Gevraagde beslissing: Vaststellen. Vanwege een praktische invulling van de vergadering is gekozen voor een afwijkende volgorde van de agendapunten.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gevraagde beslissing: Vaststellen. Vanwege een praktische invulling van de vergadering is gekozen voor een afwijkende volgorde van de agendapunten."

Transcriptie

1 maart 2010 Onderwerp: agenda voor PHO GROM van 26 april 2012 portefeuillehoudersoverleg GROM vergadering 26 april 2012 agendapunt 00 Gevraagde beslissing: Vaststellen. Vanwege een praktische invulling van de vergadering is gekozen voor een afwijkende volgorde van de agendapunten. (00 Korte opening mededelingen volgen later) 01 Bestuurlijke consultatie Deltaprogramma Rijnmond 09:30 u. Drechtsteden, met presentatie Toelichting: Zoals afgesproken tijdens de bestuurlijke bijeenkomst van de Stuurgroep Rijnmond-Drechtsteden en de betrokken gemeenten van 8 maart jl., gebruikt het programmabureau de periode tot de zomer van 2012 om een consultatie te houden over de opgaven voor de waterveiligheid en zoetwater en om de mogelijke oplossingsstrategieën te bespreken. Tijdens deze vergadering wil men bij de volgende onderwerpen stilstaan: kennis nemen van de stand van zaken: wat zijn de opgaven in uw regio vanuit waterveiligheid en zoetwater? bespreken van de mogelijke strategieën, met de vragen: Hoe lang gaat de huidige strategie nog mee? en Wat zijn mogelijke alternatieve strategieën? Aanpak van de verkenning van kansrijke strategieën in het komend jaar, met de vragen: Wat zijn de belangrijke criteria bij het beoordelen van de kansrijkheid van strategieën vanuit uw visie op een vitale delta? Welke voor het vraagstuk relevante ruimtelijke ontwikkelingen spelen in uw regio? Ziet u kansen of bedreigingen? Zie voor verdere informatie de bijgevoegde aan u gerichte brief van het programmabureau. Bijgevoegd: brief aan de leden van PHO GROM van de programmadirecteur Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden en het verslag van de bestuurlijke bijeenkomst van 8 maart Gevraagd: bespreken van de onderwerpen uit de annotatie 02 Klimaatadaptatie, presentatie Regionale klimaateffectatlas 10:30 u. en Toolbox Toelichting: Dit agendapunt betreft het presenteren van tussenresultaten op weg naar een regionale klimaatadaptatiestrategie. In 2011 is de stadsregio samen met de regiogemeenten een verkenning gestart naar de behoeften van de regiogemeenten. De uitkomst van verkenning is dat de regiogemeenten meerwaarde zien in regionale samenwerking aan klimaatadaptatie (klimaatbestendig maken van de regio). Gemeenten hebben behoefte aan meer inzicht in wat klimaatverandering voor hun gemeente betekent, aan kennis over praktische toepassingen op de korte en middellange termijn en aan het onderling delen van kennis en ervaring. Om aan deze behoefte tegemoet te komen is nu op basis van de nationale Klimaateffectatlas een vertaling gemaakt voor de regio, die gepresenteerd wordt in dit portefeuillehoudersoverleg. Daarnaast is voor een aantal relevante thema s een eerste inventarisatie gemaakt van mogelijk te treffen maatregelen (zogenaamde toolbox), die eveneens wordt gepresenteerd. Bijgevoegd: agendapost regionale Klimaatadaptatie strategie. De concept regionale Klimaateffectatlas en toolbox worden ter vergadering uitgedeeld. Gevraagde beslissing: kennisnemen van de presentatie van de regionale Klimaateffectatlas en de toolbox van mogelijk te treffen maatregelen. 03 Mededelingen: 10:55 u. > Stand van zaken Metropoolregio incl. pijlers Ruimte/Wonen en agenda GROM /R+G/MvG / / SR / D01 / datum Pagina 1

2 Groen, mondelinge toelichting door Mw. Mourik en/of dhr. Van Belzen > stand van zaken RGSP-3, mondelinge toelichting door dhr. Van Belzen > Nieuwe Omgevingsrecht. Met de stukken voor deze vergadering is een agendapost meegestuurd (waarin een toelichting wordt gegeven op de nieuwe Omgevingsrecht) en 4 bijlagen. Dit onderwerp zal regelmatig op de agenda van PHO GROM terugkeren. > Europese subsidie voor duurzame ontwikkeling Ter kennisname is bijgevoegd: factsheet EU-subsidies: een helpende hand bij lokale ambities. Deze factsheet is opgesteld door de DCMR in opdracht van de stadsregio Rotterdam en geeft gemeenten inzicht in de do s en dont s bij het aanvragen van Europese subsidie voor duurzame ontwikkeling. 04 Verslag van de vergadering van GROM op 16 februari :15 Bijgevoegd: het desbetreffende verslag Gevraagde beslissing: vaststellen 05 Regionaal convenant windenergie 11:20 u. Toelichting: N.a.v. de bespreking van het onderwerp windenergie in het vorige portefeuillehoudersoverleg van 16 februari heeft bestuurlijk overleg plaatsgevonden. De uitkomsten hiervan worden ter vergadering gepresenteerd en in de bijlagen nader toegelicht. Tevens wordt uw instemming gevraagd met de concept tekst van het regionaal convenant windenergie dat is bijgevoegd. Bijgevoegd: - Agendapost met stand van zaken regionaal convenant windenergie; - Matrix met overzicht van windenergielocaties; - kaart met windenergielocaties; - concepttekst regionaal convenant windenergie. Gevraagde beslissing: 1. een uitspraak te doen over het totale regionale aanbod aan windenergielocaties t.b.v. het regionaal convenant windenergie; 2. in te stemmen met de concept tekst van het convenant met het oog op behandeling in colleges regiogemeenten, inclusief verzoek om mandatering ondertekening convenant. 05 Rondvraag en sluiting 11:50 u. 12:00 u. agenda GROM /R+G/MvG / / SR / D01 / datum Pagina 2

3 geleideformulier agendapost voor portefeuillehoudersoverleg datum vergadering: onderwerp: akkoord dagelijks bestuur: Voordat een agendapost verder in procedure gaat, dient afstemming te hebben plaatsgevonden met de collega's uit de andere sectoren. De steller is verantwoordelijk voor die i n t e r n e a f s t e m m i n g. fase wie paraaf datum opmerkingen 1a steller 1b BTW (netto? BTW compensabel? etc.) Meerjarenbeeld en dekking Register financiële verplichtingen Subsidie / opdracht / anders, nl Aanbesteding (zie Handboek AO) (staf)afdelingshoofd (N.b.: indien het dagelijks bestuur het voorstel integraal heeft vastgesteld, kan direct wordt overgegaan naar fase 4.1 en/of 4.2). De directie/stafafdeling (steller) is ook verantwoordelijk voor coördinatie van de volgende fase. Indien de steller van oordeel is dat de functionarissen onder 2a, 2b of 2c niet behoeven te adviseren, wordt dit duidelijk aangegeven (bijvoorbeeld door "n.v.t." in te vullen). De stappen 2a, 2b, 2c behoeven niet altijd volgtijdelijk te worden gezet: dat kan / mag ook parallel. 2a 2b 2c controller communicatieadviseur juridisch adviseur Awb-publicatie ja/nee Mandaat- en volmachtregister ja/nee De steller verwerkt zo nodig de opmerkingen van de in fase 2 gemaakte opmerkingen. Indien er geen kanttekeningen zijn geplaatst, mag bij 3b "n.v.t." worden ingevuld. De portefeuillehouder hoeft niet hoogstpersoonlijk zijn paraaf te zetten. Indien zijn fiat bijvoorbeeld telefonisch of per mail is ontvangen, dient door de steller te worden geparafeerd. 3a 3b 3c portefeuillehouder wijzigingen verwerkt door steller akkoord van sectorhoofd Agendapost + bijlagen voor desbetreffende PHO: uiterlijk 2 ½ week tevoren uur (maandag voor verzending) in papieren vorm aanleveren bij Bureau Bestuurlijke Zaken én elektronisch (in DocLoods zaaknummer vergadering) agenda GROM /R+G/MvG / / SR / D01 / datum Pagina 3

4 Agendaposten voor portefeuillehoudersoverleggen behoeven niet langs Bureau Bestuurlijke Zaken en secretaris. Deze stukken dienen ruim 2 weken van tevoren geaccordeerd te zijn én kopieergereed te worden aangeleverd bij de uitvoerend secretaris van het portefeuillehoudersoverleg. Elektronisch opslaan (in DocLoods zaaknummer vergadering). 4. Secretaris portefeuillehoudersoverleg agenda GROM /R+G/MvG / / SR / D01 / datum Pagina 4

5 a 1 Stadsregio Rotterdam Portefeuillehoudersoverleg GROM Deltaprogramma Rijnmond Drechtsteden Contactpersoon: Annemieke Hoogeveen Ons kenmerk: - Uw kenmerk: - Bijlage(n): - Datum 16 april 2012 Onderwerp Bestuurlijke consultatie Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden op 26 april 2012 Geachte bestuurders, In het Deltaprogramma wordt verkend wat op de lange termijn de gevolgen zijn van klimaatverandering op de waterveiligheid en de zoetwatervoorziening en hoe Nederland zich hierop kan voorbereiden. De regio Rijnmond-Drechtsteden is een dichtbevolkt gebied met enorme economische betekenis voor Nederland, met name door de havenactiviteiten. In dit gebied - rond Rotterdam en Dordrecht - komt het water van twee kanten: van zee en van de rivieren. Door de klimaatverandering en bodemdaling neemt de kans op overstromingen in dit gebied toe en verzilt het rivier- en polderwater. Economische en ruimtelijke ontwikkeling van deze regio is alleen mogelijk als de bescherming tegen hoogwater en de zoetwatervoorziening - ook op lange termijn - op orde zijn. Het Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden brengt de (toekomstige) problemen in deze regio in kaart en zoekt naar oplossingen. In 2014 neemt het kabinet een besluit over de Delta. Dit besluit zal mede worden gebaseerd op het advies van de betrokken regionale stuurgroepen. Zoals afgesproken tijdens de bestuurlijke bijeenkomst van 8 maart jl. van de Stuurgroep Rijnmond-Drechtsteden met de betrokken gemeenten gebruiken we de periode tot de zomer 2012 om de betrokken gemeenten te consulteren over de opgaven voor waterveiligheid en zoetwater en om de mogelijke oplossingsstrategieën te bespreken. Op 26 april willen wij met u bij de volgende onderwerpen stilstaan: Kennis nemen van de stand van zaken: wat zijn de opgaven in uw regio vanuit waterveiligheid en zoetwater? Bespreken van de mogelijke strategieën, met de vragen: Hoe lang gaat de huidige strategie nog mee? en: Wat zijn mogelijke alternatieve strategieën? Aanpak van de verkenning van kansrijke strategieën in het komend jaar, met de vragen: Wat zijn voor u belangrijke criteria bij het beoordelen van de kansrijkheid van strategieën vanuit uw visie op een vitale delta? Welke voor het vraagstuk relevante - ruimtelijke ontwikkelingen spelen in uw regio? Ziet u kansen of bedreigingen? Op 13 juni ( u) bent u vervolgens uitgenodigd om deel te nemen aan het overleg met de Stuurgroep Rijnmond-Drechtsteden. Hierin zullen de Pagina 1 van 8

6 uitkomsten van de consultatie en de conclusies voor het vervolgtraject met alle gemeenten worden besproken. Het Deltaprogramma In het Deltaprogramma wordt onder leiding van de Deltacommissaris verkend wat op de lange termijn de gevolgen zijn van klimaatverandering op de waterveiligheid en de zoetwatervoorziening in Nederland, en hoe deze gevolgen kunnen worden opgevangen. Het Deltaprogramma is verdeeld in negen deelprogramma s: zes gebieden (IJsselmeer, Kust, Rijnmond-Drechtsteden, Rivieren, Wadden en de Zuidwestelijke Delta) en drie generieke programma s (Veiligheid, Nieuwbouw en herstructurering en Zoetwater). Datum 165 april 2012 Ons kenmerk: - Het Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden heeft een regionale stuurgroep waarin Rijk en regio zijn vertegenwoordigd. De Stuurgroep wordt voorgezeten door burgemeester Aboutaleb. Mede vanuit de Stadsregio Rotterdam is wethouder Van Huffelen lid van de Stuurgroep. Het Deltaprogramma richt zich op Deltabeslissingen, die uiteindelijk door het kabinet zullen worden genomen. Dit zijn strategische beslissingen die vragen om een integrale afweging. De belangrijkste Deltabeslissingen voor Rijnmond-Drechtsteden zijn de beslissingen Rijn-Maas-Delta, Zoetwater en Veiligheid. In de Deltabeslissing Rijn-Maas-Delta staat centraal hoe het water uit de rivieren Rijn en Maas veilig naar zee kan stromen, wat de bescherming tegen de zee moet zijn en hoe de zoetwatervoorziening zo betrouwbaar mogelijk kan worden gemaakt. De stuurgroepen van de Deltaprogramma s Rivieren, Zuidwestelijke Delta en Rijnmond-Drechtsteden geven gezamenlijk advies aan de Deltacommissaris, die op zijn beurt de Staatssecretaris zal adviseren. Voor de Deltabeslissing Rijn- Maasdelta wordt daarom intensief samengewerkt tussen de deelprogramma s Rijnmond-Drechtsteden, Zuidwestelijke Delta en Rivieren. Fasering Deltaprogramma In het Deltaprogramma wordt stapsgewijs toegewerkt naar Deltabeslissingen: van mogelijke strategieën via kansrijke strategieën naar een voorkeursstrategie. In het proces ziet dit er als volgt uit:

7 Opgaven in Rijnmond-Drechtsteden Op dit moment wordt door het Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden gewerkt aan de afronding van de aangescherpte probleemanalyse en de afronding van de mogelijke strategieën. Voor de probleemanalyse is gebruik gemaakt van de resultaten van de Derde Toetsing 1, de resultaten van de veiligheidsstudies 2, de effecten van klimaatverandering op de veiligheid en de meest recente inzichten over de opgaven voor de zoetwatervoorziening. Hoofdconclusies zijn: - Uit de technische studies blijkt dat een deel van Rijnmond-Drechtsteden extra aandacht behoeft met betrekking tot het beschermingsniveau, omdat het aantal mensen en de waarde achter de dijken een hogere bescherming verdienen dan nu wordt geboden en - door klimaatverandering zal een deel van de dijken in de toekomst te laag zijn. - Ook blijkt uit de 3 e toetsing dat er verschillende keringen in het gebied nu al niet sterk genoeg zijn en versterkt moeten worden. - Buitendijkse gebieden zullen zonder aanvullende maatregelen door zeespiegelstijging in de toekomst vaker en dieper onder water komen te staan. - De zoetwatervoorziening in West Nederland is sterk afhankelijk van de waterinlaatpunten in het hoofdwatersysteem, die komen onder druk te staan door verzilting als gevolg van zeespiegelstijging en lagere zomerafvoeren op de rivieren. Daarbij kan tot 2050 de vraag naar zoet water verdubbelen. Datum 165 april 2012 Ons kenmerk: - Bij waterveiligheid is uitgegaan van de werkelijke hoogte van dijken in het gebied. Bovenstaande inzichten gelden voor de zogenoemde deltascenario s Stoom en Warm, die de sterkste klimaatverandering kennen. Bij de scenario s Druk en Rust (minder sterke klimaatverandering) zullen de momenten waarop de opgaven ontstaan later in de tijd optreden. Voor wat betreft sociaal-economische ontwikkeling is geconcludeerd dat mogelijke uitbreiding van stedelijk gebied tot 2050 niet leidt tot een significant hoger risico van overstromingen, doordat deze ontwikkelingen gering zijn in verhouding tot de reeds aanwezige bevolking en bestaande waarden binnen de dijken. Voor de periode daarna zijn de effecten nog nader te verkennen 1 In de Derde Toetsing is nagegaan in hoeverre het huidige stelsel van dijken en keringen voldoet aan de gestelde veiligheidsnormen. 2 In de veiligheidsstudies is nagegaan of het huidige beschermingsniveau nog voldoende is gelet op het aantal inwoners en de waarde van gebouwen, infrastructuur enz.

8 Datum 165 april 2012 Ons kenmerk: - Hoofdconclusies op kaart: Regiospecifiek: wat zijn de opgaven in de Stadsregio Rotterdam? Hieronder vindt u een beschrijving van de opgaven voor waterveiligheid en zoet water die relevant zijn voor de Stadsregio Rotterdam op basis van de huidige inzichten. De Stadsregio bestaat uit verschillende dijkringen en buitendijkse gebieden met verschillende karakteristieken en beschermingsniveaus. Daarom zijn de opgaven hier divers. Waterveiligheid - De veiligheidsopgave in de Stadsregio is het grootste in de Krimpenerwaard en aanvullend aan de westzijde van de Hollandsche IJssel. - In de derde toetsronde van het Hoogwaterbeschermingsprogramma zijn de keringen en 80 % dijken langs beide zijden van de Hollandsche IJssel afgekeurd. De hoogte is in de huidige situatie niet een groot probleem.

9 Door klimaatverandering en bodemdaling zullen de Hollandsche IJsseldijken op termijn echter ook te laag worden. - Langs en op de dijken langs de Hollandsche IJssel staat op veel plekken bebouwing. Het versterken van deze dijken kost veel, omdat dure civieltechnische constructies moeten worden toegepast of houdt in dat veel van de bebouwing gesloopt moet worden. - Overstromingsrisico s van de Krimpenerwaard zijn relatief groot, doordat de polders diep zijn en snel kunnen onderlopen. Er liggen een aantal steden met veel inwoners (bv. Krimpen aan den IJssel) en hoge economische waarden. Daardoor is het aantal slachtoffers en de schade bij een eventuele overstroming hoog. Dat wordt versterkt doordat het gebied moeilijk te evacueren is. - Ook aan de westzijde van de Hollandsche IJssel zijn de risico s van een overstroming groot doordat het water er snel tot grote hoogte stijgt en er zich veel mensen en waarden bevinden. - Langs de noordrand van de Nieuwe Waterweg-Nieuwe Maas (dijkring 14) is een beperkte opgave voor de dijken. De waarde en aantal mensen achter de dijk vragen echter om een hoger beschermingsniveau. - Voorne-Putten kent een beperkte dijkopgave door klimaatverandering. Wel zijn er in de laatste toetsing dijken aangegeven waarbij nader onderzoek nodig is én zijn de dijken langs het Spui door erosie niet sterk genoeg meer. Ook op Voorne-Putten vraagt het aantal mensen en de waarde van het onroerend goed achter de dijken om een bezinning op het beschermingsniveau. Dat geldt speciaal voor Spijkenisse. - Buitendijks gebied wordt in de regio veel gebruikt voor wonen en werken. Het gaat onder andere om de Kop van Feijenoord, het Noordereiland en Heijplaat. Deze gebieden vragen extra aandacht. De haventerreinen in de regio liggen ook grotendeels buitendijks. De haventerreinen liggen echter hoger en overstromen dus minder vaak. - In buitendijkse woongebieden leidt een overstroming tot overlast en schade. Slachtoffers zijn niet te verwachten. - Op IJsselmonde zijn de komende eeuw geen waterveiligheidsproblemen voorzien. Pernis en Rozenburg kennen een beperkte opgave die relatief eenvoudig met de huidige middelen (dijkversterking) op te lossen is. Datum 165 april 2012 Ons kenmerk: -

10 Zoetwater - Het grootste deel van het watergebruik in zuidwest Nederland wordt gebruikt voor peilhandhaving (meer dan 50%), gevolgd door doorspoeling, wateronttrekking en beregening. Datum 165 april 2012 Ons kenmerk: - - Het belangrijke innamepunt voor zoet water bij Bernisse levert water aan Voorne-Putten, het haven-industrieel complex en Delfland. Dit inlaatpunt is bij het meest extreme klimaatscenario omstreeks 2050 niet meer betrouwbaar genoeg om aan de vraag te voldoen. Hierdoor zullen de functies die afhankelijk zijn van zoet water, zoals de tuinbouw in Oost- en Westland en de van proceswater afhankelijk industrie in de haven, in de problemen komen tijdens droge perioden. - Ook het inlaatpunt Gouda dat zoet water levert aan Midden-Holland kent soortgelijke problemen. Mogelijke strategieën Voor de fase van mogelijke strategieën zijn voor waterveiligheid drie zoekrichtingen gebruikt, die de breedte van het speelveld omspannen. Er is verkend hoe de huidige aanpak te optimaliseren is en tot wanneer. Daarnaast zijn ingrepen in het hoofdwatersysteem onderzocht, maatregelen die de opgave op belangrijkste knelpunten uit de probleemanalyse kunnen verkleinen. Denk hierbij aan wijziging van de afvoerverdeling over de riviertakken, beweegbare rivierkeringen of scheepvaartsluizen in de Nieuwe waterweg of rivierarmen. Ook een volledig open Haringvliet is onderzocht.

11 Een aantal strategieën bevat de maatregel: extra berging op de Grevelingen. Het gaat hierbij om de afweging tussen dijkversterking langs Haringvliet/Hollands Diep en het aankoppelen van Grevelingen ten behoeve van extra waterberging. Een gezamenlijke studie van de deltaprogramma s Zuidwestelijke Delta en Rijnond-Drechtsteden hiernaar is gaande. Tot slot is er een gebiedsgerichte risicobenadering, waarbij niet langer preventie van overstromingen centraal staat, maar juist ingezet wordt op maatregelen die de gevolgen van overstromingen beperken, door middel van een adequate ruimtelijk inrichting en rampenbeheersing. Datum 165 april 2012 Ons kenmerk: - 1. Optimalisatie huidige strategie 2. Gesloten zeezijde; met gesloten ring rivierkeringen 3. Open Haringvliet; met gesloten ring rivierkeringen 4. Lek extra ontzien; met beweegbare rivierkeringen 5. Anders omgaan met water Voor de zoetwatervoorziening zijn twee leidende beleidsprincipes benoemd op basis waarvan strategieen zijn ontwikkeld: - Wie is verantwoordelijk voor welk onderdeel van het waterbeheer: publieke of private partijen? - Accepteren we het veranderende aanbod in water of wordt de watervraag gefaciliteerd? Aan de hand daarvan zijn vijf mogelijke en vooral onderscheidende strategieën opgesteld die het speelveld van oplossingsrichtingen omvatten. Daarin zijn maatregelen in het hoofdwatersysteem beschreven zoals: Het tegengaan van externe verzilting door optimalisering van het beheer Haringvlietsluizen, beperking zoutindringing Nieuwe Waterweg (met bellenscherm, trapjeslijn of versmalling) of een zoutwaterkering in het Spui om achterwaartse verzilting van het Haringvliet te voorkomen. Ook zijn maatregelen in het regionaal watersysteem beschreven zoals: het efficiënter benutten door de eindgebruiker en gebruik van effluent. Regiospecifiek: Wat betekenen de mogelijke strategieën voor de Stadsregio Rotterdam? - Het is van groot belang om binnen de huidige strategie de stedelijke ontwikkelingen aan de waterveiligheidsmaatregelen te koppelen. Interessante locaties zijn vooral plekken, waar dijkversterking in de toekomst te koppelen is aan de huidige herstructureringsplannen (Vierhavengebied (Stadshavens) en Rivierfront Vlaardingen). Voor enkele locaties is een mogelijke koppeling uitgewerkt in het kader van de Architectuur Biënnale.

12 - Het verminderen van de faalkans van de Maeslantkering is een alternatief voor dijkversterking langs de Nieuwe Waterweg Nieuwe Maas. - Een open Haringvliet vergroot de wateropgave in het totale gebied van de stadsregio en zorgt ervoor dat het grootste deel van de dijken verhoogd moet worden. Daar staan ecologische voordelen tegenover. - Als de Lek extra wordt ontzien en het water via de Gelderse IJssel wordt afgevoerd, verlaagt dat de veiligheidsopgave rond Rotterdam. Het geeft echter een extra opgave langs de Gelderse IJssel. - Het aanpassen van het sluitregime van de Maeslantkering zorgt ervoor dat buitendijkse gebieden minder vaak overstromen maar levert schades op voor de scheepvaart. - Een ring van scheepvaartsluizen in de rivierarmen zorgt ervoor dat buitendijkse gebieden binnen de ring niet meer bedreigd worden en binnendijkse gebieden veiliger worden. Nadelen van deze strategie zijn: Hoge kosten; verhoging waterstanden elders dus kosten en risico s; grote ingrepen nodig, zoals Nieuwe Lek; scheepvaart en natuur. Datum 165 april 2012 Ons kenmerk: - Van mogelijke naar kansrijke strategieën De focus van het Deltaprogramma ligt tot de zomer op de afronding van het onderzoek naar de mogelijke strategieën. Om te komen tot kansrijke strategieën zal vanaf de zomer 2012 gekeken worden hoe effectief en wenselijk de verschillende onderdelen van thans onderzochte de strategieën voor waterveiligheid en zoetwater zijn. Met andere woorden, er wordt gekeken hoe de strategieën passen in het eindbeeld van een klimaatbestendig veilige, ecologisch veerkrachtige en economisch vitale delta. In het komende overleg willen wij met u verkennen wat de belangrijke criteria zijn bij het beoordelen van de kansrijkheid van de strategieën, vanuit uw visie op de ontwikkeling van de Stadsregio Rotterdam en op een vitale delta. Tot slot In uw overleg op 26 april zullen de opgaven en mogelijke strategieën nader worden toegelicht en is gelegenheid voor discussie. Ook bespreek ik graag met u hoe het programma de komende fase van de kansrijke strategieën op een goede wijze vorm en inhoud kan geven. Daarbij zijn de volgende vragen aan de orde: Wat zijn voor u belangrijke criteria bij het beoordelen van de kansrijkheid van strategieën vanuit uw visie op een vitale delta? Welke - voor het watervraagstuk relevante - ruimtelijke ontwikkelingen spelen in uw regio? Ziet u kansen of bedreigingen? Met vriendelijke groet, Emmy Meijers Programmadirecteur Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden

13 Verslag Bestuurlijke Bijeenkomst Stuurgroepen Rijnmond-Drechtsteden en Zuidwestelijke Delta met de Zuid-Hollandse gemeenten en de Noord-Brabantse gemeenten voor zover aan het Hollands Diep gelegen, op 8 maart 2012 Openingswoord door Han Weber (gedeputeerde provincie Zuid-Holland en lid van beide Stuurgroepen) Er is veel samenhang tussen de deelgebieden van de deelprogramma s Zuidwestelijke Delta (ZWD) en Rijnmond-Drechtsteden (RD). Vandaar vandaag deze gezamenlijke consultatie van beide deelprogramma s. ZWD heeft al eerder dit soort oplopen georganiseerd. Voor RD is het de eerste keer, maar er komt een vervolg in het traject naar de Stuurgroep RD van 13 juni. Han Weber introduceert Hans Oosters, lid van de Stuurgroep RD, Jan Geluk, lid van de Stuurgroep ZWD en Arie Haasnoot, gemeente-ambassadeur van de deelprogramma s RD en ZWD. Introductie door Emmy Meijers (programmadirecteur Rijnmond-Drechtsteden) We werken in schooljaren met de Deltaprogramma s. Jaar 1: start. Jaar 2: probleemanalyse Jaar 3: mogelijke strategieën met onder meer de vraag hoe ver kunnen we komen met de huidige strategie? Parallel wordt er gewerkt aan alternatieve strategieën. Dit jaar worden nog geen keuzen gemaakt maar houden we de set van mogelijke strategieën zo breed mogelijk. Vandaag gaat het vooral over de problemen en de opgave en over de huidige strategie. De presentaties zijn een weergave van ons work in progress, nog niet alle inzichten zijn uitgekristalliseerd. De alternatieve oplossingsstrategieën komen aan de orde in de consultaties die we per samenwerkingsverband van gemeenten gaan doen. Op 13 juni in de bestuurlijke conferentie van de stuurgroep RD wordt dit in gezamenlijkheid besproken. Presentatie van Nick van Barneveld De sheets van deze presentatie staan op Deltaweb. Nick van Barneveld (programmateam RD) geeft een presentatie van de opgaven in Rijnmond- Drechtsteden. Hij start met een kenschets van het gebied. De opgaven worden benaderd vanuit het assenkruis met op de assen: nu en straks en kans en gevolg. Dit levert een beeld op waar de grootste opgaven zich voordoen. Jan Geluk merkt op dat de gevolgen niet te dramatisch moeten worden voorgesteld. De kans op overstromingen is in werkelijkheid heel klein. Voor de huidige strategie zijn de knikpunten in beeld gebracht. Dit zijn de momenten waarop het voortzetten van de huidige strategie niet meer mogelijk lijkt. Bij deze inzichten kun je je afvragen wat is acceptabel? en wanneer is iets een risico. Om hierop goed antwoord te kunnen geven is een maatschappelijke discussie noodzakelijk.

14 Presentatie Joost Schrijnen De sheets van deze presentatie staan op Deltaweb. Joost Schrijnen (programmadirecteur RD): Het gaat om één Delta. Dat merk je als het spannend is. De Deltawerken na de stormvloed van 1953 zijn niet alleen van Zeeland, maar ook van Zuid-Holland en van Brabant. Actueel zijn de hoge rivierafvoeren en storm op zee zoals we die begin dit jaar hebben meegemaakt. In deze situatie kan het water niet naar buiten worden afgevoerd is ruimte voor waterberging nodig. Voor de korte termijn is al 70 miljoen uitgetrokken voor extra berging op het Volkerak Zoommeer. Nu is de vraag aan de orde of we voor de lange termijn opgaven tot uitbreiding van de bergingscapaciteit moeten komen op de Grevelingen of dat we de dijken langs Haringvliet/Hollandsch Diep verhogen. Zoetwater is een nieuw vraagstuk. Er zijn verscheidene opgaven, een belangrijke is dat Gouda niet mag verzilten. Relevant is bijvoorbeeld de indringing van zout water vanuit zee, de opvang van regenwater, en het maken van afspraken met Duitsland over de aanvoer van zoet rivierwater in tijden van droogte. Er wordt nu gewerkt aan vijf strategieën maar dit is echt pas het begin van de discussie omdat voor zoetwater anders dan voor waterveiligheid - geen doelen zijn geformuleerd. Discussie o.l.v. Hans Oosters Wethouder van Ouderkerk (Boere-Schoonderwoerd). Tot nu toe hebben we in flarden informatie ontvangen over het Deltaprogramma. Daarom ben ik blij met deze bijeenkomst. Voor de Krimpenerwaard staat er heel wat te gebeuren. Hoe verloopt het proces verder? Wanneer moet ik mijn raad informeren? Bijvoorbeeld om hun tijdig te informeren over de mogelijke consequenties voor bestemmingsplannen en planschade. Emmy Meijers. We proberen nu vooral de problematiek in beeld te krijgen. Binnenkort gaan we langs de samenwerkingsverbanden van gemeenten om met u en uw collega s in gesprek te komen over wat dit voor uw gebied betekent. Dan moet ook de samenhang met de ruimtelijke plannen ook duidelijk worden. Jan Geluk. Communicatie is heel wezenlijk. ZWD is goed voorbeeld en bij RD moet men nog een slag maken. We krijgen mogelijk ook nog een heel ingewikkelde discussie over eventuele nieuwe normering. Draagvlak verwerven is de opdracht. Hans Oosters. De koppeling van korte termijn aan lange termijn bij uitvoering van werken is belangrijk. Het Hoog Water Beschermings Programma HWBP 2 is, in samenwerking tussen waterschappen en Rijk, momenteel in uitvoering, en zal in 2016/2017 klaar zijn. Daarna komt HWBP 3, waarin de normering aan de orde komt, afhankelijk daarvan, te verwachten is dat een groot aantal kilometers dijk zal worden afgekeurd. Zo zal in HWBP 3 de kering van de Hollandse IJssel vermoedelijk worden afgekeurd. Daarnaast ook nog onderkennen dat het om één systeem gaat. Daarom werken we toe naar één deltabeslissing voor de Rijn-Maasdelta. In het kader van de deltabeslissing wordt bekeken of er dijkversterking moet plaatsvinden of dat er andere oplossingen

15 moeten komen. Dit zijn inderdaad flarden die moeilijk te communiceren zijn, maar uiteindelijk moeten leiden tot bestuurlijk gedragen beslissingen. Joost Schrijnen. Voor goede communicatie is het van belang dat we afspreken dat in deze informatieve fase alles bespreekbaar is. Ook bijvoorbeeld zoiets als het afdammen van de Hollandsche IJssel. Wethouder Capelle a.d IJssel (Van Winden). Wij snappen dat er nog veel onzekerheid is over de opgaven en de toekomstscenario s maar bestuurlijk willen we mee kunnen denken over de oplossingen en ook over de strategie hoe je draagvlak bij gemeenten kunt krijgen. Ik wil het verder brengen richting gemeenteraad om draagvlak te verkrijgen. Goof van Vliet (ambtelijk contactpersoon Drechtsteden). De resultaten van de Architectuur Biënnale zijn te benutten om de discussie binnen gemeenten te starten. Wethouder Zwijndrecht (Mirck). Alleen communiceren over de opgaven werkt niet. Het is jammer dat vandaag de mogelijke oplossingsrichtingen niet aan de orde zijn. Emmy Meijers. Het is work in progress. In de ronde langs de gemeentelijke regio s willen we aangeven aan welke oplossingen je kunt denken. We zijn ook altijd bereid om toelichting te komen in gemeenteraden. Vooral bij gemeenten zoals Zuidplas, Liesveld en Ouderkerk kan ik me voorstellen dat daaraan behoefte is. Wethouder Liesveld (Van Gelder). We hebben al twee rondes dijkophogingen gehad. Je kunt hier niet mee door blijven gaan. Het wordt lastig om voor een nieuwe ronde dijkverhogingen opnieuw draagvlak te krijgen. Er moet duidelijkheid komen. Ook of systeemingrepen bovenstrooms een oplossingen kunnen bieden. Jan Geluk. De waterschappen hebben bij het kabinet aangedrongen op duidelijke nieuwe normen. Wethouder Rotterdam (van Huffelen). Het helpt als je dit onderwerp in de gemeenteraad brengt. Men vindt dit interessant ook omdat het een Hollands onderwerp is. Het is goed om niet te vroeg in oplossingen te denken. Neem de tijd om erover te praten. Wethouder Moerdijk (Punt). Het gaat uiteindelijk over geld. Er moeten keuzen worden gemaakt. Zogenaamde slimme oplossingen zijn niet voor iedereen slim. Er zijn verschillende kanten en belangen aan een oplossing. Hoe wordt er afgewogen? Hans Oosters. We hebben afgesproken om eerst te komen tot de beste oplossing en te vermijden dat er om redenen van kosten wordt afgewenteld. In ieder geval heeft het Kabinet er geld voor uitgetrokken: 1 miljard per jaar vanaf Misschien moet een deel van de kosten decentraal (door gemeenten en waterschappen) gefinancierd worden. Wethouder Rotterdam (van Huffelen). De economische en sociale consequenties van de oplossingen zijn net zo belangrijk als de waterstaatkundige aspecten. Deze moeten allemaal in beeld worden gebracht. Het is ook interessant om te weten welke oplossingen niet worden uitgewerkt en waarom niet.

16 Han Weber. Ook de discussie over het belang van het handhaven van de huidige functies in het gebied is een belangrijke. Wat heb je er voor over om functies te handhaven. Hans Oosters. Hoe zout mag het bv. zijn voor Boskoop? Wethouder Boskoop (Dazler). Er is al snel te veel zout. Complicatie is dat Boskoop onder waterschap Rijnland valt. Hans Oosters. Onder welk waterschap het valt is niet zo belangrijk. Het gesprek moet worden gevoerd over de verhouding van publieke en private verantwoordelijkheid. Wethouder Giessenlanden (De Groot). Dankzij de regelmatige presentaties van het Deltaprogramma in de portefeuillehoudersoverleggen ontstaat langzamerhand steeds meer duidelijkheid. Wij zitten op de rand van het rivierengebied. Hoe gebeurt de onderlinge afstemming tussen de deelprogramma s? Er is één gezamenlijk verhaal van de deelprogramma s nodig richting de bestuurders. Emmy Meijers. De vier stuurgroepen van de deelprogramma Rivieren, Zuidwestelijke Delta en Rijnmond-Drechtsteden werken toe naar één advies Voor gemeenten op de grens tussen deelprogramma s is het inderdaad een beetje druk. We proberen het hanteerbaar te maken. Wethouder Zederik (Bos). Wat is het proces in de tijd? Wanneer wordt welk besluit genomen? Emmy Meijers. Op hoofdlijnen ziet het proces er als volgt uit: In 2014 ligt er een advies aan de Deltacommissaris. Deze geeft vervolgens advies aan de staatssecretaris I&M. Vervolgens wordt een besluit vastgelegd in het 2 e Nationaal Waterplan (of een soortgelijk document). Er moet een A4-tje komen per gebied op welk moment welke input van belang is. Arie Haasnoot. Ik ben als gemeenteambassadeur beschikbaar en benaderbaar voor gemeenten voor nadere informatie over het proces en de fasering. Hans Oosters. Stel nu eens dat één en ander leidt tot een omvangrijk dijkversterkingsprogramma. Bent u bereid om daarvoor ruimtelijk te reserveren. Hoe zit de provincie daarin? Han Weber. Dit vraagstuk komt inderdaad op ons af. We moeten waarschijnlijk reserveren met alle consequenties van dien. Maar niet voor niets reserveren. Je kunt de ruimtelijke ontwikkeling niet stop zetten. Er moet snel een toekomstvisie komen maar dan moet het Rijk wel duidelijk maken wat de consequenties zijn van het Deltaprogramma. In de ZWD liggen bijvoorbeeld concrete plannen, die eigenlijk niet kunnen wachten. Burgemeester Goedereede (van de Velde). Te lang onzekerheid over de consequenties van het Deltaprogramma leidt tot het mislopen van private investeringen. Joost Schrijnen. We zoeken naar no-regret maatregelen. Sommige besluiten kan je niet meer uitstellen. Slotwoord Han Weber We troffen elkaar geen dag te vroeg. We moeten onderkennen dat er nog veel onzekerheden zijn. De komende bestuurlijke ronde is erg belangrijk. We moeten tempo maken en helder communiceren.

17 Ook gezamenlijk onderkennen dat er veel onzekerheden zijn. Ook inspelen op de regionale kansen die aan het Deltaprogramma kunnen worden verbonden. Bij ZWD gebeurt dat al en bij RD wordt dat in gang gezet. Tot slot is het van belang om in deze setting ZWD én RD bijeen te blijven komen, omdat je ziet hoe de vraagstukken van beide stuurgroepen elkaar beïnvloeden. Aanwezigen: Goedereede mw. Van de Velde-De Wilde Goedereede dhr. Tuk Goedereede dhr. Tollenaar Dirksland dhr. Koningswoud Oostflakkee dhr. Van Puffelen Middelharnis dhr. Van den Berg Gorinchem dhr. Rijsdijk Giessenlanden dhr. De Groot Hardinxveld-Giessendam dhr. De Jong Liesveld dhr. Van Gelder Zederik dhr. Bos Zwijndrecht dhr. Mirck Sliedrecht dhr. Langhorst Hendrik Ido Ambacht dhr. Van de Velde Bergambacht- dhr. Vente Boskoop dhr. Dazler Ouderkerk mw. Boere-Schoonderwoerd Waddinxveen dhr. Kroes Zuidplas dhr. Bosman Barendrecht dhr. Nootenboom Brielle dhr. Verbeek Capelle aan den IJssel dhr. Van Winden Hellevoetsluis dhr. Taal Rotterdam mw. Van Huffelen Moerdijk dhr. Punt Werkendam dhr. Prosman Namens Programma Rijnmond-Drechtsteden en Zuidwestelijke Delta Bestuurlijk: Han Weber, Jan Geluk, Hans Oosters Ambtelijk: Emmy Meijers, Joost Schrijnen en Nick van Barneveld Gemeente-ambassadeur Rijnmond-Drechtsteden en Zuidwestelijke Delta: Arie Haasnoot

18 portefeuillehoudersoverleg GROM vergadering 26 april 2012 agendapunt 02 maart 2010 Onderwerp: Regionale Klimaatadaptatie Strategie Gevraagde beslissing: 1. Kennisnemen van de presentatie van de regionale Klimaateffectatlas en de toolbox van mogelijk te treffen maatregelen. Portefeuillehouder: Dhr. Van Belzen Samenvatting: Dit agendapunt betreft het presenteren van tussenresultaten op weg naar een regionale klimaatadaptatiestrategie. In 2011 is de stadsregio samen met de regiogemeenten een verkenning gestart naar de behoeften van de regiogemeenten. De bestuurlijke excursie Praktijkvoorbeelden aanpassen openbare ruimte aan klimaatverandering van 1 december 2011 was onderdeel van deze verkenning. De uitkomst van verkenning is dat de regiogemeenten meerwaarde zien in regionale samenwerking aan klimaatadaptatie (klimaatbestendig maken van de regio). Gemeenten hebben behoefte aan meer inzicht in wat klimaatverandering voor hun gemeente betekent, aan kennis over praktische toepassingen op de korte en middellange termijn en aan het onderling delen van kennis en ervaring. Om aan deze behoefte tegemoet te komen is nu op basis van de nationale Klimaateffectatlas een vertaling gemaakt voor de regio, die gepresenteerd wordt in dit portefeuillehoudersoverleg. Daarnaast is voor een aantal relevante thema s (o.a. waterveiligheid, gemeentelijk watermanagement, stadsklimaat en bodemdaling) een eerste inventarisatie gemaakt van mogelijk te treffen maatregelen (zogenaamde toolbox). Relatie met agendapunt 1: presentatie Deltaprogramma Rijnmond Drechtsteden Eén van de belangrijkste thema s op het gebied van klimaatadaptatie betreft waterveiligheid. Hoe houden we de regio veilig en aantrekkelijk als in de loop der tijd de zeespiegel en daarmee ook de waterstand in de Rijnmond regio aanzienlijk stijgt? Deze en andere watergerelateerde vragen vormen de kern van het Deltadeelprogramma Rijnmond Drechtsteden, als onderdeel van het nationale Deltaprogramma, dat zich richt op de lange termijn: Financiële consequenties: Op dit moment worden geen beslissingen gevraagd met financiële consequenties. Verdere procedure: In de komende weken vindt er een aantal werksessies plaats waarbij aan de hand van de regionale klimaateffectatlas en geplande ruimtelijke ontwikkelingen in individuele gemeenten een inschatting wordt gemaakt van de urgentie om actie te ondernemen. Tevens wordt met behulp van de klimaattoolbox bekeken welke maatregelen in aanmerking komen om zo min mogelijk last en zoveel mogelijk profijt te hebben van klimaatverandering. In GROM op 21 juni worden op basis van deze uitkomsten afspraken gemaakt over de verdere invulling van de Regionale Adaptatie Strategie. Bijlage(n): Geen. De concept regionale Klimaateffectatlas en toolbox worden ter vergadering uitgedeeld. Toelichting: De stadsregio werkt langs verschillen sporen aan het klimaatbestendig maken van de regio. Regionale verkenning naar behoeften gemeenten Omschrijving voettekst / / SR / RB / datum Pagina 1

19 Naast de ondersteuning van gemeenten bij mitigatie (reductie van CO2) middels de regionale Klimaatagenda, wil de stadsregio de gemeenten ook praktische ondersteuning bieden op het gebied van klimaatadaptatie (aanpassing van de regio aan klimaatverandering) gericht op de korte en middellange termijn. Daarom is de stadsregio in 2011 samen met de regiogemeenten gestart met een verkenning naar de behoeften van de regiogemeenten. De bestuurlijke excursie Praktijkvoorbeelden aanpassen openbare ruimte aan klimaatverandering van 1 december 2011 en meerdere ambtelijke workshops waren onderdeel van deze verkenning. De uitkomst van verkenning is dat de regiogemeenten meerwaarde zien in regionale samenwerking aan klimaatadaptatie. Gemeenten hebben behoefte aan meer inzicht in wat klimaatverandering voor hun gemeente betekent, aan meer kennis over praktische toepassingen op de korte en middellange termijn en aan het onderling delen van kennis en ervaring. Om aan deze behoefte tegemoet te komen is nu op basis van de nationale Klimaateffectatlas een vertaling gemaakt voor de regio, die gepresenteerd wordt in dit portefeuillehoudersoverleg van 26 april Daarnaast is voor een aantal relevante thema s (o.a. waterveiligheid, gemeentelijk watermanagement, stadsklimaat en bodemdaling) een eerste inventarisatie gemaakt van mogelijk te treffen maatregelen (zogenaamde toolbox). Nationale onderzoeksprogramma Kennis voor Klimaat Voor de regionale verkenning werkt de stadsregio samen met Rotterdam en het stadsgewest Haaglanden, omdat zij Hotspot zijn binnen het nationale onderzoeksprogramma Kennis voor Klimaat. Kennis voor Klimaat is een onderzoekprogramma van het rijk waarin kennis en diensten worden ontwikkeld, die nodig zijn om de investeringen in ruimte en infrastructuur, die de komende 20 jaar zijn voorzien, te beoordelen op klimaatbestendigheid en zonodig aan te passen. Overheden (rijk, provincie, regio s, gemeenten en waterschappen) en bedrijven participeren actief in de programmering van het onderzoek met inbreng van additionele middelen. Kennis voor Klimaat is gericht op negen gebieden, de zogenaamde hotspots. Rotterdam Rijnmond en Haagladen zijn twee van de negen gebieden. Rotterdam is al ver gevorderd met het opstellen van een Klimaatadaptatiestrategie voor de stad. Vanuit de stadsregio is nauw overleg met Rotterdam over de samenhang tussen of de mogelijke integratie van de verschillende klimaatadaptatiestrategieën. Ook vindt afstemming plaats met het stadsgewest Haaglanden dat inmiddels een regionale adaptatiestrategie ontwikkeld heeft in het kader van het programma Kennis voor Klimaat. Binnen het programma Kennis voor Klimaat is onlangs gestart met een onderzoek naar adaptieve strategieën voor het buitendijkse gebied. Dit onderzoek is van belang omdat de komende periode binnen de regio grote transformatieopgaven buiten de bescherming van de primaire waterkering op stapel staan (adaptief bouwen). De stadsregio levert een bijdrage middels cofinanciering. Het onderzoek moet in 2013 klaar zijn. Deltaprogramma Rijnmond Drechtsteden Daarnaast is de stadsregio betrokken bij het Deltaprogramma. Het Deltaprogramma is een nationaal programma, gericht op de lange termijn: periode Rijksoverheid, provincies, gemeenten en waterschappen werken hierin samen met inbreng van de maatschappelijke organisaties. Het doel is om Nederland ook voor de volgende generaties te beschermen tegen hoogwater en te zorgen voor voldoende zoetwater. Rijnmond- Drechtsteden is een van de deelprogramma s, waarin ook de stadsregio participeert. Omschrijving voettekst / / SR / RB / datum Pagina 2

20 geleideformulier agendapost voor portefeuillehoudersoverleg datum vergadering: 26 april 2012 onderwerp: Regionale Klimaatadapatiestrategie akkoord dagelijks bestuur: Voordat een agendapost verder in procedure gaat, dient afstemming te hebben plaatsgevonden met de collega's uit de andere sectoren. De steller is verantwoordelijk voor die i n t e r n e a f s t e m m i n g. fase wie paraaf datum opmerkingen 1a steller 1b BTW (netto? BTW compensabel? etc.) Meerjarenbeeld en dekking Register financiële verplichtingen Subsidie / opdracht / anders, nl Aanbesteding (zie Handboek AO) (staf)afdelingshoofd (N.b.: indien het dagelijks bestuur het voorstel integraal heeft vastgesteld, kan direct wordt overgegaan naar fase 4.1 en/of 4.2). De directie/stafafdeling (steller) is ook verantwoordelijk voor coördinatie van de volgende fase. Indien de steller van oordeel is dat de functionarissen onder 2a, 2b of 2c niet behoeven te adviseren, wordt dit duidelijk aangegeven (bijvoorbeeld door "n.v.t." in te vullen). De stappen 2a, 2b, 2c behoeven niet altijd volgtijdelijk te worden gezet: dat kan / mag ook parallel. 2a 2b 2c controller communicatieadviseur juridisch adviseur Awb-publicatie ja/nee Mandaat- en volmachtregister ja/nee De steller verwerkt zo nodig de opmerkingen van de in fase 2 gemaakte opmerkingen. Indien er geen kanttekeningen zijn geplaatst, mag bij 3b "n.v.t." worden ingevuld. De portefeuillehouder hoeft niet hoogstpersoonlijk zijn paraaf te zetten. Indien zijn fiat bijvoorbeeld telefonisch of per mail is ontvangen, dient door de steller te worden geparafeerd. 3a 3b 3c portefeuillehouder wijzigingen verwerkt door steller akkoord van sectorhoofd Agendapost + bijlagen voor desbetreffende PHO: uiterlijk 2 ½ week tevoren uur (maandag voor verzending) in papieren vorm aanleveren bij Bureau Bestuurlijke Zaken én elektronisch (in DocLoods zaaknummer vergadering) Omschrijving voettekst / / SR / RB / datum Pagina 3

Deltaprogramma 2014. Bijlage F. Bestuurlijke Planning DP2015

Deltaprogramma 2014. Bijlage F. Bestuurlijke Planning DP2015 Deltaprogramma 2014 Bijlage F Bestuurlijke Planning DP2015 Deltaprogramma 2014 Bijlage F Bestuurlijke Planning DP2015 Deltaprogramma 2014 Bijlage F 2 Bestuurlijke planning In deze bijlage is de bestuurlijke

Nadere informatie

Bestuurlijke planning DRD 2013-2014

Bestuurlijke planning DRD 2013-2014 Bestuurlijke planning DRD 2013-2014 Landelijke Stuurgroepen 17 sept Prinsjesdag DP 2014 Stuurgroepen Rijnmond-Drechtsteden 16 juli 2013 RoRoR special 4 sept 2013 Inzichten beschermingsniveaus 19 sept GROM

Nadere informatie

Omgevingsplan. Maarten Engelberts (gem. Den Haag/I&M) Jur van der Velde (Provero/Rho/Interra)

Omgevingsplan. Maarten Engelberts (gem. Den Haag/I&M) Jur van der Velde (Provero/Rho/Interra) Omgevingsplan Maarten Engelberts (gem. Den Haag/I&M) Jur van der Velde (Provero/Rho/Interra) Inhoud - omgevingsplan en omgevingswet - omgevingsplan - voorbeelden: omgevingsplannen Almere en Den Haag Omgevingsplan

Nadere informatie

12/10/2014. Omgevingswet en Externe Veiligheid. Stelling. Waarom nu aandacht Omgevingswet? VVM Sectie Milieurecht en Praktijk

12/10/2014. Omgevingswet en Externe Veiligheid. Stelling. Waarom nu aandacht Omgevingswet? VVM Sectie Milieurecht en Praktijk Omgevingswet en Externe Veiligheid Daniella Nijman Jos Dolstra Holla Advocaten MWH B.V. VVM Sectie Milieurecht en Praktijk Stelling De Omgevingswet is een goede ontwikkeling! 2 Waarom nu aandacht Omgevingswet?

Nadere informatie

Het Deltaprogramma. Nederland op orde: vandaag en morgen. Wim Kuijken / Bart Parmet. 7 december 2012 KNAG-Onderwijsdag

Het Deltaprogramma. Nederland op orde: vandaag en morgen. Wim Kuijken / Bart Parmet. 7 december 2012 KNAG-Onderwijsdag Het Deltaprogramma Nederland op orde: vandaag en morgen Wim Kuijken / Bart Parmet 7 december 2012 KNAG-Onderwijsdag Het Deltaprogramma Nationaal programma voor waterveiligheid en zoetwatervoorziening 2

Nadere informatie

Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden. Bijlage A5 Deel 1. Deltaprogramma 2014

Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden. Bijlage A5 Deel 1. Deltaprogramma 2014 Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden Bijlage A5 Deel 1 Deltaprogramma 2014 Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden Bijlage A5 Deltaprogramma 2014 Deltaprogramma 2014 Bijlage A5 2 Inhoud Samenvatting 4 1.

Nadere informatie

Ontwerp-MER Waterkwaliteit Volkerak-Zoommeer

Ontwerp-MER Waterkwaliteit Volkerak-Zoommeer Ontwerp-MER Waterkwaliteit Volkerak-Zoommeer Portefeuillehouder: A. van den Berg Vergaderdatum: 2 maart 2010 Agendapunt: Beleidsveld: 150 Kenmerk D&H: 840252 Aard voorstel: Besluitvormend Kenmerk VV: Steller:

Nadere informatie

Voorstel aan dagelijks bestuur

Voorstel aan dagelijks bestuur Voorstel aan dagelijks bestuur Datum vergadering 25-03-2014 Agendapunt 7 Steller / afdeling M.J. Potter / Projecten en waterkeringen Openbaar Ja Bestuurder L.H. Dohmen Bijlage(n) 2 Programma Waterkeringszorg

Nadere informatie

Waarom Omgevingswet?

Waarom Omgevingswet? Op weg naar de Omgevingswet Kennisdag FUMO- provincie 15 mei 2014 1 Waarom Omgevingswet? Huidige omgevingsrecht: - complex en versnipperd - onoverzichtelijk en onvoldoende samenhang - trage besluitvorming:

Nadere informatie

Deltaprogramma Het nationale programma voor waterveiligheid en zoetwatervoorziening

Deltaprogramma Het nationale programma voor waterveiligheid en zoetwatervoorziening Deltaprogramma Het nationale programma voor waterveiligheid en zoetwatervoorziening 2 e bestuurlijke consultatieronde Deltaprogramma: Hoe houden we de delta veilig en zorgen we voor voldoende zoetwater?

Nadere informatie

Deltabeslissing Waterveiligheid

Deltabeslissing Waterveiligheid Deltaprogramma Waterveiligheid Deltabeslissing Waterveiligheid Het Deltaprogramma: een nieuwe aanpak Onze huidige dijknormen dateren grotendeels uit de jaren zestig. Ze zijn opgesteld na de Watersnoodramp

Nadere informatie

Omgevingswet in het kort

Omgevingswet in het kort Omgevingswet in het kort Ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit In 1810 werd in Nederland de Mijnwet van kracht: de eerste wet gericht op de leefomgeving. Sindsdien zijn er talloze wetten

Nadere informatie

Nieuw Waterveiligheidsbeleid

Nieuw Waterveiligheidsbeleid 07-09-2015 Nieuw Waterveiligheidsbeleid Annemiek Roeling (DGRW) Inhoud De aanloop Aanleiding Doelen nieuwe waterveiligheidsbeleid Meerlaagsveiligheid en normen voor de kering Verankering van het beleid

Nadere informatie

Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering en Veiligheid. Waterveiligheid buitendijks

Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering en Veiligheid. Waterveiligheid buitendijks Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering en Veiligheid Waterveiligheid buitendijks In ons land wonen ruim 100.000 mensen buitendijks langs de rivieren, de grote meren en de kust. Zij wonen aan de waterzijde

Nadere informatie

Bijgaand doe ik u de antwoorden toekomen op de vragen gesteld door de leden Jacobi en Cegerek (beiden PvdA) over waterveiligheid in het kustgebied.

Bijgaand doe ik u de antwoorden toekomen op de vragen gesteld door de leden Jacobi en Cegerek (beiden PvdA) over waterveiligheid in het kustgebied. > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Voorzitters en leden stuurgroepen gebiedsgerichte deelprogramma s; voorzitters UvW en VNG-commissie Water en portefeuillehouder water IPO.

Voorzitters en leden stuurgroepen gebiedsgerichte deelprogramma s; voorzitters UvW en VNG-commissie Water en portefeuillehouder water IPO. > Retouradres Postbus 90653 2509 LR Den Haag Voorzitters en leden stuurgroepen gebiedsgerichte deelprogramma s; voorzitters UvW en VNG-commissie Water en portefeuillehouder water IPO. In afschrift aan:

Nadere informatie

De klimaatbestendige stad: hoe doe je dat?

De klimaatbestendige stad: hoe doe je dat? De klimaatbestendige stad: hoe doe je dat? De klimaatbestendige stad Klimaatadaptatie van stedelijk gebied staat sinds kort prominent op de publieke agenda. Op Prinsjes dag heeft het kabinet de Deltabeslissing

Nadere informatie

Datum vergadering Gedeputeerde Staten Verzenddatum Geheim. 28 oktober 2014 J j OKF ZOU

Datum vergadering Gedeputeerde Staten Verzenddatum Geheim. 28 oktober 2014 J j OKF ZOU 5 -minuten versie voor Provinciale Staten provincie HOLLAND Directie DLB Afdeling Samenleving en Economie Registratienummer 489015306 {DOS-2007-0015748) Datum vergadering Gedeputeerde Staten Verzenddatum

Nadere informatie

Systeem Rijn-Maasmond Afsluitbaar Open

Systeem Rijn-Maasmond Afsluitbaar Open BESTAAND NIEUW DAM MET SLUIS EN/OF DOORLAATMIDDEL SYSTEEMUITBREIDING Systeem Het onderzoeksproject Afsluitbaar Open Rijnmond een eerste integrale ver kenning, onder leiding van de Technische Universiteit

Nadere informatie

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR

VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR Aandachtsveldhouder J. Lamberts Vergadering : 6 mei 2014 Agendapunt : 6. Bijlagen : 1. Concept nieuw waterveiligheidsbeleid NB: ter inzage bij directiesecretariaat 2.

Nadere informatie

Klimaatbestendige ontwikkeling van Nederland. Is het rijk aan zet? Willem Ligtvoet, 19 april 2011

Klimaatbestendige ontwikkeling van Nederland. Is het rijk aan zet? Willem Ligtvoet, 19 april 2011 Klimaatbestendige ontwikkeling van Nederland Is het rijk aan zet? 1 Voorstudie PBL (2009) Speerpunten klimaatbestendige ruimtelijke ontwikkeling: 1. Waterveiligheid 2. Zoetwatervoorziening 3. Klimaatbestendige

Nadere informatie

Omgevingswet Beeldvormende avond 14 april 2016. De Omgevingswet. én in Veenendaal?

Omgevingswet Beeldvormende avond 14 april 2016. De Omgevingswet. én in Veenendaal? De Omgevingswet én in Veenendaal? Impact voor gemeente - Meer ruimte voor lokale initiatieven - Inspelen op wat er op lokaal niveau speelt - Beter omgaan met onzekerheden en risico s Hoe? Meer van buiten

Nadere informatie

Assetmanagement bij waterkeringen

Assetmanagement bij waterkeringen Assetmanagement bij waterkeringen Frank den Heijer NVRB symposium Assetmanagement in de publieke sector Assetmanagement bij waterkeringen Historie en context Toetsproces waterkeringen Cases: toetsronden

Nadere informatie

Tijdstip Onderwerp. 01. 10.30 Opening en mededelingen Bijgevoegd

Tijdstip Onderwerp. 01. 10.30 Opening en mededelingen Bijgevoegd Agenda bestuurlijke commissie Milieu en Mobiliteit Datum: donderdag 14 april 2011, 10.30 12.30 uur Plaats: VNG, Nassaulaan 12 Den Haag, Deetman zaal Tijdstip Onderwerp Bijlage 01. 10.30 Opening en mededelingen

Nadere informatie

Dat hiertoe onder andere het operationeel windvermogen op zee wordt opgeschaald naar 4.450 MW in 2023;

Dat hiertoe onder andere het operationeel windvermogen op zee wordt opgeschaald naar 4.450 MW in 2023; De Minister van Economische Zaken; In overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad, Overwegende, Dat op grond van richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter

Nadere informatie

Ambities verzilveren in Grevelingen en Volkerak-Zoommeer

Ambities verzilveren in Grevelingen en Volkerak-Zoommeer Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta Ambities verzilveren in Grevelingen en Volkerak-Zoommeer Rijksstructuurvisie en Programma Gebiedsontwikkeling Illustratie: Bosch-Slabbers Landschapsarchitecten Den Haag

Nadere informatie

Pagina. Samenvating 4

Pagina. Samenvating 4 Inhoudsopgave Pagina Samenvating 4 1. Inleiding 14 2. Opgave waterveiligheid en zoetwater 18 3. Veiligheid noordoostelijk deel 22 4. Veiligheid zuidelijk deel 32 5. Zoetwater Zuidwestelijke Delta 38 6.

Nadere informatie

Deltascenario s. Deltaprogramma

Deltascenario s. Deltaprogramma Deltaprogramma Deltascenario s Verkenning van mogelijke fysieke en sociaaleconomische ontwikkelingen in de 21 ste eeuw op basis van KNMI 06- en WLO-scenario s, voor gebruik in het Deltaprogramma 2011-2012

Nadere informatie

ALGEMENE VERGADERING. Relevante kaders - Waterwet - Verordening voor de Fysieke Leefomgeving Flevoland (VFL) Lelystad, 21 maart 2013

ALGEMENE VERGADERING. Relevante kaders - Waterwet - Verordening voor de Fysieke Leefomgeving Flevoland (VFL) Lelystad, 21 maart 2013 VERGADERDATUM 23 april 2013 SSO SECTOR/AFDELING STUKDATUM NAAM STELLER 3 april 2013 R.J.E. Peeters ALGEMENE VERGADERING AGENDAPUNT 12 Voorstel Kennisnemen van het projectplan voor Waterbeheerplan 3 waarin

Nadere informatie

Samenvatting SAMEN WERKEN MET WATER 9

Samenvatting SAMEN WERKEN MET WATER 9 Samenvatting De opdracht De Deltacommissie is door de regering gevraagd advies uit te brengen over de bescherming van Nederland tegen de gevolgen van klimaatverandering. Daarbij gaat het om de vraag hoe

Nadere informatie

De Klimaatbestendige Stad s-hertogenbosch

De Klimaatbestendige Stad s-hertogenbosch De Klimaatbestendige Stad s-hertogenbosch Christiaan W allet Deltaprogramm a Nieuwbouw en Herstructurering Programma van vanmiddag 12.30 u. Opening met pitches 12.45 u. Deltaprogramma Nieuwbouw en Herstructurering

Nadere informatie

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Wet algemene bepalingen omgevingsrecht Inhoud presentatie 1. Impact Wabo o o o Doelstellingen Verplichtingen Kansen 2. Inzicht in de inhoud o o o o Inhoud en reikwijdte Procedures Aandachtspunten Inwerkingtreding

Nadere informatie

LEI NO. 4 SEP i:i. iixih-lhil'l-'i'i-li-'li-'li'-l-ll INGEK.

LEI NO. 4 SEP i:i. iixih-lhil'l-'i'i-li-'li-'li'-l-ll INGEK. WATE NO. 11 I 2012.18187 LEI INGEK. 4 SEP i:i > Retouradres Postbus 90653 2509 LR Den Haag Waterschap Peel en Maasvallei De weledelgestrenge heer mr. A.M.G. Gresel Postbus 3390 5902 PJ Venlo iixih-lhil'l-'i'i-li-'li-'li'-l-ll

Nadere informatie

ALGEMENE VERGADERING. 24 april 2012 SSO

ALGEMENE VERGADERING. 24 april 2012 SSO VERGADERDATUM 24 april 2012 SSO SECTOR/AFDELING STUKDATUM NAAM STELLER 29 maart 2012 R.H. Nieuwenhuis, J. Janson ALGEMENE VERGADERING AGENDAPUNT 14 Voorstel Kennisnemen van de stand van zaken van het Deltaprogramma

Nadere informatie

Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden

Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden Verslag deelsessies Extra ROROR 16 juli 2013 Tijdens het extra ROROR op 16 juli over het Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden zijn per deelgebied de volgende onderwerpen

Nadere informatie

ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR 20 februari 2014

ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR 20 februari 2014 ONTWERP-RAADSVOORSTEL VAN BenW AAN DE RAAD VOOR 20 februari 2014 OPSTELLER VOORSTEL: Jan Zijlstra AFDELING: PORTEFEUILLEHOUDER: Pytsje de Graaf Agendapunt: No. /2014 Dokkum, 8 januari 2014 ONDERWERP: bestuurlijke

Nadere informatie

Nieuwsbrief Zoetwaterregio West-Nederland

Nieuwsbrief Zoetwaterregio West-Nederland Nieuwsbrief Zoetwaterregio West-Nederland Op weg naar de Deltabeslissing De vierde fase van het Deltaprogramma Zoetwater moet in het voorjaar van 2014 een bestuurlijk gedragen voorkeurstrategie opleveren.

Nadere informatie

Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk. rene.boeters@rws.nl

Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk. rene.boeters@rws.nl Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk rene.boeters@rws.nl Opzet presentatie > Ontstaansgeschiedenis Volkerak-Zoommeer Ro#erdam > Beheer via kunstwerken Nieuwe Maas > Wat speelt er Haringvliet Oude

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Zie het Deltaprogramma als een flexibele verzekering. Nieuwsbrief 3 2014. Aan- of afmelden voor deze nieuwsbrief?

Inhoudsopgave. Zie het Deltaprogramma als een flexibele verzekering. Nieuwsbrief 3 2014. Aan- of afmelden voor deze nieuwsbrief? Binnen de IJssel-Vechtdelta werken zes overheidspartners samen aan een waterveilige en klimaatbestendige toekomst. De provincie Overijssel, Waterschap Groot Salland, Veiligheidsregio IJsselland en de gemeenten

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

Deltaprogramma 2012. Bijlagen. Maatregelen van nu, voorbereiding voor morgen

Deltaprogramma 2012. Bijlagen. Maatregelen van nu, voorbereiding voor morgen Deltaprogramma 2012 Bijlagen Maatregelen van nu, voorbereiding voor morgen Werk aan de delta Bijlagen Deltaprogramma 2012 Maatregelen van nu, voorbereiding voor morgen 2 Deltaprogramma 2012 Bijlagen Inhoud

Nadere informatie

Ontwikkelt u nieuwbouwwoningen

Ontwikkelt u nieuwbouwwoningen Ontwikkelt u nieuwbouwwoningen in Zuid-Holland? Structin maakt het u makkelijker! Structin is het samenwerkingsverband van netbeheerders voor de coördinatie van de gecombineerde aanleg van ondergrondse

Nadere informatie

Bijlage 1: Overzicht van te integreren wetten en rechtsfiguren in de Omgevingswet (was/wordt)

Bijlage 1: Overzicht van te integreren wetten en rechtsfiguren in de Omgevingswet (was/wordt) Bijlage 1: Overzicht van te integreren wetten en rechtsfiguren in de Omgevingswet (was/wordt) 1. Wetten die in de Omgevingswet geïntegreerd gaan worden Was Belemmeringenwet Privaatrecht Crisis- en herstelwet

Nadere informatie

Deltaprogramma I IJsselmeergebied. Atlas van het IJsselmeergebied

Deltaprogramma I IJsselmeergebied. Atlas van het IJsselmeergebied Deltaprogramma I IJsselmeergebied Atlas van het IJsselmeergebied Atlas van het IJsselmeergebied I Colofon Samengesteld door: MWH B.V. www.mwhglobal.nl Fotografie: Foto kaft: Foto s Flora en Fauna: Oplage:

Nadere informatie

Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden. Samenvatting. Plan van Aanpak

Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden. Samenvatting. Plan van Aanpak Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden Samenvatting Plan van Aanpak Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Het gebied 2 Ambities 2 De opgave en kans 3 2 Doelen 4 Doel 4 Besluit 4 Studiegebied 5 3 Werkwijze 6 Kern van

Nadere informatie

agendapunt 06.06 Aan Verenigde Vergadering EVALUATIE BELEIDSNOTA GRONDWATERBEHEER

agendapunt 06.06 Aan Verenigde Vergadering EVALUATIE BELEIDSNOTA GRONDWATERBEHEER agendapunt 06.06 1008936 Aan Verenigde Vergadering EVALUATIE BELEIDSNOTA GRONDWATERBEHEER Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 25-09-2014 Kennis te nemen van de evaluatie van de beleidsnota grondwaterbeheer.

Nadere informatie

KADER. 3D bestemmingsplannen en BIM. C O N C E P T versie 2 16 april 2013

KADER. 3D bestemmingsplannen en BIM. C O N C E P T versie 2 16 april 2013 KADER 3D bestemmingsplannen en BIM C O N C E P T versie 2 16 april 2013 We have a dream Digitale informatie-uitwisseling: In de bouwketen In de vergunningenketen Tussen beide ketens Parallel Belastingaangifte:

Nadere informatie

Zaaknummer: 1395048 Agendanummer: Datum raadsvergadering: 11-05-2015 De Gemeenteraad Verzenddatum: Voorbereidingskrediet Jeugdspeelpark

Zaaknummer: 1395048 Agendanummer: Datum raadsvergadering: 11-05-2015 De Gemeenteraad Verzenddatum: Voorbereidingskrediet Jeugdspeelpark Zaaknummer: 1395048 Agendanummer: Datum raadsvergadering: 11-05-2015 Aan: De Gemeenteraad Verzenddatum: Betreft: Voorbereidingskrediet Jeugdspeelpark Inleiding In het kader van het coalitieprogramma van

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

Omgevingswet en impact voor gemeenten

Omgevingswet en impact voor gemeenten Omgevingswet en impact voor gemeenten Onderwerpen 1. Achtergrond Omgevingswet 2. Veranderingen en samenhang 3. Impactanalyse 2 Waarom een Omgevingswet? de koning wil het De Omgevingswet vereenvoudigt en

Nadere informatie

Raadsvergadering van 14 maart 2013 Agendanummer: 9.1. Onderwerp: Inrichting stelsel Zorg voor jeugd (transitie jeugdzorg)

Raadsvergadering van 14 maart 2013 Agendanummer: 9.1. Onderwerp: Inrichting stelsel Zorg voor jeugd (transitie jeugdzorg) RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 386736 Raadsvergadering van 14 maart 2013 Agendanummer: 9.1 Onderwerp: Inrichting stelsel Zorg voor jeugd (transitie jeugdzorg) Verantwoordelijk portefeuillehouder: A. Grootenboer-Dubbelman

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.7. Onderwerp: Jaarverslag 2007 van de Regionale Milieudienst West-Brabant

RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.7. Onderwerp: Jaarverslag 2007 van de Regionale Milieudienst West-Brabant RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.7 Raadsvergadering van 13 november 2008 Onderwerp: Jaarverslag 2007 van de Regionale Milieudienst West-Brabant Verantwoordelijke portefeuillehouder: W.J.M. Vissers SAMENVATTING

Nadere informatie

Ontwikkelt u nieuwbouwwoningen in Zuid-Holland?

Ontwikkelt u nieuwbouwwoningen in Zuid-Holland? Ontwikkelt u nieuwbouwwoningen in Zuid-Holland? Structin maakt het u makkelijker! Structin is het samenwerkingsverband van netbeheerders voor de coördinatie van de gecombineerde aanleg van ondergrondse

Nadere informatie

Parafering besluit PFO Ber 03-06-2013 B Conform Geparafeerd door: Dragt, J. D&H 11-06-2013 H Conform Geparafeerd door: Dragt, J.

Parafering besluit PFO Ber 03-06-2013 B Conform Geparafeerd door: Dragt, J. D&H 11-06-2013 H Conform Geparafeerd door: Dragt, J. agendapunt 3.b.1 1069670 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden WIJZIGINGSOVEREENKOMST NIEUWE DRIEMANSPOLDER Portefeuillehouder Berg, A. van den Datum 11 juni 2013 Aard bespreking Besluitvormend Afstemming

Nadere informatie

CONCEPT-BESLUITENLIJST

CONCEPT-BESLUITENLIJST CONCEPT-BESLUITENLIJST Portefeuillehouderoverleg Sociale Agenda 28 november 2014 Gemeente Naam Gemeente Naam Aanwezig: Holland Rijnland R.A. van Gelderen (voorzitter) Noordwijkerhout A. Gotink Alphen aan

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 872 Wijziging van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (verbetering vergunningverlening, toezicht en handhaving) Nr. 2 VOORSTEL VAN WET

Nadere informatie

Ondertekening Retaildeal

Ondertekening Retaildeal Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Ondertekening Retaildeal Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Minister Kamp wil met 50 gemeenten een Retaildeal sluiten, om

Nadere informatie

ļll II ii l i.»j 'i! l ľ l! l ľlľ l lľ l!ih»ll Deltacommissaris

ļll II ii l i.»j 'i! l ľ l! l ľlľ l lľ l!ih»ll Deltacommissaris Deltacommissaris > Retouradres Postbus 9Ũ653 2509 LR Den Haag Waterschap Peel en Maasvallei De weledelgestrenge heer mr. A.M.G. Gresel Postbus 3390 5902 RJ Venlo ii l i.»j 'i! l ľ l! l ľlľ l lľ l!ih»ll

Nadere informatie

De Ouderenpartij NH maakt zich ernstig zorgen over de hoogwaterveiligheid Den Oever/Afsluitdijk/Kornwerderzand

De Ouderenpartij NH maakt zich ernstig zorgen over de hoogwaterveiligheid Den Oever/Afsluitdijk/Kornwerderzand Vragen nr. 25 Aan de leden van Provinciale Staten van Noord-Holland Haarlem, 26 juni 2012 Onderwerp: vragen van de heer J.H. Leever (ONH). De voorzitter van Provinciale Staten van Noord-Holland deelt u

Nadere informatie

Bestuursovereenkomst voor het Samenwerkingsverband Wonen Regio Rotterdam

Bestuursovereenkomst voor het Samenwerkingsverband Wonen Regio Rotterdam De publiekrechtelijke rechtspersoon de gemeente (NAAM) te dezen krachtens volmacht van de burgemeester (NAAM) rechtsgeldig vertegenwoordigd door de wethouder (PORTEFEUILLE EN NAAM) op grond van het besluit

Nadere informatie

CONVENANT BESTUURLIJKE EN OPERATIONELE COÖRDINATIE DIJKRINGEN 14, 15 EN 44

CONVENANT BESTUURLIJKE EN OPERATIONELE COÖRDINATIE DIJKRINGEN 14, 15 EN 44 CONVENANT BESTUURLIJKE EN OPERATIONELE COÖRDINATIE DIJKRINGEN 14, 15 EN 44 Partijen, de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht, vertegenwoordigd door hun commissaris van de Koning, de veiligheidsregio

Nadere informatie

Hoogheemraadschap van Delfland

Hoogheemraadschap van Delfland Hoogheemraadschap van Delfland Beleidskader ten behoeve van adaptatie aan klimaatverandering Beleidsveld: Aard voorstel: 150 Besluitvormend Vergaderdatum: Agendapunt: Kenmerk VV: Aantal bijlagen: 18 december

Nadere informatie

Provinciale Staten van Noord-Holland

Provinciale Staten van Noord-Holland Provinciale Staten van Noord-Holland ` Voordracht Haarlem, Onderwerp: Kaderstelling Europabeleid door Provinciale Staten Inleiding Op 11 juni 2007 jl. is door de commissie FEPO de werkgroep Europa ingesteld.

Nadere informatie

PUNT NR. 9 VAN DE AGENDA VAN DE VERGADERING VAN HET ALGEMEEN BESTUUR D.D. 19 december 2013.

PUNT NR. 9 VAN DE AGENDA VAN DE VERGADERING VAN HET ALGEMEEN BESTUUR D.D. 19 december 2013. PUNT NR. 9 VAN DE AGENDA VAN DE VERGADERING VAN HET ALGEMEEN BESTUUR D.D. 19 december 2013. Zwolle, 20 november 2013 Nr. Bestuur-4232 Aan het algemeen bestuur Onderwerp: HWBP Plannen van Aanpak Verkenningsfase

Nadere informatie

bepalingen omgevingsrecht (Wabo)

bepalingen omgevingsrecht (Wabo) De Waterwet en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) De Waterwet en de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) Hoofdlijnen van de watervergunning en de omgevingsvergunning Waterwet integreert

Nadere informatie

Met de brief in de bijlage stellen we de raad op de hoogte van de meest actuele stand van zaken.

Met de brief in de bijlage stellen we de raad op de hoogte van de meest actuele stand van zaken. Collegevoorstel Openbaar Embargo tot 9 juni 2015 Onderwerp Giro d Italia Programma Cultuur & Cultuurhistorie & Citymarketing Portefeuillehouder B. van Hees Samenvatting Eind juni vindt de persaankondiging

Nadere informatie

Datum. Betreft. Geachte heer Rozendaal,

Datum. Betreft. Geachte heer Rozendaal, > Retouradres Postbus 20952 2500 EZ Den Haag COLLEGE VAN RIJKSADVISEURS Stuurgroep Zuidwestelijke Delta De heer Jan-Nathan Rozendaal Programmadirecteur Postbus 5014 4330 KA Middelburg Korte Voorhout 7

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Almere (Flevoland)

GEMEENTEBLAD Officiële publicatie van Gemeente Almere (Flevoland) Voorstel aan Burgemeester en Wethouders Voorblad Astrid van Dijk (036) 5277377 7 January 2016 Pagina 1/9 Parafen: Onderwerp Aanvulling op de Aanvulling van het Aanwijzingsbesluit toezichthouders Afdeling

Nadere informatie

Commissie Verkeer en Vervoer vergadering 17 januari 2007. agendapunt 7

Commissie Verkeer en Vervoer vergadering 17 januari 2007. agendapunt 7 Commissie Verkeer en Vervoer vergadering 17 januari 2007 agendapunt 7 Onderwerp: OV-chipkaart: Stand van zaken, actuele planning en communicatie; Afspraken decentrale overheden inzake gezamenlijke elementen

Nadere informatie

Water en Natuur: Een mooi koppel!

Water en Natuur: Een mooi koppel! Water en Natuur: Een mooi koppel! Onderzoek naar de succesfactoren, belemmeringen en kansen voor het meekoppelen van water en natuur Tim van Hattum (Alterra Wageningen UR) Aanleiding Deltaprogramma gaat

Nadere informatie

M.k.g. afwezig: De heer I.G. Mostert (vanaf punt 3) en mevrouw T. Veninga (gemeente Nieuwkoop).

M.k.g. afwezig: De heer I.G. Mostert (vanaf punt 3) en mevrouw T. Veninga (gemeente Nieuwkoop). Concept - BESLUITENLIJST Vergadering portefeuillehoudersoverleg Economische Zaken d.d. 15 februari 2012 Aanwezig (leden PHO EZ): gemeente Alphen aan den Rijn: de heer T. Hoekstra gemeente Noordwijkerhout:

Nadere informatie

Advies Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden

Advies Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden Advies Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden Stuurgroep Rijnmond-Drechtsteden Colofon Dit is een uitgave van Deltaprogramma Rijnmond-Drechtsteden Uitgevoerd door Programmateam

Nadere informatie

Aan: Het college van Gedeputeerde Staten Provincie Noord-Brabant Postbus 90151 5200 MC s HERTOGENBOSCH. Geachte college,

Aan: Het college van Gedeputeerde Staten Provincie Noord-Brabant Postbus 90151 5200 MC s HERTOGENBOSCH. Geachte college, Aan: Het college van Gedeputeerde Staten Provincie Noord-Brabant Postbus 90151 5200 MC s HERTOGENBOSCH Uw kenmerk : Datum : 13 oktober 2011 Ons kenmerk : DZH/RO/Wonen 2011-668 Contactpersoon : P. Vermeulen

Nadere informatie

Zoete kansen in de polder

Zoete kansen in de polder Zoete kansen in de polder Nieuwsbrief Woensdag 10 oktober vond het Regiodebat plaats over de bestuurlijke keuzes in de zoetwatervoorziening in laag West- Nederland. Dit debat focust op de verzilting, verzilting

Nadere informatie

VOOROVERLEGNOTITIE 150 KV-VERBINDING DINTELOORD-ROOSENDAAL

VOOROVERLEGNOTITIE 150 KV-VERBINDING DINTELOORD-ROOSENDAAL VOOROVERLEGNOTITIE 150 KV-VERBINDING DINTELOORD-ROOSENDAAL PROVINCIE NOORD-BRABANT 4 juni 2012 076445727:0.8 - Definitief B01055.000582.0100 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Overzicht reacties... 3 2 s in

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

iiiiiiiiiiiiiniiiiihii Oosterhout 2 mi m gemeente Aan de gemeenteraad r.van.haaf@oosterhout.nl IO.1431088 Zienswijze project A27 Houten Hooipolder

iiiiiiiiiiiiiniiiiihii Oosterhout 2 mi m gemeente Aan de gemeenteraad r.van.haaf@oosterhout.nl IO.1431088 Zienswijze project A27 Houten Hooipolder WW w iiiiiiiiiiiiiniiiiihii gemeente Oosterhout Aan de gemeenteraad 2 mi m Uw kenmerk Ons kenmerk IO.1431088 In behandeling bij r.van.haaf@oosterhout.nl Onderwerp Zienswijze project A27 Houten Hooipolder

Nadere informatie

Project ZON. Hoofdvraag. Uitvoering. Regionale afstemming op en inbreng Deltaprogramma. Samenwerking met regio Zuid

Project ZON. Hoofdvraag. Uitvoering. Regionale afstemming op en inbreng Deltaprogramma. Samenwerking met regio Zuid Project ZON Hoofdvraag huidige droogte situatie (2010) gevolgen van de klimaatverandering (2050) zinvolle maatregelen Uitvoering gebied Regio-Oost aansturing vanuit RBO projectgroep Regionale afstemming

Nadere informatie

Project Mainportontwikkeling Rotterdam Procedurewijzer

Project Mainportontwikkeling Rotterdam Procedurewijzer Project Mainportontwikkeling Rotterdam Procedurewijzer meer ruimte voor haven verbetering kwaliteit leefomgeving 2 Projecten voor haven en leefomgeving procedures voor de uitvoering Het Project Mainportontwikkeling

Nadere informatie

: Nieuw belastingstelsel

: Nieuw belastingstelsel A L G E M E E N B E S T U U R Vergadering d.d. : 7 september 2011 Agendapunt: 7 Onderwerp : Nieuw belastingstelsel KORTE SAMENVATTING: In het Bestuursakkoord Water is overeengekomen dat de waterschappen

Nadere informatie

Ondergrondse opslag. Kansen en dilemma s

Ondergrondse opslag. Kansen en dilemma s Ondergrondse opslag Kansen en dilemma s Nut en noodzaak? 2 Historisch perspectief Aanname alles is optimaal geregeld, water volgt functie; Nu voldoende water door externe aanvoer; Weinig urgentie voor

Nadere informatie

Agenda. Openbare vergadering van. Datum en tijdstip 15 september 2015 16:00 uur. Algemeen Bestuur GR Bleizo

Agenda. Openbare vergadering van. Datum en tijdstip 15 september 2015 16:00 uur. Algemeen Bestuur GR Bleizo Agenda Openbare vergadering van Algemeen Bestuur GR Bleizo Datum en tijdstip 15 september 2015 16:00 uur Gemeente Lansingerland - Dhr. A. Abee (voorzitter) - Dhr. J. Heuvelink - Dhr. S.A.F. Fortuyn Gemeente

Nadere informatie

Omgevingswet SIKB Kennisdag AMvB s

Omgevingswet SIKB Kennisdag AMvB s Omgevingswet SIKB Kennisdag AMvB s 11 februari 2016 Wim van Gelder Hier komt tekst SIKB kennisdag AMvB s 11 februari Hier komt 2016 ook tekst Omgevingswet Art. 1.3: doelstelling: met het oog op een duurzame

Nadere informatie

Actie/info Onderwerp Besluit

Actie/info Onderwerp Besluit BESLUITENLIJST van de vergadering van burgemeester en wethouders d.d. 5 april 2011. Aanwezig: H.H. Jonker, burgemeester T.A. Stoop, wethouder G.B. van der Vlies, wethouder F.J. van de Velde, wethouder

Nadere informatie

Aanwijzingsbesluit Uniforme bebouwde kom Heemskerk 2014

Aanwijzingsbesluit Uniforme bebouwde kom Heemskerk 2014 Aanwijzingsbesluit Uniforme bebouwde kom Heemskerk 2014 30 maart 2015 BIVO/2015/30132 *Z0173C6BD0A* Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen 5 Artikel 1 Begripsomschrijving 5 Artikel 2 Doelstelling

Nadere informatie

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 2 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Bestuurlijke overeenkomst voor Samenwerking

Nadere informatie

Archeologiebeleid en de Omgevingswet Heleen van Londen

Archeologiebeleid en de Omgevingswet Heleen van Londen Archeologiebeleid en de Omgevingswet Heleen van Londen Omgevingswet 2018? De overheid wil regels voor ruimtelijke plannen vereenvoudigen en samenvoegen Doel: makkelijker maken om bouwprojecten te starten

Nadere informatie

agendapunt 3.b.6 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden SAMENWERKINGSOVEREENKOMST WATER RIJSWIJK-ZUID Datum 7 november 2011

agendapunt 3.b.6 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden SAMENWERKINGSOVEREENKOMST WATER RIJSWIJK-ZUID Datum 7 november 2011 agendapunt 3.b.6 971464 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden SAMENWERKINGSOVEREENKOMST WATER RIJSWIJK-ZUID Portefeuillehouder Berg, A. van den Datum 7 november 2011 Aard bespreking Besluitvormend

Nadere informatie

Welke informatie wordt bij het risico-oordeel getoond?

Welke informatie wordt bij het risico-oordeel getoond? Welke informatie wordt bij het risico-oordeel getoond? Het risico-oordeel richt zich op primaire en regionale waterkeringen. Primaire waterkeringen beschermen tegen een overstroming uit zee, de grote meren

Nadere informatie

Omgevingswet en Erfgoedwet: een nieuw kader voor cultureel erfgoed

Omgevingswet en Erfgoedwet: een nieuw kader voor cultureel erfgoed Omgevingswet en Erfgoedwet: een nieuw kader voor cultureel erfgoed 2 oktober 2014 Monique Krauwer Directie Erfgoed en Kunsten Inhoud Omgevingswet en Erfgoedwet Cultuurhistorie in de Omgevingswet Wat vindt

Nadere informatie

Natuurlijke Klimaatbuffer Ooijen-Wanssum. Natte natuur voor droge voeten

Natuurlijke Klimaatbuffer Ooijen-Wanssum. Natte natuur voor droge voeten Natuurlijke Klimaatbuffer Ooijen-Wanssum Natte natuur voor droge voeten Marcel Vermeulen projectleider / projectcoördinator Staatsbosbeheer regio Zuid Projectenbureau initiëren, begeleiden, uitvoeren extern

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

655070 rapportage Toezichtinformatie 2014

655070 rapportage Toezichtinformatie 2014 Heemstede De raad van de gemeente Heemstede Postbus 352 2100 AJ HEEMSTEDE Verzenddatum Bijlage Ons kenmerk Betreft 1 4 JULI 2015 655070 rapportage Toezichtinformatie 2014 Geachte raad, Op 1 oktober 2012

Nadere informatie

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Rijkswaterstaat beheert de grote rivieren in Nederland. Het stuwensemble Nederrijn en Lek speelt hierin een

Nadere informatie

PROVINCIALE COMMISSIE LEEFOMGEVING (PCL) UTRECHT

PROVINCIALE COMMISSIE LEEFOMGEVING (PCL) UTRECHT 1 PROVINCIALE COMMISSIE LEEFOMGEVING (PCL) UTRECHT Aan: Gedeputeerde Staten van Utrecht en Provinciale Staten van Utrecht Pythagoraslaan 101 3508 TH Utrecht Datum: 1 oktober 2009 Ons kenmerk: PCL 2009/05

Nadere informatie

Waterschap De Dommel. Waterberging. De visie tot 2050 op hoofdpunten

Waterschap De Dommel. Waterberging. De visie tot 2050 op hoofdpunten Waterschap De Dommel Waterberging De visie tot 2050 op hoofdpunten Inhoud 2 De waterbergingsvisie van Waterschap De Dommel; doel, kader en status 4 Werknormen wat zijn dat? 5 Waterschap De Dommel kan niet

Nadere informatie

Postadres Bezoekadres Besluit Overwegingen

Postadres Bezoekadres Besluit Overwegingen Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier Tav: dhr. J. Schaminee Bevelandseweg 1 1703 AZ Heerhugowaard Postadres Postbus 200 1790 AE Den Burg Bezoekadres Emmalaan 15 1791 AT Den Burg T 14 0222 F 0222

Nadere informatie

Een nieuwe omgeving voor de archeologie: de Omgevingswet als kader.

Een nieuwe omgeving voor de archeologie: de Omgevingswet als kader. Een nieuwe omgeving voor de archeologie: de Omgevingswet als kader. 25 september 2013 SIKB OCW/ Directie Cultureel Erfgoed Monique Krauwer Hoe zat het ook alweer met de Omgevingswet? 40 ruimte-gerelateerde

Nadere informatie

Swung-2. Voortgang en ontwikkelingen. Toon Giele Ton Bos

Swung-2. Voortgang en ontwikkelingen. Toon Giele Ton Bos Swung-2 Voortgang en ontwikkelingen Toon Giele Ton Bos Stand van zaken Voortgang Swung-1 voor rijksinfra in Wet milieubeheer sinds 1 juli 2012 Regeling decentrale wegen en industrie in Swung-2 Uitvoering

Nadere informatie