Vakwerk! Antwoorden Groene ruimte. Deel 1 (BB) Marcel Blommert

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vakwerk! Antwoorden Groene ruimte. Deel 1 (BB) Marcel Blommert"

Transcriptie

1 Vakwerk! Antwoorden Groene ruimte Deel 1 (BB) Marcel Blommert eerste druk, 2005

2 Artikelcode: Colofon Auteur(s). Illustraties; Redacie; Onderwijskundige Resonans Marcel Blommert VeertienElf Media, Verbaal - Bureau voor Visuele Communicatie Studio Maan, Brigitte Meinen Studio Maan, Manon Limmen Lieke Creemer - AOC Clusius College Vmbo-groenschool, Jan van de Sluis - Ichthus College Vmbo Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen. Bent u desondanks van mening dat we u hebben benadeeld, dan kunt u contact met ons opnemen Ontwikkelcentrum, Ede, Nederland Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, hetzij mechanisch, door fotokopieën, opnamen, of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van het Ontwikkelcentrum. 2 GROENE RUIMTE

3 1 Basisonderhoud Opdracht 1.1 Gereedschap verzorgen en opbergen Opdracht 1.2 Onderhoud gereedschap a Je vindt hier voorbeelden van dagelijks onderhoud. Er is een onderverdeling gemaakt tussen hand- en motorgereedschap. Bekijk of de door jou gevonden punten hiertussen staan. Vul eventueel jouw punten aan. Voorbeelden van dagelijks onderhoud zijn: handgereedschap: vuil verwijderen en controleren op beschadigingen; motorgereedschap: olie- en brandstofpeil controleren, vuil verwijderen bij luchtfilter en controleren op beschadigingen. b Voorbeelden van periodiek onderhoud zijn: handgereedschap: gereedschap slijpen, draaiende delen (snoeischaar) smeren, stelen vervangen; motorgereedschap: messen (grasmaaier) slijpen, vetnippels smeren, kettingen en snaren spannen. c Voorbeelden van handgereedschap zijn schoffels, harken, spaden, batsen en bezems. Je kunt ook denken aan snoeigereedschappen als snoeischaren en snoeizagen. d e f Als je gereedschap in de bankschroef zet, moet je erop letten dat je de houten steel niet beschadigt. Draai de bankschroef dus niet strak aan en klem het gereedschap met het metalen deel in de bankschroef. g Een werkplek is een goede werkplek als je: al de spullen makkelijk kunt vinden; voldoende werkruimte hebt; al de benodigdheden een plaats hebt gegeven; een werkhoogte hebt die bij jou past. BASISONDERHOUD 3

4 a Je hebt de tabel ingevuld en daarmee een beeld gekregen van dagelijks en periodiek onderhoud aan handgereedschappen. b Het inrichten van een werkplek is lastig. Ten eerste moeten alle benodigdheden aanwezig zijn. Daarna moet je ze een logische plaats geven: je moet er prettig kunnen werken. Jouw tekening is goed als alle onderdelen er op staan. Opdracht 1.3 Onkruid wieden a De juiste antwoorden zijn: Je moet het onkruid er een voor een uittrekken. Je moet voorzichtig werken. Je moet steeds het zand van de wortels schudden. b Wieden doe je als je met handgereedschappen de wortels zou beschadigen (vaste planten) of de planten (bij kiemplanten of rotsplanten). c In een droog gewas, bij zonnig weer dus, werk je prettiger en vlugger. Een ander voordeel is dat je de grond er beter vanaf kunt schudden. d a Waarschijnlijk heb je niet al het onkruid kunnen weghalen. Meestal kun je het kleine, net gekiemde onkruid niet goed kunt pakken. b Als je onkruid plukt, maak je de grond rondom de gekweekte planten los. Door de planten aan te gieten, verdicht je de grond en maken de wortels weer goed contact met de grond. Opdracht 1.4 Onkruid bestrijden De antwoord zijn: a Onkruid zijn alle planten die niet gewenst zijn op die plaats. b Voor het weghalen van onkruid gebruik je een schoffel, een hak of een cultivator. c Deze gereedschappen kun je op dezelfde plaats gebruiken. Welk gereedschap je gebruikt, hangt vooral af van de hoeveelheid onkruid die er staat. Als er veel onkruid staat, kun je bijvoorbeeld beter met een schoffel werken in plaats van met een cultivator. d 4 GROENE RUIMTE

5 Opdracht 1.5 Onkruid uitharken a Een perceel is goed geschoffeld als al het onkruid in de hark blijft hangen. b c d Bij een kromtandhark blijft het onkruid achter de tanden hangen. Een kromtandhark werkt daarom beter dan een rechttandhark. Ook de bladhark wordt nog wel eens gebruikt voor het uitharken van onkruid. Deze is eigenlijk niet geschikt, omdat hij te slap is. Tijdens het harken komt er nog wel eens zand mee. Het zand maakt het te zwaar voor een bladhark. e Als er zand tussen het onkruid zit, moet je onnodig zwaar tillen. Om het werk zo licht mogelijk te houden, probeer je zo min mogelijk zand mee te harken. f Het plastic tussen het onkruid kun je niet composteren. Als je het plastic weghaalt voordat je begint te harken, scheelt dat later een hoop werk. a b c d e Het afval op de composthoop moet je een aantal keren omzetten. Als je dit doet, komt er zuurstof bij en gaat het composteren beter. Na ongeveer een jaar kun je de compost hergebruiken in de tuin. De composteerperiode is afhankelijk van het soort afval. Opdracht 1.6 Zwerfvuil verwijderen a Voorbeelden van zwerfvuil zijn plastic, papier, glas en blik. b Zwerfvuil mag je niet op de composthoop gooien. Het zwerfvuil kan niet verteren en blijft dus in de compost achter. a Bij het verwijderen van zwerfvuil moet je werkhandschoenen gebruiken. Het is ook goed om werkschoenen aan te doen. b c Zwerfvuil kun je verminderen door zelf geen rommel meer op de grond te gooien. Het helpt ook als er voldoende vuilnisbakken staan, zodat mensen het afval direct in een vuilnisbak kunnen gooien. BASISONDERHOUD 5

6 Opdracht 1.7 Eenjarige beplantingen onderhouden a Een eenjarige plant groeit, bloeit en gaat dood in één seizoen. Deze planten kunnen namelijk niet tegen vorst. b Veel eenjarige planten staan in bloembakken. In de zomer drogen bloembakken heel snel uit. c Een plant die zaad vormt, stopt al zijn energie daarin. De plant heeft dan minder energie over voor de bloei. Opdracht 1.8 Een haag knippen a Hagen kun je in drie hoofdgroepen verdelen, namelijk: bladhoudende heesters (Liguster, Buxus, Prunus); bladverliezende heesters (Fagus, Carpinus, Berberis); coniferen (Thuja, Taxus, Chamaecyparis). b Haag A is perfect. Haag B is niet goed en haag C kan er mee door. c Haag A is perfect, omdat de haag aan de onderkant breder is dan aan de bovenkant. Als je de haag zo knipt, komt er ook licht aan de onderkant van de haag. Haag B krijgt een onvoldoende, omdat de haag aan de onderkant smaller is dan aan de bovenkant. Als je de haag zo knipt, komt er aan de onderkant geen licht. De haag groeit daar dan slecht. Haag C is redelijk. De haag is boven en onder even breed (voorbeeld A is dus beter). d e f g h Als je een haag knipt, moet je op je werkhouding letten. De volgende dingen zijn daarbij belangrijk. Werk met een rechte rug. Buig door de knieën als je de onderkant van de heg knipt. Zorg voor een harde ondergrond voor de ladder. a Bij het knippen van een haag moet je aan de volgende dingen denken: knip van onder naar boven; knip eerst de zijkanten en dan de bovenkant; 6 GROENE RUIMTE

7 b c d kijk regelmatig langs de haag om te controleren of die nog recht is; knip het metselkoord niet door; werk met een rechte rug; zet de trap op een harde ondergrond. Opdracht 1.9 Bladharken a b De plek waar je werkt, bepaalt welk gereedschap je nodig hebt. Als je alleen in de tuin werkt, heb je bijvoorbeeld de bezem niet nodig. c Nee, je hoeft niet altijd al het blad weg te halen. Het blad zorgt voor humus in de grond, voorkomt erosie en beschermt de planten bij vorst. Daarnaast biedt het een schuilplaats aan kleine diertjes. Opdracht 1.10 De gehoortest a Bij lawaai kun je denken aan een opstijgend vliegtuig, een krijsend kind of een popconcert. Machines die veel lawaai produceren zijn een stofzuiger, een schuurmachine en een bladblazer. b De hovenier kan gehoorbescherming dragen. Voorbeelden van gehoorbescherming zijn oordopjes, speciale watten, oorproppen (uitzetbaar) en oorkappen. Natuurlijk kan hij ook werken met elektrische machines (minder lawaai) of bijvoorbeeld de haag met de hand knippen. c Als je met een bladblazer werkt en je gebruikt geen oordoppen of oorkappen, dan kun je doof worden. d e BASISONDERHOUD 7

8 2 Basisaanleg Opdracht 2.1 Een rechthoek uitzetten a Een haakse hoek is 90 graden. b c d Het aantal pennen in de tekening is acht. e f Geen antwoorden aanwezig. Opdracht 2.2 Waterpassen a De getekende waterpassen moeten op de volgende manier worden opgetild om waterpas te staan: Waterpas a: optillen aan de rechterkant; Waterpas b: optillen aan de linkerkant; Waterpas c: hoeft niet opgetild te worden, want deze is waterpas. b De tweede bel wordt gebruikt om verticaal te waterpassen. Dat doe je bijvoorbeeld bij het waterpas stellen van een schuttingpaal. c Met de reilat kun je hoogtes over een grotere afstand uitzetten. Vaak is de waterpas maar 50 cm. Een reilat is 2 meter. d Opdracht 2.3 Opsluitbanden stellen a b 8 GROENE RUIMTE

9 c Als het goed is, heb je een messing en groef getekend. Hiermee zitten de opsluitbanden in elkaar. Je vindt de messing en groef aan het begin en het eind van de opsluitband. Heb je ze niet gezien, kijk dan nog een keer. Opdracht 2.4 Een sierbestrating maken a Plaatsen waar je sierbestrating tegen kunt komen zijn terrassen, tuinpaden, opritten, pleinen en parken. b Met een rubber hamer straat je tegels. Je gebruikt een rubber hamer, omdat je daarmee de tegel niet kapot slaat. Met bijvoorbeeld een klinkerhamer (van ijzer) doe je dat wel. c Kantopsluiting is bijvoorbeeld een stoepband. Een kantopsluiting gebruik je om te zorgen dat de bestrating op zijn plek blijft liggen. d Bij de afwerking van een bestrating kun je denken aan: inknippen; invegen met scherp zand of brekelzand; aanvullen van de grond langs de kantopsluiting; opruimen van het knipafval. e Opdracht 2.5 Een klinkerbestrating maken a Een gebakken steen wordt van klei gemaakt. b Waalformaat is een standaardmaat voor stenen. Een waalformaatsteen is 5 cm breed, 21 cm lang en 4 cm hoog. c Klinkers liggen vaak in wegen, winkelstraten, fietspaden of tuinpaden. BASISAANLEG 9

10 Opdracht 2.6 Palissadepalen stellen a Palen kun je gebruiken als palissadepaal, boompaal, heiningpaal of om iets af te zetten. b Een gekruinde paal gaat niet zo snel kapot als je hem de grond in slaat. Uiteindelijk ziet het er dus netter uit. c Opdracht 2.7 Uitzetten van een rechte lijn met jalons (tussenzichten) a b Jalons kun je gebruiken als je een rij bomen gaat planten. Het inzichten en kijken of bijvoorbeeld palen in een rechte lijn staan, kun je ook gebruiken als je een schutting gaat plaatsen. Je kunt dan makkelijk controleren of de schutting recht staat. c De punt van de jalon is van ijzer. De jalon is dus het zwaarst aan de onderkant en zal zo altijd recht naar beneden (waterpas) hangen. d e Opdracht 2.8 Een afrastering stellen a Je hebt hekken van hout, gaas en draad. De uitvoeringen zijn heel verschillend. Zo zijn er: dichte schuttingen en harmonicatuinhekjes van hout; afrasteringen van draad of prikkeldraad; afrasteringen van harmonicagaas of kippengaas. b Een draadspanner gebruik je om het ijzerdraad van het hekwerk aan te trekken. c Een schoor gebruik je om de beginpaal en de eindpaal extra stevig te zetten. Dit doe je bijvoorbeeld als je een weiland moet afzetten en je het prikkeldraad met draadspanners strak moet trekken. d 10 GROENE RUIMTE

11 e Opdracht 2.9 Een veiligheidskaart maken a Pbm betekent persoonlijk beschermingsmiddel. b Voorbeelden van pbm s zijn: oordoppen, gelaatsbescherming, een veiligheidsbril, veiligheidschoenen, trillingdempende handschoenen, veiligheidskleding en speciaal, warm ondergoed. c Voorbeelden van antwoorden staan in de tabel. Schadelijke werkfactoren Wegspattende steentjes Trillingen Weersinvloeden Rugbelasting Veiligheidsmiddelen Oog- en gelaatsbescherming, veiligheidsschoenen en -kleding Veiligheidshandschoenen Beschermende kleding Warm en lang genoeg ondergoed d Voorbeelden van antwoorden staan in de tabel. Werksituatie Beschermingsmiddelen 1 Werken met een bladblazer Oorkappen 2 Werken met chemische bestrijdingsmiddelen Mondkapje, veiligheidskleding en handschoenen 3 Snoeien van bomen Helm, veiligheidsbril 4 Werken met een bosmaaier Oog- en gelaatsbescherming, gehoorbescherming, beenbescherming, veiligheidsschoenen en handschoenen e BASISAANLEG 11

12 3 Planten en verplanten Opdracht 3.1 Spitten voor de hand a b Je kunt spitten met een vore en spitten voor de hand. c Als je spit: houd je je rug recht; werk je met een steekschop die een steel heeft die lang genoeg is; moet je recht in de vore staan (dit voorkomt dat je je rug belast door het draaien). Geen antwoorden aanwezig. Geen antwoorden aanwezig. Opdracht 3.2 Een plantvak en plantverband uitzetten a De belangrijkste reden om een plantverband te gebruiken is dat de plantafstand gelijk blijft. b a Als je vaak over het perceel loopt, loop je de grond vast. b De grond kun je losmaken door te spitten of de grond te bewerken met een cultivator. c d Opdracht 3.3 Eenjarige planten poten a Eenjarige planten leven maar een jaar; tweejarige planten twee jaar. Bij eenjarigen ontwikkelt de plant en de bloem zich binnen één jaar. Bij tweejarigen ontwikkelt de plant zich het eerste jaar en de bloem pas het tweede jaar. 12 GROENE RUIMTE

13 b c d e Eenjarige planten kunnen niet tegen vorst. De planten komen pas tot bloei in de zomer door de hoge temperatuur. a Het driehoeksverband is goed gelukt als: de planten in rechte rijen staan; je duidelijk driehoeken kunt zien tussen de gepote planten. Het vierkantsverband is goed gelukt als: de planten in rechte rijen staan; je duidelijk vierhoeken kunt zien tussen de gepote planten. b Als je goed gespit hebt, kunnen lucht en vocht makkelijk in de grond doordringen. Dit zijn belangrijke groeiomstandigheden voor de eenjarige planten. Als het plantje gaat wortelen moeten de jonge wortels makkelijk in de ondergrond kunnen doordringen om vocht op te kunnen nemen. c Dompelen doe je als de kluit van de eenjarige plant niet vochtig is. Het voordeel van dompelen is dat de plant een voorraad vocht meekrijgt waar de eerste dag(en) mee overbrugd kunnen worden. Na het planten geef je de eenjarige planten meestal water. Dit water sproei je niet direct op de kluit van de plant (juist in die kluit zitten de wortels die het vocht moeten opnemen). d Als je de kluit aandrukt, druk je de lucht (ruimte) tussen de kluit en de ondergrond weg. De plant wortelt alleen in grond. Het aandrukken bevordert dus de hergroei van de plant. Opdracht 3.4 Heesters opkuilen a b Scherp zand laat het water goed door, is makkelijk te bewerken en blijft niet aan de wortels hangen als je de planten weer rooit uit de kuilhoek. a Opkuilen is het tijdelijk opslaan van plantmateriaal. b Opkuilen doe, je omdat het plantmateriaal anders uitdroogt. c Heesters zonder kluit (bossen plantgoed) kuil je schuin op. Heesters met kluit kuil je recht op. PLANTEN EN VERPLANTEN 13

14 Opdracht 3.5 Heesters planten a b c Je zet planten uit om ze op de juiste plek te leggen en om te kijken of je genoeg planten hebt. d Als je planten goed aandrukt, maken de wortels goed contact met de grond. Dit zal de (her)groei van de plant bevorderen en versnellen. e f Opdracht 3.6 Heesters verplanten a Je verplant heesters, omdat ze te groot worden of op de verkeerde plek staan. b Van een heester zit ongeveer drievierde van de grootte van de plant onder de grond. Zo groot is de kluit dus. Bij het verplanten moet je zoveel mogelijk wortels behouden. Je moet bij een grote heester dus een grote kluit uitspitten. c In het najaar en de winter groeien de heesters niet. Als heesters niet groeien, nemen ze ook geen vocht op. In die jaargetijden kunnen de heesters dus niet verdrogen. a b c Op deze manier wordt de kluit minder groot en zwaar. Hij is dan dus makkelijker te tillen. d Als het goed is, heb je het gat dichtgegooid. Als dit niet zo is, moet je dat alsnog doen. Opdracht 3.7 Een haag planten a Hagen vind je bijvoorbeeld als perceelgrens, om een tuin in te delen en als afscheiding om privacy te creëren. 14 GROENE RUIMTE

15 b c d e Voorbeelden van planten die voor hagen gebruikt worden, zijn coniferen (Thuja), bladverliezende heesters (Fagus) en bladhoudende heesters (Berberis). De breedte en diepte zijn afhankelijk van de grootte van de kluit of het wortelgestel. Een richtlijn is: de plant wordt net zo diep gepoot als dat hij stond op de kwekerij. De breedte van de plantsleuf wordt anderhalf keer de breedte van de kluit. Het antwoord is afhankelijk van de plantgegevens. Opdracht 3.8 Een boom planten a b Bomen worden in een pot of in de volle grond geteeld. De boom in de volle grond moet uit de grond gehaald worden. Hierbij beschadig je de haarwortels. De haarwortels heeft de boom nodig om water op te nemen. Kluit- en wortelgoed kun je daarom alleen gebruiken als de plant niet in de groei is. In de zomer mag je daarom alleen maar containergoed gebruiken. c Dingen waar je op moet letten als je een boom plant, zijn: de boom moet recht staan; de bovenkant van de boompaal moet onder de eerste takkenkrans blijven; de plaats van de boomband is 10 cm onder de kop van de paal; de boom mag niet langs de boompaal scheuren; bij droog weer moet je direct water geven. d De boompaal zorgt ervoor dat de boom stevig staat. Op deze manier krijgt de boom een goede kans om aan te groeien. e In de tabel bij f staan de nummers ingevuld die de goede volgorde aangeven. f In de tabel zijn de benodigde gereedschappen ingevuld. PLANTEN EN VERPLANTEN 15

16 Nr Werkzaamheden Benodigdheden Omschrijving 2 Boompaal plaatsen Grondboor Boompaal Plaats de boompaal altijd op de zuidwestkant van de boom. 4 Afwerken Spade De boom moet stevig staan: trap de grond daarom stevig aan. Hierna werk je het plantvak netjes af. 1 Plantgat graven Spade Het plantgat moet zo diep zijn dat de boom net zo diep komt te staan als op de kwekerij. 5 Boomband plaatsen Boomband Hamer Spijkers 3 Boom planten Snoeischaar Boom De boomband komt 10 cm onder de kop van de boompaal. Een boomband breng je altijd kruislings aan. De boom komt op 10 cm van de boompaal. Let op de plaats van de boompaal! Bij wortelgoed moet er voldoende fijn zand tussen de wortels vallen (gebeurt dit niet: schudden) Geen antwoorden aanwezig. Opdracht 3.9 Bomen rooien a Opkuilen is het tijdelijk opslaan van planten in een kuilhoek. Zo voorkom je dat de wortels van de planten uitdrogen. b Een kuilhoek is vaak gevuld met scherp zand. Scherp zand laat het water goed door, is makkelijk te bewerken en blijft niet aan de wortels hangen als je de planten weer rooit uit de kuilhoek. a b Het belangrijkste is dat de wortels onder de grond zitten. Als de wortels niet onder de grond zitten, drogen ze namelijk uit. 16 GROENE RUIMTE

17 4 Gazonaanleg en -onderhoud Opdracht 4.1 Grondsoorten herkennen a b De antwoorden staan in de tabel. Grondsoort Structuur (korrel) Kleur Plantenresten Opmerkingen Kleigrond fijn grijs/bruin nee Zandgrond grof licht bruin nee Veengrond geen bruin ja c d a b De kleur wordt lichter naarmate je dieper in de grond komt. c Het kleurverschil kan twee oorzaken hebben, namelijk: er kan een laag grond opgebracht zijn (je ziet dan een duidelijke donkere laag in de grond); de bovenste laag (zode) kan donkerder zijn, doordat er meer mest in die laag zit en meer organische stof. De organische stof geeft een zwarte kleur aan de grond. Opdracht 4.2 Spitten met een vore a Grondbewerken kun je op verschillende manieren doen. Voorbeelden van grondbewerking zijn: spitten (voor de hand of met vore; één of meer steken diep; met of zonder verwisselen van lagen); schoffelen; egaliseren (met een hark of met een kilverbord achter de trekker). GAZONAANLEG EN -ONDERHOUD 17

18 b c d Je kunt spitten met een vore en spitten voor de hand. Als je spit: houd je je rug recht; werk je met een steekschop die een steel heeft die lang genoeg is; moet je recht in de vore staan (dit voorkomt dat je de rug belast door het draaien). Opdracht 4.3 Egaliseren a Egaliseren is een ander woord voor vlak maken. b Het is belangrijk dat de ondergrond van een toekomstig grasveld vlak is, omdat: (bij zaaien) er anders na een regenbui water blijft staan in de kuilen; dit belemmert het kiemen van het graszaad; (bij het leggen van een graszoden) de graszoden anders niet overal de grond raken; daardoor zullen de zoden verdrogen. c Een bats gebruik je om grote hoeveelheden zand of grond weg te scheppen. d a b c Je moet er op letten dat het perceel mooi vlak wordt. Ook moet je het gereedschap op de juiste manier gebruiken. Opdracht 4.4 Siergazon aanleggen a Een goede aanleg is de basis voor een gezonde grasmat.. Als het graszaad goed kan kiemen en zich goed kan ontwikkelen zal er snel een mooie graszode ontstaan. b De belangrijke werkzaamheden zijn; spitten; aanlopen; egaliseren; zaaien. 18 GROENE RUIMTE

19 c Je moet de grond aanrollen of aanlopen, om de grond te verdichten. Zo voorkom je dat er later kuilen ontstaan. De zaden slaan daardoor ook beter aan. a De stappen van het aanleggen van een siergazon zijn: uitzetten; spitten; egaliseren; aanrollen/aanlopen; inzaaien; inwerken van het zaad. b c Opdracht 4.5 Gras- en grondsoorten a Een bodemprofiel is de opbouw van de grond in verschillende lagen. b Als je graszaad uitkiest, moet je weten wat de grondsoort is en wat de functie van het gazon of grasveld is. c Een sportveld moet stroef zijn, omdat je anders uitglijdt. Stroef maken doe je met zand. Opdracht 4.6 Grasmaaien a b c Voor een siergazon gebruik je een kooimaaier. Deze maaiers geven het mooiste maaibeeld. De kooimaaier knipt het gras namelijk af, terwijl een cirkelmaaier (ook geschikt voor de particuliere tuin) het gras eraf slaat. Dit laatste geeft een rommeliger maaibeeld. d e f GAZONAANLEG EN -ONDERHOUD 19

20 Opdracht 4.7 Graskanten knippen a Het gras groeit zeven maanden en je moet ongeveer zes keer per seizoen knippen. Eén keer in het jaar moet je de kanten steken. Je hoeft dan niet te knippen. Je moet dus ongeveer één keer in de maand kanten knippen. b Tijdens het knippen: loop je over het gras; houd je de vleugelmoer aan de buitenkant; let je op je werkhouding (werk met gebogen knieën en een rechte rug). a Je werkt met de kantenschaar van rechts naar links, omdat anders de vleugelmoer die op de kantenschaar zit in het gazon steekt. Je kunt dan niet knippen. b Opdracht 4.8 Graskanten steken a De kantensteker houd je achter het touw. Je werkt altijd ongeveer 1 cm van het touw af. Als je merkt dat je naar het touw toe gaat, moet je dit corrigeren. b Je steekt een graskant schuin af, omdat je op die manier voorkomt dat de rand van het grasveld uitdroogt. c Een goede werkhouding is werken met gebogen knieën en een rechte rug. a De diepte (5 cm) is niet zo belangrijk. Het gaat erom dat je diep genoeg steekt om het gras los te kunnen schoffelen. En dat is meestal ongeveer 5 cm. b c d Opdracht 4.9 Verticuteren a 20 GROENE RUIMTE

21 b c Het doorsnijden van de wortels zorgt ervoor dat de grasplant opnieuw wortels gaat maken. Op die manier verjongt de grasplant en blijft ze in goede conditie. De grasmat wordt daardoor sterker. Een verticuteerhark gebruik je: als het grasveld klein is en je er niet met de verticuteermachine kunt komen; als je pleksgewijs het grasveld wilt bijwerken. Een verticuteerhark werkt dan nauwkeuriger dan de machine. Opdracht 4.10 Een gazon bemesten GAZONAANLEG EN -ONDERHOUD 21

22 5 Borderonderhoud Opdracht 5.1 Vaste planten opbinden a b De aanbindhoogte is ongeveer de helft van de maximale hoogte van de plant. Je ziet de stokken en het touw. Op deze manier krijgt de plant toch voldoende steun. c Voor het aanbinden gebruik je raffia. Plastic touw beschadigt (snijdt) de planten makkelijk en verteert niet (slecht voor milieu). Henneptouw beschadigt de planten (snijdt) en valt erg op. Raffia verteert makkelijk en ziet er natuurlijk uit. d In figuur 5.2 staan de stokken achter de plant, in figuur 5.3 in de plant en in figuur 5.3 op de hoek van de plant. Opdracht 5.2 Tuinafval verwerken a b Niet alles mag op de composthoop. Gekookt voedsel bijvoorbeeld niet. En al het groene afval dat niet kan verteren ook niet. c a De antwoorden staan in de tabel. 22 GROENE RUIMTE

23 Soorten tuinafval Makkelijk verteerbaar Verteerbaar Moeilijk verteerbaar Onverteerbaar Bladeren X Glas X Maaisel van het gazon X Plastic X Boomstammen X Onkruidzaden X Bananenschil X Houtsnippers X Blikjes X Takken X Papier X Onkruid X b Alle onverteerbare dingen uit de tabel mogen niet op de composthoop. Opdracht 5.3 Vaste planten scheuren a b Meestal moeten planten gescheurd worden, omdat de moederplant verouderd is. c d e f g Voorbeelden van beoordelingspunten zijn: de grootte van de gescheurde planten (goedbewortelde pollen), de juiste plantdiepte, een juist plantverband, plantvak netjes afgewerkt, correct gebruik van gereedschap. BORDERONDERHOUD 23

24 Opdracht 5.4 Omleggen in heestervakken a Onkruid en blad onderspitten is goed voor de grond. Het afval verteert namelijk, waardoor compost ontstaat. Compost is voedsel voor de plant en houdt weer water vast. b Om twee redenen moet je glas uit de border halen. De eerste en belangrijkste is dat met het spitten het glas kapot kan gaan. Als je daarna met je handen in de grond werkt, kun je je lelijk snijden. De tweede reden is dat glas niet verteert. Het blijft dus altijd gevaarlijk. Geen antwoorden aanwezig. Opdracht 5.5 Werken met de snoeischaar a b c Belangrijk aan een snoeischaar is dat hij: er stevig uitziet; lekker in de hand ligt; uit elkaar gehaald kan worden voor onderhoud. a De wond van de geknipte tak moet mooi strak zijn en er mogen geen rafels aan zitten. Als dit wel zo is, heb je waarschijnlijk zitten wrikken met de snoeischaar. b Als je niet op je vingers let, kun je erin knippen. c Je moet de snoeischaar goed sluiten. Het beste kun je hem daarna opbergen in een bak. Opdracht 5.6 Heesters snoeien a De antwoorden staan in de tabel. 24 GROENE RUIMTE

25 Stelling Eens Oneens 1 Om een optimale bloei te krijgen moet je snoeien X 2 Je mag heesters nooit op stomp snoeien X 3 Dikke takken snoei je met een takkenschaar of een snoeizaag X 4 Vorstgevoelige struiken snoei je diep terug X b c d Het juiste stappenplan is als volgt. Volgorde Stappen 1 Beoordeel de snoeitijd, de snoeivorm en de bloei- en groeiwijze. 3 Snoei uitgebloeide bloemen en wildgroei weg. 4 Snoei afhankelijk van de soort op een-, twee- of meerjarig hout. 5 Probeer tijdens de snoei de natuurlijke vorm zoveel mogelijk te handhaven. 2 Snoei beschadigde, zieke en concurrerende takken weg. Opdracht 5.7 Borderplanten verzorgen a Voorbeelden van planten die in een border kunnen groeien, zijn heesters, coniferen, vaste planten, bollen, knollen en eenjarige planten. b In een border kun je beter geen schoffel gebruiken. Een nadeel van schoffelen is dat je de wortels snel beschadigt. Doordat je de bodem diep losmaakt, beschadig je de haarwortels van de planten. Hierdoor nemen de planten moeilijker water op. Een ander nadeel is dat je met een schoffel moeilijk kunt sturen, waardoor je planten kunt beschadigen. c Tijdens het snoeien let je erop dat: je gladde wonden maakt; je de tak nooit afbreekt of knakt. BORDERONDERHOUD 25

26 d e f Je kunt een snoeischaar gebruiken voor: het verwijderen van uitgebloeide bloemen uit vaste planten en heesters; het verwijderen van dode of gebroken takken. Opdracht 5.8 Een onderhoudsplan voor borders maken 26 GROENE RUIMTE

Vakwerk! Groene ruimte

Vakwerk! Groene ruimte Vakwerk! Groene ruimte Groene ruimte Docentenboek KB, deel 1 Marcel Blommert eerste druk, 2005 Artikelcode: 21116.1 Colofon Auteur(s): Illustraties: Redactie: Onderwijskundige: Resonans: Marcel Blommert

Nadere informatie

Vakwerk! Antwoorden Groene ruimte. Deel 1. Marcel Blommert

Vakwerk! Antwoorden Groene ruimte. Deel 1. Marcel Blommert Vakwerk! Antwoorden Groene ruimte Deel 1 Marcel Blommert eerste druk, 2005 Artikelcode: 21116.2 & 21116.1 Het Ontwikkelcentrum heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke

Nadere informatie

Graszoden die niet onmiddellijk gelegd kunnen worden, rolt u uit op een stuk plastic. Geef ze dagelijks water.

Graszoden die niet onmiddellijk gelegd kunnen worden, rolt u uit op een stuk plastic. Geef ze dagelijks water. Graszoden leggen Graszoden leggen Het voordeel van graszoden boven graszaad is dat het effect direct zichtbaar is. Maar ook graszoden moeten eerst aanslaan voor ze kunnen worden betreden en moeten vochtig

Nadere informatie

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING. Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit er één is.

LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING. Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit er één is. Examen VMBO-KB 2006 tijdvak 1 vrijdag 19 mei 9.00-11.00 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING GROENE RUIMTE CSE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan

Nadere informatie

Je kunt nu de heesters snoeien die al zijn uitgebloeid. Ook buxushaagjes kun je alvast knippen. Geef ze daarna extra mest voor goede hergroei.

Je kunt nu de heesters snoeien die al zijn uitgebloeid. Ook buxushaagjes kun je alvast knippen. Geef ze daarna extra mest voor goede hergroei. Lentetips April Vroegbloeiende struiken kan u na de bloei snoeien. Vanaf april ziet onkruid vaak zijn kans. Onbeplante oppervlaktes zijn snel bedekt met ongewenst groen. Schoffelen is dus de boodschap!

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 tijdvak 2 woensdag 23 juni 09:00 10:30 uur LANDBOUW EN NATUURLIJKE OMGEVING GROENE RUIMTE CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Examen VMBO-BB 2013 gedurende 240 minuten landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen horen digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 8 opdrachten.

Nadere informatie

Vakwerk! Toelichting bij de methode. Groene ruimte. leerjaar 3 (deel 1) en 4 (deel 2), voor de kader- en basisberoepsgerichte leerweg

Vakwerk! Toelichting bij de methode. Groene ruimte. leerjaar 3 (deel 1) en 4 (deel 2), voor de kader- en basisberoepsgerichte leerweg Vakwerk! Toelichting bij de methode leerjaar 3 (deel 1) en 4 (deel 2), voor de kader- en basisberoepsgerichte leerweg www.ontwikkelcentrum.nl http://ontwikkelcentrum.docentenportal.nl Inleiding De methode

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Examen VMBO-BB 2015 gedurende 240 minuten landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen horen digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 8 opdrachten.

Nadere informatie

zaaien in zaaibakken zaaibakken maken voor binnen op warmte in maart en voor buiten in april

zaaien in zaaibakken zaaibakken maken voor binnen op warmte in maart en voor buiten in april zaaien in zaaibakken zaaibakken maken voor binnen op warmte in maart en voor buiten in april benodigdheden: - potgrond zonder klontjes, grof zand - schone emmer - schone zaaibak van b.v. piepschuim of

Nadere informatie

Bodem. Bodemleven. Bodemverzorging. Gevorderdencursus dl 1 TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014

Bodem. Bodemleven. Bodemverzorging. Gevorderdencursus dl 1 TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014 Bodem Bodemleven Composteren Bodemverzorging Gevorderdencursus dl 1 TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014 Vanavond. Bodem: leer je bodem kennen Bodemvoedselweb Composteren Bodem verbeteren en voeden

Nadere informatie

Groene Detailhandel. Een- en tweejarigen antwoorden 1. Een- en tweejarige tuinplanten Antwoorden

Groene Detailhandel. Een- en tweejarigen antwoorden 1. Een- en tweejarige tuinplanten Antwoorden Een- en tweejarige tuinplanten Antwoorden 1 Omschrijf met eigen woorden wat eenjarige planten zijn. Aan het einde van het seizoen vormen ze zaad en sterven af. Met andere woorden de meeste eenjarige kun

Nadere informatie

Voor het beste resultaat adviseren wij altijd een zandbed van breker- of lavazand aan te brengen.

Voor het beste resultaat adviseren wij altijd een zandbed van breker- of lavazand aan te brengen. KUNSTGRAS AANLEGGEN Aanleg instructie kunstgras Benodigdheden - Tommygrass kunstgras - Geotextiel drukverdelend onderdoek - Stanleymes - Lijm en lijmband (2 varianten) 2 componenten lijm lijmband 2 componenten

Nadere informatie

Bomen verlaten de kwekerij, en dan?

Bomen verlaten de kwekerij, en dan? Boomkwekers stoppen bloed, zweet en tranen in hun kindjes om ze op te laten groeien tot sterke individuen die op eigen benen kunnen staan. Zonde om deze te zien kwarren of afsterven door verkeerde aanplant.

Nadere informatie

joy gardens uitgebreide leginstructies

joy gardens uitgebreide leginstructies joy gardens uitgebreide leginstructies Joy Gardens is een turn-key systeem, wereldwijd geïnstalleerd met de Joy filosofie: Alleen met een perfecte installatie zul je het meest van jouw Joy gras genieten.

Nadere informatie

Groen. Vakspecifieke competenties en uitstroomprofielen. Nr. Competenties A B C

Groen. Vakspecifieke competenties en uitstroomprofielen. Nr. Competenties A B C Gren Vakspecifieke cmpetenties en uitstrmprfielen Nr. Cmpetenties A B C Grene ruimte 1 Onderhud plantsen 3 4 5 2 Aanleg en nderhud grasveld 3 4 5 3 Onderhud hutige gewassen 2 4 5 4 Plantenkennis 1 3 5

Nadere informatie

KUNSTGRAS LEGGEN Benodigdheden Ondergrond Voor het beste resultaat adviseren wij toch een zandbed van breker- of lavazand aan te brengen.

KUNSTGRAS LEGGEN Benodigdheden Ondergrond Voor het beste resultaat adviseren wij toch een zandbed van breker- of lavazand aan te brengen. KUNSTGRAS LEGGEN Benodigdheden - stanleymes - lijm - lijmband - lijmkam - plastic handschoenen - kunstgras - geotextiel drukverdelend onderdoek - evt. vulzand Ondergrond Verwijder eerst het oude gras en

Nadere informatie

Les 5 Een goede bodem

Les 5 Een goede bodem Pagina 1 Les 5 Een goede bodem 1 Bodemsoorten-/Composthooples Er zijn verschillende soorten grond in Nederland. Elke soort grond is anders. Sommige planten houden van arme, voedingsloze grond en anderen

Nadere informatie

Uw tuin goed onderhouden

Uw tuin goed onderhouden Uw tuin goed onderhouden Een goed onderhouden tuin is een lust voor het oog en een kostbaar bezit. Het vereist de nodige kennis en kunde om het onderhoud goed uit te voeren. Bijvoorbeeld wat, wanneer en

Nadere informatie

BuitenGewoon Kunstgras. Leginstructies. Een fris, groen en keurig onderhouden gazon het gehele jaar door

BuitenGewoon Kunstgras. Leginstructies. Een fris, groen en keurig onderhouden gazon het gehele jaar door BuitenGewoon Kunstgras Leginstructies Stelt u zich eens voor... Een fris, groen en keurig onderhouden gazon het gehele jaar door Nooit meer grasmaaien Nooit meer verticuteren en bemesten Nooit meer sproeien

Nadere informatie

Opleiding: HOVENIER AANLEG

Opleiding: HOVENIER AANLEG Opleiding: HOVENIER AANLEG De opleiding hovenier- aanleg kan een aanvulling zijn op het certificaat als hovenier- onderhoud. Omdat veel opleidingselementen terugvallen op deze vorige opleiding is het wenselijk

Nadere informatie

HANDLEIDING AANLEGGEN VAN KUNSTGRAS

HANDLEIDING AANLEGGEN VAN KUNSTGRAS HANDLEIDING AANLEGGEN VAN KUNSTGRAS In deze handleiding vindt u informatie om goed voorbereid aan de slag te gaan met het aanleggen van uw gazon met kunstgras van Mooi-Kunstgras.nl De Ondergrond Het is

Nadere informatie

Bodem en bodemverzorging

Bodem en bodemverzorging Bodem en bodemverzorging Compost en composteren Basisbemesting Basiscursus dl2. TT Boxtel Volkstuinvereniging Ceres 2013-2014 Vanavond Je eigen grond Soort, structuur, zorg Compost en composteren De natuurlijke

Nadere informatie

Door slecht onderhoud en verkeerd gebruik van handgereedschap gebeuren er nog vaak ongelukken op de werkplek.

Door slecht onderhoud en verkeerd gebruik van handgereedschap gebeuren er nog vaak ongelukken op de werkplek. Gereedschappen Tijdens je werk zul je vaak gebruik maken van gereedschappen. In de Arbowet wordt onderscheidt gemaakt in vier soorten gereedschap; - eenvoudig handgereedschap - aangedreven handgereedschap

Nadere informatie

Tuinonderhoud en achterpaden

Tuinonderhoud en achterpaden Tuinonderhoud en achterpaden waar je thuis bent... Verzorgde tuin, kleine moeite De bewoner is verantwoordelijk voor het tuinonderhoud. Dit is wettelijk zo bepaald. In het besluit kleine herstellingen

Nadere informatie

Stappenplannen Schutting plaatsen

Stappenplannen Schutting plaatsen Stappenplannen Schutting plaatsen Type tuinafscheidingen Draadafscheiding Een draadafscheiding kan redelijk snel geplaatst worden. Dit is één van de goedkoopste en meest onderhoudsvriendelijke tuinafscheidingen.

Nadere informatie

Leginstructie Namgrass / easy grass: Benodigdheden: Ondergrond: plastic handschoenen kunstgras geotextiel drukverdelend onderdoek

Leginstructie Namgrass / easy grass: Benodigdheden: Ondergrond: plastic handschoenen kunstgras geotextiel drukverdelend onderdoek Leginstructie Namgrass / easy grass: Benodigdheden: stanleymes lijm lijmband lijmkam plastic handschoenen kunstgras geotextiel drukverdelend onderdoek 1 Ondergrond: 1) Verwijder eerst het oude gras en

Nadere informatie

Verband tussen werkzaamheden (bij aanleg en onderhoud) en afval.

Verband tussen werkzaamheden (bij aanleg en onderhoud) en afval. BBL niveau 3, schooljaar 2015-2016 BPV opdrachten bij module Onderhoudsplan 1. Afvalverwerking Je kunt aangeven wat het belang is van het gescheiden verwerken van verschillende soorten afval en de hierop

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Examen VMBO-BB 2014 gedurende 240 minuten landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen horen een bijlage en een digitaal bestand. Dit examen bestaat

Nadere informatie

in het huishouden in de tuin FilOsOFie OVeriGe ActiViteiten & slot

in het huishouden in de tuin FilOsOFie OVeriGe ActiViteiten & slot In het huishouden Onderhoud vloeren, wandtegels, keuken en badkamermeubels............................................ p 19 Geurvermindering, afvoerbuizen en afvoerputjes (septische put)...........................................

Nadere informatie

Geral Overbeek. Onkruid de baas. Overbeek - Gardendesign Maasoord 17 0348-424305 [Geef het faxnummer op] 25 Tips voor duurzaam onderhoud (onkruid)

Geral Overbeek. Onkruid de baas. Overbeek - Gardendesign Maasoord 17 0348-424305 [Geef het faxnummer op] 25 Tips voor duurzaam onderhoud (onkruid) Onkruid de baas Geral Overbeek 2011 Overbeek - Gardendesign Maasoord 17 0348-424305 [Geef het faxnummer op] 25 Tips voor duurzaam onderhoud (onkruid) 25 TUINTIPS ONKRUID DE BAAS Wil jij ook een tuin zonder

Nadere informatie

Doe meer met de stagegids Werken in het groen!

Doe meer met de stagegids Werken in het groen! LEZEN VOOR IEDEREEN UITGEVERIJ EENVOUDIG COMMUNICEREN Lesbrief Doe meer met de stagegids Werken in het groen! Bij elke Werken in-stagegids hoort een gratis lesbrief. In deze lesbrief staan tips, ideeën,

Nadere informatie

natúúrlijk kunstgras

natúúrlijk kunstgras Aanbrengen ondergrond voor kunstgras: Verwijder het oude gras en egaliseer de zwarte grond. Breng vervolgens een zandbed aan van 4 á 5cm met ophoogzand (straatzand). Géén metsel of schelpenzand gebruiken!

Nadere informatie

Kleuren in bloemstukken

Kleuren in bloemstukken Kleuren in bloemstukken Vooruitblik op de praktijk Kleuren kiezen Als je een bloemstuk maakt, kun je niet altijd de kleuren gebruiken die je mooi vindt. Ten eerste moet je rekening houden met het soort

Nadere informatie

Onderhoud tuinen en erfafscheidingen

Onderhoud tuinen en erfafscheidingen Onderhoud tuinen en erfafscheidingen Of uw tuin nu een plek voor ontspanning en privacy is, de plek waar uw (kleine) kinderen kunnen spelen of uw band met de natuur, het is nodig de tuin te onderhouden.

Nadere informatie

werkzaamheden 1 Bomen planten en verplanten Inhoud deze les Plantgat-constructie Aanplant Bomen planten 1 Bomen planten 2

werkzaamheden 1 Bomen planten en verplanten Inhoud deze les Plantgat-constructie Aanplant Bomen planten 1 Bomen planten 2 Bomen planten en verplanten Inhoud deze les 1. Bomen planten 2. Inboeten 3. Verplanten grote bomen Aanplant Plantgat-constructie Factoren: Planten in het najaar Planten in het voorjaar Planten bij vriezend

Nadere informatie

> Onderhoud van de tuin. De tuin: tips en regels

> Onderhoud van de tuin. De tuin: tips en regels > Onderhoud van de tuin De tuin: tips en regels > Inhoudsopgave 1 De tuin: tips en regels 3 Een tuin die bij u past 4 Verplichtingen huurder 7 Bomen en struiken 10 Hagen, schuttingen en hekken 12 Schuurtjes

Nadere informatie

Praktische sectororiëntatie. Techniek

Praktische sectororiëntatie. Techniek Praktische sectororiëntatie Techniek Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Gerda Verhey Inhoudelijke redactie: Tessel Mulder Titel: Praktische sectororiëntatie

Nadere informatie

Onderhouden van uw tuin

Onderhouden van uw tuin Onderhouden van uw tuin ruimte voor leven Een mooie tuin geeft een mooi aanzicht. Voor uzelf en ook voor uw buren en de buurt. Een verzorgde en goed onderhouden tuin draagt bij aan een groene, leefbare

Nadere informatie

= een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een hoge lamp die langs de weg staat.

= een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een hoge lamp die langs de weg staat. Woordenschat blok 1 gr4 Les 1 De heg De lantaarn De plant Het tuinhek Het terras De garage Het dorp De stad De zwerver De stoep De woonwijk = een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een

Nadere informatie

kluswijzer tuinafscheidingen

kluswijzer tuinafscheidingen kluswijzer 9 tuinafscheidingen Plezierig wonen Wonen is iets persoonlijks. In uw woning ziet u graag de kleuren waar u van houdt, heeft u een indeling waar u zich prettig bij voelt en als het even kan,

Nadere informatie

Algemeen onderhoudsadvies

Algemeen onderhoudsadvies Algemeen onderhoudsadvies Januari Februari Maart Plannen maken Advies vragen bij u hovenier Onderhoud gereedschap Spitten indien het weer het toelaat Geef planten in pot ook 's winters water tijdens een

Nadere informatie

Basiscursus Ecologische Moestuin. Onkruid

Basiscursus Ecologische Moestuin. Onkruid Basiscursus Ecologische Moestuin Onkruid Onkruid: veel werk! Onkruid vergaat niet Het komt telkens terug Het groeit harder dan de groenten Wieden helpt maar tijdelijk Herbiciden: nee! Bijen (enz) sterven

Nadere informatie

Meer theorie over bodem & compost

Meer theorie over bodem & compost Basiscursus Ecologische Moestuin Meer theorie over bodem & compost Inhoud van de presentatie 1. Waarom biologisch? 2. Waar een moestuin aanleggen? 3. Inleiding bodem 4. Bodem: Minerale bestanddelen 5.

Nadere informatie

Oriëntatie Als de planten binnenkomen, moet er nog veel gebeuren voordat ze winkelklaar zijn.

Oriëntatie Als de planten binnenkomen, moet er nog veel gebeuren voordat ze winkelklaar zijn. Opdrachten Planten uitpakken Doel Na deze opdracht kun je kamerplanten uitpakken en winkelklaar maken. Benodigheden Bij deze opdracht heb je nodig: verschillende kamerplanten; een set sierpotten; naambordjes;

Nadere informatie

Slooijer tuinontwerp advies bureau www.doehetzelf-tuin.nl

Slooijer tuinontwerp advies bureau www.doehetzelf-tuin.nl Een tuin aanleggen lijkt vrij simpel, maar er komt veel bij kijken. Deze folder zet alle aandachts punten voor u op een rij. Grondwerk De basis voor een goede tuin, om in de toekomst problemen te voorkomen

Nadere informatie

Lesbrief 4 Maken van boeketten en bloemstukken

Lesbrief 4 Maken van boeketten en bloemstukken Lesbrief 4 Maken van boeketten en bloemstukken LESBRIEF 4 MAKEN VAN BOEKETTEN EN BLOEMSTUKKEN Niveau II 1 Maken van boeketten en bloemstukken. Het maken van boeketten en bloemstukken is een dagelijks terugkerende

Nadere informatie

Uw Totaalleverancier. Leginstructie CITYGRASS. Benodigdheden stanleymes. Ondergrond 1) Verwijder eerst het oude gras en egaliseer de zwarte grond.

Uw Totaalleverancier. Leginstructie CITYGRASS. Benodigdheden stanleymes. Ondergrond 1) Verwijder eerst het oude gras en egaliseer de zwarte grond. Leginstructie CITYGRASS Benodigdheden - stanleymes lijm lijmband lijmkam plastic handschoenen kunstgras geotextiel drukverdelend onderdoek Ondergrond 1) Verwijder eerst het oude gras en egaliseer de zwarte

Nadere informatie

Kaart 15 Bollen en knollen

Kaart 15 Bollen en knollen Kaart 15 Bollen en knollen Informatiekaart Werkblad Onderzoek: o Bollen en knollen o Narcissen op water Quiz: o http://natuur.ariena.com Voor de leerkracht: De kinderen leren de volgende begrippen: Bollenstreek

Nadere informatie

Plafond- en wandmonteur

Plafond- en wandmonteur Plafond- en wandmonteur Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over het gezond en veilig monteren van wanden en plafonds Informatie voor de werknemer Zwaar werk Wanden en plafonds

Nadere informatie

Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui.

Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui. KB2 Tijdsinvestering: 45 minuten Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui. 1. Inleiding Een mol eet per jaar wel 50 kg wormen. Dat is veel, maar als je bedenkt dat in je

Nadere informatie

Tablethouder Praktijkopdracht

Tablethouder Praktijkopdracht Tablethouder c n o C t p e In deze praktijkopdracht ga je een houder maken voor een tablet of ipad. Misschien voor je eigen tablet, of voor iemand die je kent. De houder maak je van hardhout. In overleg

Nadere informatie

Lespakket Zomerzon. Instructieblad groep 5 & 8. Inhoud pakket - Achtergrondinformatie. Lessuggesties:

Lespakket Zomerzon. Instructieblad groep 5 & 8. Inhoud pakket - Achtergrondinformatie. Lessuggesties: Lespakket Zomerzon Instructieblad groep 5 & 8 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie - Instructieblad groep 5 & 8 - Materialen van het pakket * Stuk karton * 4 potjes * Tuinkerszaden * Potgrond * 6 kievitsbonen

Nadere informatie

3. Het uitvoeren van opruimingswerkzaamheden

3. Het uitvoeren van opruimingswerkzaamheden 3. Het uitvoeren van opruimingswerkzaamheden 3.1 Inleiding In dit hoofdtuk leer je de opruimingswerkzaamheden in een tuin uit te voeren. Opruimingswerkzaamheden zijn werkzaamheden met als doel het object

Nadere informatie

Wat gebeurt er met de blaadjes die in de herfst van de bomen vallen? En wat doen onze tuiniers met dode of planten of afgesnoeide takken?

Wat gebeurt er met de blaadjes die in de herfst van de bomen vallen? En wat doen onze tuiniers met dode of planten of afgesnoeide takken? De bodem doorgrond Wat? Voor Leeftijd wie? Duur: Prijs: begeleid actief atelier Basisonderwijs 2 uur 90 per groep van max. 20 lln. Wat gebeurt er met de blaadjes die in de herfst van de bomen vallen? En

Nadere informatie

Meer en beter gras van Eigen land met onze nieuwe graslandverzorgingsmachine

Meer en beter gras van Eigen land met onze nieuwe graslandverzorgingsmachine Nieuwsbrief nr.1 maart 2015 Technieken en wetgeving veranderen continu. Middels de nieuwsbrief gaan we proberen u een aantal keer per jaar op de hoogte te houden van de actualiteiten en nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

De Tuin In Het Najaar

De Tuin In Het Najaar De Tuin In Het Najaar www.tuinvriend.nl Auteur Jan de With Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd of openbaar gemaakt worden. Zonder uitdrukkelijke toestemming van de

Nadere informatie

De teelt van zonnebloemen

De teelt van zonnebloemen De teelt van zonnebloemen De zonnebloem heeft als wetenschappelijke naam: Helianthus annuus. Deze naam komt van de Griekse woorden voor zon (helios) en bloem (anthos). De plant behoort tot de grote familie

Nadere informatie

Een mooie tuin draagt bij aan een fijne woonomgeving

Een mooie tuin draagt bij aan een fijne woonomgeving Een mooie tuin draagt bij aan een fijne woonomgeving Regels en richtlijnen tuinonderhoud 2 Plezierig wonen gaat verder dan een goed onderhouden woning. Woonplezier wordt voor een groot deel ook bepaald

Nadere informatie

Acanthuskusjes- zomer 2015

Acanthuskusjes- zomer 2015 Acanthuskusjes- zomer 2015 Een nieuwe trend zet door! Kies voor een Prairietuin! Schoorvoetend, maar toch, sinds de mooie promotietuin, die Tuinontwerp de Weieven in Zijtaart had bij Geert van Boxmeer

Nadere informatie

Aanleg tuinen. Johan Schuppert. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/44288

Aanleg tuinen. Johan Schuppert. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/44288 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Johan Schuppert 31 January 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/44288 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Grond of aarde weghalen door te graven. Graven is een gat in de grond maken. De plaats waar de grond wordt weggenomen.

Grond of aarde weghalen door te graven. Graven is een gat in de grond maken. De plaats waar de grond wordt weggenomen. Les 1 De bodemverontreiniging. afgraven Grond of aarde weghalen door te graven. Graven is een gat in de grond maken. De afgraving De plaats waar de grond wordt weggenomen. De bodemverontreiniging De grond

Nadere informatie

Metselaar. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig metselen. Informatie voor de werknemer

Metselaar. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig metselen. Informatie voor de werknemer Metselaar Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig metselen Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als metselaar buk, draai en sjouw je veel. Je zit nogal eens

Nadere informatie

4 verschillende kweekmethoden

4 verschillende kweekmethoden 4 verschillende kweekmethoden Kweken met turfpotjes Turfpotjes zijn gemaakt van een samengeperst mengsel van houtvezels, turf en kalkzandsteen (natuurlijke voedingsstoffen). Deze zijn biologisch afbreekbaar

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving plantenteelt open teelten CSPE KB

landbouw en natuurlijke omgeving plantenteelt open teelten CSPE KB Examen VMBO-KB 2015 gedurende 200 minuten landbouw en natuurlijke omgeving plantenteelt open teelten CSPE KB Het examen landbouw en natuurlijke omgeving CSPE KB bestaat uit twee deelexamens waarvan dit

Nadere informatie

Betonboorder. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig betonboren. Informatie voor de werknemer

Betonboorder. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig betonboren. Informatie voor de werknemer Betonboorder Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig betonboren Informatie voor de werknemer Zwaar werk Je zaagt en boort. Apparatuur draag je vaak met de hand

Nadere informatie

Voeg de vloerdelen samen en zorg dat de inkepingen goed aansluiten.

Voeg de vloerdelen samen en zorg dat de inkepingen goed aansluiten. Montage instructie Tunni Vloer en basis Voeg de vloerdelen samen en zorg dat de inkepingen goed aansluiten. Plaats de bodem op een stabiele plaats, nadat u de onderkant van de bodem met lijnolie behandeld

Nadere informatie

Straatmaker. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig straten. Informatie voor de werknemer

Straatmaker. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig straten. Informatie voor de werknemer Straatmaker Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig straten Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als straatmaker werk je vaak geknield, gebukt of zittend.

Nadere informatie

Gipsblokkensteller. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over het gezond en veilig stellen van gipsblokken

Gipsblokkensteller. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over het gezond en veilig stellen van gipsblokken Gipsblokkensteller Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over het gezond en veilig stellen van gipsblokken Informatie voor de werknemer Zwaar werk Gipsblokken stellen behoort tot

Nadere informatie

Een mooie tuin draagt bij aan een fijne woonomgeving

Een mooie tuin draagt bij aan een fijne woonomgeving Een mooie tuin draagt bij aan een fijne woonomgeving Regels en richtlijnen tuinonderhoud 2 Plezierig wonen gaat verder dan een goed onderhouden woning. Woonplezier wordt voor een groot deel ook bepaald

Nadere informatie

Hoofdstuk 51 Groenvoorzieningen. Wijziging Technische Bepalingen. Gewijzigde bepalingen zijn grijs gemarkeerd. Niet gemarkeerde bepalingen zijn nieuw

Hoofdstuk 51 Groenvoorzieningen. Wijziging Technische Bepalingen. Gewijzigde bepalingen zijn grijs gemarkeerd. Niet gemarkeerde bepalingen zijn nieuw TECHNISCHE BEPALINGEN Hoofdstuk 51 Groenvoorzieningen Wijziging Technische Bepalingen Gewijzigde bepalingen zijn grijs gemarkeerd Niet gemarkeerde bepalingen zijn nieuw Overzicht vervallen bepalingen toegevoegd

Nadere informatie

Onderzoeksopdracht. Bodem en grondstaal

Onderzoeksopdracht. Bodem en grondstaal Onderzoeksopdracht Bodem en grondstaal Gebruik grondboor 1. Duw en draai gelijktijdig, in wijzerzin, de schroefachtige punt (het boorlichaam) in de bodem. Deze schroef verzamelt en houdt de grond vast.

Nadere informatie

Tuinafscheiding maken

Tuinafscheiding maken Tuinafscheiding maken Klus wijzer Handige tips wanneer u zelf gaat klussen U heeft graag wat meer privacy in uw tuin; u wilt een fraaier hekwerk rondom; u vindt dat die gammele schutting nodig aan vervanging

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

werkkalender Gemaakt door Paul en Joep voor stichting Groeituinen in april 2014

werkkalender Gemaakt door Paul en Joep voor stichting Groeituinen in april 2014 werkkalender Gemaakt door Paul en Joep voor stichting Groeituinen in april 2014 1 e en 2 e week maart: Rode peper, pompoen, peterselie, basilicum, bloemkool en pastinaak: zaaien. 3 e en 4 e week maart:

Nadere informatie

Groenten onder glas 1. Op het land 2. Blad 1. Verbouwen (van groente) Iets laten groeien. Insect Een klein diertje met zes poten.

Groenten onder glas 1. Op het land 2. Blad 1. Verbouwen (van groente) Iets laten groeien. Insect Een klein diertje met zes poten. 5 Lastige woorden Blad Groenten onder glas Verbouwen (van groente) Iets laten groeien. Insect Een klein diertje met zes poten. Ziektekiem Een bacterie of virus waar je ziek van kunt worden. Stapelbed Bedden

Nadere informatie

Assistent bouwen, wonen en onderhoud

Assistent bouwen, wonen en onderhoud Techniek Assistent bouwen, wonen en onderhoud Deel 2 van 3 Voert werk uit Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Ruud Gardien Inhoudelijke redactie:

Nadere informatie

Ik en de maatschappij. Planten en dieren thuis

Ik en de maatschappij. Planten en dieren thuis Ik en de maatschappij Planten en dieren thuis Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Hanneke Molenaar Inhoudelijke redactie: Ina Berlet Eindredactie:

Nadere informatie

Experimenten KIT. werkboekje. Dokter in de wetenschap: Klas:

Experimenten KIT. werkboekje. Dokter in de wetenschap: Klas: Experimenten werkboekje KIT Dokter in de wetenschap: Klas: 1 Licht/zon Zonnebaden in het licht Zonlicht is heel belangrijk voor planten. Als een plant enkele dagen geen of onvoldoende licht krijgt, begint

Nadere informatie

Deze machine is ideaal voor het versnipperen van allerlei soorten groenhout en is geschikt voor hoveniers en particulieren.

Deze machine is ideaal voor het versnipperen van allerlei soorten groenhout en is geschikt voor hoveniers en particulieren. Houtversnipperaar Deze machine is ideaal voor het versnipperen van allerlei soorten groenhout en is geschikt voor hoveniers en particulieren. Versnipperprincipe: trommelhakselaar Maximale stamdoorsnede:

Nadere informatie

Correctievoorschrift VMBO-KB

Correctievoorschrift VMBO-KB Correctievoorschrift VMBO-KB 2012 landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSPE KB Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel

Nadere informatie

Papier recyclen. Inlage

Papier recyclen. Inlage Inlage A1 Papier maken Voor deze opdracht heb je de volgende materialen nodig: A - 1 Drielenzige loep B - 3 Bladen viltpapier C - 1 Reinigingsdoek D - 1 Zeef E - 1 Scheprand F - Stapel oude kranten G -

Nadere informatie

Aanleginstructies kunstgras

Aanleginstructies kunstgras Aanleginstructies kunstgras Aanbrengen ondergrond voor kunstgras: Verwijder het oude gras en egaliseer de grond. Breng vervolgens een zandbed aan van 5 cm met ophoogzand (straatzand). Géén metsel of schelpenzand

Nadere informatie

17. ALTERNATIEVEN VOOR MOESTUINEN IN VOLLE GROND

17. ALTERNATIEVEN VOOR MOESTUINEN IN VOLLE GROND 17. ALTERNATIEVEN VOOR MOESTUINEN IN VOLLE GROND Deze infofiche geeft een overzicht van een aantal alternatieve moestuinsystemen, niet in volle grond, maar op maat van kleine ruimten zoals een tuintje,

Nadere informatie

Tuinwijzer. Wat u moet weten over het onderhoud van uw tuin. Thuis in woondiensten

Tuinwijzer. Wat u moet weten over het onderhoud van uw tuin. Thuis in woondiensten U huurt een woning van Sité met een tuin. Als huurder houdt u uw tuin natuurlijk netjes bij. Want een goed onderhouden tuin is niet alleen prettig voor uzelf, maar ook voor de buurt. In deze Tuinwijzer

Nadere informatie

beukenhaag.nl BEUKENHAAG INFORMATIE GIDS HANDIGE GIDS! beukenhaag.nl NIEUW: PINNEN BIJ BEZORGING! NIEUW: PINNEN BIJ BEZORGING!

beukenhaag.nl BEUKENHAAG INFORMATIE GIDS HANDIGE GIDS! beukenhaag.nl NIEUW: PINNEN BIJ BEZORGING! NIEUW: PINNEN BIJ BEZORGING! GRATIS HANDIGE GIDS! beukenhaag.nl BEUKENHAAG INFORMATIE GIDS NIEUW: PINNEN BIJ BEZORGING! NIEUW: PINNEN BIJ BEZORGING! beukenhaag.nl In dit voorbeeld leggen we uit van welke afmetingen u uit kunt gaan

Nadere informatie

Kwaliteitshandboek. onderhoud openbare ruimte

Kwaliteitshandboek. onderhoud openbare ruimte Kwaliteitshandboek onderhoud openbare ruimte 2014 Voorwoord De openbare ruimte is een verzamelnaam voor plekken die we allemaal gebruiken. Bijvoorbeeld straten, parken, pleinen en voet- en fietspaden.

Nadere informatie

Groene Detailhandel. Bladverliezende heesters

Groene Detailhandel. Bladverliezende heesters Bladverliezende heesters Inleiding We vinden het in onze streek normaal dat heesters in het najaar hun bladeren afstoten. Planten die dat niet doen zijn in de meeste gevallen uitheems. Door het afstoten

Nadere informatie

Docentenhandleiding bij Krijg een les over afval en Attero

Docentenhandleiding bij Krijg een les over afval en Attero Docentenhandleiding bij Krijg een les over afval en Attero Wat is afval? Hoeveel is dat per dag? 538 / 365 dagen = 1,47 kilo per dag Hoeveel gooien we samen thuis elk jaar weg? 538 x 2,2 = 1183,6 per gezin

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving plantenteelt open teelten CSPE BB

landbouw en natuurlijke omgeving plantenteelt open teelten CSPE BB Examen VMBO-BB 2015 gedurende 225 minuten landbouw en natuurlijke omgeving plantenteelt open teelten CSPE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Bij dit examen hoort een digitaal bestand. Dit examen bestaat

Nadere informatie

BODEMBEWERKING BIJ SUIKERBIETEN WELKE KIEZEN?

BODEMBEWERKING BIJ SUIKERBIETEN WELKE KIEZEN? BODEMBEWERKING BIJ SUIKERBIETEN WELKE KIEZEN? Ronald Euben Wat vraagt de biet? 2 Bij de zaai Enkele (kleine) kluiten bovenaan (dichtslaan, erosie) Verkruimelde, aangedrukte laag (contact zaad bodem) Vaste,

Nadere informatie

BEUKENHAAG INFORMATIE GIDS

BEUKENHAAG INFORMATIE GIDS GRATIS HANDIGE GIDS! beukenhaag.nl BEUKENHAAG INFORMATIE GIDS NIEUW PINNEN BIJ BEZORGING! NIEUW: PINNEN BIJ BEZORGING! In dit voorbeeld leggen we uit van welke afmetingen u uit kunt gaan bij het graven

Nadere informatie

GROE(N)TEN VAN KAROLIEN

GROE(N)TEN VAN KAROLIEN GROE(N)TEN VAN KAROLIEN GROE(N)TEN VAN KAROLIEN Karolien Verbanck GROE(N)TEN VAN KAROLIEN voorwoord WAAROM SCHREEF IK EEN MOESTUINBOEK, zijn er niet al genoeg op de markt? Deze vraag zal ik vermoedelijk

Nadere informatie

Particulier Aandacht voor de natuur

Particulier Aandacht voor de natuur Particulier Aandacht voor de natuur Voorwoord Inhoudsopgave Een tuin is veel meer dan gras, heesters, bomen of een vijver. Het is uw leefomgeving. Een plek waar u zich optimaal thuis moet voelen en tot

Nadere informatie

Beplantingen Elzensingel Enkele rij, 3 stuks per meter. Minimale lengte 10 m. Planten bosplantsoen (60-100cm) 1 m 4,20

Beplantingen Elzensingel Enkele rij, 3 stuks per meter. Minimale lengte 10 m. Planten bosplantsoen (60-100cm) 1 m 4,20 Normbedragen Landschapselementen 201 Normbedragen voor herstel en aanleg De normbedragen zijn opgebouwd uit kosten voor arbeid inclusief kosten voor materialen. De bedragen zijn de werkelijke kosten. Afwijkingen

Nadere informatie

M I J N Z E L F B O U W A Q U A R I U M A C H T E R W A N D

M I J N Z E L F B O U W A Q U A R I U M A C H T E R W A N D 1 M I J N Z E L F B O U W A Q U A R I U M A C H T E R W A N D Na wat rondkijken op internet, en vragen stellen aan andere aquarianen ben ik toch zelf begonnen. Ik had er ook in div. winkels al veel gezien

Nadere informatie

Tuinonderhoud. samen wonen

Tuinonderhoud. samen wonen Tuinonderhoud Voor velen is de tuin een plek om van te genieten. De één haalt ontspanning uit het lezen van een boek in het voorjaarszonnetje, de ander geniet juist door actief bezig te zijn in de tuin.

Nadere informatie