Vakwerk! Antwoorden Groene ruimte. Deel 1 (BB) Marcel Blommert

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vakwerk! Antwoorden Groene ruimte. Deel 1 (BB) Marcel Blommert"

Transcriptie

1 Vakwerk! Antwoorden Groene ruimte Deel 1 (BB) Marcel Blommert eerste druk, 2005

2 Artikelcode: Colofon Auteur(s). Illustraties; Redacie; Onderwijskundige Resonans Marcel Blommert VeertienElf Media, Verbaal - Bureau voor Visuele Communicatie Studio Maan, Brigitte Meinen Studio Maan, Manon Limmen Lieke Creemer - AOC Clusius College Vmbo-groenschool, Jan van de Sluis - Ichthus College Vmbo Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Bent u desondanks van mening dat we u hebben benadeeld, dan kunt u contact met ons opnemen Ontwikkelcentrum, Ede, Nederland Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, hetzij mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het Ontwikkelcentrum. 2 GROENE RUIMTE

3 1 Basisonderhoud Opdracht 1.1 Gereedschap verzorgen en opbergen Opdracht 1.2 Onderhoud gereedschap a Je vindt hier voorbeelden van dagelijks onderhoud. Er is een onderverdeling gemaakt tussen hand- en motorgereedschap. Bekijk of de door jou gevonden punten hiertussen staan. Vul eventueel jouw punten aan. Voorbeelden van dagelijks onderhoud zijn: handgereedschap: vuil verwijderen en controleren op beschadigingen; motorgereedschap: olie- en brandstofpeil controleren, vuil verwijderen bij luchtfilter en controleren op beschadigingen. b Voorbeelden van periodiek onderhoud zijn: handgereedschap: gereedschap slijpen, draaiende delen (snoeischaar) smeren, stelen vervangen; motorgereedschap: messen (grasmaaier) slijpen, vetnippels smeren, kettingen en snaren spannen. c Voorbeelden van handgereedschap zijn schoffels, harken, spaden, batsen en bezems. Je kunt ook denken aan snoeigereedschappen als snoeischaren en snoeizagen. d e f Als je gereedschap in de bankschroef zet, moet je erop letten dat je de houten steel niet beschadigt. Draai de bankschroef dus niet strak aan en klem het gereedschap met het metalen deel in de bankschroef. g Een werkplek is een goede werkplek als je: al de spullen makkelijk kunt vinden; voldoende werkruimte hebt; al de benodigdheden een plaats hebt gegeven; een werkhoogte hebt die bij jou past. BASISONDERHOUD 3

4 a Je hebt de tabel ingevuld en daarmee een beeld gekregen van dagelijks en periodiek onderhoud aan handgereedschappen. b Het inrichten van een werkplek is lastig. Ten eerste moeten alle benodigdheden aanwezig zijn. Daarna moet je ze een logische plaats geven: je moet er prettig kunnen werken. Jouw tekening is goed als alle onderdelen er op staan. Opdracht 1.3 Onkruid wieden a De juiste antwoorden zijn: Je moet het onkruid er een voor een uittrekken. Je moet voorzichtig werken. Je moet steeds het zand van de wortels schudden. b Wieden doe je als je met handgereedschappen de wortels zou beschadigen (vaste planten) of de planten (bij kiemplanten of rotsplanten). c In een droog gewas, bij zonnig weer dus, werk je prettiger en vlugger. Een ander voordeel is dat je de grond er beter vanaf kunt schudden. d a Waarschijnlijk heb je niet al het onkruid kunnen weghalen. Meestal kun je het kleine, net gekiemde onkruid niet goed kunt pakken. b Als je onkruid plukt, maak je de grond rondom de gekweekte planten los. Door de planten aan te gieten, verdicht je de grond en maken de wortels weer goed contact met de grond. Opdracht 1.4 Onkruid bestrijden De antwoord zijn: a Onkruid zijn alle planten die niet gewenst zijn op die plaats. b Voor het weghalen van onkruid gebruik je een schoffel, een hak of een cultivator. c Deze gereedschappen kun je op dezelfde plaats gebruiken. Welk gereedschap je gebruikt, hangt vooral af van de hoeveelheid onkruid die er staat. Als er veel onkruid staat, kun je bijvoorbeeld beter met een schoffel werken in plaats van met een cultivator. d 4 GROENE RUIMTE

5 Opdracht 1.5 Onkruid uitharken a Een perceel is goed geschoffeld als al het onkruid in de hark blijft hangen. b c d Bij een kromtandhark blijft het onkruid achter de tanden hangen. Een kromtandhark werkt daarom beter dan een rechttandhark. Ook de bladhark wordt nog wel eens gebruikt voor het uitharken van onkruid. Deze is eigenlijk niet geschikt, omdat hij te slap is. Tijdens het harken komt er nog wel eens zand mee. Het zand maakt het te zwaar voor een bladhark. e Als er zand tussen het onkruid zit, moet je onnodig zwaar tillen. Om het werk zo licht mogelijk te houden, probeer je zo min mogelijk zand mee te harken. f Het plastic tussen het onkruid kun je niet composteren. Als je het plastic weghaalt voordat je begint te harken, scheelt dat later een hoop werk. a b c d e Het afval op de composthoop moet je een aantal keren omzetten. Als je dit doet, komt er zuurstof bij en gaat het composteren beter. Na ongeveer een jaar kun je de compost hergebruiken in de tuin. De composteerperiode is afhankelijk van het soort afval. Opdracht 1.6 Zwerfvuil verwijderen a Voorbeelden van zwerfvuil zijn plastic, papier, glas en blik. b Zwerfvuil mag je niet op de composthoop gooien. Het zwerfvuil kan niet verteren en blijft dus in de compost achter. a Bij het verwijderen van zwerfvuil moet je werkhandschoenen gebruiken. Het is ook goed om werkschoenen aan te doen. b c Zwerfvuil kun je verminderen door zelf geen rommel meer op de grond te gooien. Het helpt ook als er voldoende vuilnisbakken staan, zodat mensen het afval direct in een vuilnisbak kunnen gooien. BASISONDERHOUD 5

6 Opdracht 1.7 Eenjarige beplantingen onderhouden a Een eenjarige plant groeit, bloeit en gaat dood in één seizoen. Deze planten kunnen namelijk niet tegen vorst. b Veel eenjarige planten staan in bloembakken. In de zomer drogen bloembakken heel snel uit. c Een plant die zaad vormt, stopt al zijn energie daarin. De plant heeft dan minder energie over voor de bloei. Opdracht 1.8 Een haag knippen a Hagen kun je in drie hoofdgroepen verdelen, namelijk: bladhoudende heesters (Liguster, Buxus, Prunus); bladverliezende heesters (Fagus, Carpinus, Berberis); coniferen (Thuja, Taxus, Chamaecyparis). b Haag A is perfect. Haag B is niet goed en haag C kan er mee door. c Haag A is perfect, omdat de haag aan de onderkant breder is dan aan de bovenkant. Als je de haag zo knipt, komt er ook licht aan de onderkant van de haag. Haag B krijgt een onvoldoende, omdat de haag aan de onderkant smaller is dan aan de bovenkant. Als je de haag zo knipt, komt er aan de onderkant geen licht. De haag groeit daar dan slecht. Haag C is redelijk. De haag is boven en onder even breed (voorbeeld A is dus beter). d e f g h Als je een haag knipt, moet je op je werkhouding letten. De volgende dingen zijn daarbij belangrijk. Werk met een rechte rug. Buig door de knieën als je de onderkant van de heg knipt. Zorg voor een harde ondergrond voor de ladder. a Bij het knippen van een haag moet je aan de volgende dingen denken: knip van onder naar boven; knip eerst de zijkanten en dan de bovenkant; 6 GROENE RUIMTE

7 b c d kijk regelmatig langs de haag om te controleren of die nog recht is; knip het metselkoord niet door; werk met een rechte rug; zet de trap op een harde ondergrond. Opdracht 1.9 Bladharken a b De plek waar je werkt, bepaalt welk gereedschap je nodig hebt. Als je alleen in de tuin werkt, heb je bijvoorbeeld de bezem niet nodig. c Nee, je hoeft niet altijd al het blad weg te halen. Het blad zorgt voor humus in de grond, voorkomt erosie en beschermt de planten bij vorst. Daarnaast biedt het een schuilplaats aan kleine diertjes. Opdracht 1.10 De gehoortest a Bij lawaai kun je denken aan een opstijgend vliegtuig, een krijsend kind of een popconcert. Machines die veel lawaai produceren zijn een stofzuiger, een schuurmachine en een bladblazer. b De hovenier kan gehoorbescherming dragen. Voorbeelden van gehoorbescherming zijn oordopjes, speciale watten, oorproppen (uitzetbaar) en oorkappen. Natuurlijk kan hij ook werken met elektrische machines (minder lawaai) of bijvoorbeeld de haag met de hand knippen. c Als je met een bladblazer werkt en je gebruikt geen oordoppen of oorkappen, dan kun je doof worden. d e BASISONDERHOUD 7

8 2 Basisaanleg Opdracht 2.1 Een rechthoek uitzetten a Een haakse hoek is 90 graden. b c d Het aantal pennen in de tekening is acht. e f Geen antwoorden aanwezig. Opdracht 2.2 Waterpassen a De getekende waterpassen moeten op de volgende manier worden opgetild om waterpas te staan: Waterpas a: optillen aan de rechterkant; Waterpas b: optillen aan de linkerkant; Waterpas c: hoeft niet opgetild te worden, want deze is waterpas. b De tweede bel wordt gebruikt om verticaal te waterpassen. Dat doe je bijvoorbeeld bij het waterpas stellen van een schuttingpaal. c Met de reilat kun je hoogtes over een grotere afstand uitzetten. Vaak is de waterpas maar 50 cm. Een reilat is 2 meter. d Opdracht 2.3 Opsluitbanden stellen a b 8 GROENE RUIMTE

9 c Als het goed is, heb je een messing en groef getekend. Hiermee zitten de opsluitbanden in elkaar. Je vindt de messing en groef aan het begin en het eind van de opsluitband. Heb je ze niet gezien, kijk dan nog een keer. Opdracht 2.4 Een sierbestrating maken a Plaatsen waar je sierbestrating tegen kunt komen zijn terrassen, tuinpaden, opritten, pleinen en parken. b Met een rubber hamer straat je tegels. Je gebruikt een rubber hamer, omdat je daarmee de tegel niet kapot slaat. Met bijvoorbeeld een klinkerhamer (van ijzer) doe je dat wel. c Kantopsluiting is bijvoorbeeld een stoepband. Een kantopsluiting gebruik je om te zorgen dat de bestrating op zijn plek blijft liggen. d Bij de afwerking van een bestrating kun je denken aan: inknippen; invegen met scherp zand of brekelzand; aanvullen van de grond langs de kantopsluiting; opruimen van het knipafval. e Opdracht 2.5 Een klinkerbestrating maken a Een gebakken steen wordt van klei gemaakt. b Waalformaat is een standaardmaat voor stenen. Een waalformaatsteen is 5 cm breed, 21 cm lang en 4 cm hoog. c Klinkers liggen vaak in wegen, winkelstraten, fietspaden of tuinpaden. BASISAANLEG 9

10 Opdracht 2.6 Palissadepalen stellen a Palen kun je gebruiken als palissadepaal, boompaal, heiningpaal of om iets af te zetten. b Een gekruinde paal gaat niet zo snel kapot als je hem de grond in slaat. Uiteindelijk ziet het er dus netter uit. c Opdracht 2.7 Uitzetten van een rechte lijn met jalons (tussenzichten) a b Jalons kun je gebruiken als je een rij bomen gaat planten. Het inzichten en kijken of bijvoorbeeld palen in een rechte lijn staan, kun je ook gebruiken als je een schutting gaat plaatsen. Je kunt dan makkelijk controleren of de schutting recht staat. c De punt van de jalon is van ijzer. De jalon is dus het zwaarst aan de onderkant en zal zo altijd recht naar beneden (waterpas) hangen. d e Opdracht 2.8 Een afrastering stellen a Je hebt hekken van hout, gaas en draad. De uitvoeringen zijn heel verschillend. Zo zijn er: dichte schuttingen en harmonicatuinhekjes van hout; afrasteringen van draad of prikkeldraad; afrasteringen van harmonicagaas of kippengaas. b Een draadspanner gebruik je om het ijzerdraad van het hekwerk aan te trekken. c Een schoor gebruik je om de beginpaal en de eindpaal extra stevig te zetten. Dit doe je bijvoorbeeld als je een weiland moet afzetten en je het prikkeldraad met draadspanners strak moet trekken. d 10 GROENE RUIMTE

11 e Opdracht 2.9 Een veiligheidskaart maken a Pbm betekent persoonlijk beschermingsmiddel. b Voorbeelden van pbm s zijn: oordoppen, gelaatsbescherming, een veiligheidsbril, veiligheidschoenen, trillingdempende handschoenen, veiligheidskleding en speciaal, warm ondergoed. c Voorbeelden van antwoorden staan in de tabel. Schadelijke werkfactoren Wegspattende steentjes Trillingen Weersinvloeden Rugbelasting Veiligheidsmiddelen Oog- en gelaatsbescherming, veiligheidsschoenen en -kleding Veiligheidshandschoenen Beschermende kleding Warm en lang genoeg ondergoed d Voorbeelden van antwoorden staan in de tabel. Werksituatie Beschermingsmiddelen 1 Werken met een bladblazer Oorkappen 2 Werken met chemische bestrijdingsmiddelen Mondkapje, veiligheidskleding en handschoenen 3 Snoeien van bomen Helm, veiligheidsbril 4 Werken met een bosmaaier Oog- en gelaatsbescherming, gehoorbescherming, beenbescherming, veiligheidsschoenen en handschoenen e BASISAANLEG 11

12 3 Planten en verplanten Opdracht 3.1 Spitten voor de hand a b Je kunt spitten met een vore en spitten voor de hand. c Als je spit: houd je je rug recht; werk je met een steekschop die een steel heeft die lang genoeg is; moet je recht in de vore staan (dit voorkomt dat je je rug belast door het draaien). Geen antwoorden aanwezig. Geen antwoorden aanwezig. Opdracht 3.2 Een plantvak en plantverband uitzetten a De belangrijkste reden om een plantverband te gebruiken is dat de plantafstand gelijk blijft. b a Als je vaak over het perceel loopt, loop je de grond vast. b De grond kun je losmaken door te spitten of de grond te bewerken met een cultivator. c d Opdracht 3.3 Eenjarige planten poten a Eenjarige planten leven maar een jaar; tweejarige planten twee jaar. Bij eenjarigen ontwikkelt de plant en de bloem zich binnen één jaar. Bij tweejarigen ontwikkelt de plant zich het eerste jaar en de bloem pas het tweede jaar. 12 GROENE RUIMTE

13 b c d e Eenjarige planten kunnen niet tegen vorst. De planten komen pas tot bloei in de zomer door de hoge temperatuur. a Het driehoeksverband is goed gelukt als: de planten in rechte rijen staan; je duidelijk driehoeken kunt zien tussen de gepote planten. Het vierkantsverband is goed gelukt als: de planten in rechte rijen staan; je duidelijk vierhoeken kunt zien tussen de gepote planten. b Als je goed gespit hebt, kunnen lucht en vocht makkelijk in de grond doordringen. Dit zijn belangrijke groeiomstandigheden voor de eenjarige planten. Als het plantje gaat wortelen moeten de jonge wortels makkelijk in de ondergrond kunnen doordringen om vocht op te kunnen nemen. c Dompelen doe je als de kluit van de eenjarige plant niet vochtig is. Het voordeel van dompelen is dat de plant een voorraad vocht meekrijgt waar de eerste dag(en) mee overbrugd kunnen worden. Na het planten geef je de eenjarige planten meestal water. Dit water sproei je niet direct op de kluit van de plant (juist in die kluit zitten de wortels die het vocht moeten opnemen). d Als je de kluit aandrukt, druk je de lucht (ruimte) tussen de kluit en de ondergrond weg. De plant wortelt alleen in grond. Het aandrukken bevordert dus de hergroei van de plant. Opdracht 3.4 Heesters opkuilen a b Scherp zand laat het water goed door, is makkelijk te bewerken en blijft niet aan de wortels hangen als je de planten weer rooit uit de kuilhoek. a Opkuilen is het tijdelijk opslaan van plantmateriaal. b Opkuilen doe, je omdat het plantmateriaal anders uitdroogt. c Heesters zonder kluit (bossen plantgoed) kuil je schuin op. Heesters met kluit kuil je recht op. PLANTEN EN VERPLANTEN 13

14 Opdracht 3.5 Heesters planten a b c Je zet planten uit om ze op de juiste plek te leggen en om te kijken of je genoeg planten hebt. d Als je planten goed aandrukt, maken de wortels goed contact met de grond. Dit zal de (her)groei van de plant bevorderen en versnellen. e f Opdracht 3.6 Heesters verplanten a Je verplant heesters, omdat ze te groot worden of op de verkeerde plek staan. b Van een heester zit ongeveer drievierde van de grootte van de plant onder de grond. Zo groot is de kluit dus. Bij het verplanten moet je zoveel mogelijk wortels behouden. Je moet bij een grote heester dus een grote kluit uitspitten. c In het najaar en de winter groeien de heesters niet. Als heesters niet groeien, nemen ze ook geen vocht op. In die jaargetijden kunnen de heesters dus niet verdrogen. a b c Op deze manier wordt de kluit minder groot en zwaar. Hij is dan dus makkelijker te tillen. d Als het goed is, heb je het gat dichtgegooid. Als dit niet zo is, moet je dat alsnog doen. Opdracht 3.7 Een haag planten a Hagen vind je bijvoorbeeld als perceelgrens, om een tuin in te delen en als afscheiding om privacy te creëren. 14 GROENE RUIMTE

15 b c d e Voorbeelden van planten die voor hagen gebruikt worden, zijn coniferen (Thuja), bladverliezende heesters (Fagus) en bladhoudende heesters (Berberis). De breedte en diepte zijn afhankelijk van de grootte van de kluit of het wortelgestel. Een richtlijn is: de plant wordt net zo diep gepoot als dat hij stond op de kwekerij. De breedte van de plantsleuf wordt anderhalf keer de breedte van de kluit. Het antwoord is afhankelijk van de plantgegevens. Opdracht 3.8 Een boom planten a b Bomen worden in een pot of in de volle grond geteeld. De boom in de volle grond moet uit de grond gehaald worden. Hierbij beschadig je de haarwortels. De haarwortels heeft de boom nodig om water op te nemen. Kluit- en wortelgoed kun je daarom alleen gebruiken als de plant niet in de groei is. In de zomer mag je daarom alleen maar containergoed gebruiken. c Dingen waar je op moet letten als je een boom plant, zijn: de boom moet recht staan; de bovenkant van de boompaal moet onder de eerste takkenkrans blijven; de plaats van de boomband is 10 cm onder de kop van de paal; de boom mag niet langs de boompaal scheuren; bij droog weer moet je direct water geven. d De boompaal zorgt ervoor dat de boom stevig staat. Op deze manier krijgt de boom een goede kans om aan te groeien. e In de tabel bij f staan de nummers ingevuld die de goede volgorde aangeven. f In de tabel zijn de benodigde gereedschappen ingevuld. PLANTEN EN VERPLANTEN 15

16 Nr Werkzaamheden Benodigdheden Omschrijving 2 Boompaal plaatsen Grondboor Boompaal Plaats de boompaal altijd op de zuidwestkant van de boom. 4 Afwerken Spade De boom moet stevig staan: trap de grond daarom stevig aan. Hierna werk je het plantvak netjes af. 1 Plantgat graven Spade Het plantgat moet zo diep zijn dat de boom net zo diep komt te staan als op de kwekerij. 5 Boomband plaatsen Boomband Hamer Spijkers 3 Boom planten Snoeischaar Boom De boomband komt 10 cm onder de kop van de boompaal. Een boomband breng je altijd kruislings aan. De boom komt op 10 cm van de boompaal. Let op de plaats van de boompaal! Bij wortelgoed moet er voldoende fijn zand tussen de wortels vallen (gebeurt dit niet: schudden) Geen antwoorden aanwezig. Opdracht 3.9 Bomen rooien a Opkuilen is het tijdelijk opslaan van planten in een kuilhoek. Zo voorkom je dat de wortels van de planten uitdrogen. b Een kuilhoek is vaak gevuld met scherp zand. Scherp zand laat het water goed door, is makkelijk te bewerken en blijft niet aan de wortels hangen als je de planten weer rooit uit de kuilhoek. a b Het belangrijkste is dat de wortels onder de grond zitten. Als de wortels niet onder de grond zitten, drogen ze namelijk uit. 16 GROENE RUIMTE

17 4 Gazonaanleg en -onderhoud Opdracht 4.1 Grondsoorten herkennen a b De antwoorden staan in de tabel. Grondsoort Structuur (korrel) Kleur Plantenresten Opmerkingen Kleigrond fijn grijs/bruin nee Zandgrond grof licht bruin nee Veengrond geen bruin ja c d a b De kleur wordt lichter naarmate je dieper in de grond komt. c Het kleurverschil kan twee oorzaken hebben, namelijk: er kan een laag grond opgebracht zijn (je ziet dan een duidelijke donkere laag in de grond); de bovenste laag (zode) kan donkerder zijn, doordat er meer mest in die laag zit en meer organische stof. De organische stof geeft een zwarte kleur aan de grond. Opdracht 4.2 Spitten met een vore a Grondbewerken kun je op verschillende manieren doen. Voorbeelden van grondbewerking zijn: spitten (voor de hand of met vore; één of meer steken diep; met of zonder verwisselen van lagen); schoffelen; egaliseren (met een hark of met een kilverbord achter de trekker). GAZONAANLEG EN -ONDERHOUD 17

18 b c d Je kunt spitten met een vore en spitten voor de hand. Als je spit: houd je je rug recht; werk je met een steekschop die een steel heeft die lang genoeg is; moet je recht in de vore staan (dit voorkomt dat je de rug belast door het draaien). Opdracht 4.3 Egaliseren a Egaliseren is een ander woord voor vlak maken. b Het is belangrijk dat de ondergrond van een toekomstig grasveld vlak is, omdat: (bij zaaien) er anders na een regenbui water blijft staan in de kuilen; dit belemmert het kiemen van het graszaad; (bij het leggen van een graszoden) de graszoden anders niet overal de grond raken; daardoor zullen de zoden verdrogen. c Een bats gebruik je om grote hoeveelheden zand of grond weg te scheppen. d a b c Je moet er op letten dat het perceel mooi vlak wordt. Ook moet je het gereedschap op de juiste manier gebruiken. Opdracht 4.4 Siergazon aanleggen a Een goede aanleg is de basis voor een gezonde grasmat.. Als het graszaad goed kan kiemen en zich goed kan ontwikkelen zal er snel een mooie graszode ontstaan. b De belangrijke werkzaamheden zijn; spitten; aanlopen; egaliseren; zaaien. 18 GROENE RUIMTE

19 c Je moet de grond aanrollen of aanlopen, om de grond te verdichten. Zo voorkom je dat er later kuilen ontstaan. De zaden slaan daardoor ook beter aan. a De stappen van het aanleggen van een siergazon zijn: uitzetten; spitten; egaliseren; aanrollen/aanlopen; inzaaien; inwerken van het zaad. b c Opdracht 4.5 Gras- en grondsoorten a Een bodemprofiel is de opbouw van de grond in verschillende lagen. b Als je graszaad uitkiest, moet je weten wat de grondsoort is en wat de functie van het gazon of grasveld is. c Een sportveld moet stroef zijn, omdat je anders uitglijdt. Stroef maken doe je met zand. Opdracht 4.6 Grasmaaien a b c Voor een siergazon gebruik je een kooimaaier. Deze maaiers geven het mooiste maaibeeld. De kooimaaier knipt het gras namelijk af, terwijl een cirkelmaaier (ook geschikt voor de particuliere tuin) het gras eraf slaat. Dit laatste geeft een rommeliger maaibeeld. d e f GAZONAANLEG EN -ONDERHOUD 19

20 Opdracht 4.7 Graskanten knippen a Het gras groeit zeven maanden en je moet ongeveer zes keer per seizoen knippen. Eén keer in het jaar moet je de kanten steken. Je hoeft dan niet te knippen. Je moet dus ongeveer één keer in de maand kanten knippen. b Tijdens het knippen: loop je over het gras; houd je de vleugelmoer aan de buitenkant; let je op je werkhouding (werk met gebogen knieën en een rechte rug). a Je werkt met de kantenschaar van rechts naar links, omdat anders de vleugelmoer die op de kantenschaar zit in het gazon steekt. Je kunt dan niet knippen. b Opdracht 4.8 Graskanten steken a De kantensteker houd je achter het touw. Je werkt altijd ongeveer 1 cm van het touw af. Als je merkt dat je naar het touw toe gaat, moet je dit corrigeren. b Je steekt een graskant schuin af, omdat je op die manier voorkomt dat de rand van het grasveld uitdroogt. c Een goede werkhouding is werken met gebogen knieën en een rechte rug. a De diepte (5 cm) is niet zo belangrijk. Het gaat erom dat je diep genoeg steekt om het gras los te kunnen schoffelen. En dat is meestal ongeveer 5 cm. b c d Opdracht 4.9 Verticuteren a 20 GROENE RUIMTE

21 b c Het doorsnijden van de wortels zorgt ervoor dat de grasplant opnieuw wortels gaat maken. Op die manier verjongt de grasplant en blijft ze in goede conditie. De grasmat wordt daardoor sterker. Een verticuteerhark gebruik je: als het grasveld klein is en je er niet met de verticuteermachine kunt komen; als je pleksgewijs het grasveld wilt bijwerken. Een verticuteerhark werkt dan nauwkeuriger dan de machine. Opdracht 4.10 Een gazon bemesten GAZONAANLEG EN -ONDERHOUD 21

22 5 Borderonderhoud Opdracht 5.1 Vaste planten opbinden a b De aanbindhoogte is ongeveer de helft van de maximale hoogte van de plant. Je ziet de stokken en het touw. Op deze manier krijgt de plant toch voldoende steun. c Voor het aanbinden gebruik je raffia. Plastic touw beschadigt (snijdt) de planten makkelijk en verteert niet (slecht voor milieu). Henneptouw beschadigt de planten (snijdt) en valt erg op. Raffia verteert makkelijk en ziet er natuurlijk uit. d In figuur 5.2 staan de stokken achter de plant, in figuur 5.3 in de plant en in figuur 5.3 op de hoek van de plant. Opdracht 5.2 Tuinafval verwerken a b Niet alles mag op de composthoop. Gekookt voedsel bijvoorbeeld niet. En al het groene afval dat niet kan verteren ook niet. c a De antwoorden staan in de tabel. 22 GROENE RUIMTE

23 Soorten tuinafval Makkelijk verteerbaar Verteerbaar Moeilijk verteerbaar Onverteerbaar Bladeren X Glas X Maaisel van het gazon X Plastic X Boomstammen X Onkruidzaden X Bananenschil X Houtsnippers X Blikjes X Takken X Papier X Onkruid X b Alle onverteerbare dingen uit de tabel mogen niet op de composthoop. Opdracht 5.3 Vaste planten scheuren a b Meestal moeten planten gescheurd worden, omdat de moederplant verouderd is. c d e f g Voorbeelden van beoordelingspunten zijn: de grootte van de gescheurde planten (goedbewortelde pollen), de juiste plantdiepte, een juist plantverband, plantvak netjes afgewerkt, correct gebruik van gereedschap. BORDERONDERHOUD 23

24 Opdracht 5.4 Omleggen in heestervakken a Onkruid en blad onderspitten is goed voor de grond. Het afval verteert namelijk, waardoor compost ontstaat. Compost is voedsel voor de plant en houdt weer water vast. b Om twee redenen moet je glas uit de border halen. De eerste en belangrijkste is dat met het spitten het glas kapot kan gaan. Als je daarna met je handen in de grond werkt, kun je je lelijk snijden. De tweede reden is dat glas niet verteert. Het blijft dus altijd gevaarlijk. Geen antwoorden aanwezig. Opdracht 5.5 Werken met de snoeischaar a b c Belangrijk aan een snoeischaar is dat hij: er stevig uitziet; lekker in de hand ligt; uit elkaar gehaald kan worden voor onderhoud. a De wond van de geknipte tak moet mooi strak zijn en er mogen geen rafels aan zitten. Als dit wel zo is, heb je waarschijnlijk zitten wrikken met de snoeischaar. b Als je niet op je vingers let, kun je erin knippen. c Je moet de snoeischaar goed sluiten. Het beste kun je hem daarna opbergen in een bak. Opdracht 5.6 Heesters snoeien a De antwoorden staan in de tabel. 24 GROENE RUIMTE

25 Stelling Eens Oneens 1 Om een optimale bloei te krijgen moet je snoeien X 2 Je mag heesters nooit op stomp snoeien X 3 Dikke takken snoei je met een takkenschaar of een snoeizaag X 4 Vorstgevoelige struiken snoei je diep terug X b c d Het juiste stappenplan is als volgt. Volgorde Stappen 1 Beoordeel de snoeitijd, de snoeivorm en de bloei- en groeiwijze. 3 Snoei uitgebloeide bloemen en wildgroei weg. 4 Snoei afhankelijk van de soort op een-, twee- of meerjarig hout. 5 Probeer tijdens de snoei de natuurlijke vorm zoveel mogelijk te handhaven. 2 Snoei beschadigde, zieke en concurrerende takken weg. Opdracht 5.7 Borderplanten verzorgen a Voorbeelden van planten die in een border kunnen groeien, zijn heesters, coniferen, vaste planten, bollen, knollen en eenjarige planten. b In een border kun je beter geen schoffel gebruiken. Een nadeel van schoffelen is dat je de wortels snel beschadigt. Doordat je de bodem diep losmaakt, beschadig je de haarwortels van de planten. Hierdoor nemen de planten moeilijker water op. Een ander nadeel is dat je met een schoffel moeilijk kunt sturen, waardoor je planten kunt beschadigen. c Tijdens het snoeien let je erop dat: je gladde wonden maakt; je de tak nooit afbreekt of knakt. BORDERONDERHOUD 25

26 d e f Je kunt een snoeischaar gebruiken voor: het verwijderen van uitgebloeide bloemen uit vaste planten en heesters; het verwijderen van dode of gebroken takken. Opdracht 5.8 Een onderhoudsplan voor borders maken 26 GROENE RUIMTE

Vakwerk! Antwoorden Groene ruimte. Deel 1. Marcel Blommert

Vakwerk! Antwoorden Groene ruimte. Deel 1. Marcel Blommert Vakwerk! Antwoorden Groene ruimte Deel 1 Marcel Blommert eerste druk, 2005 Artikelcode: 21116.2 & 21116.1 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke

Nadere informatie

Vakwerk! Groene ruimte

Vakwerk! Groene ruimte Vakwerk! Groene ruimte Groene ruimte Docentenboek KB, deel 1 Marcel Blommert eerste druk, 2005 Artikelcode: 21116.1 Colofon Auteur(s): Illustraties: Redactie: Onderwijskundige: Resonans: Marcel Blommert

Nadere informatie

5 Borderonderhoud 70 BORDERONDERHOUD

5 Borderonderhoud 70 BORDERONDERHOUD 5 Borderonderhoud 5 Borderonderhoud 70 5.1 Algemeen onderhoud 71 5.2 Groeien en snoeien 74 5.3 Afzetten en dunnen 75 5.4 Overig onderhoud 76 5.5 Afsluiting 78 70 BORDERONDERHOUD Alle vormen van tuinonderhoud

Nadere informatie

3 Planten en verplanten

3 Planten en verplanten 3 Planten en verplanten 3 Planten en verplanten 34 3.1 Plantensoorten 35 3.2 Plantafstand 38 3.3 Planten in verband 41 3.4 Bomen planten 43 3.5 Afsluiting 48 34 PLANTEN EN VERPLANTEN Bijna het hele jaar

Nadere informatie

Vakwerk! Groene ruimte

Vakwerk! Groene ruimte Vakwerk! Groene ruimte Groene ruimte Docentenboek Deel 1 (BB) Marcel Blommert eerste druk, 2005 Artikelcode: 21117.1 Colofon Auteur(s): Illustraties: Redactie: Onderwijskundige: Resonans: Marcel Blommert

Nadere informatie

Graszoden die niet onmiddellijk gelegd kunnen worden, rolt u uit op een stuk plastic. Geef ze dagelijks water.

Graszoden die niet onmiddellijk gelegd kunnen worden, rolt u uit op een stuk plastic. Geef ze dagelijks water. Graszoden leggen Graszoden leggen Het voordeel van graszoden boven graszaad is dat het effect direct zichtbaar is. Maar ook graszoden moeten eerst aanslaan voor ze kunnen worden betreden en moeten vochtig

Nadere informatie

Onderhouden van beplanting 1

Onderhouden van beplanting 1 Onderhouden van beplanting 1 3 Struiken, heesters, coniferen en sierbomen onderhouden 47 Water- en moerasbeplanting onderhouden 139 6oriëntatie a... Oriënteren op border- en perkbeplanting onderhouden

Nadere informatie

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING. Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit er één is.

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING. Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit er één is. Examen VMBO-KB 2006 tijdvak 1 vrijdag 19 mei 9.00-11.00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING GROENE RUIMTE CSE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan

Nadere informatie

4 Gazonaanleg en. - onderhoud

4 Gazonaanleg en. - onderhoud 4 Gazonaanleg en - onderhoud 4 Gazonaanleg en - onderhoud 50 4.1 Wat gaat eraan vooraf? 51 4.2 Voorbereiden 53 4.3 Aanleggen 55 4.4 Maaien 59 4.5 Onderhoud van een grasveld 65 4.6 Afsluiting 68 50 GAZONAANLEG

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei 11:30 13:00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING GROENE RUIMTE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik

Nadere informatie

Je kunt nu de heesters snoeien die al zijn uitgebloeid. Ook buxushaagjes kun je alvast knippen. Geef ze daarna extra mest voor goede hergroei.

Je kunt nu de heesters snoeien die al zijn uitgebloeid. Ook buxushaagjes kun je alvast knippen. Geef ze daarna extra mest voor goede hergroei. Lentetips April Vroegbloeiende struiken kan u na de bloei snoeien. Vanaf april ziet onkruid vaak zijn kans. Onbeplante oppervlaktes zijn snel bedekt met ongewenst groen. Schoffelen is dus de boodschap!

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 09:00 10:30 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING GROENE RUIMTE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik

Nadere informatie

Module Medewerker hoveniersbedrijf KB. vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4

Module Medewerker hoveniersbedrijf KB. vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Module Medewerker hoveniersbedrijf KB vmbo landbouwbreed kaderberoepsgerichte leerweg leerjaar 3 en 4 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen.bent

Nadere informatie

Hagen Inleiding Historie

Hagen Inleiding  Historie Inleiding Een heg of een haag is een lijnvormige aanplanting van struiken en bomen. worden veel gebruikt om de grens van een tuin, weiland of akker aan te geven. zijn belangrijke elementen in een tuin.

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Examen VMBO-BB 2013 gedurende 240 minuten landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen horen digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 8 opdrachten.

Nadere informatie

Leerlijnen sector Groen

Leerlijnen sector Groen 1 van 7 Leerlijnen sector Groen Benoemt = gelijk aan wijst aan / pakt / loopt er naar toe 1. Werken in de tuin/tuinonderhoud 1.2. Snoeien 1.6. Algemeen 1.7. Materiaalkennis 2 van 7 Sector Groen Leerlijn

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Examen VMBO-BB 2015 gedurende 240 minuten landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen horen digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 8 opdrachten.

Nadere informatie

Grond onder je voeten

Grond onder je voeten Grond onder je voeten Hé hé, wie heeft z n voeten niet geveegd? Overal ligt modder. Kijk allemaal onder je schoenen! Loop je even door de tuin en daar begint het gezeur. Grond op de vloer vinden we blijkbaar

Nadere informatie

Aanleg en onderhoud van verhardingen voor niveau 2

Aanleg en onderhoud van verhardingen voor niveau 2 Aanleg en onderhoud van verhardingen voor niveau 2 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Dick van der Neut 10 februari 2014 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/49260

Nadere informatie

zaaien in zaaibakken zaaibakken maken voor binnen op warmte in maart en voor buiten in april

zaaien in zaaibakken zaaibakken maken voor binnen op warmte in maart en voor buiten in april zaaien in zaaibakken zaaibakken maken voor binnen op warmte in maart en voor buiten in april benodigdheden: - potgrond zonder klontjes, grof zand - schone emmer - schone zaaibak van b.v. piepschuim of

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 groene ruimte CSPE KB minitoets bij opdracht 3

landbouw en natuurlijke omgeving 2011 groene ruimte CSPE KB minitoets bij opdracht 3 landbouw en natuurlijke omgeving 2011 groene ruimte CSPE KB minitoets bij opdracht 3 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). Geef verbeteringen

Nadere informatie

Groei en oogst. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Groei en oogst. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Groei en oogst De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL cmyk 70 0 70 0 rgb 73 177 112 #48b170 Groei

Nadere informatie

Vakwerk! Toelichting bij de methode. Groene ruimte. leerjaar 3 (deel 1) en 4 (deel 2), voor de kader- en basisberoepsgerichte leerweg

Vakwerk! Toelichting bij de methode. Groene ruimte. leerjaar 3 (deel 1) en 4 (deel 2), voor de kader- en basisberoepsgerichte leerweg Vakwerk! Toelichting bij de methode leerjaar 3 (deel 1) en 4 (deel 2), voor de kader- en basisberoepsgerichte leerweg www.ontwikkelcentrum.nl http://ontwikkelcentrum.docentenportal.nl Inleiding De methode

Nadere informatie

De composthoop Een composthoop bij school

De composthoop Een composthoop bij school De composthoop Afval in de natuur bestaat eigenlijk niet. Alles wat op de bodem komt, wordt uiteindelijk verteerd door bodemdieren, schimmels en bacteriën. In een composthoop gebeurt precies hetzelfde

Nadere informatie

Planten stekken Benodigdheden Algemene regels Kweekkasje Koude bak

Planten stekken Benodigdheden Algemene regels Kweekkasje Koude bak Planten stekken Planten kunnen op veel manieren vermeerderd worden. Er zijn verschillende bomen, heesters, vaste- en eenjarige planten die door zaad vermeerderd kunnen worden. Planten die door zaad vermeerderd

Nadere informatie

Groene Detailhandel. Een- en tweejarigen antwoorden 1. Een- en tweejarige tuinplanten Antwoorden

Groene Detailhandel. Een- en tweejarigen antwoorden 1. Een- en tweejarige tuinplanten Antwoorden Een- en tweejarige tuinplanten Antwoorden 1 Omschrijf met eigen woorden wat eenjarige planten zijn. Aan het einde van het seizoen vormen ze zaad en sterven af. Met andere woorden de meeste eenjarige kun

Nadere informatie

Voor het beste resultaat adviseren wij altijd een zandbed van breker- of lavazand aan te brengen.

Voor het beste resultaat adviseren wij altijd een zandbed van breker- of lavazand aan te brengen. KUNSTGRAS AANLEGGEN Aanleg instructie kunstgras Benodigdheden - Tommygrass kunstgras - Geotextiel drukverdelend onderdoek - Stanleymes - Lijm en lijmband (2 varianten) 2 componenten lijm lijmband 2 componenten

Nadere informatie

Bodem. Bodemleven. Bodemverzorging. Gevorderdencursus dl 1 TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014

Bodem. Bodemleven. Bodemverzorging. Gevorderdencursus dl 1 TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014 Bodem Bodemleven Composteren Bodemverzorging Gevorderdencursus dl 1 TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014 Vanavond. Bodem: leer je bodem kennen Bodemvoedselweb Composteren Bodem verbeteren en voeden

Nadere informatie

Je tuin. tips en afspraken

Je tuin. tips en afspraken Je tuin tips en afspraken Je tuin hoort bij je woning. Het is prettig als deze er netjes en goed onderhouden uitziet. Zodat je er altijd van kunt genieten. Maar hoe richt je je tuin in? En hoe onderhoud

Nadere informatie

Gazonmeter. Praktische gids voor aanleg en. onderhoud van gazon. Nu tijdelijk met gratis. Groot in Gras

Gazonmeter. Praktische gids voor aanleg en. onderhoud van gazon. Nu tijdelijk met gratis. Groot in Gras Praktische gids voor aanleg en onderhoud van gazon Groot in Gras Barenbrug Belgium NV Hogenakkerhoekstraat 19 9150 Kruibeke E-mail: sales@barenbrug.be www.barenbrug.be Nu tijdelijk met gratis Gazonmeter

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE KB Examen VMBO-KB 2010 gedurende 200 minuten landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSPE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit er één is.

Nadere informatie

joy gardens uitgebreide leginstructies

joy gardens uitgebreide leginstructies joy gardens uitgebreide leginstructies Joy Gardens is een turn-key systeem, wereldwijd geïnstalleerd met de Joy filosofie: Alleen met een perfecte installatie zul je het meest van jouw Joy gras genieten.

Nadere informatie

Bomen verlaten de kwekerij, en dan?

Bomen verlaten de kwekerij, en dan? Boomkwekers stoppen bloed, zweet en tranen in hun kindjes om ze op te laten groeien tot sterke individuen die op eigen benen kunnen staan. Zonde om deze te zien kwarren of afsterven door verkeerde aanplant.

Nadere informatie

KUNSTGRAS LEGGEN Benodigdheden Ondergrond Voor het beste resultaat adviseren wij toch een zandbed van breker- of lavazand aan te brengen.

KUNSTGRAS LEGGEN Benodigdheden Ondergrond Voor het beste resultaat adviseren wij toch een zandbed van breker- of lavazand aan te brengen. KUNSTGRAS LEGGEN Benodigdheden - stanleymes - lijm - lijmband - lijmkam - plastic handschoenen - kunstgras - geotextiel drukverdelend onderdoek - evt. vulzand Ondergrond Verwijder eerst het oude gras en

Nadere informatie

Groen. Vakspecifieke competenties en uitstroomprofielen. Nr. Competenties A B C

Groen. Vakspecifieke competenties en uitstroomprofielen. Nr. Competenties A B C Gren Vakspecifieke cmpetenties en uitstrmprfielen Nr. Cmpetenties A B C Grene ruimte 1 Onderhud plantsen 3 4 5 2 Aanleg en nderhud grasveld 3 4 5 3 Onderhud hutige gewassen 2 4 5 4 Plantenkennis 1 3 5

Nadere informatie

BuitenGewoon Kunstgras. Leginstructies. Een fris, groen en keurig onderhouden gazon het gehele jaar door

BuitenGewoon Kunstgras. Leginstructies. Een fris, groen en keurig onderhouden gazon het gehele jaar door BuitenGewoon Kunstgras Leginstructies Stelt u zich eens voor... Een fris, groen en keurig onderhouden gazon het gehele jaar door Nooit meer grasmaaien Nooit meer verticuteren en bemesten Nooit meer sproeien

Nadere informatie

Uw tuin goed onderhouden

Uw tuin goed onderhouden Uw tuin goed onderhouden Een goed onderhouden tuin is een lust voor het oog en een kostbaar bezit. Het vereist de nodige kennis en kunde om het onderhoud goed uit te voeren. Bijvoorbeeld wat, wanneer en

Nadere informatie

HANDLEIDING AANLEGGEN VAN KUNSTGRAS

HANDLEIDING AANLEGGEN VAN KUNSTGRAS HANDLEIDING AANLEGGEN VAN KUNSTGRAS In deze handleiding vindt u informatie om goed voorbereid aan de slag te gaan met het aanleggen van uw gazon met kunstgras van Mooi-Kunstgras.nl De Ondergrond Het is

Nadere informatie

Les 5 Een goede bodem

Les 5 Een goede bodem Pagina 1 Les 5 Een goede bodem 1 Bodemsoorten-/Composthooples Er zijn verschillende soorten grond in Nederland. Elke soort grond is anders. Sommige planten houden van arme, voedingsloze grond en anderen

Nadere informatie

Door slecht onderhoud en verkeerd gebruik van handgereedschap gebeuren er nog vaak ongelukken op de werkplek.

Door slecht onderhoud en verkeerd gebruik van handgereedschap gebeuren er nog vaak ongelukken op de werkplek. Gereedschappen Tijdens je werk zul je vaak gebruik maken van gereedschappen. In de Arbowet wordt onderscheidt gemaakt in vier soorten gereedschap; - eenvoudig handgereedschap - aangedreven handgereedschap

Nadere informatie

- Kluswijzer - 9. Zelf een tuinafscheiding plaatsen

- Kluswijzer - 9. Zelf een tuinafscheiding plaatsen 9. Zelf een tuinafscheiding plaatsen U heeft graag wat meer privacy in uw tuin. U wilt een fraaier hekwerk rondom of u vindt dat die gammele schutting nodig aan vervanging toe is. Voor een nieuwe tuinafscheiding

Nadere informatie

Opleidingsprogramma ILW Hovenier

Opleidingsprogramma ILW Hovenier Opleidingsprogramma ILW Hovenier Kerntaken: De hovenier voert alle taken uit die bij het aanleggen en het onderhouden van parken en tuinen bod komen. Dit gaat van het uitplanten, het snoeien en het scheren

Nadere informatie

Woordenschat Plant en groene leefomgeving

Woordenschat Plant en groene leefomgeving Nederlands Woordenschat Plant en groene leefomgeving Deel 1 van 2 Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Hanneke Jansen Inhoudelijke redactie: Edu

Nadere informatie

Stappenplannen Schutting plaatsen

Stappenplannen Schutting plaatsen Stappenplannen Schutting plaatsen Type tuinafscheidingen Draadafscheiding Een draadafscheiding kan redelijk snel geplaatst worden. Dit is één van de goedkoopste en meest onderhoudsvriendelijke tuinafscheidingen.

Nadere informatie

Leginstructie Namgrass / easy grass: Benodigdheden: Ondergrond: plastic handschoenen kunstgras geotextiel drukverdelend onderdoek

Leginstructie Namgrass / easy grass: Benodigdheden: Ondergrond: plastic handschoenen kunstgras geotextiel drukverdelend onderdoek Leginstructie Namgrass / easy grass: Benodigdheden: stanleymes lijm lijmband lijmkam plastic handschoenen kunstgras geotextiel drukverdelend onderdoek 1 Ondergrond: 1) Verwijder eerst het oude gras en

Nadere informatie

Doe niets met planten in de tuin als het vriest!

Doe niets met planten in de tuin als het vriest! Wintertips December Doe niets met planten in de tuin als het vriest! Dahlia s, gladiolen en dergelijke planten die opgeslagen liggen, liggen vaak té vochtig en krijgen last van schimmels. December is de

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Examen VMBO-BB 2014 gedurende 240 minuten landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen horen een bijlage en een digitaal bestand. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Opleiding: HOVENIER AANLEG

Opleiding: HOVENIER AANLEG Opleiding: HOVENIER AANLEG De opleiding hovenier- aanleg kan een aanvulling zijn op het certificaat als hovenier- onderhoud. Omdat veel opleidingselementen terugvallen op deze vorige opleiding is het wenselijk

Nadere informatie

Paritair leercomité 330

Paritair leercomité 330 Paritair leercomité 330 OPLEIDINGSPROGRAMMA HOVENIER 24 maanden Toelichting: Op dit formulier worden de competenties hernomen die binnen de opleiding tot hovenier worden. Bij de start van de opleiding

Nadere informatie

Tuinonderhoud en achterpaden

Tuinonderhoud en achterpaden Tuinonderhoud en achterpaden waar je thuis bent... Verzorgde tuin, kleine moeite De bewoner is verantwoordelijk voor het tuinonderhoud. Dit is wettelijk zo bepaald. In het besluit kleine herstellingen

Nadere informatie

Bodem en bodemverzorging

Bodem en bodemverzorging Bodem en bodemverzorging Compost en composteren Basisbemesting Basiscursus dl2. TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014 Vanavond Je eigen grond Soort, structuur, zorg Compost en composteren De natuurlijke

Nadere informatie

HANDLEIDING LEGGEN VAN GRASZODEN

HANDLEIDING LEGGEN VAN GRASZODEN HANDLEIDING LEGGEN VAN GRASZODEN Leggen van graszoden Een gazon legt u, of laat u leggen voor (vele) jaren. Om de aanleg van een gazon tot een succesvol resultaat te brengen is een juiste uitvoer van de

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Inleiding 6

Inhoud. Voorwoord 5. Inleiding 6 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Grond bewerken 9 1.1 Grond bewerken is noodzakelijk 9 1.2 Grondbewerkingswerktuigen 10 1.3 Bodem en grondbewerking 17 1.4 De invloed van grondbewerkingsmachines op de structuur

Nadere informatie

Onderhoud van sierheesters

Onderhoud van sierheesters AFDELING HERENTALS Onderhoud van sierheesters Lesgever: Bert Peers 16-11 - 14 Tekst: Bert Peers Verslag: Michel Peeters 1 Sierheesters zijn dankbare planten om in de tuin te hebben. Ze brengen structuur,

Nadere informatie

in het huishouden in de tuin FilOsOFie OVeriGe ActiViteiten & slot

in het huishouden in de tuin FilOsOFie OVeriGe ActiViteiten & slot In het huishouden Onderhoud vloeren, wandtegels, keuken en badkamermeubels............................................ p 19 Geurvermindering, afvoerbuizen en afvoerputjes (septische put)...........................................

Nadere informatie

GAZON ONDERHOUD. De graszoden zijn aangelegd, wat moet ik nu doen? 1

GAZON ONDERHOUD. De graszoden zijn aangelegd, wat moet ik nu doen?  1 GAZON ONDERHOUD De graszoden zijn aangelegd, wat moet ik nu doen? WWW.TUINENGRAS.NL 1 INHOUDSOPGAVE Premium graszoden... 2 De graszoden zijn aangelegd, wat moet ik nu?... 4 Maandelijks onderhoud... 8 Gazonvoeding...

Nadere informatie

Verband tussen werkzaamheden (bij aanleg en onderhoud) en afval.

Verband tussen werkzaamheden (bij aanleg en onderhoud) en afval. BBL niveau 3, schooljaar 2015-2016 BPV opdrachten bij module Onderhoudsplan 1. Afvalverwerking Je kunt aangeven wat het belang is van het gescheiden verwerken van verschillende soorten afval en de hierop

Nadere informatie

Mario & Isabelle VOF Dendermondesteenweg 596 te 9070 Destelbergen (Gent) BE BE

Mario & Isabelle VOF Dendermondesteenweg 596 te 9070 Destelbergen (Gent) BE BE Tuin laten snoeien? Jaarlijks snoeien van de bomen en struiken in uw tuin zijn van groot belang om de tuin in optimale staat te houden. Als er goed gesnoeid wordt voorkomt dit problemen met bomen die te

Nadere informatie

De grond waarop wij wonen

De grond waarop wij wonen GROEP 5/6 De grond waarop wij wonen Doel: Planten horen bij de grond waarop wij wonen. Dit onderdeel gaat over het onderzoekend verkennen van de vegetatie in de omgeving van de kinderen van de middenbouw.

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-BB

Correctievoorschrift VMBO-BB Correctievoorschrift VMBO-BB 00 landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Het correctievoorschrift bestaat uit: Regels voor de beoordeling Algemene regels Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel

Nadere informatie

Plantinstructies Aandacht voor het plantgat.

Plantinstructies Aandacht voor het plantgat. Plantinstructies Aandacht voor het plantgat. Aandachtspunten bij het planten. Om te zorgen voor een optimale hergroei van een nieuw aangeplante boom is het raadzaam een aantal zaken goed in het oog te

Nadere informatie

Groei voorbereiden. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2

Groei voorbereiden. -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl. De CO 2 Groei voorbereiden De CO 2 -voetafdruk van dit drukwerk is berekend met ClimateCalc en gecompenseerd bij: treesforall.nl www.climatecalc.eu Cert. no. CC-000057/NL Groei voorbereiden WEGWIJZER Deze module

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2004

Examenopgaven VMBO-KB 2004 Examenopgaven VMBO-KB 2004 tijdvak 1 maandag 24 mei tijdsduur voor het gehele examen 09:00 11:00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING GROENE RUIMTE CSE KB Het examen Landbouw en natuurlijke omgeving CSE

Nadere informatie

Leren met je handen 3

Leren met je handen 3 Praktijkmodules PSO Leren met je handen 3 Jozef Bullens Eric Abrahams Monique Coppelmans Herman Poelsma Saskia Hermans 2014 Bij een aantal van deze modules horen werkbladen. Deze zijn te vinden en te downloaden

Nadere informatie

Het kiemen van zaden

Het kiemen van zaden Het kiemen van zaden Dit Werkblad is van... Bij deze opdrachten gaan we in een aantal weken het ontkiemen van zaden volgen. We hebben daarvoor bonen uitgekozen, omdat dit zaden zijn, waarbij de ontkieming

Nadere informatie

Geral Overbeek. Onkruid de baas. Overbeek - Gardendesign Maasoord 17 0348-424305 [Geef het faxnummer op] 25 Tips voor duurzaam onderhoud (onkruid)

Geral Overbeek. Onkruid de baas. Overbeek - Gardendesign Maasoord 17 0348-424305 [Geef het faxnummer op] 25 Tips voor duurzaam onderhoud (onkruid) Onkruid de baas Geral Overbeek 2011 Overbeek - Gardendesign Maasoord 17 0348-424305 [Geef het faxnummer op] 25 Tips voor duurzaam onderhoud (onkruid) 25 TUINTIPS ONKRUID DE BAAS Wil jij ook een tuin zonder

Nadere informatie

Doe meer met de stagegids Werken in het groen!

Doe meer met de stagegids Werken in het groen! LEZEN VOOR IEDEREEN UITGEVERIJ EENVOUDIG COMMUNICEREN Lesbrief Doe meer met de stagegids Werken in het groen! Bij elke Werken in-stagegids hoort een gratis lesbrief. In deze lesbrief staan tips, ideeën,

Nadere informatie

4 Onderhoud grasvelden

4 Onderhoud grasvelden 4 Onderhoud grasvelden Les 1 Eerst iets over grasvelden In elke stad en elk dorp kom je grasvelden tegen. Het aanleggen van grasvelden gebeurt niet zo maar. Ze worden met een bepaald doel aangelegd: dat

Nadere informatie

Cursus Aanleggen gazon

Cursus Aanleggen gazon Cursus Aanleggen gazon Aanleg beplantingen en grasvelden AOC Oost Almelo C. ter Steege Doel van deze les Je leert in deze cursus: - Een gazon aan te leggen door: - graszoden leggen - inzaaien Voorbereiding

Nadere informatie

natúúrlijk kunstgras

natúúrlijk kunstgras Aanbrengen ondergrond voor kunstgras: Verwijder het oude gras en egaliseer de zwarte grond. Breng vervolgens een zandbed aan van 4 á 5cm met ophoogzand (straatzand). Géén metsel of schelpenzand gebruiken!

Nadere informatie

Kleuren in bloemstukken

Kleuren in bloemstukken Kleuren in bloemstukken Vooruitblik op de praktijk Kleuren kiezen Als je een bloemstuk maakt, kun je niet altijd de kleuren gebruiken die je mooi vindt. Ten eerste moet je rekening houden met het soort

Nadere informatie

Heggen snoeien. Johan Schuppert. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Heggen snoeien. Johan Schuppert. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Johan Schuppert Laatst gewijzigd 17 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/49362 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Examen VMBO-BB 2012 gedurende 240 minuten landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen horen digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 7 opdrachten.

Nadere informatie

Maak van uw tuin, uw droomtuin

Maak van uw tuin, uw droomtuin Van Hout Tuinprojecten Maak van uw tuin, uw droomtuin www.vanhouttuinprojecten.nl 1 2 Tuinontwerp Bent u trots als u naar uw tuin kijkt? Of ziet uw droomtuin er heel anders uit? Van Hout Tuinprojecten

Nadere informatie

Woordenschat les 8.1. Vervuilde grond?

Woordenschat les 8.1. Vervuilde grond? Woordenschat les 8.1 Vervuilde grond? Afgraven en de afgraving Afgraven is de grond of aarde weghalen door te graven. De afgraving is de plaats waar de grond wordt weggenomen. Boren We boren een gat in

Nadere informatie

Onderhoud tuinen en erfafscheidingen

Onderhoud tuinen en erfafscheidingen Onderhoud tuinen en erfafscheidingen Of uw tuin nu een plek voor ontspanning en privacy is, de plek waar uw (kleine) kinderen kunnen spelen of uw band met de natuur, het is nodig de tuin te onderhouden.

Nadere informatie

werkzaamheden 1 Bomen planten en verplanten Inhoud deze les Plantgat-constructie Aanplant Bomen planten 1 Bomen planten 2

werkzaamheden 1 Bomen planten en verplanten Inhoud deze les Plantgat-constructie Aanplant Bomen planten 1 Bomen planten 2 Bomen planten en verplanten Inhoud deze les 1. Bomen planten 2. Inboeten 3. Verplanten grote bomen Aanplant Plantgat-constructie Factoren: Planten in het najaar Planten in het voorjaar Planten bij vriezend

Nadere informatie

Werkblad bodem (vooraf)

Werkblad bodem (vooraf) Werkblad bodem (vooraf) Wat zit er in de bodem? In en op de bodem leven planten en dieren. Om te kunnen leven hebben ze licht, lucht, water en voeding nodig. Licht valt van boven op de bodem, de rest zit

Nadere informatie

Inhoudsopgave Bloem Dier Groen Plant

Inhoudsopgave Bloem Dier Groen Plant Inhoudsopgave Bloem Bloemschikgereedschap 1 Hulpmiddelen bij bloemschikken 5 Lijmen met een lijmpistool 8 Blad op draad zetten 11 Bloemen op draad zetten 16 Eenvoudige corsage maken 21 Kerststukje maken

Nadere informatie

Onkruid de baas. Geral Overbeek. Overbeek - Gardendesign Maasoord

Onkruid de baas. Geral Overbeek. Overbeek - Gardendesign Maasoord Onkruid de baas Geral Overbeek 2011 Overbeek - Gardendesign Maasoord 17 0348-424305 www.mijntuingeheim.nl 25 + 1 TUINTIPS ONKRUID DE BAAS Wil jij ook een tuin zonder onkruid met zo min mogelijk werk? Mag

Nadere informatie

Plant wıjzer. Ron den Dikken

Plant wıjzer. Ron den Dikken Plantwijzer Plant wıjzer Ron den Dikken Tekst en fotografie: Ron den Dikken Vormgeving: Studio Anton Sinke, www.antonsinke.nl Grafische productie: Drecht Graphics, Dordrecht ISBN 978 94 622 8415 9 NUR

Nadere informatie

Maart. pagina 1 van 5. U bevindt zich hier: Gidsen en brochures / Tuinkalender / Maart

Maart. pagina 1 van 5. U bevindt zich hier: Gidsen en brochures / Tuinkalender / Maart pagina 1 van 5 U bevindt zich hier: Gidsen en brochures / Tuinkalender / Maart Maart Eindelijk komt de lente in zicht. De eerste lentemaand breekt aan en de tuin komt terug tot leven na een donkere, lange

Nadere informatie

ISBN s-16-7 Eerste druk, eerste oplage

ISBN s-16-7 Eerste druk, eerste oplage 2009 Leskist.nl, Noordhorn Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige

Nadere informatie

> Onderhoud van de tuin. De tuin: tips en regels

> Onderhoud van de tuin. De tuin: tips en regels > Onderhoud van de tuin De tuin: tips en regels > Inhoudsopgave 1 De tuin: tips en regels 3 Een tuin die bij u past 4 Verplichtingen huurder 7 Bomen en struiken 10 Hagen, schuttingen en hekken 12 Schuurtjes

Nadere informatie

Praktische sectororiëntatie. Techniek

Praktische sectororiëntatie. Techniek Praktische sectororiëntatie Techniek Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Gerda Verhey Inhoudelijke redactie: Tessel Mulder Titel: Praktische sectororiëntatie

Nadere informatie

Voor al uw vragen! Graszoden leggen Graszaden Onderhoud en bemesting Schimmels en onkruiden

Voor al uw vragen! Graszoden leggen Graszaden Onderhoud en bemesting Schimmels en onkruiden DE Voor al uw vragen! Graszoden leggen Graszaden Onderhoud en bemesting Schimmels en onkruiden Stappenplan voor het leggen van graszoden 1. De ondergrond dient goed omgespit, aangedrukt en ge-egaliseerd

Nadere informatie

Oriëntatie Als de planten binnenkomen, moet er nog veel gebeuren voordat ze winkelklaar zijn.

Oriëntatie Als de planten binnenkomen, moet er nog veel gebeuren voordat ze winkelklaar zijn. Opdrachten Planten uitpakken Doel Na deze opdracht kun je kamerplanten uitpakken en winkelklaar maken. Benodigheden Bij deze opdracht heb je nodig: verschillende kamerplanten; een set sierpotten; naambordjes;

Nadere informatie

Kerntaken. Referentiekader. Competenties. 1 De hovenier bereidt de werkzaamheden voor

Kerntaken. Referentiekader. Competenties. 1 De hovenier bereidt de werkzaamheden voor DBSO-opleidingskaarten 17 juni 2008 Hovenier Kerntaken De hovenier voert alle taken uit die bij het aanleggen en het onderhouden van parken en tuinen bod komen. Dit gaat van het uitplanten, het snoeien

Nadere informatie

= een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een hoge lamp die langs de weg staat.

= een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een hoge lamp die langs de weg staat. Woordenschat blok 1 gr4 Les 1 De heg De lantaarn De plant Het tuinhek Het terras De garage Het dorp De stad De zwerver De stoep De woonwijk = een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een

Nadere informatie

Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui.

Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui. KB2 Tijdsinvestering: 45 minuten Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui. 1. Inleiding Een mol eet per jaar wel 50 kg wormen. Dat is veel, maar als je bedenkt dat in je

Nadere informatie

Algemeen onderhoudsadvies

Algemeen onderhoudsadvies Algemeen onderhoudsadvies Januari Februari Maart Plannen maken Advies vragen bij u hovenier Onderhoud gereedschap Spitten indien het weer het toelaat Geef planten in pot ook 's winters water tijdens een

Nadere informatie

kluswijzer tuinafscheidingen

kluswijzer tuinafscheidingen kluswijzer 9 tuinafscheidingen Plezierig wonen Wonen is iets persoonlijks. In uw woning ziet u graag de kleuren waar u van houdt, heeft u een indeling waar u zich prettig bij voelt en als het even kan,

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Examen VMBO-BB 2016 gedurende 260 minuten landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen horen digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 9 opdrachten.

Nadere informatie

Het handige stappenplan van ECOstyle

Het handige stappenplan van ECOstyle Het handige stappenplan van ECOstyle 1 dag in de lente Spelende kinderen. Lekker languit zonnen. Ravotten met de hond. Een mooi, mosvrij gazon is heel wat waard. Het is immers de basis van uw tuin. ECOstyle

Nadere informatie

2 Aanleggen van beplanting Planten van houtige tuinplanten Planten van kruidachtige tuinplanten Afsluiting 46

2 Aanleggen van beplanting Planten van houtige tuinplanten Planten van kruidachtige tuinplanten Afsluiting 46 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Grondwerk en grondbewerking 9 1.1 Redenen voor grondbewerking 9 1.2 Bodemprofiel belangrijk 9 1.3 Ideale toestand 10 1.4 Niet slechter dan voorheen 10 1.5 Machines voor

Nadere informatie

Beste Bonsai liefhebbers.

Beste Bonsai liefhebbers. Beste Bonsai liefhebbers. Het zelf kweken van een Azalea Shohin Deel 1 Naar aanleiding van het 25 jarig jubileum van Koya en waarin het hele jaar de Azalea als rode draad is verweven heb ik twee stukjes

Nadere informatie

De fabriek. Thema 3 materialen. Les 3.1 Een fabriek met techniek. WOORDWEB: Een fabriek. 2. Het fabriekswerk: het werk dat gedaan wordt in de fabriek.

De fabriek. Thema 3 materialen. Les 3.1 Een fabriek met techniek. WOORDWEB: Een fabriek. 2. Het fabriekswerk: het werk dat gedaan wordt in de fabriek. Les 3.1 Een fabriek met techniek WOORDWEB: Een fabriek 1. Fabriceren : iets maken. 2. Het fabriekswerk: het werk dat gedaan wordt in de fabriek. De fabriek 3.Chemisch: Scheikundig; een chemisch product:

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2009 groene ruimte CSPE BB minitoets bij opdracht 4 B C D siergazon speelgazon openbaar groen

landbouw en natuurlijke omgeving 2009 groene ruimte CSPE BB minitoets bij opdracht 4 B C D siergazon speelgazon openbaar groen landbouw en natuurlijke omgeving 2009 groene ruimte SPE BB minitoets bij opdracht 4 variant c Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen - Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1). - Geef verbeteringen

Nadere informatie

Rekenen Groep 6-1e helft schooljaar.

Rekenen Groep 6-1e helft schooljaar. Sweelinck & De Boer B.V., Den Haag Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of

Nadere informatie

Uw Totaalleverancier. Leginstructie CITYGRASS. Benodigdheden stanleymes. Ondergrond 1) Verwijder eerst het oude gras en egaliseer de zwarte grond.

Uw Totaalleverancier. Leginstructie CITYGRASS. Benodigdheden stanleymes. Ondergrond 1) Verwijder eerst het oude gras en egaliseer de zwarte grond. Leginstructie CITYGRASS Benodigdheden - stanleymes lijm lijmband lijmkam plastic handschoenen kunstgras geotextiel drukverdelend onderdoek Ondergrond 1) Verwijder eerst het oude gras en egaliseer de zwarte

Nadere informatie