CODE VAN GOED ONDERHOUD VOOR RIOLERINGEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "CODE VAN GOED ONDERHOUD VOOR RIOLERINGEN"

Transcriptie

1 CODE VAN GOED ONDERHOUD VOOR RIOLERINGEN

2 INHOUDSTABEL 1. Situering van de Code van Goed Onderhoud voor riolen Belgische normen NBN EN 752: Buitenriolering NBN EN 752-1: Algemeenheden en definities NBN EN 752-2: Prestatie-eisen NBN EN 752-3: Planning NBN EN 752-4: Hydraulisch ontwerp en beschouwingen aangaande omgeving NBN EN 752-5: Rehabilitatie NBN EN 752-6: Rioolgemalen NBN EN 752-7: Beheer Definities Algemeenheden Doelstellingen Operationeel beheer Inventarisatie Periodieke inspectie/controle Bediening van pompinstallaties Soorten bediening Signalisatie en interpretatie van storingen Logboek Registratie van gegevens Bepalen van start-en stoppeilen Correcties Richtlijnen voor het onderhoudsvriendelijk maken van bestaande pompstations Bouwkundige constructie Deksels Veiligheid Duurzaamheid Onderhoudsvriendelijkheid Bedrijfszekerheid Onderhoud Lokale herstelling Reiniging Reinigen van riooldeksels Reinigen van straatkolken Onderhoudsacties pompstations Ongediertebestrijding Data-vereisten Onderzoek operationele problemen en praktijkoplossingen Leidingen Overstorten Straatkolken Pompstations Bronnen van aanvullende informatie Bijlage 1: Berekening slibhoeveelheden... 35

3 1. Situering van de Code van Goed Onderhoud voor rioleringen. De code van goed onderhoud is tot stand gekomen omdat het tot nu toe in Vlaanderen ontbreekt aan een handleiding voor de goede beheerder van een rioolstelsel. Omdat er reeds een Belgische norm bestaat die handelt over het beheer van buitenriolering, is de norm gebruikt als leidraad en verder uitgewerkt in praktische uitvoerende regels. De norm geeft immers geen concrete uitvoeringsnormen voor wat als goed onderhoud kan beschouwd worden. De code van goed onderhoud kadert in het veel grotere geheel van een totaalplan van inventarisatie, visuele inspectie, onderhoud, beheer, herstelling, renovatie, vernieuwing enz De code geeft enerzijds een aantal acties aan die onontbeerlijk zijn voor een goed beheer en anderzijds geeft ze een aantal praktische tips, richtlijnen, aanbevelingen die een goed beheer mogelijk maken en optimaliseren. De acties die onontbeerlijk zijn voor een goed beheer worden uitgediept, gemotiveerd en geconcretiseerd in concreet te nemen acties. De praktische aanbevelingen geven nuttige tips en zetten de goede rioolbeheerder aan tot nadenken en tot concrete doelgerichte acties. De code zal tevens een handleiding zijn voor de locale preventieadviseur voor het opstellen van een risicoanalyserapport. De wet op het welzijn van 4 augustus 1996 en zijn uitvoeringsbesluiten stelt de risico-evaluatie centraal en zegt dat de werkgever moet onderzoeken aan welke risico s zijn werknemers zijn blootgesteld. Om te besluiten danken wij hierbij alle medewerkers van de werkgroep 7 van Vlario die deze realisatie mogelijk gemaakt hebben en die door hun ervaringen en know-how te verwoorden de code van goed onderhoud vorm hebben gegeven. De voorzitter en de secretaris André Dauw en Danny Verhulst Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/04-3 -

4 2. Belgische normen. 2.1 NBN EN 752: Buitenriolering. Europese norm die omgezet is in een geregistreerde Belgische norm. Deze norm bestaat uit 7 delen. Ze behelzen de functionele eisen van rioolstelsels buiten gebouwen die werken onder vrij verval. De norm bepaalt de essentiële eisen voor goede praktijk in verschillende ontwerpactiviteiten met betrekking tot planning, ontwerp en werking van drains en rioolstelsels. De norm bestaat in drie talen (Frans, Duits en Engels). De norm is vrij praktisch opgesteld en dus nuttig om als beheerder te hanteren. Veel van de teksten gelden wel specifiek voor het ontwerp, en zijn dus minder interessant, indien u enkel bij het beheer van het stelsel betrokken bent en niet bij het ontwerp. De voor de rioolbeheerder belangrijkste paragrafen worden hieronder aangeduid. 2.2 NBN EN 752-1: Algemeenheden en definities. Definities van termen die veel gebruikt worden bij buitenrioleringen. 2.3 NBN EN 752-2: Prestatie-eisen. In paragraaf 6 staan een aantal functionele en operationele eisen voor het ontwerp, waar de rioolbeheerder op kan letten. Dit zal het beheer van het stelsel vergemakkelijken. Paragraaf 7 en paragraaf 8 geven aan hoe het functioneren van het riool beoordeeld kan worden. Als de gewenste prestatie niet wordt bereikt, is een verbeteractie vereist, in overeenstemming met de toegekende prioriteit. 2.4 NBN EN 752-3: Planning. Dit deel handelt over de (lange termijn) planning bij het ontwerp van rioolstelsels. Paragraaf 7 heeft het specifiek over het toegelaten water in het stelsel. Paragraaf 8.6 is een belangrijke paragraaf aangaande zelfreinigend vermogen van de leiding. Paragraaf 8.8 spreekt over de eisen aangaande toegankelijkheid van de rioolbuizen en inspectieschouwen. Het is belangrijk dat de inspectieschouwen voldoende groot zijn zodat inspectie- en freesrobots goed kunnen worden ingezet. Paragraaf 8.13 bespreekt gasvorming in het stelsel. Paragraaf 9 behandelt de overstorten op oppervlaktewater. 2.5 NBN EN 752-4: hydraulisch ontwerp en beschouwingen aangaande omgeving. Dit deel behandelt de principes die moeten gevolgd worden voor het hydraulisch ontwerp en overschouwingen van de invloed op de omgeving van rioolbuizen die voornamelijk onder vrij verval werken. In paragraaf 3 staan een aanvullende lijst met definities. De volgende paragrafen gaan in op de eisen en ontwerpparameters voor het (hydraulisch) ontwerp. 2.6 NBN EN 752-5: sanering. Dit deel behandelt de principes en procedures voor de planning en het ontwerp van de rehabilitatie van bestaande rioolbuizen die noodzakelijk zijn om vooropgestelde prestatieniveaus te behalen. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/04-4 -

5 In paragraaf 3 staan een aanvullende lijst met definities. Paragraaf 5 geeft aan hoe bestaande buizen moeten beoordeeld worden om goede structurele en operationele condities en milieuhygiënische prestaties te verkrijgen en te behouden. Dit is een zeer interessante paragraaf voor rioolbeheerders, omdat het een aantal essentiële uitgangpunten aanhaalt: - Problemen in bestaande buizen zijn dikwijls samenhangend en verbeteringswerken zullen vaak een aantal problemen tegelijk moeten aanpakken - Onderzoek moet dus ook zoveel mogelijk voor volledige stelsels worden uitgevoerd - Gedetailleerd onderzoek moet zoveel mogelijk gegevens in beschouwing nemen (ouderdom, locatie, functie van systeem, ) Een typische procedure is uitgewerkt in het stroomdiagram op pagina 6 van de norm. Paragraaf 6 handelt over de initiële planning. Volgende punten komen in het eerste punt aan bod: bepaling van prestatie-eisen, beoordeling van huidige prestatieniveau, keuze van aanpak van diagnostische studie, stellen van prioriteiten. Paragraaf 7 geeft richtlijnen over de aanpak van een diagnostische studie. Dit omvat het verzamelen van historische informatie, het vervolledigen van de inventaris, het hydraulisch onderzoek (hydraulisch onderzoek, modellering en controle, beoordeling), onderzoek van omgeving (effluent, waterdichtheid, ontvangend oppervlaktewater en andere) en onderzoek naar structurele kenmerken (voorbereiding, het onderzoek zelf, de beoordeling). Als dit uitgevoerd is, zal de rioolbeheerder voldoende gegevens hebben om de knelpunten te bepalen en hieruit een actieplan op te stellen. Paragraaf 8 geeft aan hoe geïntegreerde oplossingen kunnen worden uitgewerkt. Eerst wordt de oplossing geïdentificeerd: hydraulisch, milieutechnisch of structureel (stabiliteit). Op pagina 13 staat een algoritme dat kan gebruikt worden om de structurele oplossingen uit te werken. Dit leidt tot vervanging, reparatie of renovatie. Vervolgens worden de mogelijke oplossingen beoordeeld, zodat de optimale oplossing kan worden gekozen. Dit gebeurt aan de hand van volgende criteria: fasering van het werk, recyclage van materialen, sociale verstoring, toekomstig onderhoud, economische overwegingen, totale kost. Nadat de beste oplossing is gekomen, zal deze moeten uitgewerkt. Dit wordt besproken in paragraaf 9. Tot slot worden in paragraaf 10 een aantal veiligheidsoverwegingen aangehaald. 2.7 NBN EN 752-6: Rioolgemalen. Deze norm behandelt principes van planning en ontwerp van pompinstallaties, voor stelsels die onder vrij verval werken. Paragraaf 2 en 3 geven respectievelijk toepasbare Europese normen en definities. Paragraaf 6 handelt over de planning. De volgende paragraaf geeft richtlijnen voor het ontwerp. Deze paragraaf is ingedeeld in intern ontwerp, natte delen, externe lay-out, impact op omgeving, structureel ontwerp en onderhoudspunten. In het laatste puntje van paragraaf 7 (7.6) wordt ingegaan op de gegevens die vanuit het ontwerp moeten overdragen worden naar de beheerder. Paragraaf 8 handelt specifiek over leidingen onder druk. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/04-5 -

6 Paragraaf 9 gaat in op de componenten en de toestellen. Veel punten in deze paragrafen zijn interessant voor de rioolbeheerder, omdat ze specifiek handelen over de werking en het beheer van het pompstation. Indien de beheerder inspraak heeft bij de bouw van een nieuw gemaal, vindt hij/zij hier veel nuttige aandachtspunten. Paragraaf 10 bespreekt aspecten van gezondheid en veiligheid. Hier worden punten opgesomd die de beheerder zeker moet controleren. 2.8 NBN EN 752-7: Beheer. Dit is zonder twijfel voor een beheerder het belangrijkste deel. Het geeft de principes voor werking en onderhoud van drains en rioleringssystemen. Paragraaf 3 geeft een aantal bijkomende definities. In paragraaf 5 worden de doelstellingen (performantie volgens EN752-2), de werking (monitoren en regelen), het onderhoud (geplande taken en taken die voortkomen uit incidenten) en de vereisten voor effectieve werking en onderhoud besproken. Paragraaf 6 handelt over de planning. Het is opgesplitst in operationele planning en onderhoudsplanning. In het deel van de operationele planning wordt achtereenvolgens ingegaan op inspectie-routines, operationele procedures en noodplannen. In de volgende paragraaf wordt het onderhoudsplan omschreven. Er moet een onderhoudsstrategie uitgewerkt worden en er moeten onderhoudsfrequenties en monitoringseisen gedefinieerd worden. De onderhoudsstrategie kan gepland of reactief zijn, of een combinatie van beiden. Het gepland onderhoud bevat een programma dat problemen aanpakt die tijdens inspecties aan het licht zijn gekomen, waarbij de ernst van de gevolgen van een incident mee in rekening moeten worden genomen. Het crisis onderhoud is het antwoord op falingen en problemen op het moment dat ze optreden. Het is vooral van toepassing op systemen die kunnen functioneren met weinig of geen onderhoud. Er wordt ook geëist dat de effectiviteit van het onderhoud beoordeeld wordt door de performantie van het rioolstelsel te vergelijken met de vereisten. Voor een goed beheer zijn goede gegevens nodig. Paragraaf 7 handelt over de data-vereisten. Data moeten worden verzameld voor beheersdoeleinden, voor rapportering aan allerlei instanties (bijvoorbeeld in het kader van de milieu-wetgeving) en om te voldoen aan statutaire eisen (bijvoorbeeld tekeningen onderhouden die de ligging van openbare stelsels aangeven). Er kan heel veel informatie worden verzameld, maar de kosten stijgen evenredig. Daarom is het nuttig eerst goed na te denken over welke informatie er wordt verzameld en hoe dit wordt opgeslagen. GIS systemen kunnen daarbij een zeer goed hulpmiddel zijn. Paragraaf 8 geeft aan hoe een rioolbeheerder onderzoek kan uitvoeren naar operationele problemen. Om dit op een economische manier te doen, moet de rioolbeheerder de oorzaken van het probleem begrijpen. Wat en hoe er onderzocht kan worden staat in deze paragraaf opgesomd. De volgende paragraaf gaat in op de praktijk. Alle onderdelen van het stelsel worden besproken: rioolstrengen (functionele problemen en structurele problemen), mangaten en inspectiekamers, overstorten, berg(bezink)ingstanks, afscheiders, zandvangers en zinkputten, pompen, sifons, ongedierte, aansluitingen op bestaande drains en rioleringsstrengen, strengen die buiten gebruik gesteld zijn. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/04-6 -

7 Paragraaf 10 geeft de eisen voor opleiding en training van het personeel. Paragraaf 11 gaat in op de veiligheidsaspecten voor personeel en publiek: verantwoordelijkheden, veiligheidsvoorschriften, opleiding en supervisie, verkeersmaatregelen, degelijk materieel en BMP s, noodplan, afstoppingen, graafwerkzaamheden, contact met gevaarlijke stoffen. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/04-7 -

8 3. Definities. artikel aantasting afvalwater afzetting Be- en ontluchter hoekverdraaiing inhangende rubbering knijpleiding oppervlaktewater overstort persleiding sifon Telemetrie TPUB wervelventiel wortelingroei definities vermindering van de dikte van de buiswand in de gebruiksfase als gevolg van (bio)chemische of mechanische processen water waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen, met uitzondering van niet-verontreinigd hemelwater aankoeking van slib, vet, kalk op de wanden een mechanisch constructieonderdeel gemonteerd op de persleiding voor het be- en/of ontluchten van de persleiding afwijking van de asrichting van een buis ten opzichte van de asrichting van de aanliggende buis rubberring die abnormaal zichtbaar is of waarvan een gedeelte in het doorstroomprofiel hangt een rioolleiding met kleine diameter voor het reduceren (afknijpen) van het doorvoerdebiet - het stilstaande of stromende zoet, brak of zout water dat permanent of op geregelde tijdstippen op natuurlijke of kunstmatige wijze een deel van het oppervlak inneemt en dat deel uitmaakt van een waterhuishoudkundig systeem; - het stilstaande water dat permanent of op geregelde tijdstippen op natuurlijke wijze een deel van het aardoppervlak inneemt, dat niet in verbinding staat met het waterhuishoudkundig systeem maar wordt gevoed door hemelwater op de rioolleiding gebouwde overloopconstructie, voorzien van een overstortdrempel, voor de afvoer van overtollig hemelwater uit de riolering een buisleiding waarin het water onder een verhoogde druk van meer dan 0,1 MPa wordt afgevoerd - gedeelte van een rioleringssysteem dat lager gelegen is dan het stroomafwaartse gedeelte, met de bedoeling een obstakel uit de weg te gaan, en bijgevolg altijd slechts werkt onder druk - een leiding of constructie met een in lengteprofiel plaatselijk verlaagde loop van op afstand besturen en beheren van data van een pompstation ter plaatse uitgeharde buis is een in een bestaande buis aangebrachte kous welke voorafgaandelijk met kunststofhars wordt geïmpregneerd en vervolgens in situ tot een dunwandige buis wordt uitgehard een debietbegrenzer als contructie-onderdeel ingebouwd in een inspectieput, overstort of dergelijke, voor het beperken van het doorvoerdebiet wortels van bomen of planten, die door voegen, scheuren of aansluitingen in het riool gegroeid zijn Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/04-8 -

9 4. Algemeenheden. 4.1 Doelstellingen. De doelstelling van een goed beheer is het behouden van de performantie van de leiding. Dit omvat onder andere: - het vermijden van blokkages en verstoppingen ; - het zorgen voor een permanente goede afvoer zodat de openbare hygiëne gegarandeerd blijft ; - het tenminste behalen van de vooropgestelde levensduur van het rioolstelsel of indien mogelijk van het verhogen er van ; - het beschermen van de grondwaterkwaliteit door het voortdurend bewaken van de waterdichtheid van het rioolstelsel ; - het beschermen van de kwaliteit van het oppervlaktewater ; - het terugdringen van overstromingen tot een aanvaardbare frequentie om overlast te beperken. Om deze doelstellingen te behalen moet een beheersplan opgemaakt worden, rond : - operationeel beheer : inventarisatie en inspectie ; - onderhoud : lokale herstelling, reiniging, 4.2 Operationeel Beheer Inventarisatie. Het is de bedoeling van de inventarisatie om alle data te finaliseren in een riooldatabank, hetzij in AquaGIS, hetzij door gebruik te maken van andere (GIS-)software waarvan het formaat uitwisselbaar is met Aqua GIS. Het is de bedoeling dat de riooldatabank een dynamisch instrument is dat permanent een geactualiseerd beeld geeft van het rioolstelsel in situ. Ze geeft op ieder moment een situatie "as-is". Dit is heel belangrijk : - om hydraulische berekeningen uit te voeren ; - als basis van een verantwoord en duurzaam beheer. De wijze waarop een toestandsclassificatie gebeurt na een visuele inspectie is vastgelegd in de norm NBN EN Periodieke inspectie/controle. Eén van de doelstellingen van een goed rioolbeheer is dat het rioolstelsel in een goede conditie gehouden wordt. De goede conditie is meetbaar door het uitvoeren van periodieke inspecties en periodieke controles. De presentatievorm van de toestand of de toestandsclassificatie is uitvoerig en éénduidig beschreven in de norm NBN EN Het komt er vooral op aan de periodiciteit van de periodieke inspecties en periodieke controles te definiëren. Om een goed beeld te krijgen van de toestand tijdens de visuele inspectie moeten de riolen, inspectieputten en andere constructies vooraf gereinigd worden en zullen ze tijdens de visuele inspectie zoveel mogelijk vrij zijn van rioolwater. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/04-9 -

10 De periodiciteit van de periodieke inspecties en periodieke controles wordt hierna uitgedrukt als p. Voor alle duidelijkheid: p = 0,1 per jaar wil zeggen een periodiciteit van één tiende per jaar of eens om de 10 jaar ; p = 0,5 per jaar wil zeggen ééns om de 2 jaar; p = 6 per jaar wil zeggen zes keer per jaar. Visuele inspectie voor mantoegankelijke riolen. Een riool wordt als mantoegankelijk gedefinieerd als de inwendige hoogte minstens 1,20 m bedraagt. De visuele inspectie is beschreven in het standaardbestek 250 versie 2.0 en volgende - hoofdstuk VII ptn en : De periodiciteit is: - in niet-waterwingebieden: p = 0,1/jaar. - in waterwingebieden: p = 0,2/jaar. Visuele inspectie voor niet-mantoegankelijke riolen. De visuele inspectie is beschreven in het standaardbestek 250 versie 2.0 en volgende - hoofdstuk VII ptn en De periodiciteit is: - in niet-waterwingebieden: p = 0,1/jaar. - in waterwingebieden: p = 0,2/jaar. Visuele inspectie van de inspectieputten. De visuele inspectie van de inspectieputten omvat: - het openen van de inspectieput; - de visuele inspectie van de algemene zichtbare toestand; - de visuele inspectie van het deksel en zijn kader; - het vaststellen of het deksel al dan niet rammelt of klikt; - de visuele inspectie van de wegbekleding rond de inspectieput; - het afdalen van de put is facultatief; - het weer sluiten van de inspectieput. De periodiciteit is: - voor inspectieputten in de rijweg of overrijdbaar door het verkeer: p = 0,5/jaar. - voor alle andere inspectieputten: p = 0,1/jaar. Periodieke controle van allerlei "afsluiters". Met "afsluiters" wordt bedoeld alle mogelijke afsluiters in algemene zin, zowel manueel als elektronisch bediend, die voorkomen in rioolstelsels. De controle omvat: - het nazicht van de werking: p = 2/jaar. - de visuele inspectie van de constructie: p = 1/jaar. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/

11 Periodieke controle van allerlei "kleppen". De controle omvat: - het nazicht van de werking: p = 4/jaar. - de visuele inspectie van de constructie: p = 1/jaar. Periodieke controle van debietbegrenzers (wervelventielen, knijpleidingen,.). De controle omvat: - het nazicht van de werking: p = 6/jaar. - de visuele inspectie van de constructie: p = 1/jaar. Periodieke controle van overstortconstructies. De controle omvat de visuele inspectie van de algemene toestand. De periodiciteit p = 4/jaar. Periodieke controle van sifons De controle omvat: - het nazicht van de werking: p = 2/jaar. - de visuele inspectie van de constructie: p = 0,2/jaar Bediening van pompinstallaties Soorten bediening. Een pompstation kan bediend worden op 2 manieren: a. een lokale bediening met de mogelijkheid op hetzij een automatische, hetzij een manuele werking; b. een bediening van op afstand; a. Lokale bediening. Een pompstation is voorzien van een schakelkast waarin de schakelapparatuur en de bediening zijn ondergebracht. Een keuzeschakelaar met 3 standen bepaalt of het pompstation automatisch of manueel of niet werkt. a.1. Automatische werking. De automatische werking is de regel voor een pompstation. De manuele werking en de niet-werking zijn de uitzonderingen en komen alleen voor bij onderhoudswerkzaamheden en bij calamiteiten. Het starten en stoppen van de pompen gebeurt door ofwel vlotterschakelaars ofwel een druksensor, die ingesteld worden op bepaalde niveaus. Een automatische beurtwissel zorgt ervoor dat de pompen afwisselend werken waardoor zij op een gelijkmatige manier verslijten. Een noodpeil doet beide (het overgrote deel van het pompstation heeft 2 pompen) pompen samen werken (hoogwateralarm). Om drooglopen van de pompen ten allen tijde te vermijden, worden alle pompen automatisch uitgeschakeld wanneer het waterpeil in de pompkelder tot onder een bepaald niveau (boven het pomphuis en gelijk voor alle pompen) daalt (laagwateralarm). a.2. Manuele werking. Enkel daartoe bevoegd personeel zet de keuzeschakelaar op manuele werking. Elke pomp is voorzien van een start- en stop drukknop. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/

12 Om veiligheidsredenen moet er over gewaakt worden dat bij manuele werking de operator de pomp volledig onder controle heeft. Bij manuele werking zal de pomp ook niet meer stoppen aan het ingestelde stoppeil maar wel verder blijven pompen tot het waterniveau soms tot onder het pomphuis daalt. Op dat moment verzamelt er zich lucht in het pomphuis waardoor een goede werking nog alleen kan mits de pomp eerst ontlucht wordt. b. Bediening van op afstand. In combinatie met de lokale bediening worden zeker de cruciale pompstations, en steeds meer en meer alle pompstations, bewaakt en bediend van op afstand door telemetrische systemen. Deze systemen hebben een intelligente besturings- en bewakingseenheid in de schakelkast zodat zij onafhankelijk kunnen functioneren. Dankzij een ingebouwd modem is elk pompstation verbonden met een centrale post en/of naar een sema-digit en/of naar een GSM. In een centrale post worden de alarmen van meerdere pompstations geregistreerd en intelligent beheerd. Dankzij deze registraties worden de storingen in grafieken en tijdsverloopfuncties verwerkt en kan de beheerder een storing reconstrueren en correctieve acties ondernemen. Vanuit deze centrale post kunnen ook de pompen manueel gestuurd worden, kunnen de start- en stopniveaus heringesteld worden enzovoort. Een registratie met melding naar sema-script / sema-digit / GSM geeft meteen de storing en zegt duidelijk over welke storing het bij welke pomp gaat. Een niet te verwaarlozen voordeel aan telemetrie is dat de beheerder van het pompstation de bewaking ervan kan uitbesteden aan gespecialiseerde bedrijven Signalisatie en interpretatie van storingen. De signalisatie is belangrijk en verduidelijkt aan de beheerder wat er gebeurt in het pompstation. Onder signalisatie wordt verstaan het geheel van allerlei tellers, meters en detecties. Al die gegevens geven een totaalbeeld van de werking en zijn een aanzet tot preventieve en acute acties. Urenteller per pomp: Het aantal draaiuren van de pompen zijn een maatstaf voor de goede werking van de automatisering, geven indicaties over o.a. mogelijke verstoppingen van de pompen, foute terugslagkleppen, het omgekeerd werken van één of meerdere overstorten en zijn ook een maatstaf voor slijtage. Impulsteller per pomp: De impulsen van de pompen geven een controle op het beurtwisselsysteem. De verhouding van het aantal draaiuren van een pomp ten opzichte van het aantal startimpulsen van die pomp geeft de gemiddelde duur van het in werking zijn van die pomp. Aan de hand van deze gemiddelde pomptijd kan er bij voorbeeld nagegaan worden of de pomp niet te vaak aan- en afslaat wat tot vroegtijdige slijtage kan leiden. Of met andere woorden : er kan dan nagegaan worden of de minimaal vereiste pomptijd gerespecteerd wordt. Bij droog weer moet de gemiddelde pomptijd nagenoeg constant blijven. Ampèremeter per pomp: De ampèremeter geeft een beeld van de werking van de pomp. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/

13 Een verhoogde stroom kan wijzen op bijvoorbeeld een ophoping van vuil tussen waaier en pomphuis. Een verlaagde stroom kan wijzen op bijvoorbeeld een verstopping in de waaier zelf. De normale nominale stroomwaarde van elke pomp zal in de schakelkast gevisualiseerd zijn door bvb. een vaste (rode) naald op de ampèremeter, of een streep, een lijn Thermisch alarm per pomp: Een thermisch alarm is een absolute beveiliging van de pompmotor bij overbelasting. Het is wenselijk dat er een dubbele beveiliging is nl. één in de motor en één in de schakelkast Logboek. Het logboek is de historiek van het pompstation. Het bevat een schriftelijke neerslag van elke interventie, nazicht, herstelling, controle, keuring, onderhoudsbeurt, depannage enz en vertelt aldus de levensloop van het pompstation. Het is als document van onschatbare waarde omdat het het communicatiemiddel bij uitstek is tussen alle actoren. Het bevat een bladzijde per week en geeft inlichtingen over tijdstippen, wie er was, waarvoor die er was, welke vaststellingen er gedaan werden en welke acties nog moeten volgen. Het logboek blijft altijd in de schakelkast. Een dubbel van het weekrapport wordt verwerkt bij de centrale beheerder van de pompstations Registratie van gegevens. Al de bovengenoemde metingen kunnen voor een deel manueel geregistreerd worden, maar worden beter automatisch opgeslagen in een intelligente eenheid. Van hieruit kunnen ze opgevraagd of doorgeseind worden Bepalen van start- en stoppeilen. De start- en stoppeilen van de pompen worden ingesteld door rekening te houden met een aantal parameters. Parameters zijn o.a.: - Het nuttige volume dat verpompt wordt tussen start- en stoppeil moet bepaald worden, rekening houdend met de eisen van de constructeur van de pomp. Een pomp heeft een minimale draaitijd nodig en kan niet voortdurend starten en stoppen kort na elkaar. - De nuttige inhoud / afmetingen van de pompkelder. - Het toevoerpeil bij de intrede in het pompstation. Het startpeil van de pomp die als eerste in werking treedt moet onder de laagst gelegen B.O.K. van de in het pompstation toekomende leidingen gelegen zijn. - Het minimale waterpeil (laagwateralarm) dat nodig is om te beletten dat er lucht onder de pompen komt is juist boven de bovenkant van het pomphuis of cf. de gegevens van de pompfabrikant - Peilen van gravitair aangesloten kelders en overstorten in de omgeving. Ze kunnen in het pompstation worden aangeduid door middel van een peilmerk of een kritisch merkteken. - enz Correcties. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/

14 Indien bij een zorgvuldig beheer van een bestaand pompstation blijkt dat de bestaande infrastructuur onvoldoende / onvolledig of zelfs foutief is, dan moeten de nodige correcties zo gauw mogelijk doorgevoerd worden opdat het beheer wel optimaal kan verlopen Richtlijnen voor het onderhoudsvriendelijk maken van bestaande pompstations. Het is bekend dat de nazorg van nogal wat bestaande pompstations niet evident is. Een aantal voor de hand liggende items als veiligheid, efficiëntie, risico's op ongevallen, betrouwbaarheid, bedrijfszekerheid, onderhoudsvriendelijkheid, moeten beter benaderd worden. Vooral de items bedrijfszekerheid en onderhoudsvriendelijkheid kunnen meestal verbeterd worden. Om een pompstation op een verantwoorde manier te beheren is het nuttig en nodig om de hiernavolgende aandachtspunten te toetsen aan de situatie in situ, waarna een optimalisatie van het pompstation kan doorgevoerd worden.. Omdat we er van uit gaan dat pompstations met droog opgestelde pompen veel minder problematisch zijn in de nazorg worden ze hierna niet besproken. Pompstations met een natte opstelling, dwz. met de klassieke dompelpompen, zijn des te problematischer en worden hierna uitgebreid besproken Bouwkundige constructie. 1) Pompstations voor rioolwaters zijn sowieso ingeplant op het laagste punt van een rioolbekken, dat meestal nog als een gemengd stelsel is aangelegd. De grote volumes rioolwater die er worden opgepompt bij regenweer zijn verdund tot sterk verdund afvalwater. We kunnen er echter van uit gaan dat er in de toekomst meer en meer hemelwater wordt afgekoppeld dwz. dat de concentratie van het afvalwater sterk zal toenemen. Daarom is het aan te raden om de wanden van de pompkelders, die meestal in beton of metselwerk zijn uitgevoerd, te beschermen tegen de agressie van het afvalwater en van accidentele lozingen. Bovendien is er het basisgegeven dat een pompstation zeer lang, - d.w.z. veel langer dan 50 jaar, - zal bestaan en zal moeten kunnen blijven bestaan. Als men dan ook ziet waar de pompputten soms zijn ingeplant, wat de kostprijs is van de bouwkundige constructie, en wat de niet te vermijden sociaal-economische kost is die de vernieuwbouw met zich meebrengt, dan mag men met zekerheid stellen dat men ook de bouwkundige constructie moet optimaliseren om ze goed te kunnen beheren. Een duurzame bescherming van de (beton)wanden is daarom ten zeerste aan te raden. 2) De vlakke, horizontale oppervlakte van de vloer in de natte pompkelder moet zo klein mogelijk zijn om bezinking in de pompkelder te beperken. De "dode hoeken" worden best weggewerkt met bijvoorbeeld hellingsbeton naar de pompen toe. Men kan ook de gehele vloer uitwerken in helling naar de pompen toe. Het gebruik van geprefabriceerde vormstukken is een alternatief Deksels. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/

15 Het is absoluut te vermijden om toegang te nemen tot de pompkelder via deksels die in de rijweg zijn ingeplant. Indien het toch zo is, dan zal er, als het technisch mogelijk is, een nieuwe toegang gemaakt worden buiten de rijweg. 1) De deksels die toegang geven tot de pompput moeten op een veilige manier en met normale mankracht te openen zijn door één persoon. Meervoudige dekselconstructies die niet alleen zwaar zijn, maar meestal ook niet scharnierend, zijn te vermijden. Elke keer dat meervoudige dekselconstructies in hun specifieke volgorde heen en weer geschoven worden, en er een en ander niet synchroon verloopt, bestaat het risico op ongevallen met in het beste geval heel wat materiële schade, maar ook met een serieuze kans op ernstige arbeidsongevallen. Dergelijke gecombineerde constructies worden, indien ze buiten de rijweg zijn ingeplant, zo gauw mogelijk vervangen door lichtere uitvoeringen die wel scharnierend zijn Veiligheid. 1) Om in een pompput de onderhoudswerkzaamheden veilig te doen verlopen is er altijd een verlichting aanwezig. De verlichting wordt gevoed met een maximale spanning van 24 Volt. 2) Om de onderhoudswerkzaamheden arbeidsvriendelijk te doen verlopen moet de natte pompkelder ook verlucht worden. Een absoluut minimum is dat er een natuurlijke verluchting is, waarbij er verse lucht in de natte pompkelder wordt ingebracht. De natuurlijke verluchting wordt verkregen door op minstens twee plaatsen een voldoende ruime verbinding te maken met de buitenatmosfeer. Als de natuurlijke verluchting niet uitvoerbaar is of onvoldoende rendeert dan moet er een geforceerde verluchting geplaatst worden. De nodige ventilatoren zorgen er dan voor dat het onderhoudspersoneel in verantwoorde omstandigheden kan werken. Omdat het afzuigen van "vieze lucht" enerzijds een onaanvaardbare overlast kan vormen voor de omgeving en anderzijds onaanvaardbaar lang kan duren vooraleer men een gewenst effect krijgt, is het veel beter om de ventilatoren gedurende de werkzaamheden verse buitenlucht te doen pompen in de pompkelder. Het is aan te raden een natuurlijke verluchting te combineren met een geforceerde verluchting. 3) Het ophalen van de pompen uit de natte pompkelder gebeurt bij voorkeur in één beweging d.w.z. zonder tussenhalte op de meestal aanwezige tussenvloer. Daarom is het aangewezen dat de deksels op maaiveldniveau zich ook juist boven de pompen bevinden. 4) De deksels boven de pompen, maar in de tussenvloer, moeten scharnierend opendraaien. Om veiligheidsredenen is het optimaal dat er ook een tweede scharnierend deksel aanwezig is juist onder het genoemde deksel. Dat tweede deksel is eigenlijk een rooster dat toelaat dat er visuele inspectie is van de pomp en de pompkelder. Alleen als de pomp moet opgehaald of teruggeplaatst worden, wordt het tweede "roosterdeksel" ook mee geopend. 5) De bovengrondse bedieningskast moet zo ingeplant zijn dat de operator die aan de besturing werkt zoveel mogelijk contact heeft met de collega in de pompput. Met contact wordt bedoeld het audio-visuele, d.w.z. ze kunnen elkaar verstaan en elkaar liefst ook zien. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/

16 6) De bovengrondse bedieningskast zal nooit met opengedraaide deuren kijken naar westelijke / zuidwestelijke richting. Omdat de overheersende winden uit die richting komen zal bij regenweer, de regen ongehinderd in de geopende kast geduwd worden door de wind. Werkzaamheden aan de schakelkast (ook depannages) kunnen alsdan niet gebeuren én om veiligheidsredenen én omdat de apparatuur beschadigd wordt. 7) De toegang tot de pompput gebeurt via een vaste ladder (of vaste/uitschuifbare treden) met aan het boveneinde een uitschuifbare ladderinstap Duurzaamheid. Omdat er in een pompstation een agressieve atmosfeer is, is de keuze van de materialen belangrijk. Staal en aluminium zijn absoluut te mijden in een pompstation. De voorkeur gaat uit naar inox A4, brons, koper, gietijzer, HDPE, PVC, PU, PP, PE, polyester, composieten, epoxy, gres, keramische materialen Onderhoudsvriendelijkheid. 1) De ophaalkettingen van de pompen en de kabelbevestigingen bevinden zich bij voorkeur in de openingen van de deksels in de tussenvloer. 2) Naast een goede verlichting en verluchting, moet er ook een waterleidingaftakpunt zijn in of onmiddellijk naast de pompput. Het water is o.a. nodig om opgehaalde pompen te kunnen afspuiten. 3) Op maaiveldniveau zal er een verharde oppervlakte zijn. Dit is nodig enerzijds om te dienen als werkvloer om aan een pomp te kunnen werken, en anderzijds om de onderhoudsfirma toe te laten met een kraanwagen. 4) De terugslagklep en de afsluiter op de persleiding van elke pomp wordt op een goed bereikbare plaats gemonteerd. Pas dan kunnen zij ter gelegenheid van een periodieke controle op hun goede werking gecontroleerd worden. De werkzaamheden kunnen ook des te comfortabeler worden uitgevoerd Bedrijfszekerheid. 1) In de ruimte van een pompkelder, ook deze boven de tussenvloer, worden er nooit schakelkasten, niet-luchtdichte verbindingsdozen, half-open contacten geplaatst. 2) Op het toevoerende riool moet er een afsluiter zijn. Het is absoluut nodig om in geval van pannes, calamiteiten, de rioolwatertoevoer te kunnen afsluiten om de pompkelder te kunnen leeg maken. Daarom ook moet de as van de afsluiter verlengd worden tot op maaiveldniveau. 3) Indien de pompen bestuurd worden met vlotters of niveauwippers, dan moeten die geplaatst of herplaatst worden buiten de beïnvloedingssfeer van het toestromende rioolwater en van de pompen. Desnoods worden ze in een mantelbuis geplaatst. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/

17 4) Omdat de bedrijfszekerheid cruciaal is, gebeurt de elektrische voeding bij voorkeur niet van de gewone laagspanningsnetvoeding maar wel van een directe voeding vanuit een hoogspanningscabine. Het gewone LS-net is te onderhevig aan defecten, onderbrekingen, allerlei storingen, zwerfstromen, enz. Een directe voeding vanuit een HS-cabine is heel wat duurder maar de hogere bedrijfszekerheid verantwoordt de meeruitgave die rap terugverdiend wordt door het vermijden van de schadeclaims van getroffen burgers bij overlast Onderhoud Lokale herstelling. Inleiding. De technische levensduur van een rioolstreng wordt in principe bepaald door het zwakste element in de streng. Het komt voor dat een rioolstreng qua afstroming, stabiliteit en waterdichtheid nog lang niet aan zijn einde is, terwijl er lokaal in de streng één of meerdere gebreken worden vastgesteld. Door deze gebreken te verhelpen kan het functioneren van de volledige streng weer voor langere tijd verzekerd worden. Een lokale herstelling houdt een beperkte toestandswijziging in, zodat enerzijds de lokale schade verholpen wordt, en dat anderzijds het oorspronkelijk functioneren van het systeem of rioolstreng hersteld wordt. Als zodanig wordt dit hier aanzien als onderhoud. Voorbeeld: Een betonnen riool is 5 jaar geleden aangelegd in een straat met bomen aan beide zijden van de weg. Een wortel van één van deze bomen is via een voeg in de streng gegroeid. Deze wortel hangt een heel stuk in het riool en doordat er zich papier en ander vuil aan vast heeft gehecht, vormt dit nu een obstakel in het vloeivlak, waarachter zich ook slib heeft verzameld. Het riool ligt boven de grondwaterstand. Er is dus geen probleem met de stabiliteit (buizen zijn relatief nieuw en niet aangetast). Er is eigenlijk ook geen probleem met de waterdichtheid. De buis ligt boven het grondwater en er zal dus geen water instromen door de opening die de ingedrongen wortel heeft gemaakt. Er zal bij normaal functioneren ook geen water uitstromen, aangezien de wortel bovenin de buis is ingedrongen en het riool in normale omstandigheden niet volledig gevuld is. Doordat het slib blijft staan, is er een duidelijk en terugkerend probleem met de waterafvoer. Als hier niets aan gedaan wordt, zal er steeds meer slib afgezet worden. Hierdoor zal de afvoercapaciteit verminderen en zal er op termijn water op straat kunnen blijven staan. Enkel reiniging zal het probleem slechts tijdelijk oplossen. Het is duidelijk dat door een lokale herstelling van deze voeg het oorspronkelijk functioneren van de gehele streng hersteld wordt. In eerste instantie zou men door het verwijderen van de wortelingroei het probleem kunnen verhelpen. Men dient er evenwel rekening mee te houden dat ook dit een tijdelijke oplossing is, omdat de wortel op termijn terug zal groeien. Daarom is het aan te raden ofwel de bomen te verwijderen, ofwel de voeg dicht te maken door middel van bijvoorbeeld een korte kous (TPUB). Een bijkomend voordeel van een korte kous is natuurlijk ook dat de waterdichtheid terug verzekerd is. Uit dit voorbeeld kunnen we leren dat door een relatief kleine ingreep de streng tijdelijk (enkel frezen) of definitief (frezen en korte kous) hersteld kan worden. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/

18 Keuze van lokale herstelling. Er zijn een groot aantal technieken voor lokale herstellingen ontwikkeld, waarbij iedere techniek zijn specifieke kenmerken en toepassinggebied heeft. Het is belangrijk om uit dit groot aanbod de techniek te kiezen die het best toepasbaar is voor het specifieke schadebeeld. Een goed en uitgebreid overzicht van renovatietechnieken is terug te vinden in de Vlaamse Rioolrenovatie Catalogus (VLARIO). Hierin staan zowel technieken voor renovatie van de volledige streng alsook technieken voor lokale herstellingen. De meest gebruikte technieken voor lokale herstellingen zijn onder te brengen in één van de volgende categorieën: - freeswerkzaamheden met behulp van freesrobot : o verwijderen van instekende inlaten, wortels, rubberen ringen of inhangend voegmateriaal, verwijderen van afzetting of obstakels ; - injectietechnieken : o lekkages ; o zandinloop ; o scheuren ; - korte kous : o lekkage ; o zandinloop ; o verplaatsingen (axiaal/radiaal) ; o hoekverdraaiingen ; o scheuren ; - manchet : o lekkage ; o zandinloop ; o scheuren. Toepasbaarheid van een lokale herstelling. Voor de toepasbaarheid van een lokale herstelling zullen een aantal randvoorwaarden mee in overweging genomen moeten worden. Bij freeswerkzaamheden: - Zijn beide putten van de streng bereikbaar? - Zijn de putten voldoende groot om de frees te plaatsen? Dient het riool (tijdelijk) afgestopt te worden? - Kan de frees geplaatst werken in deze diameter? - Zijn er in de streng tussen de put van waaruit gewerkt wordt en de plaats waar de lokale herstelling wordt uitgevoerd geen obstakels die de bereikbaarheid van de schade verhinderen? Bij plaatsen van korte kous of manchet: - Zijn de putten voldoende groot om de herstelling vanuit deze put uit te voeren? - Is de gekozen herstelling mogelijk voor deze diameter? - Zijn er in de streng tussen de put van waaruit gewerkt wordt en de plaats waar de lokale herstelling wordt uitgevoerd geen obstakels die de bereikbaarheid van de schade verhinderen? - Is er een speciale behandeling van de buis vereist voordat de herstelling kan worden uitgevoerd? Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/

19 Reiniging Reinigen van rioolstelsels. 1. Definitie. Het reinigen van rioolstelsels omvat het reinigen van riolen en van pompstations. Met riolen wordt hier bedoeld alle ingebuisde en/of ingekokerde leidingen die dienen voor het gravitair transport van afvalwater en/of hemelwater. Daaronder vallen alle gravitaire stelsels, zowel gemengd als gescheiden als alle andere stelsels, alle collectoren, alle duikers, met uitzondering van persleidingen. 2. Reinigen. Het reinigen van riolen en pompstations omvat : het verwijderen van alle slib, zand, vetten, afzettingen en alle andere bestanddelen die in riolen en pompstations aanwezig zijn ; het afvoeren van bovenvermelde materialen en bestanddelen naar hetzij een vergunde stortplaats hetzij een erkend verwerkingsbedrijf. Het verwijderen van uitgeharde mortel- en betonresten, van ingegroeide wortels en andere abnormale calamiteiten, vallen niet onder de normale reiniging. 3. Periodieke rioolreiniging als blijk van goed beheer. Het periodiek verwijderen van slib uit riolen heeft nogal wat voordelen : - het vermijden van wateroverlast. Als men niet tijdig het rioolslib ruimt dan is op ogenblikken dat er piekdebieten moeten afgevoerd worden de vrije sectie waarop het rioolstelsel berekend is maar voor een gedeelte beschikbaar. Als dan is de berekende theoretisch afvoercapaciteit niet aanwezig en kan er wateroverlast optreden die te vermijden was. - het verhogen van de levensduur van een riool. Als men er van uitgaat dat een riool een levensduur van 50 jaar moet halen (wat eigenlijk nog te weinig is!) dan heeft men er alle belang bij om de voornaamste agressor in het verouderingsproces zoveel mogelijk uit te schakelen. Wij hebben het hier in het bijzonder over BZA (biogene zwavelzuuraantasting). BZA gebeurt doordat vrijgekomen H 2 S (waterstofsulfide) zich omzet tot H 2 S0 4 (zwavelzuur), die genadeloos de buiswanden aanvalt. Als men weet dat een belangrijk deel van de H 2 S gevormd wordt in de aanwezige sliblaag, dan heeft men er alle belang bij om de sliblaag tijdig te verwijderen. De levensduur van aantastingsgevoelige buiswanden (zoals beton) kan er in belangrijke mate mee verhoogd worden. - het terugdringen van rioolgeuren. Omdat H 2 S voor een groot deel verantwoordelijk is voor de typische rioolgeuren die op bepaalde plaatsen storend zijn voor de omgeving, is het van belang dat de voedingsbodem tijdig verwijderd wordt. Concluderend kan men stellen dat het periodiek reinigen van riolen en pompstations een vorm van verantwoord beheer is van rioolstelsels. 4. Aanbevolen reinigingsfrequentie Riolen : aanbevolen reinigingsfrequentie. - Voor de eerste reinigingsbeurt is de reinigingsfrequentie eens om de 10 jaar of p = 0,1 jaar. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/

20 Er wordt een planning opgemaakt waaruit blijkt dat na 10 jaar alle rioolstrengen hun eerste reinigingsbeurt zullen gekregen hebben. - Voor de volgende reinigingsbeurten neemt men als standaardrichtlijn p = 0,1 jaar, alhoewel en kan van afgeweken worden. In functie van de vaststellingen tijdens de eerste reinigingsbeurt en in functie van andere handelingen van goed beheer kan blijken dat voor bepaalde strengen van de standaardrichtlijn mag afgeweken worden. De afwijking wordt verantwoord. De aanbevolen reinigingsfrequentie voor riolen is eens om de 10 jaar. De periodiciteit bedraagt: p: 0,1/jaar Pompstations. Omdat een pompstation het stroomafwaartse eindpunt is van een riool (sub)bekken, en de vloerbodem heel wat lager ligt, is er automatisch heel wat bezinking van slib en afzetting van allerlei materialen. Alleen al om de bedrijfszekerheid van een pompstation te garanderen moet de pompkelder jaarlijks gereinigd worden. De standaardperiodiciteit: p = 1/ jaar. In specifieke gevallen kan blijken dat de standaardperiodiciteit te hoog of zelfs te laag uitvalt. Mits een verantwoording kan worden afgeweken van de standaardperiodiciteit. 5. Materieel. Het materieel dat ingezet wordt voor het reinigen van riolen en pompstations, bestaat minstens uit een hogedrukunit en een vacuümunit. Ze kunnen samen of afzonderlijk worden aangedreven. Een hogedrukunit is een installatie die water onder hoge druk zet door middel van een hogedrukpomp. Een hogedrukslang vervoert het water naar het riool om er te reinigen. Een vacuümunit is een installatie die een slibtank onder vacuüm plaatst zodat het slib, zand, opgezogen worden Reinigen van riolen. De aanbevolen werkdruk van de hogedrukpomp bedraagt 120 à 150 bar aan de pomp. Bij 150 bar is er nog een waterdebiet van minstens 250 l/min. De aanbevolen capaciteit van een vacuümpomp bedraagt minstens 2000 m³ lucht/uur. De aanbevolen slibtank heeft een inhoud van minstens 15 m³ Reinigen van pompstations. De aanbevolen werkdruk van de hogedrukpomp bedraagt 100 bar aan de pomp bij een waterdebiet van 100 l/minuut. De aanbevolen capaciteit van de vacuümpomp bedraagt minstens 2000 m³ lucht/uur. 6. Slibhoeveelheidstabel.(bijlage 1) Om discussies te voorkomen i.v.m. de verwijderde hoeveelheid slib uit de riolen wordt een slibhoeveelheidstabel opgemaakt. Vooraleer de werken te starten, zal de aannemer in aanwezigheid van de leidende ambtenaar, op enkele plaatsen de slibdikte nameten en zal tegensprekelijk een slibhoeveelheidstabel worden opgemaakt. Zo kan men de werkelijk aanwezige hoeveelheid slib vergelijken met de geraamde hoeveelheid uit het lastenboek. Code van Goed Onderhoud voor Rioleringen 01/04/

OPZOEKINGSCENTRUM VOOR DE WEGENBOUW Inrichting erkend bij toepassing van de Besluitwet van 30 januari 1947

OPZOEKINGSCENTRUM VOOR DE WEGENBOUW Inrichting erkend bij toepassing van de Besluitwet van 30 januari 1947 OPZOEKINGSCENTRUM VOOR DE WEGENBOUW Inrichting erkend bij toepassing van de Besluitwet van 30 januari 1947 SCHADECLASSI ICATIE VAN RIOLERINGSNETTEN ir. P. Vervenne ir. A. Brüll OPZOEKINGSCENTRUM VOOR DE

Nadere informatie

de raad van de gemeente Gouda Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d.18 november 2014;

de raad van de gemeente Gouda Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d.18 november 2014; GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Gouda. Nr. 79256 31 december 2014 Aansluitverordening riolering Gouda 2015 de raad van de gemeente Gouda Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders

Nadere informatie

2. Wegwijs in de rioolrenovatie

2. Wegwijs in de rioolrenovatie 2. Wegwijs in de rioolrenovatie Waarom kiest u voor rioolrenovatie? Als men denkt aan rioolrenovatie, dan denkt men nogal eens meewarig aan goedkoop lap- en tapwerk in afwachting van het vernieuwen van

Nadere informatie

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP

MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP MINISTERIE VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP 10 MAART 1999. - Omzendbrief OW98/4 betreffende aanleg van riolen langs gewestwegen. - Deelname in de kosten door de administratie Wegen en Verkeer (AWV). - Trefwoorden

Nadere informatie

Grondwater in stedelijk gebied

Grondwater in stedelijk gebied Grondwater in stedelijk gebied Kruisbestuiving met de afdeling riolering 29 mei 2013 Jacqueline Flink Waterbalans Grondwateraanvulling uit neerslag??? Grondwateraanvulling GBKA (~ BGT) goede info over

Nadere informatie

3/20/2014. Rioolbeheerplan Turnhout. 0. Inhoud. 1. Situering -Doel -Aanpak

3/20/2014. Rioolbeheerplan Turnhout. 0. Inhoud. 1. Situering -Doel -Aanpak 0. Inhoud 1. Situering -Doel -Aanpak Toelichting 18/03/2014 Rioolbeheerplan Turnhout 2. Toepassing op rioolstelsel Turnhout - Kengetallen gemeentelijk stelsel - Strategische zones - Risico - Actielijsten

Nadere informatie

Riolering. Bedrijventerrein Legen Heirweg Gavere. Riolering sleufloze rioolrenovaties in Gavere

Riolering. Bedrijventerrein Legen Heirweg Gavere. Riolering sleufloze rioolrenovaties in Gavere Riolering Bedrijventerrein Legen Heirweg Gavere 1 informatievergadering 1. Project 2. Sleufloze rioolrenovaties 3. Deelopdrachten 4. Algemene aanpak & hinder 5. Planning 6. Contactgegevens 2 project Werken

Nadere informatie

Aansluitverordening van de riolering in de gemeente Krimpen aan den IJssel

Aansluitverordening van de riolering in de gemeente Krimpen aan den IJssel Aansluitverordening van de riolering in de gemeente Krimpen aan den IJssel De raad van de gemeente Krimpen aan den IJssel, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van [datum];

Nadere informatie

Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland. planperiode 2013 t/m 2017

Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland. planperiode 2013 t/m 2017 Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland planperiode 2013 t/m 2017 13 maart 2012 1.1 Inleiding De gemeente is wettelijk verplicht een Gemeentelijk Rioleringsplan (hierna te noemen: GRP) op te

Nadere informatie

Het WC². Riolering in de niet zo verre toekomst. Marije Stronks

Het WC². Riolering in de niet zo verre toekomst. Marije Stronks Het WC² Riolering in de niet zo verre toekomst Marije Stronks Ergens in Nederland in de niet zo verre toekomst in een Water Controle Centre (WC² ) verschijnt een venster voor één van de dienstdoende tacerators

Nadere informatie

Het besluit treedt in werking op 1 februari 2005.

Het besluit treedt in werking op 1 februari 2005. besluit van de Vlaamse regering van 1 oktober 2004 houdende vaststelling van een gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwaterputten, infiltratie-voorzieningen, buffervoorzieningen en gescheiden

Nadere informatie

AANPASSINGEN / TOEVOEGINGEN VOOR HANDBOEK HOGE DRUK 7 E DRUK, JULI 2008

AANPASSINGEN / TOEVOEGINGEN VOOR HANDBOEK HOGE DRUK 7 E DRUK, JULI 2008 Algemeen In het gehele handboek is het woord spuitkop vervangen door nozzle of is verwijderd. De definitie van een nozzle is aangepast. Zie hiervoor onderstaande aanpassingen. Een opsomming van de pagina

Nadere informatie

Formulier voor het bekomen van een premie voor de aanleg van een individuele zuiveringsinstallatie

Formulier voor het bekomen van een premie voor de aanleg van een individuele zuiveringsinstallatie Deel 1. Inlichtingen te verstrekken door de particulier 1. Administratieve gegevens Naam aanvrager:... Adres aanvrager:... Adres installatie (enkel indien verschillend van adres aanvrager):... Nummer financiële

Nadere informatie

FICHE 2 TERUGSLAGKLEPPEN EN OVERLATEN

FICHE 2 TERUGSLAGKLEPPEN EN OVERLATEN ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FICHE 2 TERUGSLAGKLEPPEN EN OVERLATEN //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

Dompelpomp KTP 300. Voor schoonwater en afvalwater

Dompelpomp KTP 300. Voor schoonwater en afvalwater HANDLEIDING VOOR INBOUW, BEDIENING EN ONDERHOUD Dompelpomp KTP 300 Voor schoonwater en afvalwater Wijzigingsstand: 01/1992-HG Nummer: 010-688 (Technische wijzigingen voorbehouden) Dompelpomp KTP 300 Gebruiksterreinen

Nadere informatie

Standaard installatie van een BioKube

Standaard installatie van een BioKube Standaard installatie van een BioKube Inhoudsopgave BioKube systeem 5 10 IE (Venus en Pluto)... 2 BioKube systeem 15 -- 20 25 30 IE (Mars)... 4 BioKubesysteem voor meerdere woningen (10 30 IE)... 6 Elektrische

Nadere informatie

Speciale frequentieregelaar voor afvalwater. Emotron FlowDrive

Speciale frequentieregelaar voor afvalwater. Emotron FlowDrive Speciale frequentieregelaar voor afvalwater Emotron FlowDrive Energiebesparing tot 30% Het hart van Emotron FlowDrive is de automatische niveauregeling van het reservoir Emotron FlowDrive is bedoeld voor

Nadere informatie

Controle van de voorwaarden uit de verordening hemelwater bij een aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning of een melding

Controle van de voorwaarden uit de verordening hemelwater bij een aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning of een melding Controle van de voorwaarden uit de verordening hemelwater bij een aanvraag voor een stedenbouwkundige vergunning of een melding RO-01-131028 Waarvoor dient dit formulier? Met dit formulier kunt u nagaan

Nadere informatie

1. Gebruik maken van het bestaande drukriool, maar een buffer aanleggen op het park, zodat het rioolwater in de nachtelijke uren wordt afgevoerd.

1. Gebruik maken van het bestaande drukriool, maar een buffer aanleggen op het park, zodat het rioolwater in de nachtelijke uren wordt afgevoerd. Gemaal Resort Grotelse Heide Opdrachtgever Contactpersonen : Project Aandrijving : Dhr. C. Kalb Betreft : Advies gemaal recreatiepark Grotelse Heide Datum : 04-10-2013 Mede opgesteld door : Dhr. M.H.P.

Nadere informatie

NEN-EN 1610 Buitenriolering - Aanleg en beproeving van leidingsystemen

NEN-EN 1610 Buitenriolering - Aanleg en beproeving van leidingsystemen OVERZICHT RELEVANTE NEN-NORMEN RIOLERING Ontwerp/Rioolsystemen ENV 1046 Kunststofleiding- en mantelbuissystemen - Systemen buitenshuis voor het transport van water of afvalwater - Praktijkrichtlijnen voor

Nadere informatie

Presentatie Wateroverlast. AOC Oost Almelo

Presentatie Wateroverlast. AOC Oost Almelo Presentatie Wateroverlast AOC Oost Almelo Inhoud - Intro wateroverlast - Afbeeldingen wateroverlast - Opdracht 1 Oorzaken wateroverlast - Oorzaken wateroverlast - Mogelijk oorzaken - Opdracht 2 Oplossingen

Nadere informatie

ECO MAX vetafscheider

ECO MAX vetafscheider 1. Algemeen Dierlijke en plantaardige vetten en oliën moeten worden afgescheiden, omdat ze zich in koude, gestolde toestand aan de buiswanden vastzetten. Daardoor houden ze ook andere stoffen vast en veroorzaken

Nadere informatie

Aanvraag rioolaansluiting

Aanvraag rioolaansluiting Aanvraag rioolaansluiting 1. Gegevens van de aanvrager Naam en voorletters: Adres: Postcode: Telefoonnummer: Woonplaats: Faxnummer: E-mailadres: 2. Plaats van aansluiting Adres: Kadastraal bekend gemeente:

Nadere informatie

Rioolnotitie Bouw en woonrijpmaken Woningbouwlocatie Brinkersweide te Rhenen

Rioolnotitie Bouw en woonrijpmaken Woningbouwlocatie Brinkersweide te Rhenen Rioolnotitie Rioolnotitie Kenmerk : RL14IV673 Datum : 10 augustus 2015 Versie : Definitief Auteur : A. van der Stelt Controle : F. Hazen 2 Rioolnotitie Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 3 1. Uitgangspunten...

Nadere informatie

Rioolverordening Buitenriolering Leiden 2015 vastgesteld

Rioolverordening Buitenriolering Leiden 2015 vastgesteld GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Leiden. Nr. 48852 4 juni 2015 Rioolverordening Buitenriolering Leiden 2015 vastgesteld Op 28 mei 2015 heeft de gemeenteraad de Rioolverordening Buitenriolering

Nadere informatie

Algemeen reglement rioolaansluitingen IWVA

Algemeen reglement rioolaansluitingen IWVA Algemeen reglement rioolaansluitingen IWVA (versie 13.03.2006) ALVERINGEM, DE PANNE en NIEUWPOORT Algemeen reglement rioolaansluitingen IWVA - (versie 13.03.2006) p. 1/8 INHOUDSOPGAVE 1. Toepassingsgebied

Nadere informatie

Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven

Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven Project : Rioleringsplan Tivolikerk te Eindhoven Projectnummer : NC8110503 Versie : definitief Datum : 15 juli 2008 Aanleiding Het terrein van de Tivolikerk en het naastgelegen Zusterhuis aan de Heezerweg

Nadere informatie

AWADOCK NEW GENERATION

AWADOCK NEW GENERATION oplossingen voor zadelstukken Awadock INHOUD pagina Principes: Doorboren - Schroeven - Afdichten...123 Presentatie....124 Een kogelgewricht voor meer flexibiliteit...125 Werkingsprincipe....126 Awadock

Nadere informatie

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau

Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat. Afkoppelingswerken op perceelsniveau Info-avond Riolerings- en wegeniswerken DOM-270/11/216-Z Borstekouterstraat - Fonteinstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wat is scheiden en afkoppelen? Waarom scheiden?

Nadere informatie

Handleiding aansluiten en in gebruik nemen zelfaanzuigende SHE pompen

Handleiding aansluiten en in gebruik nemen zelfaanzuigende SHE pompen Handleiding aansluiten en in gebruik nemen zelfaanzuigende SHE pompen Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Uitvoering 3 Installatie 3 Vullen 5 Starten ( eerste keer) 5 Starten ( normaal gebruik) 5

Nadere informatie

Veilig afdalen. in kelders, putten, schachten en collectoren

Veilig afdalen. in kelders, putten, schachten en collectoren Veilig afdalen in kelders, putten, schachten en collectoren Procedure veilig afdalen in rioolinfrastructuur Aquafin werd opgericht in 1990 en zuivert in opdracht van het Vlaamse gewest het afvalwater dat

Nadere informatie

Inspectieputten. Inspectieputten en de kennis van specialisten. www.dyka.com

Inspectieputten. Inspectieputten en de kennis van specialisten. www.dyka.com Inspectieputten Inspectieputten en de kennis van specialisten www.dyka.com Openbare riolering bestaat al sinds de Romeinen. Maar het relatief eenvoudige ondergrondse riool van toen is nu een complex systeem

Nadere informatie

Een kwaliteitsbeheersysteem. voor verbetering van binnenmilieu en energiegebruik bij renovatie van sociale meergezinswoningen

Een kwaliteitsbeheersysteem. voor verbetering van binnenmilieu en energiegebruik bij renovatie van sociale meergezinswoningen Een kwaliteitsbeheersysteem voor verbetering van binnenmilieu en energiegebruik bij renovatie van sociale meergezinswoningen 1 Renovatie van meergezinswoningen met behulp van het kwaliteitsbeheersysteem

Nadere informatie

Aanvraag rioolvergunning

Aanvraag rioolvergunning Aanvraag rioolvergunning Persoonlijke gegevens Vul hier uw persoonlijke gegevens in. De aanvrager moet de eigenaar zijn Voorletters Tussenvoegsels Naam Straatnaam en huisnummer Postcode Woonplaats Telefoonnummer

Nadere informatie

Technische Fiche Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket

Technische Fiche Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket Technische Fiche Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket 1. Het Reni ADVANCED KUNSTSTOF pakket Wilt u hemelwater voornamelijk in uw woning gebruiken (vb. voor het spoelen van de toiletten, de wasmachine ) en wilt

Nadere informatie

WETTELIJK KADER BELGIË ONDERHOUD VAN NOODVERLICHTING

WETTELIJK KADER BELGIË ONDERHOUD VAN NOODVERLICHTING WETTELIJK KADER BELGIË WHITE PAPER SAMENVATTING De Belgische wetten en normen die de inspectie en het onderhoud van noodverlichting beschrijven, zijn duidelijk: de beheerder van het gebouw is verantwoordelijk

Nadere informatie

Informatie Aanleg & Beheer Riolering

Informatie Aanleg & Beheer Riolering Informatie Aanleg & Beheer Riolering Afdeling Buitenruimte Januari 2013 Inhoudsopgave Bladzijde 1 1. Inleiding Bladzijde 2 2. Begripsbepalingen Bladzijde 2-4 3. Onderhoud en beheer Bladzijde 5-6 4. Ontluchting

Nadere informatie

MONOFIX De perfecte buisaansluiting voor inspectieputten op een gefixeerde plaats

MONOFIX De perfecte buisaansluiting voor inspectieputten op een gefixeerde plaats MONOFIX De perfecte buisaansluiting voor inspectieputten op een gefixeerde plaats Precies passende montage van geprefabriceerde putten met bestaande buizen Innovatief buizensysteem in twee varianten Flexibele

Nadere informatie

Inbedrijfstelling van de installatie

Inbedrijfstelling van de installatie Inbedrijfstelling van de installatie excellence in hot water INHOUD. Zonnecircuit.............................. 2. Inbedrijfstelling............................. 3 3. Oplossen van eventuele pannes..............

Nadere informatie

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Deel 2: Afwateringssysteem

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Deel 2: Afwateringssysteem Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen Deel 2: Afwateringssysteem De Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen

Nadere informatie

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Ingeborg Barrez

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Ingeborg Barrez Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen Ingeborg Barrez Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen Opmaak

Nadere informatie

Forfaitaire verbruiken. Regels voor een elektriciteitsafname zonder meting

Forfaitaire verbruiken. Regels voor een elektriciteitsafname zonder meting C3/2 Forfaitaire verbruiken Regels voor een elektriciteitsafname zonder meting C3/2 Versie 2009.04 1/6 1. Algemeenheden en toepassingsdomein Dit document stelt de regels vast inzake de elektriciteitsafname

Nadere informatie

uw partner voor industriële reiniging, ruimingswerken en ontstoppen altijd en overal onderweg om u te helpen

uw partner voor industriële reiniging, ruimingswerken en ontstoppen altijd en overal onderweg om u te helpen uw partner voor industriële reiniging, ruimingswerken en ontstoppen altijd en overal onderweg om u te helpen Longin! Reinigingswerk en afvalstoffenmanagement, daar komt heel wat bij kijken. U moet erover

Nadere informatie

de dynamiek van water vuil- en rioolwaterinstallaties

de dynamiek van water vuil- en rioolwaterinstallaties de dynamiek van water vuil- en rioolwaterinstallaties 2 compleet betrouwbaar Efficiënte afvoer van afvalwater is net zo belangrijk als de aanvoer van schoon drinkwater. Duijvelaar Pompen heeft al meer

Nadere informatie

KESSEL-opvoerinstallatie Minilift voor afvalwater vrij van faecaliën voor boven- of ondergrondse installatie

KESSEL-opvoerinstallatie Minilift voor afvalwater vrij van faecaliën voor boven- of ondergrondse installatie HANDLEIDING VOOR INBOUW, BEDIENING EN ONDERHOUD KESSEL-opvoerinstallatie Minilift voor afvalwater vrij van faecaliën voor boven- of ondergrondse installatie Bestelnr. 28560 / 28570 Voordelen van het product

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Riolering. Versie 7 mei 2015

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Riolering. Versie 7 mei 2015 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Riolering 1. Scope/afbakening Onder de productgroep Riolering valt het geheel aan werken, diensten of leveringen gericht op de inzameling

Nadere informatie

AFVALWATER FEKA GL 500-650 FEKA GL 750-1000 - 1200 VOOR VERPOMPEN VAN AFVALWATER VOOR VERPOMPEN VAN AFVALWATER DOMPELPOMPEN DOMPELPOMPEN

AFVALWATER FEKA GL 500-650 FEKA GL 750-1000 - 1200 VOOR VERPOMPEN VAN AFVALWATER VOOR VERPOMPEN VAN AFVALWATER DOMPELPOMPEN DOMPELPOMPEN FEKA GL 500-650 VOOR VERPOMPEN VAN AFVALWATER Dompelpomp met half open Vortex waaier geschikt voor het verpompen van vervuild afvalwater met vrije doorgang voor vaste bestanddelen tot een max.doorsnede

Nadere informatie

Voor de volledigheid vermelden we nog twee oplossingen die in deze fiche niet aan bod komen.

Voor de volledigheid vermelden we nog twee oplossingen die in deze fiche niet aan bod komen. ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FICHE 5 - POMPPUTTEN EN BUFFERPUTTEN //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

AANDACHTSPUNTEN VOOR ARCHITECTEN, BOUWERS en VERBOUWERS

AANDACHTSPUNTEN VOOR ARCHITECTEN, BOUWERS en VERBOUWERS AANDACHTSPUNTEN VOOR ARCHITECTEN, BOUWERS en VERBOUWERS HEMELWATERBUFFERING en -RECUPERATIE Net zoals in andere Vlaams-Brabantse gemeenten gelden ook in Opwijk de bepalingen van de provinciale stedenbouwkundige

Nadere informatie

Gemaal van de toekomst

Gemaal van de toekomst Gemaal van de toekomst Onderzoek besparingspotentieel bij niet gelijktijdig leegpompen rioolstelsels Van S.P.A. Duinmeijer Datum 30 augustus 2013 Opdrachtgever Ingenieursbureau Gemeente Rotterdam Contactpersoon

Nadere informatie

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO INHOUDSOPGAVE - AANLEIDING - HUIDIGE SITUATIE - GEVOLGEN RIOOLOVERSTORT - OVERSTORTREDUCTIE - BERGING EN BEZINKING OVERTOLLIG RIOOLWATER - WERKING BBB - WERKING (schematisch)

Nadere informatie

PRAKTISCHE FICHE / DE VOORBEREIDING Beschikbaar op www.legrand.be

PRAKTISCHE FICHE / DE VOORBEREIDING Beschikbaar op www.legrand.be Het A.R.E.I. en verlichtingskringen De verlichting in uw woning is het belangrijkste onderdeel van uw elektrische installatie n De kringen Een verlichtingskring wordt bekabeld met draden van 1,5 mm 2 en

Nadere informatie

De kunst van het alledaagse. IT-buizen

De kunst van het alledaagse. IT-buizen De kunst van het alledaagse IT-buizen De Kijlstra IT-buis: de complete oplossing tegen bodemverdroging. Op veel plaatsen in ons land worden hemel en aarde gescheiden door een verhard oppervlak. Bebouwing

Nadere informatie

Controleberekening riolering (DEFINITIEF)

Controleberekening riolering (DEFINITIEF) Titel: Omschrijving: Projectnr: Rapportnr: Datum: Controleberekening riolering (DEFINITIEF) Boschkens-west Goirle 09JV10090 09-10486-JV 08-12-09 RAPPORT Grotestraat 143 5141 JP Waalwijk tel: 0416-560381

Nadere informatie

Timing. Vermoedelijke einde der werken Lente 2016. Afhankelijk van het weer, uitvoeringsproblemen, Enkel richtdata!

Timing. Vermoedelijke einde der werken Lente 2016. Afhankelijk van het weer, uitvoeringsproblemen, Enkel richtdata! Timing Start werken Voorbereidende werken: 26 januari (= weg afgesloten) Nutsmaatschappijen: 2 februari Aannemer wegenis: 16 maart Duur werkzaamheden wegenis 150 werkdagen Vermoedelijke einde der werken

Nadere informatie

stad brugge woondienst

stad brugge woondienst stad brugge woondienst GEMEENTELIJK REGLEMENT VOOR HET VERLENEN VAN EEN PREMIE VOOR HET AFKOPPELEN VAN DE HEMELWATERAFVOER VAN HET GEMEENTELIJK RIOLERINGSNET EN HET GEBRUIK VAN HEMELWATER BIJ BESTAANDE

Nadere informatie

INSTALLATIES 12 ONAFHANKELIJKHEID VAN EEN ELEKTRISCHE INSTALLATIE TEN OVERSTAAN VAN ANDERE INSTALLATIES

INSTALLATIES 12 ONAFHANKELIJKHEID VAN EEN ELEKTRISCHE INSTALLATIE TEN OVERSTAAN VAN ANDERE INSTALLATIES 9 9.01 ELEKTRISCHE Nominale spanning Elektrische installaties moeten in al hun onderdelen onderworpen en uitgevoerd worden in functie van hun nominale spanning 9.02 Regels van goed vakmanschap gelijkvormigheid

Nadere informatie

Hooiland pomp, Handleiding

Hooiland pomp, Handleiding Hooiland pomp, Handleiding Versie Maart 2012 Bom Aqua B.V. tel 078 6150402/ 06 120 945 36 Oosteind 47 Email info@bom-aqua.nl 3356 AB website: www.bom-aqua.nl Papendrecht Capaciteiten Opvoerhoogte van 20-75

Nadere informatie

Handleiding. Zelf installatie

Handleiding. Zelf installatie Handleiding Zelf installatie Stroomvereisten spas met een Balboa GS of GL systeem > 2008 (met 3 fase aansluiting): 1x 220 volt 16 amp. C karakteristiek: (1x fase, 1x nul en aarde) (verwarming schakelt

Nadere informatie

Professionaliseren onderhoud IBA s

Professionaliseren onderhoud IBA s Professionaliseren onderhoud IBA s Theo Smit November 2012 Inleiding 2 Aquario watermanagement Aandeelhouders Wetterskip Fryslan (50%) en Vitens (50%) Serviceorganisatie 24/7, opgericht in 2001 De eerste

Nadere informatie

Bouwgebreken bij platte daken Denk na

Bouwgebreken bij platte daken Denk na Bouwgebreken voorkomen Denk toekomstgericht Bouwgebreken bij platte daken Denk na Wat ben ik binnen enkele jaren van plan? Zouden er installaties kunnen bijkomen?. Kies voor uitvoerders met kennis van

Nadere informatie

Handleiding rookgascondensor INHOUDSOPGAVE: WERKING. 1.1 Algemeen 1.2 Werking INSTALLATIE

Handleiding rookgascondensor INHOUDSOPGAVE: WERKING. 1.1 Algemeen 1.2 Werking INSTALLATIE Handleiding rookgascondensor INHOUDSOPGAVE: WERKING 1.1 Algemeen 1.2 Werking INSTALLATIE 2.1 Aflevering 2.2 Voorschriften 2.3 Opstelling 2.4 Montage beveiligingen 2.5 Montage rookgasafvoer 2.6 Montage

Nadere informatie

grundfos BETROUWBARE DOMPELBARE DRUKVERHOGINGSPOMPEN &SBA DOMPELBARE DRUKVERHOGINGSPOMPEN

grundfos BETROUWBARE DOMPELBARE DRUKVERHOGINGSPOMPEN &SBA DOMPELBARE DRUKVERHOGINGSPOMPEN grundfos BETROUWBARE DOMPELBARE DRUKVERHOGINGSPOMPEN SB &SBA DOMPELBARE DRUKVERHOGINGSPOMPEN GRUNDFOS POMP OPLOSSINGEN De Grundfos dompelbare pompoplossingen zijn beschikbaar in verschillende uitvoeringen,

Nadere informatie

Heftafels voor laadkaaien. eftafels. Flexibel gebruik. Voor alle voertuigtypes. Op alle hoogten. Uitzonderlijke stevigheid.

Heftafels voor laadkaaien. eftafels. Flexibel gebruik. Voor alle voertuigtypes. Op alle hoogten. Uitzonderlijke stevigheid. Heftafels voor laadkaaien eftafels Flexibel gebruik. Voor alle voertuigtypes. Op alle hoogten. Uitzonderlijke stevigheid. Heftafels voor laden en lossen. Soepel gebruik aangepast aan alle vracht- en bestelwagens.

Nadere informatie

Algemene hygiëne in de refter

Algemene hygiëne in de refter Algemene hygiëne in de refter hygiëne in de refters..docx: Versie: 01/09/2011 Pagina 1 van 6 REFTER: ALGEMENE MAATREGELEN Inleiding : De algemene regelgeving betreffende de hygiëne in een refter kan teruggevonden

Nadere informatie

ZEUS PYRO. Werking volgens onderdruk principe. Rendement 82-90% Geringe afmetingen. Ingebouwde veiligheidskoelspiraal

ZEUS PYRO. Werking volgens onderdruk principe. Rendement 82-90% Geringe afmetingen. Ingebouwde veiligheidskoelspiraal ZEUS PYRO Werking volgens onderdruk principe Rendement 82-90% Geringe afmetingen Ingebouwde veiligheidskoelspiraal Hoogwaardig keramisch vuurbeton LACFIRE 1800/20 SiC Aslade kan geledigd tijdens het verwarmingsbedrijf

Nadere informatie

Circulaire 2015 02 BRANDPREVENTIE

Circulaire 2015 02 BRANDPREVENTIE Brandpreventie op de arbeidsplaatsen PRINCIPE De nieuwe wetgeving betreffende de brandpreventie op de arbeidsplaatsen (KB van 28 maart 2014) legt duidelijk uit welke maatregelen de werkgevers moeten nemen

Nadere informatie

laatste wijziging: Rims melding RIMS-366192 Zie 4.5 Datum laatste uitgave 29 oktober 13

laatste wijziging: Rims melding RIMS-366192 Zie 4.5 Datum laatste uitgave 29 oktober 13 laatste wijziging: Rims melding RIMS-366192 Zie 4.5 Datum laatste uitgave 29 oktober 13 1 DOEL... 2 2 TOEPASSINGSGEBIED... 2 3 DEFINITIES... 2 4 VOORSCHRIFT... 2 4.1 Eisen bij de inkoop/aanschaf... 2 4.2

Nadere informatie

REGENWATERFILTER EN TERUGSLAGKLEP HANDLEIDING

REGENWATERFILTER EN TERUGSLAGKLEP HANDLEIDING ALPHACLEAN REGENWATERFILTER EN TERUGSLAGKLEP HANDLEIDING 1. Alphaclean filter 1.1 Omschrijving Zelfreinigende doorstroomfilter met inox filterzeef voor inbouw in kunststof en betonnen regenwatertanks Filterbehuizing

Nadere informatie

RIO-LEREN. Rioleringsaansluitingen. Johan Nysen

RIO-LEREN. Rioleringsaansluitingen. Johan Nysen RIO-LEREN Rioleringsaansluitingen Johan Nysen 17 november 2015 Huisaansluitingen In de beginfase was de controle op huisaansluitingen beperkt tot visueel toezicht van de rio-toezichter (materialen, hulpstukken,

Nadere informatie

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte)

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Infomoment 24 maart 2016 Buurtcentrum De Dijk, Blankenbergse

Nadere informatie

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement.

Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. Een slimme oplossing voor ecologisch watermanagement. OVERHEID & PUBLIEKE DIENSTEN www.hydrorock.com Overheden en watermanagement Watermanagement in stedelijke gebieden is zeer actueel. Klimaatverandering

Nadere informatie

opgelost door de boel maar te vervangen. Dat betekent hak- en breekwerk, met alle gevolgen van dien. Puin, stof, geluidsoverlast en een leidingnet

opgelost door de boel maar te vervangen. Dat betekent hak- en breekwerk, met alle gevolgen van dien. Puin, stof, geluidsoverlast en een leidingnet Problemen met het riool en afvoerleidingen in huis worden vaak opgelost door de boel maar te vervangen. Dat betekent hak- en breekwerk, met alle gevolgen van dien. Puin, stof, geluidsoverlast en een leidingnet

Nadere informatie

Richtlijn druktoestellen 97/23/EG

Richtlijn druktoestellen 97/23/EG Richtlijn druktoestellen 97/23/EG PED in de praktijk Stoomdag Energik 18-05-06 nmouling@vincotte.be 1 INHOUD Presentatie van de PED: - Doel - Toepassingsgebied - Essenciële veiligheidseisen - Klassificatie

Nadere informatie

BIJLAGE 5: WATER- EN RIOLERINGSPLAN

BIJLAGE 5: WATER- EN RIOLERINGSPLAN BIJLAGE 5: WATER- EN RIOLERINGSPLAN INTERNE NOTITIE voor: Gemeente Cuijk, Waterschap Aa en Maas van: Erik van Grunsven telefoon: afdeling: Ruimtelijk Beheer onderwerp: hemelwater de Valuwe datum: 22-december-2011herzien

Nadere informatie

Stedelijke Wateropgave

Stedelijke Wateropgave Stedelijke Wateropgave Vergelijking normen voor water op straat en inundatie Stichting RIONED Voorwoord Er is een norm voor het optreden van water op straat in relatie tot de capaciteit van de riolering

Nadere informatie

Storing indicatie van LED binnen/buiten en eerste oordeel

Storing indicatie van LED binnen/buiten en eerste oordeel indicatie van binnen/buiten en eerste oordeel Bestemd voor wand model 9K en 12K Indicatie binnendeel (, 0.5s AAN, No. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Hoge druk Invries Systeem geblokkeerd of koelmiddel lekkage Hoge

Nadere informatie

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING Aquafin - leerpakket NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN 1. Hoeveel water gebruikt de Vlaming gemiddeld per dag? 1. 120 liter 2. 80 liter 3. 200 liter 8. Waar komt

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

Aansluiting aan het openbare rioleringsnet Aanvraagformulier

Aansluiting aan het openbare rioleringsnet Aanvraagformulier Aansluiting aan het openbare rioleringsnet Aanvraagformulier De aanvrager Naam : Straat en huisnummer (woonadres) : Postnummer en gemeente : Telefoon/gsm : Emailadres : vraagt om een privaat rioleringsstelsel

Nadere informatie

PRINCIPE VAN HET CENTRAALVETSMEERSYSTEEM

PRINCIPE VAN HET CENTRAALVETSMEERSYSTEEM PRINCIPE VAN HET CENTRAALVETSMEERSYSTEEM Het Centraal-vetsmeersysteem is een progressief vetsmeersysteem, dat vet tot en met de NLGI klasse II kan verpompen en verdelen. Progressief wil zeggen dat de vetstroom,

Nadere informatie

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3)

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3) Bouwlokalen INFRA Innovatie onder het maaiveld / renovatie van rioolstelsels Het riool in Veghel Jos Bongers Beleidsmedewerker water- en riolering Gemeente Veghel 21 juni 2006 Veghel in cijfers en beeld

Nadere informatie

Stand van zaken en planning der werken

Stand van zaken en planning der werken Lebbeke Stand van zaken en planning der werken Projectnummer: 20000 Projectnaam: Aansluiting Tinenhoek - Terhagen Laatste update: 08 april 2014 Duur van de werken Startdatum: 22 oktober 2012 Vermoedelijke

Nadere informatie

KESSEL-dompelpomp KTP 500 met verticale en horizontale aansluitmogelijkheid Best. Nr. 28710, 28810, 28850

KESSEL-dompelpomp KTP 500 met verticale en horizontale aansluitmogelijkheid Best. Nr. 28710, 28810, 28850 HANDLEIDING VOOR INBOUW, BEDIENING EN ONDERHOUD KESSEL-dompelpomp KTP 500 met verticale en horizontale aansluitmogelijkheid Best. Nr. 28710, 28810, 28850 Voordelen van het product Voordelen van het Automatische

Nadere informatie

Infovergadering project: Betonweg Ellikom. Doortocht centrum Ellikom

Infovergadering project: Betonweg Ellikom. Doortocht centrum Ellikom Infovergadering project: Betonweg Ellikom Doortocht centrum Ellikom Infrax Elektriciteit Aardgas Kabeltelevisie Riolering De taken van Infrax riolering Investeringen Onderhoud en exploitatie Project ontwerpen

Nadere informatie

PROBETON vzw Aarlenstraat 53/B9 1040 Brussel Tel.: +32 (0)2 237 60 20 Fax : +32 (0)2 735 63 56 mail@probeton.be www.probeton.be

PROBETON vzw Aarlenstraat 53/B9 1040 Brussel Tel.: +32 (0)2 237 60 20 Fax : +32 (0)2 735 63 56 mail@probeton.be www.probeton.be PROBETON vzw Beheersorganisme voor de controle van de betonproducten PROBETON vzw Aarlenstraat 53/B9 1040 Brussel Tel.: +32 (0)2 237 60 20 Fax : +32 (0)2 735 63 56 mail@probeton.be www.probeton.be TECHNISCHE

Nadere informatie

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 12/02/2014 Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling Pidpa Riolering 2. Voorstelling van het project

Nadere informatie

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven

12/02/2014. Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 12/02/2014 Bewonersvergadering Bouwen waterzuiveringsinstallatie omgeving Herentalsebaan en Dijkstraat te Zandhoven 1 Inhoud presentatie 1. Voorstelling Pidpa Riolering 2. Voorstelling van het project

Nadere informatie

SUCCESFACTOREN MESTKELDERS MET SCHUINE PUTWANDEN

SUCCESFACTOREN MESTKELDERS MET SCHUINE PUTWANDEN Tekst: Suzy Van Gansbeke & Tom Van den Bogaert (Vlaamse Overheid, Departement Landbouw en Visserij), Sarah De Smet en Esther Beeckman (Varkensloket) SUCCESFACTOREN MESTKELDERS MET SCHUINE PUTWANDEN Ammoniakemissie-arme

Nadere informatie

INFILTRATIE, DROOG & NAT. Verticaal infiltreren in de onverzadigde en verzadigde zone

INFILTRATIE, DROOG & NAT. Verticaal infiltreren in de onverzadigde en verzadigde zone INFILTRATIE, DROOG & NAT Verticaal infiltreren in de onverzadigde en verzadigde zone Afkoppelen en verticaal infiltreren Sijpelende buis als wapen. Het klimaat verandert. Hevige regenval komt steeds vaker

Nadere informatie

Hoofdstuk I. - Bepalingen betreffende de collectieve beschermingsmiddelen. Afdeling 1. - Toepassingsgebied en definities

Hoofdstuk I. - Bepalingen betreffende de collectieve beschermingsmiddelen. Afdeling 1. - Toepassingsgebied en definities Koninklijk besluit van 30 augustus 2013 tot vaststelling van algemene bepalingen betreffende de keuze, de aankoop en het gebruik van collectieve beschermingsmiddelen (B.S. 7.10.2013) Hoofdstuk I. - Bepalingen

Nadere informatie

filter&co onderhoud & advies ventilatiesystemen

filter&co onderhoud & advies ventilatiesystemen filter&co onderhoud & advies ventilatiesystemen ONDERHOUDSCONTRACT PREVENTIEF EN CURATIEF ONDERHOUD WONING VENTILATIESYSTEEM D. Waarom zou u onderhoud inplannen? Binnen luchtkwaliteit is sterk afhankelijk

Nadere informatie

Gebruiks- en onderhoudsaanwijzing- NL

Gebruiks- en onderhoudsaanwijzing- NL Elektrische Infrarood Verwarming Model 93485 Gebruiks- en onderhoudsaanwijzing- NL 1 Algemene veiligheidsinstructies LEES DE GEBRUIKSAANWIJZING Alvorens de radiateur in bedrijf te nemen, moet u deze gebruiks

Nadere informatie

Aanvraagformulier rioolaansluiting

Aanvraagformulier rioolaansluiting Aanvraagformulier rioolaansluiting Gemeente Gouda T.a.v. afdeling Beheer Openbare Ruimte Postbus 1086 2800 BB Gouda Raadpleeg de toelichting aan het einde van het aanvraagformulier als u uitleg wenst over:

Nadere informatie

De strijd tegen de overstromingen in Ronse

De strijd tegen de overstromingen in Ronse 1 De strijd tegen de overstromingen in Ronse ir Annie Vanslambrouck Grontmij Belgium STAR-FLOOD, 26 maart 2015 1 Inhoud 2 Waarom is Ronse gevoelig voor overstromingen? Hoe werd het probleem aangepakt (studie)?

Nadere informatie

Checklist voor controle (audit) NEN 4000

Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Rigaweg 26, 9723 TH Groningen T: (050) 54 45 112 // F: (050) 54 45 110 E: info@precare.nl // www.precare.nl Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Nalooplijst hoofdstuk 4 Elementen in de beheersing van

Nadere informatie

WATERWERKBLAD. AANLEG VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES Leidingen in gebouwen

WATERWERKBLAD. AANLEG VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES Leidingen in gebouwen WATERWERKBLAD AANLEG VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES Leidingen in gebouwen WB 3.4 DATUM: JUNI 2004 Auteursrechten voorbehouden Met betrekking tot de aanleg van leidingen in gebouwen is in artikel 3.4 van

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE VERORDENING M.B.T. DE OVERWELVINGEN VAN GRACHTEN

GEMEENTELIJKE VERORDENING M.B.T. DE OVERWELVINGEN VAN GRACHTEN GEMEENTELIJKE VERORDENING M.B.T. DE OVERWELVINGEN VAN GRACHTEN Goedgekeurd door de gemeenteraad op 28 juni 2007 Artikel 1 Overwelvingen langsheen bebouwde percelen binnen het volgens het Gewestplan gelegen

Nadere informatie

Wateroverlast Informatie over de meest voorkomende waterproblemen

Wateroverlast Informatie over de meest voorkomende waterproblemen Wateroverlast Informatie over de meest voorkomende waterproblemen Colofon Dit is een uitgave van de gemeente Zeewolde Augustus 2011 Oplage: 2500 exemplaren Fotografie Gemeente Zeewolde fresh fotooz Productie

Nadere informatie

Afbeelding 2.2. Berekende maximale WOS uitgangssituatie 80 % afkoppelen bui 09

Afbeelding 2.2. Berekende maximale WOS uitgangssituatie 80 % afkoppelen bui 09 Afbeelding 2.1. Locatie bedrijventerrein Nijverheidsweg 2.2. Uitgangspunten BRP De wijziging op de uitgangspunten zoals toegepast in het BRP betreft het percentage afgekoppeld oppervlak wegverharding.

Nadere informatie