Een Duurzaam Meerjarenplan: u gaat niet langs af

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een Duurzaam Meerjarenplan: u gaat niet langs af"

Transcriptie

1 Een Duurzaam Meerjarenplan: u gaat niet langs af Naar een duurzaam gebouw nieuwbouw totale duurzame renovatie groot standaard duurzaam Mauk de Wildt 1 2 Belang van goed Kwaliteit versus door verkeerd 25-3% extra energie * ISSO-1; TNO/Halmos underperformance van het gebouw productiviteitsverschillen -15% * ISSO 1; Praktijkboek Gezonde gebouwen 1% productiviteit = 25 / m² per jaar kengetal: skosten installaties 1,5% - 3, % per jaar = 1/m² 3 4 Onderhoud en duurzaamheid (waarom) commissioning ontwerpniveau commissioninggat opleveringsniveau haalbaar kwaliteitsniveau AF gebouw voldoet vaak bij oplevering al niet aan specs oorzaken opleverprotocollen slecht vastgelegd opleverprotocollen slecht nageleefd geen tijd, geen geld aanbestedingscultuur leidt tot niet toegewijde technici gevolgen: slechter binnenklimaat hoger energieverbruik slijtage 5 6 1

2 Onderhoud: publicaties Meerjarensplan en duurzaamheid ISSO publicaties 1 e.v. Duurzaam beheer en gaat over het dagelijks Commissioning: diverse ISSO-publicaties Duurzaam MJOP: nee 7 8 Vraagstuk duurzame renovatie/ Afhankelijkheid van energieprijs (voorbeeld voor zwembad) hoge exploitatiekosten bestaande bouw wel wens duurzaamheid maar geen ruimte voor nieuwbouw meer renovatie afhankelijkheid van energieprijzen veel kansen, ook bij gefaseerde renovatie traditioneel splan blokkeert duurzame oplossingen iedere stap kan een blokkade zijn extra afschrijving energie 6% 5% 4% 3% 2% 1% % standaard 22 5% duurzaam 22 7% duurzaam Blokkades Meerjaren splanning ongeplande vervangingen! schilderwerk 7 dakbedekking 2 kozijnrenovatie cv ketel 15 radiatoren 25 luchtbehandelingskast 17 boiler 12 GBS 15 verdeelinrichting 25 verlichting

3 relatie duurzaamheid splan MJOP, voorbeelden van kansen schilderwerk dakbedekking kozijnrenovatie cv ketel radiatoren luchtbehandelingskast boiler duurzame nen LT verwarming isoleren OF dakbedekking lekkende verwarmer nieuwe vloeren kans=dakisolatie kans= LT verwarmen vloerverwarming GBS verdeelinrichting verlichting verwarmers vervangen ketelvervanging WKK, pomp Hoe doen we het niet? Stelling: Met een traditioneel meerjaren sprogramma zonder toekomstvisie, maakt u uw gebouw gereed voor de sloop 1 Stappenplan Duurzaam MJOP 1. plan voor ideale eindsituatie 2. coördineren met gepland 3. eisen herijken (o.a. binnenklimaat) 4. bijstellen plan eindsituatie 5. Duurzaam MJOP 6. iedere sactie = stap richting eindsituatie 7. volgorde afstemmen op snel rendement 8. voor iedere ongeplande vervanging moet plan klaarliggen dat past binnen eindsituatie 9. voorbereiden op nieuwe energienen 1. jaarlijkse monitoring en bijstelling plan Voorbeelden samenhangende maatregelen Andere energienen nieuwbouw renovatie relatie met bioenergie geothermie isolatieglas 3v - kozijn water gas pomp - - vervanging ventilatie isolatie - kozijnen waterconditionering E PV wind bioenergie

4 conclusie MJOP Gereedschappen een goed MJOP werkt naar een nieuwe eindsituatie eindsituatie = duurzaam, sloop! MJOP BREEAM Monitoring 19 zorgsector 2 Energieverbruik in div sectoren 14 m3/kwh/kg CO2 per m gas 8 elektra 6 CO2 4 2 ziekenhuizen verpleging en verzorging kantoren onderwijs Bron: AgentschapNL; CO2: Grontmij 21 Energieverbruik in div sectoren Zorgsector Verlichting binnen Transport MJ/m2 1.2 Horeca Warm tapw ater 1. Pompen 8 22 gebouwcomplexen verschillende leeftijd verschillende toekomsthorizon financiering laat alleen fasering toe Bevochtiging Ventilatie 6 Koeling Ruimteverw arming 4 2 ziekenhuizen verpleging kantoren voortgezet onderw ijs Bron: AgentschapNL

5 Grotere complexen Hybride energievoorziening - en koudevoorziening splitsen (per sector) duurzame energie voor duurzame gebouwen niet-duurzame energie voor korte-levensduur gebouwen Splits project in beperkt afhankelijke delen Hybride / decentrale energievoorziening Voorbeeld Paleis het Loo WKO KM CV CV ABC aanpak duurzaam Ambitie definiëren Beide benen op de grond: haalbaarheid Tot slot Coördinatie met sprogramma contact: Mauk de Wildt,

Wie zijn wij? Van 0-meting tot haalbare business case. Programma. De methode. Meten van duurzaamheid. Heldere kijk op duurzaamheid.

Wie zijn wij? Van 0-meting tot haalbare business case. Programma. De methode. Meten van duurzaamheid. Heldere kijk op duurzaamheid. Van 0-meting tot haalbare business case Meer informatie: www.w-e.nl www.gprsoftware.nl ir. Janny Stevens (stevens@w-e.nl) ir. Saskia van Hulten (hulten@w-e.nl) Wie zijn wij? W/E adviseurs www.w-e.nl Saskia

Nadere informatie

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Uitgangspunt Bestaand, oorspronkelijk gebouw had als gebruik een mix aan functies. Dit waren

Nadere informatie

Welkom. Energiediensten voor lokale besturen : Gerealiseerde energieprojecten Energiedag VVSG Antwerpen

Welkom. Energiediensten voor lokale besturen : Gerealiseerde energieprojecten Energiedag VVSG Antwerpen Welkom Energiediensten voor lokale besturen : Gerealiseerde energieprojecten Energiedag VVSG Antwerpen Aanbod Energiediensten voor Lokale Besturen Wat zijn EnergieDiensten voor Lokale Besturen? Energie

Nadere informatie

NOTITIE INLEIDING AANLEIDING

NOTITIE INLEIDING AANLEIDING NOTITIE Project : Verbouwing stadhuis IJsselstein Betreft : duurzaamheid installaties bij renovatie Kenmerk : 16/JH/IS/160805/NOT1027-8 Datum : 10 november 2016 Omvang : 8 blz. INLEIDING Op verzoek van

Nadere informatie

nearly Zero Energy Buildings

nearly Zero Energy Buildings nearly Zero Energy Buildings samen op weg naar energieneutraal Jan-Maarten Elias Unica Ecopower Naslag werk in whitepaper www.unica.nl Visie Gebouwen Faciliteren bedrijfsprocessen. Duurzame gebouwen zijn

Nadere informatie

Energiebesparing voor vastgoedmanagers in de Zorg

Energiebesparing voor vastgoedmanagers in de Zorg Energiebesparing voor vastgoedmanagers in de Zorg Hoe kan ik energiebesparing realiseren en financieren? George Müller 06-34855943 george.muller@energymatters.nl www.energymatters.nl Voorstellen: George

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 Milieu - Aandacht in de tijd 2/31

Nadere informatie

Workshop 1 EBA en schouwcriteria Milicon, Milieu consultancy, Mat Schatorje

Workshop 1 EBA en schouwcriteria Milicon, Milieu consultancy, Mat Schatorje Workshop 1 EBA en schouwcriteria Milicon, Milieu consultancy, Mat Schatorje Bouwadviesburo van Niekerk, Emile Niekerk Gespreksleider: Steven van der Lelie (GGD Gelre- Ijssel) inhoudsopgave Inleiding Voorbeeld

Nadere informatie

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper en terugverdientijden Niek Tramper en terugverdientijden Zonneboiler geeft warm tapwater Zonnepanelen geven elektriciteit Warmtepomp geeft verwarming Pelletkachel geeft verwarming Zonneboiler Uitgangspunt:

Nadere informatie

Steek Energie in je huis

Steek Energie in je huis Steek Energie in je huis 9 oktober 2012 Breda 1 Bouwbedrijf Boot B.V. Bouwbedrijf Boot is actief in de woningbouw (particulier, ontwikkeling), zorg huisvesting en utiliteit (scholen, kantoren, bedrijfsgebouwen).

Nadere informatie

HELENA Sustainable Innovations

HELENA Sustainable Innovations 6-2-2017 1 Van het gas af HELENA Sustainable Innovations Wat betekent dat? Ir. A.F.A. Verhaaren 6-2-2017 2 INLEIDING Gezien onder meer de energieagenda van de overheid, het programma Duurzaam en Groen

Nadere informatie

NVN 7125 Berekenen energiebesparende gebiedsmaatregelen als onderdeel van de EPC-eis

NVN 7125 Berekenen energiebesparende gebiedsmaatregelen als onderdeel van de EPC-eis NVN 7125 Berekenen energiebesparende gebiedsmaatregelen als onderdeel van de EPC-eis 11 oktober 2011 Bert Elkhuizen Cofely Energy Solutions Definities NEN 7120: nieuwe norm voor het bepalen van de energieprestatie

Nadere informatie

OBS De Wilgenstam DUURZAAM RENOVEREN MEERVOUDIGE OPBRENGST

OBS De Wilgenstam DUURZAAM RENOVEREN MEERVOUDIGE OPBRENGST OBS De Wilgenstam DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST WILGENSTAMSUSTINNODUURZAAMESCHOOL Aanleiding Ambitie om kennis duurzaam bouwen toe te passen op concreet project. Geheel vrijblijvend

Nadere informatie

Zorg voor energie en comfort

Zorg voor energie en comfort Zorg voor energie en comfort Roberto Traversari TNO Bouw en Ondergrond De symptomen De behandeling De preventie 2 Veel installaties zijn ziek! Is uw installatie een onbehandelde patiënt? 3 Uit onderzoek

Nadere informatie

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Rob Nagel Honeywell Dag van de Installatie VSK, Jaarbeurs Utrecht 2 februari 2010 Binnenklimaat besparing door comfort Woningmarkt in

Nadere informatie

Energieverspilling is zinloos

Energieverspilling is zinloos Aan de slag in de Bestaande Bouw Energieverspilling is zinloos in het verleden en daarna samengesteld door: Martin Liebregts Haico van Nunen Donderdag 13 september 2007 2/25 3/25 1. Praktijk van het verleden

Nadere informatie

Energievoorziening nieuwbouw. Hans van Wolferen 24 november Wageningen

Energievoorziening nieuwbouw. Hans van Wolferen 24 november Wageningen Energievoorziening nieuwbouw Hans van Wolferen 24 november 2016 - Wageningen Van Wolferen Research Ervaring Verwarming, warmtapwater, koeling Rapporteur EPG en EMG (NEN 7120 / 7125) Betrokken bij CEN normen

Nadere informatie

Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0

Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0 Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0 ing. A.F. (André) Kruithof Oktober 2015 Programma Op weg naar 2050: doelstellingen bestaande bouw & nieuwbouw BENG-indicatoren Energiezuinigheid in de

Nadere informatie

Nederlands Platform Warmtepompen. Nederlands Platform Warmtepompen DHPA vanaf Oktober 2016

Nederlands Platform Warmtepompen. Nederlands Platform Warmtepompen DHPA vanaf Oktober 2016 HET NIEUWE VERWARMEN Miguel Angel Miralles Veiga 1 DHPA vanaf Oktober 2016 VAKGROEP WONINGBOUW VAKGROEP UTILITEIT Technische commissie Technische commissie Communicatie Statistieken 2 1 Daikin Europe N.V.

Nadere informatie

Duurzame woningverbetering

Duurzame woningverbetering Duurzame woningverbetering Op weg naar energieneutraal Houten, 20 februari 2017 Kees Stap Gemiddelde energierekening Maandrekening Gemiddeld energieverbruik jaar 15% 1500 m3 aardgas 5% 80% verwarming warmwater

Nadere informatie

System integrator. ing. Ad van der Aa Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs BV

System integrator. ing. Ad van der Aa Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs BV System integrator ing. Ad van der Aa Cauberg-Huygen Raadgevende Ingenieurs BV Huidige praktijk Gezond EPC DuBo A a n n e m e r Afgifte (St. LTV) Installateur Warmteverlies en koellast Regeltechniek Warmtepompen

Nadere informatie

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Resultaten energiescan Golfclub Zwolle! Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Hoog elektraverbruik door verlichting en ventilatie Hoge prijs voor energie Besparingspotentieel van 13.000 op energiekosten

Nadere informatie

Inleiding prestatieborging / commissioning

Inleiding prestatieborging / commissioning Inleiding prestatieborging / commissioning 1 2 1. Waarom prestatieborging 2. Wat is commissioning 3. Wat levert commissioning op 4. De markt en commissioning 1. Waarom prestatieborging Maar goed dat de

Nadere informatie

Nederlands Platform Warmtepompen. Hybride oplossingen. Van de Vaillant-Group Voor renovatie en nieuwbouw. Nederlands Platform Warmtepompen

Nederlands Platform Warmtepompen. Hybride oplossingen. Van de Vaillant-Group Voor renovatie en nieuwbouw. Nederlands Platform Warmtepompen Hybride oplossingen Van de Vaillant-Group Voor renovatie en nieuwbouw Leo Janssen Sales Engineer 1 Vaillant Group hybride oplossingen; niet alleen producten maar ook diensten! Technisch Project Advies

Nadere informatie

Energieprestatie van gebouwen

Energieprestatie van gebouwen Energieprestatie van gebouwen Caleffi Academy Pieter Nuiten Maart 2014 Planadvies W/E adviseurs Een betrouwbare partner in duurzaam vastgoed www.w- e.nl! Voor opdrachtgevers met ambi8e! 25 medewerkers!

Nadere informatie

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE o o o o Portaal (6x) Bo-Ex Stanleylaan Bo-Ex Livingstonelaan Isolatie Geen Wel Wel Glas enkel Dubbel Dubbel

Nadere informatie

Duurzaam verwarmen met Waterstage. Product Launch 2017

Duurzaam verwarmen met Waterstage. Product Launch 2017 Duurzaam verwarmen met Waterstage Programma Green Igloo Wet en regelgeving Subsidie en rente tarieven EnMosy voor prestatie garantie Green Igloo Care voor kwaliteitsborging Green Igloo Concept Totaalconcept

Nadere informatie

Welkom. Moderator: Wietse Walinga. Op Locatie: Jeroen Bosch Ziekenhuis s-hertogenbosch

Welkom. Moderator: Wietse Walinga. Op Locatie: Jeroen Bosch Ziekenhuis s-hertogenbosch Welkom Moderator: Wietse Walinga Op Locatie: Jeroen Bosch Ziekenhuis s-hertogenbosch Programma 9.40 uur Kansen voor Zorgvastgoed vanuit Nationaal Energieakkoord Door: Henk Postema & Marten Valk 10.15 uur

Nadere informatie

Energielabels in het beleid van Woonbron

Energielabels in het beleid van Woonbron Energielabels in het beleid van Woonbron 27 november 2007 Fokje Siderius Inhoud Wooncorporatie Woonbron Duurzaam Woonbron Energielabels in beleid Woonbron Wooncorporatie Woonbron Woningcorporatie regio

Nadere informatie

General-verwarmingsoplossingen in vergelijking met een condenserende verwarmingsketel*.

General-verwarmingsoplossingen in vergelijking met een condenserende verwarmingsketel*. General-verwarmingsoplossingen in vergelijking met een condenserende verwarmingsketel*. NIEUWBOUW Vrijstaande woning K41 - E90 (EPB-voorbeeld) Primair energieverbruik (kwh) CO 2 (kg) E-peil Energierekening

Nadere informatie

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis?

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Yvonne Feuerhahn ambassadeur adviseur architect Sinds 2010 dagelijks bezig met het verduurzamen van bestaande

Nadere informatie

RENOVATIE KANTOOR NOTITIE ENERGIEBESPARING EN INVESTERINGEN INHOUDSPOGAVE

RENOVATIE KANTOOR NOTITIE ENERGIEBESPARING EN INVESTERINGEN INHOUDSPOGAVE RENOVATIE KANTOOR NOTITIE ENERGIEBESPARING EN INVESTERINGEN INHOUDSPOGAVE SAMENVATTING 0. INLEIDING 1. ISOLATIE 2. INSTALLATIE 3. RAMEN EN KOZIJNEN 4. ZONWERING EN KOELING 5. VERLICHTING DIA duurzame auteur:

Nadere informatie

Genomineerd Nationaal Energie Toekomst Trofee 2006

Genomineerd Nationaal Energie Toekomst Trofee 2006 Winnaar Nationaal Energieprijs 2004 Winnaar Nationaal Energie Toekomst Trofee 2005 Genomineerd Nationaal Energie Toekomst Trofee 2006 2e Prijs Nationaal Energie Toekomst Trofee 2007 European Energy Efficiency

Nadere informatie

Woningen met EPC ( 0,8

Woningen met EPC ( 0,8 Een initiatief van in samenwerking met 1 Woningen met EPC ( 0,8 Toelichting wijzigingen en bouwkundige aandachtspunten en duurzame energie - ontwerp- en adviesbureau BNA ir. F.W. den Dulk (Freek) 2 1 Onderwerpen

Nadere informatie

TE HUUR. Industrieweg Oost 1a-b 6662 NE Elst

TE HUUR. Industrieweg Oost 1a-b 6662 NE Elst TE HUUR Industrieweg Oost 1a-b 6662 NE Elst Dito vastgoed beheer Postbus 266 6660 AG Elst contactpersoon: Mirjam Frentz gsm 06-53 408 757 email: info@ditovastgoed.nl Project informatie: Locatie Industrieweg

Nadere informatie

Energieverbruik per functie voor SenterNovem

Energieverbruik per functie voor SenterNovem Energieverbruik per functie voor SenterNovem Rapportage/advisering : Meijer Energie & Milieumanagement B.V. tel. 070 315 57 15 fax 070 315 57 10 Status : Eindrapport Auteurs : Ir P.H. Meijer Ir. R. Verweij

Nadere informatie

Kom verder. Saxion. WARM-UP Energiemanagement voor Nederlandse Gemeenten Jan de Wit 31 mei 2012

Kom verder. Saxion. WARM-UP Energiemanagement voor Nederlandse Gemeenten Jan de Wit 31 mei 2012 WARM-UP Energiemanagement voor Nederlandse Gemeenten Jan de Wit 31 mei 2012 Energiemanagementsystem (EMS) Stappen 1. Automatische Data verzameling 2. Specificatie (MJ/grdd, m² BVO) 3. Vergelijk met Normverbruik

Nadere informatie

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?,

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, ir. F.W. (Freek) den Dulk Nieuwe eis per 1 januari 2006 EPC 0,8 Herziening norm: NEN 5128:2004 Energieprestatie van woonfuncties en

Nadere informatie

Info sessie warmtepompen met bodem energie

Info sessie warmtepompen met bodem energie Info sessie warmtepompen met bodem energie Waarom warmtepomp Werking warmtepomp Waarom hybride Werking hybride Leo Janssen TPA Vaillant T.b.v Omgevings Dienst Midden Holland November 2013 Waarom een warmtepomp?

Nadere informatie

Energiebesparen in de praktijk

Energiebesparen in de praktijk Energiebesparen in de praktijk Praktijkvoorbeeld VvE Wiltenburgh, Utrecht www.segon.nl www.segon.nl Knelpunten energiebesparing bij VvE en Organisatie Financieel Bouwkunde Installatie Juridisch > 5 Stappenplan

Nadere informatie

PRO GAHP ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN

PRO GAHP ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN PRO GAHP ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN ROBUR GASABSORPTIEWARMTEPOMPEN CoolingWays ontwikkelt en levert, in samenwerking met Robur, verwarmingssystemen die werken op aardgas. Hierdoor kunnen wij zeer hoge

Nadere informatie

Copyright SBR, Rotterdam

Copyright SBR, Rotterdam rapporteur: ir. J. F. van Mierlo TNO-IBBC Wonen in de kou? 110 Rotterdam, 1985 r(br Stichting Bouwresearch Het doel van de Stichting is het coördineren, stimuleren en begeleiden van speurwerk op het gebied

Nadere informatie

BENG en Bodemenergie Projectervaringen utiliteitbouw. 6 november 2016 Ir. Esther Gerritsen Techniplan Adviseurs

BENG en Bodemenergie Projectervaringen utiliteitbouw. 6 november 2016 Ir. Esther Gerritsen Techniplan Adviseurs BENG en Bodemenergie Projectervaringen utiliteitbouw 6 november 2016 Ir. Esther Gerritsen Techniplan Adviseurs Techniplan Adviseurs Installatieadviseur Advies & engineering Duurzaamheid & innovatie Realisatie

Nadere informatie

Energie aspecten EPT en SiB

Energie aspecten EPT en SiB 26 Februari 2015 Energie aspecten EPT en SiB Jan Gielen DLV Plant MUSHROOMS j.gielen@dlvplant.nl 1 Energiebesparende opties EPT en SiB EPT www.energiekepaddenstoelentelers.nl Houtkachel Zonnepanelen WKO

Nadere informatie

Verwarmen en koelen met de zon

Verwarmen en koelen met de zon Noodzaak alternatieve energiebronnen neemt toe Energieprijzen: 1996-008 Vergelijk CPI, Gasprijs en Electra (1996 = 100) 350 300 36 Verwarmen en koelen met de zon 50 33 197! 00 Index 150 19 De meest duurzame

Nadere informatie

Energieke Zorgbouw. 5 oktober 2011. Wijnanda Willemse (Agentschap NL) Stefan van Heumen (TNO)

Energieke Zorgbouw. 5 oktober 2011. Wijnanda Willemse (Agentschap NL) Stefan van Heumen (TNO) Energieke Zorgbouw 5 oktober 2011 Wijnanda Willemse (Agentschap NL) Stefan van Heumen (TNO) Introductie Wijnanda Willemse adviseur NL Energie & Klimaat - Agentschap NL Voorheen SenterNovem Energiebesparing

Nadere informatie

Concepten voor nieuwbouw woningen EPC 0,4. 20 september 2013 Han Verheul

Concepten voor nieuwbouw woningen EPC 0,4. 20 september 2013 Han Verheul Concepten voor nieuwbouw woningen EPC,4 2 september 213 Han Verheul Concepten voor EPC,4 Concept 1: isolatie Rc = 5, HR-WTW en PV; Concept 2: warmtevraagbeperking, Rc = 7, zonneboiler en HR-WTW; Concept

Nadere informatie

Rapport energiecijfers kantoren

Rapport energiecijfers kantoren Rapport energiecijfers kantoren Dit rapport is aangemaakt op 08/31/10 om 11:31. De website Energiecijfers van NL Energie en Klimaat levert u actuele gegevens over energieprijzen en alle aspecten van energiegebruik

Nadere informatie

Uitbreiding Holmatro Raamsdonksveer. Breeam Gebouwinformatie

Uitbreiding Holmatro Raamsdonksveer. Breeam Gebouwinformatie 1. Projectdata Opdrachtgever Website Project Gebouwtype Locatie Architect Omvang Oplevering BRL-versie Certificaat NV. Holmatro www.holmatro.com/nl uitbreiding kantoren / industrie Zalmweg, Raamsdonkveer

Nadere informatie

Energie en duurzaamheid. Informatiebijeenkomsten VvE Belang 2016

Energie en duurzaamheid. Informatiebijeenkomsten VvE Belang 2016 Energie en duurzaamheid Informatiebijeenkomsten VvE Belang 2016 Mr C.J.C.M. (Kees) Oomen Klik Directeur om Organisatie de titelstijl en Public van Affairs het Stichting VvE Belang model te bewerken ing.

Nadere informatie

Duurzame Warmte voor Iedereen

Duurzame Warmte voor Iedereen Duurzame Warmte voor Iedereen Welke Warmtepomp Waar? Charles Geelen partner technisch secretaris Dutch Heat Pump Association Welke Warmtepomp Waar Toepassen 2 Geen tijd te verliezen! Welke Warmtepomp Waar

Nadere informatie

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN

ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN ENERGIE 0 IN DE PRAKTIJK KOSTEN EN OPBRENGSTEN EXACT GEMETEN Wim van den Bogerd HOGERE DOEL Woonwijken met gezonde, energiezuinige en kwalitatief hoogstaande woningen waar het fantastisch wonen is! PROGRAMMA

Nadere informatie

Kleinschalige energetische renovatie

Kleinschalige energetische renovatie Kleinschalige energetische renovatie Kantoor plus bovenwoning van label G naar A+ de Haas & Partners Adviseurs Duurzaam Gebouwde Omgeving Van componenten naar concept Bouwkundig Ventilatie Installaties

Nadere informatie

Waar zijn we met het verduurzamen van onze woningen in Nederland?

Waar zijn we met het verduurzamen van onze woningen in Nederland? Waar zijn we met het verduurzamen van onze woningen in Nederland? We hebben veelal nog verouderde woningen waarbij ongeveer een kwart van de huiseigenaren een hypotheekschuld heeft boven de huidige marktwaarde.

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

A (zie toelichting in bijlage)

A (zie toelichting in bijlage) Energielabel gebouw Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden A (zie toelichting in bijlage) Dit gebouw Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

nergiebesparing in de ICT

nergiebesparing in de ICT nergiebesparing in de ICT Een koud kunstje? 10 April Green IT Energy Solutions Niels Sijpheer 3671 Meter (Q=m.g.h) 100 kg massa en 1 kwh arbeid: Hoe hoog kom ik? A Minder dan100 meter B Tussen 100 en 1000

Nadere informatie

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant?

Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Is investeren in energiebesparende producten nog interessant? Energie verwarming en SWW Stijgende prijzen woningen zonder spouwisolatie Woningen met enkel glas Woningen zonder dakisolatie 2 1 Energie elektriciteit

Nadere informatie

Sjoerd de Jong Bouwenadvies

Sjoerd de Jong Bouwenadvies Sjoerd de Jong Bouwenadvies CONCREET DOCENTENDAG 2017 KIEZEN ÉN DELEN Specialist Vakmanschap bij Duurzaam Bouwen WAAROM DIT KEUZEDEEL LEERMIDDEL EN EXAMEN INHOUD VAN HET KEUZEDEEL WANNEER EN WAAR TE BESTELLEN

Nadere informatie

Te Huur: Bedrijfs- en kantoorruimte. Jupiter 73 te Poeldijk Vraagprijs : 2.950,00 p/mnd excl btw

Te Huur: Bedrijfs- en kantoorruimte. Jupiter 73 te Poeldijk Vraagprijs : 2.950,00 p/mnd excl btw Te Huur: Bedrijfs- en kantoorruimte Jupiter 73 te Poeldijk Vraagprijs : 2.950,00 p/mnd excl btw Object : Jupiter 73 te 2685 LV Poeldijk Totale vloeroppervlak : ca. 625 m² VVO, verdeeld over: Begane grond

Nadere informatie

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen

Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen Prestatiecontracten voor bestaand maatschappelijk vastgoed: slim besparen én verduurzamen 6 december 2011 Albert Hulshoff Ede 22 maart 2012 Prestatiecontracten - Prestatiecontracten - ESCo-eigenschappen

Nadere informatie

Certificering van WKO is niet genoeg

Certificering van WKO is niet genoeg Certificering van WKO is niet genoeg Ed Rooijakkers Halmos Adviseurs 2 1 gebouwen ~30 % op TOTAAL 3 a 5% energiereductie landelijk! Voorkomen verspilling 10%~15% energiereductie 3 4 2 Waar is WKO mee begonnen

Nadere informatie

TVVL lezing EAE BREEAM. 15 feb 2017

TVVL lezing EAE BREEAM. 15 feb 2017 TVVL lezing EAE BREEAM 15 feb 2017 introductie Jean Frantzen Adviseur Duurzaam Bouwen DGMR Bouw bv Breeam Expert 2 Inhoud Intro Duurzaam? Doelen stellen Meten Breeam Breeam voor EAE 3 Waarom de bouw verduurzamen?

Nadere informatie

Energieprestatie van gebouwen

Energieprestatie van gebouwen Energieprestatie van gebouwen NEN 7120 en energieconcepten 2012 ing. Lars van de Kamp Nieman Raadgevende Ingenieurs Eerste ervaring NEN 7120 NEN 7120 Een verzwaring? Voor en nadelen standaard rijtjeswoning

Nadere informatie

Analyse energieverbruik

Analyse energieverbruik Analyse energieverbruik International School of Amsterdam (ISA) Jan 217 24-1-217 J.A. Meerkerk Advies Tel. 6-53319418 j.a.meerkerk@online.nl 1 Inhoudsopgave 1 ENERGIEVERBRUIK... 3 2 GASVERBRUIK... 4 3

Nadere informatie

Warm tapwater in de toekomst

Warm tapwater in de toekomst Warm tapwater in woningen Inzicht in de warmtapwatervraag in het licht van de verduurzaming van de energievoorziening 06/11/12 Renee Heller Warm tapwater in de toekomst Warm tapwater wordt steeds groter

Nadere informatie

De bakens verzetten. Verduurzamen van commercieel vastgoed. Machiel Karels - consultant

De bakens verzetten. Verduurzamen van commercieel vastgoed. Machiel Karels - consultant De bakens verzetten Verduurzamen van commercieel vastgoed Machiel Karels - consultant Het glas is half leeg PROFIT 20-6- 20-6- Meer dan 25% van gebouwgebruikers klaagt over de huisvesting Ziekteverzuim

Nadere informatie

Duurzaam bouwen en renoveren. Wim Gilijamse Lector Duurzame Energievoorziening

Duurzaam bouwen en renoveren. Wim Gilijamse Lector Duurzame Energievoorziening Duurzaam bouwen en renoveren Wim Gilijamse Lector Duurzame Energievoorziening Ontwikkeling energieprestatie woningen 3,5 3 2,5 nieuw bestaand EPC 2 1,5 1 0,5 0 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

Energiebesparing voor A:

Energiebesparing voor A: Energiebesparing voor A: de maatregelenmatrix 13.10.2016 Klantendag Vlaams Energiebedrijf Boris Fornoville Drijfveren Artikel 449 Bestuursakkoord Covenant of Mayors & milieubeleid Kostenbesparing Comfortverhoging

Nadere informatie

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen

echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen echt Nul op de meter HRsolar : Robbert van Diemen Techneco : Niels van Alphen Agenda Wie is HRsolar Zonnewarmte V1.0 De markt Zonnewarmte V2.0 Zonnewarmte NOM Wie is HRsolar Nederlandse fabrikant van complete

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

Energietransitie bij Renovatie

Energietransitie bij Renovatie Energietransitie bij Renovatie Ir. Frans de Haas de Haas & Partners Studiedag Energietransitie bij Renovatie, naar de passief bouwen standaard? 9 oktober 2008 Inhoud 1981 Inhoud 1984 Inhoud 1997 Inhoud

Nadere informatie

Reductie doelstellingen (B: Reductie)

Reductie doelstellingen (B: Reductie) Reductie doelstellingen (B: Reductie) Eis 3.B.1. Barendrecht, oktober 2013 Auteur: Sabine Droog Geaccordeerd door: Leo Droog Directeur Edwin Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk 1 1. Reductiebeleid

Nadere informatie

een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect

een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect Programma 20.00 uur Opening 20.05 uur De initiatiefnemers: ZMF & Zeeuwind 20.15 uur Alles over de warmtepomp Niek Tramper, Zeeuwind 21.00 uur Ervaringen

Nadere informatie

Reductie doelstellingen (B: Reductie)

Reductie doelstellingen (B: Reductie) Reductie doelstellingen (B: Reductie) Eis 3.B.1. Barendrecht, 28 oktober 2014 Auteur: E. Oudshoorn Geaccordeerd door: L.A. Droog Directeur E. Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk CO 2 prestatieladder

Nadere informatie

De wijk als inspiratiebron voor de lange termijn

De wijk als inspiratiebron voor de lange termijn De wijk als inspiratiebron voor de lange termijn Frans de Haas de Haas & Partners Projectgroep DEPW Utrecht 9 februari 2011 EOS LT Duurzame Gebiedsontwikkeling i.o.v. Agentschap NL Inhoud Levensduurdenken

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

De nieuwe Energieprestatieregelgeving (EPB) voor retailgebouwen vanaf 2016 Lore Stevens

De nieuwe Energieprestatieregelgeving (EPB) voor retailgebouwen vanaf 2016 Lore Stevens De nieuwe Energieprestatieregelgeving (EPB) voor retailgebouwen vanaf 2016 Lore Stevens Vlaams Energieagentschap Overzicht presentatie Inleiding Eisen vanaf 2016 Eisen vanaf 2017 Inleiding De Europese

Nadere informatie

Energiebesparing in kantoorgebouwen, de techniek of de gebruiker. Hans Korteweg Energievakbeurs 4 oktober 2016

Energiebesparing in kantoorgebouwen, de techniek of de gebruiker. Hans Korteweg Energievakbeurs 4 oktober 2016 Energiebesparing in kantoorgebouwen, de techniek of de gebruiker Hans Korteweg Energievakbeurs 4 oktober 2016 Introductie Welkom bij Maintenance for Energy Ik ben Hans Korteweg, mijn opleiding is MTS-E,

Nadere informatie

11-6-2015. Samenvatting Uitkomsten Hoe verder? De bomen.. Animo. 70 actieve deelnemers 58 VvE s vertegenwoordigen ruim 3000 huishoudens

11-6-2015. Samenvatting Uitkomsten Hoe verder? De bomen.. Animo. 70 actieve deelnemers 58 VvE s vertegenwoordigen ruim 3000 huishoudens 1. Samenvatting Uitkomsten Hoe verder? Animo De bomen.. 70 actieve deelnemers 58 VvE s vertegenwoordigen ruim 3000 huishoudens .. en het bos Overzicht Tijdlijn Vergroening scan Vergelijken met andere VvE

Nadere informatie

Energieprestatie. Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector. Kees Arkesteijn (ISSO)

Energieprestatie. Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector. Kees Arkesteijn (ISSO) Energieprestatie Energieprestatie van gebouwen en de rol van de installatiesector Kees Arkesteijn (ISSO) Programma 1. Inleiding Energieprestatie gebouwen 2. Methoden bepaling Energieprestatie 3. Wet en

Nadere informatie

Discussienota Tertiaire Sector. BAU+ studie: Energie- en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030

Discussienota Tertiaire Sector. BAU+ studie: Energie- en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030 Discussienota Tertiaire Sector BAU+ studie: Energie- en broeikasgasscenario s voor het Vlaamse gewest verkenning beleidsscenario s tot 2030 Katleen Briffaerts 1 Inhoud Inleiding Aannames Beleidsdoelstellingen

Nadere informatie

Oosterhout Nieuwe Energie

Oosterhout Nieuwe Energie Oosterhout Nieuwe Energie Wat willen wij bereiken met ONE Oosterhout 100% Duurzame Energie Betaalbaar Lokaal opgewekt Met lokale ondernemingen Oftewel:. samen met inwoners van Oosterhout, op het grondgebied

Nadere informatie

EPB in Vlaanderen en hoe te gebruiken als verkoopstool

EPB in Vlaanderen en hoe te gebruiken als verkoopstool EPB in Vlaanderen en hoe te gebruiken als verkoopstool Inleiding EPB Wat Waarom Wanneer De 7 Eisen van EPB Huidige normen Normen 2016 E Peil als verkoopstool technieken 2 1 Wat EPB Energie Prestatie voor

Nadere informatie

Module 4.7. EPU: Synthese. versie 2.0

Module 4.7. EPU: Synthese. versie 2.0 Module 4.7 EPU: Synthese versie 2.0 Hoofdstukkenoverzicht EPU 5.4 Transmissieverliezen 5.5 Ventilatie verliezen 5.6 Interne winsten 5.7 Zonnewinsten 5.2 Netto behoefte voor ruimteverwarming Systeemrendement

Nadere informatie

Energie besparing en woning verbetering voor VvE s. sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter

Energie besparing en woning verbetering voor VvE s. sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter Energie besparing en woning verbetering voor VvE s sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter Onderzoek doen en experimenteren met als doel: Mensen prettig laten wonen, leven en werken Experiment:

Nadere informatie

Tergooi Hilversum Uitbreiding fase 1

Tergooi Hilversum Uitbreiding fase 1 Tergooi Hilversum Uitbreiding fase 1 Warmte- en koudevraag voor klimatisering op basis van dynamische gebouwsimulaties Antonin van de Bree / Wim van Houdt a.vandebree@lbpsight.nl / WHoudt@tergooi.nl Tergooi

Nadere informatie

VvE s met Energie. Onderzoek VvE Schiezicht 10 april 2014 Wouter van den Acker PKW

VvE s met Energie. Onderzoek VvE Schiezicht 10 april 2014 Wouter van den Acker PKW VvE s met Energie Onderzoek VvE Schiezicht 10 april 2014 Wouter van den Acker PKW Inhoud Het Energiemodel Bestaande situatie Trias Energetica Maatregelen Scenario s Hoe verder? Energieadvies voor Schiezicht

Nadere informatie

een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect

een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect een toekomst zonder gas Warmtepomp Het Warmte Effect Programma 20.00 uur Opening door de dagvoorzitter 20.05 uur De initiatiefnemers: ZMF & Zeeuwind Andre Berger, vrijwilliger bij Zeeuwind 20.15 uur Alles

Nadere informatie

West-Friesland: warmte in transitie. Cor Leguijt, VVRE, 6 april 2017

West-Friesland: warmte in transitie. Cor Leguijt, VVRE, 6 april 2017 West-Friesland: warmte in transitie Cor Leguijt, VVRE, 6 april 2017 Inhoud Warmtetransitie, van het aardgas af, hoezo???? Aanpak in het project Uitkomsten regio West-Friesland Eindbeeld (welke oplossing

Nadere informatie

7 maart 2012. Welkom. Jaap Overeem

7 maart 2012. Welkom. Jaap Overeem 7 maart 2012 Welkom Jaap Overeem 7 maart 2012 Programma 20.05 20.15 u. - Introductie 20.15 21.05 u. - Presentatie 21.05 21.25 u. - Pauze 21.25 21.45 u. - Beantwoorden vragen 21.45 21.50 u. - Wijkplatform

Nadere informatie

Presentatie Pioneering 27 september 2011

Presentatie Pioneering 27 september 2011 Presentatie Pioneering 27 september 2011 1 Contactgegevens Dinkelborgh energie (DBE) Presentatie voor Pioneering Hans Visser (DBE) 06 53 87 86 79 Dinkelborgh Energie Wilhelminastraat 8 7591 TN Denekamp

Nadere informatie

LOFTHOME. Duurzame installaties Toelichting op de standaard installatiepakketten. BLOK KATS VAN VEEN ARCHITECTEN & LOFTHOME - versie 24/01/13

LOFTHOME. Duurzame installaties Toelichting op de standaard installatiepakketten. BLOK KATS VAN VEEN ARCHITECTEN & LOFTHOME - versie 24/01/13 FTHME Duurzame installaties Toelichting op de standaard installatiepakketten BK KATS VAN VEEN ARCHITECTEN & FTHME versie 24/01/13 FTHME duurzame installaties Bij FTHME staat het drie stappenplan van de

Nadere informatie

Ecokosten/waardebenadering in de bouw. Winket bv

Ecokosten/waardebenadering in de bouw. Winket bv Ecokosten/waardebenadering in de bouw Winket bv Tim de Jonge - september 2009 Ecokosten/waardebenadering in de bouw Winket bv Tim de Jonge - juli 2009 Ecokosten/waardebenadering in de bouw Nieuwbouw Renovatie

Nadere informatie

Het dak als energiebron

Het dak als energiebron Optimaal gebruik van je dak Rotterdam heeft 14,5 vierkante kilometers aan platte daken. Die ruimte biedt volop kansen om benut te worden voor het opwekken van energie, voor regenwaterbuffering, voor het

Nadere informatie

Hybride warmtepomp-concept

Hybride warmtepomp-concept DHPA vanaf Oktober 2016 VAKGROEP WONINGBOUW VAKGROEP UTILITEIT Technische commissie Technische commissie Communicatie Statistieken 1 Hybride warmtepomp-concept Energie neutraal? 2 1 Hartelijk welkom Frans

Nadere informatie

Energie- en prestatiemonitoring

Energie- en prestatiemonitoring Energie- en prestatiemonitoring Onderdeel van integraal gebouwbeheer 9 november 2011 Machiel Karels Agenda 1. Wat willen we? 2. Wat gebeurt er om ons heen? 3. Wat er mogelijk is? 4. Wat we zouden moeten

Nadere informatie

Local Energy Solutions

Local Energy Solutions 24 mei 2011 Warmtelevering vanuit energiefabriek Apeldoorn Ontwikkeling van energie voor eigen gebruik naar externe levering aanleiding samenwerking warmteleiding Zuidbroek extra energie uit slachtafval

Nadere informatie