Dyslexieprotocol Locatie MHV RSG Pantarijn

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dyslexieprotocol Locatie MHV RSG Pantarijn"

Transcriptie

1 Dyslexieprtcl Lcatie MHV RSG Pantarijn Januari 2012 Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 1

2 Inhud blz. 1. Inleiding 3 2. Uitgangspunten dyslexiebeleid MHV Pantarijn 3 3. Screenen en testen p dyslexie 5 4. Dyslexieverklaring 6 5. Dyslexiepas 6 6. Faciliteiten bij dyslexie in de nderbuw 7 7. Faciliteiten bij dyslexie in de bvenbuw van HAVO VWO 8 8. Faciliteiten bij dyslexie in de bvenbuw van MAVO 9 9. Faciliteiten bij dyslexie p het examen Vrijstellingen Bijlagen 13 Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 2

3 1. Inleiding In dit dyslexieprtcl wrdt het beleid rnd dyslexie p de lcatie MHV van Pantarijn uiteengezet. De afspraken rnd testen en begeleiden en de faciliteiten vr leerlingen wrden p een rijtje gezet, evenals de verplichtingen vr zwel leerlingen als dcenten. Het prtcl heeft als del duidelijkheid te verschaffen aan alle betrkkenen: leerlingen, dcenten, uders en leerlingbegeleiders. Het prtcl wrdt vastgesteld dr de lcatieleiding en zal in ieder geval iedere 3 jaar, maar vaker als dat ndig is, wrden geactualiseerd. 2. Uitgangspunten dyslexiebeleid Pantarijn MHV Pantarijn heeft als missie: ntdek(t) je talent. Tegepast p dyslexiebeleid betekent dit twee zaken: Leerlingen wrden gestimuleerd hun talenten te ntdekken, het beste uit zichzelf te halen, z ged mgelijk te presteren. Dat betekent dat er een verantwrdelijkheid bij de leerling is m zich in te spannen k p het mment dat er sprake is van beperkingen. De schl begeleidt en ndersteunt de leerling bij het ntdekken van hun talenten en helpt als beperkingen verhinderen dat leerlingen zich maximaal ntwikkelen. Onder dyslexie wrdt verstaan: Een hardnekkig prbleem met het aanleren en het accuraat en/f vlt tepassen van het lezen en/f spellen p wrdniveau. Dyslexie is een beperking waar leerlingen die dyslectisch zijn hun hele schllpbaan en k daarna last van hebben. Dyslexie gaat niet ver en wrdt niet minder. Wel kunnen leerlingen leren beter met hun beperking m te gaan. Daarbij kan de schl een ndersteunende rl spelen, maar het betekent k altijd extra tijd, werk en ndersteuning vr de leerling, de uders en sms k begeleiders buiten schl. Leerlingen en uders meten hiervan drdrngen zijn. De schl kan met faciliteiten en vrzieningen de leerling ndersteunen. Omgaan met dyslexie kst de leerling immers extra tijd en energie. Dcenten meten zich realiseren wat dyslexie betekent vr de leerlingen en p wat vr manier zij de leerling kunnen ndersteunen. In bijlage 1 is daarvan een verzicht pgenmen. Bij de begeleiding met altijd in het g gehuden wrden dat de leerling gehlpen met wrden m het zelf te den, het heeft geen zin de leerling te helpen dr zaken van hem f haar ver te nemen. Bvendien met de ndersteuning uitverbaar zijn p schl. In bijlage 2 is een aantal suggesties en tips vr leerlingen pgenmen. In de begeleiding van de leerlingen p Pantarijn MHV zit een ntwikkeling. In de brugklas en de nderbuw staat het ndersteunen en leren mgaan met dyslexie centraal. Dat met erte leiden dat leerlingen in de bvenbuw zelfstandig (maar dat is iets anders dan alleen) gebruik kunnen maken van de gebden faciliteiten. De mate waarin en de manier waarp dyslectische leerlingen last hebben van hun beperking verschilt van leerling tt leerling. De faciliteiten waarvan de leerlingen gebruikt kunnen en mgen maken zijn dus niet vr iedereen gelijk. Uitgangspunt daarbij is dat de dyslectische leerlingen zveel mgelijk p de nrmale manier aan lessen en tetsen deelnemen. Per leerling wrdt vastgelegd, in dyslexiepas nderbuw f PTA bvenbuw, bij welke vakken welke faciliteiten gebruikt wrden. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 3

4 Niet alleen bij Nederlands heeft een dyslectische leerling last van zijn f haar handicap. Bij alle vakken speelt taal (lezen, begrijpen, schrijven f spreken) een meer f minder belangrijke rl. Bij alle vakken speelt de dyslexie van de leerling dus een (zij het wisselende) rl. Dyslexiebeleid gaat dus niet alleen ver Nederlands f ver de talen maar ver alle vakken. Het is belangrijk dat p schl bij alle vakken dezelfde uitgangspunten en afspraken gehanteerd wrden, die zijn bij talen wat specifieker en uitgebreider dan bij andere vakken. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 4

5 3. Screenen en testen p dyslexie en taalprblemen Alle leerlingen den in leerjaar 1 een spellingstest en een test begrijpend lezen. Het del hiervan is niet vast te stellen f een leerling dyslectisch is f niet, maar m te berdelen f er sprake is van achterstanden. Mchten er uit deze bvengenemde testen aanwijzingen naar vren kmen dat een leerling wellicht dyslectisch is, dan wrden de leerling en de uders daarvan p de hgte gesteld en kan verwezen wrden naar instanties buiten schl vr verder nderzek. Op schl zelf vindt geen dyslexienderzek plaats. De ervaring van de laatste jaren is dat als er sprake is van dyslexie dat meestal al p de basisschl gediagnsticeerd wrdt. Die leerlingen kmen dan met een dyslexieverklaring p schl en krijgen dan een dyslexiepas uitgereikt. Tch kmt het met enige regelmaat vr dat pas in de bvenbuw van het VWO dyslexie wrdt gecnstateerd. Het gaat dan m gede leerlingen die hun beperking z ged hebben cmpenseren dat die niet eerder pgemerkt is. In de bvenbuw van het VWO lukt het cmpenseren dan niet meer en zijn ndersteunende faciliteiten ndig. Het is belangrijk aandacht vr deze grep te blijven huden. Spelling In alle leerjaren wrdt er in de lessen Nederlands jaarlijks een spellingsdictee afgenmen. Aan de hand van deze tets wrdt in de les extra aandacht aan spelling besteed f wrden leerlingen verwezen naar spellingsndersteuning bij KWT en vakndersteuning. Het spellingsdictee wrdt dr de dcent Nederlands met de leerlingen (klassikaal) besprken. De mentr wrdt geïnfrmeerd ver de resultaten. In de eerste klassen HV en G wrdt een spellingsdictee en snelleestets dr de dcent Nederlands afgenmen en nagekeken. Als leerlingen daarp slecht scren wrden ze ingedeeld vr KWT uren spelling (verzrgd dr dcenten Nederlands) f vr extra lessen verzrgd dr RT dcenten. De uders en de mentr wrden geïnfrmeerd ver de resultaten en ver de uitndiging vr de extra lessen. Begrijpend lezen en wrdenschat De tets begrijpend lezen en wrdenschat wrdt dr de RT cördinatren in het eerste half jaar van het eerste leerjaar afgenmen bij HV en G leerlingen. Leerlingen die laag scren wrden uitgendigd vr een ndersteuningsprgramma van ngeveer 6 extra lessen. Deze lessen vinden niet nder reguliere lessen plaats. De lessen wrden verzrgd dr de RT cördinatren. De uders wrden geïnfrmeerd ver de uitslag van de tets begrijpend lezen en de uitndiging aan de leerlingen vr de extra lessen. Ok de mentr krijgt deze infrmatie MH leerlingen en LWOO indicatie De MH leerlingen nemen allemaal deel aan de drempeltets vrdat ze tegelaten wrden, in die drempeltets kmen spelling, technisch lezen en begrijpend lezen aan bd. Het del van de drempeltets is de achterhalen f leerlingen in aanmerking kmen vr Leer Weg Ondersteunend Onderwijs. Als MH leerlingen een LWOO indicatie krijgen p (nder meer) achterstanden bij taal p het gebied van lezen f spelling, wrden ze ingedeeld in verplichte KWT ndersteuning. Dit gebeurt dr de LWOO cördinatr. Vr LWOO leerlingen wrdt een individueel handelingsplan pgesteld. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 5

6 4. Dyslexieverklaring Een dyslexieverklaring met aan de vlgende vrwaarden vlden wil hij geldig zijn: Afgegeven dr externe rthpedagg Omschrijven p welke manier dyslexie is vastgesteld Adviezen vr ndersteuning zijn pgenmen Tijdstip waarp dyslexie is vastgesteld Als een leerling bij binnenkmst een dyslexieverklaring heeft, wrdt dit dr de administratie pgenmen in het LVS van Magister (bij kenmerken leerling ), de dyslexieverklaring wrdt bewaard in het leerling dssier (grene map). We streven ernaar k een pdf kpie van de verklaring in het LVS van Magister p te nemen. De LVS werkgrep van Magister zal gevraagd wrden dit uit te werken. Als bij een leerling tijdens de schllpbaan p Pantarijn dyslexie wrdt vastgesteld melden de uders dit bij de betreffende teamleider. Die draagt zrg vr het pnemen van de verklaring in Magister. Vaak, maar niet altijd, gaat een dyslexieverklaring vergezeld van een dyslexierapprt. In dit rapprt wrden aanbevelingen vr ndersteuning en faciliteiten gedaan. Het rapprt wrdt k bewaard in de leerlingen dssier. 5. Dyslexiepas nderbuw Leerlingen in de nderbuw van MHV met een dyslexieverklaring krijgen een dyslexiepas uitgereikt. Dit is een persnlijk dcument, hierp staan de faciliteiten waarp een specifieke leerling een berep kan den pgenmen. Vr dcenten is dan k duidelijk dat deze leerling recht heeft p de genemde faciliteiten. De dyslexiepas wrdt afgegeven en ndertekend dr de lcatiedirecteur, p vrstel van de RT cördinatren. Zij geven aan, eventueel in verleg met de rthpedagg, p welke faciliteiten de leerling recht heeft. De pas wrdt aan de leerlingen uitgereikt dr de RT cördinatren. Zij infrmeren dan de leerlingen ver de rechten en de plichten. Als een dyslexiepas is uitgereikt wrden de uders daarvan per (standaard) brief p de hgte gesteld. Tevens wrdt dit pgenmen in het LVS van Magister. Daarin wrdt k pgenmen als er afspraken zijn gemaakt ver speciale faciliteiten. De dyslexiepas wrdt steeds als het prtcl wrdt geactualiseerd k bijgesteld. De dyslexiepas is pgenmen in bijlage 6. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 6

7 6. Faciliteiten in de nderbuw Leerlingen kunnen een berep den p de vlgende faciliteiten. In de dyslexiepas is pgenmen welke faciliteiten vr een leerling van tepassing zijn. a. Tetstijdverlenging: leerlingen hebben recht p 20% meer tijd vr een tets f p een kleinere tets in vergelijking met ander leerlingen. De tetsen duren als regel 50 minuten, in lessen van 70 minuten kunnen de dcenten dit zelf regelen. b. Andere vrmen van tetsen: het gaat dan vral m tetsvrmen (bijvrbeeld mndelinge tetsen) die de reguliere schriftelijke tetsen vervangen. Dit is alleen mgelijk indien leerlingen niet in staat zijn bij schriftelijke tetsen (met hulpmiddelen) vereenkmstig hun niveau te presteren. c. Taalfuten en dyslectische futen. Taal en spelfuten wrden bij de talen direct berdeeld en hebben invled p het cijfer. Vr dyslectische leerlingen wrdt een bvengrens ingesteld aan het aantal spelfuten dat meegeteld mag wrden. Ok wrdt vastgelegd welke futen wel en welke futen niet wrden geteld. In verleg met de talensecties is hiervr een regeling pgesteld (zie bijlage 3), die geldt vr de hele lcatie MHV. Bij ander vakken dan talen telt spelling sms indirect mee (bijvrbeeld in een waardering vr verzrging bij een werkstuk f verslag). Bij leerlingen met een dyslexiepas wrdt k bij deze vakken rekening gehuden met hun beperking. d. Gebruik laptp met spellingscrrectie. Indien van tepassing mag een leerling een eigen laptp gebruiken. De leerling is er bij tetsen vr verantwrdelijk dat het werk p een gede manier digitaal (bijvrbeeld via USB stick) wrdt ingeleverd. Tevens is het de verantwrdelijkheid van de leerling dat er alleen die prgramma s die tegestaan zijn p de laptp staan. Een dcent kan dit (laten) cntrleren. e. De schl heeft een licentie vr het prgramma Clarread dat leerlingen kan ndersteunen bij het lezen van teksten. Ouders kunnen hierdr gedkper een versie van dit prgramma kpen. Leerlingen meten vr dit prgramma in principe gebruik maken van een eigen laptp. Afgelpen jaar is p bescheiden schaal ervaring met dit prgramma pgedaan. Dit jaar zullen we gebruiken m p basis van die ervaringen een Prtcl Clarread p te stellen waarin is pgenmen welke leerlingen gebruik kunnen maken van Clarread, wat dat betekent aan rechten en plichten vr de leerling, welke verantwrdelijkheden bij de dcenten liggen en p welke manier dcenten en leerlingen (technisch) ndersteund kunnen wrden. Dit prtcl is pgenmen in bijlage 4.. f. In KWT wrden ndersteuningsuren vr leerlingen met een dyslexiepas pgenmen. Het gaat m RT vr Frans, Duits en Engels. Alleen leerlingen met een dyslexiepas kunnen deze uren vlgen. Dcenten f de mentr kunnen de leerlingen k naar deze uren verwijzen. Deze uren zijn vral bedeld vr 2 e en 3 e klas leerlingen. g. Cursus Dyslexie de Baas. In het schljaar is een pilt uitgeverd van de cursus Dyslexie de Baas, daaraan hebben 6 leerlingen deelgenmen van 2 e en 3 e klassen. Deze cursus is bedeld vr leerlingen die als gevlg van dyslexie prblemen met bijvrbeeld zelfvertruwen ndervinden. Op grnd van de ervaringen van vrig jaar is de cursus bijgesteld en zal hij dit jaar weer aangebden wrden. Daarna zullen we evalueren f er vldende anim is m de cursus jaarlijks aan te bieden en k nderzeken f de leerlingen vldende psitief effect van de cursus ndervinden. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 7

8 7. Faciliteiten in de bvenbuw HAVO en VWO In de bvenbuw zijn alle tetsen centraal en maken smmige tetsen deel uit van het schlexamen. Dat maakt het ndig bij het begin van de bvenbuw in klas 4 de faciliteiten pnieuw vast te stellen en wel dr de examencmmissie. Het kan gaan m algemene faciliteiten, die vr alle vakken gelden, f specifieke faciliteiten per vak. Het beleid van de schl is erp gericht dat faciliteiten die in de nderbuw gegeven zijn k drlpen in de bvenbuw. Maar mdat leerlingen in de bvenbuw vakken kunnen laten vallen, nieuwe vakken kunnen pnemen en er verschillen kunnen zijn in inhud en vaardigheden bij verschillende vakken is het ndig de faciliteiten pnieuw vast te stellen. Leerlingen met een dyslexiepas kunnen al aan het eind van de nderbuw in klas 3 laten weten dat ze vr faciliteiten in aanmerking kmen. De richtlijnen vr de examencmmissie zijn: 1. Vr kandidaten met een andere medertaal en vr kandidaten met een beperking (zals dyslexie) zijn er p beperkte schaal aanpassingen bij tetsen en centrale examens mgelijk. 2. De examencmmissie stelt de aanpassingen vast. Zij det dit uitsluitend p grnd van een extern psychlgisch, rthpedaggisch f medisch rapprt (dyslexie verklaring). 3. De aanvraag dient plaats te vinden aan het begin van de vierde klas, k indien er in de nderbuw al extra faciliteiten waren. Als de handicap in de lp van de bvenbuw gecnstateerd wrdt, kan bij de examencmmissie een aanvraag ingediend wrden, zdra aanpassingen gewenst zijn. 4. Een dyslexieverklaring geeft de leerling recht p 20% minuten extra tetstijd en daarnaast de mgelijkheid de tets in een vergrt lettertype te ntvangen. 5. Mgelijke faciliteiten zijn: andere vrm van tetsing, tetsen p laptp maken, gebruik maken van ndersteunende ICT (tekstverwerkingsprgramma, reading pen, Clarread). Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 8

9 8. Faciliteiten in de bvenbuw van de MAVO In de bvenbuw van de MAVO zijn er geen f weinig centrale tetsen, maar maken de tetsen wel deel uit van het schlexamen. Dat maakt het ndig bij het begin van de bvenbuw in klas 3 de faciliteiten pnieuw vast te stellen en wel dr de examencmmissie. Het kan gaan m algemene faciliteiten, die vr alle vakken gelden, f specifieke faciliteiten per vak. Het beleid van de schl is erp gericht dat faciliteiten die in de nderbuw gegeven zijn k drlpen in de bvenbuw. Maar mdat leerlingen in de bvenbuw vakken kunnen laten vallen, nieuwe vakken kunnen pnemen en er verschillen kunnen zijn in inhud en vaardigheden bij verschillende vakken is het ndig de faciliteiten pnieuw vast te stellen. Leerlingen met een dyslexiepas kunnen al aan het eind van de nderbuw in klas 2 laten weten dat ze vr faciliteiten in aanmerking kmen. De richtlijnen vr de examencmmissie zijn: 1. Vr kandidaten met een andere medertaal en vr kandidaten met een beperking (zals dyslexie) zijn er p beperkte schaal aanpassingen bij tetsen en centrale examens mgelijk. 2. De examencmmissie stelt de aanpassingen vast. Zij det dit uitsluitend p grnd van een extern psychlgisch, rthpedaggisch f medisch rapprt (dyslexie verklaring). 3. De aanvraag dient plaats te vinden aan het begin van de derde klas, k indien er in de nderbuw al extra faciliteiten waren. Als de handicap in de lp van de bvenbuw gecnstateerd wrdt, kan bij de examencmmissie een aanvraag ingediend wrden, zdra aanpassingen gewenst zijn. 4. Een dyslexieverklaring geeft de leerling recht p 20% minuten extra tetstijd en daarnaast de mgelijkheid de tets in een vergrt lettertype te ntvangen. 5. Mgelijke faciliteiten zijn: andere vrm van tetsing, tetsen p laptp maken, gebruik maken van ndersteunende ICT (tekstverwerkingsprgramma, reading pen, Clarread). Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 9

10 9. Faciliteiten bij het centraal examen De extra faciliteiten vr dyslectische leerlingen tijdens de centrale examens: - de examencmmissie bepaalt p welke afwijkende wijze het examen afgelegd mag wrden bij de vakken waarvr dat dr de directeur ndig wrdt gevnden. Vr afwijkingen in de wijze van examineren is een deskundigenverklaring ndig. - de duur van de tetstijd kan met ten hgste dertig minuten wrden verlengd. - Andere aanpassingen kunnen alleen wrden tegestaan vr zver daarvr dr een deskundige (psychlg f rthpedagg) een vrstel is gedaan, f als de aanpassing aansluit bij de begeleidingsadviezen van diezelfde deskundige. Z een aanpassing is bijvrbeeld het gebruik van een cmputer/ laptp met spellingscntrle f met een tekstverklanking f een reading pen. Ok een vergrting is mgelijk als het lettertype van het examen (punt 11) niet tereikend is. Het p grtere schaal inzetten van deze faciliteiten bij tetsen en examens is niet te realiseren met de huidige middelen in menskracht en apparatuur. Dit schljaar zal nderzcht wrden welke ndersteuning er ndig is m de leerlingen die dat ndig hebben p een gede manier met ndersteunende apparatuur tetsen en examens te laten maken en er wrdt nderzcht he die ndersteuning gerealiseerd kan wrden. Een vrstel daarte is pgenmen in bijlage 5. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 10

11 10. Vrijstellingen en ntheffingen Er is een verschil tussen vrijstelling en ntheffing van een vak. Bij een vrijstelling van een vak heft daarvr in de plaats geen ander vak gekzen te wrden, bij een ntheffing vr een vak met daarvr in de plaats wel een ander vak gekzen wrden. In de nderbuw HV mag geen vrijstelling wrden gegeven vr een taal p grnd van dyslexie. Wel kan de afspraak gemaakt wrden dat de leerling een aangepast prgramma vlgt. Z n afspraak wrdt vrgelegd aan de nderbuw staf en bekrachtigd dr de lcatiedirecteur. Bij vergang naar de bvenbuw draagt de betrkken teamleider zrg vr de verdracht van de infrmatie. In de nderbuw van het VMBO mag wel vrijstelling gegeven wrden vr Frans f Duits p grnd van dyslexie. In de bvenbuw van het VMBO is vrijstelling vr Frans f Duits niet aan de rde mdat deze vakken geen verplichte vakken in één van de sectren zijn. Hetzelfde geldt vr de bvenbuw van de HAVO. Ontheffing vr de tweede mderne vreemde taal vr dyslectische leerlingen kan in de bvenbuw van het Atheneum dr de examencmmissie wrden verleend p een van de vlgende grnden: de leerling heeft een strnis die specifiek betrekking heeft p taal f een zintuiglijke strnis die betrekking heeft p taal en die het naar verwachting succesvl afrnden van de pleiding verhindert. de leerling vlgt nderwijs in het prfiel Natuur en Techniek f Natuur en Gezndheid en het nderwijs in de taal verhindert naar verwachting een succesvlle afrnding van de pleiding. Deze Atheneumleerlingen vlgen in plaats van een tweede mderne vreemde taal een ander vak met ten minste een studielast van 440 uur. In welke bijzndere situatie verleent Pantarijn een ntheffing? Vrdat er ntheffing verleend wrdt, met vastgesteld zijn, dat het leveren van individueel maatwerk niet mgelijk is. Tevens met de schl ervan vertuigd zijn, dat de leerling aantnbaar wrdt belemmerd dr het vak waarvr de ntheffing wrdt aangevraagd. De betreffende leerling met ver vldende capaciteiten beschikken m het eindniveau van de betreffende afdeling binnen de gestelde tijd te halen. Om aantnbare belemmering en vldende capaciteiten te kunnen vaststellen vraagt de examencmmissie advies aan: - de dcenten van de vakken Frans en Duits ver de mate van inzet, huiswerk en capaciteiten p basis van de afgelpen drie jaar. Twee dcenten per vak (1 nderbuwdcent en 1 bvenbuwdcent) geven aan f een 6 vr hun vak p het diplma naar verwachting haalbaar is bij vldende inspanning. - de mentr en de teamleider ver de geschiedenis van de leerling: inzet, drzettingsvermgen en andere relevante infrmatie. - de verige lesgevende dcenten ver het ttale niveau van de leerling en de verwachting vr het behalen van een diplma in de betreffende afdeling. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 11

12 De teamleider nderbuw draagt er zrg vr dat deze adviezen tijdig bekend zijn, zdat de examencmmissie (ruim vr de laatste tetsweek) een besluit kan nemen ver het verzek tt ntheffing. Prcedure vr het verlenen van ntheffing p grnd van dyslexie 1. de leerling met beschikken ver een fficiële dyslexieverklaring. 2. het verzek tt ntheffing wrdt fficieel dr de uders bij de teamleider nderbuw ingediend. 3. de schl met er van vertuigd zijn dat de leerling aantnbaar wrdt belemmerd dr het vak waarvr de ntheffing wrdt aangevraagd. 4. de leerling met ver vldende capaciteiten beschikken m het eindniveau van de betreffende afdeling binnen de gestelde tijd te halen. 5. De teamleider nderbuw van de betrkken leerling rganiseert na de tetsweek in april een speciale dcentenvergadering waarp een advies aan de examencmmissie wrdt uitgebracht. 6. Uiteindelijk beslist de examencmmissie met in acht neming van de adviezen, bevrdering en prfieleisen. 7. Indien ntheffing verleend wrdt kiest de leerling een vervangend examenvak. De schl geeft aan uit welke vakken daarvr gekzen kan wrden. Lcatieleiding MHV 12 mei Aangepast 25 januari Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 12

13 11. Bijlagen Bijlage 1: WAT IEDERE DOCENT OVER DYSLEXIE ZOU MOETEN WETEN Fundamenteel is de acceptatie van het prbleem; het is niet tijdelijk, maar blijvend. Leerlingen met hardnekkige lees en schrijfprblemen wrden nit leerlingen znder leesen schrijfprblemen, ngeacht de maatregelen die genmen wrden. Deze leerlingen zijn niet ngecncentreerd f niet ngemtiveerd, maar zijn veelal in de lp van de jaren gedemtiveerd geraakt. Deze leerlingen hebben vaak meer tijd ndig m infrmatie te verwerken, maar zijn niet dm. Deze leerlingen leren meilijk infrmatie znder samenhang uit hun hfd. Er bestaat niet een type dyslectische leerling. Dyslexie is geen mdeverschijnsel. Dyslectische leerlingen reageren vaak langzamer dan leeftijdgenten p klassikaal gestelde vragen. Deze leerlingen hebben sms meite met het nder wrden brengen van wat ze precies bedelen: wrdvindings prblemen; accepteer eenvudig taalgebruik. Dyslectische leerlingen maken k wel eens hun huiswerk niet. Deze leerlingen kunnen meite hebben met het verschrijven van aantekeningen van het brd f het maken van gede dictaten. TIPS VOOR DOCENTEN Cntrleer het gemaakte huiswerk, vral mderne vreemde talen. Leg het accent p wat dyslectische leerlingen wel kunnen. Belangrijk is dat er tijdens de les gebruikgemaakt wrdt van de verschillende zintuigen: hren, zien en den. Gelijktijdig gebruik van de verschillende zintuigen is vanuit de wereld van de remedial teaching al lang het devies. Wijs de leerlingen p de mgelijkheid m gebruik te maken van ingesprken beken en andere hulpmiddelen specifiek vr het betreffende vak. Gebruik cncrete bewrdingen bij vrkeur met praktische vrbeelden. Zeg f schrijf nit: Je hebt zeker niet geleerd, maar vraag aan de leerling he hij het heeft gedaan. Bespreek welke spellingfuten wrden meegeteld in de berdeling; maak een verschil tussen inzichtfuten en andere futen. Krtm, wat aan algemene maatregelen (duidelijkheid, structuur in de pbuw van de les) vr dyslectische leerlingen belangrijk is, kmt k aan niet dyslectische leerlingen ten gede. Als deze leerlingen geen steun ndervinden, lpen ze het risic de schl vrtijdig znder diplma te verlaten f een lager type nderwijs te vlgen. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 13

14 Bijlage 2: HANDREIKING VOOR DYSLECTISCHE LEERLINGEN Zelfstandigheid 1. Werk zelf aan je dyslexie Met dyslexie heb je meer tijd vr je huiswerk ndig dan je klasgenten. Richt je zveel mgelijk p het leggen van verbanden, cncentreer je niet p de feitjes, maar prbeer de grte lijn van de tekst te begrijpen. Dyslexie is geen excuus m minder te den, zek wat vr ju de beste manier van leren is. Vraag als het ndig is m hulp. Effectief studeren 2. Neem vr het studeren de tijd Prbeer uit he je het beste kunt leren. 3. Studeer en werk p een z rustig mgelijke plek Ga in de klas vraan zitten. Leer thuis niet met muziek. Studeer in de stilste kamer. De desnds rdppen in. 4. Neem lessen p verschillende manieren p Lees, spreek uit, schrijf p en stel je iets vr, bijvrbeeld bij het leren van nieuwe wrden. Lees, spreek uit en luister naar jezelf. Schrijf het wrd p en fantaseer ver de betekenis. 5. Vat lessen samen en leer je eigen samenvatting In teksten staan veel nndige wrden. Maak een schema f samenvatting met kernwrden. Met die eigen samenvatting ken je de les al bijna. Vertel daarna bij elk geschreven kernwrd wat je weet. Van de samenvatting van een ander leer je weinig. Niet talige vakken 6. Raak niet in paniek als je iets net snel begrijpt Je bent ged in vakken met weinig taal, maar een instructie met veel infrmatie gaat sms te snel. Geen paniek: kijk er ng eens naar, lees pnieuw. Vraag m herhaling. Laat het bezinken. Na een paar dagen begrijp je het vanzelf. 7. Oefen extra Smmige dingen, zals smmen, wrden dr efening geleerd. Dyslectici krijgen wat langzaam de ndige rutine. Maak bijvrbeeld wat meer efensmmen dan de anderen. Later kun je de smmen beter gebruiken dan veel anderen. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 14

15 8. Prbeer vruit te werken Vraag m een lijst met te verwachten meilijke wrden. Leer prefwerken en tetsen z lang mgelijk van tevren. Herhaal ze ng een keer tussendr. Vraag m het huiswerk ruim van tevren p te geven. Lezen 9. Lees z veel mgelijk Mensen lezen steeds gemakkelijker als zij uder wrden. Dat geldt k vr ju. Ga het weer eens echt prberen. Lees iedere dag vr jezelf serieus een half uur hardp. Over één jaar kun je dan veel beter lezen en schrijven. 10. Lees een tekst pnieuw als je niet begrijpt wat er staat Lees rustig, herlees, regel na regel, alinea na alinea. Vraag je af wat je gelezen hebt en wat de kern is. Streep trefwrden aan als je de inhud te snel vergeet. Schrijven 11. Maak een schema vrdat je gaat schrijven Schrijf in een schema de belangrijkste nderwerpen. Maak daarna een uitgebreid schema met trefwrden. Schrijf daarna pas je verhaal. 12. Verbeter je spelling Vraag een verzicht van spellingregels. Cntrleer steeds wat je geschreven hebt. Gebruik daarbij een wrdenbek en spellingregels. Ieder schlvak heeft zijn eigen vakwrden. Vraag de dcent een lijst te maken. Leer die vruit. Je tekmst 13. Keuze van je bereps f vervlgstudie Misschien is het nu niet belangrijk, maar hud rekening met dyslexie. Zwel vr je vakkenpakket als vr je tekmstplannen. Bijna alle srten werk kun je aan; er zijn een paar minder geschikte berepen. Bespreek dat met je mentr. 14. Op het werk Als je een (mndelinge) instructie niet kunt vlgen, zeg het. Je bent pas dm als je det f je iets wel begrijpt. Namen, adressen en nummers gaan vaak te snel. Kun je het niet vlgen? Vraag m een langzame herhaling. Vertel je baas ver dyslexie: langzamer, zdat je het beter begrijpt. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 15

16 Bijlage 3: Afspraken berdelen spelfuten vr dyslectische leerlingen Afspraken vr dyslectische leerlingen bij het vak Nederlands Bij alle tetsen en ander becijferd werk Nederlands wrdt er per spelfut/interpunctiefut/frmuleringsfut 0,2 punt afgetrkken met een maximum van 1,0. Bij de MAVO geldt een aftrek van 0,1 per gemaakte fut (met een maximum van 1,0). Bij dyslectische leerlingen wrden alleen leerbare futen fut gerekend (bijvrbeeld werkwrdspelling). Ok bij dyslectische leerlingen is er een maximum aftrek van 1,0. Bij tetsen spelling wrden alleen de leerbare futen gerekend, maar is er geen maximum aftrek. Bij schrijfpdrachten (betg schrijven) geldt wel de maximum aftrek vr spelling en interpunctie, maar niet vr (leerbare) frmuleringsfuten. Afspraken vr dyslectische leerlingen bij de mderne vreemde talen Alleen spelfuten in de deltaal tellen, spelfuten in het Nederlands niet. Alleen leerbare spelfuten meetellen (grammatica, werkwrdsvrmen). Afspraken vr dyslectische leerlingen bij verige vakken Spelfuten wrden bij dyslectische leerlingen niet meegeteld. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 16

17 Bijlage 4: Afspraken rnd Clarread Del: De schl geeft leerlingen met dyslexie een middel in handen m geschreven tekst anders en beter tegankelijk vr hen te maken. Dit betekent dat deze leerlingen mgelijk met meer succes kunnen deelnemen aan het nderwijs. Tegang: Op basis van een dyslexie verklaring kunnen leerlingen de beschikking krijgen ver een dyslexiepas (nderbuw) f ver faciliteiten bij tetsen en eindexamens (Bvenbuw). In de dyslexie pas f in de faciliteiten kan vast gelegd wrden dat de leerling het prgramma Clarread mag gebruiken. Op schl kunnen leerlingen in de biblitheek gebruik maken van een tweetal laptps en met een scanner m met het ClarRead te kunnen werken. Vr thuis en vr gebruik p schl met een eigen laptp kunnen uders en leerlingen ClarRead tegen gereduceerd tarief aanschaffen. ClarRead peratineel Onderbuw: RT cördinatren Bvenbuw: Examencmmissie Biblitheek en studiehuis Tegang verlenen p basis van de dyslexieverklaring. Bepalen van gebruik: Ondersteuning met ClarRead vr het leerprces. Ondersteuning met ClarRead bij tetsing. Uitleen laptps en scanners. Scannen van leerstf in de biblitheek. Uitleen naar vaklkalen vr ndersteuning bij tetsen. Instructie leerlingen. Reserveringen in Aura. RT dcenten ICT c Instructie leerlingen ver gebruik clarread Infrmatie naar leerlingen, uders en persneel Cördinatie. Aanschaf van ClarRead dr uders tegen gereduceerd tarief. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 17

18 Infrmatie: Op de site van Optdidakt, nze leverancier, is aanvullende infrmatie te vinden. (http://www.pdidaktsupplies.nl/) Gebruik p schl: In de biblitheek kun je gebruik maken van ClarRead. In het vrjaar van 2010 kunnen leerlingen ndersteuning aanvragen bij het 1 e gebruik van het prgramma. Overleg dit met de medewerkers van het studiecentrum (1.04 en 2.20) Bij de baliemedewerkers van de biblitheek kun je een werkstatin reserveren. De dit tijdig. Dit vrkmt teleurstellingen. Een werkstatin staat vast pgesteld, een tweede werkstatin kan extra ingezet wrden. Overleg dit met de baliemedewerker(s). Een werkstatin bestaat uit een laptp, een scanner en een headset. Breng een USB stick mee m de bestanden p te slaan. Handleiding vr het gebruik van Clarread: 1. Klik m het prgramma te penen p het icntje ClarRead Plus V5. er wrdt een werkblak geplaatst p het bureaublad, hier kan je alles laten uitveren. 2. Het pslaan van je bestanden gaat via het lkaal Statin genaamd ClarRead, (dat kan je vinden via deze cmputer) klik daarp en je ziet een map staan met de naam clarread bestanden, maak een submap aan met ju naam, in deze map ga je submappen aanmaken vr je bestanden. 3. Je met niets pslaan p de c:/schijf, k niet in de map mijn dcumenten. Een prgramma zrgt er namelijk vr dat als de laptp pnieuw wrdt pgestart de C:/ wrdt schngemaakt, dus de bestanden die je daar hebt pgeslagen zijn verdwenen. 4. Het scannen: Zrg ervr dat je geen dikke beken gaat scannen het meten dunne exemplaren zijn, gebruik k geen extra kracht m de klep van de scanner dicht te den als je een te dik bek heb geplaatst, vraag aan de beheerder he het wel met 5. Inlggen laptp: Je lgt in met het accunt Leerling, zrg dat Wrkstatin nly is aangevinkt in het inlgvenster Het wachtwrd is k tevens leerling maar dan znder de hfdletter L. 6. Na het gebruik van de laptp netjes afsluiten. Maak vraf een afspraak f het werkstatin p de plek mag blijven staan f dat je de werkplek met pruimen en inleveren. Vraag de beheerder m de werkplek te cntrleren vr dat je weg gaat. Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 18

19 ClarRead prduct infrmatie: Leverancier: Opdidakt Supplies Schnstraat AK Heesch T: F: Versie: Ksten: Clarread USB stick 2009 V5 <BR> Licentie p USB stick Gereduceerd tarief 97,50 (Nrmaal tarief 180, ) + 4, verzendksten. Bestellen: De USB stick van Clarread kun je bestellen p Ga p deze website naar nze prducten > Clarread > Clarread USB stick (Speciale vrwaarden) en bestel de USB stick. Vul vervlgens bij schlnaam Het Pantarijn en je leerlingennummer in. Vul vervlgens je eigen gegevens in en het adres waar de USB stick heen gestuurd met wrden. Opdidakt Supplies vraag een vruitbetaling. Dit kan via IDEAL f per bankverschrijving. Wat kan ClarRead? Clarread is Sftware vr mensen die meite hebben met lezen en schrijven. ClarRead is ntwikkeld m pc gebruikers van alle leeftijden te helpen bij het maken, lezen, cntrleren en crrigeren van teksten. Bekijk p internet de mgelijkheden van ClarRead. Werkt met Micrsft Wrd 2003 & 2007 ClarRead V5 werkt perfect samen met Wrd 2003 en De werkbalk van Clarread zal autmatisch kppelen. ClarRead prduct infrmatie: Systeemeisen: Windws Vista, XP geluidskaart 512 MB RAM f meer 250MB vrije ruimte p de Hard Disk Scanner die met een TWAIN f WIA interface werkt. Micrsft Wrd 2000, XP, 2003 f 2007 Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 19

20 Bijlage 5: ICT Faciliteiten bij tetsen en examens Er is één lkaal met ICT vrzieningen tijdens tetsen en examens beschikbaar. Dat betekent dat er maximaal 20 leerlingen tegelijk een tets f examen p een laptp kunnen den. De schl zrgt dat er vldende laptps beschikbaar zijn. Deze laptps hebben een algemene inlg, hebben geen verbinding met internet en zijn vrzien van Micrsft Office. Als de leerling daarvr testemming heeft met k het prgramma clarread beschikbaar zijn en met het werk digitaal aangeleverd wrden. Tijdens de tetsen is er ICT ndersteuning aanwezig. De leerling slaat het werk p, p de laptp. Na aflp van de tets f examen zet de leerling, nder tezicht van een surveillant het werk p een USB stick. Na de tets wrdt het werk z spedig mgelijk uitgeprint. Er is één functinaris binnen de schl die verantwrdelijk is vr het rganiseren en beheren van de ICT faciliteiten bij tetsen en examens Dyslexieprtcl Pantarijn MHV Pagina 20

Laurens Heuzinkveld mei 2015. Dyslexiebeleid 2015-2020

Laurens Heuzinkveld mei 2015. Dyslexiebeleid 2015-2020 Laurens Heuzinkveld mei 2015 Dyslexiebeleid 2015-2020 Inhud: Blz. Inleiding 3 1. Leerlingen met kenmerken van dyslexie 3 1.1 Signaleringsnderzek 2. Leerlingen in de nderbuw met een dyslexieverklaring 4

Nadere informatie

Dyslexie, Dyscalculie & Spellingsbegeleiding

Dyslexie, Dyscalculie & Spellingsbegeleiding Dyslexie, Dyscalculie & Spellingsbegeleiding Dyslexie en dyscalculie en spellingsbegeleiding p het Carlus Clusius Cllege Zwlle Signalering en Begeleiding dyslectische / dyscalculische leerlingen Dyslexie:

Nadere informatie

BEGELEIDING LEERLINGEN MET DYSCALCULIE

BEGELEIDING LEERLINGEN MET DYSCALCULIE BEGELEIDING LEERLINGEN MET DYSCALCULIE Begeleiding van leerlingen met ernstige rekenprblemen en/f dyscalculie Delen en uitgangspunten Binnen het Veluws Cllege Crtenbsch hanteren wij het Prtcl Ernstige

Nadere informatie

Rietschans College Overgangsnormen 2013-2014

Rietschans College Overgangsnormen 2013-2014 Rietschans Cllege Overgangsnrmen 2013-2014 Deel 1 vmb Deel 2 hav/vw 1 Inhudspgave Inhudspgave... 2 Deel 1 Overgangsnrmen 2013-2014 vmb... 3 ALGEMEEN BEVORDERING PER LEERJAAR... 3 Bevrdering van vmb-tl

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

Dyslexie beleidsplan 2011-2015. Maerlant Brielle

Dyslexie beleidsplan 2011-2015. Maerlant Brielle Dyslexie beleidsplan 2011-2015 Maerlant Brielle 1 Inleiding In het Dyslexie beleidsplan 2011-2015 wrdt het meerjarig strategisch beleid p het gebied van dyslexie van Maerlant vrmgegeven. Dit plan zal de

Nadere informatie

Dyslexie & dyscalculie op het KWC

Dyslexie & dyscalculie op het KWC Dyslexie & dyscalculie p het KWC 13 de editie Cursusjaar 2014-2015 Inhud Dyslexie en dyscalculie... 3 1.1. Dyslexie... 3 1.1.1. Inleiding dyslexie... 3 1.1.2. Uitgangspunten dyslexie... 3 1.1.3. Maatregelen

Nadere informatie

Overgangsnormen Minkemalaan. cursusjaar 2015 2016

Overgangsnormen Minkemalaan. cursusjaar 2015 2016 Overgangsnrmen Minkemalaan cursusjaar 2015 2016 1 INHOUDSOPGAVE blz. Vrwrd 3 BEVORDERINGSNORMEN 1. Inleiding 4 2. Tetscijfers 5 3. Rapprtcijfers 5 4. Bevrderingsnrmen brugklas hav/vw 6 5. Bevrderingsnrmen

Nadere informatie

Samenwerkingsschool Balans

Samenwerkingsschool Balans Samenwerkingsschl Balans DYSLEXIEBELEID_p website.dc - 1-1. Wat is dyslexie De Gezndheidsraad prbeerde jaren geleden tt natinale vereenstemming te kmen dr een glbale mschrijving p te stellen waarin iedereen

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT BIJLAGE 1 IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT 1. Inleiding Op 1 juli 2013 is de Wet verplichte meldcde huiselijk geweld en kindermishandeling

Nadere informatie

OVERSTAP 4VMBO- 4HAVO 2016-2017. Bertrand Russell College havo en vwo

OVERSTAP 4VMBO- 4HAVO 2016-2017. Bertrand Russell College havo en vwo OVERSTAP 4VMBO- 4HAVO 2016-2017 Bertrand Russell Cllege hav en vw Overstap vmb naar 4-hav infrmatie 2016-2017 Waarm drstrmen naar 4hav? Stel, je zit in 4 VMBO-t. Je haalt gede resultaten, het ziet ernaar

Nadere informatie

LOOPBAANORIËNTATIE VMBO-4 Periode 1 t/m periode 3

LOOPBAANORIËNTATIE VMBO-4 Periode 1 t/m periode 3 LOOPBAANORIËNTATIE VMBO-4 Peride 1 t/m peride 3 In leerjaar 4 met je de keus gaan maken; wat wil jij gaan den wanneer je het vmbdiplma hebt? Om te laten zien dat je uiteindelijk een studie, die bij je

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

Verkorte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013

Verkorte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013 Verkrte Handleiding Versie Medewerker Januari 2013 Starten met OTIB-skillsmanager OTIB-skillsmanager is een instrument m het gesprek dat u gaat veren met uw leidinggevende vr te bereiden. U wrdt gevraagd

Nadere informatie

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling

Protocol bij het overlijden van een gezinslid van een leerling Prtcl bij het verlijden van een gezinslid van een leerling Algemeen: Er wrden geen mededelingen aan de pers gedaan. Het lcatie aanspreekpunt f de directeur meldt alleen dat nze 1 ste zrg de nabestaanden

Nadere informatie

Inleiding. Veel succes met het maken van jouw profielkeuze! S. Koningsveld, decaan Havo H. Lubberdink, decaan Vwo - 1 -

Inleiding. Veel succes met het maken van jouw profielkeuze! S. Koningsveld, decaan Havo H. Lubberdink, decaan Vwo - 1 - Inleiding Dit schljaar sta je vr een belangrijke keuze: het kiezen van je prfiel. De ervaring leert dat het maken van deze keuze niet altijd even gemakkelijk is. Het prfiel en de eventuele extra vakken

Nadere informatie

Plaatsingsrichtlijnen Dr. Nassau College

Plaatsingsrichtlijnen Dr. Nassau College Plaatsingsrichtlijnen Dr. Nassau Cllege vr schljaar 2014-2015 Plaatsingsrichtlijnen p het Dr. Nassau Cllege In de kmende jaren zal de Cit eindtets in het basisnderwijs niet meer afgenmen wrden in februari,

Nadere informatie

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs.

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht p Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Dia 1 Opmerking vr de presentatr: in het geval u tijd te krt kmt, kunt u de blauwe tekst als ptineel beschuwen

Nadere informatie

Dyslexiebeleid 2015-2016 ISW Hoogeland MAVO/HAVO/VWO

Dyslexiebeleid 2015-2016 ISW Hoogeland MAVO/HAVO/VWO Dyslexiebeleid 2015-2016 ISW Hgeland MAVO/HAVO/VWO Augustus 2015 Uitgangspunten In dit beleidsstuk wrdt ten beheve van de leesbaarheid alleen de mannelijke vrm geschreven. Daar waar mannelijke vrnaamwrden

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstuk 1 Inleiding 2

INHOUD. Hoofdstuk 1 Inleiding 2 INHOUD Hfdstuk 1 Inleiding 2 Hfdstuk 2 Wat hudt die extra begeleiding in? 4 LWOO Praktijknderwijs Wie kmt ervr in aanmerking? Wie beslist daarver? Hfdstuk 3 Wat hudt het nderzek van het COB in? 7 Welke

Nadere informatie

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD

VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD VAN OUDERCOMITÉ NAAR OUDERRAAD Sinds 1 september 2004 kan elke schl een uderraad prichten vlgens het participatiedecreet. Het schlbestuur is verplicht m een uderraad p te richten als 10% van de uders er

Nadere informatie

De leerkracht beschrijft in het groepsplan welke extra leesbegeleiding de kinderen krijgen.

De leerkracht beschrijft in het groepsplan welke extra leesbegeleiding de kinderen krijgen. Dyslexieprtcl Grep 1 Gehele jaar: bservaties leerlingvlgsysteem digikeuzebrd Grep 2 Gehele jaar: bservaties leerlingvlgsysteem digikeuzebrd Januari: CITO taal en rekenen Mei: Bij twijfel: lees-vrwaardentets

Nadere informatie

Tips Digiduif. 1. U logt in op digiduif met uw e-mail adres en wachtwoord.

Tips Digiduif. 1. U logt in op digiduif met uw e-mail adres en wachtwoord. Tips Digiduif 1. U lgt in p digiduif met uw e-mail adres en wachtwrd. 2. U kiest de knp instellingen. Op de vlgende pagina s kunt u allerlei zaken invullen en aanpassen die bij uw accunt hren. Tevens zit

Nadere informatie

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009]

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1 Algemeen Meldcde bij een vermeden van kindermishandeling vr scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1.1 Iedere ScS Scheidingsspecialist, ScS Zandkasteelcach, ScS OKEE-cach, hierna te nemen scheidingsbegeleider,

Nadere informatie

Studeren zonder belemmeringen

Studeren zonder belemmeringen Studeren znder belemmeringen Bepalende factr: de dcent Eén p de tien Nederlandse studenten heeft dr een beperking last van belemmeringen tijdens zijn pleiding. Ze maken het zichzelf en hun dcenten sms

Nadere informatie

Protocol voor afname Centraal Ontwikkelde Examens Nederlandse taal en rekenen.

Protocol voor afname Centraal Ontwikkelde Examens Nederlandse taal en rekenen. . Bij de afname van examens zijn diverse functinarissen van de nderwijsinstelling betrkken. In dit prtcl wrden de vlgende (grepen van) examenbetrkkenen nderscheiden, met een krte mschrijving van de betrkkenheid

Nadere informatie

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen

Vergaderen Informatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7. Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 1 van 7 Vergaderen Vergaderen Infrmatieblad (VP) IEV1 Bladzijde 2 van 7 Vergaderen Elke vergadering kent een vaste structuur en een vaste vlgrde. Deze structuur

Nadere informatie

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten Beschermd Wnen met een pgb nder verantwrdelijkheid van gemeenten Een factsheet vr cliënten, cliëntvertegenwrdigers en familievertegenwrdigers 1 februari 2016 Sinds 1 januari 2015 valt Beschermd Wnen (vrheen

Nadere informatie

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om?

Het Grote Geldonderzoek: hoe ga je met je geld om? Het Grte Geldnderzek: he ga je met je geld m? Natinaal Instituut vr Budgetvrlichting (Nibud) Tijdsduur: één les Werkvrm: individueel met een discussie in de klas Niveau: bedeld vr alle leerlingen van klas

Nadere informatie

LOGBOEK van: klas: 1

LOGBOEK van: klas: 1 LOGBOEK van: klas: 1 Inhudspgave Inleiding en inhud van het lgbek Wat is de maatschappelijke stage? Delen van de maatschappelijke stage Waar de je maatschappelijke stage? Kaders waarbinnen de maatschappelijke

Nadere informatie

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa)

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa) PEDAGOGISCHE VISIE A. Algemeen De pedaggische visie vertelt he de schl met leerlingen, persneel en uders van leerlingen wil mgaan en wat de schl verwacht ten aanzien van de relatie tussen leerlingen en

Nadere informatie

Omgaan met dyslexie, dyscalculie en andere beperkingen op Helen Parkhurst. Wendy van Leeuwen Orthopedagoog voorjaar 2013

Omgaan met dyslexie, dyscalculie en andere beperkingen op Helen Parkhurst. Wendy van Leeuwen Orthopedagoog voorjaar 2013 Omgaan met dyslexie, dyscalculie en andere beperkingen p Helen Parkhurst Wendy van Leeuwen Orthpedagg vrjaar 2013 1 Dyslexie, dyscalculie en verige beperkingen Helen Parkhurst Schljaar 2013-2014 Inhudspgave

Nadere informatie

Maatschappelijke Stage

Maatschappelijke Stage Maatschappelijke Stage 2 Inhud 1. Wat is MAS? 1.1 MAS algemeen. 1.2 MAS p het Gren van Prinstererlyceum 1.3 Deadlines 2. Stage zeken 2.1 De stage cördinatr p schl. 2.2 Masactief 3. De frmulieren 3.1 Aanvraagfrmulier

Nadere informatie

Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwoording 2. Doelstellingen 3. Model 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning.

Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwoording 2. Doelstellingen 3. Model 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning. Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwrding 2. Delstellingen 3. Mdel 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning 1 Verantwrding: Wij willen binnen het nderwijs dat wij geven rekening huden met de

Nadere informatie

CBS DE VAART 2015-2016. Informatieboekje groep 5 en 6

CBS DE VAART 2015-2016. Informatieboekje groep 5 en 6 CBS DE VAART 2015-2016 Infrmatiebekje grep 5 en 6 De schlregels Op nze schl zijn 3 hfdregels. Alle andere afspraken zijn terug te leiden tt deze hfdregels 1. Ik accepteer en respecteer een ander 2. Ik

Nadere informatie

Zorgplan. Naam. Adres. Uitgerekende datum. Administratienummer. Naam en adres verloskundige praktijk

Zorgplan. Naam. Adres. Uitgerekende datum. Administratienummer. Naam en adres verloskundige praktijk Zrgplan Naam Adres Uitgerekende datum Administratienummer Naam en adres verlskundige praktijk datum tijd Met wie Afsprakenlijst Gefeliciteerd met uw zwangerschap! Tijdens uw zwangerschap zal u nder cntrle

Nadere informatie

Subsidietoetsingskader VVE gemeente Raalte 2015. Doelstelling subsidie:

Subsidietoetsingskader VVE gemeente Raalte 2015. Doelstelling subsidie: Subsidietetsingskader VVE gemeente Raalte 2015 Delstelling subsidie: Op grnd van de Wet OKE (Ontwikkelingskansen dr kwaliteit en educatie zijn gemeenten verantwrdelijk vr de Vrschlse educatie. Gemeenten

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

PTA L.O. 4/5Havo 4/5/6VWO Plan van Toetsing en afsluiting voor het vak L.O. 2012-2013 CARMELCOLLEGE Gouda- Locatie Antoniuscollege Vaksectie L.O.

PTA L.O. 4/5Havo 4/5/6VWO Plan van Toetsing en afsluiting voor het vak L.O. 2012-2013 CARMELCOLLEGE Gouda- Locatie Antoniuscollege Vaksectie L.O. PTA L.O. 4/5Hav 4/5/6VWO Plan van Tetsing en afsluiting vr het vak L.O. 2012-2013 CARMELCOLLEGE Guda- Lcatie Antniuscllege Vaksectie L.O. PTA L.O. 4/5Hav 4/5/6VWO 2012-2013 Plan van Tetsing en Afsluiting

Nadere informatie

Definitieve versie februari 2015

Definitieve versie februari 2015 1 Gecmprimeerd Schlndersteuningsprfiel Naam Schl Algemene gegevens Schl Al-Ghazali BRIN 22NT Directeur Najiba Belah Adres Van lenneapstraat 17 Telefn 010-4152167 E-mail nbelah@sipr.nl Bestuur SIPOR Basisndersteuning

Nadere informatie

Bevorderingen Algemeen 1. Op basis van de bevindingen in de zogenaamde bevorderingsvergadering" wordt aan het einde van elk schooljaar een

Bevorderingen Algemeen 1. Op basis van de bevindingen in de zogenaamde bevorderingsvergadering wordt aan het einde van elk schooljaar een Bevrderingen Algemeen 1. Op basis van de bevindingen in de zgenaamde bevrderingsvergadering" wrdt aan het einde van elk schljaar een berdeling gegeven ten beheve van het vervlgtraject van de leerling.

Nadere informatie

Frequently Asked Questions Onderbouw Wat is tto? Hoeveel lessen worden in het Engels gegeven in een tto klas? Wie bepaalt deze percentages?

Frequently Asked Questions Onderbouw Wat is tto? Hoeveel lessen worden in het Engels gegeven in een tto klas? Wie bepaalt deze percentages? Frequently Asked Questins Onderbuw Wat is tt? tt staat vr Tweetalig Onderwijs. In het Tweetalig Onderwijs wrdt een aantal vakken in het Engels gegeven en wrden de leerlingen gevrmd tt Internatinaal burger.

Nadere informatie

Presentatie eisen reisweek

Presentatie eisen reisweek Presentatie eisen reisweek Beste reisadviseurs, De aftrap is genmen. We zijn begnnen aan een spannende strijd m te bepalen he nze werkweek er in juni 2013 uit zal zien. Natuurlijk lijkt het een beetje

Nadere informatie

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR!

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR! Ontwikkeling van kinderen, stagnatie van de ntwikkeling en drverwijzen Wij prberen er vr te zrgen dat kinderen zich bij nze pvang plezierig velen en zich kunnen ntwikkelen. Om te kunnen berdelen f dit

Nadere informatie

Getallen 1 is een programma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip).

Getallen 1 is een programma voor het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Getallen 1 Getallen 1 is een prgramma vr het aanleren van de basis rekenvaardigheden (getalbegrip). Delgrep Rekenen en Wiskunde Getallen 1 Getallen 1 is geschikt vr grep 7 en 8 van de basisschl en de eerste

Nadere informatie

Dys-lexie. Ouderbrochure

Dys-lexie. Ouderbrochure Dys-lexie Ouderbrchure Uitspraken van dyslectische leerlingen Dat ik niet gewn ben. Dat ik heel hard vr de vreemde talen leer en dan ng een nvldende krijg. Dat ik mijn aantekeningen niet kan lezen. Als

Nadere informatie

Evaluatie zorgleefplan met cliënt thuis en in het verzorgingshuis

Evaluatie zorgleefplan met cliënt thuis en in het verzorgingshuis Evaluatie zrgleefplan met cliënt thuis en in het verzrgingshuis Artikel: 2010-003 Datum: 30-11-2010 Auteur: Merel van Uden Prtcl vr halfjaarlijkse evaluatiegesprek ver zrgleefplan van een cliënt met een

Nadere informatie

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen:

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen: Graaf Jan van Mntfrtschl Beleid ter vrkming en/f regulering van pestgedrag 1. 1 Inleiding: Iedere schl heeft een veilig schlklimaat ndig. Op de Graaf Jan van Mntfrtschl zijn wij ns ervan bewust dat veiligheid

Nadere informatie

Reglement Geschillencommissie Wonen Zuid-Holland Zuid

Reglement Geschillencommissie Wonen Zuid-Holland Zuid Reglement Geschillencmmissie Wnen Zuid-Hlland Zuid DEFINITIES Artikel 1: Dit reglement verstaat nder: crpratie: de bij de Geschillencmmissie Wnen Zuid-Hlland zuid aangeslten rganisatie p wiens handelen

Nadere informatie

Bijlage IVa Sjabloon voor de verdeling van werkzaamheden voor onderwijzend personeel in de kunsteducatie

Bijlage IVa Sjabloon voor de verdeling van werkzaamheden voor onderwijzend personeel in de kunsteducatie Bijlage IVa Sjabln vr de verdeling van werkzaamheden vr nderwijzend persneel in de kunsteducatie Sjabln vr de verdeling van werkzaamheden vr nderwijzend persneel in de kunsteducatie LOGA-partijen vinden

Nadere informatie

Dyslexie. Protocol voor overdracht Primair Onderwijs - Voortgezet Onderwijs in de regio Waterland

Dyslexie. Protocol voor overdracht Primair Onderwijs - Voortgezet Onderwijs in de regio Waterland Bijlage 12 Dyslexie Prtcl vr verdracht Primair Onderwijs - Vrtgezet Onderwijs in de regi Waterland Dit prtcl wil het prces van de vergang van de basisschl naar het vrtgezet nderwijs van de leerling z ged

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

Zorg op K.S.T.S. Temse-Velle

Zorg op K.S.T.S. Temse-Velle Zrg p K.S.T.S. Temse-Velle Beste uders, De zrgwerking p nze schl bestaat al heel wat jaren en is vrtdurend in beweging. Enerzijds mdat de wetgeving i.v.m. zrg verandert, anderzijds mdat leerlingzrg zelf

Nadere informatie

Stad & Esch maken we samen: Van pesten naar een wij-gevoel

Stad & Esch maken we samen: Van pesten naar een wij-gevoel Stad & Esch maken we samen: Van pesten naar een wij-gevel Omgaan met pesten pagina 1 van 11 Inhudspgave 1. Vrwrd blz. 3 2. Van pesten naar.een wij-gevel blz. 4 3. Stappen bij structureel pestgedrag blz.

Nadere informatie

Accreditatieprocedure Nederlandse Vereniging voor Technische Geneeskunde

Accreditatieprocedure Nederlandse Vereniging voor Technische Geneeskunde Nederlandse Vereniging vr Technische Geneeskunde p/a Technische Geneeskunde Carré CR 3.635 Pstbus 217 7500 AE ENSCHEDE Accreditatieprcedure Nederlandse Vereniging vr Technische Geneeskunde Versie: 27-12-2013

Nadere informatie

Dys-lexie. Ouderbrochure

Dys-lexie. Ouderbrochure Dys-lexie Ouderbrchure Uitspraken van dyslectische leerlingen Dat ik niet gewn ben. Dat ik heel hard vr de vreemde talen leer en dan ng een nvldende krijg. Dat ik mijn aantekeningen niet kan lezen. Als

Nadere informatie

LEERVRAAG 2. - Informatie: - informeren. - observeren. - middelen zoeken. - actie ondernemen. - evalueren

LEERVRAAG 2. - Informatie: - informeren. - observeren. - middelen zoeken. - actie ondernemen. - evalueren LEERVRAAG 2 Leervraag (wat is /he kan ik vraag) He krijg ik een vllediger beeld van de hulp die Daan krijgt? Activiteiten uit stappenpla n - infrmeren - bserveren - middelen zeken - actie ndernemen - evalueren

Nadere informatie

Gastouderbureau Noorderlicht

Gastouderbureau Noorderlicht Algemene richtlijnen: Vraag- en gastuders wrden geacht kennis te hebben genmen van de werkwijze van ; Gastuders wrden geacht bij aanvang van de pvang te handelen cnfrm het pedaggisch plan; hanteert de

Nadere informatie

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:..

Leer / ontwikkelingslijnen. Opleiding Helpende Zorg en Welzijn. BOL en BBL NAAM STUDENT:.. Leer / ntwikkelingslijnen Opleiding Helpende Zrg en Welzijn BOL en BBL NAAM SUDEN:.. 1 2 Uitleg van het leerlijnenbekje Vr je ligt het leerlijnenbekje van je pleiding Helpende Zrg & Welzijn niveau 2. ijdens

Nadere informatie

Training Faciliteren door middel van de moderatiemethode

Training Faciliteren door middel van de moderatiemethode samen beslist beter besluiten Training Faciliteren dr middel van de mderatiemethde Training Techniek Resultaat Tepasbaar. Dynamisch. Interactief. Visueel. Zelfdcumenterend. Overzichtelijk. Betrkkenheid.

Nadere informatie

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015 Beleidsregels vrziening jbcaching Participatiewet 2015 1-7-2015 Jbcaching Reginale beleidsregels jbcaching Participatiewet regi Achterhek Inleiding Jbcaching gaat ver het ndersteunen van mensen bij het

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Artikel 1- Identiteit van de ondernemer Artikel 2 - Toepasselijkheid Artikel 3 - Het aanbod

Algemene Voorwaarden Artikel 1- Identiteit van de ondernemer Artikel 2 - Toepasselijkheid Artikel 3 - Het aanbod Algemene Vrwaarden Artikel 1- Identiteit van de ndernemer Trend mda Oudemansstraat 82 1504 KP Zaandam Telefnnummer: (0031) 0623281926 Tussen 09;00 / 17;00 E-mailadres: inf@trendmda.nl KvK-nummer: 54290228

Nadere informatie

De aandachtspuntenlijst

De aandachtspuntenlijst De aandachtspuntenlijst Wat is de aandachtspuntenlijst? De aandachtspuntenlijst is een verzicht van nderwerpen die aan de rde kunnen kmen tijdens een afspraak met de neurlg. Onderwerpen waarver u meer

Nadere informatie

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg MedewerkerMnitr Benchmark in de Zrg Telichting pzet vragenlijst en invulinstructies U heeft een inlgcde ntvangen per brief f per e-mail. Mcht u geen inlgcde ntvangen hebben, dan kunt u terecht bij de benchmarkcördinatr

Nadere informatie

AANMELDINGS- en INSCHRIJVINGSBELEID MONDIAL COLLEGE NIJMEGEN. Schooljaar 2016-2017 en 2017-2018

AANMELDINGS- en INSCHRIJVINGSBELEID MONDIAL COLLEGE NIJMEGEN. Schooljaar 2016-2017 en 2017-2018 AANMELDINGS- en INSCHRIJVINGSBELEID MONDIAL COLLEGE NIJMEGEN Schljaar 2016-2017 en 2017-2018 Vastgesteld dr CMT: nvember 2015 Met instemming MR: 30 maart 2016 1 Aanmelding- en inschrijvingsbeleid Mndial

Nadere informatie

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t D i e n s t v e r l e n i n g s d c u m e n t Ons kantr hudt zich bezig met financiële dienstverlening en heeft zich gespecialiseerd in schade- en levensverzekeringen en is daarbij actief p de zakelijkeen

Nadere informatie

Producten en prijzen 2012

Producten en prijzen 2012 TypeWrld Pstbus 38 2410 AA Bdegraven Nederland Tel. 0172-65 09 83 Fax 0172-61 83 15 www.instruct.nl instruct@instruct.nl België www.instruct.be instruct@instruct.be Prducten en prijzen 2012 TypeWrld Leren

Nadere informatie

Het Muiswerkprogramma Basisgrammatica bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw.

Het Muiswerkprogramma Basisgrammatica bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. BASISGRAMMATICA Het Muiswerkprgramma Basisgrammatica bestrijkt de grammatica die ndig is vr het leren van de Nederlandse spelling en zinsbuw. Delgrepen Basisgrammatica Het cmputerprgramma Basisgrammatica

Nadere informatie

Voor. Introductie. Internet. Installatie. Voorbereiding. Opstart

Voor. Introductie. Internet. Installatie. Voorbereiding. Opstart Vr Intrductie Internet Kennismaking en infrmatiemment Samen uitzeken f Bednet in deze mstandigheden een ged idee is Speedtest uitveren: http://www.bednet.be/speedtest Bednet werkt enkel p bekabeld netwerk!

Nadere informatie

6. Opleidingskader voor de procesopleiding Informatiemanagement

6. Opleidingskader voor de procesopleiding Informatiemanagement 6. Opleidingskader vr de prcespleiding Infrmatiemanagement In het prject GROOTER wrden nder andere een aantal pleidingskaders ntwikkeld vr prcessen nder Bevlkingszrg. Hiernder wrdt het pleidingskader vr

Nadere informatie

Kwaliteitsaspecten van onderwijs. Wat vinden pedicures belangrijk aan kwaliteit van opleiders

Kwaliteitsaspecten van onderwijs. Wat vinden pedicures belangrijk aan kwaliteit van opleiders Kwaliteitsaspecten van nderwijs Wat vinden pedicures belangrijk aan kwaliteit van pleiders Clfn Titel Kwaliteitsaspecten van nderwijs. Wat vinden pedicures belangrijk aan kwaliteit van pleiders. Auteur

Nadere informatie

8.2. Ziekteverzuim en (ziekte)verzuimbegeleiding

8.2. Ziekteverzuim en (ziekte)verzuimbegeleiding 8.2. Ziekteverzuim en (ziekte)verzuimbegeleiding Aangepast d.d. 10 januari 2014. Ziektemelding Persneelsleden dienen zich uiterlijk vr 7.30 uur s mrgens ziek te melden bij de schldirecteur en ingeval van

Nadere informatie

De burgemeester, het college en de raad van de gemeente Muiden;

De burgemeester, het college en de raad van de gemeente Muiden; Vrbeeld handvest De burgemeester, het cllege en de raad van de gemeente Muiden; Gelet p artikel 169, tweede en derde lid, en artikel 180, tweede en derde lid, Gemeentewet; Hebben de vlgende uitgangspunten

Nadere informatie

Aan de directies, intern begeleiders en leerkrachten grep 8 van de basisschlen in Schiedam, Vlaardingen, Maassluis en Maasland. Schiedam, 23 september 2015 Betreft: Ondersteuningsaanbd bij de vergang primair

Nadere informatie

Alleen m.b.t. vergoedingen pedagogisch Instemming. medewerkers (hoofdstuk 1 uit de regeling) Advies

Alleen m.b.t. vergoedingen pedagogisch Instemming. medewerkers (hoofdstuk 1 uit de regeling) Advies Satusverzicht. Cnsultatie Unitmanagers/Lcatiemanagers mei 2011 evaluatie Cnsultatie cliëntenraad Besluit Bestuursgrep 22 april 2003 OR Alleen m.b.t. vergedingen pedaggisch Instemming medewerkers (hfdstuk

Nadere informatie

De Ultieme Sollicitatie Gids.

De Ultieme Sollicitatie Gids. De Ultieme Sllicitatie Gids. Ha Aanstaande Superheld! Hierbij een mie verzameling met nuttige infrmatie. Lees het dr en kijk wat je eruit kunt halen. Sms staan er bepaalde tips f acties dubbel in. Dat

Nadere informatie

Uitwerking kerndoel 2 Nederlandse taal

Uitwerking kerndoel 2 Nederlandse taal Uitwerking kerndel 2 Nederlandse taal Tussendelen en leerlijnen Nederlandse taal Primair nderwijs In samenwerking met het expertisecentrum Nederlands Enschede, 1 juni 2006 Nederlands kerndel 2 Stichting

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten

Pestprotocol basisschool Pieter Wijten Pestprtcl basisschl Pieter Wijten Basisschl Pieter Wijten werkt aan een veilig schlklimaat waarin kinderen respectvl met elkaar mgaan. Ze hanteert drie principes: Ik zrg ged vr mezelf Ik zrg ged vr de

Nadere informatie

Beslissingsondersteunende instrumenten. Criteria 2016. September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ

Beslissingsondersteunende instrumenten. Criteria 2016. September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ Beslissingsndersteunende instrumenten September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ Beslissingsndersteunende instrumenten Inleiding Stichting Kwaliteit in Basis GGZ gelft dat de mentale zrg in Nederland

Nadere informatie

Informatica-ondersteuning aan de KU Leuven. ICT-diensten voor studenten

Informatica-ondersteuning aan de KU Leuven. ICT-diensten voor studenten Infrmatica-ndersteuning aan de KU Leuven ICT-diensten vr studenten ICTS Centrale infrmaticadienst vr studenten en persneel W. de Crylaan 52 3001 Heverlee www.kuleuven.be/icts/studenten icts@kuleuven.be

Nadere informatie

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af Stel uw inkmen zeker, sluit een arbeidsngeschiktheids af Eindelijk geniet u van een heerlijke skivakantie. En natuurlijk verkmt het u niet, want u bent een ervaren skiër. Maar laat dat ngeluk nu net in

Nadere informatie

Groep 6. Werkboek Werkstuk

Groep 6. Werkboek Werkstuk Grep 6 Werkbek Werkstuk Naam: Wat ga je den? In de kmende tijd ga je werken aan een werkstuk. Je met je vrstellen dat je ver juw nderwerp gaat vertellen. Net zals bij een spreekbeurt! Maar nu schrijf je

Nadere informatie

Toets- en cijferbeleid. De Passie Wierden

Toets- en cijferbeleid. De Passie Wierden Tets- en cijferbeleid De Passie Wierden Inhud INLEIDING... 3 1. TOETSING... 3 1.1. Del van tetsing... 3 1.2. Tetsvrmen + tetsweging... 3 1.3. Ontwikkelen van tetsen... 4 1.4. Afnemen van tetsen... 4 1.5.

Nadere informatie

TOEZICHTKADER ACCREDITATIESTELSEL HOGER ONDERWIJS. september 2014

TOEZICHTKADER ACCREDITATIESTELSEL HOGER ONDERWIJS. september 2014 TOEZICHTKADER ACCREDITATIESTELSEL HOGER ONDERWIJS september 2014 INHOUD Inleiding 4 1 Del en uitvering van het tezicht 5 1.1 Wat willen we bereiken? 5 1.2 Werkwijze 5 1.3 Waarderingskader 7 2 Relatie met

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Webshop Uil VR Solutions BV

Algemene Voorwaarden Webshop Uil VR Solutions BV Algemene Vrwaarden Webshp Uil VR Slutins BV Inhudspgave: Artikel 1 - Definities Artikel 2 - Identiteit van de ndernemer Artikel 3 - Tepasselijkheid Artikel 4 - Het aanbd Artikel 5 - De vereenkmst Artikel

Nadere informatie

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563 Inspectie Werk en Inkmen Tezicht Gemeentelijk Dmein De Gemeenteraad Pstbus 11563 2502 AN Den Haag Prinses Beatrixlaan 82 2595 AL Den Haag Telefn (070) 304 44 44 Fax (070) 304 44 45 www.lwiweb.nl Cntactpersn

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement Tussen Schoolse Opvang

Huishoudelijk reglement Tussen Schoolse Opvang bs De Merwednk Merwe Dnk 4 6 4207 XB Grinchem Tel: 06-21601220 Fax: 0183 681109 ts@bs-de-merwednk.nl www.bs-de-merwednk.nl Huishudelijk reglement Tussen Schlse Opvang In dit reglement wrden de dagelijkse

Nadere informatie

Werkinstructie. Contractering Huisartsen 2015

Werkinstructie. Contractering Huisartsen 2015 Werkinstructie Cntractering Huisartsen 2015 Belangrijkste pmerkingen met betrekking tt de digitale cntractering U sluit uw cntract af via de website van DSW. U lgt in met uw individueel VeCZ certificaat,

Nadere informatie

OUDERBLIK. Een rugzak vol ideeën voor ouders en school SCHRIFTELIJKE COMMUNICATIE MET OUDERS

OUDERBLIK. Een rugzak vol ideeën voor ouders en school SCHRIFTELIJKE COMMUNICATIE MET OUDERS OUDERBLIK Een rugzak vl ideeën vr uders en schl SCHRIFTELIJKE COMMUNICATIE MET OUDERS 2012 1. Schriftelijke cmmunicatie met anderstalige uders Schriftelijke cmmunicatie gaat ver alle cmmunicatie naar uders

Nadere informatie

Klachtenbeleid Stichting KOM Kinderopvang

Klachtenbeleid Stichting KOM Kinderopvang Klachtenbeleid Stichting KOM Kinderpvang KOM Kinderpvang verzrgt kinderpvang vr kinderen in de leeftijdsgrep 0 tt en met 12 jaar. Alle medewerkers van de stichting zetten zich vlledig in m kwalitatief

Nadere informatie

Beleidsplan ICT ENMS 2016-2020 ENMS

Beleidsplan ICT ENMS 2016-2020 ENMS Beleidsplan ICT ENMS 2016-2020 ENMS 1. Missie en visie van de schl vertaald naar ICT 1.1 Missie De Eerste Nederlandse Mntessri Schl wil kwalitatief ged, mdern mntessrinderwijs bieden. De schl gaat uit

Nadere informatie

Handleiding waarnemingen invoeren via Verspreidingsatlas.nl

Handleiding waarnemingen invoeren via Verspreidingsatlas.nl Handleiding waarnemingen inveren via Verspreidingsatlas.nl Het inveren van lsse waarnemingen en FLORON streeplijsten is nu ng gemakkelijker via de nline waarnemingen inver p Verspreidingsatlas. Hiernder

Nadere informatie

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kp van Nrd-Hlland Er is sprake van hgbegaafdheid, blijkens uit: Een ttale intelligentie gelijk f hger dan 130 N.B.: bij een intelligentienderzek wrdt nrmaliter

Nadere informatie

Klachtenregeling CSG Reggesteyn

Klachtenregeling CSG Reggesteyn Klachtenregeling CSG Reggesteyn Opnieuw vastgesteld dr het cllege van bestuur, 20 mei 2008 Instemming dr de Medezeggenschapsraad, 23 juni 2008 Redactinele aanpassingen, 6 juli 2009 Klachtenregeling CSG

Nadere informatie

Het eindwerkstuk. Geert Groote College 2012-2013 11e klas Lucas Sint Marcel Seelen

Het eindwerkstuk. Geert Groote College 2012-2013 11e klas Lucas Sint Marcel Seelen Het eindwerkstuk Geert Grte Cllege 2012-2013 11e klas Lucas Sint Marcel Seelen Het eindwerkstuk Het eindwerkstuk is een individueel prject dat elke leerling in de elfde klas aangaat. Het is een prject

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden webshop (h)eerlijk vlees

Algemene Voorwaarden webshop (h)eerlijk vlees Algemene Vrwaarden webshp (h)eerlijk vlees Inhudspgave: Artikel 1 - Definities Artikel 2 - Identiteit van de ndernemer Artikel 3 - Tepasselijkheid Artikel 4 - Het aanbd Artikel 5 - De vereenkmst Artikel

Nadere informatie

Pestprotocol Cazemierschool 2012

Pestprotocol Cazemierschool 2012 Pestprtcl Cazemierschl 2012 Vrwrd De Cazemierschl is een Prtestants Christelijke schl, die werkt vanuit de Jenaplanvisie. Dat betekent dat vr nze schl de algemeen menselijke waarden zals gemeenschapszin,

Nadere informatie