Eindrapport. De crisis tussen mens en dier. Evaluatie bestrijding AI-crisis

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eindrapport. De crisis tussen mens en dier. Evaluatie bestrijding AI-crisis"

Transcriptie

1 Eindrapport De crisis tussen mens en dier Evaluatie bestrijding AI-crisis

2 EINDRAPPORT DE CRISIS TUSSEN MENS EN DIER EVALUATIE BESTRIJDING AI-CRISIS Utrecht, maart 2004 Marja den Boer Lars Canté Annelies Dekker Bibilotte Duyvesteyn Henk Geveke Ruurd Jansen Michiel Kort Ronald van der Mark 26437

3 DE CRISIS TUSSEN MENS EN DIER EVALUATIE BESTRIJDING AI-CRISIS INHOUD Blz. 1. INLEIDING AANLEIDING DOEL EN ONDERZOEKSVRAGEN ONDERZOEKSAANPAK ONDERZOEKSKADER OPBOUW VAN HET RAPPORT DE VOGELPESTCRISIS OP HOOFDLIJNEN BESCHRIJVING VAN DE BELANGRIJKSTE GEBEURTENISSEN KENGETALLEN AI-CRISIS GEOGRAFISCH VERLOOP AI-CRISIS KOSTEN AI-CRISIS JURIDISCHE, VETERINAIRE EN MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT TEN TIJDE VAN DE UITBRAAK VAN VOGELPEST JURIDISCHE CONTEXT: WET- EN REGELGEVING (INTER)NATIONAAL VETERINAIRE CONTEXT MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT PLUIMVEESECTOR IN BEELD HOBBYDIERHOUDERS IN BEELD ANALYSE EN BEOORDELING DE VOORBEREIDING OP DE VOGELPESTCRISIS HAND- EN DRAAIBOEKEN OEFENING EN OPLEIDING CRISISORGANISATIE OP PAPIER BEMENSING EN MATERIËLE TOERUSTING ANALYSE EN BEOORDELING DE AANPAK VAN DE CRISIS INLEIDING SIGNALERING SCREENING, TRACERING, MONITORING BEPALING EN UITVOERING RUIMINGSTRATEGIE AI TAXATIE EN OPKOOP OVERIGE BESTRIJDINGSMAATREGELEN MESTPROBLEMATIEK... 93

4 5.8 DE HANDHAVING VAN DE MAATREGELEN AANPAK MET BETREKKING TOT DE VOLKSGEZONDHEID DE HERBEVOLKING DE AFBOUWFASE VAN DE CRISIS DE MAATSCHAPPELIJKE, SOCIAAL-PSYCHOLOGISCHE EN ECONOMISCHE EFFECTEN VAN DE AI-CRISIS ANALYSE EN BEOORDELING DE AANPAK VAN DE CRISIS TEN AANZIEN VAN HOBBYDIEREN EN DIERENTUINEN DE VOORBEREIDING BEPALEN RUIMINGSSTRATEGIE UITVOEREN RUIMINGSSTRATEGIE UITVOEREN RUIMINGEN BIJ HOBBYDIERHOUDERS TAXATIE HANDHAVING HERBEVOLKING DIERENTUINEN MAATSCHAPPELIJKE EFFECTEN ANALYSE EN BEOORDELING HET FUNCTIONEREN VAN DE CRISISORGANISATIE HET FUNCTIONEREN VAN DE CRISISORGANISATIE VAN LNV SAMENWERKING MET ANDERE OVERHEDEN ANALYSE EN BEOORDELING INFORMATIEVOORZIENING INLEIDING INFORMATIEVOORZIENING TUSSEN DE VERSCHILLENDE NIVEAUS VAN DE CRISISORGANISATIE INFORMATIEVOORZEINIG NAAR ANDERE OVERHEDEN INFORMATIEVOORZIENING NAAR DE SECTOR INFORMATIEVOORZIENING NAAR DE MAATSCHAPPIJ INFORMATIEVOORZIENING NAAR DE TWEEDE KAMER INFORMATIEVOORZIENING NAAR DE EU INFORMATIEVOORZIENING NAAR BUURLANDEN ANALYSE EN BEOORDELING INFORMATIEVOORZIENING CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN DE VOORBEREIDING DE AANPAK INFORMATIEVOORZIENING AANBEVELINGEN Bijlagen

5 1. INLEIDING 1.1 AANLEIDING Op 28 februari 2003 leidt een onderzoek naar een verhoogde uitval van leghennen bij een pluimveebedrijf in de Gelderse Vallei tot een ernstige verdenking van klassieke vogelpest. Nader onderzoek bevestigt dat beeld. Op zaterdag 1 maart wordt duidelijk dat voor het eerst sinds 1926 in Nederland sprake is van klassieke vogelpest of aviaire influenza (AI). Het is het begin van een zeer omvangrijke crisis die op 22 augustus formeel ten einde is, als het laatste toezichtsgebied van de Gelderse Vallei wordt vrijgegeven. In totaal zijn er dan ongeveer 30 miljoen dieren geruimd. In het overleg met de Tweede Kamer heeft de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) aan de Tweede Kamer toegezegd, de aanpak van de AI-crisis te laten evalueren en het eindrapport van deze evaluatie aan de Tweede Kamer te sturen. Daarbij is aangegeven dat het onderzoek begin november 2003 van start zal gaan en dat het eindrapport in maart 2004 zal worden opgeleverd. Ook is aangegeven dat de evaluatie door een onafhankelijk onderzoeksbureau dient te worden uitgevoerd en niet door het Ministerie van LNV zelf. Na een openbare aanbestedingsprocedure heeft Berenschot opdracht gekregen de evaluatie uit te voeren. In dit rapport vindt u de resultaten van het onderzoek. 1.2 DOEL EN ONDERZOEKSVRAGEN De evaluatie heeft als doel: Inzicht te verschaffen in de aanpak en het verloop van de AI-crisis. Aan de hand van de resultaten van de evaluatie eindverantwoording af te leggen aan de Tweede Kamer over de gehanteerde aanpak. Aan de hand van de resultaten leerpunten op te stellen ter verwerking in de opzet en werking van de crisisorganisatie van LNV en direct bij de bestrijding betrokken overheidsinstanties. De evaluatie geeft conform het bestek van LNV (d.d. 28 juli 2003) antwoord op de volgende onderzoeksvragen: a. Hoe was de overheid (naast LNV en RVV ook de andere betrokken departementen, provincies en gemeenten) voorbereid op een uitbraak van AI? Organisatie: veterinair complex, signaleringssysteem, bekwaamheid, materiële toerusting. Beleid: handboeken, draaiboeken, strategie, scenario's. Context: politieke en maatschappelijke realiteit, Europese- en nationale juridische omgeving, veterinair-technische omgeving. Welke leerpunten blijken uit de evaluatie met betrekking tot de crisisvoorbereiding?

6 b. Hoe is de uitbraak van AI aangepakt? Wat is gebeurd met de eerste signalen omtrent AI? In hoeverre heeft het feit dat AI zich al zo lang niet meer had gemanifesteerd een rol gespeeld bij de voorbereiding en de aanpak ervan? Hoe is de bestrijding en de handhaving georganiseerd? Heeft de organisatie adequaat gehandeld? Werden specifieke ervaringen tijdens de bestrijding omgezet in leereffecten? Wat was de doelmatigheid en de effectiviteit van de gekozen bestrijdingsstrategie en de daarmee samenhangende communicatie en besluitvorming? Welke leerpunten blijken uit de evaluatie met betrekking tot de crisisaanpak? c. Hoe is de informatievoorziening verlopen? Tussen de verschillende niveaus binnen de totale crisisorganisatie? Tussen de betrokken overheden onderling? Naar de sector? Naar de maatschappij? Naar de Tweede Kamer, provincies en gemeenten? Naar Europese Commissie? Naar de buurlanden? Welke leerpunten blijken uit de evaluatie met betrekking tot de informatievoorziening? Bijzondere aandacht is besteed aan: De eerste dagen van de uitbraak en daaropvolgende opschalingsmomenten. De relatie tussen de centrale en de regionale crisisorganisaties. De relatie tussen LNV als besturend orgaan met de andere overheden (BZK, VWS, de Belastingdienst, SZW, provincies en gemeenten), onder meer de afstemming, samenwerking en informatievoorziening met de overheden zoals vertegenwoordigd in het Interdepartementaal Beleids Team (IBT). De relatie tussen Nederland als AI-bestrijder en de EU in het algemeen en de buurlanden in het bijzonder. De wijze waarop door de crisisorganisatie omgegaan is met de aspecten vaccinatie, volksgezondheid, hobbydieren, openbare orde en veiligheid, opsporing en handhaving en communicatie op verschillende niveaus tot en met de uitvoering

7 1.3 ONDERZOEKSAANPAK Om de onderzoekvragen te beantwoorden, hebben wij de volgende activiteiten verricht. Interviews Wij hebben tientallen interviews gehouden met vertegenwoordigers van betrokken overheidsorganisaties (LNV, andere departementen, gemeenten, buurlanden, Europese Unie), koepelorganisaties in de pluimveesector, hobbydierhouders, wetenschappers en overige betrokkenen zoals dierenartsen. Wij hebben de geïnterviewden onder meer gevraagd naar feitelijke gebeurtenissen, eigen bijdragen aan het proces, de voorbereiding en de informatievoorziening. Ook vroegen wij naar oordelen over de aanpak van de crisis, met in het bijzonder de rol van LNV daarbij. In bijlage 2 is een overzicht opgenomen van onze gesprekspartners. Documentenstudie In de afgelopen maanden bestudeerden wij vele documenten: (inter)nationale wet- en regelgeving, beleidsnota s, brieven aan de Tweede Kamer, hand- en draaiboeken, protocollen, regelingen, persberichten, berichtgeving in de media, nieuwsbrieven, mededelingen, eerdere evaluatieonderzoeken en (deel)onderzoeken met betrekking tot de bestrijding. Tevens heeft het Ministerie van LNV ons inzage gegeven in alle vertrouwelijke documenten, zoals de verslagen van de crisisstaf. Een lijst met de door ons bestudeerde documenten treft u aan in bijlage 5. Enquête Tevens is onder een groot aantal betrokkenen schriftelijk een enquête afgenomen. In de vragenlijst is om een mening gevraagd over het optreden van de (rijks)overheid ter bestrijding van de AI-crisis. Onderwerpen die aan de orde kwamen, betroffen onder meer de feitelijke gang van zaken, de informatievoorziening, de beleving van de crisis en de nazorg. De volgende doelgroepen zijn bevraagd: Bedrijven die (preventief) zijn geruimd. Bedrijven in de sector die niet zijn geruimd. Hobbydierhouders bij wie het pluimvee is geruimd. Gemeenten. De vragenlijsten verschilden per doelgroep. In bijlage 3 treft u een steekproefverantwoording en de respons van de enquêtes aan. Groepsbijeenkomsten De uitkomsten van de enquête hebben wij besproken in een aantal groepsinterviews met pluimveehouders, hobbydierhouders en vertegenwoordigers van getroffen gemeenten. In deze groepsinterviews zijn wij op zoek gegaan naar kwalitatieve verklaringen voor opvallende en anderszins interessante kwantitatieve uitkomsten van de enquête, interviews en de deskresearch

8 In bijlage 2 zijn tevens de personen opgenomen die aan de groepsgesprekken hebben deelgenomen. Met de individuele gesprekken en groepsgesprekken hebben wij in totaal ongeveer 120 mensen gesproken over de aanpak van de AI-crisis. 1.4 ONDERZOEKSKADER In deze paragraaf presenteren wij ons onderzoekskader, dat als richtlijn diende door het beantwoorden van de onderzoeksvragen (zie figuur 1.1). Context Beschrijving en analyse Onderzoeksvragen Voorbereiding organisatie, beleid, context Beoordeling Conclusies (Inter)nationale wet- en regelgeving Beleid Hand- en draaiboeken Aanpak eerste signalen, lang niet voorgekomen, bestrijding, handhaving, doelmatigheid, communicatie, besluitvorming Informatievoorziening en crisisorganisatie tussen niveaus, tussen overheden, tussen andere relevante actoren Context en feitelijke situatie Verschillen en verklaringen Conclusies en Leerpunten Figuur 1.1 Onderzoekskader evaluatie aanpak AI-crisis. In de beschrijving en analyse onderscheiden we de context van de situatie zoals die in de praktijk is opgetreden. Deze context bestaat onder andere uit de (inter)nationale wet- en regelgeving, beleidsbesluiten en opgestelde hand- en draaiboeken. De feitelijke gang van zaken beoordelen wij in het licht van de context. We stellen de feitelijke situatie ook in het licht van onbedoelde en onvoorziene situaties ten tijde van de crisis. Wij vormen ons een oordeel over de balans tussen de juiste preparatie en de organisatorische veerkracht en het menselijk improvisatietalent dat nodig is om met de dynamiek van de crisis om te gaan. Op basis van de beoordeling formuleerden wij tot slot conclusies en leerpunten. 1.5 OPBOUW VAN HET RAPPORT De opbouw van het rapport is als volgt: In hoofdstuk 2 beschrijven wij de vogelpestcrisis op hoofdlijnen, de belangrijkste kengetallen en het geografische verloop ervan. In hoofdstuk 3 beschrijven we de juridische, veterinaire en maatschappelijke context ten tijde van de uitbraak van AI

9 In hoofdstuk 4 beschrijven wij de voorbereiding op de AI-crisis. In hoofdstuk 5 wordt een beschrijving gegeven van de verschillende stappen in de aanpak van de crisis, van signalering tot en met de afbouwfase. In dit hoofdstuk wordt ook de aanpak ten aanzien van volksgezondheid behandeld en komen de maatschappelijke effecten van de crisis aan de orde. In hoofdstuk 6 beschrijven wij de aanpak van de crisis ten aanzien van hobbydieren en dierentuinen. In hoofdstuk 7 komt de het functioneren van de crisisorganisatie aan de orde. In hoofdstuk 8 komt de informatievoorziening aan bod. In hoofdstuk 9 formuleren wij tot slot de conclusies en leerpunten van dit onderzoek

10 2. DE VOGELPESTCRISIS OP HOOFDLIJNEN In dit hoofdstuk beschrijven wij op hoofdlijnen de vogelpestcrisis. Allereerst beschrijven we de belangrijkste gebeurtenissen in de tijd (paragraaf 2.1). Vervolgens presenteren wij enkele kengetallen (paragraaf 2.2). Daarnaast beschrijven we kort het geografische verloop van de crisis (paragraaf 2.3). Het hoofdstuk sluit af met een paragraaf over de kosten (2.4). 2.1 BESCHRIJVING VAN DE BELANGRIJKSTE GEBEURTENISSEN Bij de beschrijving van de belangrijkste gebeurtenissen worden verschillende fasen aangehouden: de normale fase, aandachtsfase, crisisfase en afbouwfase. In de normale fase is er geen sprake van een (acute) crisis; het betreft min of meer de uitgangssituatie. In de aandachtsfase heeft een melding plaatsgevonden van een verdenking van AI in Nederland. De crisisfase gaat in wanneer er AI in Nederland wordt geconstateerd. Deze fase loopt door tot het sein wordt gegeven dat de ziekte is uitgeroeid. In de afbouwfase wordt de crisisorganisatie opgeheven, vindt evaluatie plaats en is er de financiële afwikkeling met de Europese Commissie Normale en aandachtsfase: tot en met 28 februari 2003 De vogelpest is niet nieuw in Europa. In 1926 komt de ziekte voor het eerst voor in Nederland. In de decennia daarna doet de ziekte Engeland, Schotland, Duitsland en Italië aan. In 1999 krijgt Italië te kampen met een zeer grote uitbraak van vogelpest. In Lombardije en Veneto verliezen bijna alle bedrijven hun dieren. Zo n 17 miljoen kippen, kalkoenen en parelhoenders sterven of worden afgemaakt. Als reactie op deze uitbraak in Italië, adviseert het Wetenschappelijk Comité voor Dierengezondheid en Dierenwelzijn van de Europese Commissie om de laagpathogene vorm van vogelpest te bestrijden. Nederland start een adhoc-monitoringsprogramma. Uit de resultaten van dit programma blijkt dat de vogelpest niet in Nederland voorkomt. Nederland krijgt wel te maken met de uitbraak van andere dierziekten, zoals onder meer varkenspest (1997) en mond- en klauwzeer (2001). Op 10 oktober 2002 breekt de vogelpest opnieuw uit in Italië in de regio's Veneto en Lombardije. Het gaat hier om de variant H7N3, waarvan de pathogeniteit laag is. Op zaterdag 22 februari wordt bij een pluimveebedrijf in de Gelderse Vallei een verminderde voer- en wateropname geconstateerd bij leghennen. Deze zet de volgende dag door en wordt gevolgd door verhoogde uitval. Op maandag 24 februari wordt diagnostisch onderzoek gestart door de Gezondheidsdienst voor Dieren (GD). Later in die week wordt ook duidelijk dat hetzelfde probleem zich op meerdere bedrijven in de buurt voordoet. Het onderzoek leidt uiteindelijk tot een ernstige verdenking van klassieke vogelpest die de GD op 28 februari bij het Centraal Meldpunt Dierziekten aanmeldt. Dit is het begin van de aandachtsfase. Specialisten van de VWA/RVV bezoeken de bedrijven en zenden monsters naar het CIDC-Lelystad, het nationaal referentie-instituut voor aviaire influenza. Medewerkers van het CIDC-Lelystad verrichten in de nacht van vrijdag 28 februari op zaterdag 1 maart sectie. Het sectiebeeld dat eerder al op de GD is gerapporteerd, wordt daarbij in grote lijnen bevestigd. Op zaterdag wordt duidelijk dat in Nederland voor het eerst sinds 1926 sprake is van klassieke vogelpest of aviaire influenza. Op zondag 2 maart wordt duidelijk dat het gaat om een H7N7-type

11 2.1.2 Crisisfase: 28 februari - 22 augustus Februari en maart Nadat de VWA/RVV op vrijdag 28 februari constateert dat bij enkele bedrijven een zeer hoog sterftecijfer onder het pluimvee heerst, heeft de dienst die avond intensief contact met het departement. In de nacht van vrijdag op zaterdag wordt vanaf uur een vervoersverbod ingesteld in het gebied rondom de betrokken bedrijven. In de dagen daarna volgen nog vele andere maatregelen. Zo wordt op zaterdag 1 maart in de Gelderse Vallei een gebied van circa 10 km rond de betrokken bedrijven vastgesteld, waarbinnen vervoersbeperkingen gelden voor pluimvee, pluimveemest en eieren. Ook wordt voor heel Nederland een verzamelverbod vastgesteld en is het verboden pluimvee en broedeieren buiten Nederland te brengen. De AID ziet met hulp van de politie toe op naleving van de regelgeving. De VWA/RVV start met de screening van bedrijven in een straal van 3 km rond de besmettingshaarden. Op zaterdagochtend 1 maart komt de Centrale Crisisstaf (CCS) 1 van het ministerie bijeen. Nog dezelfde dag wordt de situatie en de te nemen maatregelen besproken in het Basisoverleg met het bedrijfsleven. Ook is er nauw contact met de Europese Commissie en betrokken gemeenten. Voor de uitvoering van de bestrijdingsmaatregelen wordt een omvangrijke crisisorganisatie opgebouwd. Ook wordt zaterdag gestart met de inrichting van het Regionale Crisiscentrum (RCC) in Stroe. Op 3 maart bericht de minister de Tweede Kamer voor het eerst over de uitbraak van de vogelpest. De minister vertelt welke maatregelen hij heeft genomen en dat er een begin is gemaakt met de ruiming van de verdachte bedrijven. Hij beziet of het verantwoord is het ruimen van de overige klinische verdachte bedrijven in de 1-km-zone plaats te laten vinden in een slachterij in het gebied. Daarnaast onderzoekt hij de mogelijkheid om gebruik te maken van Deense en Belgische dodingsmethoden. De Belgische methode is vergassing van grote hoeveelheden pluimvee door het afplakken van kippenschuren. De Deense methode is vergassing waarbij containers worden gebruikt. Op 4 maart start de commissie-wensing met haar werkzaamheden in het kader van welzijn. Deze commissie houdt toezicht op de zorgvuldige behandeling van pluimvee bij de ruimingen en op de zorgvuldige omgang met pluimvee in het kader van de vervoersverboden. De commissie zal wekelijks rapportages opleveren over haar werkzaamheden en bevindingen en aanbevelingen doen. In de eerste weken na de uitbraak, volgen de maatregelen elkaar op. Het aantal besmettingen neemt echter snel toe. De minister start een grootschalig onderzoek bij bedrijven verspreid over heel Nederland naar de aanwezigheid van een laagpathogene variant van aviaire influenza. Op 19 maart wordt aan de Tweede Kamer gemeld dat drie bedrijven serologisch positief zijn bevonden. Geconcludeerd wordt dat het laagpathogeen AI-virus in Nederland niet wijdverbreid aanwezig is. De monitoring wordt voortgezet waarbij vermeerderingsbedrijven tweewekelijks worden gecontroleerd. 1 In de verschillende hand- en draaiboeken wordt de CCS DCS genoemd. Zie hoofdstuk

12 In de gebieden waar vervoersverboden gelden, ontstaan welzijnsproblemen. Zo bezwijken de vleeskuikens onder hun eigen gewicht. Het kabinet reserveert 10 miljoen voor een welzijnsopkoop van vleeskuikens in het gebied rond Barneveld waar een vervoersverbod geldt. Ook stelt het kabinet 5 miljoen beschikbaar voor een noodfonds ten behoeve van sociaal-economische en psycho-sociale ondersteuning. Onder druk van de Tweede Kamer besluit de minister op 14 maart tot een ophokplicht voor pluimvee in heel Nederland. De minister laat wel weten te weinig controleurs te hebben om na te gaan of alle hobbydierhouders zich ook werkelijk aan het verbod zullen houden. Een week later wordt de maatregel ingetrokken, maar geldt er nog wel een verzamelverbod. Dit houdt in dat vogelmarkten, keuringen en veilingen van vogels voorlopig verboden zijn. In de Gelderse Vallei en tien kilometer daarbuiten blijft de ophokplicht wel van kracht. In de eerste weken van maart blijkt dat het virus ook de mens aansteekt. Op 4 maart besluit het Bestuurlijk Afstemmings Overleg (BAO) van VWS (op advies van het Outbreak Managment Team (OMT) van 3 maart) dat werkgevers van het ruimend personeel, de werknemers die direct betrokken zijn bij de daadwerkelijke ruimingen in de gelegenheid moeten stellen zich te laten vaccineren tegen griep. Ook moeten ze zijn voorzien van adequate beschermende kleding, inclusief neus-mondmaskers. Op 14 maart blijken negentien mensen besmet te zijn en oogontsteking te hebben. Staatssecretaris Ross-Van Dorp kondigt extra maatregelen aan. De groep mensen die een griepvaccinatie krijgt, wordt uitgebreid met beroepsmatige pluimveehouders en hun gezinnen en werknemers binnen het toezichtsgebied. Mensen met oogontsteking veroorzaakt door H7N7 worden behandeld met virusremmer Tamiflu. Vanaf 23 maart neemt het aantal ruimingen van hobbypluimvee in de Gelderse Vallei toe. Hiervoor hebben slechts enkele ruimingen van hobbypluimvee plaatsgehad. Hobbydierhouders moeten zich zelf aanmelden. Op 25 maart bericht de minister de Tweede Kamer dat hij bij Wageningen en Putten bufferzones wil aanleggen. Hiertoe heeft hij besloten na intensief vooroverleg tussen Nederland en de Europese Commissie. De bufferzones worden pluimveevrij gemaakt om het risico voor verdere verspreiding van het AI-virus buiten de Gelderse Vallei te beperken. De dieren op de bedrijven en de hobbymatig gehouden dieren in deze bufferzones worden preventief geruimd. Op 25 maart wordt een ernstige verdenking geconstateerd op een pluimveebedrijf in Beneden-Leeuwen (Gld). Dit bedrijf ligt twintig kilometer buiten het tot dan toe besmette gebied. Op 26 maart komt daar een verdenking in Opheusden bij. Het virus is de Rijn en de Waal overgestoken. April Op 1 april meldt minister Veerman aan de Tweede Kamer dat het mogelijk wordt de beschikbare capaciteit voor ruiming op een andere wijze in te zetten. Naast het ruimen binnen de 1-km-zone en de buffergebieden zal de resterende capaciteit benut worden voor ruimen in het Beschermingsgebied van de Gelderse Vallei en de risicobedrijven in de Toezichtsgebieden. Hiertoe wordt besloten om het risico van verspreiding zo snel mogelijk weg te nemen

13 In de dagen hierna blijkt dat het virus de Maas is overgestoken. Op 3 en 4 april zijn er verdenkingen van vogelpest in Teeffelen (Brabant) en Ospel (Limburg). De minister stelt een pluimveevrije bufferzone in in Noord-Brabant. Op 4 april kondigt de minister een algemeen vervoersverbod af, dat geldt voor geheel Nederland. Pluimvee, consumptie- en broedeieren, kippenvoer en mest mogen nergens in het land meer worden vervoerd. Eerdere versoepelingen van maatregelen worden teruggedraaid. Op dezelfde dag kondigt de minister aan dat het leger wordt ingezet om een gebied van tien kilometer rond Ospel af te zetten. Bij veertig op- en afritten van het zuidelijke deel van de A67 (Antwerpen-Eindhoven-Venlo) controleren leger en marechaussee de naleving van afgekondigde maatregelen die gelden voor dat gebied, zoals het vervoersverbod van pluimvee, consumptie-eieren, kippenvoer en mest. Het landelijk vervoersverbod wordt op 10 april opgeheven. In Nederweert (Limburg) worden op 7 april vijf kalkoenbedrijven die ernstig worden verdacht van besmetting met vogelpest geruimd, evenals de kalkoenbedrijven en andere pluimveebedrijven in een straal van één kilometer eromheen. Op 8 april wordt besloten de kalkoenbedrijven in een straal van 10 km preventief te ruimen. 2 Het ministerie onderzoekt varkens van gemengde bedrijven, om te bezien of de vogelpest mogelijk door varkens verspreid kan worden. Dit omdat ook varkens besmet kunnen raken met AI en het virus in varkens kan veranderen in een hoogpathogene variant. In het bloed van varkens op vijf gemengde bedrijven in de Gelderse vallei blijken antistoffen tegen het virus te zitten. Naar aanleiding van de resultaten van het onderzoek kondigt de minister op 15 april een vervoersverbod af voor varkens in de Gelderse Vallei en de gebieden in Limburg waar vogelpest heerst. Om te voorkomen dat de varkensboeren op de maatregelen zouden anticiperen, heeft Veerman het vervoersverbod niet met de sector besproken, zo zegt hij in het Kamerdebat. Op 16 april wordt het eerste geval van vogelpest in België geconstateerd. De Vlaamse autoriteiten ruimen alle bedrijven binnen een straal van drie kilometer rond het verdachte bedrijf in het dorp Meeuwen-Gruitrode. Ook al het pluimvee van particulieren in een straal van één kilometer wordt geruimd. De AI-crisis laat ook het bedrijfsleven niet ongemoeid. Het beursgenoteerde vis- en vleesconcern Nutreco komt op 17 april met een winstwaarschuwing. Storteboom, de grootste Nederlandse kippenslachter, kondigt een reorganisatie aan. Sinds de uitbraak van de vogelpest staan twee van de vijf slachterijen stil. Ook andere bedrijven (zoals vleesverwerker Plukon Poultry) kondigen verliezen aan. De minister geeft in een brief van 15 april aan de Tweede Kamer hoe het vogelpestvirus vermoedelijk is ontstaan. Naar aanleiding van de positieve uitslag van het monitoringsonderzoek naar de aanwezigheid van de laagpathogene variant van AI, is materiaal dat in 2002 opgestuurd is naar de Faculteit Diergeneeskunde en nog in de vriezer aanwezig was door het CIDC onderzocht. Dit materiaal blijkt een laagpathogene variant van het AI-virus te bevatten. De minister concludeert op basis hiervan dat vermoedelijk vanaf eind 2002 laagpathogeen H7-virus in Nederland aanwezig was. Uit de tracering blijkt dat het zeer wel denkbaar is dat de infectie door verschillende contacten naar de Gelderse Vallei is verspreid. 2 RCS-verslag 8 april

14 Vermoedelijk is het virus, na te zijn gemuteerd tot een hoogpathogene variant, in de Gelderse Vallei uitgebroken. 3 Op 17 april neemt de crisis een tragische wending. Een dierenarts uit Rosmalen overlijdt. Hij was namens de Gezondheidsdienst voor Dieren betrokken bij de bestrijding van vogelpest. Na onderzoek blijkt dat het virus, dat de dood van de dierenarts hoogstwaarschijnlijk heeft veroorzaakt, hetzelfde is dat onder pluimvee heerst. De dierenarts viel buiten het slikken en prikken -regime dat in het toezichtsgebied geldt, vanwege het feite dat hij als specialist-dierenarts van de GD alleen buiten het toezichtsgebied werkzaam was. 4 Met ingang van 19 april moet iedereen die in direct contact komt met pluimvee op verdachte of besmette bedrijven tevens antivirale middelen slikken. De betrokken ministeries van LNV en VWS kondigen een onderzoek aan naar het ontstaan van de verschillende uitleg van de gezondheidsrichtlijn voor mensen die betrokken zijn geweest bij de bestrijding van de vogelpest. Op 18 april verklaart de minister dat dierentuinen en dierenparken in het ophokgebied AIgevoelige dieren mogen vaccineren. De Europese Commissie geeft hiervoor een beschikking af. De vogelpest in België breidt zich verder uit, tot buiten de Vlaamse provincie Limburg. 57 bedrijven in een straal van tien kilometer rondom besmettingshaarden in de provincie Limburg worden geruimd. Op 24 april verklaart minister Veerman dat al het pluimvee tussen de A-67 (Eindhoven- Venlo) en Midden-Limburg wordt geruimd om een buffer te creëren die de uitbreiding van het virus tot staan moet brengen. Het ministerie verklaart dat circa vogels van hobbydierhouders in Limburg en Brabant worden geruimd. Op 29 april stellen de staatssecretaris van VWS en de minister van LNV een onafhankelijke commissie in die de vragen rond de ziekte en het overlijden van de dierenarts onderzoeken. De onafhankelijke commissie bestaat uit dr. B.R. Bot en prof. dr. L.G. Thijs. De minister bericht de Tweede Kamer eind april ook dat onderzoek bij gemengde besmette bedrijven geen aanwijzingen heeft opgeleverd dat er besmetting heeft plaatsgevonden tussen varkens. Mei Begin mei is er een ernstige verdenking van vogelpest in Helenaveen. Anderhalve week later blijkt het verdachte bedrijf niet besmet te zijn. Er blijkt sprake te zijn van een vergissing bij de koppeling van de testuitslagen, hetgeen ten onrechte leidt tot een positieve uitslag. 5 Drie bedrijven in de omgeving van het bedrijf zijn inmiddels geruimd. 3 De hypothese aangaande de introductie van AI in de Gelderse Vallei is aan het begin van de crisis actueel geweest, maar blijkt achteraf niet zo waarschijnlijk. Toen er vanuit de ingevroren kalkoen door het CIDC virus is geïsoleerd, bleek dit type H7N3 te zijn, een ander type dan de uitbraak in de Gelderse Vallei. Bron: CIDC. 4 Het slikken en prikken -regime gold alleen binnen de toezichtsgebieden. Voor de specialistdierenartsen, die werkzaam zijn buiten het toezichtsgebied, geldt het gewone hygiëneregime (Rapportage Commissie Bot, 5). 5 Persbericht LNV, 12 mei

15 Op 7 mei bericht het ministerie dat zij kratten gaat inzetten om hobbypluimvee te verzamelen. De minister heeft hiertoe besloten om het ruimen van hobbypluimvee te versnellen. De hobbydierhouder moet nu zelf de dieren in een krat doen, zodat de VWA/RVV de kratten kan op halen. Ook ontsmetten de hobbydierhouders nu zelf de hokken. De Nederlandse Belangenvereniging van Hobbydierhouders geeft op haar website tips om ruiming van vogels te vertragen, wanneer mensen hun dieren al hebben aangemeld. Op 9 mei wordt een bedrijf in het Duitse Schwalmtal op verdenking van vogelpest geruimd. De Belgische minister Tavernier verklaart dat zijn land de vogelpest onder controle heeft. In de Gelderse Vallei zijn de meeste hobbydieren geruimd. In Limburg en Noord-Brabant moeten halverwege mei nog bij adressen dieren worden opgehaald. Het is onbekend hoeveel hobbydierhouders geen melding hebben gemaakt van hun vogels. Een groep pluimveewetenschappers van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde verklaart dat zij vaccinatie tegen AI een noodzakelijke aanvulling in de huidige bestrijding van de vogelpestepidemie vinden, zowel voor hobbymatig pluimvee als voor bedrijfspluimvee. De noodzaak van andere bestrijdingsmethoden zoals ruiming van besmettingshaarden, compartimentering, één-op-éen transporten, meldingsplicht en dergelijke onderschrijven zij nog steeds. Moties van GroenLinks, SP en de Christenunie om het ruimen te stoppen en het hobbypluimvee te vaccineren, halen geen meerderheid in de Tweede Kamer. Juni Begin juni bieden de staatssecretaris van VWS en de minister van LNV de Tweede Kamer de rapportage van de commissie-bot aan, getiteld Onderzoek naar de omstandigheden rond de ziekte van een dierenarts, en diens overlijden aan aviaire influenza. De commissie constateert in haar rapportage dat het ziekteverloop van de dierenarts uniek is gebleken. Besmetting van mensen met dodelijke gevolgen was tot dan niet bekend (voor het H7N7- type) en heeft zich nadien ook niet voorgedaan. De dierenarts heeft volgens de commissie alle voor hem geldende veiligheidsmaatregelen nauwgezet in acht genomen. De slotsom van de commissie-bot is dat de dierenarts slachtoffer is geworden van een bijzonder ongelukkige samenloop van omstandigheden. In de maand juni zijn er geen nieuwe uitbraken van het vogelpestvirus. De minister versoepelt begin juni het regime. In een groot aantal gebieden vervalt de ophokplicht en mogen weer evenementen, tentoonstellingen en keuringen worden georganiseerd. De versoepelingen gelden niet voor de vervoersbeperkingsgebieden. Vanaf 21 juni maakt de minister in de media bekend dat het preventief doden van hobbypluimvee stopt. Ook de AID zal niet langer de hobbydierhouders, die hun vogels verborgen houden, opsporen. De minister geeft aan dat het niet langer noodzakelijk is om door te gaan als er geen veterinaire noodzaak meer is. De mest was afgevoerd van de bedrijven in de omgeving en daarmee was er geen besmettingsgevaar meer. De hobbydieren binnen een straal van drie kilometer van een besmet bedrijf moeten nog wel opgehokt blijven. De Europese Commissie verzacht het exportverbod voor Nederland. Export van pluimvee is toegestaan, mits dit niet gebeurt vanuit gebieden waar vogelpest heeft geheerst

16 Juli Vanaf 11 juli mag vanuit geheel Nederland, met uitzondering van de dan geldende vervoersbeperkingsgebieden, de export van levend pluimvee en broedeieren weer worden hervat. Augustus Voordat gebieden kunnen worden vrijgegeven, worden op bedrijven sentineldieren geplaatst en na 21 dagen onderzocht. Indien deze verklikkerkippen geen virus hebben opgelopen, kan het gebied worden vrijgegeven. Omdat er steeds meer onderzoeken negatief zijn, heft de minister in de loop van augustus steeds meer vervoersbeperkingsgebieden op. Vervoersverboden gelden niet meer en pluimveehouders mogen hun stallen weer gaan gebruiken. De minister heft op 22 augustus de laatste beperkende maatregelen in de Gelderse Vallei op. Ook de bedrijven in dat gebied mogen hun stallen weer herbevolken Afbouwfase: 22 augustus - heden Halverwege september bericht de minister de Tweede Kamer over de financiële consequenties voor het Rijk, de bijdrage van de Europese Unie en de stand van zaken ten aanzien van de financiële afwikkeling van de vogelpestcrisis. Ondernemingen die door de maatregelen ter bestrijding van de vogelpest in hun voortbestaan worden bedreigd, kunnen een beroep doen op het Noodfonds MKZ-AI. Op 9 september 2003 zijn er 82 aanvragen ingediend. De minister meldt de Tweede Kamer op 29 augustus dat de Europese aanbestedingsprocedure voor de evaluatie op 22 juli 2003 is gestart. Het eindrapport van deze evaluatie zal in maart 2004 aan de Tweede Kamer worden gestuurd. Begin december 2003 neemt de minister uit handen van een delegatie van de Waarheidscommissie Vogelpest het Zwartboek Vogelpest, het verdriet van Nederland in ontvangst

17 2.2 KENGETALLEN AI-CRISIS Totaal aantal besmettingen In totaal is er gedurende de crisis op 241 locaties een virologische besmetting geconstateerd. In deze gevallen is het virus aangetoond. Daarnaast zijn er 14 serologisch positieve gevallen gevonden. In deze gevallen zijn antilichamen tegen het virus aangetoond, maar is geen actief virus gevonden. Onderstaande tabel geeft een onderverdeling van de virologische en serologische gevallen naar bedrijfsmatig en hobbymatig gehouden pluimvee. VIROLOGISCH SEROLOGISCH Totaal Waarvan bedrijfsmatig Waarvan hobbymatig 14 8 Tabel 2.1 Overzicht aantal besmettingen. De kaarten 2.1 en 2.2 aan het einde van dit hoofdstuk presenteren het geografische overzicht van de locaties van de besmettingen. Rode sterren staan voor virologische besmettingen en blauwe sterren voor serologisch positieve gevallen. Verloop aantal besmettingen Onderstaande figuur geeft het verloop weer van het aantal vastgestelde besmettingen gedurende de crisis. verloop aantal besmettingen per dag Figuur 2.1 Verloop aantal besmettingen per dag. Bron: VWA/RVV: brongegevens CD ROM Klassieke vogelpest in Nederland 2003, voorlopige cijfers. In deze figuur zijn zowel de 227 besmettingen van bedrijfsmatig gehouden pluimvee als de 14 besmettingen van hobbymatig gehouden pluimvee opgenomen. Hiervan zijn geen aparte overzichten beschikbaar

18 De eerste besmetting werd definitief vastgesteld op 4 maart De laatste op 23 mei. De locatie van deze laatste besmetting was al geruimd op 21 april De laatste ruiming van een besmettingshaard vond plaats op 11 mei 2003 en was op 12 mei 2003 definitief besmet verklaard. Uit de figuur valt af te leiden dat het aantal besmettingen in maart en de eerste helft van april het sterkst toenam. In mei worden nog maar enkele gevallen vastgesteld. Verloop aantal ruimingen bedrijfsmatig gehouden pluimvee Figuur 2.2 geeft het verloop van het aantal ruimingen van bedrijfsmatig gehouden pluimvee weer. In deze figuur zijn zowel de ruimingen van besmettingshaarden als de preventieve ruimingen opgenomen. 70 Aantal ruimingen per dag in aantal locaties (totaal locaties) 60 aantal locaties datum Figuur 2.2 Aantal ruimingen per dag in aantal locaties. Bron: VWA/RVV: brongegevens CD ROM Klassieke vogelpest in Nederland 2003, voorlopige cijfers. Uit deze grafiek valt af te lezen dat de eerste ruiming wordt afgerond op 4 maart. De laatste preventieve ruiming vindt volgens de figuur plaats op 16 juni

19 Verloop ruimingen hobbymatig gehouden pluimvee Figuur 2.3 geeft het cumulatieve verloop van het aantal ruimingen van hobbymatig gehouden pluimvee weer. Cumulatief aantal geruimde hobbylocaties in de tijd totaal locaties aantal geruimde hobbylocaties datum Figuur 2.3 Aantal geruimde hobbylocaties per dag. Bron: VWA/RVV: brongegevens CD ROM Klassieke vogelpest in Nederland 2003, voorlopige cijfers. De eerste ruiming van hobbymatig gehouden pluimvee vond plaats op 5 maart Tot aan 23 maart vinden er in totaal 9 ruimingen plaats. Vanaf 23 maart loopt het aantal ruimingen snel op. Volgens deze gegevens van VWA/RVV komt het aantal geruimde hobbylocaties op De laatste ruiming vindt plaats op 17 juni

20 Cumulatief verloop geruimde dieren door welzijnsopkopen Figuur 2.4 geeft het verloop aan van het aantal opgekochte dieren via de zogenaamde welzijnsopkoopregeling. Deze hebben met name tussen half april en half mei plaatsgevonden. Er zijn in totaal op 109 locaties dieren opgekocht in het kader van de welzijnsopkoop. Figuur 2.4 Cumulatief verloop aantal geruimde dieren in de welzijnsopkoop. Bron: VWA/RVV opkooplijst d.d. 20 juni

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 november 2005 (02.12) (OR. en) 14116/05 LIMITE AGRILEG 166

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 november 2005 (02.12) (OR. en) 14116/05 LIMITE AGRILEG 166 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 november 2005 (02.12) (OR. en) PUBLIC 14116/05 LIMITE AGRILEG 166 ZITTINGSDOCUMENT van: het voorzitterschap aan: de Groep hoofden van de veterinaire diensten

Nadere informatie

MKZ-crisis maart 2001: naar de toekomst. drs E.B. Visser

MKZ-crisis maart 2001: naar de toekomst. drs E.B. Visser MKZ-crisis maart 2001: Evaluatie en maatregelen naar de toekomst drs E.B. Visser Even voorstellen: Edwin Visser. Dierenarts in maatschap te Etten-Leur (1994). Nu 6 jaar bestuurslid KNMvD. Vakgroep Gezondheidszorg

Nadere informatie

15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant

15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant 15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant Kamervragen van het lid Thieme aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn

Nadere informatie

DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT,

DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT, MINISTERIE VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOEDSELKWALITEIT Regeling van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van, TRCJZ/2006/533, houdende wijziging van de Tijdelijke regeling tot wering van AI

Nadere informatie

Dierziekten en plantenziekten

Dierziekten en plantenziekten Dierziekten en plantenziekten dierziekten maatregelen bij milieu-incidenten, zie het schema milieu maatregel instantie wettelijke basis toelichting 1. informatie 1a. informatie aan overheid 1a1. melding

Nadere informatie

Hobbypluimvee in tijden van vogelgriep

Hobbypluimvee in tijden van vogelgriep Hobbypluimvee in tijden van vogelgriep Bron: www.levendehave.nl/ Waar krijgen houders van hobbykippen mee te maken als er een uitbraak is van hoogpathogene vogelgriep? a. Ophok- en afschermplicht Voor

Nadere informatie

1 Onderwerp. 2 Wettelijke basis. Erkende quarantainevoorzieningen voor vogels afkomstig uit 3 e landen

1 Onderwerp. 2 Wettelijke basis. Erkende quarantainevoorzieningen voor vogels afkomstig uit 3 e landen code OVQV-01 versie 02 ingangsdatum 08-01-2014 pag. 1 van 6 versie datum toelichting 02 December 2013 Aanpassing aan NVWA sjabloon en enkele correcties 1 Onderwerp Vogels, die ingevoerd worden uit 3e-landen,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. handelende in overeenstemming met de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. handelende in overeenstemming met de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 5289 6 april 2010 Regeling van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van 26 maart 2010, nr. 115877, houdende

Nadere informatie

1 Kent u het bericht Politiek: Euthanasie asieldieren voorkomen? 1)

1 Kent u het bericht Politiek: Euthanasie asieldieren voorkomen? 1) Directie Landbouw De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 30 augustus 2007 2060724210 DL. 2007/2615 16 oktober

Nadere informatie

Symposium GKZ & Hygieia - Import, o.d.z. Better safe than sorry. Dierziektebestrijding bij het invoeren van (volgens de GWWD ) besmette dieren

Symposium GKZ & Hygieia - Import, o.d.z. Better safe than sorry. Dierziektebestrijding bij het invoeren van (volgens de GWWD ) besmette dieren Symposium GKZ & Hygieia - Import, o.d.z. Better safe than sorry Dierziektebestrijding bij het invoeren van (volgens de GWWD ) besmette dieren Mauro De Rosa Inleiding Doel presentatie Dierziektebestrijding

Nadere informatie

VRAGEN EN ANTWOORDEN IN VERBAND MET VOGELGRIEP

VRAGEN EN ANTWOORDEN IN VERBAND MET VOGELGRIEP Vogelgriep: F.A.Q. versie 17 VRAGEN EN ANTWOORDEN IN VERBAND MET VOGELGRIEP A. ALGEMENE VRAGEN 1. Welke vogels vallen onder pluimvee? 2. Wat zijn de symptomen van een ernstig geval van vogelgriep bij vogels?

Nadere informatie

Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2014

Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2014 Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2014 Actieve monitoring bij wilde vogels In 2014 werden bij de actieve monitoring 3.036 wilde vogels op de aanwezigheid van vogelgriep onderzocht. Net als

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter, Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 10 september 2008 08-LNV-107

Nadere informatie

Vogel-griep. Cees van de Noort Baancommissie Golf en Country Club Liemeer

Vogel-griep. Cees van de Noort Baancommissie Golf en Country Club Liemeer Vogel-griep Advies wat te doen bij het aantreffen van dode (water)vogels op de golfbanen van Liemeer G&CC Te Nieuwveen door Cees van de Noort Baancommissie Golf en Country Club Liemeer 23-2-2015 UPDATE:

Nadere informatie

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet.

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet. Werkafspraken tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg (inspectie), de stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) en de Keuringsraad Openbare Aanprijzing Geneesmiddelen (KOAG) over de wijze van samenwerking

Nadere informatie

Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen

Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen 20.7.2002 L 192/27 RICHTLIJN 2002/60/EG VAN DE RAAD van 27 juni 2002 houdende vaststellingvan specifieke bepalingen voor de bestrijdingvan Afrikaanse varkenspest en houdende wijziging van Richtlijn 92/119/EEG

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Economische Zaken;

De Staatssecretaris van Economische Zaken; Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 20 november 2014, nr. WJZ/14190815, houdende houdende instelling van een beschermings- en een toezichtsgebied in verband met de bestrijding van

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid. van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid

EUROPEES PARLEMENT. Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid. van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid EUROPEES PARLEMENT 2004 ««««««««««««2009 Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid 19.7.2005 VOORLOPIGE VERSIE 2005/0063(CNS) ONTWERPADVIES van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid

Nadere informatie

Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2011

Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2011 Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2011 Actieve monitoring bij wilde vogels In 2011 werden bij de actieve monitoring 3.397 wilde vogels op de aanwezigheid van vogelgriep onderzocht. Net als

Nadere informatie

Informatie over Q-koorts

Informatie over Q-koorts Informatie over Q-koorts De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor Q-koorts. De afgelopen weken ontvingen gemeenten hierover brieven van de Vereniging Nederlandse Gemeenten, het ministerie van Volksgezondheid

Nadere informatie

Omzendbrief met betrekking tot de erkenning van instellingen, instituten en centra

Omzendbrief met betrekking tot de erkenning van instellingen, instituten en centra Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Omzendbrief met betrekking tot de erkenning van instellingen, instituten en centra Referentie PCCB/S2/BHOE/1338165 Datum 25/01/2016 Huidige versie

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Economische Zaken;

De Staatssecretaris van Economische Zaken; Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken van 16 november 2014, nr. WJZ/14187229, houdende een tijdelijke stilstand van vervoer van gevogelte, vee afkomstig van bedrijven met bedrijfsmatig

Nadere informatie

In artikel 5.5 vervallen het tweede lid alsmede de aanduiding 1. voor het eerste. Na artikel 5.7 worden de volgende artikelen ingevoegd, luidende:

In artikel 5.5 vervallen het tweede lid alsmede de aanduiding 1. voor het eerste. Na artikel 5.7 worden de volgende artikelen ingevoegd, luidende: Grondslag Gelet op de artikelen 2.2, tiende lid, onderdelen d, e, f, g, i, j, l, onder 1 en 4º, m, n, p, 2.8, vierde lid, onderdelen a en b, 7.1, 7.2, tweede lid, 7.8, eerste lid, van de Wet dieren; Artikelen

Nadere informatie

FES-AI onderzoek als respons op de uitbraak

FES-AI onderzoek als respons op de uitbraak Tjeerd Kimman Nu weten we (niet) alles De afkortingen: FES: Fonds Economische Structuurversterking AI: Aviaire Influenza FES-AI: Impulse Program on Avian Influenza De uitbraak van 2003 in kille cijfers

Nadere informatie

VERORDENING VACCINATIE NEWCASTLE DISEASE (PPE) 2006

VERORDENING VACCINATIE NEWCASTLE DISEASE (PPE) 2006 INTEGRALE TEKST bijgewerkt t/m wijziging 2009-I, gepubliceerd d.d. 21-08-2009 1) VERORDENING VACCINATIE NEWCASTLE DISEASE (PPE) 2006 Verordening van het Productschap Pluimvee en Eieren van 15 juni 2006

Nadere informatie

Ned. Werkgroep hobbymatig gehouden Pluimvee en Parkvogels,

Ned. Werkgroep hobbymatig gehouden Pluimvee en Parkvogels, 12 februari 2007 N.a.v. uitbraak vogelgriep in Suffolk Aan de leden van de vaste commissie van LNV Op woensdag 14 februari 2007 debatteert u over de uitbraak van H5N1in Suffolk en het Nederlandse beleid

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 659 Besluit van 13 december 2012, houdende de vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van een aantal artikelen van de Wet dieren,

Nadere informatie

Presenteren huidige stand onderzoek naar juistheid ruimingsbesluiten MKZ in 2001

Presenteren huidige stand onderzoek naar juistheid ruimingsbesluiten MKZ in 2001 21 juni 2010 Presenteren huidige stand onderzoek naar juistheid ruimingsbesluiten MKZ in 2001 Sinds 2008 meer duidelijk over grondslagen en redenen; in procedure G.J. Dokter c.s. droeg rechter op labdossiers

Nadere informatie

Antwoord op Statenvragen PS2003-123 Arnhem, 20 mei 2003 nr. Z6055

Antwoord op Statenvragen PS2003-123 Arnhem, 20 mei 2003 nr. Z6055 Provinciale Staten Antwoord op Statenvragen PS2003-123 Arnhem, 20 mei 2003 nr. Z6055 Vogelpest De leden van Provinciale Staten Ingevolge het bepaalde in artikel 42 van het Reglement van Orde van Provinciale

Nadere informatie

Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2015

Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2015 Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2015 Actieve monitoring bij wilde vogels In 2015 werden bij de actieve monitoring 3.218 wilde vogels op de aanwezigheid van vogelgriep onderzocht. Net als

Nadere informatie

Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2012

Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2012 Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2012 Actieve monitoring bij wilde vogels In 2012 werden bij de actieve monitoring 3.220 wilde vogels op de aanwezigheid van vogelgriep onderzocht. Net als

Nadere informatie

Rapport. Datum: 29 maart 2005 Rapportnummer: 2005/091

Rapport. Datum: 29 maart 2005 Rapportnummer: 2005/091 Rapport Datum: 29 maart 2005 Rapportnummer: 2005/091 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat de Directeur van de Voedsel en Waren Autoriteit van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit hem

Nadere informatie

Raadsvergadering : 8 december 2015 Agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte. Onderwerp : Verordening dode gezelschapsdieren Berkelland 2016

Raadsvergadering : 8 december 2015 Agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte. Onderwerp : Verordening dode gezelschapsdieren Berkelland 2016 Raadsvergadering : 8 december 2015 Agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Onderwerp : Verordening dode gezelschapsdieren Berkelland 2016 Collegevergadering : 10 november 2015 Agendapunt : 21. Portefeuillehouder

Nadere informatie

Tussentijdse resultaten van de monitoring voor vogelgriep januari tot september 2007

Tussentijdse resultaten van de monitoring voor vogelgriep januari tot september 2007 Tussentijdse resultaten van de monitoring voor vogelgriep januari tot september 2007 Actieve monitoring bij wilde vogels In de actieve monitoring werden van januari tot einde september 2007 bij 2.047 wilde

Nadere informatie

Klassieke Vogelpest Uitbraak in Nederland 2003

Klassieke Vogelpest Uitbraak in Nederland 2003 Klassieke Vogelpest Uitbraak in Nederland 2003 Deel I: Rol van hobbypluimvee bij de verspreiding van Aviaire Influenza Deel II: Vaccinatie mogelijkheden H.M. van Geloof W.C.M. van Winden Afdeling Epidemiologie

Nadere informatie

KNMvD-standpunt: massaal doden en destrueren van gezonde dieren in het kader van

KNMvD-standpunt: massaal doden en destrueren van gezonde dieren in het kader van dierziektebestrijding? Vraagstelling De vraagstelling, die ten grondslag ligt aan deze nota van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde luidt: Om welke redenen en onder welke voorwaarden

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 12 juni 2008 (13.06) (OR. fr) Interinstitutioneel dossier: 2008/0110 (COD) 10637/08 ADD 2 AGRILEG 104 CODEC 769 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU,

Nadere informatie

Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2013

Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2013 Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2013 Actieve monitoring bij wilde vogels In 2013 werden bij de actieve monitoring 3.181 wilde vogels op de aanwezigheid van vogelgriep onderzocht. Net als

Nadere informatie

Factsheet maatregelen Q-koorts 20 mei 2015 (update van versie d.d. 24 november 2011)

Factsheet maatregelen Q-koorts 20 mei 2015 (update van versie d.d. 24 november 2011) Factsheet maatregelen Q-koorts 20 mei 2015 (update van versie d.d. 24 november 2011) Dit is een update van Factsheet maatregelen Q-koorts. Sinds de vorige publicatie op 24 november 2011 hebben er geen

Nadere informatie

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit Protocol tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Nederlandse Zorgautoriteit inzake samenwerking en coördinatie op het gebied van beleid, regelgeving, toezicht & informatieverstrekking en andere

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 367 Voorstel van wet van het lid Atsma tot wijziging van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren in verband met wijziging van het kortingeninstrument

Nadere informatie

Algemene vragen en antwoorden over Vogelgriep (Laatste aanpassing d.d. 20 maart 2006)

Algemene vragen en antwoorden over Vogelgriep (Laatste aanpassing d.d. 20 maart 2006) Algemene vragen en antwoorden over Vogelgriep (Laatste aanpassing d.d. 20 maart 2006) De dreiging van de vogelgriep in ons land blijft onverminderd groot, nu in ons omringende landen nog steeds dode vogels

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van (datum), nr., Directie Wetgeving en Juridische Zaken;

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van (datum), nr., Directie Wetgeving en Juridische Zaken; WIJ BEATRIX, BIJ DE GRATIE GODS, KONINGIN DER NEDERLANDEN, PRINSES VAN ORANJE- NASSAU, ENZ. ENZ. ENZ. Besluit van... houdende regels inzake diervoeders (Besluit diervoeders 2012) Besluit van Op de voordracht

Nadere informatie

NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: Artikel I, onderdeel D, komt te luiden: Artikel 54, tweede lid, komt te luiden:

NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: Artikel I, onderdeel D, komt te luiden: Artikel 54, tweede lid, komt te luiden: 29 448 Wijziging van de Flora- en faunawet in verband met de verruiming van de mogelijkheden tot beheer en schadebestrijding van beschermde inheemse diersoorten NOTA VAN WIJZIGING Het voorstel van wet

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 973 Wijziging van de Wet op de uitoefening van de diergeneeskunde 1990 (verhoging maximaal bedrag tuchtrechtelijke boete en wijziging samenstellingseisen

Nadere informatie

Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza

Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza NVAG themamiddag d.d. 02-03 2006, Utrecht Prof.dr. Frans van Knapen influenza virus typeringen: H-antigeen N-antigeen Permanente veranderingen in influenza

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 28 286 Dierenwelzijn Nr. 350 BRIEF VAN DE MINISTERS VAN LANDBOUW, NATUUR EN VOED- SELKWALITEIT, EN VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de

Nadere informatie

Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2008

Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2008 Resultaten van de monitoring voor vogelgriep in 2008 Actieve monitoring bij wilde vogels In 2008 werden bij de actieve monitoring 3.514 wilde vogels op de aanwezigheid van vogelgriep onderzocht. Net als

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit de Inspectie voor de Gezondheidszorg

Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit de Inspectie voor de Gezondheidszorg Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit de Inspectie voor de Gezondheidszorg Afspraken tussen de Staatssecretaris van Economische Zaken en de Minister van Volksgezondheid Welzijn en Sport over de wijze

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 807 Vogelpestcrisis (Aviaire influenza) Nr. 40 1 Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Cornielje (VVD), Meijer (CDA),

Nadere informatie

OVEREENKOMST PLUIMVEEHOUDER EN GEBORGDE PLUIMVEEDIERENARTS,

OVEREENKOMST PLUIMVEEHOUDER EN GEBORGDE PLUIMVEEDIERENARTS, OVEREENKOMST PLUIMVEEHOUDER EN GEBORGDE PLUIMVEEDIERENARTS, bijlage VI van het Reglement Geborgde Naam tekenbevoegde :.. hierna te noemen pluimveehouder Eigenaar dieren (indien :.. niet de pluimveehouder)

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 1997 602 Besluit van 14 november 1997, houdende regelen betreffende de identificatie en registratie van dieren (Besluit identificatie en registratie

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 29.11.2007 COM(2007) 761 definitief 2007/0266 (ACC) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD over het standpunt van de Gemeenschap in het Gemengd Comité EG-Faeröer

Nadere informatie

Vertaling. Overwegende:

Vertaling. Overwegende: Vertaling Protocol van akkoord over de voorwaarden voor de grensoverschrijdende handel in slachtdieren en slachtpluimvee tussen het Koninkrijk België, het Groothertogdom Luxemburg en de Franse Republiek.

Nadere informatie

de Achterhoek Uw pluimvee, onze zorg!

de Achterhoek Uw pluimvee, onze zorg! Uw pluimvee, onze zorg! Pluimveepraktijk de Achterhoek Spoorstraat 88 7261 AG Ruurlo Telefoon 0573 45 11 68 Fax 0573 45 38 31 info@ppda.nl www.ppda.nl P l u i m v e e p r a k t i j k de Achterhoek Uw pluimvee,

Nadere informatie

IB.ZA.03.01 juli 2014. Productomschrijving GN-code Land Vers vlees van gevogelte 02 07 Zuid-Afrika Separatorvlees van gevogelte.

IB.ZA.03.01 juli 2014. Productomschrijving GN-code Land Vers vlees van gevogelte 02 07 Zuid-Afrika Separatorvlees van gevogelte. I. Toepassingsgebied Productomschrijving GN-code Land Vers vlees van gevogelte 02 07 Separatorvlees van gevogelte 02 07 II. Bilateraal certificaat Code FAVV EX.VTL.ZA.03.01 Titel van het certificaat Veterinair

Nadere informatie

DE UITBRAAK VAN KLASSIEKE VARKENSPEST IN NEDERLAND. Eindevaluatie

DE UITBRAAK VAN KLASSIEKE VARKENSPEST IN NEDERLAND. Eindevaluatie DE UITBRAAK VAN KLASSIEKE VARKENSPEST IN NEDERLAND Eindevaluatie Den Haag 30 maart 1998 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 1 1.1 Doel en belang van het onderzoek... 1 1.2 Aanpak... 1 1.3 Onderzoek Landbouw

Nadere informatie

lnv0000577 Aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij 1 mei 2001

lnv0000577 Aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij 1 mei 2001 lnv0000577 Aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij 1 mei 2001 Hierbij ontvangt u de antwoorden op de vragen van de fracties van het CDA, de ChristenUnie en GroenLinks

Nadere informatie

Aan geadresseerde. Geachte heer/mevrouw,

Aan geadresseerde. Geachte heer/mevrouw, Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid Aan geadresseerde uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum VD. 2004/2884 8-10-2004 onderwerp doorkiesnummer bijlagen Kaderwet diervoeders. (TRC 2004/7011) 3785633

Nadere informatie

Nr. loiy/^goös Afd. nrj.c?. Opbergen

Nr. loiy/^goös Afd. nrj.c?. Opbergen Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit Ministerie van Economische Zaken > Retouradres Postbus 43006 3540 AA Utrecht Aan de Burgemeester Van de Gemeente Alphen aan den Rijn Postbus 13 2400 AA Alphen aan

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol

Samenwerkingsprotocol Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit Stichting Reclame Code 1 Samenwerkingsprotocol tussen de Consumentenautoriteit en de Stichting Reclame Code Partijen: 1. De Staatssecretaris van Economische

Nadere informatie

Leven met vogelgriep. Arjan Stegeman Gezondheidszorg Landbouwhuisdieren j.a.stegemanuu.nl

Leven met vogelgriep. Arjan Stegeman Gezondheidszorg Landbouwhuisdieren j.a.stegemanuu.nl Leven met vogelgriep Arjan Stegeman Gezondheidszorg Landbouwhuisdieren j.a.stegemanuu.nl Leven met vogelgriep Achtergrond informatie Insleep en verspreiding milde variant vogelgriep Insleep en verspreiding

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding voor het onderzoek

Samenvatting. Aanleiding voor het onderzoek Samenvatting Aanleiding voor het onderzoek Het nationale bestuursrecht is van oudsher verbonden met het territorialiteitsbeginsel. Volgens dat beginsel is een autoriteit alleen bevoegd op het grondgebied

Nadere informatie

Raadsvoorstel 18 september 2014 AB14.00597 RV2014-042

Raadsvoorstel 18 september 2014 AB14.00597 RV2014-042 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 18 september 2014 AB14.00597 RV2014-042 Gemeente Bussum Vaststellen verordening dode gezelschapsdieren Brinklaan 35 Postbus 6000 1400

Nadere informatie

Beleidsdraaiboek Aviaire Influenza

Beleidsdraaiboek Aviaire Influenza Beleidsdraaiboek Aviaire Influenza versie 2.0 September 2013 Directie Dierlijke Agroketens en Dierenwelzijn Ministerie van Economische Zaken Beleidsdraaiboek aviaire influenza - 1 Wanneer er verschijnselen

Nadere informatie

MEDEDELING. Aviaire influenza : einde trekseizoen : versoepeling afschermplicht

MEDEDELING. Aviaire influenza : einde trekseizoen : versoepeling afschermplicht MEDEDELING Aviaire influenza : einde trekseizoen : versoepeling afschermplicht Vanaf 1 november 2006 versoepelt het federale Voedselagentschap de afschermmaatregelen die sinds 11 september gelden voor

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2001 403 Besluit van 16 juli 2001, houdende een algemene maatregel van bestuur tot wijziging van het Destructiebesluit 1996 (sluitend maken van het

Nadere informatie

VERORDENING TIJDELIJKE EN PREVENTIEVE MAATREGELEN BIJ CALAMITEITEN IN DE PLUIMVEESECTOR (PPE) 2012

VERORDENING TIJDELIJKE EN PREVENTIEVE MAATREGELEN BIJ CALAMITEITEN IN DE PLUIMVEESECTOR (PPE) 2012 VERORDENING TIJDELIJKE EN PREVENTIEVE MAATREGELEN BIJ CALAMITEITEN IN DE PLUIMVEESECTOR (PPE) 2012 Verordening van het bestuur van het Productschap Pluimvee en Eieren van 6 september 2012 houdende tijdelijke

Nadere informatie

Welkom. Heleen Prinsen. Specialist Diergezondheid en paardenhouderij

Welkom. Heleen Prinsen. Specialist Diergezondheid en paardenhouderij Welkom Heleen Prinsen Specialist Diergezondheid en paardenhouderij Het Paard van Troje Griekse mythe Het paard was een geschenk van de Grieken aan de Trojanen. Maar toen zij het paard binnen hun stadsmuren

Nadere informatie

F.A.Q. versie 10 Van toepassing vanaf 1 ste mei 2008

F.A.Q. versie 10 Van toepassing vanaf 1 ste mei 2008 F.A.Q. versie 10 Van toepassing vanaf 1 ste mei 2008 VRAGEN EN ANTWOORDEN IN VERBAND MET VOGELGRIEP (klik op de vraag om naar het antwoord te gaan om terug te keren) A. PROFESSIONELE PLUIMVEEHOUDERS

Nadere informatie

ons kenmerk BAOZW/U200902437 Lbr. 09/126

ons kenmerk BAOZW/U200902437 Lbr. 09/126 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Vaccinatie Influenza A (H1N1) onder 0 tot en met 4 jarigen en ontwikkelingen mbt de Q-koorts Samenvatting

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 622 Mond- en Klauwzeer Nr. 13 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 30 maart 2001 De vaste commissie voor Landbouw, Natuurbeheer en Visserij

Nadere informatie

Klokkenluidersregeling

Klokkenluidersregeling REGELING INZAKE HET OMGAAN MET EEN VERMOEDEN VAN EEN MISSTAND HOOFDSTUK 1. DEFINITIES Artikel 1. Definities In deze regeling worden de volgende definities gebruikt: betrokkene: degene die al dan niet in

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol. Consumentenautoriteit Nederlandse Zorgautoriteit

Samenwerkingsprotocol. Consumentenautoriteit Nederlandse Zorgautoriteit Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit Nederlandse Zorgautoriteit Afspraken tussen de Staatssecretaris van Economische Zaken en de Raad van Bestuur van de Nederlandse Zorgautoriteit over de wijze

Nadere informatie

Rapport. Rapport inzake een klacht over een gedraging van de Dienst Wegverkeer (RDW) uit Zoetermeer. Datum: Rapportnummer: 2011/097

Rapport. Rapport inzake een klacht over een gedraging van de Dienst Wegverkeer (RDW) uit Zoetermeer. Datum: Rapportnummer: 2011/097 Rapport Rapport inzake een klacht over een gedraging van de Dienst Wegverkeer (RDW) uit Zoetermeer. Datum: Rapportnummer: 2011/097 2 Klacht Verzoeker kan zijn Nederlandse rijbewijs in Spanje niet omwisselen

Nadere informatie

Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA)

Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) MKZ, AI, KVP, AVP Pagina: 1 van 6 Opgesteld door: Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) Goedgekeurd door: Bestuur KNMvD Drs. D.Willink, voorzitter Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit

Nadere informatie

Geconsolideerde TEKST

Geconsolideerde TEKST NL Geconsolideerde TEKST samengesteld door het CONSLEG-systeem van het Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen CONSLEG: 2002D0994 03/02/2003 Aantal bladzijden: 5 < Bureau voor officiële

Nadere informatie

03-12-2018 (max 4 jaar na datum goedkeurig)

03-12-2018 (max 4 jaar na datum goedkeurig) CUMELA, Transport en Logistiek MKZ, KVP, AI Pagina: 1 van 6 Opgesteld door: CUMELA En Transport en Logistiek Goedgekeurd door: CUMELA Transport en Logistiek se Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) Inspecteur-generaal

Nadere informatie

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Continu veiliger De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) ziet er op toe dat de nucleaire veiligheid en

Nadere informatie

Opbouw draaiboek deel 1 deel 2 Deel 3 Wijzigingen

Opbouw draaiboek deel 1 deel 2 Deel 3 Wijzigingen 1 van 24 Algemeen Inleiding...2 Algemene informatie...4 Wet- en regelgeving...6 Organisatie crisisbestrijding LNV...7 Organisatie crisisbestrijding RCC...9 Algemene taken VWA RCC-afdelingshoofden...10

Nadere informatie

Laag Pathogene Aviaire Influenza Virus Infecties op

Laag Pathogene Aviaire Influenza Virus Infecties op Laag Pathogene Aviaire Influenza Virus Infecties op pluimveebedrijven in Nederland Jeanet van der Goot, Josanne Verhagen 1, Jose Gonzales, Jantien Backer, Johan Bongers, Gert Jan Boender, Ron Fouchier

Nadere informatie

Rijkswaterstaat Maaswerken t.a.v. Postbus 1593 6201 NB Maastricht. Geachte,

Rijkswaterstaat Maaswerken t.a.v. Postbus 1593 6201 NB Maastricht. Geachte, Directie Regionale Zaken Rijkswaterstaat Maaswerken t.a.v. Postbus 1593 6201 NB Maastricht uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 06-04-2006 DMW 2006/2196 DRZZ 06-2626/GV 20-07-2006 onderwerp doorkiesnummer

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 20198 24 december 2009 Regeling van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van 18 december 2009, nr. 95104,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 910 Wijziging van de Wet op de bedrijfsorganisatie en andere wetten in verband met de opheffing van de bedrijfslichamen (Wet opheffing bedrijfslichamen)

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2005 147 Besluit van 3 maart 2005, houdende wijziging van het Besluit biotechnologie bij dieren (Handelingen met betrekking tot dieren waar geen vergunning

Nadere informatie

23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25

23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25 23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25 VERORDENING (EU) Nr. 284/2011 VAN DE COMMISSIE van 22 maart 2011 tot vaststelling van specifieke voorwaarden en gedetailleerde procedures voor de invoer

Nadere informatie

Rundertuberculose. (Boviene tuberculose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor dierhouders

Rundertuberculose. (Boviene tuberculose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor dierhouders Rundertuberculose (Boviene tuberculose) Informatie over de ziekte en de procedures van de NVWA voor dierhouders Rundertuberculose bij dieren De tuberculosebacterie Mycobacterium bovis veroorzaakt tuberculose

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 750 F Vaststelling van de begrotingsstaat van het Diergezondheidsfonds voor het jaar 2014 Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING Inhoudsopgave A. Artikelsgewijze

Nadere informatie

5. Met e-mail van 12 maart 2014 is door KPN nog een overzicht verstrekt met het huidige zenderaanbod van Digitenne.

5. Met e-mail van 12 maart 2014 is door KPN nog een overzicht verstrekt met het huidige zenderaanbod van Digitenne. Besluit Kenmerk: 619878/623042 Betreft: Ontheffingsverzoek artikel 6.14d van de Mediawet 2008 Besluit van het Commissariaat voor de Media betreffende het verzoek van KPN B.V. om ontheffing van de doorgifteverplichting

Nadere informatie

Diervriendelijker aanpak vogelgriep. Geef ze een griepprik en een betere uitloop

Diervriendelijker aanpak vogelgriep. Geef ze een griepprik en een betere uitloop Diervriendelijker aanpak vogelgriep Geef ze een griepprik en een betere uitloop Colofon Auteur(s) Marijke de Jong en Bert van den Berg Datum 10 februari 2015 Nederlandse Vereniging tot Bescherming van

Nadere informatie

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA)

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) JC 2014 43 27 May 2014 Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) 1 Inhoudsopgave Richtsnoeren voor de behandeling van klachten

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag www.rijksoverheid.nl www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk Uw kenmerk 2014Z17589 Betreft

Nadere informatie

Beleidsdraaiboek. Mond- en klauwzeer

Beleidsdraaiboek. Mond- en klauwzeer Beleidsdraaiboek Mond- en klauwzeer Versie 3.0 Juli 2013 Wanneer er verschijnselen worden gezien die kunnen wijzen op mond- en klauwzeer, neem contact op met de NVWA via het landelijk meldpunt voor dierziekten:

Nadere informatie

Hoofdstuk 4. Kwaliteit

Hoofdstuk 4. Kwaliteit Fawzi Salih van K2 Brabants Kenniscentrum Jeugd heeft voor u een eerste screening gemaakt van hoofdstuk 4. Het resultaat van de screening is terug te vinden op de volgende pagina s. De samenvatting per

Nadere informatie

Concept. Draaiboek Imkersbond ABTB. Verdenking AMERIKAANS VUILBROED

Concept. Draaiboek Imkersbond ABTB. Verdenking AMERIKAANS VUILBROED Concept Draaiboek Imkersbond ABTB Verdenking AMERIKAANS VUILBROED Handleiding: A) Te verrichten werkzaamheden zonder dreiging. 1) Maak een inventarisatie van standplaatsen van bijenvolken. 2) Teken deze

Nadere informatie

Zoönose in aantocht! Help, wat nu?

Zoönose in aantocht! Help, wat nu? Zoönose in aantocht! Help, wat nu? 12 Juni 2014 Arjen van de Giessen, Kitty Maassen, mede namens de leden van het SOZ Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk

Nadere informatie