geen interesse Politiek toont voor nederlandse Emigranten ben tiggelaar updatejaar voor het hele gezin

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "geen interesse Politiek toont voor nederlandse Emigranten ben tiggelaar updatejaar voor het hele gezin"

Transcriptie

1 4 e j a a r g a n g n u m m e r 1 6 w w w. v e r t r e k n l. n l h e t m a g a z i n e v o o r w o n e n, w e r k e n e n l e v e n i n h e t b u i t e n l a n d Politiek toont geen interesse voor nederlandse emigranten Emigranten StemWijzer zie pagina 14 ben tiggelaar updatejaar voor het hele gezin immigrant en oscarwinnaar børge ring ik voel me vooral kosmopoliet Marjon lambriks in monaco zit je tussen de grote sterren alleen emigreren je moet het maar durven deel 7 van Heer Bommel en de Pas-kaart E 6,50 ISBN i interviews i reportages i nieuws i columns i

2

3

4

5 voorwoord Investeren in de toekomst foto peter beemsterboer Wat is een Nederlander in het buitenland eigenlijk waard? Goed dat er mensen zijn die over dergelijke vragen niet alleen nadenken, maar er zelfs een heus manifest over schrijven. In deze editie van VertrekNL legt Eelco Keij, Brabander in New York, uit waarom het belangrijk is dat die waarde wordt herkend én erkend, zodat we daar in Nederland ons voordeel mee kunnen doen. Dit manifest komt als geroepen. Kort geleden nog maar mocht ik als programmamaker voor de Wereldomroep landgenoten in het buitenland helpen hun Band met Nederland te behouden. Nieuws, praktische informatie: voor een relatief klein bedrag slaagden we erin grote groepen kijkers, luisteraars en lezers te bereiken. Landgenoten die, om wat voor reden ook, betrokken willen blijven bij hun moeder- of vaderland. Onder valse voorwendselen, we hebben immers allen overal en op ieder moment snel internet, werd de stekker getrokken uit een instituut dat decennialang zijn waarde had bewezen, dat nog steeds deed en daarom meer krediet had verdiend. De gretigheid waarmee het gebeurde was veelzeggend. Niet gehinderd door overmatig veel kennis papegaaiden de heren en dames politici elkaar na, met een snelle dood van de Nederlandstalige Wereldomroep tot gevolg. Dat ieder nadeel zijn voordeel hep wisten we al, maar het is altijd fijn het weer eens aan den lijve te ondervinden. De maanden na de sluiting mocht ik veelvuldig buiten de landsgrenzen doorbrengen. En waar ik ook was, telkens weer trof ik landgenoten vol ideeën, plannen en ambitie aan. Een sfeer die haaks stond op wat ik bij terugkeer in Nederland aantrof. Of, zoals de Canadees-Nederlandse immigratie-expert Martine Varekamp-Bos het in een gesprek voor VertrekNL treffend omschreef: Wat is er bij jullie aan de hand? Iedereen is zo somber, zo negatief. Eenzelfde houding zagen we recent bij het stopzetten van de subsidie voor Nederlandstalig onderwijs in het buitenland. In één klap werd een instrument dat jarenlang zijn waarde had bewezen de nek omgedraaid. Dat de regering nu voorzichtig op haar schreden lijkt terug te keren is hoopgevend, maar allesbehalve geruststellend. Daarvoor is het sentiment richting vertrokken landgenoten nog te kil en afstandelijk. Nederland heeft zijn burgers in het buitenland juist nu harder nodig dan ooit. We mogen, nee moeten, hen vasthouden en hopen dat ze ooit terugkeren met een hoofd vol kennis, inspiratie en ideeën. En ja, dat kost soms geld. Zo werkt dat namelijk met investeren in de toekomst. n O E T S E E I L A N D E R J O U R N A L I S T V e rt r e k N L MEI 2014 VERTREK NL 5

6 Pagina 14 Wat hebben politieke partijen Nederlandse emigranten te bieden? 14 Reportage Expats en de Europese verkiezingen 23 Haagse Zaken Stommetje spelen bij de stembus 24 Reportage Politiek niet geïnteresseerd in Nederlandse emigranten 30 Alleen emigreren Een nieuwe serie 32 Managementgoeroe Ben Tiggelaar koos voor een updatejaar voor het hele gezin 38 Survivalkit voor de partner Een nieuwe serie 42 Column Chimène van Oosterhout 44 De immigrant Het maakt Børge Ring niet uit waar hij woont 46 Bed & Breakfast De top acht adviezen van hotelier Peter Schoenmaker 50 Emigranten in de lucht Paul Benoist 6 VERTREK NL MEI 2014

7 inhoud Reportage Holland en Nederland zijn twee verschillende landen 57 Onze taal Een nieuwe column 60 Partners Linda Postma en Ger van Hees vertrokken naar Nieuw-Zeeland 62 Dilemma s Marjon Lambriks tussen de Monegasken 66 Toen Communicatiemedewerker Nu Eigenaar van Tokio Tours 69 Column Ger Apeldoorn En verder... voorwoord 5 kortom 9 advies 59 puzzel 71 boeken 72 strip 75 lezersservice 79 emigratiewijzer 80 volgende keer 82 MEI 2014 VERTREK NL 7

8

9 kortom Heimwee naar hagelslag en friet foto peter beemsterboer Uit onderzoek van de Wereldschool blijkt dat, naast de standaardproducten zoals hagelslag, drop, stroopwafels, kroketten en kaas, ook meer verrassende producten worden gemist door Nederlanders in het buitenland, zoals zoute haring, Nederlands brood, kruidkoek en ontbijtkoek. Verder is opmerkelijk dat juist de oer-hollandse gerechten zoals stamppotten en de daarbij behorende rookworst minder worden gemist. Dit komt mede doordat er vaak voldoende alternatieve ingrediënten te verkrijgen zijn. Denk dan bijvoorbeeld aan hutspot met chorizo en zuurkool met een hotdog. Onze zuiderburen bleken vooral friet het meeste te missen. n De ideale expat is een single vrouw van circa 30 jaar Zorgverzekeraar Expacare concludeert uit een door hen gehouden internationale studie onder duizend bedrijfsleiders dat de ideale expat een alleenstaande vrouw is van rond de 30 jaar. Met 26,5 procent laten de bedrijfsleiders weten dat ze vrouwen het meest geschikt achten voor een carrière als expat. Slechts 18,5 procent verkiest toch de man als meest geschikt. Vrouwen hebben namelijk als voordeel dat ze betere interpersoonlijke vaardigheden hebben. Dit is vooral handig als het gaat om het opbouwen van een goede relatie met nieuwe buitenlandse collega s. Ruim de helft van de bedrijfsleiders wil dat ze het liefst twee talen spreken (55%) en goed zijn in het opbouwen van een netwerk (60%). Traditionele vaardigheden als talenkennis en netwerken blijven dus echt belangrijk, aldus Beverly Cook, managing director van Expacare. Verder komt uit het onderzoek naar voren dat alvorens men besluit een internationale baan te accepteren, 52 procent dit eerst zou overleggen met zijn of haar partner. Een derde van de ondervraagden geeft aan eerst ouders te zullen raadplegen, en 39 procent geeft aan niemand om raad te zullen vragen. n MEI 2014 VERTREK NL 9

10 kortom Studie Nederlands onder buitenlanders steeds populairder Het aantal studenten Nederlands aan verschillende buitenlandse universiteiten stijgt, blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Taalunie. In 2009 waren er over de hele wereld ongeveer studenten Nederlands, nu al De voornaamste reden van de stijging is vooral een beter economisch perspectief. Toch neemt over de hele wereld het aantal studenten Nederlands niet alleen toe vanwege meer kans op de arbeidsmarkt. Ook kleinkinderen van emigranten tonen een grotere belangstelling voor hun roots. n Hollandse stroopwafels groot succes in Frankrijk De HEMA-vestiging in Parijs kan de Hollandse stroopwafels niet aanslepen. Volgens de manager van de Parijse HEMA hebben de Fransen het oer-hollandse koekje echt in hun armen gesloten. Alle vormen van het product, van klein tot groot, vallen in de smaak. En niet alleen in Parijs is onze stroopwafel een succes. Aan de andere kant van de oceaan heeft de New Yorkse banketbakker Anna Gordon het helemaal gemaakt met haar eigen versie van de stroopwafel. Het achterhalen van het authentieke Hollandse stroopwafelrecept bleek een lastige klus, dus ging Anna Gordon zelf aan de slag. Het resultaat is een pittige kruidige versie van de stroopwafel. Zelf hoopt ze met deze Amerikaanse versie Europa ooit eens te veroveren. n kortom kort Volkert van der G. vertrekt naar het buitenland Na zijn voorwaardelijke vrijlating zal Volkert van der G., de moordenaar van Pim Fortuyn, zeer zeker niet terugkeren naar zijn voormalige woonplaats Harderwijk. Voor zijn eigen veiligheid emigreert Van der G. vermoedelijk naar het oosten van Duitsland. Reclassering Nederland, waar Van der G. onder toezicht staat, geeft aan nog niets te hebben vernomen van mogelijke emigratievoorbereidingen. Tol op Duitse Autobahn Vanaf 2016 gaan buitenlandse automobilisten tol betalen op de Duitse autowegen. Dit zegt de Duitse minister van Verkeer Alexander Dobrindt. De Nederlandse minister van Infrastructuur Melanie Schultz van Haegen is het hier niet mee eens, maar zegt eerst te willen wachten tot het exacte plan bekend is, om dan alsnog mogelijk juridische stappen te gaan nemen. Meer Nederlanders aan het werk in België In 2013 werkten officieel Nederlanders in België, een stijging van maar liefst 28,8 procent ten opzichte van het jaar Ook Oost-Europeanen zoeken hun heil in België. De Polen staan met werknemers in België op de tweede plaats. Op plek nummer drie staan de Duitsers met werknemers. n 10 VERTREK NL MEI 2014

11 kortom Hoe overleef ik mijn emigratie? Veel mensen ervaren een emigratie als een zogeheten cultuurshock. Volgens Bart Vemer, GZ-psycholoog en eigenaar van Aeffectivity, is het aanpassingsproces aan een nieuwe cultuur te onderscheiden in vier fases. De eerste fase duurt ongeveer twee maanden en heet wittebroodsweken. Je ontdekt je nieuwe omgeving in een meestal prima stemming. In de volgende fase zakt vaak je gemoed en komt er een cultuurcrisis, met gevoelens van vervreemding en verlies van vanzelfsprekendheden. Hierna volgt de aanpassingsfase, waarin je beter in staat bent te dealen met de verschillen en je je vooroordelen kunt loslaten. Tot slot is er de fase van competentie, waarin je je aanpast aan de nieuwe situatie. Enkele handvatten om in ieder geval de eerste maanden te overleven zijn: maak snel contact met andere mensen die in dezelfde situatie zitten, pak activiteiten op waar je in Nederland ook van genoot en leer de taal van het gastland. Aeffectivity biedt online professionele begeleiding in je moedertaal. Je spreekt met een Nederlandse psycholoog, gespecialiseerd in emigratieproblemen. Op deze wijze kun je je moeilijkheden bespreken en een oplossing vinden voor je klachten, onafhankelijk van tijd en locatie. Meer informatie is te vinden op n foto peter beemsterboer Grenzenloos Magazine Nieuw online emigreermagazine Begin dit jaar is Grenzenloos Magazine gelanceerd, een nieuw online maandblad voor emigranten, expats en tweedehuisbezitters. Grenzenloos Magazine zal twaalf maal per jaar verschijnen, elke laatste vrijdag van de maand, en is geheel gratis. Het is door de huidige huizencrisis in Nederland nu lastiger om te vertrekken dan een aantal jaren geleden. Juist daarom is er grote behoefte om ervaringen en tips van andere emigranten te lezen. Grenzenloos Magazine voorziet in die behoefte. Laagdrempelig, want het tijdschrift is volledig gratis en online altijd bereikbaar, aldus uitgever Eric Jan van Dorp van VanDorp Uitgevers. Meer informatie is te vinden op en n MEI 2014 VERTREK NL 11

12 kortom Beste idee voor ondernemen in het buitenland De echte pionier, de kiene koopman en de ondernemende kunstenaar In 2012 werd de VertrekNL Ondernemersprijs gewonnen door Tim en Kim Otte. Als winnaar werden ze een jaar lang gevolgd door VertrekNL en zagen wij hoe ze succesvol een camping aan het Tanameer (Ethiopië) opzetten. Dit jaar verwachten ze de camping gereed te hebben, inclusief een rendabele bedrijfsvoering. Maar wie wordt de winnaar van 2014? Voor de VertrekNL Ondernemersprijs bestaande uit euro promotieruimte en euro cash werden maar liefst tien plannen geselecteerd, waarop vervolgens massaal is gestemd. Het plan met de meeste stemmen krijgt de publieksprijs. De jury bepaalt echter wie er met de geldprijs vertrekt. De juryleden zijn Chantal Deen, relatiemanager bij OOM Verzekeringen; Dion Ket, voorzitter van Tim&Kim Village; Arjen Bolt, uitgever NRC De Week; Aart Heering, jurist bij Heering Associates; en Seb van der Kaaden, uitgever van VertrekNL. De diversiteit van de inzendingen was ook dit jaar weer enorm, van een echte pionier tot aan de kiene koopman. Desondanks, of misschien wel daardoor, was de jury in haar oordeel unaniem. Alle juryleden hadden los van elkaar als favoriet het plan van Ben Jansen, Andries Blaak en Simon Kooistra: Bakmotoren voor Oeganda! aart heering Het plan heeft oog voor basisbehoeftes in een land waar je waarschijnlijk nog echt kunt pionieren en dat, bij slagen, voor groei vatbaar is. Wat je meeneemt is je technische kennis, maar verder is het wel een echt vertrek. arjen bolt Een plan waar je van tevoren van hoopt dat het tussen de inzendingen zal staan. Het is overzichtelijk, en daardoor goed te realiseren. Het initiatief straalt enthousiasme uit en is bovendien ook nog charitatief. Helder en slim bedacht. Simon Kooistra begeleidde een jaar geleden een cliënt die in het bezit was van een bakbrommer. Na de Tweede Wereldoorlog was dit een goedkoop alternatief voor de schaarse en dure auto s. In veel Afrikaanse landen groeit het aantal kleine zelfstandigen explosief. De behoefte aan transport stijgt navenant. Voor de gemiddelde Afrikaan is het bezit van een transportbus of zelfs een simpele auto echter een onbereikbaar ideaal. Deze gedachte inspireerde Simon tot het ontwikkelen van een transportmotor die moet voldoen aan drie vereisten: 1. betaalbaar voor kleine zelfstandigen in zich ontwikkelende landen, 2. robuust genoeg om een flinke vracht te vervoeren en 3. onderhoudsarm. chantal deen Super origineel plan. Ondernemend op vele fronten. Ik ben benieuwd hoe het financieringsplan eruitziet. Mijn nummer 1! dion ket Dit plan is herkenbaar vanuit de praktijksituatie in Ethiopië, waar transportmiddelen onbetaalbaar zijn en economische groei belemmeren. Ik hoop dat een transportmotor ontwikkeld kan worden die ook bijzonder zuinig is in verbruik, en wellicht kan er in de toekomst financiële steun komen om een betaalbare transportmotor te ontwikkelen die volledig op zonne-energie werkt. seb van der kaaden Mijn voorkeur gaat uit naar een plan dat niet enkel gericht is op winstbejag, maar ook een maatschappelijk doel nastreeft. Daarvan hadden we er dit jaar meerdere. Maar daarnaast moet een plan onderscheidend zijn, en dat kan door een origineel en toch simpel idee, zoals Bakmotoren voor Oeganda. Publiekswinnaar Naast een jurywinnaar hebben we ook een publiekswinnaar. In 2012 was de jurywinnaar tevens publiekswinnaar, maar ditmaal zeker niet. De jurywinnaar Bakmotoren voor Oeganda had 18 procent van de stemmen en komt daarmee op een derde plaats. En zo duidelijk als de jurywinnaar is, zo close is het verschil nu tussen de nummers 1 en 2. Nummer 2 is het plan van Chris en Sarina Koevoet voor een guesthouse voor hulpbehoevenden in Zweden, maar de uiteindelijke publieksfavoriet met 29 procent van alle stemmen is het plan van Ruud en Laura Schoemakers: Luxe verblijf met energiebewaking en verrekensysteem in Frankrijk! Winnaars Emigratiepakket Tot half april kon iedereen stemmen op zijn of haar favoriete plan, en maakte je kans op een emigratiepakket ter waarde van 50 euro. De winnaars van dit pakket zijn geworden: André en Marjo Supheert. Van harte gefeliciteerd! n Heeft u ook een goed idee voor ondernemen in het buitenland? Meld u dan aan via 12 VERTREK NL MEI 2014

13

14 reportage 14 VERTREK NL MEI 2014

15 reportage Wat hebben politieke partijen Nederlandse emigranten te bieden? Expats en de Europese verkiezingen tekst rob hoekstra illustraties andrea kruis MEI 2014 VERTREK NL 15

16 reportage Vrij verkeer van personen, een goede baan, pensioenrechten, dubbele paspoorten. Ook Nederlanders in het buitenland kunnen op 22 mei via hun stem laten horen welke speerpunten zij belangrijk vinden. Dit jaar hebben zo n expats zich (voor)- geregistreerd voor de verkiezingen voor het Europees Parlement. Zij bepalen mee welke politici ons land de komende vijf jaar in Europa zullen vertegenwoordigen. Voor Nederland zijn er 26 van de in totaal 751 Europese zetels te verdelen. Maar wat hebben de politieke partijen huidige en toekomstige Nederlandse emigranten eigenlijk concreet te bieden? Wat doen ze voor al die mensen? Waarom vinden de kandidaat-europarlementariërs dat er juist op hun partij moet worden gestemd? VertrekNL maakte een rondje langs de politieke velden. CDA Wij willen geen ijzeren gordijnen binnen de Europese Unie, zegt Esther de Lange, lijsttrekker voor het CDA. We hechten grote waarde aan het vrije verkeer van personen en aan gelijke behandeling. Als CDA en als leden van de fractie van de Europese Volkspartij (EVP) hebben wij ons hier altijd voor ingespannen. Dit maakt grensoverschrijdend werken en wonen in Europa makkelijker. Dat er in een andere lidstaat gewerkt mag worden zonder tewerkstellingsvergunning en dat er geen socialezekerheidsrechten verloren gaan voor Nederlanders die in het buitenland gaan wonen en werken, zijn enkele voordelen die de Europese Unie ons biedt. Tegelijk moeten we waken voor misbruik hiervan. Zo zijn schijnzelfstandigheid en sociale zekerheidstoerisme zeer onwenselijk. Hier moeten we streng tegen optreden. Schijnzelfstandigheid en sociale zekerheidstoerisme zijn zeer onwenselijk. Hier moeten we streng tegen optreden VVD De VVD probeert kiezers vooral te overtuigen van het belang van een herstellende economie, banen en internationale handel. We zijn een handelsnatie in een globaliserende wereld. Dit is een steun in de rug voor al die Nederlanders in het buitenland. In landen als de Verenigde Staten en China weet men: Nederlanders zijn ijverig en ondernemend. Onze Tweede Kamerfractie heeft het wegbezuinigen van de consulaten in München, Antwerpen, Chicago en Osaka mede ongedaan gemaakt De VVD staat voor dat profiel. Premier Rutte is dan ook een echte handelspremier, aldus Derk Jan Eppink, lijstduwer van de VVD bij de Europese verkiezingen. Wat we concreet voor emigranten doen? Zij moeten kunnen rekenen op goede consulaire diensten. Onze Tweede Kamerfractie heeft het wegbezuinigen van de consulaten in München, Antwerpen, Chicago en Osaka mede ongedaan gemaakt. Ook hebben we de dienstverlening rondom paspoortverstrekking en -verlenging mede gemoderniseerd. Die verlenging is nu eens in de tien jaar en kan ook op Schiphol plaatsvinden. Wat ons betreft moet dit in de toekomst nog gemakkelijker kunnen via bijvoorbeeld de pakketbezorgingsdienst. Ook het elektronisch stemmen vanuit het buitenland moet bij de volgende landelijke verkiezingen mogelijk worden gemaakt. Verder is de financiering van Nederlandstalig onderwijs in het buitenland deels door de VVD behouden gebleven. PvdA Bij de PvdA lijkt men de A van Arbeid ook over de grenzen weer wat nadrukkelijker te willen profileren. Waar ook ter wereld moeten mensen rond kunnen komen van hun baan en veilig hun werk kunnen doen. Of dat nou Nederlanders zijn of mensen met een andere nationaliteit, zegt Paul Sneijder, nummer 5 op de kandidatenlijst voor de PvdA. Goed werk voor een goed loon is onze topprioriteit. Export en internationaal ondernemerschap, ook in het midden- en kleinbedrijf, dragen bij aan groei en zorgen zo voor 16 VERTREK NL MEI 2014

17 reportage banen in Nederland en in Europa. En met een goed economisch vestigingsklimaat creëren we ook kansen voor Nederlanders in de rest van de wereld. Dat willen we dan ook stimuleren. Nederlanders die hun geluk werk, wonen ergens anders in Europa of in de wereld zoeken profiteren hier ook van. Juist door in te zetten op een goede en eerlijke economie maken we het voor Nederlanders in het buitenland aantrekkelijker om daar te blijven werken en wonen. D66 Waarom emigranten D66 moeten stemmen? Raoul Boucke, kandidaat-europarlementariër voor D66, weet het precies. Als enige partij hebben wij de belangen van expats in het vizier. Zij zijn en blijven Nederlanders, en wij komen op voor hun rechten. D66 heeft als eerste politieke partij van Nederland aangekondigd een aparte portefeuille voor Nederlanders in het buitenland op te richten naast een aparte Regio Buitenland. Tweede Herhaaldelijk hebben wij in Den Haag aangedrongen op het eenvoudiger maken van de procedure om vanuit het buitenland je stem uit te brengen Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma is namens D66 de contactpersoon voor alle Nederlanders in het buitenland. Wij willen hen beter in de gelegenheid stellen deel te nemen aan verkiezingen. Herhaaldelijk hebben wij in Den Haag aangedrongen op het eenvoudiger maken van de procedure om vanuit het buitenland je stem uit te brengen. Recentelijk nog heeft D66 Kamervragen aan de minister van Buitenlandse Zaken gesteld, om hem zo aan te sporen emigranten actief te benaderen en op te roepen zich te registreren voor de Europese verkiezingen. Met bijna Nederlanders in België en een ongeveer even groot aantal in Duitsland is het niet meer dan normaal dat deze en andere Nederlandse staatsburgers gewezen wordt op het belang daarvan. GroenLinks GroenLinks propageert vooral vrij verkeer van personen in de Europese Unie. Honderdduizenden Nederlandse emigranten maken gebruik van dit grondrecht van Europese burgers, zegt Judith Sargentini, lid van het Europees Parlement voor GroenLinks en nummer 2 op de kandidatenlijst voor de komende verkiezingen. Waar andere linkse partijen code oranje afroepen over Europese arbeidsmigranten (PvdA) of waarschuwen voor een tsunami aan Polen (SP), verdedigen wij de open grenzen binnen de Europese Unie. Misstanden, zoals de uitbuiting van arbeidsmigranten door malafide werkgevers, moeten worden bestreden. Maar wie tornt aan het vrije werknemersverkeer, speelt met de toekomst van al die Nederlandse expats die elders in de EU een bestaan hebben opgebouwd. Die mensen ondervinden ook dat de EU nog lang niet alle bureaucratische obstakels voor mobiele Europeanen uit de weg heeft kunnen ruimen. GroenLinks maakt zich daar sterk voor, of het nu gaat om het meenemen van opgebouwde pensioenrechten of de erkenning van diploma s. Ook namen we in 2009 het initiatief om de geldigheidsduur van Nederlandse paspoorten te verlengen van vijf naar tien jaar. Sinds kort is dat geregeld. Dat is vooral voor Nederlandse expats handig. Sommigen van hen moeten namelijk honderden kilometers afleggen om hun paspoort te laten vernieuwen bij een consulaat of ambassade. SP In Nederland of in het buitenland woonachtig en werkzaam? De SP maakt geen onderscheid tussen emigranten en thuisblijvers. Voor ons is iedereen gelijk. Nederlanders in het buitenland kunnen zich altijd tot onze Eurofractie wenden als zij problemen hebben die via Europese wetgeving aangepakt moeten worden. Hetzelfde geldt voor zaken die via het buitenlands beleid van de EU en de lidstaten moeten worden aangekaart, aldus Dennis de Jong, Europees lijsttrekker voor de SP. Hij roept Nederlanders in binnen- en buitenland op om tegen de uit zijn krachten MEI 2014 VERTREK NL 17

18 reportage foto peter beemnsterboer Vergeten worden ze niet, maar Nederlandse emigranten staan inderdaad niet op de prioriteitenlijstjes van politici gegroeide Europese Unie te stemmen. Het Nederlandse parlement moet ook weer eens nee kunnen zeggen tegen Europese besluiten. Daartoe willen we weer meer vetorechten invoeren, en het ook mogelijk maken dat Nederland besluit aan bepaalde zaken niet mee te doen. Dat geldt in het bijzonder voor die terreinen waar de EU volgens ons niets over te zeggen moet hebben, zoals hoe wij onze publieke voorzieningen als zorg en onderwijs inrichten. We willen de nationale begroting weer in Nederland kunnen vaststellen zonder dat een Eurocommissaris daar dwingende aanbevelingen over kan doen. ChristenUnie-SGP De ChristenUnie neemt samen met de SGP deel aan de verkiezingen. Lijsttrekker Peter van Dalen verwacht aantrekkelijk te zijn voor de Nederlanders in het buitenland dankzij een verantwoordelijke opstelling van ons land in de wereld. ChristenUnie is voor een Europese Unie die vrede en welvaart op het Europese continent bevordert. We zijn ook voor een sterke NAVO die de geopolitieke vraagstukken van de 21ste eeuw aankan. En we steunen een Nederlandse begroting waarin de ondergrens van 0,7 procent ontwikkelingshulp wordt gegarandeerd. Verder zijn we voor het behoud van Nederlandse ambassades in het buitenland. Die zijn belangrijk voor het opkomen voor vrijheid van (religieuze) minderheden in het land. Een vervolgde persoon moet bij een Nederlandse of Europese ambassade kunnen aankloppen. We zijn dan ook kritisch op de huidige trend om ambassades te sluiten en de resterende diplomatieke vertegenwoordigingen vooral economisch promotiewerk te laten verrichten. Nederlanders zijn een reizend volk, zeer internationaal georiënteerd. Onze diplomatieke vertegenwoordigingen moeten hierop aansluiten. Dit geldt specifiek ook voor Nederlanders die in het buitenland bijzondere initiatieven nemen, zoals op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Die initiatieven verdienen steun. 50PLUS In de strijd om de gunst van de kiezer mag het niet verwonderlijk heten dat 50PLUS de focus legt op de oudedagsvoorziening. Lijsttrekker Toine Manders: Nederlanders in het buitenland moeten op ons stemmen omdat wij ons sterk maken voor zaken als een goed pensioenstelsel en voor een betere 18 VERTREK NL MEI 2014

19 reportage overdraagbaarheid van pensioenrechten op Europees niveau. Dat is niet alleen in het belang van ouderen, maar van iedereen. We willen voorkomen dat ons pensioenstelsel verslechtert. Te hoge Europese eisen aan de hoogte van de buffers van pensioenfondsen betekenen dat er minder geld overblijft om aan de gepensioneerden uit te keren. Voor Nederlanders in het buitenland kunnen we in de bres springen. Hoe? Bijvoorbeeld als het gaat om veranderingen van de belastingwetgeving die nu in de maak zijn. Die houden in dat Nederlanders in het buitenland straks in Nederland belasting over hun pensioen moeten betalen, hetgeen in veel gevallen een verslechtering is voor de betrokkenen. 50PLUS vindt dat zo n bronbelasting alleen geheven kan worden in nieuwe gevallen, dus voor mensen die nog overwegen om zich in het buitenland te vestigen. Mensen die al in het buitenland wonen moeten worden ontzien, omdat ze dit niet konden voorzien toen ze besloten te emigreren. Piratenpartij Voor de Piratenpartij is het de eerste deelname aan de verkiezingen voor het Europees Parlement, maar volgens lijsttrekker Matthijs Pontier heeft de partij nu al een schare fans. We horen steeds vaker van expats dat ze graag op ons willen stemmen vanuit het buitenland. De makkelijke internationale toegankelijkheid van de Piratenpartij is daar een van de redenen van. Het gevoel er nog steeds bij te horen is duidelijk groter dan bij de normale partijen. We zijn van huis uit dan ook een internationale partij. Onze speerpunten in de EU overschrijden landsgrenzen. Invloed van onze leden op het beleid is overal In het buitenland reken je op Facebook, Twitter, mails en Skype om contact te onderhouden met je familie mogelijk. We willen het vrije migratiebeleid binnen de EU in stand houden, waardoor mensen zich makkelijker in een andere lidstaat kunnen vestigen. Daarnaast richten we ons op internet als medium van de toekomst. Aangezien mensen die in het buitenland wonen nog meer belang hebben bij een goed functionerend internet, is de Piratenpartij Huidige zetelverdeling Nederlandse Eurodelegaties Delegatie Aantal Aangesloten bij Aangesloten bij zetels Nederlandse fractie Europese groep CDA 5 CDA EVP/ED PVV 4 PVV Geen PvdA 3 PvdA S&D VVD 3 VVD ALDE D66 3 D66 ALDE GroenLinks 3 Groenlinks Groenen/EVA SP 1 SP EUL/NGL ChristenUnie 1 ChristenUnie ECR/Conservatieven&Hervormers SGP 1 SGP EFD/Onafhankelijkheid en Democratie Liotard (ex-sp) 1 EUL/NGL Totaal 25 (nu 26) voor hen een verstandige keuze. In het buitenland reken je op Facebook, Twitter, mails en Skype om contact te onderhouden met je familie. In sommige landen, zoals Turkije, staan deze communicatiemogelijkheden onder druk. Elders worden ze afgeluisterd. De Europese Unie is de enige wereldspeler die hier significante invloed op uit kan oefenen. Mooi, al die woorden en argumenten om Nederlanders in het buitenland tot stemmen te bewegen. Maar emigranten worden, zodra ze de grens over zijn, toch gewoon keihard vergeten door de politiek? de lange Door het CDA en de EVP in ieder geval niet. Omdat wij het vrije verkeer van personen en de coördinatie van de sociale zekerheid belangrijk vinden, besteden wij veel aandacht aan emigranten. Dit doen we onder meer door in te spelen op vragen en zorgen van betrokkenen: door vragen te stellen in het Europees Parlement en klachten in te dienen bij de Europese Commissie. Een concreet voorbeeld is de grensoverschrijdende meeneembaarheid van (aanvullende) pensioenen, waar na jarenlange stilstand eindelijk overeenstemming over is bereikt. Het CDA heeft zich hier zowel in de Tweede Kamer als in het Europees Parlement flink voor ingezet. Ter verdere illustratie: als een Nederlander na tien jaar werken in Nederland in Londen gaat werken en wonen, maar na een maand werkloos wordt, dan krijgt hij een Britse werkloosheidsuitkering alsof hij tien jaar én een maand in het Verenigd Koninkrijk heeft gewerkt. Dit soort zaken worden in de coördinatieverordening 883/2004 geregeld. eppink Nederlanders in het buitenland worden door de VVD echt niet vergeten. Het gaat om een groep van bijna een miljoen mensen. De VVD hoopt dat ze een band houden met Nederland; wat makkelijker is geworden in het elektronisch tijdperk. Vroeger was emigreren afscheid nemen. Dat is niet meer zo. De VVD hoopt ook dat Nederlanders in het buitenland een sterkere factor worden door te stemmen bij verkiezingen voor de Tweede Kamer en het Europees Parlement. Hoe meer zij stemmen, hoe meer zij een electorale factor worden waarmee men in Den Haag rekening moet houden. sneijder We vinden het belangrijk dat emigranten zich uitspreken over de politieke koers die Nederland vaart, want die koers heeft ook invloed op wat we in het buitenland voor elkaar kunnen boksen; en dus op hen. Daarom mogen ze stemmen voor de Europese verkiezingen. boucke Helemaal mee eens dat Nederlanders in het buitenland nog te vaak worden vergeten. Maar niet door ons. D66 is actief bezig met de belangen van emigranten. sargentini Als politieke partijen zich terugtrekken achter de dijken, raken zij het zicht kwijt op de buitenwereld, inclusief de Nederlandse emigranten. Dat zagen we in MEI 2014 VERTREK NL 19

20 reportage het jarenlange debat over de inperking van de mogelijkheid van een dubbel paspoort. Ook Nederlandse expats dreigden het slachtoffer te worden van het heilloze streven om mensen een enkelvoudige identiteit op te dringen. Nu al raken expats soms hun Nederlandse staatsburgerschap kwijt als zij een tweede nationaliteit aannemen, vaak ongewild of zelfs zonder het te weten. GroenLinks was en is tegen het inperken van dubbele nationaliteiten. Dubbele paspoorten zijn een verrijking voor de samenleving en een economische troefkaart. de jong Of Nederlanders in het buitenland worden vergeten, hangt vooral van henzelf af. De Eurofractie van de SP helpt iedereen, ongeacht of men binnen of buiten Nederland woont. Soms zijn er onderwerpen waarbij Nederlanders in het buitenland bijzondere belangen hebben. Zo heb ik mijn uiterste best gedaan om de onderhandelingen over de antidiscriminatierichtlijn, die onder andere discriminatie op basis van godsdienst, beperking of seksuele oriëntatie in de lidstaten verbiedt, vlot te trekken. Helaas blijft vooral Duitsland nog steeds dwarsliggen. Voor Nederlanders in andere EU-lidstaten is het goed om te weten dat zij daar dezelfde bescherming tegen discriminatie krijgen als in Nederland zelf. Het is echter belangrijk dat problemen die niet automatisch op het bordje van Europarlementariërs komen door emigranten zelf worden aangekaart. We vinden het belangrijk dat ook emigranten zich uitspreken over de politieke koers die Nederland vaart zelfredzaam zijn. Niettemin is het zowel voor Nederland als voor de emigranten goed de banden warm te houden. Emigranten en hun netwerken bevorderen de culturele, sociale en economische relaties tussen Nederland en hun verblijfslanden. En ja, soms komen Nederlandse emigranten in het buitenland in de problemen. Dan moet de Nederlandse overheid, bijvoorbeeld via de lokale ambassades, indien mogelijk bijspringen. manders Uit het oog is, ook in de politiek, vaak uit het hart. Emigranten kunnen daar zelf iets tegen doen door zich lokaal of regionaal te organiseren, zoals bijvoorbeeld in Spanje op grote schaal gebeurt. Lid worden of blijven van een Nederlandse politieke partij kan ook helpen om de band met de Nederlandse politiek in stand te houden. Het contact moet van twee kanten komen. pontier De Piratenpartij is voorstander van het keep in touch-beleid. We zijn aangesloten bij de Europese Piratenpartij en Pirate Parties International, en zijn daarmee op veel vlakken een internationale partij. Dit betekent dat de lokale piratenpartij in het land waar men naartoe getrokken is ook ondersteund wordt met een stem op ons. Bij het gros van deze lokale partijen kan men ook zo binnenlopen. PVV en Partij voor de Dieren geven niet thuis De redactie van VertrekNL heeft ook de PVV, de Partij voor de Dieren en Artikel 50 verschillende keren benaderd om hun standpunten ten aanzien van emigratie en de positie van Nederlanders in het buitenland naar voren te brengen. Zij wilden of konden daar niet aan meewerken. van dalen Vergeten worden ze niet, maar Nederlandse emigranten staan inderdaad niet op de prioriteitenlijstjes van politici. Nu is het natuurlijk zo dat Nederlandse emigranten vaak goed integreren en 20 VERTREK NL MEI 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?)

Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Werkvel opdracht 9 (Onderhandelingsspel: hoe neem je samen moeilijke besluiten?) Toelichting op de opdracht Tijdens deze opdracht gaan jullie in kleine groepjes in onderhandeling met elkaar over een pakket

Nadere informatie

Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast

Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast Tekst 4 Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast 5 10 15 20 25 30 35 40 (1) Postbodes gezocht. Standplaats: Reykjavik. Vereist: een goede conditie. Kennis van de IJslandse taal niet nodig. Zomaar

Nadere informatie

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015 Een politiek systeem in ontbinding De peiling van vandaag laat zien in welke bijzondere electorale situatie Nederland eind 2015 is beland. Deze resultaten kunnen geplaatst worden in het verlengde van het

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen.

Nederland dient financiële steun te geven aan landen van de Europese Unie met een hoge staatsschuld die anders in grote problemen zullen komen. Aankondiging Op 12 september dit jaar worden verkiezingen gehouden voor de Tweede Kamer. Politieke partijen hebben hun verkiezingsprogramma voor de komende jaren vastgesteld. De lijsttrekkers van de partijen

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Ben je van plan om op 9 juni te gaan stemmen? Ja 698 83,1 Nee 39 4,6 Ik weet het nog niet 103 12,3 Stemgedrag PVV/ Wilders PvdA

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Verkiezingen 2012 Tweede Kamer Voorlopige uitslag Amsterdam Project: 12213 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Samenstelling publicatie: Jeroen Slot Cor Hylkema Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek 6 juni 2015 Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Emigratie hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63721

Emigratie hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63721 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 04 May 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63721 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Onderzoek wijst uit dat 86 procent van de Nederlandse ondernemers

Nadere informatie

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek

6 juni 2015. Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek 6 juni 2015 Onderzoek: Aanpak vluchtelingenproblematiek Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Instructie: Quiz EU - Test je kennis!

Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Korte omschrijving werkvorm De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen en blufvragen. Bij kennisvragen kiest

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

14 Hoofdstuk 1: Politieke ruimte voor Nederlanders in het buitenland

14 Hoofdstuk 1: Politieke ruimte voor Nederlanders in het buitenland Inhoudsopgave 6 Inleiding 14 Hoofdstuk 1: Politieke ruimte voor Nederlanders in het buitenland 16 Frankrijk 19 Italië 22 Kroatië 25 Portugal 28 Zwitserland 33 Deelconclusies (I) 34 Hoofdstuk 2: Economische

Nadere informatie

8TIPS OVER BANKEN EN VERZEKERINGEN GOUDKOORTS: IK HAD NOG NOOIT GEHOORD HOE GOUD KLINKT, MAAR IK WIST HET METEEN: DIT MOET HET ZIJN!

8TIPS OVER BANKEN EN VERZEKERINGEN GOUDKOORTS: IK HAD NOG NOOIT GEHOORD HOE GOUD KLINKT, MAAR IK WIST HET METEEN: DIT MOET HET ZIJN! 1 E J A A R G A N G N U M M E R 4 W W W. V E R T R E K N L. N L H E T M A G A Z I N E V O O R W O N E N, W E R K E N E N L E V E N I N H E T B U I T E N L A N D 8TIPS OVER BANKEN EN VERZEKERINGEN GOUDKOORTS:

Nadere informatie

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen Gegroeid optimisme over toekomst Europa vertaalt zich niet in afname euroscepsis 15 mei Een week voor de verkiezingen voor

Nadere informatie

MODULE II. Wat heb jij aan de Europese Unie?

MODULE II. Wat heb jij aan de Europese Unie? MODULE II Wat heb jij aan de Europese Unie? In de Europese Unie ben je als consument goed beschermd. Producten moeten aan allerlei veiligheidsvoorschriften voldoen, reclame mag niet misleidend zijn en

Nadere informatie

20 juni Onderzoek: Brexit, Nexit en Europa

20 juni Onderzoek: Brexit, Nexit en Europa 20 juni 2016 Onderzoek: Brexit, Nexit en Europa Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

Nederlands CSE GL en TL

Nederlands CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-15.30 uur Nederlands CSE GL en TL Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Hoofdsectie...2 1 In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen met betrekking tot ouderen van 55 + en de arbeidsmarkt?...2 2 Oudere werknemers moeten goedkoper

Nadere informatie

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT DE EUROPESE UNIE JANUARI 2016 - POLITIEK IN PRAKTIJK #1 EERSTE EN WAT HEB JE NODIG Grote letters A, B en C Aftelklok (op digibord) 50 sterren, uitgeprint op geel papier Circa 4 grote enveloppen Een prijsje

Nadere informatie

Examen VMBO-KB. Nederlands CSE KB. tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-15.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage.

Examen VMBO-KB. Nederlands CSE KB. tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-15.30 uur. Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Examen VMBO-KB 2008 tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-15.30 uur Nederlands CSE KB Bij dit examen horen een bijlage en een uitwerkbijlage. Beantwoord alle vragen en maak alle opdrachten in de uitwerkbijlage.

Nadere informatie

Thema in de kijker : Filosoferen met kinderen

Thema in de kijker : Filosoferen met kinderen Thema in de kijker : Filosoferen met kinderen Wat is filosoferen met kinderen? Samen op een gestructureerde wijze nadenken en praten over filosofische vragen. Zoeken naar antwoorden op vragen die kinderen

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het Nederlandse consulaat te Barcelona (Spanje). Bestuursorgaan: de minister van Buitenlandse Zaken.

Rapport. Rapport betreffende een klacht over het Nederlandse consulaat te Barcelona (Spanje). Bestuursorgaan: de minister van Buitenlandse Zaken. Rapport Rapport betreffende een klacht over het Nederlandse consulaat te Barcelona (Spanje). Bestuursorgaan: de minister van Buitenlandse Zaken. Datum: 13 juli 2012 Rapportnummer: 2012/114 2 Klacht Op

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Versie 2013-2014 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS heeft ons in december

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa)

Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Docentenvel opdracht 19 (campagne voor een duurzame wereld en een samenwerkend Europa) Lees ter voorbereiding onderstaande teksten. Het milieu De Europese Unie werkt aan de bescherming en verbetering van

Nadere informatie

Emigratie hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63721

Emigratie hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/63721 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 18 August 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63721 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?)

Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Werkvel opdracht 16 (Wat hebben politieke partijen met Europa en het klimaat?) Toelichting op de opdracht In deze opdracht gaan jullie onderzoeken hoe de Nederlandse politieke partijen over de Europese

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

Belangen: Macht van de Eerste Kamer

Belangen: Macht van de Eerste Kamer Belangen: Macht van de Eerste Kamer Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van een werkblad ontdekken leerlingen dat de plannen van het kabinet waarschijnlijk wel door de Tweede Kamer komen, maar niet

Nadere informatie

2. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner. 1. Duits is de meest gesproken moedertaal in de EU

2. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner. 1. Duits is de meest gesproken moedertaal in de EU FEST! M O R A DA S T I DU 1. Duits is de meest gesproken moedertaal in de EU 2. Duitsland is onze belangrijkste handelspartner Ongeveer twintig procent van de EU-burgers heeft Duits als moedertaal. Dat

Nadere informatie

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Werkgevers en werknemers aan het woord Onderzoek verricht in opdracht van Nationale-Nederlanden door Motivaction. Wat vinden werkgevers en werknemers van pensioenen.

Nadere informatie

Werkvel opdracht 17 (Wat kunnen wij in Europa aan grensoverschrijdende problemen doen?)

Werkvel opdracht 17 (Wat kunnen wij in Europa aan grensoverschrijdende problemen doen?) Werkvel opdracht 17 (Wat kunnen wij in Europa aan grensoverschrijdende problemen doen?) Toelichting op de opdracht In deze opdracht gaan jullie kijken naar grensoverschrijdende problemen. Dit doen jullie

Nadere informatie

gezocht: Reclasseringsvrijwilligers maken zich sterk voor Nederlanders in buitenlandse detentie vrijwilligers

gezocht: Reclasseringsvrijwilligers maken zich sterk voor Nederlanders in buitenlandse detentie vrijwilligers gezocht: vrijwilligers Reclasseringsvrijwilligers maken zich sterk voor Nederlanders in buitenlandse detentie Gezocht: vrijwilligers Bureau Buitenland is onderdeel van Reclassering Nederland. Wij begeleiden

Nadere informatie

Vraag 1. Vraag 2. Ja. Vraag 3

Vraag 1. Vraag 2. Ja. Vraag 3 Vraag 1 Ja, ik ben van mening dat de inspanningen er inderdaad op gericht moeten zijn dat zoveel mogelijk potentiële kiezers die in het buitenland woonachtig zijn kunnen deelnemen aan de verkiezing. Middels

Nadere informatie

Werk van iedereen. Democratisering en vredesopbouw

Werk van iedereen. Democratisering en vredesopbouw Werk van iedereen Democratisering en vredesopbouw Foto: Rebke Klokke Werk van Gladys Haar man werd vermoord. Haar broer ontvoerd. En zelf raakte Gladys getraumatiseerd door wat ze meemaakte tijdens de

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

Verdieping: Eerste reactie partijen

Verdieping: Eerste reactie partijen Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Verkiezingen Europees Parlement Hoe stemden de inwoners van de bij de verkiezingen voor het Europees Parlement? Wijkt hun stemgedrag af van de landelijke uitslag? En, welke en werden

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE . > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

Wat wil Nederland bereiken in Europa? Het immigratie- en asielbeleid

Wat wil Nederland bereiken in Europa? Het immigratie- en asielbeleid Wat wil Nederland bereiken in Europa? Het immigratie- en asielbeleid Tijd rijp voor nieuw evenwicht In vergelijking met veel landen is de Europese Unie (EU) veilig en welvarend. De Europese Unie is dan

Nadere informatie

Het Netwerk Boek. Zakelijk Netwerken. Wie Wat Waar Waarom Hoe. Social Media Personal Branding Tips

Het Netwerk Boek. Zakelijk Netwerken. Wie Wat Waar Waarom Hoe. Social Media Personal Branding Tips Het Netwerk Boek Netwerk Boek Rob B. Tol Wie Wat Waar Waarom Hoe Zakelijk Netwerken Social Media Personal Branding Tips Success Stories Interviews Do s & Don ts Cases Voorbeelden Oefeningen Tests 3 Inhoud

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Internationalisering > wegnemen barrières grensoverschrijdend vervoer > werken waar je wilt > meer innovatie over de grenzen heen Internationalisering Maastricht is de meest internationale

Nadere informatie

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen

3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen 3 vragen die managers hun medewerkers nooit stellen en die het managen veel simpeler en succesvoller maken! Door Esther Mallant 2012 Esther Mallant www.hrmallant.nl Introductie De 3 vragen die managers

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

ZZP Netwerk Nederland

ZZP Netwerk Nederland ZZP Netwerk Nederland sinds 11 juni 2009 voor, door en met ondernemende ZZP ers Postbus 9706 1006 GE AMSTERDAM www.zzpnetwerknederland.nl info@zzpnetwerknederland.nl rapportage n.a.v. onderzoek 15 januari

Nadere informatie

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Ondanks euroscepsis: NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Persbericht I&O Research 14 maart 2016 VVD en PVV grootste partijen Op dit moment zou de VVD 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de PVV (25 zetels).

Nadere informatie

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015

Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 Stemmen Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen 2015 2 Voorwoord In dit boek staat informatie over de Provinciale Staten en waterschapsverkiezingen. Die zijn op 18 maart 2015. Het boek gaat over

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Onderzoek Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale

Nadere informatie

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8 Herziene versie 2012 M WRKBLAD N PUZZL groepen 6-8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De weede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet

Nadere informatie

1 januari 2015. Onderzoek:

1 januari 2015. Onderzoek: 1 januari 2015 Onderzoek: Verwachtingen 2015 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel)

Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Docentenvel Opdracht 10 (het paspoortenspel) Als voorbereiding op de opdracht kunt u onderstaande tekst lezen. Wat heb jij aan Europa Europa een ver van je bed show? Nee hoor. Je eten, je kleding, de prijs

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Maatschappijleer par. 1!

Maatschappijleer par. 1! Maatschappijleer par. 1 Iets is een maatschappelijk probleem als: 1. Het groepen mensen aangaat 2. Het samenhangt met of het is gevolg is van maatschappelijke verandering 3. Er verschillende meningen zijn

Nadere informatie

De feiten: arbeidsmigratie door de jaren heen

De feiten: arbeidsmigratie door de jaren heen De feiten: arbeidsmigratie door de jaren heen Jeannette Schoorl Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut (NIDI) Den Haag NIDI/NVD/CBS Seminar arbeidsmigratie 30 maart 2011 Onderwerpen Historische

Nadere informatie

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN Meer Democratie Mei 2015 Rapportage onderzoek Partijpolitieke benoemingen Meer Democratie 1 Persbericht NEDERLANDERS: PUBLIEKE FUNCTIES OPEN VOOR IEDEREEN

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

op een gebrek aan kennis berustende mening of afkeer

op een gebrek aan kennis berustende mening of afkeer op een gebrek aan kennis berustende mening of afkeer stellen: geef ik iedereen een gelijke kans of staan er misschien onbewust vooroordelen in de weg? Ook in Den Haag worden kansen gemist, waardoor bijvoorbeeld

Nadere informatie

Beste leden van D66, Beste sympathisanten en geïnteresseerden, Beste raadsleden en collega-bestuurders,

Beste leden van D66, Beste sympathisanten en geïnteresseerden, Beste raadsleden en collega-bestuurders, Nu vooruit! Speech lijsttrekker Berend de Vries 11 januari 2014 Beste leden van D66, Beste sympathisanten en geïnteresseerden, Beste raadsleden en collega-bestuurders, Ik wens u allen een mooi en succesvol

Nadere informatie

Wie stemt wat: de atlas van de kiezers

Wie stemt wat: de atlas van de kiezers Wie stemt wat: de atlas van de kiezers Het kiezerslandschap in beeld Politieke Barometer Extra / week 22, dinsdag 2010 Kiezers zijn er in alle soorten en maten. Er zijn gezellige kiezers, kiezers die van

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode?

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode? DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848 ACHTERGRONDINFORMATIE PERIODE 1815-1848 DE EERSTE JAREN VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN Tussen 1795 en 1813 was Nederland overheerst geweest door de Fransen. In

Nadere informatie

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012

Opiniepeiling in aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Opiniepeiling in aanloop naar

Nadere informatie

Verslag participatiedebat deel 2. Het werknemersperspectief

Verslag participatiedebat deel 2. Het werknemersperspectief Verslag participatiedebat deel 2. Het werknemersperspectief Datum: Plaats: Gespreksleiding: Gastsprekers: Participanten: Bezoekers: Thema: vrijdag 17 oktober 2014, 15:00-17:00 uur De Gouden Zaal van DROOMvilla

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 84. Die publieke opinie in de Europese Unie

Standaard Eurobarometer 84. Die publieke opinie in de Europese Unie Die publieke opinie in de Europese Unie Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie. Dit werd opgesteld voor de Vertegenwoordiging van de Europese

Nadere informatie

Europa in de Tweede Kamer

Europa in de Tweede Kamer Europa in de Tweede Kamer Europa krijgt steeds meer invloed op het dagelijks leven van haar burgers, ook in Nederland. Daardoor lijkt het soms alsof de nationale parlementen buiten spel staan. Dat is niet

Nadere informatie

Checklist - Grensoverschrijdende arbeid

Checklist - Grensoverschrijdende arbeid Checklist - Grensoverschrijdende arbeid Grensoverschrijdende arbeid neemt steeds meer toe en heeft allerlei gevolgen voor de werknemer, zijn de gezinsleden en zijn werkgever(s). Bij het bepalen van de

Nadere informatie

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen

Wie zijn wij? Waar staan wij voor? Onze mensen Prioriteiten 2014-2019 Wie zijn wij? Wij zijn de grootste politieke familie in Europa, gedreven door een centrumrechtse politieke visie. Wij vormen de Fractie van de Europese Volkspartij (christendemocraten)

Nadere informatie

Vraag: Wat zijn de openingstijden van de visumafdeling? Antw.: de visumafdeling is van maandag t/m vrijdag van 09.00-15.00 uur open.

Vraag: Wat zijn de openingstijden van de visumafdeling? Antw.: de visumafdeling is van maandag t/m vrijdag van 09.00-15.00 uur open. Vraag: Wanneer kan ik mijn visum aanvragen? Antw.: U kunt uw visum op z'n vroegst 2 maanden van tevoren of uiterlijk 1 werkdag voor vertrek aanvragen aan het loket v/d Visumafdeling Vraag: Ik kan het formulier

Nadere informatie

Interview Rob van Brakel

Interview Rob van Brakel Interview Rob van Brakel Atributes Consequences Values Hallo Rob van Brakel, mag ik jou een aantal vragen mogen stellen? Prima. Hoe oud ben je? 21 jaar Wat is je woonsituatie op het moment? Op het moment

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 maatschappijleer 2 CSE GL en TL Tekstboekje GT-0323-a-11-2-b Analyse maatschappelijk vraagstuk: jeugdwerkloosheid tekst 1 FNV vreest enorme stijging werkloosheid jongeren

Nadere informatie

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer e Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben

Nadere informatie

NEDERLANDERS & OVERHEIDSBUDGET ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING ONDERZOEKSREEKS

NEDERLANDERS & OVERHEIDSBUDGET ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING ONDERZOEKSREEKS NEDERLANDERS & OVERHEIDSBUDGET ONTWIKKELINGS- SAMENWERKING 3 ONDERZOEKSREEKS NCDO is het Nederlandse kennis- en adviescentrum voor burgerschap en internationale samenwerking. NCDO bevordert het publiek

Nadere informatie

Conclusies enquête The Future Group. November 2015

Conclusies enquête The Future Group. November 2015 November 2015 Conclusies enquête Een zzp er kiest voor zelfstandigheid, vrijheid en ondernemerschap. Daar moet je hem/haar de ruimte voor geven. Verplichte collectieve zaken staan in tegenstelling tot

Nadere informatie

POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH

POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH Persbericht 1 februari 2016 PVV en VVD gaan virtueel aan kop Op dit moment zou de PVV 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de VVD (26 zetels). Rekening houdend met statistische

Nadere informatie

Nederlanders & Overheidsbudget Ontwikkelingssamenwerking. onderzoeksreeks

Nederlanders & Overheidsbudget Ontwikkelingssamenwerking. onderzoeksreeks Nederlanders & Overheidsbudget Ontwikkelingssamenwerking 3 onderzoeksreeks NCDO is het Nederlandse kennis- en adviescentrum voor burgerschap en internationale samenwerking. NCDO bevordert het publiek bewustzijn

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen Tweede Kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Geef je mening over de stellingen op www.stemwijzer.nl. Ontdek welke politieke partij het best bij jou past. Woensdag 1 september

Nadere informatie

CBS-berichten: Arbeidsmigratie naar en uit Nederland

CBS-berichten: Arbeidsmigratie naar en uit Nederland André Corpeleijn* Inleiding Arbeidsmigratie is de laatste tien jaar weer in de belangstelling gekomen. De uitbreiding van de Europese Unie en de komst van Oost-Europese werknemers naar Nederland hebben

Nadere informatie

Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges

Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges Speech Pensioenfederatie Meeting tomorrow s challenges 17 mei 2016 Merel van Vroonhoven Koninklijke Hoogheid, geacht bestuur en geachte leden van de Pensioenfederatie, beste aanwezigen. Hartelijk dank

Nadere informatie

De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag. Den Haag, november 2004

De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag. Den Haag, november 2004 De Voorzitter van de Adviesraad Internationale Vraagstukken De heer Mr. F. Korthals Altes Postbus 20061 2500 EB Den Haag Den Haag, november 2004 Hierbij dank ik u mede namens de Minister voor Ontwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Deze brochure kan ook ondersteunend zijn voor iedereen die met het gezin in contact komt: maatschappelijk

Nadere informatie

Opdrachtblad A: De Raad van Ministers Opdrachtblad B: De prioriteiten van het Nederlands voorzitterschap

Opdrachtblad A: De Raad van Ministers Opdrachtblad B: De prioriteiten van het Nederlands voorzitterschap VERDIEPING: DE PRIORITEITEN VAN NEDERLAND KORTE OMSCHRIJVING WERKVORM Nederland heeft drie prioriteiten voor het voorzitterschap opgesteld: een innovatieve EU, een EU die zich beperkt tot hoofdzaken en

Nadere informatie

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at.

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at. ~1~ s n a l a b n i Happy A ls ouder van een kind met een chronische ziekte weet u vast als geen ander hoe moeilijk de balans is tussen goede zelfzorg en een prettig en gelukkig leven. Om er achter te

Nadere informatie