Dyslexie protocol Oranje Nassau College (locatie Parkdreef)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dyslexie protocol Oranje Nassau College (locatie Parkdreef)"

Transcriptie

1 Dyslexie protocol Oranje Nassau College (locatie Parkdreef) We spreken van dyslexie als er sprake is van een ontwikkelingsstoornis als gevolg waarvan bij een kind sprake is van een niet, onvolledig of zeer moeizaam ontwikkelende automatisering van woordidentificatie (lezen) en/of van schriftbeeldvorming (spellen). Publicatie Gezondheidsraad 95. (Daarnaast moet er op het gebied van de schoolse vaardigheden, ondanks een langdurige, intensieve begeleiding, een achterstand zijn van 1 jaar of meer. Verder moet er sprake zijn van een verstoorde taalvaardigheid. Daarnaast mag er geen sprake zijn van een onvolledig verlopen schoolloopbaan met veel wisselingen, waardoor bepaalde stof niet is aangeboden. Tenslotte mogen er geen andere stoornissen een rol spelen en is het taalprobleem vaak erfelijk bepaald). Er zijn vele vormen van dyslexie en dus is het wenselijk dat er individueel wordt bekeken welke de goede en welke de minder goede vaardigheden van een leerling zijn. De meest voorkomende problemen zijn: - Problemen met het technisch lezen, waardoor het vooral in de hogere klassen vaak moeilijk is binnen de gestelde tijd werkstukken af te krijgen; - Problemen met begrijpend lezen. Soms is dit een gevolg van het technisch lezen; de leerlingen moeten zoveel tijd steken in de woordherkenning, dat de betekenis van de tekst niet wordt begrepen. Vaak ook is het probleem dat zij de hoofd- en bijzaken onvoldoende kunnen onderscheiden en geen samenvattingen kunnen maken; - Problemen met de spelling. Het gaat hier niet alleen om bv. omkeringen, maar vooral om het niet onthouden van woordbeelden. Leerlingen zijn dan geneigd de woorden fonetisch op te schrijven. Daarnaast zijn er leerlingen die de nuances in klanken niet goed kunnen onderscheiden. Tenslotte is er een groep die vooral moeite heeft met de spellingregels; - Problemen met de woordenschat. Doordat dyslectische leerlingen in het algemeen niet veel lezen, blijft de woordenschat ook vaak achter; - Problemen met het taalgevoel. Dat uit zich vooral bij het maken van zinnen in de vreemde talen; - Problemen bij het leren van woordjes. - Problemen met het handschrift woorden worden niet duidelijk geschreven en dus ook niet altijd goed onthouden; - Problemen met concentratie. Dyslectische leerlingen moeten veel energie steken in het volgen van de lessen, dat zij ook sneller vermoeid zijn (dit heeft ook zeker invloed op het maken van huiswerk); Dat deze problemen invloed hebben op het functioneren op school zal duidelijk zijn. Als school zullen we moeten accepteren dat deze leerlingen problemen hebben, hen begeleiden en aanpassingen maken opdat zij zo goed mogelijk kunnen functioneren. 1

2 Wie zijn betrokken bij de dyslectische leerlingen? a. Orthopedagoge b. Remedial teacher (tevens dyslexie coach) c. Onderwijs leercentrum d. Docenten Hoe gaan wij om met dyslectische leerlingen? 1. Brugklassers. Leerlingen hebben bij de aanmelding op school een dyslexieverklaring. Het is van belang hier heel duidelijk te stellen dat het onderzoek gedaan moet zijn door een daartoe bevoegd psycholoog of orthopedagoog. In de 2 e en 3 de week van het schooljaar is er een gesprek met de leerling (en ouders) met de orthopedagoge. Dan wordt besproken welke aanpassingen en/of begeleiding (in de vorm van remedial teaching) wenselijk zijn. Deze gegevens worden genoteerd op de faciliteitenlijst een lijst die 2 x per jaar wordt verstrekt aan alle docenten zodat zij weten hoe zij met de dyslectische leerling moeten omgaan. De dyslectische leerlingen krijgen een geplastificeerde kaart waarop de aanpassingen vermeld staan. Tenslotte krijgen zij een stickervel. De stickers plakken zij op SO s en proefwerken, zodat docenten weten dat er aanpassingen zijn. In de eerste weken van het schooljaar doen alle leerlingen mee aan onderzoeken op het gebied van begrijpend lezen, spelling en rekenen. Als het onderwijskundig rapport aangeeft dat het technisch lezen zwak is, worden bij die leerlingen leestoetsen afgenomen; het kan zijn dat zij dan, in samenwerking met de ouders, extra gaan lezen in het OLC. Onvoldoende scores op de andere toetsen kunnen leiden tot extra ondersteuning op het gebied van begrijpend lezen en rekenen (door docenten) of spelling (door de remedial teacher). Als blijkt dat er onvoldoende vooruitgang is op een van deze gebieden wordt in samenspraak met de orthopedagoge bekeken wat er verder kan worden gedaan. 2. Alle leerlingen. Soms worden in de loop van de schooltijd vermoedens van dyslexie geuit (door leerlingen zelf, door ouders, door docenten). Twee maal per jaar doet de orthopedagoge (na overleg met leerling/ouders en na bestudering van het nodige werk) een didactisch dyslexie onderzoek. Op grond van de resultaten wordt in overleg met de ouders besloten of de betrokken leerling verder moet worden getest (op eigen kosten) om dyslexie vast te stellen. Dat verdere onderzoek betreft dan een intelligentie- en persoonlijkheidsonderzoek en een verdieping op taalgebied. 3. Dyslectische leerlingen in de hogere leerjaren. Eens per jaar is er een bijeenkomst van leerlingen in de hogere leerjaren (geen examencandidaten). Op die bijeenkomst komt aan de orde hoe het gaat of er nog verdere aanpassingen nodig zijn of dat er wijzigingen moeten zijn in de factiliteiten. 2

3 4. Dyslectische eindexamencandidaten. In september is er een bijeenkomst om bij te praten en duidelijke afspraken te maken over de te lezen boeken, het gebruik van woordenboeken, aanpassingen bij luistertoetsen, extra tafels (als er grootschrift wordt gebruikt) etc. Welke aanpassingen zijn mogelijk? Zie hier de brief die de faciliteitenlijst begeleidt: Bijgaand de laatste bijgewerkte faciliteitenlijst. Als er in de loop van het jaar wijzigingen komen krijgen jullie daar een apart bericht over en verzoeken we jullie dat zelf in het schema in te vullen. Alle gesprekken met de eerste klassers en hun ouders zijn geweest. Ik heb hen duidelijk gemaakt dat zij zelf verantwoordelijk zijn voor hun probleem. Dit houdt bv. in dat zij met jullie moeten overleggen hoe de tijdsverlenging wordt ingevuld. Verlenging van tijd Nogmaals: het is voor iedereen (jullie en de leerlingen) het gemakkelijkst om 1 of 2 (min of meer dezelfde vragen) te laten vervallen. Dan is die verlenging van tijd niet nodig. Zij hebben recht op ¼ e extra tijd, dus pas daar het aantal vragen bij aan. Mondeling Bij een aantal leerlingen wordt aangegeven mondeling overhoren. Ik heb met ouders en leerlingen besproken dat dat slechts incidenteel kan. Doe het 1 of 2 keer, dan weet je of het een verschil maakt en kun je daar in het geven van cijfers rekening mee houden. Vergrotingen Als je het vervelend vindt dat je de SO s en proefwerken moet vergroten, kun je de papieren voor de dyslectische leerlingen (die daar behoefte aan hebben) ook op lettertype 14 aanbieden (bij voorkeur letters met schreef, zoals Palatino Linotype = dit lettertype). Werk controleren Deze leerlingen zullen door hun dyslexie niet altijd de goede woorden in hun werkboek of schrift overnemen. Probeer tijdens zelfwerkzaamheid hun schriften eens te controleren. Opdrachten op papier Bij gedicteerde opdrachten in de vreemde talen, waarbij een zin ontkennend of vragend o.i.d. gemaakt moet worden, hen de opdracht op papier geven. Zij kunnen in de meeste gevallen hun eigen geschreven zinnen niet teruglezen en dus er ook niet verder mee werken. Spelfouten Woorden die fonetisch geschreven worden niet fout rekenen. Je kunt immers niet horen hoe een woord geschreven moet worden. Het gaat hier vooral om woorden met ei/ij, au/ou en ch/g., omkeringen etc. Ditzelfde geldt voor de vreemde talen. Bij proefwerken en SO s : Verbeter niet in de woorden, maar schrijf het goede woord in zijn geheel ernaast!!! Laat hen in het werkboek en in de schriften met potlood werken, zodat zij de fouten gemakkelijk kunnen verbeteren (en het fout geschreven woord niet in zich opnemen) Oranje stickers: dyslexie Groene stickers: tijdsverlenging Marry Nida Schenk 3

4 Hulpmiddelen. Leespennen. Daisy spelers. Kurzweil 3000 Het gebruik van softwareprogramma s In april 2008 is in Zoetermeer gestart met een project om dyslectische leerlingen zowel op school als thuis te kunnen laten werken met een aantal softwareprogramma s. Van alle scholen voor het Voortgezet Onderwijs gaan vier keer per schooljaar twee leerlingen naar een cursus voor o.a. Kurzweilvaardigheden. Deze cursus wordt gegeven bij het Icoz in Zoetermeer. De leerlingen krijgen drie weken lang twee keer per week één uur les. Na deze drie weken komen de leerlingen één keer verplicht één uur naar de zogenaamde Dyslexie Ondersteuning Groep (DOG). Doel van de DOG is het geleerde in praktijk te brengen op school en thuis. Leerlingen die deze cursus volgen, krijgen thuis ook een licentie geïnstalleerd. Voor wie? Het project is bedoeld voor (extreem) dyslectische leerlingen met één of meerdere van de volgende kenmerken: - een zeer beperkte leestechniek en daardoor heel veel moeite met het begrijpen van geschreven teksten; - een voorkeur voor informatie via gesproken woord; er is een duidelijk verschil tussen het begrijpen van voorgelezen tekst en geschreven tekst; - problemen met het indelen en structureren van het werk (leerwerk, presentaties, samenvattingen maken e.d.); - veel problemen met schrijven (onleesbaar handschrift, zeer veel fouten in de spelling). Waar is de training op gericht? Dyslectische leerlingen blijken teksten niet slechter te begrijpen dan niet dyslectische leerlingen. Zij hebben door hun leesproblemen echter een laag leestempo. Het korte termijngeheugen heeft een beperkte capaciteit. Doordat veel energie gaat zitten in de technische aspecten van het lezen, is het begrijpen moeilijk. Hierdoor zal een tekst meerdere malen gelezen moeten worden. Dat kost tijd en die is er vaak niet. De training en de aangeboden software zijn vooral gericht op compenseren en dispenseren, alhoewel de remediërende effecten niet onderschat moeten worden. De volgende softwareprogramma s maken onderdeel uit van de training: - Het programma Kurzweil Dit programma leest teksten voor (in het Nederlands, Engels, Frans, Duits en nog enkele andere talen), spreekt tijdens het schrijven, geeft de mogelijkheid samenvattingen te maken (en voor te lezen). Horen is makkelijker dan lezen, waardoor er meer energie voor het denken is. Omdat aan het technisch lezen minder aandacht besteed hoeft te worden, kunnen moeilijkere teksten 4

5 (voor)gelezen worden. Bovendien wordt de woordenschat van de leerlingen vergroot. - Het programma Spark-space Dit programma stelt de leerling in staat leerstof te structureren door middel van mindmapping. - Het programma Woef en diverse (kosteloze) internetprogramma s om de spelling van woorden te oefenen. Na deze cursus kunnen de leerlingen gebruik maken van het programma op school om bijvoorbeeld hun toetsen te maken middels Kurzweil. Docenten dienen hiertoe hun proefwerken digitaal aan te leveren. Ook bestaat de mogelijkheid, dat leerlingen hun eindexamen kunnen maken middels Kurzweil. Hier is een apart protocol voor gemaakt. KURZWEIL protocol eindexamens De examens worden aangeleverd op een PDF-bestand en wordt door een ict-er van school omgezet in een KES-bestand. Dit gebeurt een paar dagen voor het examen en in het bijzijn van de examensecretaris. Tijdens het examen wordt er gewerkt op een laptop waarvan het digitale woordenboek is uitgeschakeld. Er is een reserve laptop beschikbaar. De woordvoorspeller mag aanblijven. In geval van een stroomstoring, kan er gewerkt worden via een vergroting. Het werk wordt aangeleverd via een usb-stick. Kurzweil-kandidaten worden geplaatst bij de overige dyslecten ivm tijdsverlenging. Er wordt tijdens het examen niet via het netwerk gewerkt. Er wordt gebruik gemaakt van een stand-alone> een speciale usb-stick De ICTers doen de volgende werkzaamheden: De PDf-bestanden van de examens, als KES-bestand opslaan op usb-sticks. (per examen een usb-stick) De USB-sticks worden bewaard in de kluis.(strikt geheim) Vrijstelling Voorwaarden: - Er dient een goed dyslexierapport aanwezig te zijn, afgenomen door een daartoe bevoegde psycholoog of othopedagoog. De leerling beschikt over een dyslexie kaart; - De leerling heeft minimaal 1 jaar onderwijs gevolgd in de taal, waarvoor de dispensatie is aangevraagd; - Er is vastgesteld dat de leerling onoverkomelijke problemen heeft met het aanleren van die taal. Dit is of aangetekend in het aanwezige dyslexierapport of er is een verklaring aanwezig van de vakdocent (die de leerling minimaal 1 jaar les heeft gegeven in het vak), dat de leerling onoverkomelijke problemen heeft met het aanleren van deze taal. - Er is overleg tussen de leerling, ouders en de orthopedagoge. Zij geeft een advies aan de teamleider. De teamleider neemt op grond van deze gegevens een beslissing. 5

6 - Ter compensatie worden met de leerling goede afspraken gemaakt m.b.t. de vervangende werkzaamheden te doen tijdens de uren waar hij normaal gesproken de taal waarvoor hij dispensatie ontvangt zou volgen: extra Ne, Eng of Du. De teamleider bemiddelt in dezen tussen betrokken vakdocent en leerling; Brugklassen In de brugklassen verlenen wij geen dispensatie voor de moderne talen daar de leerling eerst een jaar het vak moet hebben gevolgd. Vmbo 2 Conform de regeling die door het Ministerie van OCW is vastgelegd in Dyslexie een praktische gids voor scholen (blz. 23 e.v. ) kan het ONC een dyslectische leerling vrijstelling verlenen vanaf het begin van het tweede leerjaar voor het vak Frans. Vmbo 3 Conform de regeling die door het Ministerie van OCW is vastgelegd in Dyslexie een praktische gids voor scholen (blz 23 e.v. ) kan het ONC een dyslectische leerling vrijstelling verlenen vanaf het begin van het derde leerjaar voor een 2 de moderne vreemde taal. Havo/vwo 2,3 Voor de onderbouw havo/vwo is een specifieke bepaling opgenomen in het Inrichtingsbesluit W.V.O.. (art. 21). Hierin is bepaald dat in de eerste drie leerjaren van havo en vwo zowel Engels, Frans als Duits worden gevolgd. Het onderdeel leesvaardigheid zou kunnen vervallen op basis van artikel 11g, eerste lid (vrijstelling van de verplichte deeltalen). Dit kan echter voor de leerling problemen geven in de bovenbouw, met name in het vwo waar deze vrijstelling van de verplichte deeltalen niet zonder meer verleend wordt maar ter beoordeling is van de inspectie. In de bovenbouw van havo en vwo zijn leerlingen verplicht naast Engels en Nederlands, Frans en/of Duits of een moderne taal (havo) te volgen. Tot nu toe konden dyslectische leerlingen deze talen laten vallen in de vierde of vijfde klas. In de tweede fase bestaat geen algemene vrijstellingsregeling voor Frans 1 en Duits 1 voor dyslectische leerlingen. In artikel 2, 6 e lid van het inrichtingsbesluit zijn de vrijstellingsmogelijkheden onder andere voor Frans 1 en Duits 1 geregeld. Het gaat daarbij om de volgende gevallen:. Een dyslectische leerling die een mavo-diploma heeft en doorstroomt naar het havo en in de onderbouw van de mavo was vrijgesteld op grond van artikel 1, 1 e lid van de wet van het volgen van Frans of Duits, is ook in de bovenbouw van de havo vrijgesteld voor deze vakken (art. 2, 6 e lid van het inrichtingsbesluit). De tijd die door de vrijstelling vrijkomt moet wel op een andere manier worden ingevuld met talig onderwijs.. Een leerling die een havo-diploma heeft en doorstroomt naar het vwo en op grond van art. 2, 6 e lid 4 was vrijgesteld voor Frans 1 of Duits 1, kan ook op het vwo vrijstelling krijgen voor deze vakken.. Bij hoge uitzondereing is er eventueel in andere gevallen (dus leerlingen die niet via een omweg in de bovenbouw havo of vwo terechtkomen of die op de mavo geen vrijstelling hebben gehad, maar de taal gewoon hebben gekozen) vrijstelling voor Frans 1 of Duits1 6

7 mogelijk op grond van art.2, 6 e lid 5. Deze vrijstelling moet in dat geval door de inspectie worden verleend. Ook nu moet de tijd die door de vrijstelling vrijkomt, worden ingevuld met ander talig onderwijs. De inspectie zal niet al te licht vrijstelling van onderwijs in de moderne talen verlenen voor dyslectische leerlingen op grond van art. 2, 6 e lid 5. Er moeten zeer grondige redenen aanwezig zijn. Immers Frans 1 en Duits 1 zijn als verplichte vakken opgenomen in het gemeenschappelijk deel van havo en vwo, omdat zij door vervolgopleidingen als doorstroom relevant aaangewezen zijn. Dat wil zeggen dat een zekere kennis van de vreemde talen nuttig en nodig is voor de vervolgopleidingen en de kans op het succesvol afronden van een vervolgopleiding verhoogt. Men kan zich dus afvragen of leerlingen in alle gevallen gebaat zijn bij vrijstelling voor deze talen. Verder moet het volgende worden bedacht.. Op het havo gaat het bij deelvak 1 van de moderne vreemde talen om spreek- en luistervaardigheid. Dit hoeft voor dyslectische leerlingen geen onoverkomelijke problemen op te leveren.. Op het vwo gaat het bij beide vakken om leesvaardigheid, zowel om extensief als intensief lezen. Bij extensief lezen ontwikkelt men leesstrategieen om zo efficient mogelijk de kern van de tekst te vatten en niet te verzanden in details. Dyslectische leerlingen, zeker die in de bovenbouw van havo en vwo terechtkomen, pakken teksten die zij moeten lezen meestal al strategisch aan, omdat ze anders niet door de tekst heenkomen.. De decembermaanden betekenen meer mogelijkheden voor de invulling van het vrije deel. Een deel van de tijd kan worden besteed aan extra oefening in de examenvakken. Bronnen. Wijziging inrichtingsbesluit en examenbesluit havo/vwo, artikel 2, 6 e lid 3 t/m 6, pagina Besluit tot wijziging aan het Eindexamenbesluit vwo etc., gepubliceerd in het staatsblad 348 (wijziging van artikel 55 van het Eindexamenbesluit, waarbij dyslexie expliciet in de toelichting wordt genoemd).. Inrichtingsbesluit, artikel 19 en 21, artikel 26 ( 5 de lid), WVO (art. 10 E ). 7

Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef)

Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef) Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef) We spreken van dyslexie als er sprake is van een ontwikkelingsstoornis als gevolg waarvan bij een kind sprake is van een niet, onvolledig of zeer

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College oktober 2012 1 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Inleiding Sinds een aantal jaren voert het Gerrit Rietveld College een beleid op het gebied van dyslexie.

Nadere informatie

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek. 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek. 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek In dit protocol dyslexie schetsen we voor ouders, docenten en leerlingen een duidelijk beeld wat van Groevenbeek verwacht mag worden wanneer een leerling met

Nadere informatie

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003:

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: Dyslexiebeleid op de SSGN (versie januari 2015) 1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: "Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een

Nadere informatie

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen?

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Een veel voorkomende vraag van ouders bij het zoeken naar een geschikte vorm van voortgezet onderwijs, betreft de begeleiding van

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: Wat is dyslexie? Diagnosetraject op het Cambium. De dyslexieverklaring. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: o Dispenserende maatregelen. (Vrijstellingen)

Nadere informatie

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Inleiding Volgens de meest gangbare definitie is dyslexie een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen)

Nadere informatie

UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT.

UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT. UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT. Het protocol bevat afspraken m.b.t. leerlingen met dyslexie en is onderdeel van het zorgplan. Doelgroep Dispenserende en compenserende maatregelen

Nadere informatie

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn:

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn: Dyslexiebeleid Berlage Lyceum 1. Inleiding Het Berlage Lyceum is een school waar volop kansen worden geboden. Wij streven ernaar het maximale uit de leerlingen te halen zodat zij hun talenten ten volle

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016

Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016 Dyslexiebeleid Scholengemeenschap Sint Ursula Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen Schooljaar 2015-2016 In het kader van passend onderwijs streeft Scholengemeenschap Sint Ursula voor elke

Nadere informatie

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten:

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Pakket van maatregelen bij Dyslexie en Dyscalculie Dyslexie Algemeen: Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Stimuleren Schriftelijk

Nadere informatie

Zorgbeleid RML 2014 1

Zorgbeleid RML 2014 1 Dyslexie Voor dyslectische leerlingen worden de uitgangspunten uit het Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs (KPC groep 2013) zoveel mogelijk nagestreefd. De reguliere exameneisen op het gebied van spelling,

Nadere informatie

Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE IJsselcollege, locatie Alkenlaan

Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE IJsselcollege, locatie Alkenlaan Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE In dit overzicht staat informatie over twee veelvoorkomende leerproblemen: dyslexie en dyscalculie. Daarbij gaan we in op de volgende vragen. 1. Wat is het? 2. Hoe

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013

Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 versie november 2012 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving leerlingen. Vandaar

Nadere informatie

ALGEMEEN. Dyslexieprotocol

ALGEMEEN. Dyslexieprotocol ALGEMEEN Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op de Thorbecke Scholengemeenschap,

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 1. Inleiding De meest geaccepteerde definitie van dyslexie is: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard

Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Dyslexieprotocol Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Actief College Koninginneweg 126 3262 JD Oud-Beijerland T: 0186-612130 E: administratie@actiefcollege.nl W: www.actiefcollege.nl

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Veurs Lyceum

Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat aanleren en/of het vlot toepassen (automatiseren) van het lezen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen. Bonhoeffer College, Enschede

Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen. Bonhoeffer College, Enschede Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen Bonhoeffer College, Enschede 1.Algemene faciliteiten: Alle leerlingen met een officiële dyslexieverklaring hebben recht op de onderstaande faciliteiten.

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!)

DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) Dyslexie wordt gedefinieerd als "een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of

Nadere informatie

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie?

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie? Zorg om je toekomst Wat is dyslexie? 2 Inleiding Dyslexie is een complex probleem. Dyslectische leerlingen zijn niet dom of lui, hun falen is geen onwil. Deze leerlingen doen vaak extra hun best, besteden

Nadere informatie

Protocol vrijstelling van onderwijs in één der drie moderne vreemde talen Frans, Duits of Spaans

Protocol vrijstelling van onderwijs in één der drie moderne vreemde talen Frans, Duits of Spaans Protocol vrijstelling van onderwijs in één der drie moderne vreemde talen Frans, Duits of Spaans 1. Inleiding Dit protocol geldt voor de Nijmeegse Scholengemeenschap Groenewoud, met ingang van het schooljaar

Nadere informatie

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek 1b. Aansluiting bij de basisschool

Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek 1a. Doel en uitgangspunten van het dyslexiebeleid op Groevenbeek 1b. Aansluiting bij de basisschool Protocol dyslexie Chr. College Groevenbeek In dit protocol dyslexie schetsen we voor ouders, docenten en leerlingen een duidelijk beeld wat van Groevenbeek verwacht mag worden wanneer een leerling met

Nadere informatie

De verschillende routes worden hieronder nader omschreven en in een schema uiteengezet.

De verschillende routes worden hieronder nader omschreven en in een schema uiteengezet. ALGEMEEN Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op de Thorbecke Scholengemeenschap,

Nadere informatie

2 Wettelijke kaders m.b.t. het verlenen van ontheffing voor één der twee moderne vreemde talen Frans of Duits in het tweede leerjaar

2 Wettelijke kaders m.b.t. het verlenen van ontheffing voor één der twee moderne vreemde talen Frans of Duits in het tweede leerjaar Protocol vrijstelling van onderwijs Frans of Duits in het tweede leerjaar 1 Inleiding Dit protocol geldt voor de Nijmeegse Scholengemeenschap Groenewoud, met ingang van het schooljaar 2014-2015 en maakt

Nadere informatie

Handboek Dyslexie 2015-2016

Handboek Dyslexie 2015-2016 Handboek Dyslexie 2015-2016 INHOUD INHOUD... 2 1. KORTE OMSCHRIJVING EN TOELICHTING... 3 2. BELEID EN WERKWIJZE VESPUCCI COLLEGE... 3 3. FACILITEITEN DYSLECTISCHE LEERLINGEN... 4 4. EINDEXAMEN... 5 BIJLAGE

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Mollerlyceum. (Laatste bijstelling: 11 december 2014)

Dyslexieprotocol. Mollerlyceum. (Laatste bijstelling: 11 december 2014) ! Dyslexieprotocol Mollerlyceum (Laatste bijstelling: 11 december 2014)! Inleiding Albert Einstein, Leonardo da Vinci, Walt Disney en zo kun je nog wel even doorgaan: de dyslect is in goed gezelschap!

Nadere informatie

Betrokkenen Coördinerende functionaris / budgetverantwoordelijke leerlingbegeleiders

Betrokkenen Coördinerende functionaris / budgetverantwoordelijke leerlingbegeleiders protocol dyslexie 1.1 omschrijving Definitie dyslexie, zoals gehanteerd door de Stichting Dyslexie Nederland. Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering

Nadere informatie

minimaal een half jaar lang een aangepast programma is gevolgd.

minimaal een half jaar lang een aangepast programma is gevolgd. Dyslexie Protocol Montessori College Twente In het dyslexieprotocol wordt een onderscheid gemaakt tussen de verschillende niveaus en onderbouw/bovenbouw. Voor de bovenbouw mavo, havo en VWO verwijzen we

Nadere informatie

@ DYSLEXIEBELEID KALSBEEK COLLEGE LOCATIE SCHILDERSPARK. Februari 2014

@ DYSLEXIEBELEID KALSBEEK COLLEGE LOCATIE SCHILDERSPARK. Februari 2014 @ DYSLEXIEBELEID KALSBEEK COLLEGE LOCATIE SCHILDERSPARK Februari 2014 INHOUDSOPGAVE INLEIDING 1 1. LEERLINGEN DIE AL OP DE BASISSCHOOL ZIJN GETEST OP DYSLEXIE 2 1.1 Geldige dyslexieverklaring en geldig

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Scala College AA P N OO T M I S. Dyslexieprotocol MR ingestemd op 9-7-13

Protocol Dyslexie Scala College AA P N OO T M I S. Dyslexieprotocol MR ingestemd op 9-7-13 AA P N OO T M I S Dyslexieprotocol MR ingestemd op 9-7-13 Meldpunt Dyslexie - 1-2013 Inleiding Dit dyslexieprotocol is samengesteld om ouders, leerlingen en docenten te informeren over het dyslexiebeleid

Nadere informatie

Probleem bij: Komt tot uiting bij: Consequentie: Fonetische uitspraak (= een woord uitspreken zoals het klinkt)

Probleem bij: Komt tot uiting bij: Consequentie: Fonetische uitspraak (= een woord uitspreken zoals het klinkt) DYSLEXIEPROTOCOL Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische)leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De RSG Tromp Meesters. Dyslexie Het woord

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. 1 Wie in het BIG-register staat ingeschreven, valt onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. De Wet op de

Dyslexieprotocol. 1 Wie in het BIG-register staat ingeschreven, valt onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. De Wet op de Dyslexieprotocol Een dyslectische leerling is een leerling bij wie officieel dyslexie is vastgesteld. Er is voor hem/haar een rapport gemaakt waarin door een erkend deskundige (een psycholoog of orthopedagoog

Nadere informatie

Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach.

Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach. Dyslexiebeleid Inleiding Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen) en/of schriftbeeldvorming (spellen). Dit betekent

Nadere informatie

Handelingsplan. Dyslexie

Handelingsplan. Dyslexie Handelingsplan Dyslexie Screening op dyslexie: A. - officiële dyslexieverklaring reeds bij aanmelding aanwezig? Afhankelijk van wens ouders wordt de leerling wel/niet begeleid door dhr. Stelwagen. De leerling

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016

Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016 Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016 Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en

Nadere informatie

Dyslexie boekje. W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728. 1. Dyslexie

Dyslexie boekje. W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728. 1. Dyslexie Dyslexie boekje W. de Vries Robbéweg 27 4206 AK Gorinchem 0183-622728 1. Dyslexie Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en accuraat en/of vlot toepassen

Nadere informatie

Protocol vrijstelling/aanpassing van onderwijs Frans/Duits op het Strabrecht College

Protocol vrijstelling/aanpassing van onderwijs Frans/Duits op het Strabrecht College Protocol vrijstelling/aanpassing van onderwijs Frans/Duits op het Strabrecht College Inleiding Dit protocol geldt voor het Strabrecht College, met ingang van het schooljaar 2010/2011. Scholen zijn verplicht

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. september 2014-2015

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. september 2014-2015 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College september 2014-2015 1 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Inleiding Het Gerrit Rietveld College in Utrecht voert een beleid op het gebied van dyslexie. Dit

Nadere informatie

Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO?

Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO? Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO? Binnen het voortgezet onderwijs zijn er voor leerlingen die niet in staat zijn het volledige onderwijsprogramma te volgen, mogelijkheden

Nadere informatie

Ouders van brugklasleerlingen met dyslexie worden in het begin van het schooljaar uitgenodigd voor een informatieavond Dyslexie op het UC H/V.

Ouders van brugklasleerlingen met dyslexie worden in het begin van het schooljaar uitgenodigd voor een informatieavond Dyslexie op het UC H/V. 1. Dyslexie 1.1 Wat is dyslexie? Dyslexie is een leerstoornis waarbij de leerling ernstige en hardnekkige problemen bij het automatiseren van het lezen en / of spelling heeft. Dyslexie kan in meer of mindere

Nadere informatie

samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop

samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop DYSLEXIEBELEID op het STRABRECHT COLLEGE samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop 2012 De visie van het Strabrecht College Goede dyslexiebegeleiding is vooral een attitudekwestie Het Strabrecht

Nadere informatie

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs?

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Augustus 2014 Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg

Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg Dyslexie is een leerstoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op

Nadere informatie

Protocol dyslexie. De Rietlanden

Protocol dyslexie. De Rietlanden Protocol dyslexie De Rietlanden september 2014 Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen

Nadere informatie

1. Wat is dyslexie? 2. 2. Hoe kun je dyslexie vaststellen? 3. 3. Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de leerling 4. 4. Wat doet de school?

1. Wat is dyslexie? 2. 2. Hoe kun je dyslexie vaststellen? 3. 3. Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de leerling 4. 4. Wat doet de school? Inhoud 1. Wat is dyslexie? 2 2. Hoe kun je dyslexie vaststellen? 3 3. Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de leerling 4 4. Wat doet de school? 4 5. Wat doen de docenten? 6 6. Wat doet de leerling? 8 7.

Nadere informatie

OSB PROTOCOL DYSLEXIE

OSB PROTOCOL DYSLEXIE OSB PROTOCOL DYSLEXIE Amsterdam, 25 februari 2016 Vastgesteld door de schoolleiding Open Schoolgemeenschap Bijlmer 1 INHOUDSOPGAVE Wat is dyslexie? De OSB & de begeleiding van leerlingen met dyslexie Wederzijdse

Nadere informatie

... Protocol Dyslexie. Versienummer 2.0 16-10-2014. Vastgesteld door MR. Status document (concept, voorstel, besloten, vastgesteld)

... Protocol Dyslexie. Versienummer 2.0 16-10-2014. Vastgesteld door MR. Status document (concept, voorstel, besloten, vastgesteld) ................................................................. Protocol Dyslexie Naam notitie/procedure/afspraak Protocol Dyslexie Eigenaar/portefeuillehouder Wim Krijbolder Versienummer 2.0 16-10-2014

Nadere informatie

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE PROTOCOL DYSLEXIE en DYSCALCULIE Vastgesteld 10 februari 2014 Inleiding In dit protocol zet het Montessori College Eindhoven in grote lijnen uiteen: - hoe leerlingen met leerstoornissen als dyslexie en

Nadere informatie

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004 DYSLEXIEPROTOCOL Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De Capellenborg. De locatie Capellenborg

Nadere informatie

Kader dyslexie Clusius College

Kader dyslexie Clusius College Kader dyslexie Clusius College Vastgesteld door de Directieraad Datum: 16-06-2014 Inleiding Het Clusius College heeft te maken met een grote groep leerlingen die op het gebied van taal problemen heeft,

Nadere informatie

Dyslexie beleid. versie 2015-2016. Bettina Giovannangelo. Sascha van der Zon

Dyslexie beleid. versie 2015-2016. Bettina Giovannangelo. Sascha van der Zon L Dyslexie beleid Bettina Giovannangelo Sascha van der Zon Inhoud 1.WAT IS DYSLEXIE? ------------------------------------------------------------------------------------------ 2 1.1 Inleiding -----------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Bijlage 1 - Gebruik van regelkaarten in klas 1, 2 en 3

Bijlage 1 - Gebruik van regelkaarten in klas 1, 2 en 3 Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De Capellenborg. De locatie Capellenborg

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum Datum: 26-05-2016 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

HET DYSLEXIEBELEID VAN HET MAERLANT-LYCEUM

HET DYSLEXIEBELEID VAN HET MAERLANT-LYCEUM HET DYSLEXIEBELEID VAN HET MAERLANT-LYCEUM FEBRUARI 2013 [1] INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding...... pag. 2 2. Algemeen...... pag. 2 2.1 Definitie van dyslexie.... pag. 2 2.2 Definitie van dyscalculie.... pag.

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012 Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012 Afspraken en aanbevelingen ten behoeve van dyslectische leerlingen Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bijlagen

Inhoudsopgave. Bijlagen Dyslexieprotocol 1 Inhoudsopgave blz. 1. Inleiding 3. 2. Wat is dyslexie? 4. 2.1 Dyslexieverklaring 4. 2.2 Onderkennende Dyslexieverklaring 4. 3. Procedure 5. 4. Signaleren 5. 4.1 Brugklas 6. 4.2 Hogere

Nadere informatie

Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College

Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, mei 2014 Wat is dyslexie? De definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen of spellen

Nadere informatie

Dyslexiebeleid 2014-2015

Dyslexiebeleid 2014-2015 Dyslexiebeleid 2014-2015 Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen

Nadere informatie

Protocol dyslexie en dyscalculie Christelijke Scholengemeenschap Walcheren per 1 augustus 2012

Protocol dyslexie en dyscalculie Christelijke Scholengemeenschap Walcheren per 1 augustus 2012 Hks12.0214 DyslexieDyscalculieprotocolCSW Protocol dyslexie en dyscalculie Christelijke Scholengemeenschap Walcheren per 1 augustus 2012 1. Definities dyslexie en dyscalculie, doelstelling protocol Centraal

Nadere informatie

Dyslexie protocol en stappenplan

Dyslexie protocol en stappenplan Dyslexie protocol en stappenplan Wat is dyslexie? Dyslexie is een taalverwerkingsstoornis, waardoor leren lezen en spellen voor veel problemen zorgt. Kinderen met dyslexie hebben vooral veel moeite met

Nadere informatie

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004 DYSLEXIEPROTOCOL Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De Capellenborg. De locatie Capellenborg

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Cals College IJsselstein

Dyslexieprotocol. Cals College IJsselstein Dyslexieprotocol Cals College IJsselstein Juli 2015 Inhoud Dyslexieprotocol Inhoudsopgave 1 1. Inleiding 2 2. Wat is dyslexie? 2 3. Dyslexieverklaring 2 4. Compensatiekaart dyslexiekaart 3 5. Informatie

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE OP HET KAJ MUNK COLLEGE. Wat is dyslexie?

PROTOCOL DYSLEXIE OP HET KAJ MUNK COLLEGE. Wat is dyslexie? PROTOCOL DYSLEXIE OP HET KAJ MUNK COLLEGE Wat is dyslexie? Een definitie: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet?

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet? Dyslexieprotocol Missie Het streven om elke leerling in staat te stellen een bij hem passende opleiding te volgen Het leveren van maatwerk d.m.v. goede communicatie tussen ouders, leerling en dyslexiecoach,

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Inhoudsopgave 1.1 Uitgangspunten pag. 2 2.1 Definitie dyslexie pag. 3 2.2 Kenmerken van dyslexie pag. 3 2.2.1 Problemen bij lezen pag. 3 2.2.2 Problemen bij spellen pag.

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL Het dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie Signaleringstoetsen klas 1 De werkwijze is als volgt De dyslexieverklaring

DYSLEXIEPROTOCOL Het dyslexieprotocol Wat is dyslexie? Dyslexie Signaleringstoetsen klas 1 De werkwijze is als volgt De dyslexieverklaring DYSLEXIEPROTOCOL Het dyslexieprotocol Dit document is voor leerlingen, ouders, leerkrachten en belanghebbenden in het kader van het dyslexieprotocol op het Comenius College Nieuwerkerk. Het beschrijft

Nadere informatie

Kadernotitie Dyslexie. Calvijn College Zeeuwsbreed

Kadernotitie Dyslexie. Calvijn College Zeeuwsbreed Kadernotitie Dyslexie Calvijn College Zeeuwsbreed maart 2012 1 Inhoudsopgave Inleiding...3 Wat is dyslexie?...4 Missie en doelen...5 Uitgangspunten...6 Screening en diagnose...7 Dispensatie en compensatie...9

Nadere informatie

Inleiding. Dyslexieprotocol

Inleiding. Dyslexieprotocol Inleiding Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat dyslectische leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op het Technisch College Velsen &

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Saenstroom opdc

Dyslexieprotocol Saenstroom opdc Dyslexieprotocol Saenstroom opdc Inleiding Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie, (lezen) en/ of schriftbeeldvorming (spellen).

Nadere informatie

Bij een voldoende score op het didactisch onderzoek worden geen verdere stappen genomen. Bij een lage score volgt stap 3.

Bij een voldoende score op het didactisch onderzoek worden geen verdere stappen genomen. Bij een lage score volgt stap 3. Protocol Dyslexie LOKET Zwijndrecht Inleiding Dyslexie is door de overheid erkend als een leerstoornis. Dat betekent dat er voor de leerlingen met dyslexie ondersteuning is en hoort te zijn. In dit protocol

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Koning Willem ll College

Dyslexieprotocol Koning Willem ll College Dyslexieprotocol Koning Willem ll College 1 april 2013 INHOUD Inleiding 3 1. Dyslexie 4 1.1 Definitie van dyslexie 4 1.2 Kenmerken van dyslectische leerlingen 4 2. Dyslexiebeleid van de school 4 2.1 Signalering

Nadere informatie

Handelingsplan. Dyscalculie

Handelingsplan. Dyscalculie Handelingsplan Dyscalculie Datum van invullen: Omschrijving van dit plan: Dyscalculie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de basisvaardigheden van het

Nadere informatie

Procedure dyslexie op het Griftland College

Procedure dyslexie op het Griftland College Procedure dyslexie op het Griftland College 2014-2018 Voorwoord Sommige leerlingen hebben al op de basisschool gehoord dat zij last hebben van de leerstoornis dyslexie. Andere leerlingen ontdekken dit

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Zernike College

Dyslexieprotocol. Zernike College Dyslexieprotocol Zernike College Dyslexieprotocol Zernike College Deze brochure beschrijft in het kort hoe er binnen het Zernike College wordt omgegaan met leerlingen die dyslexie lijken of blijken te

Nadere informatie

Het pedagogische en sociale klimaat van het HML is echter wel gunstig voor leerlingen met een leerstoornis zoals dyslexie. De docenten hebben alle

Het pedagogische en sociale klimaat van het HML is echter wel gunstig voor leerlingen met een leerstoornis zoals dyslexie. De docenten hebben alle dyslexie Intro In deze brochure leest u hoe het HML omgaat met leerlingen die dyslexie hebben of dyscalculie, stoornissen die het leerproces direct beïnvloeden. Informatie over dyscalculie vindt u aan

Nadere informatie

Protocol Dyslexie RLS

Protocol Dyslexie RLS Protocol Dyslexie RLS 1 Inhoudsopgave 1. Visie van het Rijnlands Lyceum Sassenheim 2. Begeleiding van dyslectische leerlingen 3. Aangepaste regelingen voor leerlingen met een dyslexieverklaring Bijlage

Nadere informatie

Dyslexie. Is dat zoiets als geen letters in je soep lusten? Loesje

Dyslexie. Is dat zoiets als geen letters in je soep lusten? Loesje Dyslexie Is dat zoiets als geen letters in je soep lusten? Loesje PROGRAMMA DYSLEXIE-AVOND 19.30 19.40 uur: Inleiding: door dhr. Spijkers, sectordirecteur VMBO/PRO 19.40 20.00 uur: Uitleg dyslexiebeleid

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL SINT MAARTENSCOLLEGE MAASTRICHT Havo/vwo locatie Noormannensingel

DYSLEXIEPROTOCOL SINT MAARTENSCOLLEGE MAASTRICHT Havo/vwo locatie Noormannensingel DYSLEXIEPROTOCOL SINT MAARTENSCOLLEGE MAASTRICHT Havo/vwo locatie Noormannensingel Inhoudsopgave Faciliteiten 3 BIJLAGE 1: HANDLEIDING COMPUTERGEBRUIK BIJ TOETSEN-ONDERBOUW 5 BIJLAGE 2: HANDLEIDING COMPUTERGEBRUIK

Nadere informatie

Veelal wordt vooraf aangegeven wat de maximale puntaftrek is voor spellingfouten bij de niet-talige vakken.

Veelal wordt vooraf aangegeven wat de maximale puntaftrek is voor spellingfouten bij de niet-talige vakken. Extra tijd Leerlingen met deze faciliteit krijgen 20% van de toetstijd extra. Meer en meer wordt een beroep gedaan door de schoolleiding op docenten om standaard een 40 minuten toets te maken zodat er

Nadere informatie

Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven)

Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven) Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven) Naam leerling: Klas:.. Wat is het? DYSORTHOGRAFIE Moeizame automatisatie aan de klank-tekenkoppeling.

Nadere informatie

Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen

Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen Hoofdstuk 16 - Vreemde talen ondersteunen 16.1. Inleiding 215 16.2. Woorden, zinnen, in een vreemde taal laten voorlezen 217 16.3. Uitspraak van woorden leren en controleren 219 16.4. Woorden vertalen

Nadere informatie

ZORGPLAN AOC TERRA ASSEN 2012-2013

ZORGPLAN AOC TERRA ASSEN 2012-2013 ZORGPLAN AOC TERRA ASSEN 2012-2013 Versie: Vensters voor Verantwoording en Schoolkompas, januari 2013 Overzicht Leerlingbegeleiding AOC Terra Assen Mentor De mentor is de eerste persoon om alles aan te

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium

Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz 1 2. Voorwoord... blz 2 3. Wat is dyslexie?.... blz 3 4. Dyslexieverklaring..... blz 3 4.1 aanmelden met dyslexieverklaring.. blz

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL. januari 2015

DYSLEXIEPROTOCOL. januari 2015 DYSLEXIEPROTOCOL 2015 2017 januari 2015 1. Wat is dyslexie? Dyslexie is een complex probleem dat invloed heeft op het gehele functioneren van een leerling. Het komt voor in alle vormen van onderwijs en

Nadere informatie

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS Inhoudsopgave 1 Visie en doelstelling p. 3 2 Doelgroep p. 4 3 Procedure screening dyslexie p. 4 4 Praktische ondersteuning p. 5 5 Arrangementen p. 7 Bijlage 1: Dyslexiekaart

Nadere informatie

Het geldende dyslexiebeleid is aangepast op een aantal gebieden. Tijdens de MR-vergadering wordt een toelichting gegeven op de wijzigingen.

Het geldende dyslexiebeleid is aangepast op een aantal gebieden. Tijdens de MR-vergadering wordt een toelichting gegeven op de wijzigingen. MR van Schoolleiding datum 1 oktober 2013 vergadering 8 oktober 2013 betreft Dyslexiebeleid Het geldende dyslexiebeleid is aangepast op een aantal gebieden. Tijdens de MR-vergadering wordt een toelichting

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Poort

Dyslexieprotocol Poort Dyslexieprotocol Poort Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz 15 2. Voorwoord... blz 16 3. Wat is dyslexie?.... blz 17 4. Dyslexieverklaring..... blz 17 4.1 aanmelden met dyslexieverklaring.. blz 18 4.2

Nadere informatie

Dyslexie, S c r e e n i n g B e g e l e i d i n g. F a c i l i t e i t e n

Dyslexie, S c r e e n i n g B e g e l e i d i n g. F a c i l i t e i t e n Dyslexie, onze aanpak S c r e e n i n g B e g e l e i d i n g F a c i l i t e i t e n Inhoudsopgave Inleiding 3 Wat is dyslexie? 3 Beeld van dyslexie 3 Ontdekken en vaststellen van dyslexie 3 Screening

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Pallas Athene College

Dyslexieprotocol Pallas Athene College Dyslexieprotocol Pallas Athene College November 2012 1 1. Inleiding Dit dyslexieprotocol is geschreven om aan te geven volgens welke afspraken wij op het Pallas Athene College werken met leerlingen die

Nadere informatie

Karel de Grote College. Dyslexie op het. informatie, beleid en regels. Scholengemeenschap voor voortgezet vrijeschoolonderwijs

Karel de Grote College. Dyslexie op het. informatie, beleid en regels. Scholengemeenschap voor voortgezet vrijeschoolonderwijs Karel de Grote College Dyslexie op het Karel de Grote College informatie, beleid en regels Karel de Grote College Karel de Grote Dyslexie beleid 1 2 Karel Karel de de Grote Grote College Dyslexie beleid

Nadere informatie

2012-2013. Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium

2012-2013. Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium 2012-2013 Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Drs. M. Compagner (teammanager zorg) Drs. D. van der Meijden (orthopedagoog) Trinitas Gymnasium Schooljaar 2012-2013 Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 24022014

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 24022014 Protocol Dyslexie Nehalennia versie 24022014 versie DFE140910 Afspraken en aanbevelingen ten behoeve van dyslectische leerlingen Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt

Nadere informatie

Een praktische uitwerking van het dyslexie beleid op Stein; voor docenten, leerlingen en ouders. Dyslexie beleid op Stein

Een praktische uitwerking van het dyslexie beleid op Stein; voor docenten, leerlingen en ouders. Dyslexie beleid op Stein Een praktische uitwerking van het dyslexie beleid op Stein; voor docenten, leerlingen en ouders. Dyslexie beleid op Stein Januari 2016 Inhoudsopgave Inleiding... 2 1. Wat is dyslexie?... 3 Definitie...

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. De Savornin Lohman

Dyslexiebeleid. De Savornin Lohman Dyslexiebeleid De Savornin Lohman 1. Inleiding 2. Visie en missie 3. Definitie dyslexie 4. Signalering 5. Diagnostiek 6. Begeleiding en ondersteuning 7. Samenwerking met ouders 8. Extra hulp en faciliteiten

Nadere informatie

DYSLEXIEBELEID OP HET ELDE COLLEGE

DYSLEXIEBELEID OP HET ELDE COLLEGE DYSLEXIEBELEID OP HET ELDE COLLEGE Inleiding Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie, (lezen) en/ of schriftbeeldvorming

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Het Rhedens

Dyslexieprotocol. Het Rhedens Dyslexieprotocol Het Rhedens september 2012 INHOUD Inhoudsopgave INLEIDING... 3 DYSLEXIE... 4 Definitie van dyslexie... 4 Kenmerken van dyslectische kinderen... 4 DYSLEXIEBELEID VAN DE SCHOOL... 5 Signalering

Nadere informatie