JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V."

Transcriptie

1 Jaarverslag 2006 JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V Jaarrekening Toelichting Jaarrekening 26 juni 2014 Dit verslag is vastgesteld overeenkomstig Artikel 23, lid 2 van de statuten

2 JAARVERSLAG 2013 PERSONALIA Raad van Commissarissen Mr. R.E. Rogaar (voorzitter tot 19 december 2013) H. Duthler (lid vanaf 19 december 2013, voorzitter vanaf 23 februari 2014) Mr. J. Boven (lid vanaf 22 mei 2014) K.C. Jonasse (tot 27 november 2013) Ing. J.M.M. Orie J.W. Rietmulder (tot 23 mei 2013) L. Zegers RA Beleggingscommissie D. Wenting AAG RBA (voorzitter) Drs. E.M. Knoope RBA Drs. J.B. Molenkamp RBA RO Drs. H. van der Zwaag RA Drs. B.G. Broens Statutaire Directie Drs. A.F.J. Bakker (vanaf 22 mei 2014) Dr. A. van Vliet (vanaf 22 mei 2014) A. Nieuwenhuizen, actuarieel analist AG (tot 22 mei 2014) Drs. P.D.H. Menco RBA (tot 22 mei 2014) Certificerende actuaris R.A.J. van Besouw AAG FRM, Triple A - Risk Finance Certification B.V. Accountant W. Teeuwissen RA, KPMG Accountants N.V. (tot 23 mei 2013) Drs. F.J.J. Glorie RA, KPMG Accountants N.V. (vanaf 23 mei 2013) 2

3 Inhoudsopgave Jaarverslag 2013 Personalia 2 Inhoudsopgave 3 Kerncijfers 4 Curriculum Vitae Raad van Commissarissen en Directie 5 Verslag Raad van Commissarissen 8 Verslag Directie 12 Pensioenen 21 Beleggingen 25 Ontwikkelingen na balansdatum 34 Jaarrekening Balans 36 Winst- en verliesrekening 38 Kasstroomoverzicht 39 Toelichting jaarrekening Algemeen 42 Risicoparagraaf 43 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling 48 Balansposten 49 Technische voorzieningen 51 Winst- en verliesrekening 53 Toelichting balans 54 Toelichting winst- en verliesrekening 63 Toelichting actuariële resultatenanalyse 68 Overige gegevens Resultaatbestemming 71 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 72 Verzekerde ondernemingen 74 Colofon 75 Jaarverslag

4 JAARVERSLAG 2013 Jaarverslag kerncijfers Ultimo Aantal polissen Actieve deelnemers Arbeidsongeschikte deelnemers Premievrij verzekerden Gepensioneerden Premies/koopsommen 51,4 49,8 Waardeoverdrachten: Inkomend 4,4 3,3 Uitgaand 2,6 2,6 Uitkeringen 47,7 48,4 Pensioenverplichtingen 1.359, ,0 Mutatie eigen vermogen -42,2-65,9 Wettelijk benodigde solvabiliteit 54,4 56,4 Aanwezige solvabiliteit 81,6 123,8 Beleggingen: Belegd vermogen 1.459, ,3 Beleggingsinkomen 47,3 44,7 bedragen in miljoenen euro s 4

5 CURRICULUM VITAE Raad van Commissarissen EN DIRECTIE Raad van Commissarissen Mr. R.E. Rogaar (voorzitter tot 19 december 2013, extern deskundige, 69) Beroep: gepensioneerd (voormalig voorzitter Directie Theodoor Gilissen Bankiers) Commissariaten Voorzitter van de Raad van Commissarissen van De Eendragt Pensioen N.V. Lid van de Raad van Commissarissen van Koninklijke Brill N.V. Lid van de Raad van Commissarissen van Darlin N.V. Voormalig Lid van de Raad van Commissarissen Vereeniging Nederlandsch Historisch Scheepvaart Museum Nevenfuncties Treasurer Europa Nostra Penningmeester Stichting Jan Brouwer Fonds Penningmeester Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen Bestuurslid Sirtema Stichting Bestuurslid Stichting Erik Hazelhoff Roelfzema Prijs Benoemd: december 2006 Afgetreden volgens herzien rooster: eind 2013 H. Duthler (lid vanaf 19 december 2013, voorzitter vanaf 23 februari 2014, 61) Beroep: bestuurder bij verschillende vennootschappen Directeur Upmountain Investment B.V. Lid van de Raad van Commissarissen van Waard Leven, Waard Schade en Hollandsch Welvaren Lid van de Raad van Commissarissen van Van Lanschot Chabot Bestuurslid Stichting Goudse Pensioenbewaarder Benoemd: 19 december 2013 Aftreden volgens rooster: eind 2017 Mr. J. Boven (benoemd 22 mei 2014, extern deskundige, 56) Beroep: bestuurder bij verschillende vennootschappen Directeur Spar Participaties B.V. Lid Raad van Toezicht Independer.nl Lid van de Raad van Commissarissen Waard Leven N.V., Waard Schade N.V., Hollands Welvaren Leven N.V. Vicevoorzitter Raad van Commissarissen D.A.S. Nederlandse Rechtsbijstand Verzekeringmaatschappij N.V. Voorzitter Bestuur Stichting Toezicht Ledenobligaties-vrij FrieslandCampina Benoemd: 22 mei 2014 Aftreden volgens rooster: mei

6 JAARVERSLAG 2013 K.C. Jonasse (tot 27 november 2013 op voordracht werknemers, 53) Beroep: financieel controller Owens Corning Veil Netherlands B.V. Benoemd: december 2008 Afgetreden volgens rooster: november 2013 Ing. J.M.M. Orie (op voordracht gepensioneerden, 67) Beroep: gepensioneerd (voormalig plant manager Owens Corning) Nevenfuncties Betrokken bij en actief in diverse organisaties op sociaal-charitatief terrein Benoemd: december 2006 Herbenoemd: november 2010 Aftreden volgens rooster: november 2014 J.W. Rietmulder (afgetreden 23 mei 2013 externe deskundige, op voordracht Directie, 63) Beroep: zelfstandig pensioenadviseur en interim manager Nevenfuncties Docent bij Stichting Pensioenopleidingen (SPO) en het Actuarieel Instituut (AI) Erevoorzitter van de Kring van Pensioenspecialisten Benoemd: juni 2006 Herbenoemd: november 2010 Afgetreden volgens herzien rooster: mei 2013 L. Zegers RA (op voordracht verzekeringnemers, 45) Beroep: financieel directeur en groepscontroller bij respectievelijk Loparex B.V. en de Loparex Group Nevenfuncties Bestuurslid diverse charitatieve instellingen Benoemd: december 2006 Herbenoemd: november 2011 Aftreden volgens rooster: november 2015 Statutaire Directie Drs. A.F.J. Bakker (Algemeen directeur vanaf 22 mei 2014, 52) Nevenfuncties Geen In dienst sinds: 22 mei 2014 Dr. A. van Vliet (Financieel directeur vanaf 22 mei 2014, 47) Nevenfuncties Lid van de Raad van Commissarissen van Rabobank Vlietstreek-Zoetermeer Lid van de Beleggingscommissie van Stichting Ortec Pensioenfonds Lid van de Beleggingscommissie van ZLM Verzekeringen In dienst sinds: 22 mei

7 Drs. P.D.H. Menco RBA (Algemeen directeur tot 22 mei 2014, 57) Nevenfuncties Lid Beleggingscommissie Stichting Alcatel-Lucent Pensioenfonds Lid Beleggingscommissie Stichting Pensioenfonds IBM Nederland Lid Advisory Board Aberdeen Balanced Property Fund Lid Advisory Board Institutional Investor Bestuurslid diverse charitatieve instellingen In dienst sinds: 2004 Uit dienst: 22 mei 2014 Jaarverslag 2006 A. Nieuwenhuizen, actuarieel analist AG (Directeur tot 22 mei 2014, 57) In dienst sinds: 1994 Afgetreden als statutair directeur: 22 mei

8 JAARVERSLAG 2013 Jaarverslag VERSLAG Raad van Commissarissen Gedurende 2013 heeft de Raad van Commissarissen (RvC) van De Eendragt Pensioen N.V. (De Eendragt) tienmaal vergaderd. Daarnaast hebben vier RvC-commissies zich gedurende het verslagjaar nader verdiept in specifieke onderwerpen. Tijdens de formele vergaderingen heeft de RvC zich gebogen over onder andere: - het jaarverslag de rapportage en aanbevelingen van de certificerende actuaris - de bevindingen en aanbevelingen van de accountant - de toereikendheidstoets, inclusief de ontwikkeling van een nieuw model - diverse tussentijdse uitvragen door DNB - behaalde resultaten en kosten (korte en lange termijn) - voorbereiding van de bestuurs- en aandeelhoudervergaderingen - de beheers- en controlesystemen voor onder meer riskmanagement - de strategie van de vennootschap - toekomstscenario s en stress tests onder verschillende omstandigheden - de versterking van het eigen vermogen - het acquisitiebeleid en potentiële verzekeringnemers - de verzekeringscondities, mede in het kader van Solvency II - het risicobeleid en beheersing van algemene en specifieke risico s - het Kapitaalbeleid als onderdeel van Solvency II - nieuwe ontwikkeling op het gebied van solvabiliteit, waaronder de eigen risicobeoordeling (ORSA/ERB) en het theoretische solvabiliteitscriterium (TSC) - het beleggingsbeleid in algemene zin en de behaalde rendementen - de goedkeuring van de basis van het beleggingsbeleid in het beleggingsplan de rapportage door de voorzitter van de Beleggingscommissie - de afdekking van het renterisico op de verplichtingen - het indexatiebeleid voor de solidaire portefeuille - het compliancebeleid - de honorering en de pensioenregeling van de Directie - het eigen functioneren van de RvC De RvC heeft overleg gevoerd met de accountant, de certificerende actuaris van de vennootschap en de voorzitter van de Beleggingscommissie. In afwezigheid van de Directie werd het functioneren van de Directie geëvalueerd, alsmede dat van de RvCleden zelf. Zoals ieder jaar heeft de RvC zich in juni 2013 tezamen met de Directie een dag teruggetrokken voor een nadere beschouwing van diverse langetermijnvraagstukken ten aanzien van de vennootschap. Vooral een strategische heroriëntatie kreeg veel aandacht. Dit onderwerp heeft gedurende het gehele jaar centraal gestaan in de beraadslagingen van de RvC. De in dit kader ingestelde Monitoring Comité heeft intensief met de Directie en een externe adviseur de versterking van het eigen vermogen onderzocht. Uiteindelijk leidde dat niet tot een wenselijke uitkomst, waarna het bestuur van Stichting De Eendragt Pensioen, enig aandeelhouder van De Eendragt, besloot dat de vennootschap zelfstandig verder zal gaan. 8

9 Commissievergaderingen De RvC heeft in 2008 vier commissies in het leven geroepen om met de Directie dieper in te kunnen gaan op specifieke onderwerpen. Het zijn de Audit commissie, het Beleggingscomité, de HRM-commissie en de Verzekeringscommissie. De Audit commissie heeft in 2013 tweemaal vergaderd. In deze bijeenkomsten werd aandacht besteed aan: - het jaarwerk de voorbereiding van het jaarwerk het accountantsverslag en de aanbevelingen van de certificerende actuaris - Solvency II, waaronder ook het ORSA en het Kapitaalbeleid Jaarverslag 2006 Het Beleggingscomité, aangevuld met de voorzitter van de Beleggingscommissie en de Chief Risk Officer van De Eendragt, heeft eveneens tweemaal vergaderd. Daarbij zijn de volgende onderwerpen besproken: - het verslag van de voorzitter van de Beleggingscommissie aan de RvC - de zelfevaluatie van de Beleggingscommissie - de beleggings- en matchingresultaten - het beleggingsplan de gedetailleerde risicorapportage - de verslaglegging ten aanzien van bestaande en mogelijk toekomstige vermogensbeheerders - de evaluatie van alle door De Eendragt gebruikte vermogensbeheerders - een door DNB gehouden onderzoek naar het beleggingsbeleid van De Eendragt en het daaruit voortvloeiende plan van aanpak - de doorrol van de in de matchingportefeuille gebruikte total return swap - de wijzigingen in de beleggingsmandaten De HRM-commissie heeft vier keer vergaderd. Tijdens de bijeenkomsten is gesproken over: - het personeelsbeleid en organisatiestructuur in brede zin - het personeelsbeleid ten aanzien van enkele specifieke medewerkers - het personeelsbeleid in geval van samenwerking met een andere partij - de arbeidsvoorwaarden voor medewerkers, waaronder de hypotheekregeling en de pensioenregeling - de kortetermijnbonus van de Directie over de herziening van de Directieremuneratie, inclusief de pensioenregeling - de voorbereiding van de opvolgingen in de Raad van Commissarissen De Verzekeringscommissie is eenmaal bijeen gekomen en heeft specifiek aandacht besteed aan de volgende onderwerpen: - de toereikendheidstoets - productontwikkeling 9

10 JAARVERSLAG 2013 Jaarverslag Samenstelling RvC Conform het in 2006 door de Stichting De Eendragt Pensioen, enige aandeelhouder van de vennootschap, goedgekeurde reglement van de RvC bestaat deze laatste uit ten minste vier personen. Allen dienen zonder last of ruggespraak en in gezamenlijkheid te functioneren. Bij de vervulling van hun taak richten de commissarissen zich op het belang van de vennootschap en de met deze verbonden ondernemingen. Geen van de RvC-leden bezit aandelen of andere eigendomsrechten van de vennootschap. Wel zijn de heren K. Jonasse en L. Zegers via hun werkgever bij De Eendragt verzekerd, terwijl de heer J. Orie een pensioen van De Eendragt ontvangt. De externe leden en het door de gepensioneerden voorgedragen lid ontvangen een remuneratie voor hun werkzaamheden. De uit de ondernemingen afkomstige leden krijgen alleen een onkostenvergoeding. Daarnaast ontvangen alle leden vanaf 2011 presentiegeld voor het bijwonen van de vergaderingen van de RvC-commissies. De RvC heeft een brede kennis van alle relevante aspecten van De Eendragt en houdt deze kennis actief bij. Ieder jaar vindt een zelfevaluatie plaats, waarvan periodiek voor het laatst in 2011 onder leiding van een externe deskundige. Tevens ziet de voorzitter van de RvC in nauwe samenwerking met de Directie toe op de permanente educatie van de leden van de RvC. Daarnaast houdt een aantal leden van de RvC hun kennis bij vanuit hun eigen discipline en dagelijkse werkzaamheden. De RvC als geheel heeft in het verslagjaar geen specifieke opleidingen gevolgd. In de Aandeelhoudersvergadering van mei 2013 is de heer J. Rietmulder conform het rooster afgetreden. Hij heeft zich niet voor herbenoeming beschikbaar gesteld. In de november vergadering trad de heer K. Jonasse reglementair af. Ook hij was niet voor herbenoeming beschikbaar. Ten slotte trad ook de voorzitter van de RvC, de heer R. Rogaar, wiens termijn in overleg met DNB voor een jaar was verlengd in samenhang met de lopende gesprekken over een samenwerking met derden, in de decembervergadering van de AvA af. In de decembervergadering werd de heer H. Duthler benoemd als nieuwe commissaris. Hij was tevens beoogd voorzitter van de RvC in afwachting van een positieve toetsing door DNB. Deze heeft na balansdatum plaatsgevonden. Aangezien de RvC eind 2013 uit drie personen bestond, is kort na balansdatum het selectieproces voor een additionele commissaris gestart. Dit heeft geleid tot de benoeming van de heer J. Boven als commissaris in de AvA van mei Financiële soliditeit De RvC constateert dat de financiële soliditeit van de vennootschap in 2013 is afgenomen, door het teruglopen van de eigen vermogenspositie voornamelijk als gevolg van aanpassing van de verplichte ECB AAA rentecurve op grond van de downgrade van Frankrijk medio 2013 en de overgang naar een nieuw, verbeterd intern model voor het berekenen van de verplichtingen eind De downgrade van Frankrijk had tot gevolg dat de door DNB voorgeschreven ECB AAA rentecurve is gedaald, waardoor de contante waarde van de verplichtingen van De Eendragt is toegenomen ten laste van het resultaat. Met het nieuwe interne model voor de berekening van de verplichtingen is De Eendragt in staat om de verplichtingen conform de meest recente regels nauwkeuriger te berekenen. Hieruit volgde een verhoging van de voorzieningen. Conform het in het Kapitaalbeleid vastgelegde beleid heeft de teruggelopen eigen vermogenspositie per 31 december 2013 in de eerste maanden van 2014 tot een bijstelling 10

11 van het risicoprofiel van de beleggingen geleid. Na deze derisking heeft De Eendragt een solvabiliteitpositie boven het wettelijke vereiste niveau. De depotbuffers en het eigen vermogen van De Eendragt hebben een positief beleggingsrendement laten zien in combinatie met de nagestreefde prudente risicobeheersing. Het rendement en het risico op de verschillende risicoklassen van de premieovereenkomsten was in overeenstemming met de langjarige verwachtingen. Wel betreurt de RvC zeer dat in 2013 opnieuw de ruimte ontbrak om een toeslag te verlenen op de pensioenen in de solidaire portefeuille. De kans op toeslagverlening in de voorzienbare toekomst is eveneens zeer beperkt. Jaarverslag 2006 Wijzigingen in de RvC Gedurende het verslagjaar zijn de heren J. Rietmulder, K. Jonasse en R. Rogaar reglementair afgetreden als commissaris. Zij hebben een jarenlange belangrijke bijdrage geleverd aan het bestuur, maar ook aan de ontwikkeling van De Eendragt. De RvC spreekt haar grote waardering uit voor hun inzet en de prettige collegiale samenwerking. Tot besluit De RvC spreekt haar waardering uit voor het door de Directie gevoerde beleid, dat een centrale plaats inruimt voor risicobeheersing en daarnaast de belangen behartigt van de verzekerden, de aangesloten ondernemingen en de medewerkers. De RvC is alle medewerkers van De Eendragt erkentelijk voor hun inzet bij de belangenbehartiging van alle verzekerden en de aangesloten ondernemingen. Amsterdam, 26 juni 2014 H. Duthler (vanaf 19 december 2013) J.M.M. Orie L. Zegers J. Boven (vanaf 22 mei 2014) K.C. Jonasse (tot 27 november 2013) J.W. Rietmulder (tot 23 mei 2013) R.E. Rogaar (tot 19 december 2013) 11

12 JAARVERSLAG 2013 Jaarverslag VERSLAG DIRECTIE De Eendragt De Eendragt Pensioen N.V. (De Eendragt) is zowel statutair gevestigd als zetelhoudende te Amsterdam aan De Boelelaan 7, postcode 1083 HJ. De activiteiten van De Eendragt bestaan uit de uitoefening van het levensverzekeringsbedrijf als bedoeld in de Wft zoals van kracht geworden op 1 januari De aandelen van De Eendragt zijn 100% eigendom van Stichting De Eendragt Pensioen. Going concern Nederlandse verzekeringsmaatschappijen zien de afgelopen jaren de druk vanuit de weten regelgeving en het toezicht aanzienlijk toenemen. Dat geldt ook voor De Eendragt. Per 1 januari 2014 heeft De Nederlandsche Bank (DNB) een nieuw solvabiliteitskader ingesteld: het Theoretische Solvabiliteits Criterium (TSC). Dit regime vormt een overgang tussen het oude Solvency I regime en het per 1 januari 2016 ingaande Solvency II regime. Zowel het TSC als Solvency II vertalen de ondernemings- en balansrisico s naar aan te houden eigen vermogen (vereiste solvabiliteit). Op pagina 43 wordt in de risicoparagraaf een overzicht gegeven van de relevante risico s welke De Eendragt kent. De Eendragt heeft een eenzijdig productenpalet met sterke nadruk op langlevenrisico. Het nieuwe solvabiliteitskader resulteert bij De Eendragt in een flinke toename van het vereiste eigen vermogen. Tegelijk is in 2013 het aanwezig eigen vermogen met name als gevolg van twee incidentele gebeurtenissen sterk gedaald. Allereerst had de downgrade van Frankrijk tot gevolg dat de door DNB voorgeschreven ECB AAA rentecurve is gedaald, waardoor de contante waarde van de verplichtingen van De Eendragt flink is toegenomen ten laste van het resultaat. Daarnaast heeft de ingebruikname per eind 2013 van een nieuw intern model om de verplichtingen te berekenen tot een eenmalige verhoging van de voorzieningen geleid. De combinatie van het gedaalde aanwezige eigen vermogen en de toename van het verplichte eigen vermogen leidt tot een afname van de solvabiliteit van De Eendragt gemeten onder het voor 2013 geldende solvency regime (Solvency I) tot 150% (2012: 219%). De solvabiliteit berekend volgens de regels van Solvency II daalde door genoemde oorzaken per 31 december 2013 tot onder de 100%. Dit percentage classificeert zich binnen het Kapitaalbeleid als een zogenoemd trigger event voor het uitvoeren van vooraf gedefinieerde beheersmaatregelen. Direct na constatering hiervan in februari 2014 heeft de Directie deze beheersmaatregelen uitgevoerd, zoals beschreven onder Ontwikkelingen na balansdatum op bladzijde 34. Ultimo april 2014 bevinden de Solvency I, TSC en Solvency II solvabiliteitsratio zich weer allen boven het wettelijke minimum, maar ligt de aanwezige solvabiliteit nog wel onder de door de Directie noodzakelijk geachte solvabiliteit waardoor nog aanvullende beheersmaatregelen zullen worden uitgevoerd. De Eendragt anticipeert al sinds 2010 op de invoering van Solvency II en de risico s van een teruggang in het kapitaal. Onder Solvency II (en TSC) neemt voor De Eendragt het benodigd eigen vermogen toe, waardoor zij dichter bij het wettelijk vereiste minimum zal uitkomen in vergelijking met Solvency I. In de afgelopen jaren heeft intensief 12

13 onderzoek plaatsgevonden naar de mogelijkheden om het weerstandsvermogen te versterken. Aangezien alle aandelen van De Eendragt in handen zijn van een stichting zonder eigen middelen, ontbreekt de mogelijkheid om het kapitaal intern of via de openbare kapitaalmarkt te vergroten. In het verslagjaar voerde de Directie, daarin ondersteund door de RvC en een externe adviseur, gesprekken met diverse partijen om de mogelijkheden te verkennen om via een nauwe samenwerking extra vermogen te kunnen aantrekken. Uiteindelijk hebben deze gesprekken niet tot een bevredigend resultaat geleid. Op een extra vergadering op 19 december 2013 besloot het bestuur van Stichting De Eendragt Pensioen daarop om volledig zelfstandig door te gaan. Jaarverslag 2006 Onder het in 2014 geldend TSC regime en vooruitlopend op de inwerkingtreding van Solvency II per 1 januari 2016 blijft de noodzaak onverkort bestaan om te komen tot een verhoging van het weerstandvermogen en/of een verlaging van het vereist eigen vermogen. De op 22 mei 2014 aangetreden Directie van de vennootschap onderkent de risico s van De Eendragt zoals genoemd in de risicoparagraaf op pagina 43 en geeft prioriteit aan het ontwikkelen van een nieuwe langetermijnstrategie voor De Eendragt die ook onder de nieuwe solvencyregels haar deelnemers en klanten de zekerheid biedt van het uitkeren van de toegezegde pensioenen. Afwaardering Frankrijk Nadat eerder kredietbeoordelingbureaus Standard & Poor en Moody s de debiteurenstatus van Frankrijk hadden verlaagd, volgde Fitch in juli Daarmee vielen Franse obligaties terstond weg uit de AAA eurostaatsleningencurve van de Europese Centrale Bank. Als gevolg daarvan daalde direct de gemiddelde rente over de hele rentecurve. Franse staatsleningen kenden immers een hogere rente dan Duitse. Bij De Eendragt veroorzaakte dat een stijging van de voorziening verzekeringsverplichtingen (VVV) met 38 miljoen. Aan de beleggingenkant stonden hier geen baten tegenover. De stijging van de voorziening gaat via de resultatenrekening ten koste van het eigen vermogen. Sinds haar oprichting in 2006 heeft De Eendragt consequent een beleid gevoerd waarbij alle vermijdbare risico s, zoals dat van rentebewegingen, zoveel mogelijk worden afgedekt. Helaas blijkt voor de afwaardering van de kredietstatus van landen geen enkele tegenpartij bereid om het risico over te nemen. UFR In september 2012 verplichtte DNB alle Nederlandse verzekeringsmaatschappijen om voortaan de voorzieningen te berekenen met de zogeheten Ultimate Forward Rate (UFR). De UFR is een kunstmatig berekende rente die de rentecurve vervangt voor looptijden van twintig tot zestig jaar. Op dit moment ligt de rente met UFR hoger dan de ECB AAA curve. Daarmee dalen, zoals ook beoogd, de verzekeringsverplichtingen en stijgt het eigen vermogen. De UFR-constructie heeft echter ook nadelen. Zo kan men niet beleggen in titels met een zelfde rendement als de UFR, brengt de samenstelling significante renterisico s mee op zowel het vijftien als twintig jaar punt in de curve en wijkt de voorgeschreven rentetermijnstructuur daarmee af van de met de verzekeringnemers overeengekomen contractuele afspraken. Tot de grootste nadelen van de UFR behoort een verschillende doorwerking van het effect van een renteverandering op obligaties en verplichtingen. Normaal betekent een 13

14 JAARVERSLAG 2013 Jaarverslag rentedaling hogere verplichtingen en hogere obligatiekoersen, en resulteert een rentestijging in lagere verplichtingen en lagere obligatiekoersen. De rentegevoeligheid bepaalt de kracht van het effect. Doordat het lange eind van de curve met UFR veel minder beweegt dan de markt, zorgt een rentestijging ervoor dat de waarde van beleggingen in lange staatsleningen harder in waarde verminderen dan de verplichtingen teruglopen. Een rentedaling leidt juist tot een sterkere stijging van de waarde van de obligatieportefeuille dan van de voorziening verzekeringsverplichtingen. Als gevolg hiervan zorgde de lagere rente in 2012 voor een substantieel positief effect op de berekening van het eigen vermogen. Gedurende 2013 steeg de lange rente echter sterk, waardoor dit voordeel weer grotendeels teniet werd gedaan. Solvabiliteit De solvabiliteit is de verhouding tussen het aanwezige eigen vermogen (ook wel weerstandvermogen genoemd) en het minimaal benodigde eigen vermogen. In samenhang met de hiervoor genoemde consequenties van het wegvallen van Frankrijk uit de ECB AAA curve en de invloed van de rentestijging op de afdekking van de verplichtingen, alsmede door de ingebruikname van het nieuwe interne model om de verplichtingen te berekenen, daalde de solvabiliteit van 219% naar 150%. Vanaf 2014 kijkt de toezichthouder naar de solvabiliteit onder het nieuwe kader, het TSC. De Eendragt heeft zich daar uiteraard in de afgelopen jaren op voorbereid. Onderdeel van deze voorbereiding was onder meer de opstelling van het Kapitaalbeleid, dat aangeeft welke acties moeten worden genomen bij een bepaald solvabiliteitsniveau om het weerstandvermogen van de onderneming op peil te houden of te versterken. In februari 2014 kwam de solvabiliteitsratio ultimo 2013 beschikbaar. Daarna heeft De Eendragt in het kader van het Kapitaalbeleid direct actie ondernomen om de solvabiliteit onder het TSC te vergroten. Hiertoe zijn aandelen, niet-beursgenoteerd vastgoed en innovatieve beleggingen verkocht (zie hiervoor tevens de paragraaf Ontwikkelingen na balansdatum op bladzijde 34) en herbelegd in solide vastrentende waarden. Hierdoor steeg de solvabiliteit gemeten in TSC en Solvency II weer tot boven het wettelijk vereiste niveau. Liquiditeit De beleggingen van De Eendragt zijn grotendeels zeer liquide. Alle posities, met uitzondering van die in niet-beursgenoteerd vastgoed, kunnen binnen één maand geliquideerd worden om middelen vrij te maken. De totale omvang van de niet direct beschikbare posities bedroeg ultimo miljoen. Ten slotte beschikt De Eendragt over een grote kaspositie in direct opeisbare banktegoeden en zeer liquide schatkistpapier met een korte looptijd. Daardoor kan te allen tijde in de liquiditeitsbehoefte voorzien worden. Toezicht De Eendragt heeft zich in het verslagjaar een aanzienlijke investering in mensen, tijd en middelen getroost om meer aan de eisen van het nieuwe toezichtskader te kunnen voldoen. Solvency II, het Kapitaalbeleid, de Eigen Risico Beoordeling (ERB/ORSA) en het 14

15 Theoretisch Solvabiliteit Criterium vergden veel voorbereiding. Daarnaast bouwde en testte vanaf het tweede halfjaar een team van externe actuarieel deskundigen aan een nieuw intern model voor de berekening van de verplichtingen. Op het gebied van risicomanagement maakte De Eendragt eveneens forse slagen. De Chief Risk Officer breidde zijn in eerste instantie het op de beleggingskant gerichte systeem uit naar een meer geïntegreerde en ondernemingsbrede aanpak van de totale risicoanalyse. Het in november 2012 door DNB gehouden onderzoek naar het beleggingsbeleid van De Eendragt resulteerde medio 2013 in een rapport met aanbevelingen. Inmiddels heeft de beleggingsafdeling het daaruit voortvloeiende plan van aanpak grotendeels gerealiseerd. In het vierde kwartaal hield DNB een inventariserend onderzoek naar de inrichting en het gebruik van IT bij De Eendragt. Daaruit zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen. Een andere uitvraag betrof de actuariële werkzaamheden en daarbij de toereikendheidstoets (TRT) in het bijzonder. Aan de bevindingen daarvan wordt deels na het afsluiten van het verslagjaar nog gewerkt. Speciale aandacht kreeg daarbij de analyse van de overgang naar het nieuwe TRT-model. Jaarverslag 2006 Verzekerde ondernemingen Opnieuw liep eind 2013 een aantal uitvoeringsovereenkomsten af. Het merendeel van de contracten werd verlengd, wat aangeeft dat De Eendragt nog steeds een aantrekkelijke propositie biedt. De visie op pensioenen, het transparante karakter en het hoge niveau van dienstverlening blijft aantrekkelijk. Dat komt ook naar voren uit een hernieuwd klanttevredenheidsonderzoek. Niet alleen lag de respons boven de 75%, ook mocht De Eendragt zich verheugen in een hoge score voor haar producten, dienstverlening en bereikbaarheid. Gedurende 2013 uitgebrachte offertes hebben niet geleid tot nieuwe verzekeringnemers. Productontwikkeling Ook in 2013 is De Eendragt actief geweest met productontwikkeling. Niet alleen worden de maatschappelijke ontwikkelingen op gebied van pensioen en verzekeren gevolgd, ook participeert De Eendragt in de Pensioenfederatie zowel als in het Verbond van Verzekeraars in relevante commissies. Vanuit de brede kennis en ervaring wordt, in samenwerking met een externe partij indien nodig, binnen De Eendragt aan productontwikkeling gewerkt. Personele en organisatorische aangelegenheden Ook in 2013 zag De Eendragt zich genoodzaakt om de reguliere bezetting uit te breiden met externe deskundigheid. De versterking betrof in eerste instantie de actuariële kant van de organisatie, waar de normale werkzaamheden, de voorbereidingen voor Solvency II en het TSC veel inzet vergden. Daarnaast ging de ontwikkeling van een intern TRT-model gepaard met tijdelijke werkzaamheden door een team externe actuariële specialisten. In het verslagjaar werd afscheid genomen van een medewerker bij de pensioenadministratie en bij het secretariaat. Alleen de medewerker op de laatstgenoemde afdeling werd vervangen. 15

16 JAARVERSLAG 2013 Jaarverslag Als gevolg van de wijzigingen in de vakbekwaamheidseisen uit hoofde van de Wft, hebben zeven medewerkers van De Eendragt in de laatste maanden van 2013 verschillende opleidingen gevolgd. Deze opleidingen zijn met een diploma afgerond. Ook op ander gebied is het kennisniveau verder versterkt. In het verslagjaar heeft De Eendragt de administratie succesvol gereed gemaakt voor de invoering van een Europese betaalzone, de Single Euro Payments Area (SEPA). Er zijn verschillende nieuwe versies van de pensioenadministratieve software opgeleverd. De werkgroep communicatie heeft grote stappen gezet in de voorbereiding en implementatie van zowel wettelijk vereiste informatieverstrekking als meer gesystematiseerde correspondentie met verzekerden. HRM-afdelingen van verzekeringnemers ontvingen regelmatig nieuwsbrieven over de recente ontwikkelingen in de pensioensector. Onder vaak sterke druk behielden de medewerkers van De Eendragt hun grote inzet, toewijding en flexibiliteit die onze organisatie kenmerkt. De Directie spreekt haar welgemeende waardering uit voor de bijdrage die eenieder het afgelopen jaar heeft geleverd aan de organisatie en vooral aan onze verzekerden. Raad van Commissarissen Bij het ontstaan van De Eendragt Pensioen N.V. in 2006 trad ook een Raad van Commissarissen aan. De leden werden voor een periode van vier jaar benoemd. Ten tijde van de herbenoeming in 2010 werd besloten om een rooster van aftreden op te stellen, dat rekening houdt met een gefaseerde opvolging. Dit rooster moest eind 2013 het reglementair vrijwel op hetzelfde moment aftreden van de hele Raad voorkomen. Door een samenloop van omstandigheden zijn in 2013 desondanks toch drie van de vijf leden afgetreden. De heer J. Rietmulder nam in mei vervroegd afscheid omdat hij het RvC-lidmaatschap moeilijk kon combineren met zijn andere activiteiten. In november trad de heer K. Jonasse volgens het rooster af. Tijdens de decembervergadering trad ook de voorzitter van de RvC, de heer R. Rogaar, terug. Hij zou dit in november 2012 doen, maar was aangebleven om het proces van strategische heroriëntatie af te kunnen ronden. In de algemene vergadering van december is de heer H. Duthler benoemd tot lid van de RvC. Formeel volgde hij de heer J. Rietmulder op met zijn specifieke competentie als verzekeringsdeskundige. Door het vertrek van de heer R. Rogaar ontstond echter tevens een vacature voor het voorzitterschap. Daarop besloot de RvC om de heer H. Duthler voor te dragen voor deze positie. Inmiddels heeft DNB de heer H. Duthler ook voor deze functie positief getoetst, waarna de heer H. Duthler sinds 23 februari 2014 het voorzitterschap bekleedt. De RvC van De Eendragt bestaat uit ten minste vier leden. In januari 2014 is het selectieproces voor een additioneel lid van de RvC afgerond, waarna de nieuwe commissaris, de heer J. Boven, op de algemene vergadering van 22 mei 2014 kon worden benoemd. De Directie is veel dank verschuldigd aan de afgetreden leden van de RvC, die zich de afgelopen jaren buitengewoon hebben ingezet en onder wiens toezicht vanaf het begin in grote harmonie is samengewerkt in het belang van alle stakeholders van De Eendragt. 16

17 Governance De Eendragt heeft een van andere levensverzekeraars afwijkende bestuursstructuur (governance). Deze hangt samen met haar historie als pensioenfonds. Een uitgebreide beschrijving van de governance en de historie staat op de website van De Eendragt, onder Algemeen / Organisatie. Alle aandelen van de vennootschap zijn in handen van Stichting De Eendragt Pensioen. De Stichting heeft een paritair samengesteld bestuur met vertegenwoordigers op voordracht van de werkgevers, werknemers en gepensioneerden. De leden fungeren feitelijk gezamenlijk als aandeelhouder. Voorts staan in de statuten van de Stichting de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van zowel de Stichting zelf als van haar bestuursleden. Het stichtingsbestuur komt ten minste tweemaal per jaar bijeen. In het verslagjaar was dat viermaal. Tijdens de vergaderingen komen zaken aan de orde die van belang zijn voor de Stichting, maar vooral ook voor De Eendragt. In mei betrof dat in ieder geval het jaarverslag en de jaarrekening van zowel de verzekeraar als de Stichting zelf, alsmede de benoeming van de accountant en de certificerende actuaris. In 2013 betroffen de andere vergaderingen vooral de strategische heroriëntatie. Indien dat wenselijk en noodzakelijk is, vindt direct na afloop van de vergadering van het stichtingsbestuur een aandeelhoudersvergadering plaats in aanwezigheid van de bestuursleden van de Stichting en onder voorzitterschap van de voorzitter of vicevoorzitter van de Raad van Commissarissen. Hier vindt de formele besluitvorming plaats met betrekking tot onderwerpen waarover de Stichting als enig aandeelhouder van De Eendragt bevoegdheid heeft. Het betreft onder andere de vaststelling van de jaarrekening van De Eendragt, de benoeming van leden van de Directie en de (her) benoeming van leden van de RvC en het verlenen van decharge aan de Directie en de RvC over het afgelopen jaar. De Eendragt heeft een tweehoofdige Directie en een uit ten minste vier leden bestaande RvC die toeziet op het door de Directie gevoerde beleid. Verder laat de Directie zich bijstaan door een Beleggingscommissie, die bestaat uit drie externe deskundigen, waaronder de voorzitter, en twee leden namens de verzekerde ondernemingen. De Beleggingscommissie vergadert ten minste vijfmaal per jaar, maar tussentijds vinden geregeld informele besprekingen plaats. De voorzitter brengt in het voorjaar een officieel verslag uit aan de RvC. Hierin evalueert hij het beleggingsbeleid over het voorafgaande jaar en de wijze waarop de Directie hieraan invulling heeft gegeven. Tevens heeft de voorzitter tezamen met de Chief Risk Officer zitting in het beleggingscomité van de RvC. Mocht, naar het oordeel van de Beleggingscommissie dat nodig blijken, dan kan ook tussentijds aan de RvC rapportage worden uitgebracht. De leden van de Beleggingscommissie adviseren de Directie, maar dragen voor het beleggingsbeleid zelf geen verantwoordelijkheid. De Directie zelf bestaat uit twee personen met ieder ruime elkaar aanvullende ervaring op het gebied van management, verzekeren, pensioenen, automatisering, administratie, institutioneel beleggen en risicomanagement. In principe vindt iedere twee weken een formeel directie- en een managementoverleg plaats, waarbij in het directieberaad vooral strategische en personele vraagstukken aan de orde komen, terwijl het managementteam zich bezighoudt met de dagelijkse managementvraagstukken, operationele kwesties en de advisering van de Directie op een breed gebied. 17 Jaarverslag 2006

18 JAARVERSLAG 2013 Jaarverslag Compliance De Eendragt is gebonden aan Europese richtlijnen en verordeningen, een groot aantal wettelijke bepalingen onder andere uit de Wft en de Pensioenwet, circulaires, good practices, leidraden en visies van De Nederlandsche Bank, beleidsregels, leidraden en interpretaties van de Autoriteit Financiële Markten alsmede aan de zelfregulerende bepalingen en aanbevelingen van het Verbond van Verzekeraars (Verbond). Op staat onder Algemeen / Organisatie / Governance principes een verwijzing naar de Governance Principes van het Verbond van Verzekeraars, alsmede per artikel een geactualiseerde toelichting op de naleving daarvan door De Eendragt. De publicatie op de website komt in de plaats van een aparte paragraaf over dit onderwerp in dit jaarverslag. Verder staat in hetzelfde deel van de website ook een verwijzing naar de Gedragscode van zowel De Eendragt als die van het Verbond, en een verwijzing naar de door de Directie en RvC afgelegde eed of belofte van de financiële sector. De werknemers, de RvC en de Beleggingscommissie zijn allen gebonden aan de interne Gedragscode, het reglement privé-effectentransacties, waar van toepassing, uitgebreid met een insider regeling, en aan de Gedragscode Verzekeraars van het Verbond. Sinds 2010 fungeert de bedrijfsjurist als compliance officer. Deze rapporteert periodiek aan de Directie en de RvC. In het geval van onverhoopte overschrijding van de compliancerichtlijnen zal de jurist hiervan tussentijds melding maken aan de Directie, of in het geval het de Directie zelf betreft, aan de RvC. Alle medewerkers, de leden van de RvC en de Beleggingscommissie ontvangen ieder jaar in januari de interne Gedragscode en die van het Verbond. Zij dienen een nalevingsverklaring te ondertekenen en te retourneren. De Eendragt houdt rekening met de Regeling Beheerst Beloningsbeleid Wft 2011, ook de Beleidsregel Deskundigheid 2011 van DNB en de vakbekwaamheidseisen in de Wft vinden navolging. De Eendragt voldoet niet aan de wettelijke bepaling dat tenminste 30% van de bestuurderszetels uit vrouwen en 30% uit mannen moet bestaan. Naar verwachting zal hierin op korte termijn geen verandering komen; bij toekomstige benoemingen zal hier waar mogelijk rekening mee worden gehouden. In 2014 zal er een review plaatsvinden op de compliancefunctie binnen De Eendragt. Risicomanagement De Eendragt heeft een Chief Risk Officer, wiens taken het ex ante en ex post beoordelen en bewaken van de risico s van de onderneming omvat. Deze functionaris beschikt over een deels in eigen beheer ontwikkeld integraal risicomodel dat nauw samengaat met modellen om het gerealiseerde rendement en risico te meten en te analyseren. Tevens staan aan de beleggingskant modellen en middelen ter beschikking om de afdekking van het renterisico op dagbasis te kunnen monitoren en bijstellen. Alle externe beheerders worden gevolgd op individuele basis en wat betreft hun invloed op de totale beleggingsportefeuille. Sinds 2012 beschikt de CRO over een systeem om alle beleggingen in de verschillende mandaten te integreren in één transparant, accumulatief systeem, zodat van iedere beleggingscategorie nauwkeurig inzicht bestaat in de allocatie en de bijdrage aan het totale risicobudget. Voorts bestaat een separate risicoanalyse voor vastgoed en voor de niet-lineaire beleggingen. Het monitoren van externe vermogensbeheerders gebeurt met behulp van een daartoe aangeschaft analyse en registratiesysteem. 18

19 De risicomanager draagt ook zorg voor het deel van de rapportages aan DNB dat met de beleggingskant samenhangt. Tezamen met de actuaris verzorgt hij de input van de rapportages in het kader van het TSC en de Own Risk and Solvency Assessment (ORSA). Verder bewaakt hij, in samenwerking met een gespecialiseerde externe consultant, de afdekking van de verplichtingen. Naast kwantitatief risico besteedt de Chief Risk Officer ook aandacht aan meer kwalitatieve risicovraagstukken, waaronder de voor Solvency II benodigde ORSA. De voorbereiding van de invoering van Solvency II zijn voor Pillar 1 en 2 vrijwel afgerond. Jaarverslag 2006 Naast financiële risico s onderkent De Eendragt ook operationeel risico, systeemrisico, integriteitsrisico, communicatierisico, juridisch risico en deskundigheidsrisico. Ook deze risico s zijn in kaart gebracht en worden zo goed mogelijk gemanaged. Duurzaamheid De Eendragt, als zuiver dienstverlenende organisatie, kan in haar eigen bedrijfsvoering weinig doen om de duurzaamheid van haar activiteiten te verbeteren. Het kantoor heeft inmiddels een A-energielabel. Nieuwe verzekerden krijgen standaard het verzoek om in te stemmen met elektronische verzending van de te verstrekken informatie, teneinde het papierverbruik en het transport te verminderen. Vooralsnog heeft dat een beperkte invloed op de totale vervanging van papieren documenten. Verder tracht De Eendragt het gebruik van het openbaar vervoer en de fiets door de eigen medewerkers te bevorderen, onnodig energieverbruik te beperken en rekening te houden met het milieu. Ten aanzien van het beleggingsbeleid voert De Eendragt sinds 2008 een maatschappelijk verantwoord beleid met bindende richtlijnen voor haar vermogensbeheerders. Voor aandelenbeleggingen hanteert De Eendragt een uitsluitingslijst van ondernemingen die zich niet houden aan internationale verdragen, mensenrechten schenden, gebruik maken van kinderarbeid en/of slavenarbeid, moedwillig ernstige schade aan het milieu veroorzaken, zich voornamelijk bezighouden met of direct betrokken zijn bij de ontwikkeling en productie van en/of de handel in wapens die zich vooral richten op het berokkenen van blijvende schade aan de burgerbevolking en/of op volgens internationale conventies verboden wapentuig, waaronder clusterbommen, landmijnen en wapens bedoeld voor atomaire, bacteriologische of chemische oorlogsvoering, en ondernemingen die zich schuldig maken aan fraude of ernstige corruptie. De Eendragt belegt niet in staatsleningen van landen die moedwillig de mensenrechten schenden. Ten aanzien van de vastgoedbeheerders voert De Eendragt een actief beleid dat streeft naar duurzaamheid in brede zin. De sector besteedt hieraan de laatste jaren aanzienlijk meer aandacht, wat mede tot uitdrukking komt in de energie- en milieuvriendelijkheid van gebouwen en het beperken van onnodige leegstand. Aangaande de alternatieve beleggingen heeft De Eendragt, als relatief kleine partij, weinig mogelijkheden om richtlijnen af te dwingen, behoudens bij de selectie van de beheerders. 19

20 JAARVERSLAG 2013 Jaarverslag Vooruitzichten Na de voltooiing van een proces van strategische heroriëntatie heeft de aandeelhoudersvergadering, in casu het bestuur van Stichting De Eendragt Pensioen, eind 2013 besloten dat de vennootschap als zelfstandige verzekeraar door gaat. Onder het in 2014 geldend TSC regime en vooruitlopend op de in werking treding van Solvency II per 1 januari 2016 blijft de noodzaak om te komen tot een verhoging van het weerstandvermogen en/of een verlaging van het vereist eigen vermogen onverkort bestaan. De op 22 mei 2014 nieuw aangetreden Directie van de vennootschap geeft prioriteit aan het ontwikkelen van een nieuwe langetermijnstrategie voor De Eendragt die ook onder deze nieuwe solvencyregels haar deelnemers en klanten de zekerheid biedt van het uitkeren van de toegezegde pensioenen. 20

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV).

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). REGLEMENT BELEGGINGSCOMMISSIE voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte Dit reglement geeft, in aanvulling op de statuten,

Nadere informatie

JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V.

JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V. JAARVERSLAG 2010 Jaarrekening Jaarverslag 2006 JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V. 2010 English Summary Toelichting Jaarrekening 17 mei 2011 Dit verslag is vastgesteld overeenkomstig Artikel 23, lid

Nadere informatie

JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V.

JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V. Jaarverslag 2006 JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V. 2014 Jaarrekening Toelichting Jaarrekening 22 mei 2015 Dit verslag is vastgesteld overeenkomstig Artikel 23, lid 2 van de statuten JAARVERSLAG 2014

Nadere informatie

JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V.

JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V. Jaarrekening Jaarverslag 2006 JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V. 2012 English Summary Toelichting Jaarrekening 23 mei 2013 Dit verslag is vastgesteld overeenkomstig Artikel 23, lid 2 van de statuten

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE

COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE COMPLIANCE MET DE NEDERLANDSE CORPORATE GOVERNANCE CODE Corporate Governance Novisource streeft naar een organisatiestructuur die onder meer recht doet aan de belangen van de onderneming, haar klanten,

Nadere informatie

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch

Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Het Garantiepensioen met collectief beleggen en kasstroommatch Pag. /8 Delta Lloyd garandeert de opgebouwde aanspraken en tarieven. Het Garantiepensioen

Nadere informatie

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds PROFIELSCHETS NIET UITVOEREND BESTUURDER Stichting Stichting behoort tot de grootste ondernemingspensioenfondsen van Nederland met een belegd vermogen van bijna 18 miljard euro. Het pensioenfonds voert

Nadere informatie

JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V.

JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V. Jaarrekening Jaarverslag 2006 JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V. 2 011 English Summary Toelichting Jaarrekening 24 mei 2012 Dit verslag is vastgesteld overeenkomstig Artikel 23, lid 2 van de statuten

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2014 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2014 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Reglement voor de Audit Commissie Stichting WSW

Reglement voor de Audit Commissie Stichting WSW Reglement voor de Audit Commissie Stichting WSW Vastgesteld door de Raad van Commissarissen bij besluit van d.d. 27 maart 2013 Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte reglement 1. Dit reglement is vastgesteld

Nadere informatie

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis.

Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten van Stichting Vocallis. BESTUURSREGLEMENT Vastgesteld door het bestuur op 6 mei 2015. Hoofdstuk I. Algemeen. Artikel 1. Begrippen en terminologie. Dit reglement is opgesteld en vastgesteld ingevolge artikel 5.5. van de statuten

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Dit reglement is op grond van artikel 8.3 het reglement van de Raad van Commissarissen vastgesteld door middel van een besluit van de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A.

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. VERKORT JAARVERSLAG 212 Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. PROFIEL De Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. stelt zich op grond van haar Reglement ten doel

Nadere informatie

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken.

4. Bij voorkeur zal de raad van toezicht van Stichting P60 bij de werving van nieuwe toezichthouders buiten het eigen netwerk zoeken. REGLEMENT RAAD VAN TOEZICHT Opgesteld door de voorzitter op 25.03.2013 Vastgesteld door de raad van toezicht op: 27.05.2013 te Amstelveen HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen en terminologie Dit

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015 Algemeen Mede naar aanleiding van de kredietcrisis en de Europese schuldencrisis in 2011 is een groot aantal codes,

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V.

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V. Datum: 11 mei 2015 Artikel 1. Definities AvA: Commissie: Reglement: RvB: RvC: Vennootschap: de algemene vergadering van aandeelhouders

Nadere informatie

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013

Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM. Rapport inzake de jaarrekening 2013 Global Opportunities (GO) Capital Asset Management BV gevestigd te AMSTERDAM Rapport inzake de jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 1 Algemeen 1 Resultaten 1 Financiële positie 2 Kengetallen

Nadere informatie

NB: De agendapunten 4, 6, 8a, 8b, 9, 11, 12, 13, 14 en 15 zullen ter stemming worden gebracht.

NB: De agendapunten 4, 6, 8a, 8b, 9, 11, 12, 13, 14 en 15 zullen ter stemming worden gebracht. Beter Bed Holding N.V. Agenda Algemene Vergadering van Aandeelhouders op donderdag, 28 april 2011 om 12.30 uur bij IBN Vergadercentrum, Hockeyweg 5, 5405 NC Uden 1. Opening. 2. Bespreking jaarverslag 2010.

Nadere informatie

publicatie jaarverslag

publicatie jaarverslag publicatie jaarverslag 2014 1 JAARVERSLAG 2014 DR. F.P. FISCHER-STICHTING INHOUD Pagina 1. BESTUURSVERSLAG Doelstelling van de stichting 3 Bestuur in 2014 3 Bestuursvergaderingen 3 Vaststellingen statutaire

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009 Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Verkort Jaarverslag 2009 Inleiding 2009 is voor de Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics (hierna Pensioenfonds SABIC-IP) weer een bijzonder

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG 1. Introductie 1.1. Inleiding De Verklaring inzake de beleggingsbeginselen ( Verklaring ) beschrijft

Nadere informatie

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012.

Dekkingsgraad 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Kwartaalbericht 2012 Samenvatting 121,8% per 30 september 2012, toename van 9,3%-punt ten opzichte van 30 juni 2012. Meer informatie over de dekkingsgraad vindt u op de website. Beleggingsrendement 4,2%

Nadere informatie

Remuneratierapport 2014 Loyalis N.V.

Remuneratierapport 2014 Loyalis N.V. Remuneratierapport 2014 Loyalis N.V. Voorwoord Dit remuneratierapport geeft inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen in het beloningsbeleid van Loyalis N.V. over het jaar 2014. Met dit rapport wil Loyalis

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen

REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen REGLEMENT VOOR DE RAAD VAN COMMISSARISSEN VAN SOURCE GROUP N.V. (de Vennootschap ) Vastgesteld door de raad van commissarissen Versie 1.1 dd. 15 januari 2014 Artikel 1 - Algemene taak 1.1 De raad van commissarissen

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013

REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013 REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013 Inhoudsopgave 1. Algemeen... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Samenstelling... 6 4. De voorzitter... 7 5. De secretaris... 7 6.

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

7.c Kennisgeving door de raad van commissarissen van de voor benoeming voorgedragen

7.c Kennisgeving door de raad van commissarissen van de voor benoeming voorgedragen 1. Opening Agenda voor de algemene vergadering van Koninklijke Ten Cate N.V. te houden op donderdag 17 april 2014 om 14.00 uur in het Polman Stadion, Stadionlaan 1 te Almelo. 2. Mededelingen 3. Jaarverslag

Nadere informatie

Asset & Liability Management

Asset & Liability Management Asset & Liability Management Verder gaan is de juiste balans vinden. ALM: inzicht in risico s Zorgen voor balans tussen pensioenverplichtingen en de opbouw van het pensioenvermogen. Het is een kerntaak

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2013

Verkort jaarverslag 2013 Verkort jaarverslag 2013 Wat waren in 2013 de belangrijkste feiten en gebeurtenissen voor GE Pensioen? U leest het in deze verkorte versie van het jaarverslag 2013. Naast deze bondige versie treft u ook

Nadere informatie

Grondslagen StiPP verklaring financiële en actuariële gelijkwaardigheid 2016

Grondslagen StiPP verklaring financiële en actuariële gelijkwaardigheid 2016 Grondslagen StiPP verklaring financiële en actuariële gelijkwaardigheid 2016 Inleiding Als, conform artikel 2 of artikel 6 van het Vrijstellings- en boetebesluit Wet Bpf 2000, vrijstelling kan worden verkregen,

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Basic Funds N.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

Ontwikkelingen in 2012

Ontwikkelingen in 2012 1 Jaarbericht 2012 Ontwikkelingen in 2012 2012 was, in alle opzichten, weer een bewogen jaar. We kregen onder meer te maken met hectische ontwikkelingen op de financiële markten, met veranderingen in de

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

Jaarrapport 2014. Stichting Fonds Familie in de Buurt. te Groningen

Jaarrapport 2014. Stichting Fonds Familie in de Buurt. te Groningen Stichting Fonds Familie in de Buurt Jaarrapport 2014 Stichting Fonds Familie in de Buurt te Groningen Stichting Fonds Familie in de Buurt Inhoudsopgave blad Opdracht 2 Algemeen 3 Beoordelingsverklaring

Nadere informatie

Addendum. Ultimate Forward Rate

Addendum. Ultimate Forward Rate Addendum Ultimate Forward Rate Wilt u meer weten over renterisico s, swaps en swaptions? Neem dan contact op met uw Account-CIO of met onze balansmanagement adviseurs Bas Scholten via bas.schoiten@achmea.ni

Nadere informatie

IBUS FONDSEN BEHEER B.V. JAARVERSLAG 2011. Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA AMSTELVEEN Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090

IBUS FONDSEN BEHEER B.V. JAARVERSLAG 2011. Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA AMSTELVEEN Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090 IBUS FONDSEN BEHEER B.V. JAARVERSLAG 2011 Krijgsman 6 - Postbus 8010-1180 LA AMSTELVEEN Telefoon 020-7559000 - Fax 020-7559090 INHOUDSOPGAVE Pagina JAARVERSLAG 3 JAARREKENING Balans per 31 december 2011

Nadere informatie

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE Vastgesteld door de RvC op 10 maart 2010 1 10 maart 2010 INHOUDSOPGAVE Blz. 0. Inleiding... 3 1. Samenstelling... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Taken betreffende

Nadere informatie

Reglement voor de Raad van Commissarissen van Rentree

Reglement voor de Raad van Commissarissen van Rentree Reglement voor de Raad van Commissarissen van Rentree Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte reglement 1. Dit reglement is vastgesteld en goedgekeurd in de vergadering van de Raad van Commissarissen d.d.

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A.

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. VERKORT JAARVERSLAG 213 Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. PROFIEL De Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. stelt zich op grond van haar Reglement ten doel

Nadere informatie

Deelnemersbijeenkomst

Deelnemersbijeenkomst Deelnemersbijeenkomst Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland 18 november 2014 13 oktober 2010 Deelnemersbijeenkomst Agenda Opening 2013 Financiën: Dekkingsgraad en financiële situatie Henk Beleggingsbeleid

Nadere informatie

RFM Regulated Fund Management BV HALFJAARBERICHT 2012

RFM Regulated Fund Management BV HALFJAARBERICHT 2012 RFM Regulated Fund Management BV HALFJAARBERICHT 2012 Inhoudsopgave pagina Algemeen Directieverslag 2 Halfjaarrekening Balans 4 Winst- en verliesrekening 5 Kasstroomoverzicht 6 Toelichting algemeen en

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 100% Belegd vermogen 74,7 miljard Rendement tweede kwartaal 8,4% Herstelplan goedgekeurd In het tweede kwartaal heeft Pensioenfonds Zorg en Welzijn een rendement

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT- EN RISICOBEHEERCOMMISSIE ZLM VERZEKERINGEN

REGLEMENT AUDIT- EN RISICOBEHEERCOMMISSIE ZLM VERZEKERINGEN REGLEMENT AUDIT- EN RISICOBEHEERCOMMISSIE ZLM VERZEKERINGEN Pagina 1 van 5 Artikel 1 Definities Maatschappij : ZLM Verzekeringen (OVM ZLM U.A.) RvC : Raad van Commissarissen van de maatschappij Directie

Nadere informatie

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013

ABN AMRO Investment Management B.V. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Pagina 1 van 12 INHOUD Pagina Directieverslag 3 Balans per 31 december 2013 4 Winst- en verliesrekening 2013 5 Toelichting algemeen 6 Toelichting op de balans per 31 december 2013 8 Toelichting

Nadere informatie

Trustee VermogensParaplu B.V. Amsterdam, Nederland JAARREKENING 2013

Trustee VermogensParaplu B.V. Amsterdam, Nederland JAARREKENING 2013 Trustee VermogensParaplu B.V. Amsterdam, Nederland JAARREKENING 2013 ADRES: Amstelplein 1 Rembrandttoren 30 etage 1096 HA Amsterdam Kamer van Koophandel Inschrijvingsnummer: 34237112 Inhoudsopgave Bestuursverslag

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2015. Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3. Kwartaalbericht 3e kwartaal 2015 1

Kwartaalbericht 2015. Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3. Kwartaalbericht 3e kwartaal 2015 1 Kwartaalbericht 2015 Samenvatting ING CDC Pensioenfonds communiceert over de resultaten van Q3 Als je werkt bij ING Bank voert ING CDC Pensioenfonds vanaf 1 januari 2014* jouw huidige pensioenregeling

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen Wonion

Profielschets Raad van Commissarissen Wonion Profielschets Raad van Commissarissen Wonion Uitgangspunten 1. Deze profielschets wordt gehanteerd: bij de werving en selectie van nieuwe leden van de Raad van Commissarissen; bij de discussie over de

Nadere informatie

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds 1. Algemene kenmerken Het bestuur van de Stichting Notarieel Pensioenfonds (SNPF) is

Nadere informatie

Reglement van het Verantwoordingsorgaan

Reglement van het Verantwoordingsorgaan Reglement van het Verantwoordingsorgaan Per 3 december 2014 Inhoudsopgave Hoofdstuk I Algemene bepalingen 3 Artikel 1 Begripsbepalingen 3 Artikel 2 Voorzitter en plaatsvervangend voorzitter 4 Artikel 3

Nadere informatie

NOTULEN DEELNEMERSVERGADERING VAN DE STICHTING JAN HUYSMAN WZ. FONDS 25 september 2012 Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard

NOTULEN DEELNEMERSVERGADERING VAN DE STICHTING JAN HUYSMAN WZ. FONDS 25 september 2012 Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard Datum : 25 september 2012 Steller : D.W. Slok-Uittenbogaard Voorzitter: R.J.P. Siebesma AGENDA: 1. Opening 2. Notulen deelnemersvergadering d.d. 20 september 2011 3. Samenstelling bestuur en verantwoordingsorgaan

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

IBUS Fondsen Beheer B.V. Jaarverslag 2013

IBUS Fondsen Beheer B.V. Jaarverslag 2013 IBUS Fondsen Beheer B.V. INHOUDSOPGAVE JAARVERSLAG 4 JAARREKENING Balans per 31 december 2013 5 Winst- en verliesrekening over 2013 6 Kasstroomoverzicht 7 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling

Nadere informatie

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro PERSBERICHT Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro Op 19 oktober 2008 is bekend gemaakt dat ING haar kapitaal verder heeft versterkt met behulp van de Nederlandse overheid. De solvabiliteit,

Nadere informatie

BEWAARDER RFM WONINGFONDS IV BV JAARVERSLAG 2013

BEWAARDER RFM WONINGFONDS IV BV JAARVERSLAG 2013 BEWAARDER RFM WONINGFONDS IV BV JAARVERSLAG 2013 INHOUDSOPGAVE ALGEMEEN Verslag van de beheerder JAARREKENING Balans Winst- en verliesrekening Kasstroomoverzicht Toelichting algemeen en waarderingsgrondslagen

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A.

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. VERKORT JAARVERSLAG 214 Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. PROFIEL De Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. stelt zich op grond van haar Reglement ten doel

Nadere informatie

VASTNED OFFICES/INDUSTRIAL N.V. beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal gevestigd te Rotterdam

VASTNED OFFICES/INDUSTRIAL N.V. beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal gevestigd te Rotterdam VASTNED OFFICES/INDUSTRIAL N.V. beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal gevestigd te Rotterdam AGENDA Van de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van VastNed Offices/Industrial N.V.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SMIT. Bestuursreglement V120620

Stichting Pensioenfonds SMIT. Bestuursreglement V120620 Artikel 1 Inleiding De wijze waarop de Stichting Pensioenfonds SMIT wordt bestuurd ligt op hoofdlijnen vast in de statuten. In dit bestuursreglement wordt hier verder invulling aan gegeven. Het bestuursreglement

Nadere informatie

Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Equens

Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Equens Reglement Verantwoordingsorgaan Stichting Pensioenfonds Equens 1 Artikel 1. Definities Fonds Stichting Pensioenfonds Equens Werkgever Equens SE Bestuur Het bestuur van het Fonds Verantwoordingsorgaan Het

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

AGENDA. 1. Opening en mededelingen.

AGENDA. 1. Opening en mededelingen. AGENDA Voor de jaarlijkse Algemene Vergadering van Aandeelhouders van Macintosh Retail Group N.V., te houden op donderdag 30 april 2015 om 14.00 uur in het Novotel, Europaboulevard 10 te Amsterdam 1. Opening

Nadere informatie

De remuneratie disclosure is conform artikel 25 van de RBB.

De remuneratie disclosure is conform artikel 25 van de RBB. Remuneratie disclosure 2013 De remuneratie disclosure betreft de remuneratie van de leden van de Raad van Bestuur, de leden van de Raad van Commissarissen en de groep functionarissen die in het nieuwe

Nadere informatie

Reglement raad van commissarissen

Reglement raad van commissarissen Reglement raad van commissarissen Onderwerp Reglement raad van commissarissen Auteur(s) mr. R.G.C.M. van der Hart Datum 22 maart 2016 Versie 5.0 Inhoudsopgave 1 Algemeen 3 1.1 Inleiding 3 1.2 Reikwijdte

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

Algemeen. 6. Publicatie Priciples De meest actuele versie van deze Principles of Fund Governance is te vinden op www.gilissen.nl.

Algemeen. 6. Publicatie Priciples De meest actuele versie van deze Principles of Fund Governance is te vinden op www.gilissen.nl. FUND GOVERNANCE Algemeen 1. Compliance functie Een directielid van de Beheerder is aangesteld als Compliance Officer. Deze ziet toe op de correcte naleving van: (i) de Prospectussen van de TG Fondsen;

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

Reglement van de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen

Reglement van de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen Reglement van de Auditcommissie van de Raad van Commissarissen 1 Artikel 1 Begripsbepalingen 3 Artikel 2 Vaststelling reglement 3 Artikel 3 Taak van de auditcommissie 3 Artikel 4 Samenstelling, deskundigheid

Nadere informatie

Best Practice-bepalingen 0.1 Met enige regelmaat wordt een zorgvuldige analyse gemaakt van het gewenste besturingsmodel.

Best Practice-bepalingen 0.1 Met enige regelmaat wordt een zorgvuldige analyse gemaakt van het gewenste besturingsmodel. Bijlage Code Cultural Goverance: Principes en uitwerkingen Nummer Principe De organen van de culturele instelling zijn verantwoordelijk voor de keuze van het besturingsmodel en de naleving van deze code.

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2012 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 2012 3 Enkelvoudige balans per 31 december 2012 6 Enkelvoudige winst- en verliesrekening over 2012 7 Overige gegevens

Nadere informatie

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september)

De Raad van Toezicht voert tenminste jaarlijks met de Raad van Bestuur een functionering en beoordelingsgesprek. (in de maand september) TAKEN EN BEVOEGDHEDEN RAAD VAN TOEZICHT ALERIMUS 1. Taak en werkwijze: De Raad van Toezicht heeft tot taak toezicht te houden op het besturen door de Raad van Bestuur en op de algemene gang van zaken in

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie 1. Introductie Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Doelstelling en basis voor dit document Dit document ("de Verklaring") beschrijft

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2014

ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2014 ABN AMRO Groenbank B.V. ENKELVOUDIGE JAARREKENING 2014 INHOUDSOPGAVE Directieverslag 2014 3 Beschrijving van de voornaamste risico s, het risicobeheer en de bestuursorganen 4 Enkelvoudige balans per 31

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014 PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014 Principles of Fund Governance Pag. 1/5 1. INLEIDING Commodity Discovery Management B.V. (de Beheerder ) is de beheerder

Nadere informatie

Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG

Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG Implementatie Regeling beheerst beloningsbeleid Wft 2011 bij BNG Koninginnegracht 2 2514 AA Den Haag T 070 3750 750 www.bng.nl Vastgesteld door de Raad van Bestuur op en goedgekeurd door de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V.

JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V. JAARVERSLAG 2008 Jaarrekening Jaarverslag 2006 JAARVERSLAG DE EENDRAGT PENSIOEN N.V. 2008 English Summary Toelichting Jaarrekening 15 mei 2009 Dit verslag is vastgesteld overeenkomstig Artikel 23, lid

Nadere informatie

Richtlijnen voor rapportering door de certificerend actuaris van een verzekeringsinstelling

Richtlijnen voor rapportering door de certificerend actuaris van een verzekeringsinstelling Richtlijnen voor rapportering door de certificerend actuaris van een verzekeringsinstelling Hoofdindeling: Beroepsreglementering Categorie: Overige standaarden Opgesteld door: AG werkgroep Actuariële Governance

Nadere informatie

ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST

ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST ADDENDUM BIJ DE PENSIOENOVEREENKOMST In aanvulling op de eerder tussen de werkgever en diens werknemers gesloten pensioenovereenkomst maken met ingang van 1 januari 2008 de hierna vermelde bepalingen deel

Nadere informatie

ACTIVINVESTOR MANAGEMENT B.V. Amsterdam. Halfjaarbericht per 30 juni 2012

ACTIVINVESTOR MANAGEMENT B.V. Amsterdam. Halfjaarbericht per 30 juni 2012 ACTIVINVESTOR MANAGEMENT B.V. Amsterdam Halfjaarbericht per 30 juni 2012 Profiel ActivInvestor Management B.V. is 16 december 2004 opgericht en heeft als doel het opzetten en beheren van niche vastgoedbeleggingsfondsen

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT Prins Willem-Alexanderlaan 651 Postbus 700 7300 HC Apeldoorn Telefoon (055) 579 39 48 www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van

Nadere informatie

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V.

- Vaststelling van de jaarrekening 2014 van ABN AMRO Group N.V. Verantwoording stemgedrag eerste half jaar 2015 Stemgedrag op vergaderingen van aandeelhouders en genomen aandeelhoudersbesluiten buiten vergadering 1. Inleiding NLFI onderschrijft het belang van de Nederlandse

Nadere informatie

Reglement deelnemersraad BPF Bouw

Reglement deelnemersraad BPF Bouw Reglement deelnemersraad BPF Bouw Artikel 1 Begripsomschrijvingen In dit reglement wordt verstaan onder: Stichting: Bestuur: Statuten: Pensioenreglement: Deelnemers: Pensioengerechtigden: Stichting Bedrijfstakpensioenfonds

Nadere informatie