DOPINGDOSSIER TC TUBANTIA ATLETIEK

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DOPINGDOSSIER TC TUBANTIA ATLETIEK"

Transcriptie

1 DOPINGDOSSIER TC TUBANTIA 72 topsporters uit deze regio kregen 3 vragen. 1. Hoe vaak word je gecontroleerd op doping? 2. Heb je ooit gebruikt? 3. ATLETIEK 1. Wouter de Boer (31) atletiek Enschede 1.,,Eén keer ben ik out-of competition getest. Dat was in Toen stond er een dopingcontroleur op de stoep, onverwacht. Hij ging met me mee de WC in toen ik moest plassen. Ze willen zeker weten dat je niet een zakje leeggiet in het potje. Maar ik hoef geen whereabouts in te vullen, heb geen topsportstatus. In totaal bij wedstrijden ben ik zo n tien keer gecontroleerd. En ja, elke keer waren mijn waardes goed. 2.,,Nee, dan had ik wel wat harder gelopen. Als ik zie dat Michael Boogerd een rekening van kreeg voor zijn doping, dan is het ook onbetaalbaar voor atleten als ik. Bovendien zou ik niet weten hoe ik er aan kan komen. Wel heb ik, binnen de marges van wat mag, geprobeerd rode bietensap te drinken vlak voor een race en heb ik cafeïnepillen gebruikt. Maar dat hielp bij mij niet. 3.,,Zeker niet. De 1500 meter, mijn afstand, wordt ook wel dé EPO-afstand in de atletiek genoemd. Op 1500 meter gaat uithoudingsvermogen een grote rol spelen en kan EPO enorm helpen. Het zou mij niet verbazen als meer dan de helft, vijftig procent dus, gebruikt. Er is ook wel eens iemand gepakt. Als diegene dan vertelde dat hij al tien jaar gebruikte, doet mij dat het ergste vermoeden. Dat betekent dus dat je heel lang rond kan lopen zonder gepakt te worden. Natuurlijk zie en hoor ik verdachte dingen. Laatst op het WK won een hardloper uit Turkije opeens zilver, terwijl je hem het hele jaar niet gezien of gehoord had. Dat vind ik erg verdacht. Extra: Ik loop hard omdat ik het uiterste uit mezelf wil halen. Maar heb daarnaast ook een maatschappelijke carrière. Voor die jongens uit Kenia is hardlopen puur overleven. Dan snap ik ook wel dat zij er niet zo mee zitten om vals te spelen. In mijn situatie is het t niet waard, ik zou mijn gezondheid er niet voor op het spel zetten. Maar dat die Kenianen het doen snap ik wel. Ik sta er ook niet veroordelend tegenover, weet niet wat ik in hun situatie had gedaan. Ik weet dat het en dat het me elke race een paar plaatsen kost. Maar het hoort er inmiddels bij. 2. Ingrid Prigge (49) marathon Borne 1.,,Niet meer, daarvoor is mijn niveau nu te laag. In mijn topperiode, 2006/2007, ben ik twee keer gecontroleerd op doping. Dat was na een wedstrijd. Ik was wel redelijk naïef, want na mijn eerste controle kwam ik er pas achter dat neusspray bijvoorbeeld niet mag. Daar had ik me toen pas in verdiept. 2.,,Niet dat ik weet in ieder geval. Ik heb wel eens een vitaminepilletje en een ijzertabletje genomen, maar dat was het dan ook. Ik loop het beste op pannenkoeken. 3.,,Ja. Ik heb geen enkele aanleiding om te denken dat het niet zo is. De Afrikaanse hardlopers? Die kunnen wel eens naïever zijn dan wij. Bij wielrennen is het toch anders, daar fietsen ze dagen achtereen. De marathon loop je één keer in de zoveel tijd. Het is misschien naïef gedacht, maar marathonlopers zijn een ander slag mensen.

2 AUTOSPORT 3. Dennis Kuipers (rallysport) 1.,,Ik ben zelf nooit gecontroleerd. Maar toen ik de rally s voor het wereldkampioenschap reed moest ik wel een schema invullen waar ik precies verbleef. Hoe dat ook alweer? Ja, de whereabouts. Die lijst moest ik al drie maanden van tevoren invullen. Er werden ook wel rijders gecontroleerd, steekproefsgewijs.'' 2.,,Nee, ik heb nooit gebruikt. Dat zou ik ook beslist niet willen.'' 3.,,Ik denk het wel, ik ben er tenminste nooit mee in aanraking gekomen.'' 4. Peter van Merksteijn junior (rallysport) 1.,,Ik moest, toen ik aan het wereldkampioenschap meedeed, een lijst invullen waar ik verbleef. Hoe dat ook alweer? Oja, de whereabouts. Ik heb dat nooit ingevuld, want ik wist dat ik toch nooit gecontroleerd zou worden. Ze hielden alleen de jongens die helemaal voorin eindigden, in de gaten. Ik eindigde wel een paar keer in de top tien, maar hoorde daar niet bij. Die lijst moest je voor het hele seizoen invullen en zonodig kon je aanpassen waar je zat. Laat maar zitten, dacht ik. Want ik wist dat een controle toch zou uitblijven. Dan doe je er ook niet zoveel moeite meer voor.'' 2.,,Nee, ik denk ook niet dat het prestatieverhogend werkt. Ja, misschien zijn er middelen die je concentratie verhogen. Maar middelen die je kracht verbeteren, hebben voor rallyrijders geen zin.'' 3.,,Mijn sport is sowieso schoon, daar ga ik wel vanuit.'' BADMINTON 5. Marco de Jager (22) badminton Wierden 1.,,Ik ben ooit één keer gecontroleerd. Dat was in de Nederlandse competitie. In Duitsland ben ik nog nooit getest op doping. Bij grote toernooien word je er wel vanaf de halve finale standaard uitgepikt. 2.,,Nee, maar ik ben er wel bewust mee bezig. In de zin van: wat mag en wat niet? Ik gebruik bijvoorbeeld vitaminepillen die zijn goedgekeurd door de dopingautoriteit. Ik sta achter de stelling: met doping win je nooit. 3.,,Dat geloof ik echt, ja. Ik hoor ook nooit geruchten dat er iets gebruikt zou zijn bij ons. Ik denk echt dat badminton schoon is. Je kunt je afvragen of het zin heeft bij ons. Een wedstrijd bij ons duurt 20 tot 25 minuten, een tennispartij soms wel meer dan vier uur. Dat is in duurvermogen een groot verschil. BASKETBAL 6. Sharon Beld Aan het begin van ieder seizoen moeten we een formulier invullen dat we geen doping gebruiken danwel zullen gebruiken. Volgens mij is dat op last van de internationale bond, de FIBA. Zeker in Duitsland zijn ze daar heel precies in. Bij mijn Duitse club krijgen we twee of drie keer per jaar bezoek van een controleur. Meestal worden er dan twee speelsters uitgeloot, een Duitse en een buitenlandse. Bij het Nederlands team is er meestal een keer per jaar een controle voor twee speelsters. Ik ben nooit aan de beurt geweest maar mijn zus Myrthe wel. Ik denk dat het in het basketbal nauwelijks voorkomt. Ik weet dat er in Duitsland een paar zijn geweest die betrapt zijn nadat ze wiet hadden gerookt. Nou, die zijn meteen zwaar gestraft, daar zijn ze hier niet mals mee, dus je laat het wel uit je hoofd. Los daarvan lijkt het me niet erg veel te helpen in basketbal. Alleen in de NBA in Amerika, daar zou het weleens kunnen. Die spelen in korte

3 tijd zoveel wedstrijden en daar wordt zoveel geld verdient. Bovendien is de cultuur daar anders, dus daar zou het best kunnen. Heb jij ooit doping gebruikt? Nee. 7. Sharon Lammerink Ik ben nog nooit gecontroleerd. Ik weet ook niet of er in de eredivisie controles zijn, ik heb het in ieder geval nog nooit meegemaakt. Ik weet wel dat er bij de nationale seniorenteams weleens gecontroleerd wordt. Ik denk het wel. Ik ken geen dopinggevallen en ik zou ook niet weten wat voor voordeel je er van zou hebben. Ik denk dat wij in Nederland het basketbal ook nog meer als een spelletje zien waarin je wel wilt winnen natuurlijk maar waarvoor je niet naar verboden middelen gaat grijpen. Er gaat ook niet zoveel geld in om als bijvoorbeeld te NBA. Heb jij ooit doping gebruikt? Nee. En dat ga ik ook niet doen. Waarom zou ik, waarvoor? Als ik gepakt word, ben ik ook nog eens de Sjaak. Nee, dankjewel. BILJARTEN 8. Erik Vijverberg (biljarten) 1.,,Ik ben nooit gecontroleerd. Ik heb er weleens van gehoord, maar dat is het. 2.,,Nee, nooit. Ik maak ook sterk of het in onze sport effect zou hebben. Mogelijk dat rustgevende middelen helpen. 3.,,Ja, dat durf ik rustig te zeggen. Op een geval na: er is een Belgische driebander in 2011 betrapt op cocaïnegebruik en geschorst voor acht jaar. Maar ik vraag me af of cocaïnegebruik je helpt bij biljarten. BOKSEN 9. Peter Müllenberg boksen Almelo 1.,,Jaarlijks zo n vier tot vijf keer, dit jaar nog niet. Ik heb een B-status, dus ik moet de whereabouts invullen. Ze zijn altijd welkom om te controleren. Vorig jaar won ik op het NK, maar werd de nummer twee voor controle geloot. Was ik wel blij mee, want ik kan na een wedstrijd moeilijk plassen. 2.,,Ik heb nog nooit gebruikt en het is me nog nooit aangeboden. Het enige wat ik wel eens gebruik, zijn herstelmiddelen. Ik koop alleen door het NOCNSF goedgekeurde producten, die dopingvrij zijn. Daar let ik heel goed op. Je zult maar een product gebruiken waarin iets zit wat op de lijst met verboden middelen staat. Een eerste overtreding betekent een schorsing van een jaar, een tweede overtreding betekent levenslang geschorst. Dat wil je toch niet? 3.,,Ik durf te zeggen dat mijn sport, het Olympisch boksen, schoon is. Rond kickboksen hangt een negatief imago, wij amateurboksers willen juist de sport schoon beoefenen. Zijn daar heel bewust mee bezig. Bovendien gaat er in het amateurboksen ook zo weinig geld om, dat het ook niet lonend is om geld in doping te investeren. Het profboksen is een ander wereldje. Zo n tien tot vijftien jongens verdienen grof geld. Een ander groot verschil is dat bij het Olympisch boksen een partij drie rondes duurt, bij het profboksen twaalf. DAMMEN

4 10. Marino Barkel (dammen) 1.,,Een keer tijdens het Nederlands kampioenschap van Destijds was er sprake van dat dammen misschien een olympische sport zou worden. Daarom eiste het NOC*NSF dat ook bij het dammen op dopinggebruik werd gecontroleerd. Daar werd onder de dammers nogal wat lacherig over gedaan. Ik keek er niet raar vanop dat ik moest plassen. Er waren veertien deelnemers aan het NK en daarvan zouden er drie gecontroleerd worden. Dat is dus een kans van 1 op 4,7. Achteraf kreeg ik schriftelijk te horen dat er niets gevonden was.'' 2.,,Nee. Ik zou ook niet weten of het bij dammen echt helpt.'' 3.,,Ik durf zeker te stellen dat er door dammers niet gebruikt wordt. Ik heb ook nooit gehoord dat er iemand positief getest werd.'' DARTS 11. Christian Kist (darts) 1.,,Nog niet. Ik heb weleens gehoord dat anderen gecontroleerd werden. Bijvoorbeeld bij de Zuiderduin Masters in Egmond aan Zee. En het zal ook vast wel bij de Lakeside gebeuren, maar ik ben zelf nooit gevraagd voor een controle.'' 2.,,Nee, nooit. Ik zou het ook nooit doen, want ik denk dat het niet helpt.'' 3.,,Ik ga er niet vanuit. Maar je weet het nooit. Soms zie je weleens vreemd gedrag bij een andere darter, maar ik denk dan niet meteen aan dopinggebruik.'' GOLF 12. Jurrian van der Vaart golf Almelo 1.,,Sinds ik profspeler ben geworden nooit meer. Als amateur regelmatig, ook thuis. Ik denk zo n zes keer per jaar. 2.,,Als amateurspeler heb ik wel een in opdracht van de Nederlandse golfbond door DSM ontwikkeld poedertje gebruikt, dat straaljagerpiloter ook nemen om hun concentratie te vergroten. Ik werd daar rustiger van, meer ontspannen. In golf is dat van essentieel belang. 3.,,Ik hoop het, maar denk van niet. Wel op het gebied van kracht- en duurversterkers, maar niet als het gaat om middelen op het mentale vlak. Er zijn genoeg middelen om je zenuwen en concentratie beter in bedwang te houden als je boven een balletje staat. Golf is een sport van millimeters. Als je dan je zenuwen en twijfels uit kunt schakelen, dan heb je daar zeker voordeel bij. 13. Tim Sluiter golf Enschede 1.,,Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet zo goed weet hoe vaak, maar zelf word ik denk ik een keer per jaar randomly gecontroleerd. Na je ronde wordt je meteen apart genomen zodat je er niet onderuit kan. Misschien dat ze het drie tot vier keer per jaar doen. Maar alleen in competition. Het zou misschien vaker kunnen, maar weet niet of het nodig is. Denk wel dat het vaker gaat gebeuren in verband met de Olympische Spelen over vier jaar. 2.,,Ik heb zelf nog nooit doping gebruikt en het is mij ook nog nooit aangeboden. En natuurlijk ben je nieuwsgierig naar de werking ervan, maar zou het zelf nooit gebruiken. Het is wel interessant om te weten wat zou helpen in het golf en of het überhaupt zin heeft. 3.,,Ik heb geen idee of mijn sport schoon is. Ik heb nog nooit vermoedens gehad dat iemand het gebruikt. Wel denk ik dat de kans klein is dat niemand gebruikt, maar dat zal de toekomst wel uitwijzen. Maar over het algemeen denk ik dat, als er al gebruikt word, het niet veel zou zijn. En

5 zoals ik eerder ook al zei niemand die het mij heeft aangeboden, dus verwacht dat dat bij anderen ook zo zal zijn. HANDBAL 14. Lynn Knippenborg Dat zal zo n twee keer per jaar zijn. Het is dan bij de club, meestal in de play-offs en dan worden er twee speelsters uitgeloot. En vrijwel komt mijn nummer eruit, ze moeten me kennelijk wel hebben. Bij die controles krijg je meestal ook een boekje met wat wel en niet mag. Bij de club zelf wordt daar eigenlijk niet veel aan gedaan. Toen we op de Handbalacademie zaten, kregen we er weleens informatie over, kan ik me herinneren. Ik denk het wel. Ik kan me 1 geval van een positieve controle in Nederland herinneren van een paar jaar geleden en die is toen voor twee jaar geschorst. Ik zou niet weten wat ik beter kan worden van doping. Sterker? Misschien. Maar daar doe ik gewoon krachttraining voor. Handbal is in Nederland ook vooral een hobby. Ja, in het buitenland kunnen speelsters er wel van leven. Ik ken er wel een paar die daar spelen maar ook daar is doping volgens mij geen thema. Heb jij ooit doping gebruikt? Nee. En ik ga het ook nooit doen. Ik vraag nu al in de apotheek als ik iets haal of er geen verboden middelen in zitten. Ik ben wat dat betreft echt een schijterd, ik moet er niet aan denken dat ik moet leven met het idee dat ik wat genomen heb en dat ik gepakt kan worden. 15. Martine Smeets In totaal nu twee of drie keer, denk ik. Als team worden we gemiddeld twee keer per jaar gecontroleerd, meestal als er iets op het spel staat zoals bij de bekerfinale of bij de play-offs om de nationale titel. Ik denk het wel. Ik ken maar een handballer die ooit gepakt is, maar volgens mij was dat ook nog omdat hij verkeerde vitaminen had genomen of iets verkeerds had gegeten. Doping is eigenlijk geen thema in het handbal, voor zover ik weet. Handbal is bovendien een teamsport, ik zie ook het voordeel niet wanneer je als individuele speelster dat zou doen. Dan zou je het eigenlijk als compleet team het moeten doen. Heb jij ooit doping gebruikt? Nee. Ik zie het nut er niet van in. Je houdt jezelf voor de gek als je op die manier moet presteren. En bovendien: het is een teamsport. Als ik dan gepakt wordt, dupeer ik een compleet team. En dat zou ik nog erger vinden dan dat ik zelf aan de schandpaal zou worden genageld. JUDO 16. Myrthe Nagel (judo) 1.,,Ik ben een keer gecontroleerd, bij het Nederlands kampioenschap voor senioren in november De finalisten werden toen gecontroleerd. Later kreeg ik een bericht dat ik schoon was.'' 2.,,Nee, zeker niet.'' 3.,,Naar mijn idee wel, maar je weet het nooit zeker. Ik heb nooit gesignaleerd dat er wel werd gebruikt. Ik kreeg wel dopingvoorlichting bij een trainingsstage van de judobond. Daar werd je bijvoorbeeld verteld dat bepaalde supplementen op dopinglijst stonden. MOTORSPORT

6 17. Ernst Dubbink (motorracen) 1.,,Tot nu toe ben ik zelf nog nooit gecontroleerd. Ik heb wel gehoord dat andere coureurs geïnspecteerd werden. Maar controles zijn er in onze sport heel zelden, ik weet van twee, drie gevallen.'' 2.,,Nee. Ik weet ook niet of het voordelig zou werken. Misschien dat je van sommige middelen iets scherper wordt.'' 3.,,Ik denk wel dat onze sport schoon is. Ik heb er ook nooit van gehoord dat iemand iets gebruikte.'' 18. Ceriel Klein Kromhof (motorcross) 1.,,Toen ik nog bij de nationale selectie zat, twee a drie keer per jaar. Maar sinds ik al twee jaar geen status meer heb, ben ik ook nooit meer gecontroleerd.'' 2.,,Nee, ik wil het ook niet. Motorcrossen is geen wielrennersspelletje. Je moet zorgen dat je conditioneel in orde bent en vooral dat je tempo goed. Als dat niet zo is, heeft het ook geen zin te gaan crossen.'' 3.,,Dat is moeilijk te zeggen. Ik weet het niet. Soms betwijfel ik of bepaalde crossers gebruiken. Bij sommige zware wedstrijden, zoals die voor het wereldkampioenschap, zie je soms iemand ontzettend goed rijden die twee weken daarvoor nog helemaal niet vooruit kwam. Daar zet je dan wel vraagtekens bij.'' PAARDENSPORT 19. Gerco Schröder (springruiter) Daar is geen vast aantal keren aan te hangen. Tijdens de Olympische Spelen ben ik twee keer gecontroleerd, daarbuiten niet of nauwelijks, ik denk een keer of vier nu. De paarden worden veel vaker gecontroleerd. Bij elke proef die we op een internationaal concours doen worden er een paar paarden gecontroleerd. Ik denk dat ieder paard van mij vier keer per jaar gecontroleerd wordt. Het hele dopinggebeuren concentreert zich bij ons vooral rond de Olympische Spelen. In Londen is ook enorm veel gecontroleerd. In de aanloop naar Londen moest ik ook whereabouts invullen, daarna niet meer. In Athene en Hong Kong zijn wat gevalletjes geweest, waarschijnlijk heeft dat er mee te maken. Ik denk trouwens niet dat er nog een ruiter of amazone is die het risico wil nemen. De straffen zijn extreem, als je in de fout gaat, lig je er twee jaar uit. Dat kan niemand zich veroorloven. Nee, er zijn dopinggevallen in onze sport. Maar ik denk dat het gros komt door onwetendheid, met name op lager niveau. Daar weten ruiters en vooral ook grooms vaak niet wat wel en niet mag. Als daar een paard zich heeft gestoten in de stal, wordt er vaak een zalfje op gedaan, zonder dat men weet wat er precies inzit. Bij ons op de stal weet iedereen wel welke zalfjes wel en niet mogen, als kun je nooit alles uitsluiten. Er zijn ook al een aantal dopinggevallen in korte tijd geweest. Bleek het te komen van voer waar iets verkeerds inzat. Heb jij (bij jouw paarden) ooit doping gebruik? Nee. Ik zou niet weten hoe het me zou helpen. En ik zou veel te bang zijn om gepakt te worden. In Londen had ik last van mijn maag en toen heb ik een maagtablet genomen. Nergens over nagedacht. Maar toen ik als medaillewinnaar naar de dopingcontrole moest, dacht ik er opeens weer aan en sloeg me de schrik om het hart. Er zal toch niets in die maagtablet hebben gezeten? 20. Jeroen Dubbeldam (springruiter) Ikzelf niet zo heel vaak, ik schat een keer per jaar. Toevallig ben ik twee weken geleden nog gecontroleerd, niet op concours maar gewoon thuis, out-of-competition dus. Maar de paarden zijn veel vaker aan de beurt. Ik denk elke twee, drie weken wel een keer.

7 Nee, want er zijn dopinggevallen. Maar ik denk niet dat op dit niveau veel mensen het risico willen lopen. Er is in de paardensport een zero-tolerance beleid, niet zoals bij het wielrennen dat je tot een bepaald niveau bepaalde producten mag gebruiken. Als er ook maar het minste of geringste gevonden wordt, ben je de klos. Neem het voorbeeld van mok, dat zijn kloofjes die paarden weleens hebben in de holte van hoef, vooral in de winter als het vriest. Daar is een zalf voor die heel erg goed helpt maar die staat op de lijst met verboden middelen. De zalf die wel mag, helpt niet of nauwelijks. Dan kun je die goede zalf er wel opsmeren maar hoe laat zijn er nog sporen van te vinden? Dus gebruik je het maar niet. Heb jij (bij jouw paarden) ooit doping gebruik? Is alcohol ook doping? Nee. Ik heb een keer in de rats gezeten, dat was na de Olympische titel in Sydney. Ik had voor op de lange vlucht naar Australië een strip slaaptabletten gekregen van de zus van Jos Lansink, die stewardess is. Ik had ze niet gebruikt, tot de avond voor de finale in Sydney. Anky van Grunsven had net goud gewonnen en het zou flink feest worden in ons huis. Toen heb ik er eentje genomen. Nergens bij nagedacht, totdat ik na de titel bij de dopingcontrole zat en er opeens weer aan dacht: het zal toch niet waar zijn. Ik heb meteen de arts, dr. Kessel gevraagd, maar ik wist niet wat voor merk het was. Pas toen ik terug was op de kamer en dr Kessel zei dat het geen kwaad kon, kon ik echt feestvieren. 21. Gert-Jan Bruggink (springruiter) De laatste jaren niet zoveel meer omdat ik niet in het A-kader zat. Vorig jaar bij het NK was de laatste keer. En voor de Olympische Spelen van Athene ben ik wel vaker gecontroleerd. Ik geloof niet dat onze sport echt een slechte reputatie heeft. Er zijn internationaal wel wat dopinggevallen geweest. Maar als je dat afzet tegen de hoeveelheid paarden en wedstrijden die er zijn, dan is dat zeer gering. En de meeste gevallen doen zich voor op lager niveau, meestal uit onwetendheid. De tijden zijn wel veranderd. Als je vroeger een paard kocht, kreeg je er een pot met pijnstiller bij. Elke dag een schepje in het voer en je paard doet het geweldig, zeiden ze dan. Die tijd is echt geweest. We hebben vorige week op stal nog een bijeenkomst gehad met de medewerkers hier op stal. Niet specifiek over doping maar wel over hoe je met paarden en hun gezondheid omgaat. Zo van: weten jullie wat je doet en weten jullie wat de gevolgen zijn als je iets verkeerd gebruikt of geeft? Mijn vrouw Pia weet daar nog veel meer van, zij is de medicijnvrouw hier. Het luistert tegenwoordig heel nauw. Of ik bang ben dat een concurrent iets uithaalt op een concours? In het springen valt dat wel mee, denk ik. Maar ik weet dat er in de dressuur grooms zijn die s nachts bij de paarden in de stal moeten blijven slapen. Heb je zelf ooit doping gebruikt? Vast en zeker maar ik zou alleen niet weten wanneer. Ik bedoel er mee te zeggen dat ik best weleens een tabletje zal hebben genomen dat op de dopinglijst staat. Maar niet als ik moest rijden. 22. Mark Weusthof (vierspanmenner) Ikzelf? Nog nooit. Mijn paarden zo n 4-5 keer per jaar en dat steeds eentje, niet het hele span. Het hangt ook een beetje van de evenementen en klassering af. Hoe groter het evenement en hoe hoger je eindigt, hoe groter de kans. Ze zeggen wel dat het per loting gaat maar daar geloof ik niet in. En ik vind het ook niet gek, hoor. Wie hoger eindigt heeft meer te winnen en te verliezen. Nee, er zijn mensen gepakt. Michael Freund is er bijvoorbeeld zijn wereldtitel door kwijtgeraakt. Maar ik zou zo niet weten hoe het nu nog moet helpen. Natuurlijk is de marathon ook een uithoudingsproef. Maar in onze sport is de laatste jaren veel veranderd, het is minder zwaar geworden. Ik doe nu de helft van de conditietraining met de paarden die mijn vader deed, het is nu korter en pittiger. We hebben nu ook heel andere paarden. Mijn vader had van die krachtpatsers, ik heb nu snellere en atletischere paarden. Ik rij hooguit eens in de drie weken een wedstrijd, tien wedstrijden per seizoen. Dat is prima te doen voor de paarden, daar hebben ze geen doping voor nodig. Heb jij (bij jouw paarden) ooit doping gebruikt? Nee. Ik zou niet weten wat. In onze sport heerst de nul-optie, dus je kijkt wel uit. Daar is wel een hoop verzet tegen binnen onze sport en dat vind ik ook wel logisch. Er zijn middelen die goed zijn

8 voor de gezondheid van een paard en die niet prestatieverhogend werken maar wel op de dopinglijst staan. Er is bijvoorbeeld een zalf voor bepaalde kwalen die zo werkt. Die gebruik ik wel maar dan alleen in een periode waarin er geen wedstrijden zijn. Dat is gewoon in het belang van de gezondheid van de paarden. SCHAATSEN 23. Wouter Olde Heuvel schaatsen Losser 1.,,Vaak. Ik ben iemand die van natuur een hoge bloedwaarde heeft, dat zit in onze familie. Hoe hoog die is, dat weet ik niet. Daarom word ik iedere maand meestal tweemaal out-of-competition gecontroleerd. s Ochtends vroeg, onaangekondigd. Bij grote toernooien word voor en na afloop mijn bloed en urine gecontroleerd. Win je een afstand, moet je ook naar de dopingcontrole. Vaak ook drie anderen via loting. 2.,,Nee. Het is me ook nog nooit aangeboden en ik zou niet weten hoe je er aan moet komen. Als ik een vitaminepilletje krijg, controleer ik wel honderd keer de nummers of de pillen zijn toegestaan. Hetzelfde geldt voor een cremepje. Je zult maar door iets onschuldigs, dat wel op de lijst verboden middelen staat, gepakt worden. Ben je de rest van je leven een dopingzondaar. 3.,,Uhm schoon?.. Ik geloofde vroeger ook dat de wielersport schoon was. Dus nee, helemaal schoon is het schaatsen niet. Gelukkig worden valsspelers wel gepakt, zoals die Russische kampioen op de tien kilometer (Sergei Lisin, die zijn pr met 34 seconden verbeterde maar gepakt werd op epo-gebruik, red.). Schaatsers die opeens heel hard rijden, zijn niet meteen verdacht. Ik won ook een keer een wereldbekerwedstrijd in Astana, maar een week later werd ik twaalfde in Heerenveen. Voor Sven Kramer steek ik mijn hand in het vuur, honderd procent. Daarvoor mag je me aan de leugendetector hangen. Wij zijn vrienden, zijn zoveel bij elkaar. Ook op trainingskamp op tijdens wedstrijden. Ieder van ons heeft dan wel een eigen hotelkamer, maar ik sjouw gewoon bij hem naar binnen. We delen alles. Alleen als hij gaat slapen of op het toilet zit, dan heeft hij privacy. Ik denk dat onze sport, zeker in Nederland, wel schoon is. Overal heb je wel rotte appels zitten. Maar op ons niveau word je zo vaak gecontroleerd, dan komt dopinggebruik wel aan het licht. 24. Mark Tuitert schaatsen Holten 1.,, Ik word gemiddeld twee á drie keer per jaar out-of-competition gecontroleerd. Tijdens wedstrijden word je sowieso gecontroleerd als je wint. Voorafgaand aan een bepaald aantal wedstrijden in het seizoen krijgen we vooraf ook bloedcontroles. Deze waardes slaat men al meer dan tien jaar lang op om eventueel afwijkende waardes er snel uit te kunnen pikken. 2.,,Nee, ik gebruik geen doping. Nee, het is me ook nog nooit aangeboden en nee, ik ben niet nieuwsgierig naar het effect en de werking van doping. 3.,,Ik ga er vanuit dat mijn sport grotendeels schoon is. Ik zou me niet het schompes kunnen trainen als ik voortdurend zou twijfelen of mijn concurrenten vals zouden spelen. Ik verbaas me niet snel over prestaties van anderen, je kan er niets mee als sporter om daar altijd verdenkingen aan te hangen. Daar komt bij dat iemand onterecht beschuldigen van vals spel na zijn topprestatie zonder dat je daar aanwijzingen voor hebt, één van de meest grove belediging is die je kunt maken in de sport. Ik hoop maar dat valsspelers eruit gepakt worden in het huidige systeem, dat vergt natuurlijk wel een wereldwijde aanpak die overal even streng is. Ik hoop dat dit het geval is. Ik heb in ieder geval nog nooit verdachte toestanden gezien in het schaatsen. Een ding weet ik gelukkig wel zeker, in het schaatsen hoef je geen doping te gebruiken om Olympisch kampioen te kunnen worden. 25. Jorien Voorhuis schaatsen Hengelo 1.,,Omdat ik dit jaar geen internationale wedstrijd heb geschaatst, ben ik maar tweemaal gecontroleerd. Vorig seizoen was dat veel vaker. Soms wel twee keer in drie weken tijd. Dan weer eens een keertje in een half jaar. Mijn eigen theorietje is dat de ISU misschien denkt dat een

9 schaatser iets kan gebruiken kort nadat hij gecontroleerd is. Zo van dan ben ik voorlopig niet aan de beurt. Een paar dagen later staat er dan weer een controleur voor de deur. 2.,,Nee. Ook nooit aangeboden of de behoefte gehad. Ik wil mezelf recht in de spiegel aan kunnen kijken. Dan maar geen medaille. 3.,,Denk het wel. In Nederland steek ik voor iedereen m n hand in het vuur. Maar zo n Claudia Pechstein, ik denk echt dat zij wel heeft gebruikt. Ik ben een keer tijdens een World Cup in Moskou vierde geworden, zij derde. Dus misschien had ik daar wel op het podium moeten staan. 26. Pien Keulstra schaatsen Boekelo 1.,,Dit jaar ben ik nog niet gecontroleerd. Dat komt natuurlijk ook omdat ik geen officiele wedstrijden heb gereden. Raar is het eigenlijk wel, je kunt je immers voorstellen dat sporters die proberen terug te komen op niveau misschien wel naar extra hulp zoeken. Op het NK dat ik kampioen werd op de 3 en de 5 kilometer ben ik beide dagen gecontroleerd. Ik ben een keertje door de ISU out-of-competition gecontroleerd. Ik vul m n where-abouts in. Dat vind ik een heel goede zaak. Soms is het wel wat lastig, maar je moet het wel goed doen. 2.,,Nee. Heb ook helemaal geen belangstelling, wil de sport op een faire wijze beoefenen. 3.,,Ik denk van wel. Kan me ook niet voorstellen dat je er in het schaatsen iets aan hebt. Ja, misschien kun je wat harder trainen of herstel je wat sneller. Ik heb geen enkele reden een schaatser in het kwaad daglicht te stellen. Zelfs over Claudia Pechstein twijfel ik niet. Misschien komt dat door mijn leeftijd en ben ik nog wat naief 27. Jorien ter Mors shorttrack Enschede 1.,,Het afgelopen seizoen out-of-competition vier keer, tijdens de competitie vijf keer. Eenmaal op bloed, voor aanvang van de wereldbekerwedstrijd in Dresden. Maar dat was puur om te kijken of ik medisch gezond was voor de wedstrijd. 2.,,Nee. Heb ook geen belangstelling. Het enige wat mij interesseert is hoe ik zelf zo snel mogelijk kan schaatsen. Wat kan er technisch beter, is het materiaal goed, dat soort zaken. 3.,,Ik ga er vanuit dat iedereen schoon is, maar zeker weten doe je dat niet. Ik wil het in ieder geval van de positieve kant bekijken. Als iemand wint, dan let ik meer op de bochtentechniek in plaats van te denken aan dopinggebruik. Daar hou ik me eigenlijk niet zo mee bezig. 28. Mart Bruggink marathonschaatsen Borne 1.,,Ik ben nog nooit gecontroleerd. Soms zijn er wel eens dopingscontroles na afloop van een NK op kunstijs, maar ik zie dat eerlijk gezegd heel weinig. 2.,,Nee. Ik wil de sport op een eerlijke manier bedrijven. Ik denk dat het ook een smet op je carrière is als je achteraf moet bekennen doping te hebben gebruikt. Ik hou niet van valsspelen. 3.,,Ik denk het wel, maar honderd procent zeker weet ik het niet. Ik weet niet wat al die anderen doen. Daarom steek ik voor niemand mijn hand in het vuur. Ik vind het niet vreemd wanneer een schaatser in de ene wedstrijd moeite heeft om aan te klampen en een wedstrijd later wint. In het marathonschaatsen kun je soms een slechte dag hebben. Bovendien gaat in het marathonschaatsen zo weinig geld om, dat het ook niet aantrekkelijk is te investeren in doping. SCHAKEN 29. Frank Kroeze schaken Enschede,,Ik ben nooit gecontroleerd, heb ook nooit iets gezien, heb me er ook niet in verdiept. Misschien heb ik ooit wel eens te veel koffie gedronken. Maar cafeine staat al lang niet meer op de lijst van verboden middelen. Alcohol drinken tijdens de partijen mag ook niet maar dat staat los van de dopinglijst. Sinds de schaaksport subsidie krijgt van het NOC*NSF mogen er wel dopingcontroles

10 worden uitgevoerd. En bestaat er ook een dopinglijst. In de top en bij de WK-matches zal er ook wel worden gecontroleerd. Ik kan me ook wel voorstellen dat er middelen zijn die de concentratie en het denkvermogen bevorderen. Doping speelt niet of nauwelijks in de schaaksport. Ik heb ook nooit gehoord dat een schaker positief is bevonden. Vals spelen met gebruik van mobieltjes, dat is wel actueel. SKIËN 30. Steffan Winkelhorst Ik heb nog nooit een dopingcontrole gehad en hoef ook geen where-abouts in te vullen. Dat moet alleen de top acht van de wereld, voor zover ik weet. Bij het WK junioren kreeg de top 4 wel een controle en dan werd er nog iemand uitgeloot. Ik denk het wel. Een skiër heeft niet veel aan EPO. Ja, we hebben wel stevige bovenbenen maar het gaat bij het skien niet alleen om kracht, het is in eerste instantie de goede techniek. Je kunt wel enorm veel kracht hebben maar als je het niet kunt omzetten naar techniek ben je nog kansloos. In de jaren negentig had je wel veel meer skiers die het vooral op kracht deden maar daar red je het nu niet meer mee. Heb jij ooit doping gebruikt? Nee. Het is me ook nooit aangeboden. Ik let wel op als ik bepaald medicatie nodig heb. Als het echt niet anders kan en je hebt een product nodig wat op de dopinglijst staat, kun je dispensatie aanvragen bij de dopingautoriteit maar dan kun je sowieso geen wedstrijden skiën. SOFTBAL 31. Saskia Kosterink (28) softbal Oldenzaal 1.,,Vanaf 2007, het moment dat softbal een A-status kreeg, een keer of tien denk ik. Sinds kort sta ik niet meer in de testing poule en hoef ik dus geen whereabouts meer in te vullen. Daar voor is het echt wel gebeurd dat er s morgens om 6.15 een dopingcontroleur aan de deur stond. Die controle heb ik één gemist, toen was ik vergeten mijn locatie aan te passen. 2.,,Nee, ik zou er nooit aan beginnen. Ze komen er namelijk altijd achter. Daarbij snap ik echt niet dat zo n Lance Amstrong in godsnaam de medaille om zijn nek kon hangen bij al die Tour de France zeges. Hij wist dat hij had valsgespeeld. Ik snap daar niets van. 3.,,Ja. Laatst is één keer iemand positief getest geweest, maar dat ging om wiet. Softbal is een technische en mentale sport, veel minder fysiek. Ik geloof niet in doping bij ons. SQUASH 32. Bastiaan Meulenbelt squash 1.,,Best vaak, toch zeker drie keer per jaar. Dat kan tijdens de competitie zijn, maar ook daarbuiten. Dan krijg je een telefoontje dat ze met een half uur bij je zijn, en moet je maar zorgen dat je er bent. 2.,,Nee. Ik zou ook niet weten hoe ik dat überhaupt zou moeten doen met zo n streng controlebeleid. 3.,,Ja. Daar ben ik van overtuigd. Ik loop al jaren mee, ben overal op de wereld geweest, maar heb nog nooit iets gemerkt of gehoord. Echt niet.

11 TAFELTENNIS 33. Thijs Smit - tafeltennis 1.,,Geen enkele keer.'' 2.,,Nee. Ik denk ook dat het geen zin heeft, het is meer iets voor de duursporten, lijkt me. Het kan je concentratie wellicht verbeteren of je kracht. Maar bij tafeltennis luistert het allemaal heel nauw. Je moet ook heel zacht of met effect kunnen spelen.'' 3.,,Daar ga ik wel vanuit. Ik denk dus dat dopinggebruik ook geen meerwaarde heeft voor het tafeltennissen.'' TAEKWONDO 34. Reshmie Oogink (23) taekwondo Almelo 1.,,Ik moet als enige taekwondoka in Nederland mijn whereabouts invullen. Niet vanuit de dopingautoriteit, maar voor het WTF (World Taekwondo Federation). Elke maand vul ik precies in waar ik op welke dag ben en waar ik slaap. Gek genoeg heb ik buiten wedstrijden om nog nooit een controle gehad, terwijl ik al bijna twee jaar die gegevens invul. Rondom wedstrijden ben ik wel gecontroleerd, ik denk een keer of drie. 2.,,Nee, ik ben clean. Ik heb wel een hormoonzalfje voor mijn eczeem, maar dat staat niet op de dopinglijst. Een arts helpt mij in dat soort gevallen. 3.,,Mijn sport is, denk ik, honderd procent schoon. Ik kan geen speler op een hoog niveau bedenken die gepakt of verdacht is. In taekwondo heeft het ook niet zo veel nut. Spiermassa versterken is bij ons vaak niet aan de orde, omdat je juist moet zorgen onder een bepaald gewicht te blijven in een gewichtklasse. En voor uithoudingsvermogen zou het kunnen helpen, maar dat is vrij simpel te trainen. Ik hoor bij ons ook nooit iemand over doping, het is echt geen thema. 35. Joyce van Baaren (28) taekwondo Almelo 1.,,In totaal wel 20 keer. Ook zijn er meerdere keren dopingcontroleurs aan huis geweest, onverwachts. Dat is wel een gek moment overigens, als je in je eigen huis naar de wc móet van de dopingcontroleur, die ook nog eens meegaat het toilet op. Mijn whereabouts hoef ik op dit moment niet in te vullen. 2.,,Ik ben er fel op tegen en heb er nooit over nagedacht. Nee dus. 3.,,Mijn hand zal ik er niet voor in het vuur steken, maar ik denk dat het heel weinig gebeurd in taekwondo. Het effect is ook minimaal. Er komt zoveel meer kijken bij taekwondo dan alleen het fysieke deel. TENNIS 36. Ghislaine van Baal (21) tennis Almelo 1.,,Nog nooit. Bij NK s en Nederlandse jeugdwedstrijden heb ik wel eens voorlichting gekregen over doping, maar een controleur heb ik nog nooit gezien. 2.,,Niet bewust. Soms gebruik ik, als ik moet hoesten, een hoestdrankje waar codeïne in zit. Dat middel staat op de dopinglijst. Als ik in die periode gecontroleerd was, dan was ik mooi de Sjaak geweest. Het liefst vermijd ik dat spul dan ook. 3.,,In de ATP is het al lang geleden dat iemand betrapt is op doping, maar je weet het nooit. Op mijn niveau kan ik me niet voorstellen dat iemand doping gebruikt. Ik heb ook nog nooit wat verdachts gezien. Of het met zou verbazen als Rafael Nadal betrap wordt op doping? Ja en nee.

12 Toen hij op kwam jaren geleden vroegen wij ons al af: hoe kan hij zo n lichaamsbouw hebben? Zo gespierd, dat kan haast niet alleen van het krachthonk komen. Aan de andere kant: ik heb ook zo n biografie gelezen, dat ga je denken dat het misschien wel natuurlijk kan. TRIATLON 37. Rachel Klamer triatlon Denekamp 1,,Hoe vaak je gecontroleerd wordt 'tijdens competition' is afhankelijk van je resultaat tijdens de wedstrijd. Met een top drie tijdens een internationale wedstrijd kun je er zeker vanuit gaan dat je wordt gecontroleerd. Ook bij een top tien is de kans zeer groot. Out-of-competition word ik zo n driemaal per jaar gecontroleerd. Persoonlijk vind ik dat niet veel. Aan de ene kant mag het van mij vaker zijn om zo mogelijk meer dopinggevallen op te sporen, aan de andere kant voelt het soms ook wel een beetje als een inbreuk op je privacy. Het zal je maar gebeuren dat je na een dag hard trainen net gezellig op een verjaardag bent en de dopingcontrole voor de deur staat. Leuk is anders. Vooral de eerste paar keer dat je te maken krijgt met een dopingcontrole is vreemd; je broek omlaag en plassen terwijl een vreemd iemand toekijkt is niet iets wat je normaal zou doen.. Al moet ik zeggen dat het went en het steeds makkelijker wordt. 2.,,Gelukkig kan ik hier erg kort op antwoorden. Ik heb zelf nooit doping gebruikt, het is mij (gelukkig) nooit aangeboden en nieuwsgierig naar de werking ben ik al helemaal niet! 3.,,Of mijn sport schoon is, dat weet ik niet. Ik hoop uiteraard van wel. Eigenlijk wordt er nooit over doping gesproken, doping is not-done. TURNEN 38. Sanne Wevers turnen Oldenzaal 1.,,Omdat ik vanwege blessures de afgelopen twee jaar geen B-status meer heb bij het NOCNSF, hoef ik geen whereabouts in te vullen en krijg ik dus geen out-of-competition controles. Daarvoor werd ik twee tot drie keer per jaar gecontroleerd. Bij de grote toernooien of kwalificaties wordt altijd de nummer één gecontroleerd en soms ook steeksproefgewijs. Ik vind er niet zo veel van, het hoort er gewoon bij. 2.,,Nee, ik hou me er ook absoluut niet mee bezig. Ik wil op een eerlijke manier winnen of verliezen. Ik vind het jammer als sporters gebruiken, het komt meestal toch wel uit. En als je dan een wedstrijd wint, voel je je dan echt een winnaar? 3.,,Ik denk dat turnen een redelijk schone sport is. Soms wordt wel eens iemand gepakt, meestal na een domme fout. Zoals de Roemeense Andrea Radukan, die de olympische titel moest inleveren omdat ze een neusspray had gebruikt vanwege een verkoudheid. Aan doping heb je in het turnen ook niet veel. Wij kunnen niet enorm gespierd raken, want in turnen draait het toch vooral om je eigen lichaamsgewicht. 39. Lieke Wevers turnen Oldenzaal 1.,,Niet vaak. Ik moet mijn where-abouts invullen, maar ben nog nooit out-of-competition gecontroleerd. In 2011 werd ik gecontroleerd omdat ik toen Nederlands kampioen op balk werd. Niet iedere kampioen wordt gecontroleerd, dat verschilt per jaar. Toen was dat op balk en sprong. 2.,,Nee, het enige wat ik gebruik is ventolin tegen astma. Dat krijg ik via de bondsarts, maar ik controleer toch iedere keer of het niet op de dopinglijst staat. 3.,,Ik denk het van wel. Bovendien werkt het bij ons ook niet, turnen is een sport waarin het gaat om lichamelijke coördinatie en technisch vermogen. Ik denk niet dat er middelen zijn waardoor je beter gaat turnen. Misschien wel om sneller te herstellen van een blessure. Ik heb al flink wat lichamelijke klachten en kwaaltjes gehad, maar het is nooit bij me opgekomen om dan een verboden product te gaan gebruiken om eerder terug op niveau te zijn.

13 40. Wyomi Masela turnen Almelo 1.,,Gemiddeld tweemaal per jaar out-of-competition, meestal is dat s ochtendsvroeg in het weekeinde. Tijdens het NK, EK en WK worden de turnsters van het podium gecontroleerd. De ene keer zijn dat de nummers één en drie, een andere keer de nummer twee. Ik weet niet precies hoe dat werkt. Daarnaast wordt er ook geloot. Als jij aan de beurt bent, hoor je dat voordat je de laatste oefening gaat turnen. Ik vind de controles niet leuk, maar aan de andere kant heb ik niets te verbergen. 2.,,Nee, althans niet bewust. Als ik een nieuwe neusspray krijg, dan check ik toch nog eerst de dopingwaaier. Maar ja, dat ding heb ik niet 24/7 bij me. Ik ga er vanuit dat de medicijnen die ik via de bondsarts krijg, legaal zijn. Zelf even naar een apotheek gaan is er zeker niet bij. 3.,,Ja, ik vind van wel. Met name bij de vrouwen. Ik geloof niet dat er turnsters zijn die bewust doping gebruiken voor betere prestaties. Ik zou ook niet weten hoe dat moet werken. Ik denk wel dat mannen eerder anabolen slikken om er goed uit te zien. Yuri van Gelder is ooit gepakt op cocaïne, maar dat nam hij niet om een betere turner te worden. Dat was volgens mij puur voor de ontspanning. VOETBAL 41. Sander Boschker voetbal 1.,,Ik ben al aardig vaak gecontroleerd, ja. Ik denk in mijn carriere, zo'n vijftien tot twintig keer. In een seizoen zelfs vijf maal. Op het WK ben ik als derde keeper ook nog twee keer gecontroleerd.'' 2.,,Nee, althans niet dat ik weet. Snap je wat ik daarmee bedoel? In het voetbal is het geen thema en hebben we het er nooit over, dus het kan best zijn dat je een keer een zalfje bij de apotheek hebt gehaald wat achteraf op de verboden lijst staat. Maar bewust, heb ik nooit wat genomen.'' 3.,,Nee, want er zijn in het verleden spelers gepakt. In mijn omgeving heb ik er nooit wat van gemerkt. Wel is het zo dat we bij Twente elk recept dat we bij de apotheek halen, aan de dokter moeten voorleggen. Alles wat we buiten de paracetemol gebruiken wordt door onze dokter bekeken. Dat is ook goed, want voordat je het weet heb je een neusspray gehaald waar wat in zit wat niet mag.'' 42. Wout Brama voetbal 1.,,Rond Europese wedstrijden worden om de drie duels twee spelers gecontroleerd. En die worden dan uitgeloot. De laatste keer dat ik aan de beurt was, was vorig jaar in Boekarest. In de Nederlandse competitie word je nauwelijks gecontroleerd. Vorig jaar is er een keer een controle geweest bij een training. Toen werden er zes spelers uitgeloot. Dus als je geluk hebt, fiets je overal tussendoor. 2.,,Nee, en dat gaat ook nooit gebeuren. Ik wil geen troep in mijn lichaam. Ik heb wel eens een cortisonenspuit tegen de pijn gehad en in voetbal mag de clubarts je dat geven. Als je later een controle hebt, moet je dat alleen van te voren wel aangeven. In het wielrennen zijn cortisonen volgens mij verboden. Dat is wel een verschil. Voetballers slikken ook creatine, maar ook dat is geen verboden middel. Van creatine word je sterker, maar het nadeel is weer dat het je minder beweeglijk maakt. 3.,,Ik heb in al die jaren nog nooit iets gemerkt. Ook niet bij tegenstanders. Ik geloof ook niet dat het voetballers verder helpt. Mijn broer, spits van PH 6, wordt echt geen betere voetballer als ze hem helemaal volstoppen met doping. Ik denk dat het je als voetballer misschien een procent helpt bij het uithoudingsvermogen. Maar uiteindelijk zul je het toch met je voeten moeten doen. 43. Mike te Wierik voetbal 1.,,Laatst voor de eerste keer. Dat was na het bekerduel tegen Zwolle, toen ik nota bene niet eens

14 had gespeeld! Ik was dus wel verrast, maar heb keurig m n plasje ingeleverd en heb daarna niets meer gehoord. 2.,,Nee, nooit. Ik heb wel eens last van eczeem, om dat tegen te gaan gebruik ik een speciaal zalfje. Maar dat is absoluut geen doping. 3.,,Daar ga ik vanuit. Ik heb tot nu toe in ieder geval nooit iets verdachts gemerkt in mijn omgeving. Ik heb het boek van wielrenner Thomas Dekker gelezen. Daarin heeft hij het over zijn overstap van de junioren naar de profs, dat hij in de jeugd zo goed was maar bij de senioren er totaal niet meer aan te pas kwam. Zo heb ik dat nooit ervaren. De topvoetballers in de jeugd zijn over het algemeen ook nu nog goed. 44. Remko Pasveer voetbal,,ik ben een keer gecontroleerd, in de afgelopen drie jaar. Een keer of drie per seizoen komen ze langs en wordt bij lootjes trekken twee spelers eruit gehaald. Een voor de controle en een als reserve. Voor het geval de ander niet kan plassen. Ook het voetbal is volgens mij niet schoon. Er zijn altijd wel spelers die experimenteren. Maar ik denk dat duursporters meer baat hebben bij doping. Ik geloof niet dat voetballers er veel profijt van hebben. Ik heb in elk geval nog nooit iets gebruikt, in neem zelfs geen aspirines. Ik hou me verre van welk middel dan ook. 45. Vincent Bilanovic voetbal,,ik ben zelf nog nooit gecontroleerd. Het afgelopen jaar in de topklasse nooit iets waargenomen van controles of dopinggebruik. Misschien dachten ze wel: die jongens van DETO zijn zo slecht, als die ook nog doping gebruiken is het wel heel erg. In mijn hoofdklassetijd bij HSC 21 heb ik wel meegemaakt dat een paar spelers van het wedstrijdformulier werden gepikt voor een controle. Dat was niet meer dan een plas inleveren.,,ik geloof niet dat voetballers beter worden van doping. Het gaat toch om kwaliteit. Mocht er in de topklasse gebruikt worden, dan is het misschien een individu die serieus denkt dat hij er beter van wordt. Maar structureel geloof ik niet. Misschien hier en daar wat spierherstellend of verzuring herstellend. Creatine helpt wel een beetje maar ik weet niet eens of dat op de dopinglijst staat. Ik gebruik die rotzooi niet, geloof er niet, heb nooit iets gebruikt. Hooguit een beetje caffeine of Red Bull. Maar dat mag toch wel? 46. Jordi Holtkamp voetbal 1.,,In de elf jaar waarin nu op hoog amateurniveau voetbal ben ik elf keer gecontroleerd. In 2006 kwam na een wedstrijd bij HSC 21 de elftalleider naar me toe met de mededeling dat er een dopingcontroleur voor me was. Ik moest van te voren aangeven of ik pijnstillers had gebruikt, maar dat was niet het geval. Toen moest ik zo n potje volplassen. Privacy krijg je dan niet, die man bleef achter me staan. Sommige personen kunnen dan niet of moeilijk plassen als er iemand meekijkt, ik heb daar geen moeite mee. Een paar weken later kreeg ik thuis bericht dat er niets aan de hand was. 2.,,Nee. Bij pijn slik je wel eens een ibuprofen, maar daar lijkt me niets mis mee. Ik heb in het verleden wel een tijd last van m n lies gehad. Toen kreeg ik een aanbod om er een spuit in te zetten, dan zou de pijn sneller over gaan. Daar heb ik nee op gezegd. Ik wil geen spuiten in m n lichaam, dan voetbal ik liever met wat pijn. Ik ben geen pieper. 3.,,Daar ga ik vanuit. Ik zie het ook niet voor me hoe je bij voetbal profijt kunt hebben van doping. Oke, je kunt wat rekken met uithoudingsvermogen. Maar bij voetbal gaat het uiteindelijk om wat je met de voeten kunt. Ik heb in mijn omgeving in ieder geval nog nooit iets verdachts gezien. 47. Sven Weustink voetbal 1.,,In de zeven jaar waarin ik bij HSC 21 speel ben ik nog geen enkele keer gecontroleerd. In die tijd bij HSC kan ik me alleen herinneren dat Edwin Hilgerink ooit een keer gecontroleerd werd.

15 Doping in de voetballerij daar kan ik me echt niets bij voorstellen. Hoe zou dat dan moeten helpen? Je kunt door doping toch niet opeens beter tegen een bal trappen? Hooguit dat je uithoudingsvermogen wat beter wordt. Maar nee, ik geloof niet dat doping voorkomt in voetbal. 2.,,Nee. Ik heb ook nooit een aanbieding gehad of zoiets, laat staan dat ik er iemand over heb gehoord. Maar wat heb je aan doping? Uiteindelijk maakt het lichaam alleen maar kapot, toch? 3.,,Voor 99 procent denk ik van wel. Er zullen er altijd een of twee zijn die wat uitproberen. Maar dan denk ik tegelijkertijd, wat is uitproberen? Yuri van Gelder gebruikte cocaine, maar daar ging hij echt niet beter van turnen. Ik heb wel eens in het veld tegen iemand gestaan die wel heel grote ogen had, maar dat kwam denk ik omdat hij misschien de avond ervoor alcohol of drugs had gebruikt. Goed voetballen deed diegene in ieder geval niet. 48. Kevin Winkelhuis 1.,,Zelf ben ik nog geen enkele keer gecontroleerd. Ik heb wel meegemaakt dat twee jongens uit het team een controle kregen. Dat is al jaren geleden. Michiel Duesman was de ene, Richard Weerkamp de andere. Weerkamp zat die wedstrijd niet eens bij de selectie, dat geeft dus wel aan dat ze steekproefsgewijs spelers controleren. Als ik dus had willen gebruiken, dan had ik dat de afgelopen jaren zonder betrapt te worden kunnen doen. 2.,,Nee joh. Van onze verzorger hebben we een boek gekregen over verboden middelen in de sport. Dat boek bestaat uit aardig wat bladzijden. Ik heb voor een wedstrijd wel eens een paracetamol genomen, maar paracetamol of ibuprofen staat niet in dat boek. Aangezien ik hooikoorts heb, heb ik bij de medicatie wel gekeken of me dat geen problemen zou kunnen opleveren. Dat bleek niet het geval. 3.,,Bij wielrennen roepen we ieder jaar dat de sport schoon is, maar komt er toch weer van alles naar buiten. Ik ga niet schijnheilig zijn en zeggen dat er in de voetballerij nooit iets gebruikt wordt. Maar dan kom ik weer bij dat boek, daarin staat dat drugs en alcohol ook verboden zijn. Er zullen ongetwijfeld wel spelers zijn die drugs gebruiken of de avond voor een wedstrijd toch een drankje te veel hebben genomen. Maar ja, daar ga je zeker niet beter van voetballen. 49. Maurice Bartelds voetbal 1.,,Zowel bij AGOVV, Go Ahead Eagles en nu Excelsior 31 nog nooit. Ja, dat vind ik op zich wel vreemd. Je speelt weliswaar amateurvoetbal, het niveau is wel hoog en er gaat toch aardig wat geld in de topklasse om. Ik verwacht niet dat er doping wordt gebruikt in de voetballerij, maar meer controle is volgens mij niet verkeerd. Je weet maar nooit wat het oplevert. Het lijkt mij wel leuk om een keer m n plasje in te leveren. 2.,,Af en toe een zakje bloed Nee joh, natuurlijk niet. Ik zou niet weten hoe me dat als voetballer moet helpen. Het enige voordeel dat je van doping wellicht kunt hebben, is een langer uithoudingsvermogen. Maar daar heb ik als verdediger niets aan, ik ben geen speler die het daarvan moet hebben. 3.,,Dat verwacht ik wel, zo gaf ik net al aan. Bij het profvoetbal heb ik wel m n twijfels. Als ik zie hoe veel wedstrijden sommige jongens in de week of topniveau moeten spelen, dan vraag ik me wel eens af hoe ze dat toch kunnen. 50. Tom Slotman voetbal 1.,,Tot nu toe een keer. Dat was nog in mijn tijd bij HSC, toen we de wedstrijd moesten spelen voor het algeheel landskampioenschap. In die tijd kregen we ook altijd een boekje waarin je kon lezen wat er allemaal op de dopinglijst staat. 2.,,Nee. Er is wel eens een spuit in m n teen gezet toen ik daaraan geblesseerd was, maar dat had niets met doping te maken. Als ik doping had gebruikt, dan hadden we vast ook wel hoger gestaan met Rigtersbleek, ha ha. Maar serieus: ik zou niet weten hoe doping je als voetballer moet helpen. Techniek, inzicht, talent, dat kun je niet creëren met doping lijkt me. Alleen uithoudingsvermogen.

16 3.,,Ja. Helemaal uitsluiten kun je het nooit, maar ik kan me niet voorstellen dat er in het amateurvoetbal doping wordt gebruikt. Ik heb wel eens spelers meegemaakt waarbij ik dacht: goh, die was vorig jaar veel minder en heeft nu echt een opleving gehad. Maar daar heb ik verder nooit wat achter gezocht. VROUWENVOETBAL 51. Marlous Pieëte (23) vrouwenvoetbal Enschede 1.,,Het komt niet vaak voor, maar we worden gecontroleerd. Bij FC Twente ben ik, na een wedstrijd, twee keer getest en vroeger bij Oranje onder 19 een keer. 2.,,Niet dat ik weet. Ik bedoel: op de dopinglijst staan zoveel stofjes die je niet mag hebben, het is zelfs uitkijken met vitaminepillen. Bewust heb ik nooit gebruikt in ieder geval. 3.,,Het voetbal is denk ik niet helemaal schoon. Het vrouwenvoetbal, zeker in Nederland, denk ik wel. Hoewel we tegenwoordig in zo n gekke wereld leven, ik verbaas me nergens meer over. Maar ik vind niemand verdacht. Nee, ook wereldkampioen Japan niet. Ik had niet het idee dat zij nou op conditie bijvoorbeeld zou uitzonderlijk sterk waren. Ze trainen ook gewoon heel hard. VOLLEYBAL 52. Thijs ter Horst Ik ben zelf twee keer gecontroleerd in mijn carriere tot nu toe, beide keren bij de club Verona. In de Italiaanse competitie zijn ieder weekend controles en dan worden er twee spelers uitgeloot. Ik hoef geen where-abouts in te vullen. Het Nederlands team heeft een B-status en dan hoeft dat niet. Maar bij grotere toernooien als de European League finale en het EK-kwalificatietoernooi waren er wel controles. Ik ken zo geen gevallen van volleyballers die gepakt zijn op doping. Ik heb er niet zoveel verstand van maar ik kan me eerlijk gezegd niet zo goed voorstellen wat wij aan doping zouden hebben. We zijn geen duur- of krachtsporters. En wedstrijden zijn mestal ook niet zo zwaar dat we iets nodig hebben om sneller te herstellen. Van spuiten en dergelijk moet ik toch al niks hebben. Ik weet nog wel dat ik in de eerste divisie een keer last had van mijn schouder en dat de dokter, een huisarts, de spuit erin wilde zetten. Toen heb ik al gezegd: ik zoek eerst wel een andere manier om eraf te komen. Heb jij ooit doping gebruikt? Nee. En ik zie het mezelf ook nooit doen. 53. Maret Grothues De laatste twee jaar in de Italiaanse en Azerbeidzjaanse competitie geen enkele keer. Maar daarvoor in de Nederlandse competitie weleens. En bij het nationale team wel vaker, de laatste keer denk ik in 2010 op het WK. Ik denk dat ik in mijn loopbaan een keer of zes, zeven gecontroleerd ben. Of ik dat genoeg vind? Ja, dat denk ik wel, in onze sport dan. Ik heb weleens whereabouts moeten invullen en dit jaar moet ik ze ook weer gaan invullen. Dat hangt denk ik een beetje af van het feit of we wel of niet mee doen aan de World Grand Prix want vorig jaar hoefden we het bijvoorbeeld niet te doen, toen deden we niet aan de WGP mee. De jaren ervoor wel en toen moest ik ze invullen. Op een paar uitzonderingen na wel, denk ik. Ik ken een paar gevallen van volleyballers die gepakt zijn op doping, maar dat is het ook wel. Ik zou ook echt niet weten waarvoor ik het zou moeten nemen. Om sterker te worden? Tja, dat zou kunnen. Maar nee, ik geloof er niet zo in.

17 Heb jij ooit doping gebruikt? Nee. Ik ga het ook niet doen. Alleen het idee al dat je dan gepakt kunt worden, nee, daar ben ik een veel te grote schijterd voor. 54. Marlou Sommer Ik ben tot nu toe een keer gecontroleerd, dat was dit jaar bij de bekerfinale. Toen werden er twee speelsters uitgeloot en ik was de klos. Nou, dat was niet fijn, ik kon niet plassen en toen het eenmaal zover was vond ik het echt heel genant om te moeten plassen terwijl er iemand voor je staat te kijken. Gemiddeld is er denk ik een keer per jaar een controle. Voor zover ik weet wel. Ik zie ook echt niet het nut ervan in onze sport. We krijgen van de Nevobo via onze fysio wel van die dopingwaaiers waarop staat welke producten wel en niet mogen. Dat was wel handig want een paar jaar geleden had ik last van een soort exceem. Toen kreeg ik daar een crème voor en toen heb ik wel even gekeken of dat wel of niet mocht. Heb jij ooit doping gebruikt? Nee, absoluut niet. WATERPOLO 55. Lars Gottemaker waterpolo Nijverdal 1.,,Heel regelmatig. In 2012 ben ik denk ik vijf gecontroleerd. Drie keer daarvan kwamen ze onverwachts bij me thuis. Via een appje op mijn telefoon vul ik de whereabouts in. Bij grote toernooien wordt extra vaak gecontroleerd, daar halen ze vaak alle topscorers er bijvoorbeeld sowieso uit. 2.,,Nee, nog nooit. Wel heb ik een tijdje geprobeerd of creatine iets voor me was. Dat kregen we via de bondsarts. Waterpolo is een explosieve sport, een actie duurt soms maar drie of vier seconden. Met extra creatine zou je dat langer vol kunnen houden en sneller herstellen. Een soort doping? Nee, want het staat niet op de lijst. Maar ik had er geen baat bij. Ik ben er na een tijdje mee gestopt. 3.,,Ja. Waterpolo wordt eigenlijk nooit genoemd bij dopinggeruchten. Ook in de sport zelf gaat het er bijna nooit over. Ja, we zeggen wel eens over van die beren van Kroaten: die zullen ze vroeger wel volgestopt hebben, dat ie nu zo groot is. Maar toch zit het bij ons niet in de cultuur van de sport. Ik denk echt dat mijn sport schoon is. 56. Yasemin Smit (28) waterpolo Nijverdal 1.,,Wij zitten in de internationale testing poule en worden dus vaak getest. Ik moet ook invullen waar ik dagelijks train, slaap en getest kan worden. Het vaakst word ik gecontroleerd bij internationale wedstrijden, maar ze komen ook onverwachts langs op de training in Zeist of bij me thuis. Hoe vaak ik in totaal getest ben? Van de laatste tien jaar heb ik een map thuis met de uitslagen van ongeveer 50 dopingtesten. 2.,,Nee. 3.,,Redelijk. Ik zou mijn hand niet voor iedereen in het vuur steken, maar waterpolo is een sport van kracht, souplesse en snelheid. Dat lijkt me niet de beste combinatie voor doping. In teamsporten is het sowieso anders dan voor individuele duursporters. Naar aanleiding van het wielrennen denk ik wel eens: zouden bij ons ook hele teams aan de doping zitten? Maar concrete aanwijzingen of verdenkingen heb ik niet. WIELRENNEN

18 57. Bram Tankink Dit jaar alleen twee keer out-of-competition. Vorig jaar ben ik vijf keer out-of-competition gecontroleerd en een keer tijdens een wedstrijd. Dat is ook wel zo ongeveer het gemiddelde, denk ik. Nee, niet honderd procent, dat is duidelijk. Maar het is echt al stukken beter en schoner dan pakweg tien jaar geleden. Heb je zelf doping gebruikt? Nee. Het is me ook nooit aangeboden. 58. Tom Veelers Dat zal zo n 6 tot 8 keer per jaar zijn, waarvan 2-3 keer out of competition. Als je beter gaat rijden en betere resultaten haalt, word je wel wat vaker gecontroleerd. In de Tour van vorig jaar ben ik bijvoorbeeld twee keer gecontroleerd. Ik vind 6-8 keer wel voldoende, voor mezelf dan. Maar er zijn wel jongens bij waar wel wat vaker en in ieder geval gerichter gecontroleerd mag worden. Vooral out-of-competition want ik denk dat degenen die gebruiken er wel voor zorgen dat ze in de koers niet gepakt kunnen worden. De pakkans ligt dan veel te hoog, denk ik. Nee. Dat is wel duidelijk, denk ik. Maar ik denk ook dat het een stuk minder erg is en dat het beter wordt. Waarbij ik wel wil aantekenen dat wij waarschijnlijk de meest gecontroleerde sporters van allemaal zijn en dat dan de kans ook groter is dat je er eentje tussenuit vist. Ik heb zo n vermoeden dat wanneer er bij andere sporten ook zoveel gecontroleerd zou worden er ook wel meer gevallen zouden zijn. Heb je zelf doping gebruikt? Nee. En nee, ik ga het ook nooit doen. En nee, ik heb het om me heen ook niet gezien. 59. Maurits Lammertink Ik word standaard vier keer per jaar gecontroleerd voor het bloedpaspoort. Vorig jaar ben ik drie keer gecontroleerd, dat was net nadat ik prof was geworden. Ik stond toen op de lijst voor een paar World Tour koersen en voordat je daaraan mag deelnemen moet je minstens drie keer gecontroleerd zijn. Toen stonden ze drie keer in twee weken aan de deur. Maar daarna ben ik, tot een paar weken geleden, helemaal niet meer gecontroleerd en dat vind ik wel erg weinig. Ook al was is aan het eind van vorig jaar geblesseerd en heb ik nauwelijks gekoerst. Ik loop nog niet zo lang mee in deze wereld en ik weet niet of die echte toppers iets doen. Laat ik het zo zeggen: ik hoop het. Ik heb om me heen niets gezien en het is me ook niet aangeboden. Je mag ook niets doen. Ik denk ook dat je in deze tijd wel gek moet zijn om nog iets te nemen. Heb je zelf doping gebruikt? Nee. En dat ga ik ook nooit doen. Als ik moet gaan gebruiken om mee te kunnen of om te kunnen winnen, dan stop ik er onmiddellijk mee en ga ik lekker bij de amateurs fietsen. Als ik nu zie dat oud-renners en ploegleiders gaan bekennen omdat ze met schuldgevoelens worstelen, daar moet ik niet aan denken, dat is het mij niet waard. 60. Tom Stamsnijder wielrennen Bornerbroek 1.,,Dit jaar nog maar een keertje, out-of-competition vlak voor Omloop Het Nieuwsblad. We kwamen net terug van de parcoursherkenning toen de controleurs het hotel binnen stapten. Ik denk dat ik tijdens mijn zeven jaar als beroepsrenner nu zo n veertig maal ben gecontroleerd. 2.,,Nee. Ik heb ook geen enkele interesse, ik wil mezelf in de spiegel aan kunnen blijven kijken. Ik kies er bewust niet voor, maar ik kan me wel voorstellen dat voor sommigen die keuze moeilijker is

19 te maken. Je praat dan wel over een nulletje meer of minder in je contract. Bovendien krijg ik ook ruzie met m n broer als ik bloeddoping, groeihormonen of epo zou gaan gebruiken. Dan neem je bewust risico s met je leven. Stel dat ik later kinderen zou krijgen die gehandicapt worden geboren omdat ik van die gevaarlijke spullen heb genomen om wat harder te kunnen fietsen. 3.,,Geen enkele sport is schoon, maar ik denk dat het wielrennen nu wel schoner is dan het een aantal jaren geleden was. De nieuwe generatie renners rijdt clean. Als ik Sagan zie winnen, dan ga ik niet twijfelen. Ik denk dan hoe kan ik mezelf in training en voeding verbeteren, waar kan ik winst halen? Ik hou mezelf altijd een spiegel voor. 61. Mats Boeve wielrennen Enter 1.,,Toevallig afgelopen zaterdag nog, omdat ik derde was geworden in de Witte Kruis Classic. De nummers één tot en met drie tijdens een klassieker of etappewedstrijd worden altijd gecontroleerd en vaak ook nog twee renners via loting. Out-of-competion controle wordt niet gedaan bij renners van continentale ploegen, dat is vanaf het pro-continentale niveau. 2.,,Nee. Ik ben eerlijk gezegd wel nieuwsgierig naar het effect van dopinggebruik, maar de drang om het ook daadwerkelijk uit te gaan proberen is er niet. Dat vind ik het ook niet waard. 3.,,Nee, daar kan ik heel duidelijk over zijn. De sport gaat ook nooit helemaal schoon worden. Maar als het percentage dopinggebruik teruggebracht kan worden naar bijna nul, dan is dat goed. Excessen kom je overal tegen, er zullen altijd mensen zijn die zich niet aan de regels houden. Soms heb je wel eens vermoedens, die achteraf waar blijken te zijn. Zoals de winnaar van de Ronde van Turkije. Die reed ineens zo goed, zo straf. Later bleek dat hij epo gebruikte. 62. Bas Stamsnijder wielrennen Enter 1.,,Ik ben al vijf jaar beroepsrenner-b en vorig jaar voor het eerst gecontroleerd. Dat was na de winst in Oberhausen. Als coureur bij een continentale hoeven we nog geen whereabouts in te vullen. Maar ik heb niks te verbergen, van mij mogen ze komen. Sterker nog, ik vind juist dat ze ons moeten controleren. Wil je een schone wielersport krijgen, dan moet je onderaan beginnen. Controles op het hoogste niveau zijn natuurlijk altijd nodig, maar voor de doorstroming van schone jonge renners moet je daar ook controles uitvoeren. 2.,,Nee. Als ik doping moet gebruiken om mee te kunnen rijden, dan stop ik er mee. 3.,,Het is een stuk schoner. Sowieso op ons niveau in Nederland. Maar soms zie je van die gasten, die de ene na de andere koers winnen. Komen uit Italië, Spanje, Rusland of het voormalige Oostblok. Prof worden ze nooit, want dan komen ProTour-ploegen er achter dat hun bloedwaardes enorm blijken te schommelen. In de Baby Giro (wedstrijd voor beloften, red.) gebeurt het dat driekwart van de ploegen uit de wedstrijd stapt als blijkt dat de volgende ochtend een controle plaatsvindt. 63. Wouter Wippert wielrennen Wierden 1.,,Vier keer. Tweemaal out-of-competitie voor het WK van 2011 en in koers ook tweemaal. De laatste keer was afgelopen jaar tijdens het WK in Valkenburg. Toen werd ik negende, maar moest ik na de loting naar de dopingcontrole. Als winnaar van de vijfde etappe in de Triptyque des Monts et Châteaux. Van mij mag er vaker worden gecontroleerd, maar ik verwacht niet dat daarmee het dopinggebruik wordt bestreden. Mensen die willen gebruiken, gebruiken toch. 2.,,Nee en gelukkig is het me ook nog nooit aangeboden. Ik kan me ook niet voorstellen dat je bewust middelen gaat gebruiken die schadelijk zijn voor je lichaam. Valsspelen is iets menselijks, maar iets nemen waardoor je eigen lichaam aftakelt, dat begrijp ik niet. 3.,,Ik denk niet dat mijn sport schoon is. Doping heeft altijd al plaatsgevonden in de wielersport en dat zo ook zo blijven. Helaas natuurlijk. Door de controles wordt het wel steeds schoner, maar vooralsnog lopen de gebruikers vijf jaar voor op de vinders. Er zullen altijd producten komen die

20 niet traceerbaar zijn. Ik zie ook wel eens renners die ik niet vertrouw, maar die namen hou ik voor mezelf. Ik zou in ieder geval niet in de schoenen willen staan van een iemand die heeft gewonnen dankzij doping. 64. Maarten de Jonge wielrennen Oldenzaal 1.,,Zelden. Als lid van een continentalteam krijg je geen out-of-competition controles. Dit jaar en afgelopen jaar ben ik niet gecontroleerd. Dat vind ik niet goed. Juist op dit niveau, waarin veel renners rijden die prof willen worden, zou er meer gecontroleerd moeten worden. Maar ik weet niet of dat financieel wel haalbaar is. 2.,,Ik heb nog nooit doping gebruikt en het is me ook nog nooit aangeboden. Het enige wat ik gebruik zijn multi-vitamines, die ik in de supermarkt koop. 3.,,Moeilijke vraag. Soms heb ik wel eens vermoedens, maar daar moet je mee oppassen. Je hebt soms ploegen die je drie maanden niet ziet en dan opeens rijden ze keihard. Meestal komen die uit Oost-Europa. Ik heb me voorgenomen daar niet meer op te letten, maar alleen naar mezelf te kijken. Wil je profrenner worden, dan moet je heel gezond leven en keihard trainen. 65. Joey van Rhee wielrennen Nijverdal 1.,,Nog nooit. Dat komt omdat mijn uitslagen in de UCI-koersen nog niet goed genoeg zijn. In Nederlandse beloftenwedstrijden wel, maar daar wordt niet gecontroleerd. Van mij mag dat wel gebeuren, want juist op dit niveau willen veel renners de stap naar een profploeg maken. 2.,,Nee. Het enige wat ik wel eens heb genomen, zijn pijnstillers. Dat was in een etappekoers in Frankrijk. Kreeg ze van de dokter. Dat was dus legaal. 3.,,Mijn sport is niet schoon, maar wielrennen is ook niet de enige sport waarin wordt gebruikt. Dat gebeurd in veel meer sporten op topniveau, alleen in het wielrennen komt alles naar buiten. Ik geloof wel dat het wielrennen steeds schoner wordt. Jongens als Robert Gesink en Wilco Kelderman, die rijden echt clean. Zelf doe ik dat ook. Ik wil niet iets gaan gebruiken om profrenner te worden. Als ik niet goed genoeg ben om dat schoon te halen, dan maar niet. 66. Steven Lammertink wielrennen Enter 1.,,Vorig jaar een keertje, na afloop van de Münsterland Giro. Via loting werd ik gecontroleerd. In mijn tijd als junior werd ik vaker gecontroleerd. Bijvoorbeeld op het WK voor junioren in Kopenhagen, toen ik derde was geworden. Ik denk dat het heel veel geld gaat kosten om ook alle continentale renners te controleren. Er zijn zoveel jonge renners als ik, die nog gewoon naar school gaan of werken. Als beroepsrenner hoort het where-abouts er gewoon bij, maar voor ons nog niet. 2.,,Nee, ik ben een 19-jarige continentale renner. Ik hou me helemaal niet bezig met doping. Ik probeer wel harder te fietsen, maar wil dat bereiken door training en zaken als voeding. Ik gebruik wel suplementen, maar trek de grens bij medicijnen. Een aspirientje slik ik al liever niet. 3.,,Het klinkt misschien gek als je het zo van de buitenkant bekijkt, maar ik denk dat wielrennen de schoonste sport van de wereld is. Als je gaat zoeken, vindt je overal altijd wat. Kijk in de zakenwereld, kijk in het gewone leven. Ook in het voetbal komt doping voor, maar in die sport steken ze liever de kop in het zand. 67. Kirsten Wild Ik ben vorig jaar veertien keer gecontroleerd: tien keer bij een wedstrijd, vier keer out-ofcompetition. Dit jaar ben ik zeven keer gecontroleerd bij een wedstrijd en nog geen een keer outof-competition. De top 20 van de wereld moet where-abouts invullen, ik moet dat nu vijf jaar. Formeel krijg je een uitnodiging om ze in te vullen maar het is gewoon verplicht.

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Ik denk eigenlijk dat deze blessure niet slecht is geweest voor mijn carrière

Ik denk eigenlijk dat deze blessure niet slecht is geweest voor mijn carrière In de rubriek vertelt een (oud) prof-voetballer/voetbalster over zijn/haar voorste kruisband blessure. Vanaf het moment dat deze blessure werd opgelopen, de operatie, de revalidatie, de rentree en daarna.

Nadere informatie

Koersen op een schone sport

Koersen op een schone sport Koersen op een schone sport Workshop voor verenigingen Op 17 juni 2013 presenteerde de Commissie Anti-Doping Aanpak (Commissie Sorgdrager) haar eindrapport Meedoen of stoppen. De conclusie: het wegwielrennen

Nadere informatie

SPORT en Conditie. Bron: www.wiskunde-vmbo.nl/.../module%202%20sport%20en%20conditie%202010.doc Module 2. Datum:...

SPORT en Conditie. Bron: www.wiskunde-vmbo.nl/.../module%202%20sport%20en%20conditie%202010.doc Module 2. Datum:... Module 2 SPORT en Conditie Datum:... Leerling:... Klas:... Dit ga je doen Je leert vanuit de theorie wat er precies bedoeld wordt met conditie, en waarom het zo belangrijk is. Want wanneer is je conditie

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Masters hangen aan Eelco's lippen...

Masters hangen aan Eelco's lippen... Masters hangen aan Eelco's lippen... De spanning voor het WK-Masters in Lyon loopt bij de deelnemers aan Project 2015 al danig op. Daarom hebben we Eelco gevraagd of hij een keer met ons wilde praten over

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Bijlage 1a thema 4 - sportattributen

Bijlage 1a thema 4 - sportattributen Bijlage 1a thema 4 - sportattributen 3e leerjaar thema 4 Mijn sport is top! Bijlage 1b thema 4 - sportattributen 3e leerjaar thema 4 Mijn sport is top! Bijlage 1c thema 4 - sportattributen 3e leerjaar

Nadere informatie

Dominique Filion s prestatiemix

Dominique Filion s prestatiemix Dominique Filion s prestatiemix Dominique over de 7 factoren die haar prestaties beïnvloeden Geschreven door Marlon van Wissen en Dominique Filion Er zijn 7 factoren die de prestaties van een ruiter beïnvloeden

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Voor de Jongste Jeugd van Hockeyclub Hisalis. Maart 2006 Anniek de Jong

Voor de Jongste Jeugd van Hockeyclub Hisalis. Maart 2006 Anniek de Jong Voor de Jongste Jeugd van Hockeyclub Hisalis Maart 2006 Anniek de Jong 1 Hockey is een teamsport. Dat betekent dat je in het hockey er nooit alleen voor staat. Een teamsport betekent: Je samen inzetten

Nadere informatie

SPREEKBEURT HANDBAL. door Casper Houtepen

SPREEKBEURT HANDBAL. door Casper Houtepen SPREEKBEURT HANDBAL door Casper Houtepen Mijn onderwerp voor de spreekbeurt is handbal. Ik heb hiervoor gekozen omdat ik het zelf doe en ik het een leuke sport vind. Misschien willen door mijn spreekbeurt

Nadere informatie

Hé, man Goedemorgen. Ja, goedemorgen. Ik hoorde jullie praten, met al dat broeder en zuster gedoe. Hou op,

Hé, man Goedemorgen. Ja, goedemorgen. Ik hoorde jullie praten, met al dat broeder en zuster gedoe. Hou op, Het team Hé, broeder, Kan ik je even spreken? Ja, wacht even, oké, oké, ja, zeg het maar. Nou, ja, het zit eigenlijk zo: je hebt mij heel erg pijn gedaan. O? Ja. Ik heb één van je oude toespraken beluisterd.

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

Hoeveel jaar ben je al lid van RWB? 14 jaar.

Hoeveel jaar ben je al lid van RWB? 14 jaar. Het seizoen zit er bijna op, het eerste speelt nog in de nacompetitie voor promotie, de jeugdtoernooien gaan beginnen en we hebben nog twee evenementen te goed om dit voetbalseizoen af te sluiten. Als

Nadere informatie

En jij in Jong Oranje? K: Ja, daar zit ik al twee jaar in.

En jij in Jong Oranje? K: Ja, daar zit ik al twee jaar in. Donderdag 13 september, 17.30 voor de training. Een paar dagen voor de start van de competitie in gesprek met Eva en Klaas in de Bestuurskamer. Nadat Klaas vertelt hoe vermoeiend een studienacht en -dag

Nadere informatie

Sportkanjers in de gymles. Sportkanjers in de gymles. gy m 10 SPORTKANJERGYMLESSEN VOOR DE BASISSCHOOL BOVENBOUW

Sportkanjers in de gymles. Sportkanjers in de gymles. gy m 10 SPORTKANJERGYMLESSEN VOOR DE BASISSCHOOL BOVENBOUW Sportkanjers in de gymles Sportkanjers in de gymles gy m gy m 10 SPORTKANJERGYMLESSEN VOOR DE BASISSCHOOL BOVENBOUW Leskaarten Les 1: Ik doe aan sport! VERTEL HET VOLGENDE VERHAAL: Het eerste wat je doet

Nadere informatie

De kunst van. Projectleider Jeroen Moes (l) en uitvoerder Arjan Oude Middendorp op sportpark Boekelo.

De kunst van. Projectleider Jeroen Moes (l) en uitvoerder Arjan Oude Middendorp op sportpark Boekelo. De kunst van kunst Projectleider Jeroen Moes (l) en uitvoerder Arjan Oude Middendorp op sportpark Boekelo. 8 gras Na jaren voorbereidingen gaat het dan eindelijk gebeuren: vanaf seizoen 2012-2013 is de

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Gaat de laatste de beste worden?

Gaat de laatste de beste worden? Gaat de laatste de beste worden? Ondanks dat de competitie nog minimaal een week duurt en voor een aantal zelfs nog een week langer, is hij voor ons gevoel na vandaag al voorbij. Dat komt omdat wij vandaag

Nadere informatie

TAEKWONDO BOND NEDERLAND Postbus 4360 2003 EJ Haarlem www.taekwondobond.nl info@taekwondobond.nl

TAEKWONDO BOND NEDERLAND Postbus 4360 2003 EJ Haarlem www.taekwondobond.nl info@taekwondobond.nl Interne selectieprocedure Taekwondo Bond Nederland ten behoeve van deelname Olympisch Kwalificatietoernooi en deelname Olympische Spelen 2016 in Rio de Janeiro. Vastgesteld door het bestuur van de Taekwondo

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

ZBSD: bowling, voetbal, hardlopen en???

ZBSD: bowling, voetbal, hardlopen en??? ZBSD: bowling, voetbal, hardlopen en??? De Zeeuws Barabantse Sportvereniging voor Doven (ZBSD) heeft als doel: Het doen beoefenen van sport door doven. Dit doel probeert zij onder meer te bereiken door:

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Tour de France Inleiding Mijn spreekbeurt gaat over de Tour de France. Al twee jaar vind ik dat een erg leuke sport om naar te kijken op tv. Ik zal tijdens mijn spreekbeurt over een aantal onderwerpen

Nadere informatie

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion

Het Rosie Pr0ject. in makkelijke taal. Graeme Simsion Het Rosie Pr0ject in makkelijke taal Graeme Simsion Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Don Tillman. Ik ben professor op een universiteit in Australië. Daar werk ik al tien jaar.

Nadere informatie

De groep triatleten die vorig jaar aan de start verscheen én de finish haalde.

De groep triatleten die vorig jaar aan de start verscheen én de finish haalde. De groep triatleten die vorig jaar aan de start verscheen én de finish haalde. WILLEMSTAD Morgen vindt de Ennia Curaçao International Triathlon weer plaats. Het betreft de zogenoemde olympische afstand

Nadere informatie

Ultimate Compression. www.knapman.nl

Ultimate Compression. www.knapman.nl Ultimate Compression www.knapman.nl BLESSURE PREVENTIE HERSTEL UITHOUDINGSVERMOGEN Knap man : Ultimate Compression Unieke compressiewaarde van 45% Tot 3x zo sterk als andere merken Hoe sterker de compressie,

Nadere informatie

i n f o r m a t i e e n we e t j e s v a n e n v o o r SINTERMERTEN b r u g k l a s s e r s

i n f o r m a t i e e n we e t j e s v a n e n v o o r SINTERMERTEN b r u g k l a s s e r s i n f o r m a t i e e n we e t j e s v a n e n v o o r SINTERMERTEN b r u g k l a s s e r s Jullie hebben er lang op moeten wachten, maar eindelijk is hier dan de digitale versie van Mugnieuwzzz, met iedere

Nadere informatie

Arne Ljungqvist De wereld is na Ben Johnson echt veranderd

Arne Ljungqvist De wereld is na Ben Johnson echt veranderd Arne Ljungqvist De wereld is na Ben Johnson echt veranderd Een knieblessure maakte in de jaren vijftig een einde aan zijn carrière als hoogspringer. Maar toen Arne Ljungqvist twintig jaar later als bestuurder

Nadere informatie

Wat kan er nog over Joop Zoetemelk geschreven worden wat niet allang bekend is. Hij is met voorsprong de meest gewone van alle bekende Nederlanders.

Wat kan er nog over Joop Zoetemelk geschreven worden wat niet allang bekend is. Hij is met voorsprong de meest gewone van alle bekende Nederlanders. Wat kan er nog over Joop Zoetemelk geschreven worden wat niet allang bekend is. Hij is met voorsprong de meest gewone van alle bekende Nederlanders. En dat is ook zijn charme. Joop is Joop, zegt iedereen

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Bijlage 2: 3.2 onderzoek

Bijlage 2: 3.2 onderzoek Bijlage : 3. onderzoek Ik heb een onderzoek gedaan naar de fitheid van de kinderen van groep 7 en 8 van de Sint Lambertus school in Asten. Ik heb eerst een enquête afgenomen, en heb daarna testjes afgenomen

Nadere informatie

Op 16 maart 2006 kwam topjudoka Ilse Heylen bij ons op bezoek om ons wat meer te vertellen over zichzelf en haar judo:

Op 16 maart 2006 kwam topjudoka Ilse Heylen bij ons op bezoek om ons wat meer te vertellen over zichzelf en haar judo: Op 16 maart 2006 kwam topjudoka Ilse Heylen bij ons op bezoek om ons wat meer te vertellen over zichzelf en haar judo: Hoe is je judocarrière begonnen? Heylen: Ik ben met judo begonnen toen ik 8 jaar was

Nadere informatie

Hoelang ben je al lid van RWB? Dit is mijn 10 e jaar

Hoelang ben je al lid van RWB? Dit is mijn 10 e jaar Vandaag hebben we alweer ons voorlaatste interview van dit seizoen. Alex is weer terug uit Zweden en er is gelukkig geen koffietafel bij Zus, zodat we weer op onze eigen stek het interview kunnen houden.

Nadere informatie

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 Ik arriveer op een zon overgoten Wijkpark. Nog geen kwartier later wordt het park in de schaduw gelegd door donkere wolken. Die trokken gelukkig weg en wederom

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

world tour en competitie informatie ouders

world tour en competitie informatie ouders world tour en competitie informatie ouders De competitie voor de rode en oranje kinderen is vanaf september 2013 ingrijpend veranderen en heeft een nieuwe naam gekregen: World Tour. Meer informatie vindt

Nadere informatie

Paspoort Naam: Joeri Bommeljé Woonplaats: Middelburg Leeftijd: 20 jaar Favoriete club: Ajax

Paspoort Naam: Joeri Bommeljé Woonplaats: Middelburg Leeftijd: 20 jaar Favoriete club: Ajax Nieuw jaar, nieuwe maand en dus een nieuwe ik speel de bal naar... De bal rolt lekker, want we hebben in het eerste jaar al mooie verhalen mogen lezen over diverse voetbalperiodes. Dat is ook het uiteindelijke

Nadere informatie

futurum (vs) conditionalis perfectum

futurum (vs) conditionalis perfectum futurum (vs) conditionalis perfectum Perfectum Zou hij zich nu al beter voelen? Zou hij zich daar beter gevoeld hebben, denk je? Perfectum Je zou wat meer moeten studeren = Je moet wat meer studeren. Het

Nadere informatie

Werkstuk bewegingsonderwijs

Werkstuk bewegingsonderwijs Werkstuk bewegingsonderwijs Taekwon-Do 26-6-2010 Door: Edwin Wanner Klas: V5B Inhoudsopgave 0. Inhoudsopgave.. Pagina 2 1. Plan van aanpak.. Pagina 3 2. Logboek.. Pagina 4 3. Vragen van het interview..

Nadere informatie

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak.

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak. Tik-tak - Lees het gedicht tik-tak voor. Doe dit in het strakke ritme van een langzaam tikkende klok: Tik - tak - tik - tak Ik tik - de tijd - op mijn - gemak. Enzovoort. - Laat de kinderen vrij op het

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

Twee zielen vinden elkaar

Twee zielen vinden elkaar Twee zielen vinden elkaar Rond mijn twintigste besefte ik voor het eerst dat ik jongens ook leuk vond. Ik dacht wel eens Goh, dat is een leuke jongen, maar had er nooit seksuele gedachten bij. Ik was vooral

Nadere informatie

Je kunt bij turnen de kleren aandoen zoals een T shirt met een broekje een turnpakje of een dun T shirtje zonder mauwen met een dunne lange broek.

Je kunt bij turnen de kleren aandoen zoals een T shirt met een broekje een turnpakje of een dun T shirtje zonder mauwen met een dunne lange broek. Ik doe mijn spreekbeurt over turnen. Turnen is voor meisjes en jongens. De meisjes hebben veel verschillende toestellen sprong, brug, balk en vloer zijn voor de wedstrijden van de selectie`s en verder

Nadere informatie

Wat je moet weten over hasj en wiet

Wat je moet weten over hasj en wiet Wat je moet weten over hasj en wiet 1 2 Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj

Nadere informatie

1 Inleiding 3 2 Mijn onderwerp: Gerrit Schulte 4 3 Wielrennen 5 4 De racefiets 7 5 Gerrit Schulte 8 6 Overwinningen 9 7 Stamboom 11. Tot slot.

1 Inleiding 3 2 Mijn onderwerp: Gerrit Schulte 4 3 Wielrennen 5 4 De racefiets 7 5 Gerrit Schulte 8 6 Overwinningen 9 7 Stamboom 11. Tot slot. 1 Inleiding 3 2 Mijn onderwerp: Gerrit Schulte 4 3 Wielrennen 5 4 De racefiets 7 5 Gerrit Schulte 8 6 Overwinningen 9 7 Stamboom 11 Tot slot. 12 Gerrit Schulte in de krant 2 Ik hou mijn werkstuk over Gerrit

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php

Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de

Nadere informatie

DNA van de Sportfan 2014

DNA van de Sportfan 2014 DNA van de Sportfan 2014 Van sportbeleving tot sportsponsoring in Nederland. preview port eleving De manier waarop fans sport beleven verandert continu. Er ontstaan nieuwe middelen om wedstrijden te bekijken

Nadere informatie

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je:

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je: Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj of wiet. Dat heet blowen. In deze folder

Nadere informatie

Finale weekend club competitie

Finale weekend club competitie Finale weekend club competitie Ploegentijdrit Zaterdag stond als allereerst de ploegentijdrit op programma. Jawel hoor we moesten als eerste van start. We waren maar met 5 in plaats van 6 man. Start ging

Nadere informatie

AANDACHTSPUNTEN VOOR ZWEMMERS EN OUDERS!

AANDACHTSPUNTEN VOOR ZWEMMERS EN OUDERS! Versie September 2013 AANDACHTSPUNTEN VOOR ZWEMMERS EN OUDERS! Naast vooral lol hebben in zwemmen, zijn er ook een paar zaken die je echt moet weten/doen rondom het trainen en zwemmen van wedstrijden.

Nadere informatie

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Powerwords. Woorden die beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Het volgende dat de bouwblokjes zijn van de yes set waar we zo direct nog even een inductie mee gaan doen. Gisteren zijn we begonnen met de yes set. Maar hoe kan je hem nog effectiever maken? Als je koppelwoorden

Nadere informatie

Inleiding 3. Introductie.. 4. Stap 1: Herken het moment.. 5. Stap 2: Maak een Game Plan.. 6. Stap 3: Visualiseer het moment.. 7

Inleiding 3. Introductie.. 4. Stap 1: Herken het moment.. 5. Stap 2: Maak een Game Plan.. 6. Stap 3: Visualiseer het moment.. 7 Inhoudsopgave Inleiding 3 Introductie.. 4 Stap 1: Herken het moment.. 5 Stap 2: Maak een Game Plan.. 6 Stap 3: Visualiseer het moment.. 7 Stap 4: Wees in het hier en nu 8,9 Vervolg 10 2 Inleiding Elke

Nadere informatie

Sanghalid en 'donderdagavondbroeder' Garmt van Soest kreeg in de. zomer van 2013 te horen dat hij leed aan Amyotrofische Laterale

Sanghalid en 'donderdagavondbroeder' Garmt van Soest kreeg in de. zomer van 2013 te horen dat hij leed aan Amyotrofische Laterale Als...door een tijger achterna gezeten. door Maurice Maarssen Sanghalid en 'donderdagavondbroeder' Garmt van Soest kreeg in de zomer van 2013 te horen dat hij leed aan Amyotrofische Laterale Sclerose (ALS),

Nadere informatie

HARDLOOPSCHEMA'S VOOR BEGINNERS

HARDLOOPSCHEMA'S VOOR BEGINNERS HARDLOOPSCHEMA'S VOOR BEGINNERS Beginnen met hardlopen?...de tips en schema s vind je in dit boekje! Maar al te vaak zie je dat beginnende hardlopers door onvoldoende voorbereiding al weer snel afhaken.

Nadere informatie

Ik kan winnen, maar ik ben ook klaar om te verliezen

Ik kan winnen, maar ik ben ook klaar om te verliezen Ik kan winnen, maar ik ben ook klaar om te verliezen Over het formuleren van doelstellingen vanuit NLP (Neuro Lingustisch Programmeren) ging mijn artikel in de vorige Eekhoorn. NLP houdt zich vooral bezig

Nadere informatie

Concept Animatieprogramma Hemelvaart 13 t/m 17 mei 2015 Woensdag 13 Mei

Concept Animatieprogramma Hemelvaart 13 t/m 17 mei 2015 Woensdag 13 Mei Woensdag 13 Mei 14.00-15.00 Spellenparty Ben jij klaar voor een allerlei leuke mini spelletjes? Doe dan gezellig mee! 16.00-17.00 Parachute Kruipen, springen, rennen! Dit gaan we allemaal doen tijdens

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Olympische Spelen Voorwoord Ik hou mijn spreekbeurt over de Olympische Spelen omdat ik altijd naar de Olympische Spelen kijk op tv. Zelf vind ik de winterspelen het leukste, omdat ik de sporten zoals :

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

Trainingsopbouw na knieblessures

Trainingsopbouw na knieblessures Trainingsopbouw na knieblessures Trainingsopbouw na knieblessures Nu het herstelproces van uw geblesseerde knie al zo ver is gevorderd, wilt u natuurlijk weer zo snel mogelijk uw activiteiten hervatten.

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

- 2 - - 11-2 e hands merkkleding & winkelrestanten www.vintagenl.com

- 2 - - 11-2 e hands merkkleding & winkelrestanten www.vintagenl.com - 12 - - 1 - - 2 - - 11-2 e hands merkkleding & winkelrestanten www.vintagenl.com TOERNOOI - Vanaf 10:30 uur kan iedereen zich aanmelden bij het wedstrijdsecretariaat, wij verzoeken een ieder dit z.s.m.

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

Strakke Buik Geheimen Marijke Helswieg

Strakke Buik Geheimen Marijke Helswieg Download De Nieuwste Versie! Dit is versie 1.1, download nu direct de nieuwste versie op: http://www.afslankenmetmarijke.nl Stop Met Alleen Je Buik Trainen Als Je Van Je Buik Vet Af Wilt!! Tot nu toe zijn

Nadere informatie

Offener Internationaler Stadtwerke- Cup 15 Hamm (D)

Offener Internationaler Stadtwerke- Cup 15 Hamm (D) NIEUWSBRIEF SEPTEMBER Seizoen 2015-2016 Hallo allemaal! De eerste weken zitten er weer op en alles draait weer alsof het nooit vakantie is geweest! Iedereen is lekker uitgerust in de vakantie en we kunnen

Nadere informatie

Darten. De geschiedenis van het dart spel

Darten. De geschiedenis van het dart spel Darten Mijn spreekbeurt gaat over darten. Al twee jaar vind ik dat een erg leuke sport om naar te kijken op tv. Dat komt vooral omdat er veel aandacht voor is op de tv en de Nederlandse mannen en vrouwen

Nadere informatie

Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken

Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken Mensen zoeken hulp omdat ze overhoop liggen met zichzelf of met anderen. Dit kan zich op verschillende manieren uiten. Sommige mensen worden

Nadere informatie

1 Ben of word jij weleens gepest?

1 Ben of word jij weleens gepest? Onderzoeksresultaten TipHorstaandeMaas.nl Pesten Pesten is van alle generaties. Het kan bijna overal plaatsvinden en is daarom dichterbij dan mensen soms denken 8 1 Ben of word jij weleens gepest? 7 6

Nadere informatie

B U L L Y. bully@ddhc.nl. W E E K 2 7 2 9 j u n i 2 0 1 5. In deze Bully:

B U L L Y. bully@ddhc.nl. W E E K 2 7 2 9 j u n i 2 0 1 5. In deze Bully: B U L L Y W E E K 2 7 2 9 j u n i 2 0 1 5 In deze Bully: ME8-1 bezoekt de Hockey World League in Brasschaat. Nieuwe jas???? TEAMINDELING INFORMATIE Aanleveren van kopij (maandag vóór 20.00 uur) Wijzigingen

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Trainingsopbouw na enkelblessures

Trainingsopbouw na enkelblessures Trainingsopbouw na enkelblessures Trainingsopbouw na enkelblessures Nu het herstelproces van uw geblesseerde enkel al zo ver is gevorderd, wilt u natuurlijk weer zo snel mogelijk uw sportactiviteiten hervatten.

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde Personal Trainer & Coach. Copyright 2010 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden.

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde Personal Trainer & Coach. Copyright 2010 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. Vet-killer 320 Workout Door: Jesse van der Velde Personal Trainer & Coach Copyright 2010 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de Vet-killer 320 Workout. Deze training,

Nadere informatie

TRAINING DESLY HILL : VOORBEREIDING OP HET NIEUWE SEIZOEN

TRAINING DESLY HILL : VOORBEREIDING OP HET NIEUWE SEIZOEN TRAINING DESLY HILL : VOORBEREIDING OP HET NIEUWE SEIZOEN Een goede voorbereiding is immers het halve werk. Maar wat is nou een goede voorbereiding op een nieuw skeelerseizoen? Op www.skatepodium.com geeft

Nadere informatie

World Tour en compe..e informa.e ouders

World Tour en compe..e informa.e ouders World Tour en compe..e informa.e ouders World Tour en competitie informatie ouders 1 De compe..e voor de rode en oranje kinderen gaat vanaf september 2013 ingrijpend veranderen en krijgt een nieuwe naam:

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Interviewfragmenten. Vraag 1: Heeft u een zeer goede, goede, redelijke of slechte gezondheid?

Interviewfragmenten. Vraag 1: Heeft u een zeer goede, goede, redelijke of slechte gezondheid? Interviewfragmenten Onderstaande fragmenten zijn uitsuitend bedoeld voor gebruik bij het boek Onderzoek doen met vragenlijsten. Het is niet toegestaan deze fragmenten te publiceren of anderszins te verspreiden.

Nadere informatie

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer.

4 Heer, u hebt aan de mensen uw regels gegeven. Zo weet ik wat ik moet doen. 5 Ik wil leven volgens uw wetten, en dat volhouden, elke dag weer. Psalmen Psalm 119 Heer, ik wil leven volgens uw wetten 1 Gelukkig zijn mensen die altijd het goede doen, die leven volgens de wet van de Heer. 2 Gelukkig zijn mensen die altijd denken aan de woorden van

Nadere informatie

Dutch. 1 Vraag: Ik ben altijd zelf verantwoordelijk voor wat ik slik, injecteer of op andere wijze toedien aan mijn lichaam.

Dutch. 1 Vraag: Ik ben altijd zelf verantwoordelijk voor wat ik slik, injecteer of op andere wijze toedien aan mijn lichaam. Dutch 1 Vraag: Ik ben altijd zelf verantwoordelijk voor wat ik slik, injecteer of op andere wijze toedien aan mijn lichaam. Antwoord: Waar Alle sporters zouden zich proactief moeten opstellen in het stellen

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW Medisch Centrum de Steenpoort Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van Medisch Centrum de Steenpoort zijn de afgelopen 2 jaren tevredenheidsonderzoeken

Nadere informatie

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN?

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt met het spelen van games. Je beseft dat je hierdoor in de problemen kunt raken: je huiswerk lijdt

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEW Huisartsenpraktijk Heino Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van huisartsenpraktijk Heino zijn de afgelopen 2 jaren tevredenheidsonderzoeken uitgevoerd.

Nadere informatie

PRESENTATIEGIDS TOPSPORT SCHUURMAN BZC 2013-2014 EREDIVISIE

PRESENTATIEGIDS TOPSPORT SCHUURMAN BZC 2013-2014 EREDIVISIE PRESENTATIEGIDS TOPSPORT SCHUURMAN BZC 2013-2014 EREDIVISIE JEUGDOPLEIDING Ruim tien jaar geleden geloofden nog maar weinig mensen dat het voor Schuurman BZC mogelijk zou worden in de eredivisie waterpolo

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Kinderen moeten niet zoveel moeten

Kinderen moeten niet zoveel moeten Wim Keizer, sportpsycholoog Kinderen moeten niet zoveel moeten Zelf noemt hij zich een betrokken ouder.toch staat ook hij weleens langs de lijn aanwijzingen te roepen bij zijn voetballende zoontje. Zolang

Nadere informatie

Gedragsregels. De Hazenkamp een Fairplay club :

Gedragsregels. De Hazenkamp een Fairplay club : De Hazenkamp een Fairplay club : De Hazenkamp staat bekend in de omgeving als een echte amateur vereniging waarbij de gezelligheid en korfbal plezier op en rond het veld centraal staat. Maar ook bij De

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde http://jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden.

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde http://jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. Vet-killer 320 Workout Door: Jesse van der Velde http://jessevandervelde.com Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de Vet-Killer 320 Workout. Dit is de

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

foto s sina willmann haar mannetje

foto s sina willmann haar mannetje foto s sina willmann Sina Willmann staat haar mannetje De wereld van quadraces staat bij het brede publiek voornamelijk bekend als een echte mannenwereld. Er zijn echter ook dames die hun mannetje weten

Nadere informatie

Dubbelspel. Alan Durant

Dubbelspel. Alan Durant Dubbelspel Dubbelspel maakt deel uit van de Schaduw-reeks van Lezen voor Iedereen/Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. De Schaduw-reeks is een serie spannende verhalen voor jongeren. Lezen voor Iedereen/Uitgeverij

Nadere informatie

Nieuwsbrief Kiddy s en Mini s Roda 46

Nieuwsbrief Kiddy s en Mini s Roda 46 Nieuwsbrief en Mini s Roda 46 Nummer 18 29-01-2008 mag nu op het podium staan. Nog spannender wordt het doordat Spanje eindelijk Hongarije van plek 1 heeft gekregen. Weet Hongarije zich volgende week toch

Nadere informatie

Informatiefolder jeugdwielrennen

Informatiefolder jeugdwielrennen WTC DE AMSTEL Informatiefolder jeugdwielrennen Seizoen 2011 1-3-2011 Welkom bij de WTC de Amstel Uw zoon/dochter heeft belangstelling om te gaan wielrennen. Als wedstrijdwielervereniging zijn wij daar

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

PREVIEW. Probeer nu 1 dag DAVID DE JONGE JAREN VAN VIJF DAGEN: GOD, SPORT & JEZELF MET PRAKTISCHE, SPORT- EN PERSOONLIJKE VOORBEELDEN

PREVIEW. Probeer nu 1 dag DAVID DE JONGE JAREN VAN VIJF DAGEN: GOD, SPORT & JEZELF MET PRAKTISCHE, SPORT- EN PERSOONLIJKE VOORBEELDEN PREVIEW Probeer nu 1 dag DE JONGE JAREN VAN DAVID VIJF DAGEN: GOD, SPORT & JEZELF MET PRAKTISCHE, SPORT- EN PERSOONLIJKE VOORBEELDEN DAG 1 GOD ZIET JOU ZITTEN! Het is niet leuk om buitengesloten te worden,

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

2500 jaar marathon! Genoeg bewegen ook. Daarom beter. Veel mensen voelen het. kun je beginnen met lopen. Lopen kriebelen. Als het kriebelt, moet

2500 jaar marathon! Genoeg bewegen ook. Daarom beter. Veel mensen voelen het. kun je beginnen met lopen. Lopen kriebelen. Als het kriebelt, moet HR_113_45.jpg Jeroen Defauw Lopen kun je leren Iedereen wil zich beter voelen. Loop, loop, lopen maar! Of er mooier uitzien. Gezond eten is belangrijk. De zon straalt. Het weer wordt Genoeg bewegen ook.

Nadere informatie

GENIETEN VAN DE VOORBEREIDING

GENIETEN VAN DE VOORBEREIDING SENIOREN AMATEURS: INTERVIEW TEKST & BEELD: MARTIN VELDHUIZEN Dennis van der Steen, trainer/coach SC Everstein GENIETEN VAN DE VOORBEREIDING Als voetballer speelde hij jarenlang in de top van het amateurvoetbal.

Nadere informatie

Tips voor een goede spreekbeurt

Tips voor een goede spreekbeurt Diabetes?! Een spreekbeurt die je alles vertelt over diabetes: Wat is het? Hoe ontstaat het? En vooral ook: Wat betekent het voor jou, je broer, zus, vader of moeder. Tips voor een goede spreekbeurt Vertel

Nadere informatie