Beheerplan. Dynamisch Beekdal. Rapportnummer: P In opdracht van: Waterschap Aa en Maas

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beheerplan. Dynamisch Beekdal. Rapportnummer: P08-0183-2. In opdracht van: Waterschap Aa en Maas"

Transcriptie

1

2

3 Beheerplan Dynamisch Beekdal 2009 Rapportnummer: P In opdracht van: Waterschap Aa en Maas Uitgevoerd door: Staro Natuur en Buitengebied Lodderdijk 38A 5421 XB Gemert tel fax Auteurs: Jan Willem Burgmans Ralph de Jong Erik van der Staak

4

5 Samenvatting Tussen Heeswijk en s-hertogenbosch ontwikkelt Waterschap Aa en Maas samen met haar lokale partners het Dynamisch Beekdal. De huidige Aa wordt hier de komende jaren omgevormd tot een langzaam stromende benedenloop van een laaglandbeek met veel kenmerken van een natuurlijk systeem. Er wordt flink de ruimte genomen voor het Dynamisch Beekdal zodat het een belangrijke waterbergende functie kan vervullen. Gemiddeld zal een zone van circa 125 meter beschikbaar zijn die jaarlijks mag overstromen. Deze zone met een oppervlakte van ongeveer 100 hectare wordt door het waterschap verworven, ingericht en beheerd. Oude meanders worden weer aangesloten op de Aa en nieuwe meanders zullen worden gegraven. Erosie en sedimentatie zullen, zij het in een langzaam proces, zorgen voor een vrije meandering. Binnen en buiten de beek zal meer diversiteit ontstaan. Veel soorten die nu geen habitat vinden in en rond de Aa zullen dat na de aanleg wel vinden en zorgen voor een flinke impuls van de natuurwaarden en biodiversiteit. In het Koepelplan Dynamisch Beekdal, is vastgelegd hoe het beekdal zich zal ontwikkelen en wat het eindbeeld is waarnaar gestreefd dient te worden. Het is een combinatie van open water, poelen, moeras, (natte) graslanden, ruigte en bos en struweel. Hoe dit eindbeeld bereikt (ontwikkelingsbeheer) en behouden (instandhoudingbeheer) moet worden wordt in dit beheerplan beschreven. Het beheerplan is een product van een breed samengesteld projectteam, waarin vertegenwoordigers van Waterschap Aa en Maas, waaronder ook District Beneden Aa, ZLTO en Brabants Landschap waren vertegenwoordigd. Ook zijn overige klankbordgroepleden (afgevaardigden van lokale belangengroeperingen), schriftelijk geconsulteerd. Staro Natuur en Buitengebied (adviesbureau voor onder andere beheer en ontwikkeling van natuurterreinen) is gevraagd het proces te begeleiden en het beheerplan op te stellen. Het beheerplan geldt voor alle gronden binnen het Dynamisch Beekdal die jaarlijks mogen overstromen. Een uitzondering hierop vormen de binnen de Ecologische Hoofdstructuur gelegen gronden van Brabants Landschap. Voor deze gronden zijn in het provinciale natuurgebiedsplan natuurdoeltypen vastgesteld waarvoor een specifiek beheer geldt. Een belangrijk uitgangspunt voor het beheer is dat natuurlijkheid en spontaniteit gewaarborgd moeten worden. Het is niet de bedoeling dat bijzondere en zeldzame soorten in het gebied door middel van specifieke aanvullende maatregelen worden beschermd. Jaarrondbegrazing sluit het beste aan op de gewenste natuurlijke en dynamische processen. Door het natuurlijke gedrag van grazers ontstaat een mozaïekpatroon in de vegetatie. Kort begraasde delen, extensief begraasde delen en ruigten wisselen elkaar op korte afstand af. Deze variatie in het horizontale en verticale vlak is gunstig voor fauna die tijdens de levenscyclus vaak gebruikt maakt van verschillende milieus voor reproductie, ontwikkeling, beschutting en overwintering. Jaarrondbegrazing zal de belangrijkste beheermaatregel worden binnen het Dynamisch Beekdal. Niet overal kan jaarrondbegrazing direct worden ingezet. Als een nieuw ontwikkeld deel van het Dynamisch Beekdal te klein is of te weinig voedsel herbergt om jaarrondbegrazing in te zetten zal het aanloopbeheer worden ingezet. Dit is een seizoensbeweiding, waarbij grazers, in het gebied worden geplaatst. De grazers worden weer uit het gebied gehaald zodra de Beheerplan Dynamisch Beekdal, Waterschap Aa en Maas

6 beschikbaarheid van voedsel te laag wordt. Hiervoor kan onder voorwaarden ook vee van aanliggende agrariërs worden ingezet. Bij grotere delen zal het ontwikkelingsbeheer of het instandhoudingbeheer worden ingezet. Welke van deze twee is vooral afhankelijk van de mate waarin zich in het terreindeel overmatige opslag van bomen en struiken vestigt (verbossing). In de regel zal ontwikkelingsbeheer na inrichting worden ingezet en zal op instandhoudingbeheer worden overgegaan zodra de vegetatie grazig en stabiel is en de verbossing door de grazers onder controle wordt gehouden. De verwachting is dat dit omslagpunt wordt bereikt circa 5 jaar na de herinrichting van een deelgebied. De kern van jaarrondbegrazing is dat het wordt uitgevoerd met dieren die zich goed kunnen aanpassen aan de variabele beschikbaarheid van voedsel en zelfredzaam zijn. Een belangrijke voorwaarde die aan de begrazing wordt gesteld is dat de dieren aantoonbaar vrij zijn van de relevante veeziekten en dat direct contact met vee van aangrenzende agrariërs wordt voorkomen. Naast begrazing zullen enkele aanvullende beheermaatregelen worden uitgevoerd zoals het maaien van akkerdistel en indien noodzakelijk het bevorderen van de doorstroming. Deze maatregelen worden echter alleen dan getroffen wanneer de randvoorwaarden waaraan het Dynamisch Beekdal en haar beheer moeten voldoen overschreden dreigen te worden. Deze randvoorwaarden hebben vooral betrekking op de watervoerende en waterbergende functie van het beekdal, het voorkomen van overlast aan de omgeving en de landschappelijke inpassing van het plangebied. Anders dan bij regulier beheer zal hier het beheer voornamelijk worden gericht op het mogelijk maken van spontane processen binnen de daarvoor gestelde randvoorwaarden. Bijsturen of aanpassen van het beheer gebeurt als de ontwikkelingen in het beekdal dit noodzakelijk maken. Om dit beheer in goede banen te leiden wordt een beheercommissie ingesteld. Deze beheercommissie bestaat ten minste uit een afgevaardigde van de agrariërs, een ecoloog van het waterschap, medewerkers van het district en een begrazingsdeskundige. Twee maal per jaar beoordeelt de commissie het beheer. Indien noodzakelijk zal de beheercommissie bepalen of het beheer bijgestuurd dient te worden en of aanvullende maatregelen nodig zijn. Op korte termijn dient het eerste deelgebied, te weten Meander Assendelft in beheer te worden genomen. Kijkende naar de oppervlakte en inrichting is het advies om hier reeds van start te gaan met ontwikkelingsbeheer. Dit door het plaatsen van een viertal runderen voor in principe jaarrondbegrazing.

7 Beheerplan Dynamisch Beekdal, Waterschap Aa en Maas

8

9 Inhoud 1 Inleiding Aanleiding Doel Methode Leeswijzer 4 2 Plangebied Ligging Bodem Waterhuishouding Ecologie 7 3 Streefbeeld en randvoorwaarden Streefbeeld Dynamisch Beekdal Doelsoorten Randvoorwaarden voor het beheer 11 4 Beheer Visie op het beheer Begrazing Bereikbaarheid voor grazers Grazers in de agrarische omgeving Soorten grazers Beheercommissie als basis voor beheerbeslissingen Beheer van het Dynamisch Beekdal Aanloopbeheer Ontwikkelingsbeheer Instandhoudingbeheer Incidenteel beheer Jacht en schadebestrijding Monitoring 26 5 Beheerkosten 27 Literatuur 31 Bijlagen Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Samenstelling projectteam en klankbordgroep Discussienotitie Kaart plangebied Ligging deelgebieden t.b.v. evaluatie verbossingsgraad Beslissingsmatrix Meander Assendelft Beheerplan Dynamisch Beekdal, Waterschap Aa en Maas 1

10 2

11 1 Inleiding 1.1 Aanleiding De eerste fase van inrichting van het Dynamisch Beekdal is voltooid en de uitvoering van de tweede fase is in voorbereiding. De inrichting van een gebied is echter slechts de eerste stap in het realiseren van het streefbeeld. Om de toekomstige ontwikkelingen te sturen richting het streefbeeld, zoals vastgelegd in het Eindontwerp Inrichtingsplan Dynamisch Beekdal, beter bekend als het Koepelplan, is beheer noodzakelijk. 1.2 Doel Doel van het beheerplan is het toekomstige beheer eenduidig in richtlijnen vast te leggen voor de daadwerkelijke beheerder van het gebied. De keuze voor het moment van ingrijpen en de te nemen maatregelen kan op basis van dit plan worden gemaakt. Aan de hand van dit plan kan het beheer worden vastgesteld binnen het waterschap. Het beheerplan dient als basis voor de formulering van een onderhoudsbestek of een beheerovereenkomst met een organisatie die het daadwerkelijk beheer in opdracht van het waterschap zal gaan uitvoeren. 1.3 Methode Voordat het beheerplan voor het Dynamisch beekdal is opgesteld, is met de leden van het projectteam (bestaande uit meerdere medewerkers van Waterschap Aa en Maas, Brabants Landschap en ZLTO) een open discussie gevoerd over de visie op het beheer en de manieren om dit beheer te organiseren. Het district Beneden Aa heeft een belangrijke bijdrage geleverd door de beheerbaarheid van het gebied onder de aandacht te houden. Op aangeven van de ZLTO zijn de randvoorwaarden voor goed nabuurschap in beeld gekomen als het gaat om bijvoorbeeld veeziekten. Daarmee is een belangrijk fundament voor vertrouwen en draagvlak gecreëerd. Brabants Landschap heeft als ervaringsdeskundige vele suggesties en tips ingebracht en heeft de belangen van de cultuurhistorische waarden behartigd. Door de inbreng van alle partijen zijn tijdens de discussiebijeenkomst de randvoorwaarden en doelen voor het beheer gedefinieerd (zie hoofdstuk 3). Uit de vele mogelijkheden om het beheer te organiseren is de voorkeur uitgesproken voor het langjarig uitbesteden van het beheer aan één organisatie. Parallel aan bovenstaand proces zijn ook de leden van de klankbordgroep, bestaande uit externe belanghebbenden, schriftelijk benaderd. Middels enkele vragen is hen gevraagd om hun visie en randvoorwaarden te geven op het beheer van het Dynamisch Beekdal. De respons van de klankbordgroep was gering, maar de verkregen reacties sluiten nauw aan op de visie die het projectteam heeft op de ontwikkeling van het gebied en het beheer. Het IVN vraagt onder andere extra aandacht voor de verbetering van de waterkwaliteit. De samenstelling van het projectteam en de klankbordgroep is opgenomen in Bijlage 1. Beheerplan Dynamisch Beekdal, Waterschap Aa en Maas 3

12 De discussie met het projectteam en de reacties van de klankbordgroep hebben geleid tot een discussienotitie die als bijlage 2 aan dit rapport toegevoegd. De discussienotitie is het startdocument geweest voor het beheerplan. Aanvullend is tijdens het proces van planvorming een excursie georganiseerd naar natuurterreinen die door de inzet van grazers worden beheerd. Tijdens deze excursie hebben bestuursleden en directieleden van het waterschap samen met de projectgroep in de praktijk kunnen zien wat begrazingsbeheer inhoudt. Hoewel geen praktijkvoorbeelden voor handen waren die geheel overeenkomen met het unieke karakter van het Dynamisch Beekdal, zijn tijdens deze excursie vele relevante aspecten van begrazingsbeheer onder de aandacht gebracht en hebben de aanwezigen zich een beeld kunnen vormen van de kansen die er liggen voor het Dynamisch Beekdal. Mede naar aanleiding van deze excursie en de daarbij besproken onderwerpen is het conceptplan besproken en gecompleteerd. 1.4 Leeswijzer De opbouw van dit rapport volgt de drie belangrijkste vragen bij het ontwikkelen en beheren van een gebied: wat hebben we?, wat willen we? en hoe kunnen we dat bereiken?. Het antwoord op de eerste vraag wordt gegeven in hoofdstuk 2, waar een beschrijving wordt gegeven van het plangebied. Omdat een groot deel van het plangebied nog niet was ingericht ten tijde van het opstellen van dit plan, is de gebiedsbeschrijving beknopt gehouden. Hoofdstuk 3 geeft antwoord op de vraag wat willen we? door een beschrijving te geven van het streefbeeld. Naast de gewenste doelsituatie wordt hier ook ingegaan op doelsoorten en de randvoorwaarden die bij het nastreven van het streefbeeld een rol spelen. De laatste vraag wordt beantwoord in het vierde hoofdstuk: het centrale deel van het plan. Hierin wordt uiteengezet op welke wijze het beheer van het Dynamisch Beekdal vorm gegeven zal worden en hoe gereageerd moet worden op situaties die in strijd zijn met het streefbeeld en de randvoorwaarden. 4

13 2 Plangebied 2.1 Ligging Het Dynamisch Beekdal ligt tussen Heeswijk en de ringweg van s-hertogenbosch (A59). Het gebied wordt gevormd door de beekloop van de Aa met aangrenzende beekbegeleidende zone. Deze zone heeft een gemiddelde breedte van ca. 125 meter. Een kaart waarop het plangebied indicatief is aangegeven is opgenomen in bijlage 3. De breedte en het profiel van het beekdal zijn zo berekend dat deze een piekafvoer die gemiddeld eens per jaar voorkomt (T=1) kan opvangen zonder dat natschade optreedt aan de gronden buiten deze zone. Dit gebied wordt geflankeerd door twee zones, een zone die zal overstromen bij een piekafvoer die naar verwachting eens per 10 jaar voorkomt en een zone die zal overstromen bij een piekafvoer die naar verwachting eens per 100 jaar voorkomt (respectievelijk T=10 en T=100). T=1 Afbeelding 1: Principeprofiel van het Dynamisch Beekdal (bron: Eindontwerp inrichtingsplan Dynamisch Beekdal) Het beheerplan voor het Dynamisch Beekdal betreft die gronden die zijn gelegen in de zone die zal overstromen bij een piekafvoer die gemiddeld eens per jaar voorkomt. Deze gronden zijn in beginsel eigendom van het waterschap. De exacte begrenzing van dit gebied (verder in dit rapport genoemd: Dynamisch Beekdal) staat nog niet vast omdat deze mede wordt bepaald door de mogelijkheden tot grondverwerving. Het is de intentie dat het plangebied uiteindelijk een aaneengesloten zone zal vormen met een oppervlakte van ca. 100 hectare. De gronden van Brabants Landschap rond Kasteel Heeswijk maken geen onderdeel uit van dit beheerplan. Voor deze gronden, die deel uitmaken van de Ecologisch Hoofdstructuur zijn natuurdoeltypen vastgesteld in het provinciale Natuurgebiedsplan. De realisatie van deze natuurdoelen en de cultuurhistorische waarden vereisen andere beheermethoden. De gronden blijven in eigendom en beheer van Brabants Landschap. In onderstaand kaartbeeld is aangegeven voor welke gronden een natuurdoeltype is vastgesteld en dus niet onder het beheerplan vallen. In de aan de beek grenzende moeraszone kunnen echter wel inrichtingsmaatregelen plaatsvinden. Beheerplan Dynamisch Beekdal, Waterschap Aa en Maas 5

14 Afbeelding 2: Op de oevers van de beekmeander wordt binnen het Dynamisch Beekdal het natuurdoeltype moeras nagestreefd. (bron: Cd-rom De Natuurgebiedsplannen en het Beheersgebiedplan Noord-Brabant versie februari 2006) 2.2 Bodem De bodem van het plangebied bestaat uit beekeerdgronden met lemig fijn zand. Het benedenstroomse deel is vergraven en heeft momenteel een zavel- of kleidek van enkele decimeters. Stroomopwaarts van Berlicum zijn beginnend tussen 40 en 120 cm beneden maaiveld oude kleilagen van minimaal 20 cm dikte aanwezig. Verspreid door het gebied komen enkele eenmansessen voor. 2.3 Waterhuishouding Het Dynamisch Beekdal staat onder grote invloed van zowel grond- als oppervlaktewater. Dit komt door: - de relatief hoge grondwaterstand. De grondwatertrappen die voorkomen variëren van I op de lage delen tot III aan de rand van het Dynamisch Beekdal. - de toestroming van (lokale) kwel - periodiek sterk wisselende watertoevoer uit bovenstroomse gebieden - toestroom van oppervlaktewater uit omliggende landbouwgronden Incidenteel zal het waterpeil in de Aa zo ver stijgen dat het tot buiten de grenzen van het plangebied treedt. Doordat de Aa binnen het plangebied buiten haar oevers kan treden fungeert het gebied als retentiegebied. Het Dynamisch beekdal draagt zo bij aan het reduceren van piekafvoeren. 6

15 Het water in de Aa is eutroof door hoge concentraties stikstof en fosfaat. Het is niet de verwachting dat de waterkwaliteit op korte termijn zal verbeteren. De periodieke overstromingen met eutroof water en het toestromen van verrijkt oppervlaktewater heeft een verrijkend effect op het gehele Dynamisch Beekdal. Afbeelding 3: Reguliere beekloop (li) en te verwachten jaarlijkse overstroming van het gebied (re) (bron: Eindontwerp inrichtingsplan Dynamisch Beekdal) 2.4 Ecologie De delen van het Dynamisch Beekdal die nog niet zijn heringericht hebben overwegend lage ecologische waarden. In het terrestische deel ligt de oorzaak hiervan in het intensieve agrarische gebruik. In het aquatische deel ligt de oorzaak in de sterk gereguleerde waterpeilen en het gebrek aan dynamiek en aan variatie van habitattypen. Met name de oude meanders bij Assendelft en Hersend hebben enige ecologische waarde, vertegenwoordigd door de aanwezigheid van karakteristieke vegetatie en macrofauna zoals holpijp, zwanenbloem, puntkroos, groot blaasjeskruid en de variabele waterjuffer. Bij de herinrichting worden de karakteristieke vegetaties binnen het gebied zoveel mogelijk bewaard. Zo is de oude meander bij Assendelft gedeeltelijk bewaard gebleven door deze niet aan te sluiten op de nieuwe waterloop en hem te behoeden voor te frequente overstroming. Na herinrichting zal de waterkwaliteit van de Aa matig blijven door negatieve effecten uit de bovenstroomse gebieden. De nieuwe loop van de Aa en aangrenzende gronden bieden met de natuurlijke oevers en vrije meandering echter een grote variatie aan habitattypen. Variërend in tijd en ruimte ontstaat een palet van snel- en langzaam stromende delen in de beek, natte graslanden, ruigtes, poelen en struwelen welke veel kans bieden voor watergebonden flora, vissen, amfibieën, (moeras-)vogels en talloze ongewervelden. Door min of meer natuurlijke dynamiek en spontane processen van verlanding, erosie en sedimentatie, verbossing en begrazing varieert de samenstelling van aanwezige habitattypen in ruimte en tijd. De eerste jaren na herinrichting zullen naar verwachting pioniervegetaties en bosopslag van wilg en els het gebied domineren. Grote delen van deze vaak waardevolle vegetaties zullen echter door natuurlijke successie binnen enkele jaren ontwikkelen tot bijvoorbeeld ruigtes, moeras, bos of natte graslanden. De dynamiek Beheerplan Dynamisch Beekdal, Waterschap Aa en Maas 7

16 die de vrije meandering van de Aa veroorzaakt, zal verspreid over het Dynamisch Beekdal successie terugzetten en blijvend geschikte milieus creëren voor pioniervegetaties. Op termijn ontstaat een laaglandbeekdal met een dynamisch evenwicht tussen natte graslanden, struweel en beekbegeleidende broekbossen. Door de toename aan variatie in aanwezige habitats, vegetatietypen, stroomsnelheden en beekmorfologie zal in de loop der tijd de ecologische waarde van de beekloop naar verwachting sterk toenemen. Afbeelding 4: Beekdallandschap bij hoog water 8

17 3 Streefbeeld en randvoorwaarden 3.1 Streefbeeld Dynamisch Beekdal De Aa mag haar eigen weg zoeken binnen het Dynamisch Beekdal. Hierdoor zal een min of meer natuurlijk beekdallandschap ontstaan waarin tal van spontane ontwikkelingen het beeld en de kwaliteit zullen bepalen. De dynamiek en spontane processen staan binnen het beekdal centraal. Een langzaam verlopende natuurlijke meandering als resultante van afkalving en aanslibbing en de spontane ontwikkeling van vegetatietypen zullen het landschap en de kwaliteit van het gebied bepalen. De biodiversiteit is onderhevig aan verandering en verschuiving. In de tijd verandert de soortensamenstelling en variëren populaties in omvang en plaats. Mede als gevolg van natuurlijke successie en het ontstaan van pioniermilieus kunnen nieuwe soorten zich vestigen en zullen andere soorten weer verdwijnen. In het Koepelplan is voor het Dynamisch Beekdal het volgende streefbeeld opgenomen: Langzaam stromende benedenloop van een laaglandbeek. Deel 2 van de aquatische supplementen op het Handboek Natuurdoeltypen geeft voor dit type beek de volgende (gedeeltelijke) omschrijving: De benedenlopen bevinden zich in loofbos of in half open landschap. De beek is ten dele beschaduwd. De oever is bezet met els en es. De benedenloop is meanderend en structuurrijk. De beken hebben veelal een zandbodem met plaatselijk waterplanten en organische structuren (omgevallen bomen), De oevers zijn begroeid met kruiden en struiken. Op basis van deze typering is het streefbeeld in het rapport Streefbeelden voor beken en kreken in Noord-Brabant nader beschreven. Binnen het Dynamisch Beekdal wordt gestreefd naar een gevarieerd half open landschap bestaande uit de terreintypen beek, poelen, moeras- en plas-dras zones, open, grazige vegetaties, ruigte en opgaande begroeiing. Afbeelding 5: Een gevarieerd milieu biedt ruimte aan tal van soorten. De onderlinge oppervlakteverhouding tussen de verschillende terreintypen zal in de tijd variëren. Met het oog op de randvoorwaarden is hier echter wel een bandbreedte voor aangegeven. Het kader Het Dynamisch Beekdal over 25 jaar geeft een beschrijving van het verwachtte beeld dat op termijn zal ontstaan. Beheerplan Dynamisch Beekdal, Waterschap Aa en Maas 9

18 Het Dynamisch Beekdal over 25 jaar Anders dan bij een plangebied waarin in een inrichtingsplan op voorhand wordt bepaald hoe de verschillende terreintypen in het plangebied worden gepositioneerd, wordt het eindbeeld van het Dynamisch Beekdal voor het overgrote deel bepaald door het beheer. Aangezien spontane processen en natuurlijke dynamiek hierin een belangrijk aandeel hebben is het niet mogelijk om op perceelsniveau een gedetailleerde beschrijving te geven van het uiteindelijke beeld van het Dynamisch Beekdal. Toch kan op basis van de visie en de randvoorwaarden een inschatting worden gemaakt van het landschap dat op termijn zal ontstaan. Dit landschap kan worden omschreven als een gevarieerd gebied waarin open, grazige terreinen worden afgewisseld door struwelen, boomgroepen en bosjes, poelen en moeraszones. De ligging en gezamenlijke oppervlakte van elk terreintype varieert enigszins in de tijd. Deze variatie wordt veroorzaakt door begrazing van het plangebied en door de invloed van wisselende waterpeilen. De grazige gebieden beslaan naar verwachting 30 tot 50% van het plangebied. De vegetatie, bestaande uit verschillende soorten grassen en kruiden, is rijk aan structuur en loopt uiteen van zeer korte tot wat langere, extensief begraasde begroeiing. Lokaal zijn veepaadjes en latrines te vinden van de in het gebied aanwezige grazers. Een deel van de open ruimte wordt ingenomen door ruigtevegetatie die zich door extensievere begrazing verder heeft kunnen ontwikkelen. Opslag van bomen en struiken is dan ook veelal in deze terreindelen te vinden. 10 tot 30% van het plangebied zal naar verwachting bestaan uit dergelijke gebieden. Ruigtevegetatie is van grote waarde voor onder andere kleine zoogdieren als muizen, vlinders en planten die begrazing slecht verdragen. Vooral op de overgang van oppervlaktewater naar hoger gelegen land zijn moeraszones te vinden. Deze gebieden, met een verwacht oppervlakteaandeel van 10 tot 30%, staan permanent of periodiek onder water en staan veelal onder directe invloed van peilverschillen in de Aa. De moeraszones bieden plaats aan tal van waterplanten en vochtminnende soorten en vormen een belangrijk habitat voor amfibieën, vissen en macrofauna. Rietvegetaties bieden daarnaast een geschikt leefgebied voor diverse vogelsoorten. Circa 2% van het plangebied bestaat uit stilstaand oppervlaktewater in de vorm van poelen. Deze poelen vormen een belangrijke schakel in het leefgebied van amfibieën en macrofauna en vormen een groeiplaats voor diverse waterplanten. Als gevolg van het periodiek buiten haar oevers treden van de Aa, zal in de poelen ook vis voorkomen. 20 tot 30% van de oppervlakte van het plangebied wordt bezet door opgaande begroeiing. Bij voortschrijdende verbossing wordt dit aandeel kunstmatig teruggebracht tot onder de 30%. Opgaande begroeiing bestaat uit bosjes, struwelen, boomgroepen en eventueel solitaire bomen. Naar verwachting zullen de soorten wilg, els en berk daarin een belangrijk aandeel hebben. De soortensamenstelling is echter zeer locatieafhankelijk. Vele vogelsoorten vinden in deze begroeiing nestgelegenheid. Als rode draad door het landschap loopt de Aa slingerend door het plangebied. Het waterpeil van de Aa varieert door het jaar, wat leidt tot periodieke overstromingen van het plangebied. De Aa is daarmee verantwoordelijk voor een flinke mate van dynamiek en vormt een drijvende kracht achter verschillende spontane processen. Plaatselijk treedt afkalving van de buitenbochten op. De waterloop van de Aa ligt voor een deel in de schaduw van opgaande begroeiing aan de oevers en ontvangt op andere delen weer volop direct zonlicht. Circa 20 tot 40% van het wateroppervlak is begroeid met ondergedoken, drijvende en/of emergente waterplanten. Bovenbeschreven terreintypen vormen samen een lappendeken met daarin tal van overgangszones van natte naar droge en van open naar gesloten vegetaties. Verschillende stadia van successie zijn op korte afstand van elkaar te vinden en zorgen voor een grote variatie aan planten en dieren. Juist deze combinatie is van grote waarde voor soorten als de das en diverse vleermuissoorten. 10

19 3.2 Doelsoorten In het Koepelplan zijn enkele doelsoorten genoemd voor het plangebied, gedeeltelijk afgeleid van het rapport Streefbeelden voor beken en kreken in Noord- Brabant. Deze doelsoorten dienen vooral gezien te worden als indicatoren, behorende bij de beoogde terreintypen binnen het plangebied als beschreven in het kader Het Dynamisch Beekdal over 25 jaar. Omdat in het streefbeeld het ruimte bieden aan spontane processen en dynamiek voorop staat, kan het succes van het beheer op termijn gedeeltelijk worden afgelezen aan het al dan niet feitelijk voorkomen van deze soorten. Doelsoorten van het Dynamisch Beekdal en langzaam stromende benedenloop Vogels: ijsvogel, oeverzwaluw, bosrietzanger, nachtegaal Vissen: serpeling, winde, kopvoorn, bittervoorn, grote modderkuiper Libellen: beekrombout, groene glazenmaker Vlinders: kleine ijsvogelvlinder, bont dikkopje Macrofauna: vlokreeft, beekjuffer, kokerjuffers, Baetis rhodani, Baetis vernus en Ephemera vulgata Planten: fonteinkruiden, nymphaeiden Zoogdieren: das, watervleermuis, meervleermuis, waterspitsmuis, bever, otter 3.3 Randvoorwaarden voor het beheer Aan de ontwikkeling en instandhouding van het streefbeeld worden enkele beperkingen gesteld. Voor zover deze beperkingen van invloed zijn op de fase na de inrichting van het plangebied zijn ze hieronder genoemd. Waterafvoer De inrichting van het gebied is erop berekend dat piekafvoeren die jaarlijks voorkomen (T=1) kunnen worden verwerkt binnen de grenzen van het plangebied. De waterafvoer moet dusdanig worden gegarandeerd dat de aan T=1 grenzende zones T=10 en T=100 niet vaker overstromen dan gemiddeld respectievelijk eens in de tien en eens in de honderd jaar. Afbeelding 6: Visuele weergave van een langzaam stromende benedenloop van een laaglandbeek (bron: Streefbeelden voor beken en kreken in Noord-Brabant) Beheerplan Dynamisch Beekdal, Waterschap Aa en Maas 11

20 Meandering Eén van de spontane processen die passen in het streefbeeld is erosie en sedimentatie van en aan de beekoevers. De beek kan hiermee haar eigen weg zoeken. Dit proces kan echter uitsluitend plaatsvinden binnen de beschikbare ruimte. Met name de erosie aan de grenzen van het plangebied zal kunstmatig ingeperkt moeten worden. Hetzelfde geldt wanneer door het wegspoelen van grond de in het plangebied aanwezige of archeologisch waardevolle gebieden rond Kasteel Heeswijk dreigen te worden aangetast. Landbouwbelangen Het beheer van het Dynamisch Beekdal en specifiek het inscharen van vee in het plangebied mag geen verhoogde kans opleveren voor het ontstaan of verspreiden van veeziekten. Dit met het oog op de landbouwkundige belangen in de directe omgeving van het plangebied. Evenmin mag het beekdal bijdragen aan een overmatige verspreiding van voor vee schadelijke plantensoorten. Afbeelding 7: Foeragerende das, één van de doelsoorten van het Dynamisch Beekdal Bewoning In de directe omgeving van het Dynamisch Beekdal bevinden zich diverse woningen. Voorkomen moet worden dat inrichting en beheer van het beekdal leidt tot overlast voor de omgeving. Behalve de begrenzing en van het beekdal, waarmee wateroverlast bij een T=1-situatie wordt voorkomen, wordt ook overlast en schade door flora en fauna zo veel mogelijk voorkomen. 12

21 4 Beheer 4.1 Visie op het beheer De natuurlijke successie van de vegetatie en de dynamiek van de Aa vormen samen de grote motor achter de spontane processen die het streefbeeld van het Dynamisch Beekdal vormen. Als uitsluitend ruimte gegeven wordt aan spontane processen is het niet mogelijk aan een aantal van de randvoorwaarden zoals veiligheid en landschappelijke inpassing te voldoen. Zo bestaat de kans dat een groot deel van het plangebied verbost en is het mogelijk dat de Aa als gevolg van erosie de grenzen van het plangebied zal overschrijden of in geval van calamiteiten slecht bereikbaar zal zijn. Afbeelding 8: Erosie van een buitenbocht Om de gestelde doelen te realiseren dient de mens een actieve, maar zo beperkt mogelijke rol te spelen in het beheer. Deze rol zou vanuit de gedragen randvoorwaarden voor het beheer de volgende doelen moeten waarborgen en een zo minimaal mogelijk effect hebben op spontane processen: - de beek binnen de grenzen van de beschikbare ruimte houden - de landschappelijke inpassing waarborgen (voorkomen van overmatig verbossen) - doorstroming op peil houden - draagvlak behouden en versterken Bovenstaande doelstellingen kunnen op verschillende wijzen worden nagestreefd, waarvan de meest belangrijke maaibeheer en begrazingsbeheer zijn. In het licht van het streefbeeld is maaibeheer echter minder geschikt. Maaien is moeilijk te verenigen met het streven naar spontane processen en een hoge mate van structuurvariatie. Maaien heeft wel als voordeel dat locaties met bijvoorbeeld zeldzame plantensoorten speciaal gericht op die soorten kunnen worden beheerd. Ook dit beperkt echter de natuurlijkheid en spontaniteit. De vegetatie van het Dynamisch Beekdal zal daarom worden beheerd door middel van begrazing. Het is niet de bedoeling om specifieke, zeldzame soorten door middel van aanvullende maatregelen te behouden in het gebied. Spontaniteit en natuurlijkheid staan voorop. Beheerplan Dynamisch Beekdal, Waterschap Aa en Maas 13

Het groeiende beek concept

Het groeiende beek concept Het groeiende beek concept Een ontwikkelingsstrategie voor de Wilderbeek Aanleiding In juni 07 is de Wilderbeek verlegd ten behoeve van de aanleg van de A73. De Wilderbeek kent over het traject langs de

Nadere informatie

VIER MODELLEN. Bouwstenen. Een meer uitgebreide beschrijving van de bouwstenen en informatie over het beheer vindt u in de bijlage.

VIER MODELLEN. Bouwstenen. Een meer uitgebreide beschrijving van de bouwstenen en informatie over het beheer vindt u in de bijlage. 2 VIER MODELLEN In dit hoofdstuk beschrijven we vier verschillende inrichtingsmodellen: Kleinschalig landschap, Moeraszone, Nat kralensnoer en Droog kralensnoer. In extra informatiepagina s geven we aan

Nadere informatie

De inrichting en het beheer van de kwelders sluit aan bij het Kwelderherstelprogramma Groningen.

De inrichting en het beheer van de kwelders sluit aan bij het Kwelderherstelprogramma Groningen. Beschrijving kwelderherstelmaatregelen 1 1.1 Inleiding Aan de noordkust van Groningen heeft Groningen Seaports, mede ten behoeve van RWE, circa 24 ha. kwelders aangekocht. Door aankoop van de kwelders

Nadere informatie

Bermenplan Assen. Definitief

Bermenplan Assen. Definitief Definitief Opdrachtgever: Opdrachtgever: Gemeente Assen Gemeente Mevrouw Assen ing. M. van Lommel Mevrouw M. Postbus van Lommel 30018 Noordersingel 940033 RA Assen 9401 JW T Assen 0592-366911 F 0592-366595

Nadere informatie

Concrete begrenzing EHS en GHS in het plangebied Voorste Stroom te Tilburg

Concrete begrenzing EHS en GHS in het plangebied Voorste Stroom te Tilburg Concrete begrenzing EHS en GHS in het plangebied Voorste Stroom te Tilburg Opdrachtgever: gemeente Tilburg Maart 2009 Antonie van Diemenstraat 20 5018 CW Tilburg 013-5802237 Eac@home.nl Pagina 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Dossiernummer: 23-10-2013 Projectnummer:

Dossiernummer: 23-10-2013 Projectnummer: Bijlagen bij verordening subsidies natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen 2014: 1. Inrichtingseisen natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen; 2. Richtlijnen voor natuurvriendelijk onderhoud.

Nadere informatie

Ervaringen en dilemma s

Ervaringen en dilemma s Presentatie 20-06 - 2007 1 Begrazing van smalle natuurstroken bij Ervaringen en dilemma s Mirja Kits Marcel Cox Adviseurs Ecologie Beheergebied Waterschap Aa en Maas 2 (2000km) (300km) s- s-hertogenbosch

Nadere informatie

Beekherstel Dommel door Eindhoven tot het Wilhelminakanaal

Beekherstel Dommel door Eindhoven tot het Wilhelminakanaal Inhoud presentatie Beekherstel Dommel door Eindhoven tot het Wilhelminakanaal 1. Aanleiding 2. Het gebied 3. Doel van het project 4. Ontwerpproces en uitdagingen 5. Voorbeelden Frank Gerritsen, projectmanager

Nadere informatie

Ontwikkeling Hollandse IJssel terreinen, Provincie Zuid-Holland 2012

Ontwikkeling Hollandse IJssel terreinen, Provincie Zuid-Holland 2012 Ontwikkeling Hollandse IJssel terreinen, Provincie Zuid-Holland 2012 R.J.S. Terlouw. bui-tegewoon, groenprojecten publicatie 2012-10. Ouderkerk aan den IJssel, 30 december 2012 Versie : Definitief. Auteur

Nadere informatie

Ecologische verbindingszone Omval - Kolhorn

Ecologische verbindingszone Omval - Kolhorn Ecologische verbindingszone Omval - Kolhorn Watertoets Definitief Provincie Noord Holland Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 11 december 2009 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 2 Inrichting watersysteem...

Nadere informatie

grazers helpen de natuur.

grazers helpen de natuur. grazers helpen de natuur. Begrazing vroeger en nu Lang geleden kwamen in Vlaanderen allerlei soorten grazers voor: mammoeten, wisenten, oerrunderen, elanden... Die grazers zorgden ervoor dat Vlaanderen

Nadere informatie

Wetland. Groot Wilnis-Vinkeveen

Wetland. Groot Wilnis-Vinkeveen Groot Wilnis-Vinkeveen Moeras met Lisdodde in de Krimpenerwaard Wetland Wetland is een mozaïek van open water, drijvende waterplanten, planten die met hun voeten in het water staan, riet dat in het water

Nadere informatie

WERKPROTOCOLLEN VOOR WERKZAAMHEDEN IN HET KADER VAN BESTENDIG BEHEER EN ONDERHOUD.

WERKPROTOCOLLEN VOOR WERKZAAMHEDEN IN HET KADER VAN BESTENDIG BEHEER EN ONDERHOUD. WERKPROTOCOLLEN VOOR WERKZAAMHEDEN IN HET KADER VAN BESTENDIG BEHEER EN ONDERHOUD. In onderstaande werkprotocollen geeft de tabel aan waneer de werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd. In de tabel wordt

Nadere informatie

Heidebeheer en fauna. Verslag veldwerkplaats Droog Zandlandschap Strabrechtse Heide, 4 juni 2009

Heidebeheer en fauna. Verslag veldwerkplaats Droog Zandlandschap Strabrechtse Heide, 4 juni 2009 Heidebeheer en fauna Verslag veldwerkplaats Droog Zandlandschap Strabrechtse Heide, 4 juni 2009 Inleiders: Jap Smits (Staatsbosbeheer) en prof. dr. Henk Siepel (Alterra-WUR) De Strabrechtse Heide is een

Nadere informatie

Toekomst voor eeuwenoud bos Samenvatting van het beheerplan Norgerholt Concept

Toekomst voor eeuwenoud bos Samenvatting van het beheerplan Norgerholt Concept Toekomst voor eeuwenoud bos Samenvatting van het beheerplan Norgerholt Concept a Toekomst voor eeuwenoud bos Samenvatting van het beheerplan Norgerholt Colofon Deze samenvatting is een uitgave van de

Nadere informatie

Landschapswaaier Bouwstenen voor duurzame landbouw en natuur in het Groene Hart Henk Kloen en Rita Joldersma, CLM

Landschapswaaier Bouwstenen voor duurzame landbouw en natuur in het Groene Hart Henk Kloen en Rita Joldersma, CLM Landschapswaaier Bouwstenen voor duurzame landbouw en natuur in het Groene Hart Henk Kloen en Rita Joldersma, CLM Download rapport: www.clm.nl/publicaties/data/671.pdf In opdracht van Staatsbosbeheer en

Nadere informatie

Natuurontwikkeling en kwaliteitsinvestering landschap

Natuurontwikkeling en kwaliteitsinvestering landschap Natuurontwikkeling en kwaliteitsinvestering landschap ONTWIKKELING NATUURZONE SPORTPARK ELSKENS OOSTERHOUT DATUM: augustus 2014, Landschapsplan en kwaliteitsinvestering Landschap kenmerk: ontwerp-bestemmingsplan

Nadere informatie

Voortgang ontwikkeling Lunterse beek Plan Wittenoord en traject KleinWolfswinkel-Engelaar

Voortgang ontwikkeling Lunterse beek Plan Wittenoord en traject KleinWolfswinkel-Engelaar Voortgang ontwikkeling Lunterse beek Plan Wittenoord en traject KleinWolfswinkel-Engelaar In de Wijerd van december jl. heeft u in het artikel Kronkelende beek is nog geen natuurlijke beek kunnen lezen

Nadere informatie

10.1 10.0. Naar een nieuw 9.90. Schoonebeekerdiep 9.80 9.70. Denk mee, schets mee 9.60 9.50 9.40 9.30 9.20 9.10 9.00

10.1 10.0. Naar een nieuw 9.90. Schoonebeekerdiep 9.80 9.70. Denk mee, schets mee 9.60 9.50 9.40 9.30 9.20 9.10 9.00 Naar een nieuw Schoonebeekerdiep Denk mee, schets mee Waterschap Velt en Vecht wil graag een natuurlijker Schoonebeekerdiep dat meer water kan opvangen. Langs de beek blijft landbouw de belangrijkste bestemming.

Nadere informatie

veronderstelde voordelen van Natuurvriendelijke oevers.

veronderstelde voordelen van Natuurvriendelijke oevers. 1 veronderstelde voordelen van Natuurvriendelijke oevers. verbeteren van chemische water kwaliteit verbeteren van de oever stabiliteit verbeteren van de ecologische kwaliteit 2 waarom aandacht voor NVO

Nadere informatie

Veelgestelde vragen schouw dagelijks onderhoud

Veelgestelde vragen schouw dagelijks onderhoud Veelgestelde vragen schouw dagelijks onderhoud Wat is gewoon onderhoud? Gewoon onderhoud is het jaarlijks verwijderen van een overmaat aan begroeiing, vuil enzovoort dat zich in en direct naast de watergang

Nadere informatie

Veldbezoeken Het gebied is op 16 juli 2014 bezocht door Menno Reemer (EIS) samen met Hendrik Baas (gemeente Zoetermeer).

Veldbezoeken Het gebied is op 16 juli 2014 bezocht door Menno Reemer (EIS) samen met Hendrik Baas (gemeente Zoetermeer). Bijenvraagbaak casus 1: Zoetermeer Westerpark Menno Reemer (EIS Kenniscentrum Insecten) & Robbert Snep (Alterra) 6 oktober 2014 Vraagsteller: Hendrik Baas (Gemeente Zoetermeer) Gebied: Zoetermeer, Westerpark,

Nadere informatie

Opgesteld door ing. A.M. Rodenbach, Recreatie Noord-Holland NV, d.d. 21 januari 2013

Opgesteld door ing. A.M. Rodenbach, Recreatie Noord-Holland NV, d.d. 21 januari 2013 RUIMTELIJKE ONDERBOUWING, BEHOREND BIJ DE AANGEVRAAGDE VERGUNNING OMG-12-181 Voor de inrichting en het gebruik van een evenemententerrein in deelgebied De Druppels, tegenover Wagenweg 22/24 te Oudkarspel

Nadere informatie

Wat valt er te kiezen?

Wat valt er te kiezen? Marijn Nijssen Effecten van duinbegrazing op faunadiversiteit Begrazing Wat valt er te kiezen? Effecten van duinbegrazing op faunadiversiteit Wat valt er te kiezen? Marijn Nijssen Bart Wouters Herman van

Nadere informatie

Herstel natuur West Zeeuws-Vlaanderen Ossenwei

Herstel natuur West Zeeuws-Vlaanderen Ossenwei Herstel natuur West Zeeuws-Vlaanderen Ossenwei Versie 21 maart 2010 Opdrachtgever: Dienst Landelijk Gebied Adviesbureau Wieland Liniestraat 13 4561 ZS Hulst 1 Inhoud 1 Informatie over het plangebied...

Nadere informatie

Locatieonderzoek WISH Outdoor. Gemeente Laarbeek Definitief

Locatieonderzoek WISH Outdoor. Gemeente Laarbeek Definitief Locatieonderzoek WISH Outdoor Gemeente Laarbeek Definitief Locatieonderzoek WISH Outdoor Gemeente Laarbeek Definitief Rapportnummer: 211x06798.077721_1 Datum: 20 december 2013 Contactpersoon opdrachtgever:

Nadere informatie

Harderbos en Harderbroek verbonden

Harderbos en Harderbroek verbonden Harderbos en Harderbroek verbonden De Ganzenweg is een verbinding voor mensen, maar een barrière voor dieren. Er ligt al een faunapassage onderdoor. De route daar naar toe is voor dieren nog niet ideaal.

Nadere informatie

Bureauonderzoek natuurwaarden wijzigingsplan Boekenrode

Bureauonderzoek natuurwaarden wijzigingsplan Boekenrode Bureauonderzoek natuurwaarden wijzigingsplan Boekenrode Natuurwaardenkaart Voor het inventariseren van de natuurwaarden van Heemstede zijn in het rapport Natuurwaardenkaart van Heemstede Waardering van

Nadere informatie

Beheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein Samenvatting

Beheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein Samenvatting Beheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein Samenvatting Samenvatting van het beheerplan 2012-2017 een bijdrage aan het Europese programma Natura 2000 Het beheerplan is

Nadere informatie

Projectplan (ontwerpbesluit) Aanpassen Heelsumse beek

Projectplan (ontwerpbesluit) Aanpassen Heelsumse beek Projectplan (ontwerpbesluit) Aanpassen Heelsumse beek 1 Projectbeschrijving 1.1 Wat wordt aangelegd of gewijzigd? Dit Projectplan gaat over het aanpassen van de Heelsumse beek vanaf de N225 tot aan de

Nadere informatie

Natte Natuurparel Nemerlaer 1 20-10-2011

Natte Natuurparel Nemerlaer 1 20-10-2011 Overzicht situatie en maatregelen per perceel NNP Project: NNP = Perceel is op orde voor realisatie AmbitieNatuurbeheertype = AmbitieNatuurbeheertype is haalbaar door uitvoering maatregelen = AmbitieNatuurbeheertype

Nadere informatie

Natuurontwikkeling op de de Volgermeerpolder (2012)

Natuurontwikkeling op de de Volgermeerpolder (2012) Natuurontwikkeling op de de Volgermeerpolder (2012) Presentatie voor het Burgerkomitee en bewoners Piet-Jan Westendorp (ecoloog, ACV) 29 november 2012 Inhoud Organisatie Beheer en monitoring natuurontwikkeling

Nadere informatie

Quick scan Ecologie Tunnel Leijenseweg Gemeente De Bilt

Quick scan Ecologie Tunnel Leijenseweg Gemeente De Bilt Quick scan Ecologie Tunnel Leijenseweg Gemeente De Bilt CONCEPT Omgevingsdienst Regio Utrecht juli 2012 kenmerk/ opgesteld door beoordeeld door Ronald Jansen Dagmar Storm INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding...

Nadere informatie

Schaapskuddes in het natuurbeheer Wim Meulenkamp ROM3D Research Opbouw Inleiding Knelpunten Aanbevelingen Vragen Inleiding Onderzoek Wageningen UR: Schaapskuddes in het natuurbeheer Wat is ecologische

Nadere informatie

Bodems in een veranderend(natuur) landschap

Bodems in een veranderend(natuur) landschap Bodems in een veranderend(natuur) landschap door de ogenvan eengeograaf Erik Meijles Rijksuniversiteit Groningen Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen& Kenniscentrum Landschap e.w.meijles@rug.nl Foto: Koopman

Nadere informatie

' I 6300 HERZIEN VEGETATIEBEHEER VOOR DE KAVELS U 81 EN U 82 IN HET NATUURTERREIN "DE WILDWALLEN" door. J. Hoogesteger H.J. Drost

' I 6300 HERZIEN VEGETATIEBEHEER VOOR DE KAVELS U 81 EN U 82 IN HET NATUURTERREIN DE WILDWALLEN door. J. Hoogesteger H.J. Drost BIBLIOTHEEK RIJKSDII:rJ:jT VOOR oe IJSSECM~~~POLD RS W E R K D O C U M E N T HERZIEN VEGETATIEBEHEER VOOR DE KAVELS U 81 EN U 82 IN HET NATUURTERREIN "DE WILDWALLEN" door J. Hoogesteger H.J. Drost 1980-326

Nadere informatie

Quickscan natuuronderzoek bouwblok Kolenbranderweg Haaksbergen

Quickscan natuuronderzoek bouwblok Kolenbranderweg Haaksbergen Quickscan natuuronderzoek bouwblok Kolenbranderweg Haaksbergen Een inventarisatie van beschermde flora en fauna Haaksbergen 21 Mei 2014 Rapportnummer 031 Projectnummer 012 opdrachtgever Fam. Ten Dam Kolenbranderweg

Nadere informatie

Ontwerp-Projectplan Molenhoek, Middelrode en Seldensate. Dynamisch Beekdal, fase 3 en 4 's-hertogenbosch, 18 februari 2015

Ontwerp-Projectplan Molenhoek, Middelrode en Seldensate. Dynamisch Beekdal, fase 3 en 4 's-hertogenbosch, 18 februari 2015 Ontwerp-Projectplan Molenhoek, Middelrode en Seldensate Dynamisch Beekdal, fase 3 en 4 's-hertogenbosch, 18 februari 2015 1 2 Inhoudsopgave LEESWIJZER... 5 Deel I AANLEG VAN HET DYNAMISCH BEEKDAL: DEELTRAJECTEN

Nadere informatie

Resultaten enquête onder beheerders

Resultaten enquête onder beheerders Resultaten enquête onder beheerders Algemeen - De enquête is ingevuld door 9 respondenten waarvan vrouw en 8 mannen. - Van de 9 respondenten, zijn jonger dan 5 jaar, tussen de 5 en jaar, respondenten zijn

Nadere informatie

Onderhoudsbeelden wateren en waterkeringen Overzicht beschermde flora en fauna Overzicht probleemflora en -fauna

Onderhoudsbeelden wateren en waterkeringen Overzicht beschermde flora en fauna Overzicht probleemflora en -fauna Onderhoudsbeelden wateren en waterkeringen Overzicht beschermde flora en fauna Overzicht probleemflora en -fauna Onderhoudsbeeld wateren 3. Eén droog talud en één natte oever begroeid Na de maaibeurt staat

Nadere informatie

Quickscan. Een. Projectnummer 018. Opdrachtgever. Opdrachtnemer. Scholtenhagenweg 10

Quickscan. Een. Projectnummer 018. Opdrachtgever. Opdrachtnemer. Scholtenhagenweg 10 Quickscan natuuronderzoek ivm bestemmingsplan en ontwikkelingen Bellersweg 13 Hengelo Een inventarisatie van beschermde flora en fauna Haaksbergen 9 juli 2013 Rapportnummer 0128 Projectnummer 018 Opdrachtgever

Nadere informatie

Quickscan FF-wet voor ontwikkelingen aan Wedderstraat 18 te Vlagtwedde.

Quickscan FF-wet voor ontwikkelingen aan Wedderstraat 18 te Vlagtwedde. Quickscan FF-wet voor ontwikkelingen aan Wedderstraat 18 te Vlagtwedde. Quickscan FF-wet voor ontwikkelingen aan Wedderstraat 18 te Vlagtwedde. Status Definitief Datum 7 april 2015 Handtekening Matthijs

Nadere informatie

Bijlage 6: Oplegnotitie bij bijlage 5 Gevolgen voor beschermde en bedreigde natuurwaarden inrichting Skûlenboarch, Buro Bakker, 2011

Bijlage 6: Oplegnotitie bij bijlage 5 Gevolgen voor beschermde en bedreigde natuurwaarden inrichting Skûlenboarch, Buro Bakker, 2011 Bijlage 6: Oplegnotitie bij bijlage 5 Gevolgen voor beschermde en bedreigde natuurwaarden inrichting Skûlenboarch, Buro Bakker, 2011 Gevolgen voor beschermde en bedreigde natuurwaarden inrichting Skûlenboarch

Nadere informatie

Notitie Quickscan Gasthuisweg 1 te Herwijnen

Notitie Quickscan Gasthuisweg 1 te Herwijnen Toetsing Natuur Beschermingswet en Flora- en faunawet In opdracht van Martin van Baalen Gasthuisweg 1 4171 KH Herwijnen COLOFON Tekst, foto s en samenstelling Ronald van Os Status rapport concept Datum

Nadere informatie

Nota van Zienswijzen (geanonimiseerd) Wijzigingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, 13 e wijziging, waterbergingen Ramelerwaterleiding, Raalte

Nota van Zienswijzen (geanonimiseerd) Wijzigingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, 13 e wijziging, waterbergingen Ramelerwaterleiding, Raalte Nota van Zienswijzen (geanonimiseerd) Wijzigingsplan Bestemmingsplan Buitengebied Raalte, 13 e wijziging, waterbergingen Ramelerwaterleiding, Raalte Gemeente Raalte April 2015 INHOUD 1 INLEIDING... 4 1.1

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst concept-beheerplan Natura 2000 Lauwersmeer

Informatiebijeenkomst concept-beheerplan Natura 2000 Lauwersmeer Informatiebijeenkomst concept-beheerplan Natura 2000 Lauwersmeer 1 Programma Welkom door Douwe Hollenga, voorzitter van de stuurgroep - Wat is Natura 2000 - Waar staan we: wat is geweest en wat komt Toelichting

Nadere informatie

Eisen inrichting en beheer Landgoed De Pirk

Eisen inrichting en beheer Landgoed De Pirk Eisen inrichting en beheer Landgoed De Pirk Inrichtingsplan Visie Bij de ontwikkeling van Landgoed De Pirk wordt gestreefd naar een landhuis landgoed. Bij de inrichting van het landgoed zijn de beken en

Nadere informatie

Effectiviteit KRW maatregelen. Halen we met de geplande maatregelen de ecologische doelen?

Effectiviteit KRW maatregelen. Halen we met de geplande maatregelen de ecologische doelen? Effectiviteit KRW maatregelen Halen we met de geplande maatregelen de ecologische doelen? 1 Maatregelen Kaderrichtlijn Water Kwaliteit Doelstelling Beleidstekort Maatregelen 2 Welke maatregelen worden

Nadere informatie

Herstel biodiversiteit in Noord-Brabant,

Herstel biodiversiteit in Noord-Brabant, Herstel biodiversiteit in Noord-Brabant, hoe doen we dat en werkt het? Wiel Poelmans Programma Natuur Provincie Noord-Brabant Wat komt er aan de orde? Positie biodiversiteit in natuurbeleid Waarom, wat,

Nadere informatie

B i j l a g e 3 : G r o e n p l a n

B i j l a g e 3 : G r o e n p l a n B i j l a g e 3 : G r o e n p l a n Toelichting landschappelijke inpassing bedrijf Douma Staal, Sneek Inleiding Landschapsbeheer Friesland is gevraagd een ontwerp op te stellen voor de landschappelijke

Nadere informatie

Ruimte voor vogels Samenvatting van het beheerplan Leekstermeergebied. Concept

Ruimte voor vogels Samenvatting van het beheerplan Leekstermeergebied. Concept Ruimte voor vogels Samenvatting van het beheerplan Leekstermeergebied Concept a Ruimte voor vogels Samenvatting van het beheerplan Leekstermeergebied Colofon Deze samenvatting is een uitgave van de provincie

Nadere informatie

Foto: Merkske, Noord-Brabant

Foto: Merkske, Noord-Brabant Foto: Merkske, Noord-Brabant 1 2 Hydraulischeweerstand is een optelsom van diverse soorten weerstand. Vegetatie geeft, met name in de zomer, de grootste weerstand. Ook obstakels als takken en omgevallen

Nadere informatie

Natuurvriendelijke oevers. Droge voeten, schoon water

Natuurvriendelijke oevers. Droge voeten, schoon water Natuurvriendelijke oevers Droge voeten, schoon water VOOR WIE IS DEZE FOLDER BESTEMD? Deze folder is bestemd voor eigenaren van oevers die in aanmerking komen om hun oever natuurvriendelijk in te richten.

Nadere informatie

Ruimtelijke ontwikkelingen en de Flora- en faunawet

Ruimtelijke ontwikkelingen en de Flora- en faunawet Ruimtelijke ontwikkelingen en de Flora- en faunawet Inleiding Praktisch overal in Nederland komen beschermde soorten flora en fauna voor. Bekende voorbeelden zijn de aanwezigheid van rugstreeppadden op

Nadere informatie

DETAILKAARTEN ECOLOGIE, KABELTRACÉS NETUITBREIDING KOP VAN NOORD-HOLLAND

DETAILKAARTEN ECOLOGIE, KABELTRACÉS NETUITBREIDING KOP VAN NOORD-HOLLAND DETAILKAARTEN ECOLOGIE, KABELTRACÉS NETUITBREIDING KOP VAN NOORD-HOLLAND TENNET 13 februari 2015 078251664:B - Definitief C05058.000083.0100 Inhoud 1 Inleiding... 2 1.1 Inleiding... 2 1.2 Begrippen...

Nadere informatie

Quick scan ecologie Werftweg 4 te Wekerom

Quick scan ecologie Werftweg 4 te Wekerom Quick scan ecologie Quick scan ecologie Auteur Opdrachtgever Projectnummer Ingen foto omslag P.J.H. van der Linden Schuurman Beheer B.V. 089097 december 2009 de te slopen schuur Els & Linde B.V. Dr. A.R.

Nadere informatie

: QuickScan Flora & Fauna Meijelseweg 60a te Beringe, gemeente Peel en Maas

: QuickScan Flora & Fauna Meijelseweg 60a te Beringe, gemeente Peel en Maas Advies : QuickScan Flora & Fauna Meijelseweg 60a te Beringe, gemeente Peel en Maas Datum : 14 januari 2014 Opdrachtgever : De heer L.P.G. Oudenhoven Projectnummer : 211x05418 Opgesteld door : Ineke Kroes

Nadere informatie

1. Natuur Vaardigheden van herder bij het proces van planning en uitvoering begrazing

1. Natuur Vaardigheden van herder bij het proces van planning en uitvoering begrazing 1. Natuur Vaardigheden van herder bij het proces van planning en uitvoering begrazing 1.1 De begrazing is georganiseerd volgens het processchema in de leidraad van deze kwaliteitsregeling De herder en

Nadere informatie

Code goede natuurpraktijk

Code goede natuurpraktijk Code goede natuurpraktijk Praktijkvoorbeelden waterlopenbeheer Maarten Van Aert Afdeling Operationeel Waterbeheer Inhoud CGNP en beheer van waterlopen Planmatige aanpak onderhoud Praktijkvoorbeelden Maaibeheer

Nadere informatie

Koppel kuifeenden. Kuifeenden

Koppel kuifeenden. Kuifeenden 42 Ecologie en natuurfuncties Het IJsselmeergebied is een uniek natuurgebied van (inter-)nationale betekenis. Het is een van de zee afgesloten, benedenstrooms gelegen, zoet laaglandmeer met een relatief

Nadere informatie

Ontwerp-inrichtingsplan Meander kasteel Heeswijk

Ontwerp-inrichtingsplan Meander kasteel Heeswijk Ontwerp-inrichtingsplan Meander kasteel Heeswijk Fase 2 Herinrichting Dynamisch Beekdal District: Beneden Aa Opgesteld door: Waterschap Aa en Maas Gerard Horst 18 juni 2008 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding...3

Nadere informatie

: landschappelijke inpassing Achter de Pastorie, Melderslo. Advies. Inleiding. Datum : 30 mei 2011 Opdrachtgever : Gemeente Horst aan de Maas

: landschappelijke inpassing Achter de Pastorie, Melderslo. Advies. Inleiding. Datum : 30 mei 2011 Opdrachtgever : Gemeente Horst aan de Maas Advies : landschappelijke inpassing Achter de Pastorie, Melderslo Datum : 30 mei 2011 Opdrachtgever : Gemeente Horst aan de Maas Ter attentie van Projectnummer : Commissie LKM : 211x05071 Opgesteld door

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Aanleiding, inleiding en aanpak

Hoofdstuk 1. Aanleiding, inleiding en aanpak Hoofdstuk 1. Aanleiding, inleiding en aanpak 1.1. Aanleiding Ten behoeve van de besluitvorming rond de Structuurvisie OostvaardersWold is in juni 2009, op initiatief van de Commissie Ruimte, een studiemiddag

Nadere informatie

Projectplan aansluiting meander kasteel Heeswijk op Leijgraaf. Juridische leidraad

Projectplan aansluiting meander kasteel Heeswijk op Leijgraaf. Juridische leidraad Projectplan aansluiting meander kasteel Heeswijk op Leijgraaf Juridische leidraad juni 2012 Inhoud Samenvatting... 3 DEEL I: DE REALISERING VAN EEN DIRECTE AANLSUITING VAN MEANDER KASTEEL HEESWIJK OP DE

Nadere informatie

Quickscan natuur terrein aan de Bosruiter in Zeewolde

Quickscan natuur terrein aan de Bosruiter in Zeewolde Quickscan natuur terrein aan de Bosruiter in Zeewolde 22 december 2011 Zoon buro voor ecologie Colofon Project: Quickscan natuur terrein aan de Bosruiter in Zeewolde Opdrachtgever: mro Uitvoerder Zoon

Nadere informatie

PROJECTPLAN. voor het beheer van de percelen Spoorlijn Ketelstraat Leijgraaf Hulschbeek

PROJECTPLAN. voor het beheer van de percelen Spoorlijn Ketelstraat Leijgraaf Hulschbeek PROJECTPLAN voor het beheer van de percelen Spoorlijn Ketelstraat Leijgraaf Hulschbeek 23 februari 2007 Inhoud van het projectplan 1. Inleiding 2. Inrichting 3. Beheer Bijlage A. Overzichtskaart en kadastrale

Nadere informatie

Stroomgebied Koude Beek. visie en beheer 11/03/2013

Stroomgebied Koude Beek. visie en beheer 11/03/2013 Stroomgebied Koude Beek visie en beheer 11/03/2013 Inhoud Facelift Koude Beek 1998-2008 ad-hoc werkgroep Koude Beek (2008) Aanleiding Visie: functietoekenningen Koude Beek Beheerplan vallei van de Koude

Nadere informatie

Zwart Water_Inrichting Schaapsen Diepbroek incl. sanering stortlocaties

Zwart Water_Inrichting Schaapsen Diepbroek incl. sanering stortlocaties Uitgangssituatie Algemeen Zwart Water_Inrichting Schaapsen Diepbroek incl. sanering stortlocaties Projectnummer: 2009_015 Projectnaam: Zwart Water_Inrichting Schaaps- en diepbroek incl sanering stort 1

Nadere informatie

Landschappelijke inpassing Kruisweg 44, Herkenbosch

Landschappelijke inpassing Kruisweg 44, Herkenbosch Landschappelijke inpassing Kruisweg 44, Herkenbosch Aanleiding en ligging plangebied Dhr. van de Venne heeft aan de Hammerstraat enkele boogkassen liggen. Deze liggen er al 10 jaar en dienen te worden

Nadere informatie

Achtergrondartikel grondwatermeetnetten

Achtergrondartikel grondwatermeetnetten Achtergrondartikel grondwatermeetnetten Wat is grondwater Grondwater is water dat zich in de ondergrond bevindt in de ruimte tussen vaste deeltjes, zoals zandkorrels. Indien deze poriën geheel met water

Nadere informatie

Bijlage C: Pakketten maatregel fijne dooradering behorende bij Groen Blauw Stimuleringskader Noord-Brabant

Bijlage C: Pakketten maatregel fijne dooradering behorende bij Groen Blauw Stimuleringskader Noord-Brabant Deze bijlage behoort bij de Subsidieregeling Groen Blauw Stimuleringskader Noord-Brabant, vastgesteld bij besluit van Gedeputeerde Staten van 16 december 2008, nr. 1475112 Bijlage C: Pakketten maatregel

Nadere informatie

Natte en Vochtige bossen. Hydrologisch herstel van natte en vochtige bossen: welke kansen liggen er?

Natte en Vochtige bossen. Hydrologisch herstel van natte en vochtige bossen: welke kansen liggen er? Natte en Vochtige bossen Hydrologisch herstel van natte en vochtige bossen: welke kansen liggen er? Indeling Landschappelijke positie natte en vochtige bossen Verdroging Waar liggen de kansen? Hoe te herkennen

Nadere informatie

Flora- en faunawet. Gedragscode Bestendig beheer groenvoorziening

Flora- en faunawet. Gedragscode Bestendig beheer groenvoorziening Flora- en faunawet De Flora- en faunawet (Ffwet) is in april 2002 in werking getreden. De wet beschermt alle in het wild levende flora en fauna in Nederland. Bij het uitvoeren van werkzaamheden moet altijd

Nadere informatie

Nu geen verstuivingen in de Noordwest Natuurkern NPZK!

Nu geen verstuivingen in de Noordwest Natuurkern NPZK! Nu geen verstuivingen in de Noordwest Natuurkern NPZK! Verstuivingen in de duinen Verstuivingen in de kustduinen zijn een belangrijk proces waardoor weer nieuwe duinen en duinvalleien kunnen ontstaan en

Nadere informatie

Aanvullende informatie mitigatie Steenuil en Huismus IJsseldelta-Zuid, FF/75C/2012/0341

Aanvullende informatie mitigatie Steenuil en Huismus IJsseldelta-Zuid, FF/75C/2012/0341 Notitie Concept Contactpersoon Benjamin Flierman Datum 8 mei 2013 Aanvullende informatie mitigatie Steenuil en Huismus IJsseldelta-Zuid, FF/75C/2012/0341 In het kader van de Flora- en faunawet ontheffingsaanvraag

Nadere informatie

Natuurvriendelijke oevers: mogelijkheden per standplaats. Emiel Brouwer en Pim de Kwaadsteniet

Natuurvriendelijke oevers: mogelijkheden per standplaats. Emiel Brouwer en Pim de Kwaadsteniet Natuurvriendelijke oevers: mogelijkheden per standplaats Emiel Brouwer en Pim de Kwaadsteniet Aanleiding Aanleg natuurvriendelijke oevers belangrijk in waterbeheer Bij aanleg mist vaak de relatie met de

Nadere informatie

Notitie gevolgen inrichting natuur en landschap voor agrarische bedrijfsvoering

Notitie gevolgen inrichting natuur en landschap voor agrarische bedrijfsvoering Notitie gevolgen inrichting natuur en landschap voor agrarische bedrijfsvoering Pina Dekker Gemeente Ooststellingwerf, beleidsmedewerker en ondersteunend lid van de werkgroep Es van Tronde. Deze notitie

Nadere informatie

Actueel Waterbericht Week 3 Jaar 2015

Actueel Waterbericht Week 3 Jaar 2015 Samenvatting: De gevallen neerslag van afgelopen week en met name van donderdag 8 januari heeft geleid tot verhoogde afvoeren en waterpeilen in het beheergebied van Waterschap Aa en Maas. De neerslag is

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven Moerenburg- Inhoud: Zichtbare resultaten Kavelruil Heukelom 6 Kavelruil belangrijk voor realisatie doelstellingen Toekomstige plannen Deelname aan de Nationale Natuurwerkdag Procesmanager Nellie Raedts

Nadere informatie

Struinen door De Stille Kern

Struinen door De Stille Kern 58 Horsterwold Struinen door De Stille Kern Een 900 hectare groot natuurgebied waar natuurlijke processen volop de ruimte krijgen. Het gebied wordt begraasd door een kudde konikpaarden, die zorgen voor

Nadere informatie

Aanvullend visonderzoek inrichting BBL-percelen Winterswijk Oost. rapportnummer 1324

Aanvullend visonderzoek inrichting BBL-percelen Winterswijk Oost. rapportnummer 1324 Aanvullend visonderzoek inrichting BBL-percelen Winterswijk Oost rapportnummer 1324 Opdrachtgever Dienst Landelijk Gebied Postbus 9079, 6800 ED Contactpersoon: Dhr. T. Paternotte Opdrachtnemer Stichting

Nadere informatie

Quickscan natuuronderzoek en aanvullende rapportage verbouwing monumentaalpand Lammerinkweg 102 Enschede

Quickscan natuuronderzoek en aanvullende rapportage verbouwing monumentaalpand Lammerinkweg 102 Enschede Quickscan natuuronderzoek en aanvullende rapportage verbouwing monumentaalpand Lammerinkweg 102 Enschede Een inventarisatie van beschermde flora en fauna Enschede 2 December 2010 Rapportnummer 0123 Projectnummer

Nadere informatie

De Staart in kaart. 4 jaar bosontwikkeling op voormalige akkers

De Staart in kaart. 4 jaar bosontwikkeling op voormalige akkers De Staart in kaart 4 jaar bosontwikkeling op voormalige akkers Esther Linnartz Juli 2008 Inleiding De Staart is een natuurgebied van 24 hectare aan noordoost kant van Oud-Beijerland en ligt aan de oevers

Nadere informatie

Samenvatting Beleidsnota Beekherstel

Samenvatting Beleidsnota Beekherstel Niets zo beweeglijk als water. Het waterschap beweegt mee. Samenvatting Beleidsnota Beekherstel Sept. 2011 Illustratie: C.Zwart, Royal Haskoning Beken in beweging "Waterschap Aa en Maas werkt de komende

Nadere informatie

Betreft: Effectbeoordeling vogels, herbestemming Groen Ruige Ruimte te Dussen (P10-0181)

Betreft: Effectbeoordeling vogels, herbestemming Groen Ruige Ruimte te Dussen (P10-0181) Gemeente Werkendam t.a.v. C.A.A.M. de Jong Postbus 16 4250 DA Werkendam Betreft: Effectbeoordeling vogels, herbestemming Groen Ruige Ruimte te Dussen (P10-0181) Gemert, 5 augustus 2010 Geachte heer/mevrouw

Nadere informatie

Ruimte voor Limburg. Limburg in VORm: Ruimtelijke ontwikkelingen in balans

Ruimte voor Limburg. Limburg in VORm: Ruimtelijke ontwikkelingen in balans Ruimte voor Limburg Limburg in VORm: Ruimtelijke ontwikkelingen in balans Colofon Uitgave: Provincie Limburg Postbus 5700 6202 MA Maastricht Tel.: +31 (0)43 389 99 99 Fax: +31 (0)43 361 80 99 E-mail: postbus@prvlimburg.nl

Nadere informatie

MMC Scherpenberg Lieren. Programma van Eisen

MMC Scherpenberg Lieren. Programma van Eisen MMC Scherpenberg Lieren Programma van Eisen Dienst Landelijk Gebied Zwolle, mei 2009 Uitgangspunten Scherpenberg Voor het ontwerp op de Scherpenberg zijn de volgende zaken als input gebruikt: Vigerende

Nadere informatie

Subsidie voor aanleg natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen

Subsidie voor aanleg natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen Subsidie voor aanleg natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen Heeft u een perceel of grenst uw woning of bedrijf aan een watergang en wilt u uw oever veranderen in een natuurvriendelijke oever? Dan

Nadere informatie

-Rooien van het aanwezige sierplantsoen en enkele acacia s en zomereiken. -Transportbewegingen van mensen en voertuigen en aanvoer van materieel

-Rooien van het aanwezige sierplantsoen en enkele acacia s en zomereiken. -Transportbewegingen van mensen en voertuigen en aanvoer van materieel Zwolle, 25 oktober Henk Hunneman Natuuronderzoek pompstation Wageningen Aanleiding Vitens is voornemens om op de locatie van productiebedrijf Wageningen het huidige drinkwaterreservoir te vervangen door

Nadere informatie

Herstel sprengen en Grift in Apeldoorn

Herstel sprengen en Grift in Apeldoorn Verslag excursie subgroep Realisatie op de ALV-dag 21 april 2009 Herstel sprengen en Grift in Apeldoorn Met medewerking van Wim Vilsteren en Diederik Brem (Waterschap Veluwe) Op het programma staat een

Nadere informatie

Natuurkwaliteit en bosgebruik Natura 2000. Rienk-Jan Bijlsma

Natuurkwaliteit en bosgebruik Natura 2000. Rienk-Jan Bijlsma Natuurkwaliteit en bosgebruik Natura 2000 Rienk-Jan Bijlsma Onderwerpen Habitatkaart bossen Veluwe Kwaliteitsverbetering habitattypen bos Oppervlaktevergroting habitattypen bos Habitatkaart: typen en criteria

Nadere informatie

Referentienummer Datum Kenmerk 317645.ehv.N001 14 februari 2012 SKu/RvS

Referentienummer Datum Kenmerk 317645.ehv.N001 14 februari 2012 SKu/RvS Notitie Referentienummer Datum Kenmerk 317645.ehv.N001 14 februari 2012 SKu/RvS Betreft Risico inventarisatie ecologie voor percelen Brabantse Wal 1 Inleiding De Buisleidingenstraat N.V. onderzoekt op

Nadere informatie

Uitwerking realisatiestrategiekaart Ecologische Hoofdstructuur; omslag van minder verwerving naar meer beheer.

Uitwerking realisatiestrategiekaart Ecologische Hoofdstructuur; omslag van minder verwerving naar meer beheer. Uitwerking realisatiestrategiekaart Ecologische Hoofdstructuur; omslag van minder verwerving naar meer beheer. 1. Inleiding Het beleid van provincie en rijk is er op gericht het natuurbeheer door particulieren

Nadere informatie

QUICK SCAN FLORA EN FAUNA. Heilleweg 21 te Sluis

QUICK SCAN FLORA EN FAUNA. Heilleweg 21 te Sluis QUICK SCAN FLORA EN FAUNA Heilleweg 21 te Sluis 1 QUICK SCAN FLORA EN FAUNA Heilleweg 21 te Sluis Opdrachtgever: A.C. Dingemans Heilleweg 21 4524 KL Sluis Opgesteld door: ZLTO Advies Cereshof 4 4463 XH

Nadere informatie

Natuurlijke Klimaatbuffer Ooijen-Wanssum. Natte natuur voor droge voeten

Natuurlijke Klimaatbuffer Ooijen-Wanssum. Natte natuur voor droge voeten Natuurlijke Klimaatbuffer Ooijen-Wanssum Natte natuur voor droge voeten Marcel Vermeulen projectleider / projectcoördinator Staatsbosbeheer regio Zuid Projectenbureau initiëren, begeleiden, uitvoeren extern

Nadere informatie

Aan de slag met Tijdelijke Natuur. Van braakliggend terrein naar impuls voor de leefomgeving

Aan de slag met Tijdelijke Natuur. Van braakliggend terrein naar impuls voor de leefomgeving Aan de slag met Tijdelijke Natuur Van braakliggend terrein naar impuls voor de leefomgeving Inhoudsopgave Waarom tijdelijke natuur?...4 De voordelen voor mens en natuur...6 Resultaten tijdelijke natuur...8

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief Nr. :

Raadsinformatiebrief Nr. : Raadsinformatiebrief Nr. : Reg.nr. : 4106385 B&W verg. : 9 december 2014 Onderwerp: Ontwerp bestemmingsplan '3 woningen Maliskampsestraat 61 1) Status Het voorliggende bestemmingsplan betreft een ontwerp

Nadere informatie

Veelgestelde vragen schouw buitengewoon onderhoud

Veelgestelde vragen schouw buitengewoon onderhoud Veelgestelde vragen schouw buitengewoon onderhoud Wat is buitengewoon onderhoud? Het buitengewoon onderhoud omvat het op de juiste afmetingen (breedte, diepte en helling van taluds) houden van een watergang.

Nadere informatie

Beheerpakketten Leefgebied Natte Dooradering

Beheerpakketten Leefgebied Natte Dooradering Pakket NFW Poel en klein historisch water Poelen zijn natuurlijke of gegraven laagtes, gemaakt om over water voor vee te kunnen beschikken. Andere al dan niet gegraven kleine wateren met een historische

Nadere informatie

Projectplan verdrogingsbestrijding Empese en Tondense Heide D e f i n i t i e f

Projectplan verdrogingsbestrijding Empese en Tondense Heide D e f i n i t i e f Projectplan verdrogingsbestrijding Empese en Tondense Heide D e f i n i t i e f 26 juni 2013 1 1 Projectbeschrijving 1.1 Wat wordt aangelegd of gewijzigd? Zowel binnen als buiten het natuurgebied Empese

Nadere informatie