Waterverontreiniging in de VS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Waterverontreiniging in de VS"

Transcriptie

1 IA Washington Karin Louzada, meer informatie: of netwerk Waterverontreiniging in de VS De recente verontreiniging van een rivier (en het omliggende woongebied van mensen) in West Virginia door chemicaliën die gebruikt worden in de steenkoolwinning zet de groeiende problematiek van waterverontreiniging in de VS in de schijnwerpers. Niet alleen industriële lozingen, ook agrarische afvloei en de toename van farmaceutische middelen (medicijnen en cosmetica) in het afvalwater zorgen voor gezondheidsrisico s. In veel landen waaronder Nederland is dit een probleem. Conventionele waterzuiveringsmethoden kunnen bijvoorbeeld farmaceutische middelen niet verwijderen. Er is zelfs (nog) geen regelgeving die het monitoren van verontreinigingen en de verwijdering ervan verplicht stelt. Veelbelovende oplossingen voor het probleem staan nog aan het begin van de testfase, maar er wordt aan gewerkt. Introductie De lozing van 4 methyl cyclohexaan methanol (MCHM, dat gebruikt wordt in de kolenindustrie) in de Elk River, West Virginia, in januari 2014 onderstreept het gevaar van waterverontreiniging in de Verenigde Staten. De chemicaliën kwamen terecht in het grondwater, bron voor de watervoorziening van honderdduizenden inwoners in de omliggende gemeenschappen van het rurale gebied. De Elk River na de lozing in januari [Bron: intakes stay open] Veel van de steenkool in West Virginia wordt met de zogenaamde mountaintop removal mining methode gewonnen. Het mijnbouwbedrijf blaast de top van de berg op om de steenkool te bereiken. Het overgebleven materiaal wordt in een nabijgelegen vallei gedumpt. In gebieden waar deze mijnbouw veel plaatsvindt wordt al jaren een toename van gezondheidsproblemen waargenomen. Die groei wordt toegeschreven aan deze praktijken. 1

2 Dergelijke chemische verontreiningen zijn vaker voorgekomen in de VS. Tot voor kort injecteerden mijnbouwbedrijven hun chemisch afval direct in de grond of in verlaten mijnen, waar het makkelijk het grondwater kon bereiken. West Virginia is na Mississippi de staat met het laagste inkomen per capita in de VS en is afhankelijk van de steenkool en chemische industrie. De oorzaak en verantwoordelijkheid van de recente lozing wordt nog onderzocht maar de vervuiling zet een groeiend probleem in de schijnwerpers. Bewoners in deze rurale gebieden beklagen zich al jaren over de kwaliteit van hun beekjes en het kraanwater (kleur, geur en smaak). Velen hebben hun lokale grondwaterbronnen moeten verruilen voor een aansluiting op het stedelijke watersysteem. Dit systeem is tijdens deze laatste verontreiniging ook zodanig vervuild geraakt dat mensen gezegd is dat ze enkele weken lang geen kraanwater mochten gebruiken voor wassen, koken of drinken. Een groeiend probleem Het drinkwater in de VS is mogelijk verontreinigd met een grote reeks van pharmaceutical and personal care products (of PPCP s), door de overheid gedefinieerd als alle producten gebruikt door individuen voor de persoonlijke gezondheid of om cosmetische redenen, of gebruikt door landbouwbedrijven voor het vergroten van de groei of gezondheid van het vee en pluimvee. Veelvoorkomende voorbeelden zijn: residuën van anitconceptiemiddelen en andere hormonen, antidepressiva, pijnstillers, antibiotica voor mensen, vee en pluimvee, bloeddrukmedicijnen, hartmedicijnen, shampoos, et cetera. Een onderzoek van het U.S. Geological Survey vond in 1999 en 2000 significante hoeveelheden van één of meerdere medicijnen in 80 procent van de watermonsters uit 139 beken in 30 staten. Farmaceutische middelen komen in het water terecht via urine of omdat ze opzettelijk door het toilet worden gespoeld. [Bron: Wikipedia] Daarnaast onderzochten wetenschappers aan Oregon State University, de University of Washington en McGill University in lokale waterbronnen naar bewijs van illegaal drugsgebruik. Op 4 maart 2008 verzamelden zij watermonsters in 96 stedelijke gebieden (die samen 65% van de bevolking van Oregon bevatten) om te testen op de aanwezigheid van methamphetamine, cocaïne en ecstasy. Verbazingwekkend werd in elke stad methamphetamine gevonden. Momenteel wordt dergelijk 2

3 onderzoek niet voor anticriminele doeleinden gebruikt, maar de onderzoekers gaven aan dat dergelijke metingen ook gebruikt kunnen worden om drugsgebruik in indivuele huizen op te sporen. Ander verbindingen die in het water kunnen worden aangetroffen zijn cafeïne, anti epilepsie medicijnen, cholesterolverlagers, en geurstoffen. Wanneer deze (genees)middelen worden uitgeplast door mensen en dieren (of met opzet worden geloosd of door het toilet gespoeld, bijvoorbeeld omdat ze over datum zijn) komen ze in het afvalwater en de riolering terecht, waarna ze niet meer worden verwijderd. Er zijn momenteel geen federale of lokale standaarden of monitoringseisen voor PPCP s in het water. Er is vooralsnog onvoldoende onderzoek gedaan naar de levensduur van deze geneesmiddelen in het water of hun effecten over langere perioden op mensen, dieren en het ecosystem. Er zijn echter wel aanwijzingen dat er gevolgen zijn in dieren zoals het aannemen van vrouwelijke kenmerken door mannelijke vissen vanwege anticonceptiva in het water, gedragsveranderingen bij vissen en voortplantingsproblemen bij vissen en mosselen vanwege antidepressiva. Op mensen zouden er gevolgen kunnen zijn voor de voorplanting, hormoon ontregelingen, antibiotica resistentie en onvoorziene synergistische effecten. Anticonceptiva. [Bron: Wikipedia] Het gebruik van medicijnen neemt toe door de toename van het aantal nieuwe medicijnen en doordat steeds meer mensen de beschikking krijgen over geneesmiddelen. Conventionele afvalwaterbehandeling verwijdert gelukkig wel enkele medicijnresten, zoals ibuprofen en naproxen (beide pijnstillers), maar doet dat niet voor andere zoals carbamazepine (een anti epilepticum) en diclofenac (een pijnstiller). Echter, wanneer deze middelen toevallig wel worden verwijderd en in de overgebleven slurrie terechtkomen, kunnen ze uiteindelijk via kunstmest weer in het ecosysteem vrijkomen. Wanneer bleekmiddel wordt gebruikt om bacteriën en andere pathogenen te verwijderen, wat in de VS het geval is, worden acetaminophen (paracetamol), codeïne (in hoestdrank) en sulfathiazole (een antibioticum) afgebroken of verwijderd. De Amerikaanse Environmental Protection Agency heeft tien farmaceutische middelen (één antibioticum en negen hormonen) aan de lijst van potentiële schadelijke stoffen toegevoegd, waar meer onderzoek naar moet worden gedaan. Het Europese parlement heeft twaalf nieuwe middelen aan haar lijst toegevoegd, waaronder twee hormonen (17 alpha ethinylestradiol (EE2) and 17 betaestradiol (E2), synthetische oestrogeen in anticonceptiva) en de diclofenac. 3

4 Endocriene ontregelaars Onderzoekers van Carnegie Mellon University hebben een set van moleculen ontwikkeld die endocriene ontregelaars kunnen afbreken. Voorbeelden van endocriene ontregelaars zijn synthetische en natuurlijke hormonen zoals ethinylestradiol in anticonceptiepillen. Nieuw onderzoek bewijst dat deze stoffen gemakkelijk afgebroken kunnen worden. De actieve stoffen zelf hebben niet dezelfde schadelijke werking op vissen. Dit is bewezen op zebravis embryo s in ontwikkeling. De moleculen worden TAML activators genoemd en zijn ontwikkeld door Dr. Terry Collins. Een zebravisje embryo is doorzichtig. [Bron: zebrafish 17] Dierproeven met endocriene ontregelaars tonen aan dat deze stoffen betrokken kunnen zijn bij een aantal moderne (gezondheids)problematiek epidemiën zoals enkele vormen van kanker, leerproblemen, obesitas en immuniteits en voortplantingsproblemen. Het onderzoek toont aan dat de TAML s, in combinatie met waterstofperoxide, gemakkelijk en effectief steroïde hormonen, waaronder ethinylestradiol, uit water in één behandeling kunnen verwijderen. De onderzoekers stelden de zebravisembryo s bloot aan zeven verschillende TAML activators. Het buitenste membraan van de visjes, de chorion, was verwijderd om hun gevoeligheid voor chemicaliën te vergroten. De resultaten waren positief: bij de streefdoses was er schade tijdens de ontwikkeling van de embryo s. Bij verhoogde doses en bij enkele structuren van de TAML activators was dat echter wel het geval. De onderzoekers hebben uiteindelijk enkele kandidaatmoleculen overgehouden voor verdere studie en ontwikkeling. De testen met de zebravisjes vormen het vierde onderdeel van een (Five ) Tiered Protocol for Endocrine Disruption (TiPED) systeem dat door 24 onderzoekers, waaronder Collins, is ontwikkeld om te bepalen of een chemische stof endocriene ontregelingsactiviteit vertoont. Alle onderzoeken tonen aan dat de TAML moleculen nog steeds goede potentiële kandidaten zijn voor waterbehandeling. Conlusies Verontreiniging door PPCP s in het water is een steeds groter wordend probleem. Er is nog geen wetgeving in de VS (of Europa) voor het standaard monitoren van het voorkomen van de langetermijneffecten van deze stoffen op mensen en het ecosysteem. Er is meer onderzoek nodig. Wel zijn al enkele stoffen, waaronder endocriene ontregelaars, op de Watch Lists van de VS en de 4

5 EU gezet. Deze stoffen zouden verantwoordelijk zijn voor het vrouwelijk worden van mannelijke vissen in stromen en rivieren en voor voortplantingsproblemen. Ook andere medicaties en cosmetische stoffen kunnen voor grote gezondheidsproblemen zorgen. Onderzoek aan de Carnegie Mellon University geeft hoop dat er in de toekomst mogelijkheden zijn om deze stoffen onschadelijk te maken, maar er is nog een lange weg te gaan. [streamer] Onderzoekers van Carnegie Mellon University hebben een set van moleculen ontwikkeld die endocriene ontregelaars kunnen afbreken Bronnen: West Virginia Chemical Spill Exposes a New Risk to Water From Coal, Wunderground.com, januari 2014: virginia chemical spill exposesnew risk water coal Coal mining s long legacy of water pollution in West Virginia, Aljazeera America, januari 2014: pollutionminingwestvirginiamassey.html The true costs of mining coal in West Virginia keep rising, MSNBS, februari 2014: harris perry/true costs west virginia coal keep rising Drugs in the water, Harvard health Letter, juni 2011: inthe water New chemicals, drugs added to EU water pollution watch list, EurActiv.com, juli 2013: chemicals pharmaceuticals ad news Fighting Drugs In Drinking Water, Clean Water Action, 2008: drugs drinking water External Medicine: Discarded Drugs May Contaminate 40 Million Americans' Drinking Water, Scientific American, september 2011: in the water/ Mapping Drug Use by Testing Sewer Water, Schneier on Security, juli 2009: https://www.schneier.com/blog/archives/2009/07/mapping_drug_us.html Environmental Protection Agency, PPCP: Drugs Are in the Water. Does It Matter?, NY Times, april 2007: Tiered Protocol for Endocrine Disruption: TAML Activators: Dr. Terry Collins, Carnegie Mellon University: 5

Hoe groen zijn uw evenementen?

Hoe groen zijn uw evenementen? Even voorstellen... GMB introduceert SaNiPhos : Europa s eerste urineverwerkingsfabriek voor het verwerken en winnen van nuttige meststoffen uit urine. Terugwinning van fosfaat en stikstof uit urine levert

Nadere informatie

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Conferentie Luchtkwaliteit Brussel, 5 december 2014 Dr Hans Bruyninckx Executive Director European Environment Agency EEA rapporten 2014 Luchtverontreiniging een

Nadere informatie

Belang van goed water

Belang van goed water Belang van goed water Dr Guillaume Counotte Wat is goed water? Smakelijk Beschikbaar Niet schadelijk voor dieren Niet schadelijk voor producten (ei, vlees) 1 Waterbehoefte Normale omstandigheden: 1,6-2

Nadere informatie

Hoe doen ze dat: een medicijn maken?

Hoe doen ze dat: een medicijn maken? Hoe doen ze dat: een medicijn maken? Je neemt vast wel eens iets tegen de hoofdpijn of koorts. En vaak waarschijnlijk zonder er bij na te denken. Maar wist je dat het wel twaalf jaar duurt voordat een

Nadere informatie

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING INLEIDING Landustrie Sneek BV bezit een ruime hoeveelheid kennis en ervaring in het transporteren en behandelen van riool-

Nadere informatie

Inleiding. Afvalwater. Afvalwaterzuivering

Inleiding. Afvalwater. Afvalwaterzuivering Inleiding Je poetst je tanden en spoelt je mond. Hup, doorspoelen! Vieze handen? Flink wat zeep en de kraan open: hup, ook maar doorspoelen! Elke dag spoel jij vele liters schoon drinkwater door de wastafel,

Nadere informatie

Solepura is gelegen in de Noord centrale provincie van Sri Lanka, ruim 3 uur rijden vanaf vliegveld Colombo naar het Noorden.

Solepura is gelegen in de Noord centrale provincie van Sri Lanka, ruim 3 uur rijden vanaf vliegveld Colombo naar het Noorden. Waterzuivering regio Solepura, Sri Lanka Solepura is gelegen in de Noord centrale provincie van Sri Lanka, ruim 3 uur rijden vanaf vliegveld Colombo naar het Noorden. In mei 2012 ging Father Ajith Rohan

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 2 december 2014 (OR. en) BEGELEIDENDE NOTA de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal

Raad van de Europese Unie Brussel, 2 december 2014 (OR. en) BEGELEIDENDE NOTA de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal Raad van de Europese Unie Brussel, 2 december 2014 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2014/0340 (NLE) 16240/14 CORDROGUE 94 BEGELEIDENDE NOTA van: aan: Nr. Comdoc.: Betreft: de heer Jordi AYET PUIGARNAU,

Nadere informatie

Vertaling van Expecting a baby

Vertaling van Expecting a baby Vertaling van Expecting a baby Verwacht u een baby? CHEMIE EN ZWANGERSCHAP ADVIES OVER CHEMIE EN ZWANGERSCHAP Alles om ons heen bevat chemicaliën. Ze helpen ons elke dag, in bijvoorbeeld de cosmetica die

Nadere informatie

Water in AGF koelvers industrie problematiek rondom water in de wereld. Joyce Schroot Adviseur AGF verwerkende industrie 2 december 2014

Water in AGF koelvers industrie problematiek rondom water in de wereld. Joyce Schroot Adviseur AGF verwerkende industrie 2 december 2014 Water in AGF koelvers industrie problematiek rondom water in de wereld Joyce Schroot Adviseur AGF verwerkende industrie 2 december 2014 Inhoudsopgave Intro aardappelen, groente en fruit verwerkende industrie

Nadere informatie

Kinderen en vergiftiging

Kinderen en vergiftiging Kinderen en vergiftiging Elk jaar bezoeken duizenden kinderen tot twaalf jaar de huisarts of de afdeling Spoedeisende Hulp van het ziekenhuis wegens een (mogelijke) vergiftiging. Ongeveer 2.300 kinderen

Nadere informatie

Medicijnresten in drinkwater Voorkomen is beter dan genezen. Gezonde Lunch, 7 april 2014 Martien den Blanken, directeur PWN

Medicijnresten in drinkwater Voorkomen is beter dan genezen. Gezonde Lunch, 7 april 2014 Martien den Blanken, directeur PWN Medicijnresten in drinkwater Voorkomen is beter dan genezen Gezonde Lunch, 7 april 2014 Martien den Blanken, directeur PWN Drinkwaterland In Nederland 10 drinkwaterbedrijven Sinds 1950 sterke concentratie

Nadere informatie

Lespakket Water. Instructieblad groep 5-8. Inhoud pakket: Lessuggesties: Achtergrondinformatie Instructieblad groep 5-8

Lespakket Water. Instructieblad groep 5-8. Inhoud pakket: Lessuggesties: Achtergrondinformatie Instructieblad groep 5-8 Lespakket Water Instructieblad groep 5-8 Inhoud pakket: Achtergrondinformatie Instructieblad groep 5-8 Materialen van het pakket: * 2 plastic potten * 1 potje melk * 1 potje met thee * 1 potje met broodkorstjes/

Nadere informatie

SPREKER DR. HENK DUYVERMAN, DIRECTEUR CUADRILLA

SPREKER DR. HENK DUYVERMAN, DIRECTEUR CUADRILLA SPREKER DR. HENK DUYVERMAN, DIRECTEUR CUADRILLA PROFIEL CUADRILLA Belangen in Engeland, Nederland en Polen Specialist in boren naar schaliegas 200 jaar ervaring State of the art apparatuur Start met boren

Nadere informatie

Milieuvriendelijke en efficiënte desinfectie zonder chemicaliën en toxische additieven enkel elektriciteit, zout en water?

Milieuvriendelijke en efficiënte desinfectie zonder chemicaliën en toxische additieven enkel elektriciteit, zout en water? Milieuvriendelijke en efficiënte desinfectie zonder chemicaliën en toxische additieven enkel elektriciteit, zout en water? Dankzij een uiterst efficiënte en stabiele diaphragma electrolyse produceert ANOLYTECH

Nadere informatie

Directe acties: do s and don t s

Directe acties: do s and don t s Procedure voor het veilig opruimen van gebroken spaarlampen of fluorescentielampen Directe acties: do s and don t s Zorg er voor dat er niet door het gebroken materiaal wordt gelopen, hiermee voorkomt

Nadere informatie

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek

Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Effectiviteit en economische impact van beweegprogramma s op de werkplek Karin Proper Afdeling Sociale Geneeskunde, EMGO+ Instituut, VUmc, Amsterdam Body@Work, Onderzoekscentrum Bewegen, Arbeid en Gezondheid

Nadere informatie

De Friese Waterketen: samen besparen!

De Friese Waterketen: samen besparen! De Friese Waterketen: samen besparen! Weet u het antwoord? Drinkwater; waar halen we dit vandaan? Hoeveel water gebruikt u per dag? Auto naar de wasstraat of zelf wassen? Waterbelasting, rioolheffing,

Nadere informatie

Impact van rwzi s op geneesmiddelconcentra5es in kwetsbaar oppervlaktewater

Impact van rwzi s op geneesmiddelconcentra5es in kwetsbaar oppervlaktewater Impact van rwzi s op geneesmiddelconcentra5es in kwetsbaar oppervlaktewater Lieke Coppens (KWR; Copernicus Ins4tuut Universiteit Utrecht), Jos van Gils (Deltares), Thomas ter Laak (KWR; Wageningen Universiteit),

Nadere informatie

Doel expo = we volgen de reis van het kraantjeswater

Doel expo = we volgen de reis van het kraantjeswater Doel expo = we volgen de reis van het kraantjeswater - Rode vlak is Brussel uitvergroten heel wat water in Brussel, zie blauwe lijntjes. - Is er een waterloop in de buurt van je school? Waar ligt je school

Nadere informatie

Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas

Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas Inhoudsopgave 1. Doelstelling 2. Onderzoeksverantwoording 3. Samenvatting 4. Resultaten 5. Bijlagen (open antwoorden,

Nadere informatie

Heeft behandeling van ankyloserende spondylitis met medicatie enig nadelig effect op de nakomelingen?

Heeft behandeling van ankyloserende spondylitis met medicatie enig nadelig effect op de nakomelingen? Heeft behandeling van ankyloserende spondylitis met medicatie enig nadelig effect op de nakomelingen? Zoals in de inleiding reeds aangehaald, gaan anti-reumatische medicijnen nog steeds gepaard met een

Nadere informatie

Vervolg aantekeningen H1 Nat. Hulpbronnen. Omgaan met Natuurlijke Hulpbronnen Hoofdstuk 1.1 Aardrijkskunde CA-3

Vervolg aantekeningen H1 Nat. Hulpbronnen. Omgaan met Natuurlijke Hulpbronnen Hoofdstuk 1.1 Aardrijkskunde CA-3 Vervolg aantekeningen H1 Nat. Hulpbronnen Water kent geen grenzen. Het stroomt van land naar land. Het teveel aan water moet ergens naartoe. Het zoekt een weg naar zee. Zee is het laagste punt in een landschap.

Nadere informatie

grondstof? Afvalwater als Energie winnen uit afvalwater Verwijderen van medicijnen en hergebruik van meststoffen Veel mogelijkheden

grondstof? Afvalwater als Energie winnen uit afvalwater Verwijderen van medicijnen en hergebruik van meststoffen Veel mogelijkheden Afvalwater als grondstof? Energie winnen uit afvalwater Om energie uit afvalwater te winnen wordt het water van het toilet, eventueel gemengd met groente en fruitafval, vergist. Daarvoor worden een vacuümsysteem,

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie VOORLOPIGE VERSIE 2003/0119(COD) 21 oktober 2003 ONTWERPADVIES van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek

Nadere informatie

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Prof. Dr. Benoit Nemery KU Leuven Prof. Dr. Christophe Stove UGent Acrylonitril: chemische eigenschappen

Nadere informatie

Mest, mestverwerking en wetgeving

Mest, mestverwerking en wetgeving Mest, mestverwerking en wetgeving Harm Smit Beleidsmedewerker Economische Zaken, DG AGRO Inhoud Feiten en cijfers. Huidig instrumentarium. Visie op mestverwerking en hoogwaardige meststoffen Toekomstig

Nadere informatie

Identificatie van de stof of het preparaat Productbenaming : DAMPENING SYSTEM CLEANER Gebruik van de chemische stof/preparaat. : Rubberdoekwasmiddel

Identificatie van de stof of het preparaat Productbenaming : DAMPENING SYSTEM CLEANER Gebruik van de chemische stof/preparaat. : Rubberdoekwasmiddel 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING Identificatie van de stof of het preparaat Productbenaming : Gebruik van de chemische stof/preparaat : Rubberdoekwasmiddel

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 26 956 Beleidsnota Rampenbestrijding Nr. 197 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Vlugschrift. Geen dierproeven voor cosmetica. Animal Rights International

Vlugschrift. Geen dierproeven voor cosmetica. Animal Rights International Vlugschrift Nederland koploper in lang proces naar proefdiervrije producten Geen dierproeven voor cosmetica d In ons land geldt sinds 1997 een verbod op het gebruik van proefdieren bij het testen van (ingrediënten

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT Naam: Klas: Datum: 1 Situering van het biotoop Plaats: Type water: vijver / meer / ven / moeras/ rivier / kanaal / poel / beek / sloot / bron Omgeving: woonkern / landbouwgebied

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 25 juni 2013 Betreft Geneesmiddelen in drinkwater en milieu

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 25 juni 2013 Betreft Geneesmiddelen in drinkwater en milieu > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

De regelgeving van de Europese Unie rond Milieu. Hoofdstuk 3. De regelgeving van de Europese Unie rond Milieu

De regelgeving van de Europese Unie rond Milieu. Hoofdstuk 3. De regelgeving van de Europese Unie rond Milieu Hoofdstuk 3 De regelgeving van de Europese Unie rond Milieu In Europa is een aanzienlijk deel van de totale vervuiling afkomstig van industriële productieprocessen Om de bijdrage van de Europese industrie

Nadere informatie

Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling

Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling Zwevende stof vormt een complex mengsel van allerlei verschillende deeltjes, en speelt een belangrijke rol

Nadere informatie

Nederlandse cannabisbeleid

Nederlandse cannabisbeleid Improving Mental Health by Sharing Knowledge Het Nederlandse cannabisbeleid & de volksgezondheid: oorsprong en ontwikkeling Margriet van Laar Hoofd programma Drug Monitoring CIROC Seminar Woensdag 7 maart,

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Horizontale Groep drugs Ontwerp-conclusies van de Raad over

Nadere informatie

De overeenkomsten tussen de ziekte van Parkinson en de ziekte van Huntington

De overeenkomsten tussen de ziekte van Parkinson en de ziekte van Huntington Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Succesvolle gentherapiestudie bij de ziekte van Parkinson geeft

Nadere informatie

Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie

Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie Symposium ter gelegenheid afscheid Ad van Dooren Zelfredzaamheid van patiënten bij gebruik van veilige medicatie. Bouwen aan vertrouwen: perspectief van de industrie Rudolf van Olden, arts Medisch Directeur

Nadere informatie

SOMS MOET JE OM VOORUIT TE GAAN EVEN TERUG IN DE TIJD

SOMS MOET JE OM VOORUIT TE GAAN EVEN TERUG IN DE TIJD SOMS MOET JE OM VOORUIT TE GAAN EVEN TERUG IN DE TIJD CITY M AIR PURIFIER VAN CAMFIL Camfil Clean Air Solutions 1 FEITEN: MET ONZE LUCHTREINIGERS GAAT U DUIZENDEN JAREN TERUG IN DE TIJD. In enkele uren

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35942 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35942 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/35942 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Ent, Wietske van der Title: In vivo modelling of Ewing sarcoma in zebrafish Issue

Nadere informatie

Melding Besluit lozen buiten inrichtingen. Introductie

Melding Besluit lozen buiten inrichtingen. Introductie Introductie Inleiding Met dit formulier kunt u melding doen van een lozing op de riolering, op of in de bodem op grond van het Besluit lozen buiten inrichtingen waarin de gemeente Purmerend bevoegd gezag

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Producenten van voorwerpen Als u explosieve stoffen of mengsels in voorwerpen verwerkt, moet u deze indelen, etiketteren en verpakken volgens de voorschriften

Nadere informatie

VERORDENINGEN. (Voor de EER relevante tekst)

VERORDENINGEN. (Voor de EER relevante tekst) L 125/10 VERORDENINGEN VERORDENING (EU) 2015/786 VAN DE COMMISSIE van 19 mei 2015 tot vaststelling van criteria voor de aanvaardbaarheid van zuiveringsprocedés die worden toegepast op producten die bedoeld

Nadere informatie

DIERENPROEVEN ZIJN NOODZAKELIJK

DIERENPROEVEN ZIJN NOODZAKELIJK DIERENPROEVEN ZIJN NOODZAKELIJK MyStatement paper Ben Pierlet, Maxim Van Cappellen 16/5/2014 1. Inleiding Proeven op dieren worden de dag van vandaag veelvuldig uitgevoerd. Dit veroorzaakt heftige discussies

Nadere informatie

Trends in nieuwe drugs. Tom Evenepoel, coördinator De DrugLijn Jochen Schrooten, stafmedewerker EWS

Trends in nieuwe drugs. Tom Evenepoel, coördinator De DrugLijn Jochen Schrooten, stafmedewerker EWS Trends in nieuwe drugs Tom Evenepoel, coördinator De DrugLijn Jochen Schrooten, stafmedewerker EWS BEGRIPPENKADER DESIGNER DRUGS volledig synthetisch precursoren (chemische grondstoffen) ontworpen = de

Nadere informatie

mooi natuurlijk Het gaat niet alleen om wat u inneemt, maar ook om wat u op uw lichaam doet.

mooi natuurlijk Het gaat niet alleen om wat u inneemt, maar ook om wat u op uw lichaam doet. mooi natuurlijk Het gaat niet alleen om wat u inneemt, maar ook om wat u op uw lichaam doet. Reviive is een lijn van verzorgingsprodukten die meer doen dan uw huid reinigen op een natuurlijke manier ze

Nadere informatie

Trombosebeen of trombosearm

Trombosebeen of trombosearm Spoedeisende Hulp / Spoedpost Trombosebeen of trombosearm www.catharinaziekenhuis.nl Afspraken O Polikliniekafspraak: maak op de eerstvolgende werkdag een afspraak voor over 2 weken op de polikliniek Inwendige

Nadere informatie

Vragen & Antwoorden over bodemverontreiniging

Vragen & Antwoorden over bodemverontreiniging Vragen & Antwoorden over bodemverontreiniging Hieronder staan veel gestelde vragen en antwoorden over bodemverontreiniging en spoedlocaties. Het gaat om algemene vragen en vragen over de specifieke Rotterdamse

Nadere informatie

Ons milieu, een kostbaar goed

Ons milieu, een kostbaar goed 1 Ons milieu, een kostbaar goed Datum Blz. 1. Inleiding 4 2. Soorten vervuiling 5 2.1. Luchtverontreiniging 5 2.2. Bodemvervuiling 6 2.3. Lichtvervuiling 7 2.4. Geluidsoverlast 7 2.5. Watervervuiling 8

Nadere informatie

Een slibstort is geen bos! Prof. Dirk Avonts, Universiteit Gent. Hof ter Schelde. 3 april 2014

Een slibstort is geen bos! Prof. Dirk Avonts, Universiteit Gent. Hof ter Schelde. 3 april 2014 Een slibstort is geen bos! Prof. Dirk Avonts, Universiteit Gent. Hof ter Schelde. 3 april 2014 Scheldeslijk is rijk aan... Zware metalen. Cadmium, Zink, Kwik, Arsenicum. PCB s en dioxine-achtige stoffen.

Nadere informatie

Milieuzorg voor contractors. Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent

Milieuzorg voor contractors. Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent Milieuzorg voor contractors Cédric Janssens Milieucoördinator GTO EMEA CVA Gent Onze grootste uitdaging Werken aan een duurzame toekomst Wij zijn mede de oorzaak van het milieuprobleem maar wij werken

Nadere informatie

Ons schoonmaakmiddel:... Welke bronnen mogen we gebruiken? Informatie op de verpakking van jullie schoonmaakmiddel. Internet. Boeken.

Ons schoonmaakmiddel:... Welke bronnen mogen we gebruiken? Informatie op de verpakking van jullie schoonmaakmiddel. Internet. Boeken. Binn buit LES 6: Schoonmak Nam groepje: Ons schoonmaakmiddel:... Welke bronn mog we gebruik? Informatie op de verpakking van jullie schoonmaakmiddel. Internet. Boek. Welke vrag mog we beantwoord? Wat is

Nadere informatie

Eieren & Pluimvee. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels

Eieren & Pluimvee. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels Eieren & Pluimvee Eieren en Pluimvee Vires5 Animalia laat steeds weer enorme resultaten zien. Dieren die dagelijks 3% Vires5 Animalia in hun drinkwater drinken, zien er gezonder uit, zijn fitter en minder

Nadere informatie

Nieuwe sanitatie in Nederland. Bert Palsma

Nieuwe sanitatie in Nederland. Bert Palsma Nieuwe sanitatie in Nederland Bert Palsma Conventioneel is fantastisch! Drinkwater; 125 l/p/dag 180 /jr Riolering 125/ jr RWZI 135/ jr 440,- / huishouden /jr 1 toilet spoeling (5 l) ~ 0,025 1 toilet spoeling

Nadere informatie

China, globalisering en milieuproblematiek. Lessen 21ste eeuw 23 maart, 2009

China, globalisering en milieuproblematiek. Lessen 21ste eeuw 23 maart, 2009 China, globalisering en milieuproblematiek Lessen 21ste eeuw 23 maart, 2009 Economisch Socio-cultureel Politiek Milieu Globalisering Globaal milieubeleid in een notendop Sinds 1972 op internationale agenda

Nadere informatie

Waarom biomarkers nodig zijn

Waarom biomarkers nodig zijn Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Nieuwe studie toont aan dat voorgestelde ziekte van Huntington 'biomarker'

Nadere informatie

Hoe word je 100? (en willen we dat eigenlijk wel?)

Hoe word je 100? (en willen we dat eigenlijk wel?) Hoe word je 100? (en willen we dat eigenlijk wel?) Gezond zijn levert dus niet alleen meer Als voorbeeld vergelijken we twee jaren op, vijftigjarigen zonder en met diabetes maar ook veel betere en vitalere

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad

Veiligheidsinformatieblad Pagina 1 van 5 RUBRIEK 1: Identificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming 1.1. Productidentificatie Andere handelsnaam 1001389; 791437; 506253; 150536 1.2. Relevant geïdentificeerd

Nadere informatie

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context As % of total European pharmaceutical industry De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context Terwijl België slechts 2,6 % vertegenwoordigt van het Europees BBP, heeft de farmaceutische

Nadere informatie

1. De Horizontale Groep drugs heeft het bovengenoemde voorstel op 5 september 2007 besproken.

1. De Horizontale Groep drugs heeft het bovengenoemde voorstel op 5 september 2007 besproken. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 12 december 2007 (18.12) (OR. en) 12970/1/07 REV 1 CORDROGUE 68 SAN 168 NOTA I-PUNT van: aan: Betreft: de Horizontale Groep drugs het Coreper/de Raad Voorstel voor een

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad

Veiligheidsinformatieblad Pagina 1 van 5 RUBRIEK 1: Identificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming 1.1. Productidentificatie Afkorting: Elektrolyt CDM 1.2. Relevant geïdentificeerd gebruik van de stof

Nadere informatie

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater april 2005 One Cue Systems Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD. betreffende het onderwerpen van 4-methylamfetamine aan controlemaatregelen

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD. betreffende het onderwerpen van 4-methylamfetamine aan controlemaatregelen EUROPESE COMMISSIE Brussel, 31.1.2013 COM(2013) 39 final 2013/0021 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende het onderwerpen van 4-methylamfetamine aan controlemaatregelen NL NL TOELICHTING

Nadere informatie

Titel. Tekst. Orange Nano Guardon SelfClean Hygiene

Titel. Tekst. Orange Nano Guardon SelfClean Hygiene Titel Tekst Orange Nano Guardon SelfClean Hygiene Voorwerpen zijn vaak een besmettingsbron van ziekmakers Mensen komen continu in contact met bacteriën, virussen en schimmels. Besmettelijke ziekten worden

Nadere informatie

2015 Wandelen voor Water. Rotary clubs: Almelo, Ambt Almelo, Rijssen, samen met Wilde Ganzen

2015 Wandelen voor Water. Rotary clubs: Almelo, Ambt Almelo, Rijssen, samen met Wilde Ganzen 2015 Wandelen voor Water Rotary clubs: Almelo, Ambt Almelo, Rijssen, Twenterand, Wierden, samen met Wilde Ganzen Wat gaan we vandaag doen? Wat is Wandelen voor Water? Hoe is het eigenlijk bij ons? Voor

Nadere informatie

Grijs Water Recuperatie. Rik Daneels

Grijs Water Recuperatie. Rik Daneels Grijs Water Recuperatie Rik Daneels Water in de stad, vandaag Water in de stad, vandaag Vlaanderen: Waterhuishouding lijkt in orde Maar: Grondwaterreserves onder druk!!! Gezamelijke acties vereist Alternatieve

Nadere informatie

RAAD VOOR HET VERBRUIK ADVIES

RAAD VOOR HET VERBRUIK ADVIES RVV- 478 RAAD VOOR HET VERBRUIK ADVIES Over een ontwerp van koninklijk besluit betreffende de vermalers en over een ontwerp van koninklijk besluit betreffende de producten die ontwikkeld zijn om via de

Nadere informatie

Mitochondriën en oxidatieve stress

Mitochondriën en oxidatieve stress Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Ons richten op oxidatieve stress bij de ziekte van Huntington Celschade

Nadere informatie

Waarom zijn putdeksels rond? Over krokodillen, witte schapen en wc-papier in het riool.

Waarom zijn putdeksels rond? Over krokodillen, witte schapen en wc-papier in het riool. Waarom zijn putdeksels rond? Over krokodillen, witte schapen en wc-papier in het riool. Vroeger waren alle putdeksels vierkant. Tegenwoordig zijn ze vrijwel allemaal rond. Want een vierkante deksel kan

Nadere informatie

Nieuwe stoffen in het milieu: probleem of niet?

Nieuwe stoffen in het milieu: probleem of niet? Nieuwe stoffen in het milieu: probleem of niet? Workshop Geneesmiddelen en metabolieten in oppervlaktewater KWR, Nieuwegein, 7 december 2012 Anja Derksen (AD eco advies) " Input voor discussie Literatuurstudie

Nadere informatie

Xylamon Houtwormdood. Algemene informatie Pagina 2. Technische informatie Pagina 4. Veiligheid informatie Pagina 5-6.

Xylamon Houtwormdood. Algemene informatie Pagina 2. Technische informatie Pagina 4. Veiligheid informatie Pagina 5-6. Xylamon Houtwormdood Algemene informatie Pagina 2 Gebruiksaanwijzing Pagina 3 Technische informatie Pagina 4 Veiligheid informatie Pagina 5-6 Houtverduurzaming Algemene informatie Voorkomt en bestrijdt

Nadere informatie

Evaluatierapport Oestrogenen

Evaluatierapport Oestrogenen Evaluatierapport Oestrogenen Rapport Nr. 186 In het kader van de strategie voor de reductie van emissies van microverontreinigingen uit stedelijk en industrieel afvalwater worden er voor tien stofgroepen

Nadere informatie

FARMACIJFERS 2014. De geneesmiddelenindustrie in België : een vector voor groei. De kerncijfers

FARMACIJFERS 2014. De geneesmiddelenindustrie in België : een vector voor groei. De kerncijfers FARMACIJFERS 214 De geneesmiddelenindustrie in België : een vector voor groei De kerncijfers Verantwoordelijke uitgever : Catherine Rutten voor pharma.be, Algemene Vereniging van de Geneesmiddelenindustrie

Nadere informatie

Bio NL. Een unieke collectie plantenstoffen: de brug tussen telers en nieuwe markten. Leon A. Mur Managing director

Bio NL. Een unieke collectie plantenstoffen: de brug tussen telers en nieuwe markten. Leon A. Mur Managing director Bio NL Een unieke collectie plantenstoffen: de brug tussen telers en nieuwe markten. Leon A. Mur Managing director Doelstelling Kenniscentrum Een doorbraak creëren voor de toepassing van plantenstoffen

Nadere informatie

Aangenomen dat alleen de waarde voor natrium niet gemeten is, is de concentratie natrium in mg/l van het bovenstaande water.

Aangenomen dat alleen de waarde voor natrium niet gemeten is, is de concentratie natrium in mg/l van het bovenstaande water. Page 1 of 9 CT011 INLEIDING WATERMANAGEMENT (20082009 Q1) (9805080901) > TEST MANAGER > TEST CANVAS Test Canvas Add, modify, and remove questions. Select a question type from the Add dropdown list and

Nadere informatie

Energie uit drinkwater en afvalwater

Energie uit drinkwater en afvalwater Energie uit drinkwater en afvalwater Inhoud 1. De cyclus van de stedelijke drinkwatervoorziening en afvalwater 2. Installeren van een turbine in het drinkwaternet 2.1. De druk in drinkwaternetten 2.2.

Nadere informatie

De ABS EffeX serie De eerste afvalwaterpompen ter wereld die aangedreven worden door een premium-efficiency motor.

De ABS EffeX serie De eerste afvalwaterpompen ter wereld die aangedreven worden door een premium-efficiency motor. De ABS EffeX serie De eerste afvalwaterpompen ter wereld die aangedreven worden door een premium-efficiency motor. www.absgroup.com The ABS EffeX range complies fully with Een geheel nieuwe benadering

Nadere informatie

Schaliegas in Europa. Ideeën over de haalbaarheid van deze onconventionele energiebron

Schaliegas in Europa. Ideeën over de haalbaarheid van deze onconventionele energiebron Schaliegas in Europa Ideeën over de haalbaarheid van deze onconventionele energiebron Agenda Introductie schaliegas Wat is het eigenlijk & hoe wordt het gewonnen Wat zijn de risico s De Schaliegas Revolutie

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Distributeurs U moet een stof of mengsel dat als gevaarlijk is ingedeeld etiketteren en verpakken volgens de eisen van EU-GHS. Daarbij kunt u de indeling gebruiken

Nadere informatie

Legionellabestrijding in koeltorens Marktonderzoek naar chemicaliënvrije desinfectie Pieter Mensink Projectleider/adviseur bij DWA Eigenaar InstAct installatiemanagement Inhoud Chemicaliënvrij? Legionellabeheer,

Nadere informatie

AquaPath Module 5 WATERGEBRUIK IN HUISHOUDENS

AquaPath Module 5 WATERGEBRUIK IN HUISHOUDENS AquaPath Module 5 WATERGEBRUIK IN HUISHOUDENS SAMENVATTING Deze module gaat dieper in op een deel van ons dagelijks leven dat eigenlijk vlak voor onze ogen plaatsvindt watergebruik in huishoudens. Toch

Nadere informatie

Plastics are forever? Science Café Nijmegen. Gijsbert Tweehuysen Kastoro Consulting mei 2013

Plastics are forever? Science Café Nijmegen. Gijsbert Tweehuysen Kastoro Consulting mei 2013 Plastics are forever? Science Café Nijmegen Gijsbert Tweehuysen Kastoro Consulting mei 2013 Wie staat er voor u? ( 50) Gijsbert Tweehuysen ( 70) TU-Delft, Industrieel Ontwerpen ( 80) DSM packaging expert

Nadere informatie

Afdeling Vergunningen Toezicht en Handhaving Aanvraagformulier maatwerkvoorschriften op basis van het Besluit lozen buiten inrichtingen

Afdeling Vergunningen Toezicht en Handhaving Aanvraagformulier maatwerkvoorschriften op basis van het Besluit lozen buiten inrichtingen Afdeling Vergunningen Toezicht en Handhaving Aanvraagformulier maatwerkvoorschriften op basis van het Besluit lozen buiten inrichtingen Aan het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Purmerend.

Nadere informatie

Diagnostiek en Monitoring. Sanne van Delft Annelijn Goedhart

Diagnostiek en Monitoring. Sanne van Delft Annelijn Goedhart Diagnostiek en Monitoring Sanne van Delft Annelijn Goedhart 1 Peiling Point of care testing is het uitvoeren van een laboratorium test buiten het laboratorium door iemand die geen analist/laborant is,

Nadere informatie

Katadyn MyBottle Portable Water Purification System. Katadyn ViruPur Replacement Cartridge (Model #8018087)

Katadyn MyBottle Portable Water Purification System. Katadyn ViruPur Replacement Cartridge (Model #8018087) Katadyn MyBottle Portable Water Purification System Katadyn ViruPur Replacement Cartridge (Model #8018087) EN DE FR DK SWE NOR FIN IT ESP POR Nederlands Hartelijk dank dat u voor het persoonlijke Katadyn

Nadere informatie

Forum relinen 2014. "Renoveren als instrument voor verbeteren doelmatigheid" Huidige situatie. Opbouw. Visitatiecommissie.

Forum relinen 2014. Renoveren als instrument voor verbeteren doelmatigheid Huidige situatie. Opbouw. Visitatiecommissie. Forum Relinen & Rioolbeheer 2014 Datum: 20 november 2014 in Hotel Vianen Organisatie: Stichting Kenniscentrum Rioolrenovaties "Renoveren als instrument voor verbeteren doelmatigheid" Wat is doelmatigheid?

Nadere informatie

Beleid gemeente De Marne bij verstoppingen van riolering - Riolering en water. vastgesteld in B&W d.d. 20 november 2007. Leens, oktober 2007

Beleid gemeente De Marne bij verstoppingen van riolering - Riolering en water. vastgesteld in B&W d.d. 20 november 2007. Leens, oktober 2007 Beleid gemeente De Marne bij verstoppingen van riolering - Riolering en water vastgesteld in B&W d.d. 20 november 2007 Leens, oktober 2007 A.S. Zwart Pol Medew. afd. Gemeentewerken Inhoudsopgave 1. Inleiding.

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Professionele gebruikers EU-GHS bevat voor u geen directe verplichtingen. Het is wel belangrijk dat u vaststelt wat de consequenties van de nieuwe wetgeving voor

Nadere informatie

een schoon geweten 78 * Innovatie en wetenschap

een schoon geweten 78 * Innovatie en wetenschap 075-750 3262 Witte Vlinderweg 38b 1521PS Wormerveer www.nuvoh2o.nl Duidelijk innovatief Wij spreken niet van evolutie, maar van innovatie. De tijd van waterontharders met zout ligt achter ons. Welkom in

Nadere informatie

Producent/leveranciers informatie. Straat/postbus: Zonnebaan 56. Telefoon: 030-2410120 Telefax: 030-2414482

Producent/leveranciers informatie. Straat/postbus: Zonnebaan 56. Telefoon: 030-2410120 Telefax: 030-2414482 Veiligheidsinformatieblad Volgens 91/155/EC en ISO 11014-1 Afdrukdatum: 09.07.2004 Pagina 1/5 1. Identificatie van het preparaat en van de firma Informatie over het produkt Handelsnaam SikaLastomer-95

Nadere informatie

Zo zit dat. Over de bodem en het grondwater in Anna s Hoeve. Inhoud

Zo zit dat. Over de bodem en het grondwater in Anna s Hoeve. Inhoud Zo zit dat. Over de bodem en het grondwater in Anna s Hoeve U overweegt op Anna s Hoeve te gaan wonen. Zoals u waarschijnlijk weet is er op en in de omgeving van Anna s Hoeve sprake van grond- en grondwaterverontreiniging.

Nadere informatie

Koreaanse ICT geleidt water van regen tot kraan

Koreaanse ICT geleidt water van regen tot kraan Innovatie Attaché Seoel Peter Wijlhuizen, mei 2014, meer informatie: pw@nost-korea.com Koreaanse ICT geleidt water van regen tot kraan Inleiding Met bijna twee maal zoveel neerslag als Nederlands, lijkt

Nadere informatie

chronische pijn en de pijnpolikliniek Dr. D.H.Vrinten Anesthesioloog-pijnbehandelaar

chronische pijn en de pijnpolikliniek Dr. D.H.Vrinten Anesthesioloog-pijnbehandelaar chronische pijn en de pijnpolikliniek Dr. D.H.Vrinten Anesthesioloog-pijnbehandelaar De pijnpolikliniek Indeling van pijn; acuut of chronisch Acute pijn ontstaat plotseling is (meestal) goed te behandelen;

Nadere informatie

Water kan ook veranderen is waterdamp. Het wordt dan een gas. Maar heter als 100 graden kan water niet worden. Dit is het kookpunt van water.

Water kan ook veranderen is waterdamp. Het wordt dan een gas. Maar heter als 100 graden kan water niet worden. Dit is het kookpunt van water. Water Zonder water kun niet Zonder water kun je niet leven. Als je niet genoeg drinkt, krijgt je dorst. Als je dorst hebt, heeft je lichaam water tekort. Je raakt dit water vooral kwijt door te plassen

Nadere informatie

Gezondheid van ons voedsel is biologisch gezonder?

Gezondheid van ons voedsel is biologisch gezonder? Gezondheid van ons voedsel is biologisch gezonder? Dr. Ir. Lucy van de Vijver Louis Bolk Instituut, Driebergen 25 januari 2012 Gezondheid van ons voedsel Louis Bolk Instituut: - Driebergen - Ghana + Oeganda

Nadere informatie

Deltatechnology goes East. van zout naar zoet. Tjitte A. Nauta account manager Singapore en regio

Deltatechnology goes East. van zout naar zoet. Tjitte A. Nauta account manager Singapore en regio Deltatechnology goes East van zout naar zoet Tjitte A. Nauta account manager Singapore en regio Deltares en Singapore Veel grote projecten (landaanwinning, reservoir management,..) Top quality brand met

Nadere informatie

Sterke stijging aantal drugdoden fors overdreven

Sterke stijging aantal drugdoden fors overdreven Sterke stijging aantal drugdoden fors overdreven Op 4 december 2006 stond er een klein bericht in Het Laatste Nieuws met als kop sterke stijging Vlaamse drugdoden. De Morgen deed het de dag nadien over

Nadere informatie

Luchtkwaliteit in Nederland: cijfers en feiten. Joost Wesseling

Luchtkwaliteit in Nederland: cijfers en feiten. Joost Wesseling Luchtkwaliteit in Nederland: cijfers en feiten Joost Wesseling Inhoud: Doorsneden door de luchtkwaliteit Concentraties: de laatste decennia; EU normen; Nederland in de EU. Luchtkwaliteit en gezondheid.

Nadere informatie

Spoedeisende Hulp. Patiënteninformatie. Gebruik van pijnstillers. Slingeland Ziekenhuis

Spoedeisende Hulp. Patiënteninformatie. Gebruik van pijnstillers. Slingeland Ziekenhuis Spoedeisende Hulp Gebruik van pijnstillers i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft een bezoek gebracht aan de Spoedeisende Hulp. Na uw behandeling kunt u nog pijn hebben. Pijn is erg

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Antwoord van burgemeester en wethouders

gemeente Eindhoven Antwoord van burgemeester en wethouders gemeente Eindhoven Inboeknummer 12bst01517 Beslisdatum B&W 28 augustus 2012 Dossiernummer 12.35.103 2.1.1 Raadsvragenvan het raadslid dhr. P. Leenders (CDA) inzake cocaïnegebruik in Eindhoven De CDA-fractie

Nadere informatie