()]77+7?(&H /.0(()I2IA2R.-89&$$)8&.-0C(.C&-+-87&.,8.&%0&9.&8W++-,+%&)'&&-%&)9&$$)8&.-0*C+**& B>F>U &4<Q7O29488<M;P:JQ<J5OJ<2P:26 %%&87)]%&:7()+3*+(&>%&)*&D(2K(*2)*(=:(8*()]7>)7(&)(*,1*,=()((>:(8*()%%&)(D%&)]%&D(2D3*)*: %%&2%>:3227=%(&8(=%%>)Z%2D(2D3*)*:%(%%>%%&:7()+3*+(&>%&)`73?7(2(&`*$&HL*2*,](:(>(+(&?(2 D(2D3*)*:%%&87)]%&:7()+3*+(&>%&)HL%%&%%,2*,8(=%%>)Z%28*$((&,2((4%%&2%>]%&0.:3227=%(&=( /..D(C2%(D(2%(%%>:7()+3*+(&>%&)`73?7(2(&`*$&HN*C%0.:3227=%(&j/..D(C2%(*,((&:%&:8%( &7?]77:7()Z(*)(]7:(>:(8*()(&8*&&(&D(2K(*)*(=:(8*()7&:(](()()*CD2D(*)%%&87()=%(&)%2*& )(2%CD2*:($%(&]77+Z%?HJ7+)*2*,](:(>(+(&?(2D(2D3*)*:%%&87)]%&:7()+3*+(&>%&)HL( 3*2+7?,2(&`*$&*&2%8(>0H-Z((:(:(](&H /\

21 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer Tabel 3.2 Huidig areaal goed uienland, huidig aantal gruttoparen met benodigd areaal goed uienland en het benodigde areaal bij een streefaantal van circa 30 gruttoparen per 100 hectare. Alle genoemde oppervlates in hectares. Bij de olommen voor het benodigde areaal is de oppervlate groen gemareerd als dit voldoende is en rood gemareerd als dit onvoldoende is. Deelgebied Oppervlate Deelgebied (ha) Oppervlate met beoordeling goed uienland (ha) Gem. aantal gruttoparen 2011/2012 (Feenstra, 2011, 2012) Benodigde oppervlate uienland huidig aantal broedparen (ha) Aantal broedparen bij streefaantal van 30 gruttoparen per 100 ha Benodigde oppervlate uienland bij streefaantal van 30 gruttoparen/100 ha (ha) Heum - Garnwerd , Koningslaagte Medenertilsterpolder 32 10, (nvt) 14 Paddepoel , Schilligeham 50 13, Uit tabel 3.2 blijt dat voor de huidige aantallen gruttoparen in alle deelgebieden, behalve de Medenertilsterpolder, voldoende uienland beschibaar is. Bij het streefaantal van 30 gruttoparen per 100 hectare is in alle deelgebieden momenteel onvoldoende goed uienland aanwezig. Vooral in Paddepoel en Heum- Garnwerd is dan sprae van een aanzienlij teort aan goed uienland. Opvallend is dat in de Medenertilsterpolder momenteel al ruim 60 gruttoparen per 100 hectare worden geteld; hier is het streefaantal van 30 gruttoparen/100 hectare dan oo niet van toepassing. 3.5 RELATIE BEOORDELING KUIKENLAND EN ALARMERENDE PAREN Tijdens de veldwerzaamheden zijn voor ieder perceel dat is beoordeeld oo de alarmerende ouderparen genoteerd. In de grafieen 3.33 tot en met 3.36 is weergegeven in wele beoordelingslassen van uienland deze ouderparen zijn waargenomen. Uit deze grafieen blijt dat verreweg de meeste alarmerende ouderparen van Grutto, Tureluur, Kievit en Scholester in goed en goed tot matig uienland zijn waargenomen. In slecht en matig tot slecht uienland werden nauwelijs tot geen Grutto-, Kievit- en Scholesterparen waargenomen. Alarmerende tureluurs werden echter oo regelmatig in percelen die onder de categorie slecht uienland vallen waargenomen. Het gaat in deze gevallen om percelen die zich in het Dominant stadium bevinden. Overigens moet worden benadrut dat de verschillende percelen niet gelijtijdig op alarmerende oudervogels zijn onderzocht, maar dat dit verspreid over de veldwerperiode heeft plaatsgevonden. Dit bepert de representativiteit van de gegevens. 19

22 ;+2-2*$<*(,&+)'.',-2$8*2(*5$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$ /.0(()I2II2+-,+++):&)&-8&P)(,,$%+)&- $-8&)4&)8&&8-++)&.-89&$$)8&.-0*C+**&4&0&,+,.& $-8&)4&)8&&8-++)&.-89&$$)8&.-0*C+**&4&0&,+,.& /.0(()I2IV2+-,+++):&)&-8&S.&4.,%+)&- $-8&)4&)8&&8-++)&.-89&$$)8&.-0*C+**&4&0&,+,.& /.0(()I2IU2+-,+++):&)&-8&B'6$&C*,&)%+)&- $-8&)4&)8&&8-++)&.-89&$$)8&.-0*C+**&4&0&,+,.& B>S ]7,,(&,2%%2&7:&*(2(CD27=:%&:*,:(+7?(&HL(](:(2%2*(,23C233*,7=)%2?7?(&2:7()7?*&2( &(,2(>(&HJ3)(]7:(>,+3&&(&&%D(23*2+7?(&]%&)((*((&?(2)(+3*+(&,*CD2*&:)(>%:(:(>(:(&)(>(&?(2:7()+3*+(&>%&)2(++(&H -.

23 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer RELATIE VEGETATIE EN BEHEER Tijdens het veldwer was het regelmatig mogelij om de effecten van het beheer op de vegetatie waar te nemen. Op de volgende fotopagina s worden ter illustratie een aantal voorbeelden gegeven van ontwielingen in de vegetatie die een rechtstrees verband hebben met het gevoerde beheer (waterpeil, beweiding, bemesting en maaibeheer). Figuur De hoogteligging en drooglegging hebben een grote invloed op de vegetatie. Een perceel dat op de hoger gelegen delen volledig wordt gedomineerd door Grote Vossenstaart(onder) is in de lager gelegen delen begroeid met Bloemrij grasland (boven).(deelgebied Paddepoel perceel 949). 21

24 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer Figuur Door vernatting is in een deel van het zuidelije deel van Paddepoel de vegetatie relatief laagblijvend en goed doordringbaar voor uiens. Tijdens het veldwer zaten hier zowel tureluurs als ieviten met uiens (Paddepoel 913). Figuur Perceel dat extensief wordt begraasd door rundvee. Het perceel is voldoende bloemrij, de structuur van de vegetatie is voor uiens voldoende open en doordringbaar, maar biedt tegelijertijd oo voldoende deing. (Paddepoel perceel 967) 22

25 Vegetatie weidevogelreservaten Reitdiep Rapportnummer Figuur Perceel met Gras- ruidenmix (Stadium 3), intensief begraasd door rundvee. Voor Grutto en Tureluur is een dergelij intensief begraasd perceel minder geschit. Het gras is te ort, er is onvoldoende deing en de bloemrijdom is bepert. Voor Scholester en Kievit unnen dergelije percelen door hun openheid wel geschit zijn, zowel in de nestfase als in de uienfase. (Schilligeham perceel 1085) Figuur Perceel met dominantie van Grote Vossenstaart. Waarschijnlij is het perceel door een combinatie van overbemesting en laat maaien verruigd met Grote brandnetel en Ridderzuring. Een dergelij perceel is voor uiens van Grutto, Tureluur, Kievit en Scholester ondoordringbaar. (Paddepoel perceel 921) 23

26 ;+2-2*$<*(,&+)'.',-2$8*2(*5$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$$ F> E+)E,C.(.)'')1$,()%) X*2)(8(77)(>*&:]%&)(:(,CD*+2D(*)]77Z(*)(]7:(>+3*+(&,]%&)(](:(2%2*(*&)(Z(*)(]7:(>(,(]%2(& *&D(2K(*2)*(=:(8*()+%&D(2]7>:(&)(:(C7&C>3)(()Z7)(&5 Q%&)(8*$&%-V.8(77)((>)(=(C(>(&*&D(2K(*2)*(=:(8*()*,)(8(77)(>*&:*&D(27&)(,2%%&)()*%:%? Z((:(:(](&H;(C(>(&?(2((&,>(CD2(74?%2*:(8(77)(>*&:+7?(&]((>%>:(C>3,2()*&)(D7:(()(>(&]%& )(](,CD*>>(&)()((>:(8*()(&]77HL(=(C(>(&?(2((&:7()(8(77)(>*&:`*$&]%%+>%:(:(>(:(&*&)( &%8*$D(*)]%&)(%%&Z(`*:(dL*(=$(,_H E&Q1139LE-'<'(`*$&(>%2*(4]((>=(C(>(&)*(((&,>(CD2(8(77)(>*&:%>,+3*+(&>%&)D(88(&:(+(:(&H L*2Z7)2]77&%?(>*$+](77`%%+2)77)7?*&%&2*(]%&A72(]7,,(&,2%%2(&((&,>(CD2)77)*&:8%(1 )*CD2(](:(2%2*(HL%%&%%,2`*$&((>%2*(4]((>=(C(>(&%?%%&8>7(*(&)(+3*)(&HL(,>(CD2(+3*+(&=(C(>(& 8(]*&)(&`*CD]77&%?(>*$+*&D(2M77)(>*$+()((>8*$S>(*&A%&Z()(&D(2`3*)(>*$+()((>8*$'(++3?HL( =(C(>(&)*(>%&:,D(2J3)(L*(=$(>*::(&+7?(&7](D(2%>:(?((&%>,:7()+3*+(&>%&)&%%]7(&H E&R&*+.)--+2`*$&(>%2*(4]((>=(C(>(&%>,:7()+3*+(&>%&)8(77)((>)H'(2%%&2%>=(C(>(&)%2?%2*:272,>(CD2*,8(77)((>)*,*&](D73)*&:272)(7](*:()((>:(8*()(&8(=(+2(&Z7)2?(2&%?(](77`%%+2 )77=(C(>(&?(2((&:(*&:(8>7(?*$+)7?HL7?*&%&2*(]%&A72(]7,,(&,2%%2+7?2*&(>%2*(48(=(+2(?%2(]77HL(?((,2(=(C(>(&?(2((&,>(CD2(8(77)(>*&:>*::(&*&D(2:(8*()%%&)(J3)()7=(Z(:H E& )( S('2*).2'5&)(' `*$& (>%2*(4 ]((> =(C(>(& )*( ((& :7()( 74 :7()( 272?%2*:( 8(77)(>*&: %>, +3*+(&>%&)D(88(&:(+(:(&HE&](:(>*$+*&:?(2)(%&)(()((>:(8*()(&+7?2)(+Z%>*2(*2]%&D(2+3*+(&>%&) *&)(T()(&(2*>,2(=7>)()%&77+=7,*2*(4&%%]7(&HE&((&8(=(+2%%&2%>=(C(>(&*,((CD2(Z(>,=%+( ]%&((&2()*CD2(](:(2%2*(,23C233HL*2*,]77%>*&D(277,2(>*$+)((>]%&)(T()(&(2*>,2(=7>)(D(2:(]%>H E&T-((5&)`*$&(>%2*(4]((>=(C(>(&?(2((&?%2*:272,>(CD2)77)*&:8%()*CD2(](:(2%2*((&)7?*&%&2*( ]%&A72(]7,,(&,2%%2HL*2*,]77%>D(2:(]%>*&)(D7:(:(>(:(&=(C(>(&H6*$)((*&)8(77)(>*&:`*$& )(,7&)%&+,)(C%2(:7*(m&d:7()_(&d:7()272?%2*:_+3*+(&>%&)D(2:772,2HL(=(C(>(&?(2)(8(,2( -U

Soortensamenstelling van de Kamgrasweiden

Soortensamenstelling van de Kamgrasweiden Soortensamenstelling van de Kamgrasweiden Grassen Kruiden Vlinderbloemigen Kamgras Madeliefje Witte klaver Engels raaigras Paardenbloem Rode klaver Beemdlangbloem Scherpe boterbloem Kleine klaver Ruw beemdgras

Nadere informatie

Oeverplanten in Lelystad

Oeverplanten in Lelystad Oeverplanten in Lelystad Inleiding Lelystad is rijk aan water. Binnen de bebouwde kom is een blauwe dooradering aanwezig van talloze wateren. Om de waterbergingscapaciteit te vergroten en de leefomgeving

Nadere informatie

Kruidenrijk gras voor de veehouderij

Kruidenrijk gras voor de veehouderij Kruidenrijk gras voor de veehouderij Slotsymposium praktijknetwerk Natuurlijk kruidenrijk gras voor de veehouderij Aanleg en beheer van kruidenrijk grasland Rob Geerts Wageningen 12 maart 2014 Inhoud van

Nadere informatie

Begrazing in het Zwanenbroekje

Begrazing in het Zwanenbroekje Begrazing in het Zwanenbroekje De invloeden van begrazing op de ontwikkeling van natuurweides. Roel van Dijk Djessie Donkers Jeroen Jansen TB1-5a Ecoxperience Wat is de invloed van Begrazing op de ontwikkeling

Nadere informatie

Wetenschappelijke naam: Bellis Perennis. Compositae

Wetenschappelijke naam: Bellis Perennis. Compositae Gemaakt door: Datum: Thomas Rozendaal 9-10-'11 Pagina 3 Madelief Pagina 4 Kale jonker Pagina 5 Speerdistel Pagina 6 Boterbloem Pagina 7 Gewone Brunel Pagina 8 Witte smeerwortel Pagina 9 Guichelheil Pagina

Nadere informatie

Bloemenweides rijkdom aan cases

Bloemenweides rijkdom aan cases inhoudstafel Bloemenweides rijkdom aan cases Basics Beheer 17 februari 2015 Groeninnovatieforum Basics < eindbeeld > Basics < communicatie naar burger > Dynamische beplanting met natuurlijke uitstraling

Nadere informatie

Onderstaande wilde planten waren op de wilde bloemententoonstelling IT HEIDENSKIP BLOEIT, 23 en 24 mei 2009 in It Heidenskip te zien.

Onderstaande wilde planten waren op de wilde bloemententoonstelling IT HEIDENSKIP BLOEIT, 23 en 24 mei 2009 in It Heidenskip te zien. IT HEIDENSKIP BLOEIT Lijst van gevonden wilde planten. Onderstaande wilde planten waren op de wilde bloemententoonstelling IT HEIDENSKIP BLOEIT, 23 en 24 mei 2009 in It Heidenskip te zien. Deze planten

Nadere informatie

Verslag Eindejaars Plantenjacht 2015 Natuurgroep Kockengen

Verslag Eindejaars Plantenjacht 2015 Natuurgroep Kockengen Verslag Eindejaars Plantenjacht 2015 Natuurgroep Kockengen Speuren naar bloeiende planten langs het Henri Dunantpad, 30 december 2015 foto: Pieter Hielema Theo van Schie Eindejaars Plantenjacht 2015 FLORON

Nadere informatie

Verslag van de excursie naar Hitland-Noord 3 juni 2015

Verslag van de excursie naar Hitland-Noord 3 juni 2015 Steenoven Bloeiende berm langs de IJsseldijk Verslag van de excursie naar Hitland-Noord 3 juni 2015 Op 3 juni gingen we vijf man sterk naar Hitland en deze maal naar Hitland-Noord. We parkeren op een parkeerplaats

Nadere informatie

Screening ecologisch potentieel grasvlakken:

Screening ecologisch potentieel grasvlakken: Studiegebied Biotechniek Campus Roeselare Wilgenstraat 32 8800 ROESELARE Screening ecologisch potentieel grasvlakken: Staden Bregt Roobroeck 2015 2 INLEIDING Deze studie kadert in de maatschappelijke dienstverlening

Nadere informatie

Kruiden in grasland en de gezondheid van melkvee

Kruiden in grasland en de gezondheid van melkvee Kruiden in grasland en de gezondheid van melkvee Deel 1: De potentiële medicinale waarde van kruiden in grasland BO-12.10-002.01-005 Antibioticavrije productie deelproject Gezondheid van vee door diverse

Nadere informatie

ENERGIE UIT LANDSCHAPSONDERHOUD. Pieter Verdonckt Mathias D Hooghe

ENERGIE UIT LANDSCHAPSONDERHOUD. Pieter Verdonckt Mathias D Hooghe ENERGIE UIT LANDSCHAPSONDERHOUD Pieter Verdonckt Mathias D Hooghe Inhoud workshop Energie uit landschapsonderhoud landschapsonderhoud Energie uit maaisel Energie uit houtige biomassa Korte omloophout Energie

Nadere informatie

BIJLAGE 5: Voorbeelden

BIJLAGE 5: Voorbeelden BIJLAGE 5: Voorbeelden Hieronder worden twee uitgewerkte voorbeelden gegeven, de inschatting van de bedekkingen is fictief en is dus in de praktijk niet gebruikt als basis voor de BWK-typologie. Voorbeeld

Nadere informatie

Natuurtoets ten behoeve van het nieuwbouwproject De nieuwe Landen 2 te Lemelerveld

Natuurtoets ten behoeve van het nieuwbouwproject De nieuwe Landen 2 te Lemelerveld Natuurtoets ten behoeve van het nieuwbouwproject De nieuwe Landen 2 te Lemelerveld Inventarisatie en beoordeling van beschermde flora en fauna in het kader van de natuurwet- en regelgeving Goutbeek, Flora

Nadere informatie

veldgids Beheer van water- en oeverplanten in het gebied van Waterschap De Dommel

veldgids Beheer van water- en oeverplanten in het gebied van Waterschap De Dommel veldgids Beheer van water- en oeverplanten in het gebied van Waterschap De Dommel Planten en beheer Deze gids is gemaakt voor afdeling Onderhoud van Waterschap De Dommel. Maar ook voor externe organisaties

Nadere informatie

Romain Timmermans Tom Delvaux

Romain Timmermans Tom Delvaux Datum excursie: 13/05/2013 Hokcode: E6 4734 Plaats: Heks Gids: Bert Berten Deelnemers: Jos Lenaerts Jean Vangrinsven Georges Peters Jos Eykens Theo Nulens Frank Ryckeboer Lydia Vanberghen Annemie Verheyden

Nadere informatie

Vegetatieonderzoek aan proefvlakken in door Agrarisch Natuurbeheer Weststellingwerf beheerde bermen in de jaren 2002, 2008 en 2015.

Vegetatieonderzoek aan proefvlakken in door Agrarisch Natuurbeheer Weststellingwerf beheerde bermen in de jaren 2002, 2008 en 2015. Vegetatieonderzoek aan proefvlakken in door Agrarisch Natuurbeheer Weststellingwerf beheerde bermen in de jaren 2002, 2008 en 2015. December 2015 H.J. Jager, Oldeberkoop Ph. J. Zeinstra, Ter Idzard 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

LANDLAB studio voor landschapsarchitectuur. Iepenarboretum, Amsterdam. EYE-plein, Amsterdam

LANDLAB studio voor landschapsarchitectuur. Iepenarboretum, Amsterdam. EYE-plein, Amsterdam Eilandenboulevard Groen talud l Pilot LANDLAB studio voor landschapsarchitectuur Funenpark, Funenpark, Amsterdam Amsterdam Iepenarboretum, Amsterdam LANDLAB studio voor landschapsarchitectuur LANDLAB studio

Nadere informatie

SLOBKOUSNIEUWS 25 jrg2

SLOBKOUSNIEUWS 25 jrg2 SLOBKOUSNIEUWS 25 jrg2 Dankzij de medewerking van bevoegd boswachter Vanessa Geenens bekwamen we de toelating van ANB om te gaan inventariseren in Lozerheide. Ze had me vorige week gemeld dat ze spijtig

Nadere informatie

crommetuynstraat te meterik, gemeente horst aan de maas Plan Opdrachtgever Plangroep Heggen verkennend natuurwaardenonderzoek

crommetuynstraat te meterik, gemeente horst aan de maas Plan Opdrachtgever Plangroep Heggen verkennend natuurwaardenonderzoek Plan crommetuynstraat te meterik, gemeente horst aan de maas verkennend natuurwaardenonderzoek Opdrachtgever Plangroep Heggen Heukelom Verbeek landschapsarchitectuur Gulpen, 17 september 2008 kon. julianastraat

Nadere informatie

Graslandbeheer en erosiebestendigheid van primaire waterkeringen van Texel

Graslandbeheer en erosiebestendigheid van primaire waterkeringen van Texel Graslandbeheer en erosiebestendigheid van primaire waterkeringen van Texel In opdracht van Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, District Kust 2 Alterra-rapport 872 Graslandbeheer en erosiebestendigheid

Nadere informatie

Het belang van kruiden en vlinderbloemigen in graslanden

Het belang van kruiden en vlinderbloemigen in graslanden Het belang van kruiden en vlinderbloemigen in graslanden Rob Geerts en Koos Verloop NVWV studiedag 17-4-2007 Landhorst NB Inhoud van deze presentatie Graslanden van vroeger en nu Mineralen en sporen in

Nadere informatie

Resultaten botanische samenstelling. Gerjan Hilhorst KTC De Marke Hengelo

Resultaten botanische samenstelling. Gerjan Hilhorst KTC De Marke Hengelo Resultaten botanische samenstelling Gerjan Hilhorst KTC De Marke Hengelo Resultaten Botanische samenstelling zode Wat is er gedaan? November 2014 op 18 bedrijven de botanische samenstelling beoordeelt

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Samenvatting Inleiding... 4 Onderzoeksmethoden Onderzoeksresultaten Westhoffbos... 7 Conclusies Aanbevelingen...

Inhoudsopgave. Samenvatting Inleiding... 4 Onderzoeksmethoden Onderzoeksresultaten Westhoffbos... 7 Conclusies Aanbevelingen... 2 eindversie Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Onderzoeksmethoden... 6 Onderzoeksresultaten Westhoffbos... 7 Conclusies... 16 Aanbevelingen... 16 Onderzoeksresultaten Liniedijk... 17 Vergelijking

Nadere informatie

PWG-excursie naar de Rhoonse Grienden op 6 mei 2015

PWG-excursie naar de Rhoonse Grienden op 6 mei 2015 Knotwilg met ingegroeide Gewone esdoorn Kooigat en in de verte de Oude Maas PWG-excursie naar de Rhoonse Grienden op 6 mei 2015 Op 6 mei trokken we 6 man sterk naar de Rhoonse grienden. Het was stormachtig

Nadere informatie

Nieuwsbrief Plantenwerkgroep KNNV Regio Alkmaar

Nieuwsbrief Plantenwerkgroep KNNV Regio Alkmaar Nieuwsbrief Plantenwerkgroep KNNV Regio Alkmaar Dertiende jaargang, no.4 14 juni 2015 Goud en zilver in de Nollen Het was ons nog niet eerder gelukt om tijdens één excursie zowel goudhaver als zilverhaver

Nadere informatie

WE ZAGEN: SLOBKOUSNIEUWS 28 jrg6. Op 27 juli gingen de slobkousje onder leiding van André plantjes zoeken in de Vennen.

WE ZAGEN: SLOBKOUSNIEUWS 28 jrg6. Op 27 juli gingen de slobkousje onder leiding van André plantjes zoeken in de Vennen. SLOBKOUSNIEUWS 28 jrg6 Op 27 juli gingen de slobkousje onder leiding van André plantjes zoeken in de Vennen. Ine, Nicole, Gérard, Guido, Luc & Luc, Paul, Dirk, Jan, Marc en Anita volgden in zijn spoor.

Nadere informatie

Ekwadraat T.a.v. mevrouw K. Cnossen Postbus BP Leeuwarden B2012/151

Ekwadraat T.a.v. mevrouw K. Cnossen Postbus BP Leeuwarden B2012/151 19-07-2012 Ekwadraat T.a.v. mevrouw K. Cnossen Postbus 827 8901 BP Leeuwarden B2012/151 Rapportage toetsing Flora- en faunawet Pitrus 9, Barger-Compascuum Akkoord: drs. G.J. Berg Paraaf: Deze publicatie

Nadere informatie

De kern ligt bij plasdras

De kern ligt bij plasdras 7-3-2014 Inleiding presentatie Weidevogelbeheer Vereniging Noardlike Fryske Wâlden Weidevogelaantallen 2009-2012 Plasdras voor meer weidevogels Netwerken voor vitale populaties De kern ligt bij plasdras

Nadere informatie

Datum excursie: 11/06/2012 Hokcode: D Plaats: Koersel Gids: Bert Berten. Theo Nulens LPW

Datum excursie: 11/06/2012 Hokcode: D Plaats: Koersel Gids: Bert Berten. Theo Nulens LPW Datum excursie: 11/06/2012 Hokcode: D6 1643 Plaats: Koersel Gids: Bert Berten Deelnemers: Roy Hendrikx Richard Pawlowski Ine Reynders Jean Vangrinsven Theo Nulens Wetenschappelijke naam Nederlandse naam

Nadere informatie

Natuurtoets ten behoeve van de wijziging van het bestemmingsplan van enkele percelen langs de Hoenderweg en de Vilstersedijk te Lemelerveld

Natuurtoets ten behoeve van de wijziging van het bestemmingsplan van enkele percelen langs de Hoenderweg en de Vilstersedijk te Lemelerveld Natuurtoets ten behoeve van de wijziging van het bestemmingsplan van enkele percelen langs de Hoenderweg en de Vilstersedijk te Lemelerveld Inventarisatie en beoordeling van beschermde flora en fauna in

Nadere informatie

Natuurlijk kruidenrijk gras voor de veehouderij

Natuurlijk kruidenrijk gras voor de veehouderij Natuurlijk kruidenrijk gras voor de veehouderij De meerwaarde van kruiden voor biodiversiteit én vee Rob Geerts Weidevogelkennisdag Friesland Burgum, 7 maart 2013 Inhoud van deze presentatie Hernieuwde

Nadere informatie

Waarde van kruidenrijk gras en inpassing in de bedrijfsvoering

Waarde van kruidenrijk gras en inpassing in de bedrijfsvoering Waarde van kruidenrijk gras en inpassing in de bedrijfsvoering Hein Korevaar Slotbijeenkomst Praktijknetwerk Natuurlijk kruidenrijk gras voor de veehouderij; Wageningen 12 maart 2014 Inhoud van presentatie

Nadere informatie

1 9 NOV 2002. Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Projectbureau Zeeweringen T.a.v. Dhr. P. Hengst Postbus 114 4460 AC Goes. Ing. E.

1 9 NOV 2002. Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Projectbureau Zeeweringen T.a.v. Dhr. P. Hengst Postbus 114 4460 AC Goes. Ing. E. Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Projectbureau Zeeweringen T.a.v. Dhr. P. Hengst Postbus 114 4460 AC Goes Contactpersoon ng. E. Parée Datum 1 9 NOV 2002 Ons kenmerk

Nadere informatie

in de Krommenieër Woudpolder, Weijenbus en Vroonmeer, Polder de Zeevang-West, en Waterland-Oost in 2009

in de Krommenieër Woudpolder, Weijenbus en Vroonmeer, Polder de Zeevang-West, en Waterland-Oost in 2009 Grutto s in de Krommenieër Woudpolder, Weijenbus en Vroonmeer, Polder de Zeevang-West, en Waterland-Oost in 2009 Resultaten Alarmtellingen Niels Raes, Dorien Hoogeboom, Theo Baas, Frank Visbeen & Kees

Nadere informatie

BEIJEIDING NATUURGEBIEDEN DOOR SCHAPEN, PINKEN EN PAARDEN IN DE LAUWERSZEE. c-. door. R. Nouta. 1981-295 Abb december -- -

BEIJEIDING NATUURGEBIEDEN DOOR SCHAPEN, PINKEN EN PAARDEN IN DE LAUWERSZEE. c-. door. R. Nouta. 1981-295 Abb december -- - W E R K D O C U M E N T c-. 14546 BEIJEIDING NATUURGEBIEDEN DOOR SCHAPEN, PINKEN EN PAARDEN IN DE LAUWERSZEE door R. Nouta 1981-295 Abb deceber., I & :! : T E R I E V A N V E R K E E R E N W A T E R S

Nadere informatie

Inventarisatie oever- en waterplanten van waterlopen in de wijk Spierveen in Eelde-Paterswolde

Inventarisatie oever- en waterplanten van waterlopen in de wijk Spierveen in Eelde-Paterswolde Inventarisatie oever- en waterplanten van waterlopen in de wijk Spierveen in Eelde-Paterswolde Grote kattenstaart (foto Ynze de Boer) PLANTENWERKGROEP IVN Eelde-Paterswolde Inventarisatie: april-juli 2009

Nadere informatie

T I I Grasbufferstroken

T I I Grasbufferstroken I Grasbufferstroken Grasbufferstroken Principe Een grasbufferstrook moet het afstromende water afremmen zodat het meegevoerde sediment in de strook wordt afgezet. Omdat de oppervlakte van de aaneengesloten

Nadere informatie

Opzet. Streefbeelden Graslanden. Fasen van ontwikkeling. Hooilanden. Tussenfase 0: Raaigras-weide KNNV afdeling Delfland. Tussenfase 1: Grassen-mix

Opzet. Streefbeelden Graslanden. Fasen van ontwikkeling. Hooilanden. Tussenfase 0: Raaigras-weide KNNV afdeling Delfland. Tussenfase 1: Grassen-mix Opzet Streefbeelden Graslanden Wat is de doelstelling; Wat willen we er mee? Hooilanden Fasen van ontwikkeling Botanisch waardevolle graslanden De dominantfase als bottleneck Doelstelling bloemrijk: verschralen

Nadere informatie

Bermenplan Assen. Definitief

Bermenplan Assen. Definitief Definitief Opdrachtgever: Opdrachtgever: Gemeente Assen Gemeente Mevrouw Assen ing. M. van Lommel Mevrouw M. Postbus van Lommel 30018 Noordersingel 940033 RA Assen 9401 JW T Assen 0592-366911 F 0592-366595

Nadere informatie

PVM AKKERRANDENMENGSELS MATERIALEN. Telefoon 0316-248099 Telefax 0316-248083

PVM AKKERRANDENMENGSELS MATERIALEN. Telefoon 0316-248099 Telefax 0316-248083 PVM EENJARIG MENGSEL KRUIDENRIJKE ZOOM/BLOEMRIJK GRASLAND NR. 1 Doelsoort : Planten die van nature in Nederland op kleigronden voorkomen (=inheemse flora). Mengsel : Meerjarig mengsel met plantensoorten

Nadere informatie

Inventarisatie planten op muren van (monumentale) bruggen en sluizen

Inventarisatie planten op muren van (monumentale) bruggen en sluizen WATERSCHAP NOORDERZIJLVEST Inventarisatie planten op muren van (monumentale) bruggen en sluizen Periode: 2004/2005 Opdrachtgever: NOORDERZIJLVEST J.R. Starke & K.R. Strating, afdeling project en advies

Nadere informatie

gen hof 1 te termaar, gemeente margraten Plan Opdrachtgever dhr. hartmans verkennend natuurwaardenonderzoek Gulpen, 18 juni 2008

gen hof 1 te termaar, gemeente margraten Plan Opdrachtgever dhr. hartmans verkennend natuurwaardenonderzoek Gulpen, 18 juni 2008 Plan gen hof 1 te termaar, gemeente margraten verkennend natuurwaardenonderzoek Opdrachtgever dhr. hartmans Heukelom Verbeek landschapsarchitectuur Gulpen, 18 juni 2008 kon. julianastraat 21a 6271 cb gulpen

Nadere informatie

Planten voor Vlinders en Rupsen

Planten voor Vlinders en Rupsen Bont zandoogje Rups (gestreepte) witbol Groot dikkopje Rups (gestreepte) witbol Bruin zandoogje Rups (rood) zwenkgras Distelvlinder Rups akkerdistel Bruin zandoogje Rups algemene grassoorten Groot dikkopje

Nadere informatie

rijkswaterstaat ministerie van verkeer en waterstaat toelichting vegetatiekaart DE BLAUWE KAMER _51 UI ) meetkundige dienst

rijkswaterstaat ministerie van verkeer en waterstaat toelichting vegetatiekaart DE BLAUWE KAMER _51 UI ) meetkundige dienst ministerie van verkeer en waterstaat rijkswaterstaat _51 UI ) toelichting vegetatiekaart DE BLAUWE KAMER meetkundige dienst : ' A 'f «,.; "Va < 3 0? J

Nadere informatie

Monitoring Natuurgebied Kerkeveld, Wijchen 2012

Monitoring Natuurgebied Kerkeveld, Wijchen 2012 Monitoring Natuurgebied Kerkeveld, Wijchen 2012 Hans Hollander 14 september 2012 Rapport 19 ir. Hans Hollander Oudelaan 2005 6605 SC Wijchen 024-6412564 hanshollander@xmsnet.nl Overige publicaties: 1 Hollander,

Nadere informatie

Natuur in de IJsseldelta

Natuur in de IJsseldelta Natuur in de IJsseldelta Het Keteleiland in 2003 door Niels Jeurink Het bijzondere van het Keteleiland De IJsseldelta is één van de weinige, zo niet de enige, nog goed ontwikkelde delta s in Nederland.

Nadere informatie

Bevindingen Flora- en fauna inventarisaties

Bevindingen Flora- en fauna inventarisaties Bevindingen Flora- en fauna inventarisaties Ten behoeve van de implementatie Floraen faunawet rapportage 02.04.13 Amsterdamse Golf Club NLadviseurs adviesbureau voor natuurbeheer en landschapsoptimalisering

Nadere informatie

Ontwikkeling en beheer van natuurgraslanden in Utrecht: Kruiden- en faunarijk grasland

Ontwikkeling en beheer van natuurgraslanden in Utrecht: Kruiden- en faunarijk grasland Provincie Utrecht, afdeling FLO, team NEL, 5 februari 2015 is het basis-natuurgrasland. Het kan overal voorkomen op alle grondsoorten en bij alle grondwaterstanden, maar ziet er dan wel steeds anders uit.

Nadere informatie

SLOBKOUSNIEUWS 28 jrg3

SLOBKOUSNIEUWS 28 jrg3 SLOBKOUSNIEUWS 28 jrg3 Wegens te druk vorige week een dubbel slobkousnieuws deze keer. Ja grootvader zijn met 8 kleinkinderen heeft gevolgen in deze vakantieperiode! Op woensdag 21 augustus trokken de

Nadere informatie

Nieuwsbrief Plantenwerkgroep KNNV Regio Alkmaar

Nieuwsbrief Plantenwerkgroep KNNV Regio Alkmaar Nieuwsbrief Plantenwerkgroep KNNV Regio Alkmaar Veertiende jaargang, no. 6 20 juli 2016 Het voormalige Schoehuijs terrein Langs de Koedijkerstraatweg ligt het voormalige Schoehuijsterrein. Het bedrijf

Nadere informatie

Beheer van een gangbaar graslandperceel

Beheer van een gangbaar graslandperceel Graslandperceel Een graslandperceel heeft een vegetatie met vooral grassen, maar ook met meerjarige, overblijvende kruiden. Gangbaar beheerde percelen bestaan voor bijna 100% uit hoogproductieve grassen.

Nadere informatie

Eindrapportage Slootkwaliteitsplan in de Braakpolder bij Kolhorn

Eindrapportage Slootkwaliteitsplan in de Braakpolder bij Kolhorn Eindrapportage Slootkwaliteitsplan in de Braakpolder bij Kolhorn Juni 2013 Foto s: Frode Numan, Paulien de Gaaij, Pieke Molenaar, Oda Bögels 1 INHOUD Pilot Slootkwaliteitsplan in de Braakpolder... - 3

Nadere informatie

Rotterdamseweg 223. KNNV afdeling Delfland. Cor Nonhof

Rotterdamseweg 223. KNNV afdeling Delfland. Cor Nonhof Rotterdamseweg 223 KNNV afdeling Delfland Cor Nonhof Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging KNNV afdeling Delfland Postbus 133 2600 AC DELFT afdelingdelfland@knnv.nl www.knnv.nl/afdelingdelfland

Nadere informatie

Berminventarisatie 2013

Berminventarisatie 2013 Grote ratelaar Berminventarisatie 2013 Voor: Gemeente Bernheze Door: Floron-werkgroep IVN Bernheze Inhoud Kaart Blz. Inhoudsopgave 1 Kaart Heesch A 2 Kaart Heeswijk/Dinther B 3 Kaart Loosbroek C 4 Kaart

Nadere informatie

Water- en oeverplanten in de zandwinplas in de Hiensche Uiterwaarden bij Dodewaard

Water- en oeverplanten in de zandwinplas in de Hiensche Uiterwaarden bij Dodewaard Water- en oeverplanten in de zandwinplas in de Hiensche Uiterwaarden bij Dodewaard Bureau Daslook 2 Water- en oeverplanten in de zandwinplas in de Hiensche Uiterwaarden bij Dodewaard Dr. Ger Boedeltje

Nadere informatie

De Groenzoom Planten 1

De Groenzoom Planten 1 De Groenzoom Planten 1 Inhoudsopgave Brunel prunella vulgaris Brunel (Prunella vulgaris ) 3 Cichorei ( Cichorium intybus ) 4 Echte koekoeksbloem (Silene flos-cuculi) 5 Egelboterbloem ( Ranunculus flammula

Nadere informatie

15 ton ds. 7,5 ton ds. Bron: Opbrengst in kg ds per ha. kg meetmelk per ha

15 ton ds. 7,5 ton ds. Bron: Opbrengst in kg ds per ha. kg meetmelk per ha 1 2 17500 Opbrengst in kg ds per ha 15000 12500 10000 7500 15 ton ds 7,5 ton ds 5000 0 5000 10000 15000 20000 25000 30000 35000 40000 kg meetmelk per ha Bron: 3 Onkruid Vers gras Verschil VEM (Voederwaarde)

Nadere informatie

LPW. Datum excursie: 6/05/2013 Hokcode: D Plaats: Opoeteren Gids: Robert Delbroek

LPW. Datum excursie: 6/05/2013 Hokcode: D Plaats: Opoeteren Gids: Robert Delbroek Datum excursie: 6/05/2013 Hokcode: D7 1432 Plaats: Opoeteren Gids: Robert Delbroek Deelnemers: Nicole Rinkes Jos Eykens Georges Peters Theo Nulens Wetenschappelijke naam Nederlandse naam Rode lijst Vlaanderen

Nadere informatie

DETERMINEERTABEL VOOR GRASSEN

DETERMINEERTABEL VOOR GRASSEN DETERMINEERTABEL VOOR GRASSEN DELEN VAN EEN GRASPLANTJE kroonkfje (lemm) rtje loempje vruchteginsel kelkkfje vertkking r (loeiwijze) loeistengel (grshlm) ldschijf oortjes ldschijf ldschede ldschijf tongetje

Nadere informatie

De inrichting en het beheer van de kwelders sluit aan bij het Kwelderherstelprogramma Groningen.

De inrichting en het beheer van de kwelders sluit aan bij het Kwelderherstelprogramma Groningen. Beschrijving kwelderherstelmaatregelen 1 1.1 Inleiding Aan de noordkust van Groningen heeft Groningen Seaports, mede ten behoeve van RWE, circa 24 ha. kwelders aangekocht. Door aankoop van de kwelders

Nadere informatie

QUICKSCAN EDESEWEG 51 WEKEROM

QUICKSCAN EDESEWEG 51 WEKEROM QUICKSCAN EDESEWEG 51 WEKEROM Colofon Opdrachtgever: Tulp-Bijl B.V. Titel: Quickscan Edeseweg 51 Wekerom Status: Definitief Datum: Februari 2013 Auteur(s): Ir. M. van Os Foto s: M. van Os Kaartmateriaal:

Nadere informatie

WEIDEVOGELS LOPIKERWAARD

WEIDEVOGELS LOPIKERWAARD WEIDEVOGELS LOPIKERWAARD 214 Er is goed nieuws en er is slecht nieuws WEIDEVOGELS LOPIKERWAARD 214: ER IS GOED NIEUWS EN ER IS SLECHT NIEUWS Sinds 211 telt DNatuur voor ANV Lopikerwaard hoeveel Grutto

Nadere informatie

Groeistoffen in Weiland. Een onmisbare en betrouwbare partner! Basisonkruidbestrijding. goedkope en rendabele investering

Groeistoffen in Weiland. Een onmisbare en betrouwbare partner! Basisonkruidbestrijding. goedkope en rendabele investering Basisonkruidbestrijding = goedkope en rendabele investering Behandel elke weide minstens 1 keer om de 2 jaar Groeistoffen in Weiland Een onmisbare en betrouwbare partner! De onkruidbestrijding in grasland

Nadere informatie

Bermbeheerplan voor een ecologisch waardevolle berm langs te Elingen

Bermbeheerplan voor een ecologisch waardevolle berm langs te Elingen Bermbeheerplan voor een ecologisch waardevolle berm langs te Elingen 1. Inleiding In het dichtbebouwde Vlaanderen zijn bermen overal te vinden. Meestal vervullen ze een vrij belangrijke ecologische rol,

Nadere informatie

Bijlage 2 Streefbeeldvegetatie van natuurvriendelijke oevers

Bijlage 2 Streefbeeldvegetatie van natuurvriendelijke oevers Bijlage 2 Streefbeeldvegetatie van natuurvriendelijke oevers Inleiding Doel van deze notitie is aan te geven welke soorten oeverplanten in verschillende omstandigheden het best kunnen worden aangeplant

Nadere informatie

Agrarisch Natuurbeheer: wat kost het, wat levert het op, hoe kan het beter? David Kleijn

Agrarisch Natuurbeheer: wat kost het, wat levert het op, hoe kan het beter? David Kleijn Agrarisch Natuurbeheer: wat kost het, wat levert het op, hoe kan het beter? David Kleijn Landbouwgebied Productie van voedsel en grondstoffen Natuur op boerenland Intensivering van landbouw Agrarisch natuurbeheer

Nadere informatie

Datum excursie: 2/08/2010 Hokcode: D Plaats: As Gids: Lily Gora LPW

Datum excursie: 2/08/2010 Hokcode: D Plaats: As Gids: Lily Gora LPW Datum excursie: 2/08/2010 Hokcode: D7 3331 Plaats: As Gids: Lily Gora Deelnemers: Rita Declerq Jan Vanderstraeten Hugo Vanderlinden Richard Pawlowski Theo Nulens Luc Berger Pol Van Sanden Lut Sagaert Wetenschappelijke

Nadere informatie

SLOBKOUSNIEUWS 32 jrg2

SLOBKOUSNIEUWS 32 jrg2 SLOBKOUSNIEUWS 32 jrg2 13 slobkousen genoten van een milde zomeravond om op zoek te gaan naar planten in het Kolisbos waar Kelten en rovers huisden (als je de kaarten van Limburgs landschap mag geloven).

Nadere informatie

Kruidenrijk gras voor de veehouderij

Kruidenrijk gras voor de veehouderij Kruidenrijk gras voor de veehouderij Waar hebben we het over en wat is hun meerwaarde? Rob Geerts en Hein Korevaar (met bijdrage van Wim Schippers) Themadag NVWV & Praktijknetwerk Natuurlijk kruidenrijk

Nadere informatie

Flora- en Faunatoets voor uitbreidingsplan bedrijfsterrein Gebroeders Olieman, Tempeldijk 40

Flora- en Faunatoets voor uitbreidingsplan bedrijfsterrein Gebroeders Olieman, Tempeldijk 40 Flora- en Faunatoets voor uitbreidingsplan bedrijfsterrein Gebroeders Olieman, Tempeldijk 40 Flora- en Faunatoets voor uitbreidingsplan bedrijfsterrein Gebroeders Olieman, Tempeldijk 40 Colofon Opdrachtgever

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie 1 Achtergrondinformatie Planten groeien niet willekeurig door elkaar. Afhankelijk van verschillende milieufactoren (grondsoort, waterstand, zon, schaduw, betreding, bemesting, enz.) kunnen we verschillende

Nadere informatie

Veldbezoeken Het gebied is op 16 juli 2014 bezocht door Menno Reemer (EIS) samen met Hendrik Baas (gemeente Zoetermeer).

Veldbezoeken Het gebied is op 16 juli 2014 bezocht door Menno Reemer (EIS) samen met Hendrik Baas (gemeente Zoetermeer). Bijenvraagbaak casus 1: Zoetermeer Westerpark Menno Reemer (EIS Kenniscentrum Insecten) & Robbert Snep (Alterra) 6 oktober 2014 Vraagsteller: Hendrik Baas (Gemeente Zoetermeer) Gebied: Zoetermeer, Westerpark,

Nadere informatie

Voorwoord 5. Beleid 7 Hulpmiddelen 7 Gebruikers 8 Afbakening 8. DOELEN 9 Tussenfasen 10 Botanische doelen 10 GRASLANDTYPEN 10

Voorwoord 5. Beleid 7 Hulpmiddelen 7 Gebruikers 8 Afbakening 8. DOELEN 9 Tussenfasen 10 Botanische doelen 10 GRASLANDTYPEN 10 Veldgids Ontwikkeling van botanisch waardevol grasland in West-Vlaanderen INHOUD Gebruikswijzer voorflap Voorwoord 5 1. DOEL VAN DE GIDS 7 Beleid 7 Hulpmiddelen 7 Gebruikers 8 Afbakening 8 2. BOTANISCH

Nadere informatie

Weidevogels in een aantal gebieden in Overijssel in 2010. Inventarisatie van weidevogels in negen kerngebieden

Weidevogels in een aantal gebieden in Overijssel in 2010. Inventarisatie van weidevogels in negen kerngebieden Weidevogels in een aantal gebieden in Overijssel in 2010 Inventarisatie van weidevogels in negen kerngebieden COLOFON Titel: Weidevogels in een aantal gebieden in Overijssel in 2010 Subtitel: Inventarisatie

Nadere informatie

75% Gezond gazon. Vlaamse tuinen en gazon Milieuvriendelijk beheer, zonder zorgen. Dit terwijl gazon. Gazon en herbiciden

75% Gezond gazon. Vlaamse tuinen en gazon Milieuvriendelijk beheer, zonder zorgen. Dit terwijl gazon. Gazon en herbiciden Gezond gazon Vlaamse tuinen en gazon Milieuvriendelijk beheer, zonder zorgen 75% Oppervlakte Tijdsbesteding Groenresten Dit terwijl gazon arbeidsintensief is: wekelijks maaien, bemesten, sproeien in de

Nadere informatie

Gidssoorten voor het Groninger cultuurland

Gidssoorten voor het Groninger cultuurland Gidssoorten voor het Groninger cultuurland Provincie Groningen Afdeling Landelijk Gebied december 2004 1. Inleiding Bij de actualisatie van het natuur- en landschapsbeleid, is besloten dat gidssoorten

Nadere informatie

Nader onderzoek vegetatie en vleermuizen in het kader van de Flora- en faunawet

Nader onderzoek vegetatie en vleermuizen in het kader van de Flora- en faunawet Nader onderzoek vegetatie en vleermuizen in het kader van de Flora- en faunawet in verband met de voorgenomen herinrichting van een perceel aan de Kanaalstraat te Sneek Rapport 2009-115 E. van der Ploeg

Nadere informatie

Ontwikkeling en beheer van natuurgraslanden in Utrecht: veel gestelde vragen

Ontwikkeling en beheer van natuurgraslanden in Utrecht: veel gestelde vragen Provincie Utrecht, afdeling FLO, team NEL, 5 februari 2015 Inhoud 1 Definities... 1 2 Bemesten... 2 3 Uitmijnen... 2 4 Beweiden... 3 5 Maaifrequentie en maaitijdstip... 4 6 Inzaaien... 5 7 Pitrus... 5

Nadere informatie

Samen werken aan weidevogelbeheer

Samen werken aan weidevogelbeheer Samen werken aan weidevogelbeheer Sleutels tot succes Samen werken aan weidevogelbeheer Sleutels tot succes Landelijk gaan de weidevogels nog steeds achteruit. Maar er zijn plaatsen in Nederland waar het

Nadere informatie

Particulier Natuurbeheer bloemrijk grasland in Groot Mijdrecht Noord-Oost

Particulier Natuurbeheer bloemrijk grasland in Groot Mijdrecht Noord-Oost Particulier Natuurbeheer bloemrijk grasland in Groot Mijdrecht Noord-Oost De laatste jaren heeft de provincie in Groot Mijdrecht Noord-Oost gronden aangekocht voor de ontwikkeling van natuur. Natuurmonumenten

Nadere informatie

Index Natuur en Landschap. Onderdeel Agrarische beheertypen

Index Natuur en Landschap. Onderdeel Agrarische beheertypen Index Natuur en Landschap Onderdeel Agrarische beheertypen 7 oktober 2012 1 A01.01 Weidevogelpakketten A01.01.01 Weidevogelgrasland met rustperiode A01.01.02 Weidevogelgrasland met voorweiden A01.01.03

Nadere informatie

15 jaar vegetatieontwikkeling van de Foeperpot

15 jaar vegetatieontwikkeling van de Foeperpot 30 15 jaar vegetatieontwikkeling van de Foeperpot De Werkgroep Milieubeheer heeft de Foeperpot sinds 1988 in beheer. Het ca. 2 ha groot natuurterreintje tussen de Lievensweg, Mansberg en de Gavinstraat

Nadere informatie

pollaertshof te grathem, gemeente leudal Plan plangroep heggen Opdrachtgever verkennend natuurwaardenonderzoek aangepaste versie Gulpen, 10 maart 2009

pollaertshof te grathem, gemeente leudal Plan plangroep heggen Opdrachtgever verkennend natuurwaardenonderzoek aangepaste versie Gulpen, 10 maart 2009 Plan pollaertshof te grathem, gemeente leudal verkennend natuurwaardenonderzoek aangepaste versie Opdrachtgever plangroep heggen Heukelom Verbeek landschapsarchitectuur Gulpen, 10 maart 2009 kon. julianastraat

Nadere informatie

Onkruidbestrijding in grasland in het najaar

Onkruidbestrijding in grasland in het najaar Onkruidbestrijding in grasland in het najaar Inhoud Pag. 3 Pag. 10 Pag. 14 Pag. 15 Veel en goed ruwvoer Voordelen van een onkruidbestrijding in het najaar Middelen voor een onkruidbestrijding in het najaar

Nadere informatie

Aaanleg steigers Werelderfgoed Kinderdijk Quickscan Flora- en Fauanwet

Aaanleg steigers Werelderfgoed Kinderdijk Quickscan Flora- en Fauanwet . Aaanleg steigers Werelderfgoed Kinderdijk Quickscan Flora- en Fauanwet Natuur- en Vogelwacht De Alblasserwaard Postbus 151 3350 AD Papendrecht datum: februari 2014 Opstellers: C. Stam J.W. Verhagen Inhoudsopgave

Nadere informatie

15/04/2016. Gezonde paarden in natuur(l)(r)ijk grasland. Inleiding/kaders/doelstelling. Afstemmen van behoeftes. Koeiengrasland. Een koe is geen paard

15/04/2016. Gezonde paarden in natuur(l)(r)ijk grasland. Inleiding/kaders/doelstelling. Afstemmen van behoeftes. Koeiengrasland. Een koe is geen paard Gezonde paarden in natuur(l)(r)ijk grasland Inleiding/kaders/doelstelling Hoe kan dit samen gaan? 24 maart 2016, Gertjan Holshof, Idse Hoving Grasland typen Gras als paardenvoer Omschakeling Win-win situatie

Nadere informatie

22/04/2016. Gezonde paarden in natuur(l)(r)ijk grasland. Inleiding/kaders/doelstelling. Afstemmen van behoeftes

22/04/2016. Gezonde paarden in natuur(l)(r)ijk grasland. Inleiding/kaders/doelstelling. Afstemmen van behoeftes Gezonde paarden in natuur(l)(r)ijk grasland Inleiding/kaders/doelstelling Hoe kan dit samen gaan? 24 maart 2016, Gertjan Holshof, Idse Hoving Grasland typen Gras als paardenvoer Omschakeling Win-win situatie

Nadere informatie

Richtlijnen voor dijkgraslandbeheer

Richtlijnen voor dijkgraslandbeheer Richtlijnen voor dijkgraslandbeheer E. Hazebroek J.T.C.M. Sprangers Alterra-rapport 469 Alterra, Research Instituut voor de Groene Ruimte, Wageningen, 2002 REFERAAT Hazebroek, E. & J.T.C.M. Sprangers,

Nadere informatie

Aantal gevonden legsels in 2008

Aantal gevonden legsels in 2008 10 1 Broedpaaraantallen 2. Reproductie Na terugkomst van weidevogels in hun broedgebied vormen zich paren en kiezen de vogels een plek om te gaan broeden: de vestiging. Daarna komen twee belangrijke reproductiefasen:

Nadere informatie

Catalogus floragericht beheer gemeente Zoetermeer

Catalogus floragericht beheer gemeente Zoetermeer Catalogus floragericht beheer gemeente Zoetermeer gemeente Zoetermeer Versie februari 2010 Inhoud Pagina Achtergrond 3 Maaitijdstip mei 1x Maaien bollen vlakgras (krokussen) 5 Maaitijdstip juni 1x Maaien

Nadere informatie

Quick-scan natuurtoets Perceel naast Lage Heurnseweg 2a/2b De Heurne

Quick-scan natuurtoets Perceel naast Lage Heurnseweg 2a/2b De Heurne Quick-scan natuurtoets Perceel naast Lage Heurnseweg 2a/2b De Heurne Quick-scan natuurtoets Perceel naast Lage Heurnseweg 2a/2b De Heurne Opdrachtgever: Status Enzerink BV. Varsseveldseweg 49 7255 NR Hengelo

Nadere informatie

: Mevrouw M. Snellen : Postbus 10.000 : 5280 DA Boxtel

: Mevrouw M. Snellen : Postbus 10.000 : 5280 DA Boxtel RAPPORT betreffende een flora- en faunaonderzoek Boxtelseweg 64 te Liempde Datum : 8 juni 2012 Kenmerk : 1203E181/DBI/rap3 Contactpersoon : De heer D.D.C.A. Bijl Vrijgave : C. Brouwer bba (projectleider)

Nadere informatie

Gras en klaver: soort en rassenkeuze met respect voor natuur en milieu

Gras en klaver: soort en rassenkeuze met respect voor natuur en milieu Gras en klaver: soort en rassenkeuze met respect voor natuur en milieu Joost Baert 24 september 2013 Vlaams ruraal netwetwerk: Grasduinen in het gras Instituut voor Landbouw- en Visserijonderzoek Eenheid

Nadere informatie

Graslanden: een dynamisch ecosysteem

Graslanden: een dynamisch ecosysteem jaar Ossekampen Grasland Experiment Graslanden: een dynamisch ecosysteem Hein Korevaar, Rob Geerts & Wim Braakhekke 29 21 211 212 213 214 215 216 inleiding In de jaren na de Tweede Wereldoorlog veranderde

Nadere informatie

april 2011 natuur bos landschap Prunus bestrijden, het kan! Groene lobby in Den Haag 100 jaar Veluwezoom april 2011

april 2011 natuur bos landschap Prunus bestrijden, het kan! Groene lobby in Den Haag 100 jaar Veluwezoom april 2011 april 2011 natuur bos landschap Prunus bestrijden, het kan! Groene lobby in Den Haag 100 jaar Veluwezoom april 2011 1 uit de wetenschap Ruimtelijke samenhang grondgebruik bepalend voor succes grutto In

Nadere informatie

Natuurtoets deel 1 aanleg fietspad in Houtrak in 2008 1

Natuurtoets deel 1 aanleg fietspad in Houtrak in 2008 1 Natuurtoets deel 1 aanleg fietspad in Houtrak in 2008 1 Natuurtoets deel 1 aanleg fietspad in Houtrak in 2008 2 Inleiding Het Ecologisch Adviesbureau B. Kruijsen te Santpoort-Noord is door het Recreatieschap

Nadere informatie

Natuurontwikkeling op de de Volgermeerpolder (2012)

Natuurontwikkeling op de de Volgermeerpolder (2012) Natuurontwikkeling op de de Volgermeerpolder (2012) Presentatie voor het Burgerkomitee en bewoners Piet-Jan Westendorp (ecoloog, ACV) 29 november 2012 Inhoud Organisatie Beheer en monitoring natuurontwikkeling

Nadere informatie

IVN afdeling Gooi en omstreken

IVN afdeling Gooi en omstreken IVN afdeling Gooi en omstreken Floragroep V of NB = aanwezig zonder bloemen; B = aanwezig met bloemen: B/V = aanwezig, niet genoteerd of Bt = nie Datum 30-06-13 30-07-11 16-06-12 11-08-12 Soort wetenschappelijke

Nadere informatie

HEILIGE BONEN. een schemerdienst. zondag, 28 juni :30-05:30 uur in de ochtend. Jeruzalemkerk Jan Maijenplein, Amsterdam

HEILIGE BONEN. een schemerdienst. zondag, 28 juni :30-05:30 uur in de ochtend. Jeruzalemkerk Jan Maijenplein, Amsterdam HEILIGE BONEN een schemerdienst zondag, 28 juni 2009 04:30-05:30 uur in de ochtend Jeruzalemkerk Jan Maijenplein, Amsterdam Vlak voor zonsopgang begint in de Jeruzalemkerk een schemerdienst in het licht

Nadere informatie