Informatiemap. Toelatingstoets Faculteit Gedrag, Gezondheid en Maatschappij

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatiemap. Toelatingstoets 21+ 2015 Faculteit Gedrag, Gezondheid en Maatschappij"

Transcriptie

1 Informatiemap 2015 Faculteit Gedrag, Gezondheid en Maatschappij

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding Toelaatbaarheid op basis van de Algemene Vakken Algemeen Wiskunde voor kandidaten voor de opleiding Toegepaste Psychologie Voorwaarden om deel te nemen Data en tijden Plaats Kosten Regeling slagen, herexamen en zakken Geslaagd Herkansing Gezakt Inzage Vrijstelling van examenonderdelen Kandidaten met een beperking Aanmelden Adresgegevens Voorbereiding Literatuur Toegestane hulpmiddelen Toelichting op het onderdeel Geschiedenis Toelichting op het onderdeel Maatschappijleer Toelichting op het onderdeel Nederlands Toelichting op het onderdeel Engels Toelichting op het onderdeel Wiskunde Bijlage 1: Deelnemende hogescholen en opleidingen in Bijlage 2: Gedragsregels voor kandidaat-studenten tijdens de. 20 Bijlage 3: Regels t.b.v. de inzage van de Bijlage 4: Voorbeeldexamen Geschiedenis (met antwoorden) Bijlage 5: Voorbeeldexamen Maatschappijleer (met antwoorden) Bijlage 6: Voorbeeldexamen Nederlands 1 (met antwoorden) Bijlage 7: Voorbeeldexamen Nederlands 2 (zonder antwoorden) Bijlage 8: Voorbeeldexamen Engels 1 (met antwoorden) Bijlage 9: Voorbeeldexamen Engels 2 (zonder antwoorden) Bijlage 10: Voorbeeldexamen Wiskunde Bijlage 11: Voorbeeldexamen Wiskunde

3 1. Inleiding Als je geen toelatende vooropleiding hebt en je bij aanvang van de opleiding ouder dan 21 jaar bent, kun je deelnemen aan de. Als je hiervoor slaagt, voldoe je alsnog aan de vooropleidingseisen en kun je worden toegelaten tot de opleiding. Er zijn binnen de HAN Faculteit Gedrag, Gezondheid en Maatschappij (GGM) een aantal varianten van de, afhankelijk van de opleiding die je wilt gaan volgen. In deze map wordt de Algemene beschreven. 2. Toelaatbaarheid op basis van de Algemene De Algemene van de faculteit GGM geeft toelating tot de volgende opleidingen aan de (HAN): Opleiding Bijzonderheid Creatieve Therapie Aanvullende eis * Culturele en Maatschappelijke Vorming Maatschappelijk Werk en Dienstverlening Pedagogiek Sociaal Pedagogische Hulpverlening Ergotherapie Decentrale selectie *** Logopedie Aanvullende eis * Verpleegkunde Decentrale selectie *** Management in de Zorg (en Dienstverlening) Aanvullende eis * Leraar 2 e graad Gezondheidszorg en Welzijn Medische Hulpverlening Decentrale selectie *** Leraar 1 e graad Lichamelijke Opvoeding Aanvullende eis * Sport- en Bewegingseducatie Decentrale selectie *** Sport, Gezondheid en Management Decentrale selectie *** Toegepaste Psychologie Decentrale selectie *** Vooropleidingseis: Wiskunde ** * Voor toelating tot deze opleidingen worden aanvullende eisen gesteld. ** Voor de opleiding Toegepaste Psychologie geldt wiskunde A of B als nadere vooropleidingseis, voor vragen kun je contact opnemen met het HAN Voorlichtings Centrum (HVC). *** Voor toelating tot deze opleidingen geldt een decentrale selectie. Voor meer informatie over de deadlines van deze opleidingen verwijzen wij je naar de site: Daarnaast is een kandidaat die geslaagd is voor de ook toelaatbaar bij de een aantal andere opleidingen van hogescholen in Nederland. Kijk voor de deelnemende hogescholen in bijlage 1. Als je op één van de andere deelnemende hogescholen slaagt, ben je dus ook toelaatbaar op de bovengenoemde opleidingen, mits je ook voldoet aan de bijzondere toelatingseisen, zoals bijv. de aanvullende eisen of de Decentrale selectie. 3

4 Let op: De Algemene van de faculteit GGM geldt niet voor de andere faculteiten van de. Omgekeerd ben je met een van een andere faculteit van de HAN niet toelaatbaar bij GGM. Voor de opleidingen Mondzorgkunde, Voeding en Diëtetiek en Fysiotherapie geldt een met een aangepast vakkenpakket. Informatie hierover staat op de site van de betreffende opleidingen. 3. Vakken 3.1 Algemene De Algemene bestaat uit de volgende onderdelen: - Nederlands - Engels - Maatschappijleer - Geschiedenis In hoofdstuk 13 vind je informatie over de inhoud van de examens, de literatuurlijst, en toegestane hulpmiddelen. In de bijlagen zijn voorbeeldopgaven opgenomen. 3.2 Wiskunde voor kandidaten voor de opleiding Toegepaste Psychologie Voor de opleiding Toegepaste Psychologie (TP) geldt een nadere vooropleidingseis: Wiskunde. Kandidaten voor deze opleiding die zich aanmelden voor de Toelatingstoets 21+ moeten naast examen in de vier bovengenoemde vakken, ook examen in het vak wiskunde doen. In verband met de deadlines van de loting, dien je deel te nemen aan de Wiskunde toets met de ronde van januari of de ronde van april. Als je wel een HAVO- of VWO-diploma met profiel, maar zonder wiskunde hebt, kun je het examen Wiskunde bij ons doen, zonder de andere 4 vakken. In dat geval moet je aan DUO voor 15 mei een bewijs leveren dat je voldoet aan de wiskunde-eis. Neem in dat geval contact op met Bureau Toelating en Selectie GGM. 4. Voorwaarden om deel te nemen Je bent aangemeld voor een van de opleidingen van GGM aan de HAN en je bent bij aanvang van de opleiding 21 jaar of ouder. Peildatum voor september-instroom is 1 september, voor februari-instroom 1 februari. 4

5 5. Data en tijden De worden in 2015 op de volgende data en tijden afgenomen. Je moet 15 minuten vóór aanvang van het examen aanwezig zijn. Ronde 1 Dinsdag 13 januari Nederlands Maatschappijleer Woensdag 14 januari Geschiedenis Engels Wiskunde voor TP Dinsdag 27 januari 2015 Herkansing: alleen voor februari-instromers Ronde 2 (tevens herkansing voor kandidaten van ronde 1) Dinsdag 31 maart Nederlands Maatschappijleer Woensdag 1 april Geschiedenis Engels Wiskunde voor TP Ronde 3 (tevens herkansing voor kandidaten van ronde 2) Dinsdag 2 juni Nederlands Maatschappijleer Woensdag 3 juni Geschiedenis Engels Dinsdag 30 juni 2015 Herkansing 6. Plaats De vindt plaats op de, Campus Nijmegen, Kapittelweg 33, 6525 EN Nijmegen. Het lokaal wordt middels een informatiebord bij de hoofdingang bekend gemaakt. Voor vragen op de dag zelf kun je je melden bij t Vraagpunt GGM op de begane grond in de B-vleugel (geopend van 8.30 tot uur). 7. Kosten De kosten voor de bedragen 150,-, dit is inclusief eventuele herkansingen. Je kunt dit betalen via het betaalportaal van de HAN, met Ideal of creditcard. Ga naar https://webwinkel.han-cloud.nl, vul je gegevens in, kies voor en voor het product Algemeen à 150,-. Je dient de betaling uiterlijk 5 werkdagen voor de te hebben voldaan, anders mag je niet deelnemen. 5

6 8. Regeling slagen, herexamen en zakken 8.1 Geslaagd Je bent geslaagd voor de : - Als je alle vakken behaald hebt met minimaal een Herkansing Je mag een herkansing doen: - als je twee voldoendes hebt en een puntentotaal van 20 of meer of - als je drie voldoendes hebt maar een onvoldoende voor Nederlands. Je mag één herkansing doen per vak, tijdens de eerstvolgende examenmogelijkheid. Je mag maximaal 2 vakken herkansen. 8.3 Gezakt Een kandidaat is voor het examen gezakt als aan bovengenoemde eisen niet is voldaan. Wie gezakt is, mag de volgende ronde weer meedoen om het gehele onderzoek opnieuw af te leggen. De kosten hiervoor zijn opnieuw 150,-. Je mag maximaal 2 maal per kalenderjaar deelnemen. Het verschil met een herkansing is dat je álle vakken opnieuw moet doen. De behaalde cijfers uit de vorige ronde vervallen dus. 8.4 Inzage Als je een vak niet behaald hebt, heb je de mogelijkheid om het beoordeelde examen in te zien. Dit wordt georganiseerd op een vast tijdstip en je moet je daarvoor aanmelden bij Bureau Toelating en Selectie. Je wordt hierover geïnformeerd bij aanvang van het examen op het bord in de klas. In bijlage 3 staan de regels die gelden tijdens de inzage. 9. Vrijstelling van examenonderdelen Als je deelcertificaten HAVO of VWO hebt behaald voor de betreffende vakken kun je vrijstellingen verkrijgen. - Alleen deelcertificaten in de vier examenvakken geven vrijstelling; - het maximum aantal vrijstellingen is twee. - Een vrijstelling telt als een 6. Als je denkt in aanmerking te komen voor één of twee vrijstellingen, volgens bovenstaande voorwaarden, stuur dan de bewijsstukken (origineel met briefhoofd, stempel en handtekening van de school) mee met het aanmeldingsformulier naar Bureau Toelating en Selectie. Alleen als dit uiterlijk 5 werkdagen voor aanvang van de bij ons binnen is, kan de Commissie Toelatingsonderzoek GGM je verzoek in behandeling nemen. 10. Kandidaten met een beperking Als je vanwege een beperking in aanmerking wilt komen voor een bijzondere faciliteit tijdens de, neem dan contact op met Bureau Toelating en Selectie. 6

7 11. Aanmelden Als je wilt deelnemen aan de Algemene, volg dan onderstaande stappen: 1. Meld je via Studielink aan voor de opleiding die je wilt gaan volgen. Geef hierbij aan dat je het Toelatingsonderzoek als vooropleiding wilt behalen. Vul de volgende gegevens via in: - Diploma behaald: vul hier nog niet in. - Verwachte diploma datum: vul hier de datum van de in - Land: vul hier Nederland in - Niveau vooropleiding: vul hier Anders in. - Vooropleiding: vul hier Colloquium Doctum/Toelatingsonderzoek 21+ in - Plaats onderwijsinstelling: vul hier Nijmegen in - Naam onderwijsinstelling: vul hier in - Klik op bevestigen. 2. Je ontvangt binnen enkele dagen een mail met daarin het aanmeldformulier en een link naar de site voor de informatiebrochure. 3. Stuur de benodigde documenten (het aanmeldingsformulier, kopie van een geldige identiteitskaart, paspoort of verblijfsvergunning, eventuele bewijzen van vrijstelling of bewijzen van een bijzondere voorziening) via de mail naar Bureau Toelating en Selectie ( ) Wij moeten deze uiterlijk 5 werkdagen voor aanvang van het onderzoek hebben ontvangen, vermeld als onderwerp je studentnummer, naam en dat het om de gaat. 4. Als we alles ontvangen hebben, krijg je van Bureau Toelating en Selectie een bevestiging via de mail van je deelname. 5. Je maakt de 6. Je ontvangt de uitslag binnen 15 werkdagen na het maken van het examen. 7. Je ontvangt de uitslag: - Als je geslaagd bent, ontvang je binnen 15 werkdagen de verklaring van toelaatbaarheid, een cijferlijst en een certificaat van de Commissie Toelatingsonderzoek. Je kunt starten aan de opleiding, mits je ook aan alle andere inschrijvingsvoorwaarden voldoet. - Als je een herkansing moet doen, ontvang je de cijferlijst en informatie over de inzage en herkansingen. - Als je gezakt bent, ontvang je bij je uitslag de cijferlijst en informatie over de inzagemogelijkheid. Wij annuleren je aanmelding voor de opleiding. 12. Adresgegevens Studentzaken, t.a.v. Bureau Toelating en Selectie GGM Postbus GL Nijmegen Telefoon: (024) (tussen 9.00 en uur) 7

8 13. Voorbereiding Je kunt je middels zelfstudie voorbereiden op de. De ervaring leert dat de voorbereidingstijd ongeveer 6 weken bedraagt. In dit hoofdstuk lees je wat je moet bestuderen per vak, welke literatuur je daarbij moet of kan gebruiken en welke hulpmiddelen er zijn toegestaan tijdens het onderzoek. In de bijlagen vind je oefenopgaven voor alle vakken Literatuur Voor Geschiedenis en Maatschappijleer moet de verplichte literatuur worden bestudeerd, die hieronder wordt genoemd. Voor Wiskunde kunnen de studenten het beste gebruik maken van de schoolmethoden. Voorbeelden van deze schoolmethoden zijn Moderne Wiskunde, Getal en Ruimte of Netwerk. Houd er in je studieplanning rekening mee dat deze boeken niet altijd voorradig zijn bij de boekhandel: bestel ze op tijd. - Geschiedenis verplichte literatuur: - Dik Verkuil en Tom van der Geugten (redactie), Geschiedeniswerkplaats. Geschiedenis Tweede Fase havo. Handboek historisch overzicht. Tweede druk. (Noordhoff Uitgevers, 2013). ISBN , Prijs: 58,70 (prijspeil 1 september 2014) Het boek geschiedenis is te bestellen via de onderstaande link via Van Dijk s Boekhuis (3 dagen levertijd). Let op: De eerste druk is niet meer bruikbaar als voorbereiding. - Maatschappijleer verplichte literatuur: - Bas Schuijt, Eveline Adriaans, Janine Middelkoop, Theo Rijpkema en Theo Schuurman, Thema s maatschappijleer. Lesboek HAVO, vierde druk (Uitgeverij Essener, 2012). ISBN ,60 (prijspeil 1 september 2014). Let op: De derde druk uit 2007 is niet meer bruikbaar als voorbereiding. - Wiskunde aangeraden studiemateriaal: Moderne Wiskunde HAVO A Editie 8 Deel A1 ISBN: Deel A2 ISBN: Editie 9 Deel A1 ISBN: Deel A2 ISBN: Getal en Ruimte HAVO A Editie havo A deel 1 x havo A deel 2 x havo A deel 3 x Naast deze leerboeken bieden de uitgevers nog allerlei extra materiaal aan, als uitwerkingsboeken of ict manuals. De prijzen van deze schoolmethoden schommelen tussen 55,- en 70,-. Voor de actuele prijslijst zie of Je 8

9 kunt oefenen met reguliere havo wiskunde A examens op de site van of met de oefentoetsen in de bijlage Toegestane hulpmiddelen - Geschiedenis Er mogen tijdens het examen zelf geen hulpmiddelen als boeken en aantekeningen worden gebruikt. - Maatschappijleer Er mogen tijdens het examen zelf geen hulpmiddelen als boeken en aantekeningen worden gebruikt. - Nederlands Het is toegestaan om tijdens het examen gebruik te maken van een onbeschreven woordenboek. Dat moet dan wel door jezelf worden meegebracht. - Engels Het is toegestaan om tijdens het examen gebruik te maken van een onbeschreven woordenboek. Dat moet dan wel door jezelf worden meegebracht. - Wiskunde Bij de schoolmethoden wordt gebruik gemaakt van een grafische rekenmachine. Dit mag tijdens het examen worden gebruikt Toelichting op het onderdeel Geschiedenis Het vak geschiedenis wordt in de hbo geëxamineerd op historisch besef en oriëntatiekennis van de volgende tien historische tijdvakken: - de tijd van jagers en boeren; - de tijd van Grieken en Romeinen; - de tijd van monniken en ridders; - de tijd van steden en staten; - de tijd van ontdekkers en hervormers; - de tijd van regenten en vorsten; - de tijd van pruiken revoluties; - de tijd van burgers en stoommachines; - de tijd van wereldoorlogen; - de tijd van televisie en computer. Speciale thema s of oriëntatie op studie en beroep zijn bij dit examen dus niet aan de orde, zoals dat wel het geval is bij de schoolexamens havo. Als verplichte literatuur voor geschiedenis moeten alle hoofdstukken worden bestudeerd uit: Dik Verkuil en Tom van der Geugten (redactie), Geschiedeniswerkplaats. Geschiedenis Tweede Fase havo. Handboek historisch overzicht. Tweede druk. (Noordhoff Uitgevers, 2013). ISBN , Prijs: 58,70 (prijspeil 1 september 2014) Let op: De eerste druk is niet meer bruikbaar als voorbereiding. Over de te bestuderen literatuur worden op het examen zes vragen gesteld, die pas tijdens het examen bekend gemaakt zullen worden. Bij een van de zes vragen wordt je gevraagd wat de juiste tijdsvolgorde is van een aantal gebeurtenissen en 9

10 ontwikkelingen; bij de vijf andere vragen kun je telkens kiezen uit vraag a of vraag b, die wat moeilijkheid betreft vergelijkbaar zullen zijn. Hulpmiddelen: Er mogen tijdens het examen zelf geen hulpmiddelen als boeken en aantekeningen worden gebruikt. Voor het hele examen is 2½ uur beschikbaar. Enkele opmerkingen over de voorbereiding op het onderdeel geschiedenis. Het boek Geschiedeniswerkplaats. Geschiedenis Tweede Fase havo. Handboek historisch overzicht biedt veel informatie. De indeling in tien hoofdstukken is vanuit Nederlands- Europees perspectief opgezet en wordt ook zo gebruikt op de basisschool en in het voortgezet onderwijs. Op het examen moet je laten zien dat je kennis hebt van de grote lijnen van de geschiedenis. Die grote lijnen bestaan uit de tien historische tijdvakken en de in totaal 49 kenmerkende aspecten van die tijdvakken. Deze kenmerkende aspecten worden in 48 paragrafen uitgewerkt. Deze kennis wordt oriëntatiekennis genoemd. Het leren wordt vergemakkelijkt door de hoofdstukindeling. Bovendien zijn er talloze illustraties opgenomen die de leerstof verhelderen. De hoofdstukken variëren van 10 tot 22 bladzijden (meestal 16 bladzijden) en zijn opgebouwd uit de volgende zes onderdelen: - opening van het hoofdstuk: hier staat een inleiding waarin de inhoud van het hoofdstuk wordt beschreven; - de wereld in de tijd van: hier krijg je een overzicht van het tijdvak, met een tijdbalk, een kaart en teksten over de ontwikkelingen in de wereld, Europa en Nederland; - paragrafen: deze behandelen de kenmerkende aspecten van het tijdvak in een lopend verhaal; de paragrafen vormen bij elkaar het grootste deel van het boek; de kenmerkende aspecten worden met (bekende) voorbeelden geïllustreerd; er staan ook kaderteksten waarin wordt verteld over een belangrijke gebeurtenis, ontwikkeling of persoon die bij het kenmerkende aspect past; - begrippen: dit zijn de belangrijkste begrippen in relatie tot het tijdperk; een pagina om extra goed te bestuderen want deze begrippen moet je kennen; ze worden in de vragen verwerkt; - nader bekeken: hier wordt een onderwerp uit het tijdvak verder uitgediept; - literatuur: hier wordt een belangrijk literair werk uit of over het tijdvak behandeld. Bij Geschiedeniswerkplaats. Geschiedenis Tweede Fase havo. Handboek historisch overzicht is een apart oefenboek (Opdrachtenboek) verkrijgbaar. Dat kan een hulpmiddel zijn bij het lezen en begrijpen van de tekst. Het hangt van je leerstijl af of je dit opdrachtenboek gebruikt en de opdrachten maakt. Voor de geldt dat de examenvragen uitsluitend gebaseerd zijn op de stof uit het Handboek. Een methode van leren zou onderstaande reeks tips en aanwijzingen kunnen zijn. - Bekijk eerst de hoofdstukindeling in de Inhoudsopgave. Hier zie je met welke paragrafen de tien hoofdstukken zijn ingedeeld. Bedenk dat elke paragraaf staat voor een kenmerkend aspect van dat tijdperk. Door het bekijken van de inhoudsopgave krijg je een indruk van wat er allemaal in het boek behandeld wordt. - Blader het boek in zijn geheel door en bekijk van elk hoofdstuk titels en plaatjes. - Lees van hoofdstuk 1 de Hoofdstukopening (twee bladzijden). Hier wordt verteld over een bijzondere vondst. Schrijf voor jezelf de belangrijkste gegevens op en vat het geheel samen in een aantal trefwoorden en korte zinnen. Stel hierbij je 10

11 eigen vragen, zoals: Wat is er bijzonder aan deze vondst? En: wanneer en hoe leefden de Cro Magnonmensen? - Lees van hoofdstuk 1 De wereld in de tijd van jagers en boeren (twee bladzijden). Vergeet niet de kaartjes goed te bekijken. Deze paragraaf is onderverdeeld in vier gedeelten met telkens een kopje ( Het tijdvak, De wereld, Europa, Nederland ). Schrijf van elk gedeelte in trefwoorden de belangrijkste gegevens op. - Lees van hoofdstuk 1 de drie paragrafen (elk één bladzijde) en schrijf in trefwoorden en/of korte zinnen op wat dit kenmerkende aspect inhoudt. Lees dit aandachtig door en vertel jezelf daarna, pratend of schrijvend, wat het kenmerk inhoudt. Hierbij stel je je de vraag: Wat houdt dit kenmerkende aspect in? - Lees van hoofdstuk 1 de Begrippen (één bladzijde; bij dit hoofdstuk zijn zes begrippen). Deze begrippen moet je kennen. Dat betekent dat je in eigen woorden de begrippen moet kunnen omschrijven. - Lees van hoofdstuk 1 Nader bekeken (één bladzijde). Stel uw eigen vragen en geef er een antwoord op, zoals: Wat is het? En: Wanneer, door wie, waarvoor en hoe werd het gebouwd? Noteer je antwoord in trefwoorden en korte zinnen. - Lees van hoofdstuk 1 Literatuur (één bladzijde). Stel je eigen vragen en geef er een antwoord op, zoals: Wanneer en door wie werd dit boek geschreven? En: Waar gaat het over en wat wil de schrijver bewijzen? Noteer je antwoord in trefwoorden en korte zinnen. - Als u zo een hoofdstuk bestudeerd hebt, laat het dan een dag of langer rusten en lees daarna je aantekeningen opnieuw door. Aangetoond is dat je veel meer leert als je met enige regelmaat kortere periodes aan dezelfde stof werkt en die regelmatig herhaalt, dan wanneer je uren achter elkaar gaat zitten blokken: je neemt dan minder op. Met andere woorden: drie keer een uur leren met een dag ertussen geeft veel betere resultaten dan drie uur achter elkaar leren. - Herhaal deze methode voor elk hoofdstuk. Voor geschiedenis is er een online ondersteuningsaanbod, bedoeld voor cursisten én mensen die zich zelfstandig voorbereiden. Het is een gratis experiment, bestaande uit een verzameling links naar video's, geordend per tijdvak, en oefeningen die zelfstandig te maken zijn. Daarnaast is er een discussieforum en de mogelijkheid om contact te maken met andere kandidaten. Het webadres is: goo.gl/58ej6. Klik daar op 'Zelfinschrijving', en daarna op 'Ik heb een Coursesites-account' nodig Toelichting op het onderdeel Maatschappijleer Als verplichte literatuur voor maatschappijleer moeten alle hoofdstukken worden bestudeerd uit: - Bas Schuijt, Eveline Adriaans, Janine Middelkoop, Theo Rijpkema en Theo Schuurman, Thema s maatschappijleer. Lesboek HAVO, vierde druk (Uitgeverij Essener, 2012). ISBN ,60 (prijspeil 1 september 2014). Let op: De derde druk uit 2007 is niet meer bruikbaar als voorbereiding. Het examen maatschappijleer bestaat uit twee onderdelen. In deel 1 van het examen wordt gevraagd naar kennis van de verplichte literatuur. Dit onderdeel bestaat uit negen vragen, waarvan één vraag over de staatsinrichting van Nederland verplicht is. Van de andere acht vragen moeten er zes gemaakt worden. In deel 2 van het examen word je gevraagd een opdracht te maken waarin je je opinie moet geven over één van de onderwerpen die in het leerboek aan de orde komen. Er worden twee opdrachten 11

12 gegeven waarvan je er één moet maken. Het antwoord moet minimaal 150 woorden bedragen. Er mogen tijdens het examen zelf geen hulpmiddelen als boeken en aantekeningen worden gebruikt. Voor het hele examen is 2½ uur beschikbaar. Voor tips bij het leren: zie de uitlegtekst bij het vak geschiedenis. Hulpmiddelen: Er mogen tijdens het examen zelf geen hulpmiddelen als boeken en aantekeningen worden gebruikt. Voor het hele examen is 2½ uur beschikbaar. Voor tips bij het leren: zie de uitlegtekst bij het vak Geschiedenis De uitgever van het boek geeft op een website ook interactieve opdrachten. Die kunnen helpen bij het bestuderen van het boek. www. themashavo.nl gebruikersnaam: havo wachtwoord: essener Toelichting op het onderdeel Nederlands Het examenonderdeel Nederlands bestaat uit een tekst die qua lengte kan variëren van 1200 tot 1500 woorden. Naar aanleiding van die tekst zul je 7 tot 10 vragen moeten beantwoorden en een schrijfopdracht uitvoeren. Je krijgt daarvoor drie uur de tijd. De tekst die je krijgt voorgelegd, zal vrijwel altijd gaan over een actueel onderwerp. Voor het begrijpen van de tekst is geen speciale kennis nodig. Alles wat je moet weten om de vragen te kunnen beantwoorden en de opdracht te kunnen maken, staat in de tekst. De taal van de voorgelegde tekst lijkt, wat niveau betreft, op die van de landelijke dagbladen als de Volkskrant en NRC Handelsblad. Om met die taal vertrouwd te raken, zul je minimaal twee maanden één of meer van deze dagbladen regelmatig moeten lezen. Sommige vragen zijn erop gericht te toetsen of je de tekst hebt begrepen en of je de hoofdgedachte uit een tekst(gedeelte) kunt halen. Andere vragen zijn erop gericht te toetsen of je een redenering die zich over meerdere alinea s uitstrekt, kunt volgen. Ook kan je gevraagd worden een samenvatting te geven van een gedeelte of gedeelten uit de tekst. Dat betekent dat je hoofdzaken van bijzaken moet kunnen scheiden. Je moet dus de belangrijke mededeling(en) uit het betreffende gedeelte van de tekst kernachtig weergeven. Gebruik daarvoor je eigen woorden; de letterlijke weergave van de tekst wordt niet erg gewaardeerd. Er zijn ook vragen die toetsen of je de tekst verwerkt hebt. Dat wil zeggen, of je doorziet hoe een redenering in elkaar zit, of de redenering klopt en logisch is en welke verbanden de schrijver/schrijfster legt tussen feiten en/of interpretaties en/of meningen. Er kan ook worden gevraagd naar een verband tussen feiten en/of interpretaties en/of meningen. En tot slot wordt meestal een vraag gesteld over de functie van het artikel. U kunt hierbij denken aan informeren, commentaar geven, overtuigen of aanzetten tot actie. Met een dergelijke vraag wordt getoetst of je doorziet wat voor een soort tekst je voor je hebt liggen. Is het louter een informatief stuk, dat wil zeggen, worden er enkel feiten, gebeurtenissen en interpretaties en/of meningen van anderen weergegeven? Of komt de beargumenteerde mening van de schrijver/schrijfster duidelijk naar voren, met andere woorden probeert hij/zij de lezer van iets te overtuigen? Het antwoord op zo n vraag zul je met vindplaatsen in de tekst moeten onderbouwen. Een goede manier om zo n vraag te oefenen is de volgende: neem af en toe een stuk uit de krant dat u moeilijk vindt en vat dat alinea voor alinea samen. Ga daarna op zoek naar de hoofdzaken en geef die met eigen woorden weer. Lees het artikel een dag later nog eens, kijk 12

13 of je het begrijpt en of je samenvatting juist en volledig is. Stel daarna vast of de tekst en de afzonderlijke alinea s bijvoorbeeld vooral informerend of overtuigend zijn. Behalve de tekst met vragen worden bij het examen drie opdrachten gegeven. De bedoeling is dat je één van deze drie opdrachten uitkiest en maakt. Bij de eerste opdracht (ingezonden brief) gaat het er om of je naar aanleiding van de tekst in staat bent een reactie hierop te schrijven. Hierbij verwerk je zoveel mogelijk informatie uit de tekst. Bij de andere twee opdrachten (informatieve of beschouwende tekst, of betoog) schrijf je over een onderwerp dat te maken heeft met de tekst, maar waarbij je wat meer ruimte krijgt voor eigen inbreng. Nota bene: een informatieve tekst bevat veel voor- of inlichtende informatie, feiten over een bepaald onderwerp; een beschouwende tekst is een tekst waarin de overdenkingen met betrekking tot een bepaald onderwerp kritisch worden geformuleerd; in een betoog zet je een redenering op met het doel iets te bewijzen. Een methode om te oefenen met het schrijven van zo n opdracht is de volgende: - je zoekt een artikel dat je moeilijk vindt in een krant of een weekblad; - je maakt er een samenvatting van zoals boven is aangegeven; - je leest uw samenvatting een dag later over en controleert met behulp van de tekst of ze juist en volledig is; - je schrijft met behulp van je samenvatting een reactie op het artikel; - je leest uw eigen stuk een dag later over en je kijkt of uw eigen zinnen goed lopen (houd de zinnen kort), of uw redeneringen kloppen en of je tenminste 500 woorden hebt; - dit systeem kun je natuurlijk perfectioneren door een deskundige te laten lezen wat je geschreven hebt; - heel handig is ook om via de opleiding een andere kandidaat voor het examen op te zoeken en voor te stellen samen hetzelfde krantenartikel te lezen, samen te vatten en een reactie erop te schrijven. Dan kunt je vergelijken en/of elkaars werk nakijken. Het verdient aanbeveling opgaven te maken, mede om te leren hoe je de beschikbare tijd in moet delen. Zorg ervoor dat je voldoende tijd hebt voor de opdracht. Het cijfer dat je hiervoor haalt, bepaalt namelijk voor de helft het eindcijfer voor het onderdeel Nederlands. Algemeen: bestaat de schrijfopdracht uit minder dan 500 woorden, dan wordt deze opdracht niet nagekeken en als onvoldoende beschouwd. Bij de beoordeling van de schrijfopdracht wordt van de volgende criteria uitgegaan: inhoudelijke structuur, opbouw > inleiding, vraagstelling, logica, samenhang, argumentatie, afronding; structuur naar vorm, taalgebruik > alinea s, correcte spelling, zinsbouw; mate van diepgang, algemene ontwikkeling, vocabulaire > op hbo-niveau Toelichting op het onderdeel Engels Bij het examenonderdeel Engels zal er een Engelse tekst worden voorgelegd. Over die tekst worden in het Engels een aantal vragen gesteld die in het Nederlands beantwoord dienen te worden. Je krijgt daarvoor 2 uur de tijd. Het is toegestaan tijdens het examen gebruik te maken van een woordenboek, maar dat woordenboek moet je dan wel zelf meebrengen. De tekst die je krijgt voorgelegd, zal vrijwel altijd gaan over een actueel onderwerp. Voor het begrijpen van de tekst is geen speciale kennis nodig. Alles wat je moet weten om de vragen te kunnen beantwoorden, staat in de tekst. 13

14 Enkele raadgevingen met betrekking tot de voorbereiding op het onderdeel Engels. - Maak het eerste oefenstuk als proef in de vermelde tijd, met woordenboek. - Ga niet meteen, zodra je de tekst in handen hebt, allerlei woorden opzoeken; probeer eerst zonder woordenboek de tekst door te lezen, nadat je een eventuele inleiding goed hebt gelezen. - Lees daarna alle vragen en teken eventueel aan over welke stukken tekst ze gaan. Normaal gesproken staan de vragen in dezelfde volgorde waarin de antwoorden in de tekst voorkomen. - Door het lezen van een eventuele inleiding en de vragen kun je een indruk krijgen van de lijn in het stuk, die je met je eigen indruk kunt vergelijken. - Maak daarna de vragen. - Staar je nooit blind op één vraag, doe eerst alle andere en kom er dan op terug. - Een veel gemaakte fout is, dat er niet goed genoeg naar de vraag wordt gekeken. Dan kan het gebeuren, dat je een verkeerd antwoord geeft, terwijl je de tekst wel had begrepen. Schrijf ook niet meer op dan er gevraagd wordt! - Iets anders waar je op moet letten is dat je niet uw mening over het behandelde onderwerp geeft; het gaat om datgene wat in de tekst staat. - Lees ruim voor tijd (bijv. een half uur) de vragen en je antwoorden goed door. Let erop of je de vraag echt beantwoord hebt, kijk ook of je antwoorden voor een buitenstaander helder genoeg zijn. - Als je op deze manier te werk bent gegaan, en je ziet dat u het examen niet binnen de beschikbare tijd hebt afgekregen, dan kan dat komen: - doordat je teveel woorden hebt opgezocht; je hoeft alleen woorden op te zoeken die voor het begrip van de tekst, of voor het beantwoorden van een vraag nodig zijn; - doordat je niet gewend bent met een woordenboek te werken; - lees eerst goed de inleiding/gebruiksaanwijzing van je woordenboek door, kijk goed naar alle gebruikte afkortingen. Oefen dan met het opzoeken van woorden; - doordat je antwoorden te lang zijn. Schrijf niet meer op dan er gevraagd wordt; - doordat je nog nooit zoiets gedaan hebt. Bij het volgende oefenstuk zal het waarschijnlijk al beter gaan; - doordat je niet genoeg Engels kent. - Als je niet genoeg Engels kent, probeer dan je kennis van de taal te verbeteren door het lezen van Engelse boeken, bijvoorbeeld boeken die je al in het Nederlands kent, stukken in kranten en tijdschriften over een onderwerp waar je wat van afweet, boeken over een eventuele hobby van jou. Voor leesmateriaal kunt je terecht bij de openbare bibliotheek of op Internet. Het is ook nuttig om gesproken Engels te beluisteren, bijvoorbeeld op de radio of televisie. - Als iemand in jouw omgeving behoorlijk Engels kent, kun je die vragen om je antwoorden na te kijken en je werk met jou te bespreken Toelichting op het onderdeel Wiskunde Ter voorbereiding kunnen de studenten het beste gebruik maken van de schoolmethoden. Voorbeelden van deze schoolmethoden zijn Moderne Wiskunde, Getal en Ruimte of Netwerk. Bij deze schoolmethoden wordt gebruik gemaakt van een grafische rekenmachine. De mogelijkheden hiervan voor statistiek zijn gigantisch, berekenen van locatie- en spreidingsmaatstaven en kansen met binomiale en normale kansverdeling is een kwestie van de juiste knoppen en syntax. 14

15 Ter controle of de voorbereiding leidt tot het gewenste eindniveau verwijzen we naar de examens van het havo Wiskunde A programma op sites als of In hoofdstuk 3 zijn nog andere oefenopgaven opgenomen van hetzelfde niveau. Kerndoelen In het examenprogramma wiskunde A 2009 staat het volgende opgenomen: Domein C: Tellen en kansen Subdomein C1: Tellen 9. De kandidaat kan in een tekst beschreven telproblemen visualiseren met een schema of diagram, dergelijke visualiseringen interpreteren en aantallen mogelijkheden berekenen. Subdomein C2: Kansen 10. De kandidaat kan in een tekst beschreven kansproblemen analyseren, visualiseren met een schema en diagram en kansen berekenen. Domein D: Statistiek Subdomein D1: Populatie en steekproef 11. De kandidaat kan bij een gegeven probleemsituatie de populatie aangeven, een gegeven steekproef beoordelen op geschiktheid en een geschikte steekproef kiezen. Subdomein D2: Ordenen, verwerken en samenvatten van statistische gegevens 12. De kandidaat kan waarnemingen verwerken in een geschikte tabel, visualiseren in een geschikt diagram, samenvatten met geschikte centrum- en spreidingsmaten en een gegeven grafische representatie interpreteren. Subdomein D3: De normale verdeling 13. De kandidaat kan het normale verdelingsmodel gebruiken voor het berekenen van kansen, relatieve frequenties, gemiddelde en standaardafwijking. Domein G: De binomiale verdeling Subdomein G1: Telproblemen 19. De kandidaat kan permutaties en combinaties onderscheiden en berekenen. Subdomein G2: Rekenen met kansen 20. De kandidaat kan kansproblemen vertalen naar een vaasmodel en met behulp van rekenregels (somregel, productregel en complementregel) kansen en verwachtingswaarden berekenen. Subdomein G3: De binomiale verdeling 21. De kandidaat kan geschikte kansexperimenten vertalen naar een binomiaal kansmodel en binnen het model berekeningen uitvoeren. Aanbevolen leerboeken: Moderne Wiskunde havo A Editie 8 Deel A1 ISBN: Deel A2 ISBN: Editie 9 Deel A1 ISBN: Deel A2 ISBN: Getal en Ruimte havo A Editie havo A deel 1 x havo A deel 2 x havo A deel 3 x Naast deze leerboeken bieden de uitgevers nog allerlei extra materieel aan, als uitwerkingsboeken of ict manuals. De prijzen van deze schoolmethoden schommelen tussen 55,- en 70,-. Voor de actuele prijslijst zie of 15

16 Je kunt oefenen met reguliere havo wiskunde A examens op de site van of met de oefentoetsen in de bijlage. 16

17 Bijlage 1: Deelnemende hogescholen en opleidingen in 2015 Onderstaande hogescholen namen in 2008 voor de genoemde opleidingen deel aan het landelijke HBO in vier vakken. Hogescholen en/of opleidingen gemarkeerd met een * nemen voor twee of één vak deel aan het landelijke. 1. Christelijke Hogeschool Ede Academie Sociale Studies MWD vt/dt, SPH vt/dt/duaal Mens en Organisatie Personeel & Arbeid vt, Management, Economie en Recht vt Theologie Godsdienst Pastoraal Werk vt/dt Leraar godsdienst/levensbeschouwing vt/dt Verpleegkunde Verpleegkunde vt/dt Educatie Leraar Basisonderwijs vt/dt/duaal Journalistiek en Communicatie Journalistiek vt Communicatie vt 2. Christelijke Hogeschool Nederland (Leeuwarden) Instituut voor Mens en Maatschappij: CMV, MWD, SPH vt/dt Pedagogiek 3. Haagse Hogeschool /Hogeschool Leiden* : tot 2008, in 2009 niet. (in 2008 alleen Nederlands) CMV, MWD, SPH, P&A/HRM Verpleegkunde (HBO-V), Management in de Zorg HBO-Rechten, Integrale Veiligheidskunde, Bestuurskunde / Overheidsmanagement, Communicatie,Voeding en Diëtetiek, Communication and Multimedia Design, Bedrijfskundige Informatica, Informatica, Informatiedienstverlening en management Technische Informatica, Bedrijfswiskunde, Technische Bedrijfskunde, Bewegingstechnologie, Bouwkunde, Civiele Techniek, Commercieel Ingenieur, Elektrotechniek, Industrieel Product, Ontwerpen, Technische Natuurkunde, Werktuigbouwkunde, Human Technology Leraar Lichamelijke Opvoeding (HALO), Sportmanagement Accountancy, Bedrijfseconomie, Commerciële Economie, Small Business and Retail Management, Management, Economie en Recht, HEBO (Hogere Europese Beroepen Opleidingen 4. Hogeschool van Amsterdam Bij de Hogeschool van Amsterdam moet men alle onderdelen met een voldoende hebben afgesloten. ISCB: Instituut voor Sociaal Culturele beroepen: (4 vakken) - MWD: Maatschappelijk Werk en Dienstverlening - CMV: Cultureel Maatschappelijke Vorming - SPH: Sociaal Pedagogische Hulpverlening HJO: Hoger Juridisch Onderwijs (4 vakken) 17

18 - SJD: Sociaal Juridische Dienstverlening HRM: Human Resources Management: (4 vakken) - P&A: Personeel en Arbeid AMFI: Amsterdam Fashion Institute (Nederlands, Engels) - Fashion and Branding; Fashion and Design; Fashion and Management AHT: Amsterdamse Hogeschool voor Techniek (Nederlands) Aviation Studies, Bedrijfswiskunde, Bouwkunde, Bouwtechnische Bedrijfskunde (Vastgoedkunde), Business Logistics, Civiele Techniek, E- Technology, Engineering, Design and Innovation, Forensisch Onderzoek, Human Logistics, Maritiem Officier, Ondernemen, Innovatie en Techniek, Product Design, Technische Bedrijfskunde. IvI: Instituut voor Informatica (Nederlands) Informatica, Technische informatica ASHP: Amsterdam School of Health Professions (Nederlands, Engels) Ergotherapie, Fysiotherapie, Oefentherapie (Opleiding tot Oefentherapeut-Mensendieck), European Master of Science in Occupational Therapy, European School of Physiotherapy. EHvA: Lerarenopleidingen (Nederlands) International Degree in English and Education, Leraar Aardrijkskunde, Leraar Biologie, Leraar Bouwkunde, Leraar Bouwtechniek, Leraar Consumptieve Techniek, Leraar Consumptieve Techniek, Leraar Economie, Leraar Elektrotechniek, Leraar Engels, Leraar Frans, Leraar Geschiedenis, Leraar Gezondheidszorg en Welzijn, Leraar Grafimedia, Leraar Maatschappijleer, Leraar Mechanische techniek, Leraar Motorvoertuigentechniek, Leraar Natuurkunde, Leraar Scheikunde, Leraar Nederlands, Leraar Pedagogiek, Leraar Scheikunde, Leraar Techniek, Leraar Werktuigbouwkunde, Leraar Wiskunde Master Leraar Economie, Master Leraar Engels, Master Leraar Frans, Master Leraar Geschiedenis, Master Leraar Nederlands, Master Pedagogiek, Master Leraar Wiskunde Pabo, Pedagogiek. HES: Hogeschool van Economische Studies (Nederlands, Engels) Accountancy, Bedrijfseconomie, Bedrijfskundige Informatica, Commerciële Economie, Commerciële Economie voor Toekomstige Ondernemers, Communicatie, Financial Services Management, Fiscale Economie, Human Resource Management, Internationaal Management, International Business and Management Studies, Johan Cruyff University, Logistiek en Economie, Management, Economie en Recht, Management in de Zorg en maatschappelijke Dienstverlening, Small Business en Retail Management, Media Informatie en communicatie, Media, Marketing en Publishing, Sportmarketing, Trade Management Asia. MIM: Media en Informatie Management (Nederlands, Engels) Media Informatie en Communicatie IAM: Instituut voor Interactie Media (Nederlands) Interactieve Media 18

19 5. Faculteit Gezondheid, Gedrag en Maatschappij: vt/dt/duaal Instituut Sociale Studies: MWD, CMV, SPH, CTO, Pedagogiek (HSAO) en TPN Instituut Paramedische Studies: Ergotherapie, Logopedie Voeding en Diëtiek (gedeeltelijk), Fysiotherapie (gedeeltelijk) Instituut Verpleegkundige Studies: Verpleegkunde Instituut Sport en Bewegingsstudies: Leraar lichamelijke opvoeding Sport Bewegings Educatie Sport Gezondheid Management Afdeling Mondzorgkunde Mondzorgkunde (gedeeltelijk) 6. Hogeschool Utrecht Faculteit Maatschappij en Recht: Instituut voor Social Work: CMV, MWD, SPH: vt/dt/duaal Creatieve therapie: vt/dt Instituut voor Recht: SJD, HBO-Rechten: vt/dt Instituut voor Veiligheid: Veiligheidskunde vt/dt (economie i.p.v. geschiedenis) Instituut voor Arbeid en Organisatie: Personeel en Arbeid vt/dt Instituut voor Pedagogiek: Pedagogiek vt/dt 7. Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Faculteit Gedrag en Maatschappij, afdeling Welzijn: CMV, SPH, MWD Pedagogiek 19

20 Bijlage 2: Gedragsregels voor kandidaat-studenten tijdens de In het studentenstatuut HAN (instellingsspecifieke deel) is een gedragsreglement voor studenten opgenomen. Dit reglement bevat naast algemene bepalingen ook bepalingen ten aanzien van het gedrag van studenten in de tentamenlocaties. Hieronder staan additionele bepalingen m.b.t. met name schriftelijke en digitale tentamens. De student: Gedrag 1. volgt de instructies van de surveillant op en gaat respectvol met hem/haar om; 2. gedraagt zich zodanig dat hij/zij andere studenten niet stoort bij binnenkomst en bij vertrek van de tentamenlocatie alsmede tijdens de tentamenafname. De student dient voor, gedurende en na het tentamen stilte in acht te nemen in en in de directe omgeving van de ruimte waarin het tentamen plaatsvindt; 3. neemt bij onduidelijkheden voor en/of tijdens het tentamen z.s.m. contact met de surveillant. Identificatie en toelating 4. meldt zich tijdig bij het tentamenlokaal; 5. toont de surveillant ter identificatie zijn geldige collegekaart of een geldig identificatiebewijs: een paspoort een Europees identiteitsbewijs een Nederlands rijbewijs een Nederlands vreemdelingendocument Als de student geen collegekaart of een geldig identificatiebewijs kan tonen, wordt de student uitgesloten van tentamendeelname. Indien geen legitimatie getoond kan worden door bijvoorbeeld diefstal of verlies van het identiteitsbewijs en de collegekaart kan alleen met een originele aangifte van diefstal en/of een originele aanvraag nieuw identiteitsdocument van de gemeente een Bewijs van inschrijving aangevraagd worden bij het Tentamenbureau om toegelaten te worden tot de tentamenlocatie. 6. wordt door de surveillant afgevinkt op de presentielijst ter bevestiging van deelname aan het tentamen; 7. die niet op de presentielijst vermeld staat meldt dit direct aan de surveillant. Alleen wanneer van te voren bepaald is dat bijschrijven op de presentielijst is toegestaan wordt de student vervolgens in de gelegenheid gesteld om het tentamen onder voorbehoud - te maken; 8. dient ter controle van zijn identiteit door de surveillant - zijn geldige collegekaart of geldig identificatiebewijs rechtsboven op de tafel te leggen gedurende de tentamenafname. Aanvang 9. legt uitsluitend zaken die hij/zij nodig heeft voor het maken van een tentamen op/naast de tafel, op de tafel liggen uitsluitend zaken die hij/zij nodig heeft voor het maken van een tentamen; 10. mag - tenzij uitdrukkelijk anders bepaald - tijdens het tentamen niet in het bezit zijn van digitale gegevensdragers, resp. apparatuur met geïntegreerde digitale gegevensdrager(s), zoals mobiele telefoon, smartphone, USB-stick, rekenmachine, speciaal horloge, speciale bril, speciale oordopjes e.d.; 20

Informatiemap. Toelatingstoets 21+ 2016 Faculteit Gedrag, Gezondheid en Maatschappij

Informatiemap. Toelatingstoets 21+ 2016 Faculteit Gedrag, Gezondheid en Maatschappij Informatiemap Toelatingstoets 21+ 2016 Faculteit Gedrag, Gezondheid en Maatschappij Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Toelaatbaarheid op basis van de... 3 3. Vakken Toelatingstoets 21+... 4 3.1 Algemeen

Nadere informatie

Toelating. Toelatingsonderzoek en deficiëntietoetsing 2016

Toelating. Toelatingsonderzoek en deficiëntietoetsing 2016 Toelating Toelatingsonderzoek en deficiëntietoetsing 2016 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Toelatingsonderzoek... 3 Voor wie?... 3 Waar bestaat het onderzoek uit?... 3 Wettelijke regelingen toelating

Nadere informatie

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding(en) Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Tentamenbureau

Opleidingsstatuut Bacheloropleiding(en) Automotive Studiejaar 2015 2016. Regeling Tentamenbureau Opleidingsstatuut Bacheloropleiding(en) Automotive Studiejaar 2015 2016 Regeling Tentamenbureau Inhoudsopgave PARAGRAAF 1: ALGEMENE BEPALINGEN... 3 PARAGRAAF 2: POSITIE EN TAKEN VAN HET TENTAMENBUREAU...

Nadere informatie

Toelating. Toelatingsonderzoek en deficiëntietoetsing 2016-2017

Toelating. Toelatingsonderzoek en deficiëntietoetsing 2016-2017 Toelating Toelatingsonderzoek en deficiëntietoetsing 2016-2017 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Toelatingsonderzoek... 3 Toelatingsvoorwaarden... 3 Welke toetsen maak je?... 3 Beoordeling... 3 Toetsonderdelen...

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen ECONOMIE (ECONOMICS) Accountancy ec of (ec of ) + Accountancy (Associate degree) ec of (ec of ) + Bedrijfs ec of (ec of ) + Bedrijfskunde MER ec of ec of ec of maw of Commerciële Economie (CE) ec of ec

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

Een vakaanduiding betekent dat er toegangsrecht is indien aan de vakaanduiding is voldaan.

Een vakaanduiding betekent dat er toegangsrecht is indien aan de vakaanduiding is voldaan. Vooropleidingseisen HBO Betekenis van gebruikte tekens en afkortingen: + : toegangsrecht # : geen toegangsrecht Een vakaanduiding betekent dat er toegangsrecht is indien aan de vakaanduiding is voldaan.

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein (versie januari 2009) In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van

Nadere informatie

Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008

Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008 Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008 Instroommogelijkheden met VWO-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Accountancy 2. Bedrijfseconomie Ja Ec Ja Ec 3. Bedrijfskundige informatica Ja Ja Ja Ja 4. Bestuurskunde/

Nadere informatie

Overzicht Lotingstudies HBO Laatste wijziging: 14-9-15

Overzicht Lotingstudies HBO Laatste wijziging: 14-9-15 Overzicht Lotingstudies HBO Laatste wijziging: 14-9-15 Accountancy Hogeschool Utrecht Accountancy Hogeschool van Amsterdam Ad Sport, Gezondheid en Management Hanzehogeschool Groningen Advanced Business

Nadere informatie

Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008

Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008 Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008 Instroommogelijkheden met HAVO-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Accountancy Nee Nee Ja Ec + Wi A 2. Bedrijfseconomie Ja Nee Ja Ec + Wi A 3. Bedrijfskundige informatica

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 16 maart 2015 Ad Eventmanager Hogeschool Utrecht 130 voltijd 100 3x 15 maart 2015 Ad Operationeel Sportmanagement

Nadere informatie

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Dit schooljaar organiseert jouw school een havo Carrousel. Dat is beroepsoriëntatie voor 4-havo. Tijdens drie bedrijfsbezoeken maak je kennis met beroepen. Ook leer

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2015-2016 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd 94 Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 15 maart 2015 187 Ad Eventmanager Hogeschool Utrecht 130 voltijd 100 3x 15 maart 2015 1 Ad Operationeel

Nadere informatie

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn gemaakt.

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2016-2017

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2016-2017 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd 100 3x 15 maart 2016 Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 15 maart 2016 Advanced Business Creation Avans Hogeschool 160 voltijd 100 3x 1 mei

Nadere informatie

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Kunst en Techniek

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Kunst en Techniek CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Kunst en Techniek Academie voor LO Kunstzinnige Therapie Accountancy Lerarenopleiding VO (afh. Van vakrichting) Accountancy & Agribusiness Logopedie Archeologie Maatschappelijk

Nadere informatie

Nadere vooropleidingseisen in het hoger beroepsonderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs geldig vanaf 1 augustus 2007.

Nadere vooropleidingseisen in het hoger beroepsonderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs geldig vanaf 1 augustus 2007. Bijlage D behorende bij artikel 2, vierde lid, van de Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 mei 2007, nr. HO/BL/2007/3152, houdende nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs

Nadere informatie

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2016-2017

Voorlopige opgave lotingstudies HBO Studiejaar 2016-2017 Accountancy Hogeschool Utrecht 120 voltijd 100 3x 15 maart 2016 Accountancy Hogeschool van Amsterdam 150 voltijd 100 2x 15 maart 2016 Advanced Business Creation Avans Hogeschool 160 voltijd 100 3x 1 mei

Nadere informatie

VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar HBO

VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar HBO Vastgestelde OCW regeling per oktober 2008 VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar HBO Eisen voor opleidingen van het hoger onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs zoals die vanaf 1 augustus

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn gemaakt.

Nadere informatie

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017 Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017 Is één van onderstaande opleidingen de opleiding waarvoor je je hebt aangemeld? Dan moet je meedoen aan de selectieprocedure (loting). Om deel

Nadere informatie

Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016

Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016 Centrale Aanmelding en Plaatsing Opleidingen in het HBO met (mogelijk) een tweede loting, studiejaar 2015 2016 Bij een aantal opleidingen/instellingen zijn na de uitvoering van de loting nog plaatsen over.

Nadere informatie

1. Instroom met HAVO diploma

1. Instroom met HAVO diploma Vastgestelde OCW regeling per oktober 2008 HAVO (nieuwe) doorstroomlijsten naar HBO Eisen voor opleidingen van het hoger onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs zoals die vanaf 1 augustus

Nadere informatie

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2015-2016

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2015-2016 Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2015-2016 Is één van onderstaande opleidingen de opleiding waarvoor je je hebt aangemeld? Dan moet je meedoen aan de selectieprocedure (loting). Om deel

Nadere informatie

Overzicht Lotingstudies HBO

Overzicht Lotingstudies HBO Overzicht Lotingstudies HBO Accountancy Hogeschool Utrecht Accountancy Hogeschool van Amsterdam Laatste wijziging: 16-aug-2016 Advanced Business Creation Avans Hogeschool Bedrijfseconomie Hogeschool Utrecht

Nadere informatie

mvt: moderne vreemde taal na: natuurkunde nl&t: natuur, leven en technologie

mvt: moderne vreemde taal na: natuurkunde nl&t: natuur, leven en technologie Bijlage D Bijlage bij de voorlichtingspublicatie Nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs bij nieuwe vo-profielen 2007 van 13 september 2006, kenmerk HO/BL-2006/33802 Nadere vooropleidingseisen voor

Nadere informatie

Decentrale selectie Criminologie Aanmeldformulier

Decentrale selectie Criminologie Aanmeldformulier Decentrale selectie Criminologie Aanmeldformulier A Persoonlijke gegevens voorletters voornaam geboortedatum achternaam geslacht 0 man 0 vrouw e-mailadres telefoonnummer(s) studentnummer Aantal bijlagen:

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017 Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2016-2017 Is één van onderstaande opleidingen de opleiding waarvoor je je hebt aangemeld? Dan moet je meedoen aan de selectieprocedure (loting). Om deel

Nadere informatie

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht Economie en Recht Accountancy en fiscaal Accountancy Avans Hogeschool 556 Accountancy en fiscaal Accountancy Christelijke Hogeschool Windesheim 289 Accountancy en fiscaal Accountancy De Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Bijlage B, Nadere vooropleidingseisen in het hoger beroepsonderwijs, nr. HO/BL/2007/3152

Bijlage B, Nadere vooropleidingseisen in het hoger beroepsonderwijs, nr. HO/BL/2007/3152 Bijlage B behorende bij artikel 2, derde lid, van de Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 mei 2007, nr. HO/BL/2007/3152, houdende nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs

Nadere informatie

Economie en maatschappij(a/b)

Economie en maatschappij(a/b) Natuur en gezondheid(a/b) Economie en maatschappij(a/b) Cultuur en maatschappij(a/c) http://profielkeuze.qompas.nl/ Economische studies Talen Recht Gedrag en maatschappij http://www.connectcollege.nl/download/decanaat/vwo%20doorstroomeisen%20universiteit.pdf

Nadere informatie

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Assistent Radiodiagnostiek en therapie?? Bewegingsagogie en Psychomot. Ther. Creatieve Therapie

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Assistent Radiodiagnostiek en therapie?? Bewegingsagogie en Psychomot. Ther. Creatieve Therapie CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. HAVO - HBO Zonder meer: Academie voor LO Archeologie Assistent Radiodiagnostiek en therapie?? Audiologie Beeldende Kunst en Vormgeving Bewegingsagogie en Psychomot. Ther. Circus

Nadere informatie

Versie: 14 maart 2013. Informatiewijzer 21+ toelatingsonderzoeken

Versie: 14 maart 2013. Informatiewijzer 21+ toelatingsonderzoeken Informatiewijzer 21+ toelatingsonderzoeken Inhoudsopgave 1. Algemeen 3 2. Aanmelding en deelname 3 3. Het onderzoek 4 3.1. Algemeen deel 4 3.2. Opleidingsspecifiek deel 4 3.3. Curriculum vitae en motivatiebrief

Nadere informatie

nr Opleiding NT NG EM CM 1. B Accountancy ec1 ec1 * wia12 of wib1 2. B Bedrijfseconomie ec1 ec1 * wia12 of wib1

nr Opleiding NT NG EM CM 1. B Accountancy ec1 ec1 * wia12 of wib1 2. B Bedrijfseconomie ec1 ec1 * wia12 of wib1 Bijlage bij de Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 6 december 2006, nr. HO/BL/2006/46873, tot wijziging van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs

Nadere informatie

WISKUNDE A HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

WISKUNDE A HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 WISKUNDE A HAVO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag

3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag 3 Onze studenten 3.1 Oriëntatie op vervolgonderwijs 3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag Bezoekersaantallen per vestiging nov 06 2007 2008 2009 2010 De Haagse Hogeschool 2832 14926 15575 19529 17405 De Haagse

Nadere informatie

REGLEMENT BIJ HET LEERSTOF- EN TOETSOVERZICHT 4 HAVO, 4 VWO en 5 VWO 2015-2016

REGLEMENT BIJ HET LEERSTOF- EN TOETSOVERZICHT 4 HAVO, 4 VWO en 5 VWO 2015-2016 REGLEMENT BIJ HET LEERSTOF- EN TOETSOVERZICHT 4 HAVO, 4 VWO en 5 VWO 2015-2016 Dit reglement betreft alle toetsen voor 4 havo, 4 vwo en 5 vwo. De toetsen voor de onderstaande vakken tellen niet alleen

Nadere informatie

Examenboekje 5 Havo en 6 Vwo Examen 2016

Examenboekje 5 Havo en 6 Vwo Examen 2016 Examenboekje 5 Havo en 6 Vwo Examen 2016 1 Exameninstructie klassen 5 Havo en 6 Vwo 1. Lees het examenboekje goed door! 2. Bewaar het examenboekje op een vaste plek! 3. Laat het examenboekje door je ouders

Nadere informatie

Veelgestelde vragen opleiding Tandheelkunde

Veelgestelde vragen opleiding Tandheelkunde Veelgestelde vragen opleiding Tandheelkunde Wat zijn de toelatingseisen voor Tandheelkunde? De volgende voortrajecten voldoen aan de toelatingseisen voor Tandheelkunde: VWO diploma met profiel (vanaf 2010)

Nadere informatie

Bijlage D behorende bij artikel 2, vierde lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007

Bijlage D behorende bij artikel 2, vierde lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 Bijlage D (Bijlage behorende bij de regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen van 1 oktober 2008, kenmerk HOenS-2008/59402)

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van Wet studiefinanciering 2000;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van Wet studiefinanciering 2000; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 24893 4 december 2012 Regeling van de Staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 1 november 2012, nr. DL/446544,

Nadere informatie

Examen Reglement 01-06-15. Postbus 744 9700 AS Groningen www.openbaaronderwijs groepgroningen.nl K.v.K. 345.7373.3838. Datum

Examen Reglement 01-06-15. Postbus 744 9700 AS Groningen www.openbaaronderwijs groepgroningen.nl K.v.K. 345.7373.3838. Datum 01-06-15 Examen Reglement Onderwerp Examenreglement VWO, HAVO, VMBO Openbaar Onderwijs Groep Groningen Definitief Bezoekadres Postadres L. Springerlaan 39 9727 KB Groningen Postbus 744 9700 AS Groningen

Nadere informatie

21 + -TOELATINGS- ONDERZOEK

21 + -TOELATINGS- ONDERZOEK 21 + -TOELATINGS- ONDERZOEK INFOWIJZER 2014-2015 Economie en Management deeltijd: - Bedrijfseconomie - Bedrijfskunde MER - Commerciële Economie - Human Resource Management Hogeschool van Amsterdam Februari-instroom

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van de Wet studiefinanciering 2000;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van de Wet studiefinanciering 2000; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36310 27 december 2013 Regeling van de Staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 15 december 2013, nr.

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20456 20 juli 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 juli 2015, nr. HO&S/755131, houdende

Nadere informatie

WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 WISKUNDE D VWO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20456-n1 26 januari 2016 Rectificatie: Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 juli 2015,

Nadere informatie

Het eindexamenjaar! Informatieavond eindexamen 2014-2015

Het eindexamenjaar! Informatieavond eindexamen 2014-2015 Het eindexamenjaar! Informatieavond eindexamen 2014-2015 Dhr J. Albers, afdelingsleider vwo (3-6) en examensecretaris Mw A. Hupkens, afdelingsleider havo (3-5) Mw W. Terpstra, decaan havo Mentoren + Lokaalverdeling

Nadere informatie

Onderwijsinstituut Psychologie

Onderwijsinstituut Psychologie Onderwijsinstituut Psychologie Universiteit van Amsterdam Ψ Studiejaar 2013-2014 Wiskunde UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM Inhoudsopgave 1. Voor wie is deze brochure bedoeld? 3 2. Algemene informatie 3 3. Toetsen

Nadere informatie

Behorende bij artikel 2, derde lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007

Behorende bij artikel 2, derde lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 Bijlage B (Bijlage behorende bij de regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen van 1 oktober 2008, kenmerk HOenS-2008/59402)

Nadere informatie

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2014-2015

Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2014-2015 Overzicht met lotingstudies in het HBO, studiejaar 2014-2015 Is één van onderstaande opleidingen de opleiding waarvoor je je hebt aangemeld? Dan moet je meedoen aan de selectieprocedure (loting). Om deel

Nadere informatie

Wat een ieder moet weten over het eindexamen

Wat een ieder moet weten over het eindexamen Wat een ieder moet weten over het eindexamen examen 2011/2012 Schoolexamens De schoolexamens komen als volgt tot stand: zij worden gevormd door het geheel van alle behaalde cijfers van alle examentoetsen

Nadere informatie

GESCHIEDENIS VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

GESCHIEDENIS VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 GESCHIEDENIS VWO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van

Nadere informatie

Kopopleiding. Word in één jaar leraar na je hbo- of wo-bachelor!

Kopopleiding. Word in één jaar leraar na je hbo- of wo-bachelor! Kopopleiding Word in één jaar leraar na je hbo- of wo-bachelor! Leraar worden met een kopopleiding van een jaar Een interessante kans voor hbo-bachelors en wo-bachelors: word leraar! Als werken met jongeren

Nadere informatie

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 24 januari Deventer Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, Management & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Examenvoorlichting 5 havo dinsdag 14 april 2015. Examenkandidaten uit 5 havo: Welkom!

Examenvoorlichting 5 havo dinsdag 14 april 2015. Examenkandidaten uit 5 havo: Welkom! Examenkandidaten uit 5 havo: Welkom! 1 Nog 27 dagen tot het Centraal Examen! Schema ( zie ook examenblad.nl / het informatieboekje/ de website, daarop is ook deze presentatie te vinden): Je krijgt dit

Nadere informatie

OVERSTAP 4-VMBO -> 4-HAVO 2015-2016. Bertrand Russell College havo en vwo

OVERSTAP 4-VMBO -> 4-HAVO 2015-2016. Bertrand Russell College havo en vwo OVERSTAP 4-VMBO -> 4-HAVO 2015-2016 Bertrand Russell College havo en vwo Waarom doorstromen naar 4havo? Stel, je zit in 4 VMBO-t. Je haalt goede resultaten, het ziet ernaar uit dat je zult gaan slagen.

Nadere informatie

De volgende afgeronde vooropleiding geven recht tot toelating tot de volgende kopopleiding:

De volgende afgeronde vooropleiding geven recht tot toelating tot de volgende kopopleiding: Kopopleiding Voltijd In de kopopleiding mag alleen de beroepscomponent worden aangeboden. (dus geen vak!!) De maximale duur van de kopopleiding is 1 jaar (60 credits) die in voltijd met studiefinanciering

Nadere informatie

Vooropleidingseisen HBO

Vooropleidingseisen HBO Vooropleidingseisen HBO Instroommogelijkheden met een HAVO-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Accountancy Nee Nee Ja Ec + Wi A 2. Advanced Business Creation Nee Nee Ja Ec + Wi A 3. Bedrijfseconomie Ja Nee

Nadere informatie

PROGRAMMA OPEN AVOND WOENSDAG 4 FEBRUARI, 16.00 TOT 20.00 UUR

PROGRAMMA OPEN AVOND WOENSDAG 4 FEBRUARI, 16.00 TOT 20.00 UUR PROGRAMMA OPEN AVOND WOENSDAG 4 FEBRUARI, 16.00 TOT 20.00 UUR WELKOM BIJ DE HZ VANDAAG STAAN WE WEER OPEN VOOR AL JE VRAGEN. IN DIT BOEKJE VIND JE EEN HANDIG OVERZICHT VAN WAT WE JE TE BIEDEN HEBBEN. INFORMATIEMARKT

Nadere informatie

Wiskunde A. Deficiëntiecursus 2014-2015. (instroom 2015-2016)

Wiskunde A. Deficiëntiecursus 2014-2015. (instroom 2015-2016) Deficiëntiecursus 2014-2015 (instroom 2015-2016) Wiskunde A Amsterdam Fashion Institute Communicatie Communication and Multimedia Design Opleidingen van Economie en Management Toegepaste Psychologie september

Nadere informatie

Exameninfo voor studenten 2015-2016. Centrale examens Taal en Rekenen

Exameninfo voor studenten 2015-2016. Centrale examens Taal en Rekenen Exameninfo voor studenten 2015-2016 Centrale examens Taal en Rekenen 1 Voorwoord... 2 Wat houdt het examen in?... 2 Resultaten examens taal en rekenen... 2 2 Regels voor de kandidaten... 2 Inleiding...

Nadere informatie

Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden

Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden Bijlage D (Behorende bij artikel 2, vierde lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007; laatstelijk gewijzigd bij regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen

Nadere informatie

EXAMEN INSTRUCTIE 2015 voor eindexamenkandidaten VMBO-4 BBL/KBL

EXAMEN INSTRUCTIE 2015 voor eindexamenkandidaten VMBO-4 BBL/KBL EXAMEN INSTRUCTIE 2015 voor eindexamenkandidaten VMBO-4 BBL/KBL Oosterlicht College Vianen Inhoud: Voorbereiding Examen op de computer Examenroosters Ziekte Uitsluiting Extra s Tijdens het examen: Op tijd

Nadere informatie

Algemene regels schoolexamens & PTA d Oultremontcollege 2014 2015

Algemene regels schoolexamens & PTA d Oultremontcollege 2014 2015 Algemene regels schoolexamens & PTA d Oultremontcollege 2014 2015 Afdeling vmbo GT / vmbo KB / vmbo BB Examen 2015 1 REGELING EXAMENS EXAMEN 2015 Voor u liggen de algemene regels schoolexamens van het

Nadere informatie

VMBO KB GL TL HAVO R E G E L I N G E N R O N D HET C E N T R A A L SCHRIFTELIJK EINDE X A M E N. Schooljaar 2015-2016. leerlingen

VMBO KB GL TL HAVO R E G E L I N G E N R O N D HET C E N T R A A L SCHRIFTELIJK EINDE X A M E N. Schooljaar 2015-2016. leerlingen VMBO KB GL TL HAVO R E G E L I N G E N R O N D HET C E N T R A A L SCHRIFTELIJK EINDE X A M E N Schooljaar 2015-2016 leerlingen s Gravendreef College Klaas Voskuildreef 135 2492 JJ Den Haag Inhoudsopgave

Nadere informatie

Lesdagen Donderdag 16 april, vrijdag 17 april, donderdag 23 april en vrijdag 24 april zijn reguliere lesdagen.

Lesdagen Donderdag 16 april, vrijdag 17 april, donderdag 23 april en vrijdag 24 april zijn reguliere lesdagen. Aan de eindexamenkandidaten havo Zaandam, april 2015 Hierbij ontvang je de Examenbrief met belangrijke informatie voor de eindexamenperiode. Ik adviseer je deze brief goed te lezen en de dingen die voor

Nadere informatie

Iedere deelnemer aan het schoolexamen wordt geacht kennis te nemen van het programma van toetsing en afsluiting.

Iedere deelnemer aan het schoolexamen wordt geacht kennis te nemen van het programma van toetsing en afsluiting. Aanvullend reglement van de vestiging CSG Wessel Gansfort Voor de klassen: T3 en T4 2015-2016 Iedere deelnemer aan het schoolexamen wordt geacht kennis te nemen van het programma van toetsing en afsluiting.

Nadere informatie

OPLEIDING PSYCHOLOGIE INFORMATIE WISKUNDECURSUS

OPLEIDING PSYCHOLOGIE INFORMATIE WISKUNDECURSUS OPLEIDING PSYCHOLOGIE INFORMATIE WISKUNDECURSUS 2015 FACULTEIT SOCIALE WETENSCHAPPEN OPLEIDING PSYCHOLOGIE Wassenaarseweg 52 Postbus 9555 2300 RB Leiden Oktober 2014 Inleiding Psychologie is een wetenschap.

Nadere informatie

BIJLAGE D BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, VIERDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE D BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, VIERDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE D BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, VIERDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs, bij de VOprofielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Voor de aspirant-studenten die het eindexamen voortgezet onderwijs hebben afgelegd volgens de vo-profielen zoals die vanaf 1/8/2007 in het voortgezet onderwijs worden

Nadere informatie

Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl. Studiewijzer. 10th

Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl. Studiewijzer. 10th Vrijeschool voor voortgezet onderwijs vwo, havo, vmbo-tl Studiewijzer 10th 2014/2015 Beste leerling, Hierbij ontvang je de Studiewijzer voor het examenjaar vmbo-tl-4. Lees de studiewijzer goed door en

Nadere informatie

Beheerregeling bij het afnemen van tentamens in gemeenschappelijke tentamenruimtes.

Beheerregeling bij het afnemen van tentamens in gemeenschappelijke tentamenruimtes. Beheerregeling bij het afnemen van tentamens in gemeenschappelijke tentamenruimtes. Gemeenschappelijke tentamenruimtes, zoals de tentamenhal de TenT, kunnen worden gereserveerd voor tentamens van alle

Nadere informatie

Algemene regels schoolexamens d Oultremontcollege 2015 2016

Algemene regels schoolexamens d Oultremontcollege 2015 2016 Algemene regels schoolexamens d Oultremontcollege 2015 2016 Afdeling VMBO BK 1 2 ALGEMENE REGELS SCHOOLEXAMENS VMBO Voor u liggen de algemene regels schoolexamens en het PTA van 4 vmbo BK van het d Oultremontcollege.

Nadere informatie

EVC bij Windesheim. Windesheim Erkend EVC-aanbieder is. Erkennen van Verworven Competenties ErVaringsCertificaat. Erkennen van Verwoven Competenties

EVC bij Windesheim. Windesheim Erkend EVC-aanbieder is. Erkennen van Verworven Competenties ErVaringsCertificaat. Erkennen van Verwoven Competenties EVC bij Windesheim Erkennen van Verworven Competenties ErVaringsCertificaat Erkennen van Verwoven Competenties EVC staat voor het Erkennen van (elders) Verworven Competenties. EVC is gericht op het beoordelen

Nadere informatie

Van Mavo-4 naar Havo-4

Van Mavo-4 naar Havo-4 Van Mavo-4 naar Havo-4 Doorstromen naar HAVO-4 met een Mavodiploma. Een leerling kan er voor kiezen om na het behalen van het Mavodiploma door te stromen naar Havoo-4 op het Hoeksch Lyceum. De overstap

Nadere informatie

Inleiding... 3 1. Toetsen... 4 2. Toetsbespreking, correctie, normering, inzage... 8 3. Onregelmatigheden, bezwaar en beroep... 9

Inleiding... 3 1. Toetsen... 4 2. Toetsbespreking, correctie, normering, inzage... 8 3. Onregelmatigheden, bezwaar en beroep... 9 Augustus 2015 Inhoud Inleiding... 3 1. Toetsen... 4 2. Toetsbespreking, correctie, normering, inzage... 8 3. Onregelmatigheden, bezwaar en beroep... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Over de regels en afspraken

Nadere informatie

Examenreglement Taalcursussen Nederlands als Tweede Taal

Examenreglement Taalcursussen Nederlands als Tweede Taal Examenreglement Taalcursussen Nederlands als Tweede Taal Examens Iedere cursus wordt afgesloten met een examen. Ieder examen bestaat uit twee tot vijf onderdelen. Deelnemers aan een taalcursus worden geacht

Nadere informatie

Slagen en zakken. in de 2 e fase vwo

Slagen en zakken. in de 2 e fase vwo Slagen en zakken in de 2 e fase vwo CS VINCENT VAN GOGH versie 2014-2015 SLAGEN EN ZAKKEN IN DE TWEEDE FASE, VWO Deze brochure geeft antwoord op een aantal veelgestelde vragen rond slagen en zakken. Wij

Nadere informatie

Informatiebrochure Toelatingsonderzoek Nederlands instroom september 2016

Informatiebrochure Toelatingsonderzoek Nederlands instroom september 2016 Informatiebrochure Toelatingsonderzoek Nederlands instroom september 2016 Voor bezitters van een niet-nederlands diploma of van een internationaal diploma Studiejaar 2016-2017 Inleiding...3 Voor wie is

Nadere informatie

Algemene voorwaarden HTM examens Q-CBT-CT-TR en Q-CBT-CO

Algemene voorwaarden HTM examens Q-CBT-CT-TR en Q-CBT-CO Algemene voorwaarden HTM examens Q-CBT-CT-TR en Q-CBT-CO Op alle examens die in opdracht van HTM door de Management- Sharing worden afgenomen zijn de volgende algemene voorwaarden van toepassing. Kandidaten

Nadere informatie

Examenreglement SVCK

Examenreglement SVCK Stichting Vakbekwaamheid Cannabis Keten (SVCK) Examenreglement Stichting Vakbekwaamheid Cannabis Keten (SVCK) Postbus 9515 4801 LP Breda www.svck.nl info@svck.nl Copyright SVCK 2015 Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS havo verplichte profielvakken Vooropleidingseisen hoger onderwijs: van havo naar hbo Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo januari 2012 1 Profielen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en Techniek januari 2012 2 Opbouw van een profiel Gemeenschappelijk

Nadere informatie

EXAMEN INSTRUCTIE 2013 voor eindexamenkandidaten VMBO-4 BBL/KBL

EXAMEN INSTRUCTIE 2013 voor eindexamenkandidaten VMBO-4 BBL/KBL EXAMEN INSTRUCTIE 2013 voor eindexamenkandidaten VMBO-4 BBL/KBL Oosterlicht College Vianen Inhoud: Voorbereiding Examen op de computer Examenroosters Ziekte Uitsluiting Tijdens het examen: Op tijd Te laat

Nadere informatie

D i e n s t e x a m e n s. I n f o r m a t i e B r o c h u r e. L a n d s e x a m e n 2 0 1 5-2 0 1 6

D i e n s t e x a m e n s. I n f o r m a t i e B r o c h u r e. L a n d s e x a m e n 2 0 1 5-2 0 1 6 M i n i s t e r i e v a n O n d e r w i j s, C u l t u u r, J e u g d e n S p o r t D i e n s t e x a m e n s I n f o r m a t i e B r o c h u r e L a n d s e x a m e n H A V O, V W O E N V S B O - T K

Nadere informatie

Examenregelement Beton- Staaltechniek

Examenregelement Beton- Staaltechniek Regeling toelating tot de cursus BC of SC De cursussen Betonconstructeur HTI (BC) en staalconstructeur HTI (SC) bestaan uit twee cursusjaren, respectievelijk BC/SC2 en BC/SC3. Studenten worden uitsluitend

Nadere informatie

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo

Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo Kiezen voor de toekomst! 2e fase havo januari 2014 1 Veranderingen voor leerlingen Meer huiswerk minder toetsen Toetsen over grote(re) stof eenheden Grotere school Verdieping Examen vanaf klas 4 Zelfstandigheid

Nadere informatie

Profielkeuze-test (PKT)

Profielkeuze-test (PKT) Profielkeuze-test (PKT) Anoniem 2014 TalentFocus Inleiding Het kiezen van een profiel is voor veel leerlingen lastig. Want als je nog niet precies weet wat je later wilt studeren is het moeilijk om op

Nadere informatie