Nice aan de Noordzee

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nice aan de Noordzee"

Transcriptie

1 WAREGEMSE GIDSENKRING Nice aan de Noordzee verslag van de herfstuitstap naar Oostende op 16 oktober 2011 Patrick MEURIS O p een schitterende zonnige zondag trekken we met 18 gidsen en leden van de Waregemse Gidsenkring op herfstuitstap, naar de koningin der badsteden Oostende. Na een vlotte trein- of autorit treffen we elkaar rond 10.30u op het stationsplein, op een boogscheut van onze eerste halte, de museumboot Amandine. Amandine De Amandine werd gebouwd in 1961 voor 8,86 miljoen BEF en werd te water gelaten in maart In 1974 koos de reder definitief voor de IJslandvaart. In 1995 vaarde het schip voor het laatst uit. In werd het gerestaureerd en verhuisde naar een droogdok vlakbij het station, waar het schip sinds 2000 het middelpunt is van een klein maar fijn bezoekerscentrum over de Oostendse visserij en de Belgische IJslandvaart. Op de benedenverdieping wordt de geschiedenis van de Amandine en het verloop van de IJslandvaart getoond met foto's en teksten. Achteraan is een kleine filmzaal met een historische film over het vissersleven. Rondom de boot is een vissersstraatje nagebouwd met o.a. een visserijwinkel, vishandel en bordeeltje. Maar pièce de résistance van het museum is natuurlijk de Amandine zelf. Via een opening in de romp kom je als bezoeker binnen in het ruim, waar de vangst vakkundig gestapeld werd op ijs. Via nauwe gangen en lage deurtjes passeer je vervolgens de machinekamer, de slaapvertrekken, de kombuis (keuken), de eetruimte (boven het roer), de stuurhut, de opslagruimte voor de netten, het atelier van de machinist en het dek. Het moet wat geweest zijn bij ruw weer, toen de Amandine rolde over de golven! De Amandine had 4 dagen nodig om van Oostende naar IJsland te varen, door de Noordzee en de ruige Pentland Firth (de zeestraat tussen het Schotse vasteland en de Orkney de Gavergids 2011 / 3 19

2 eilanden). Gewoonlijk waren er 8 personen aan boord: een schipper, stuurman, bootsman, machinist, kok, matroos, lichtmatroos en scheepsjongen. Er werd gekookt in de kombuis maar elk bemanningslid had ook een eigen voorraadje eten mee, met o.a. chocolade en cognac. Er werd 7 à 10 dagen gevist, tot de maximum lading van 70 ton bereikt was. De netten werden gelost op het dek waar de bemanning uren aan het stuk de vis moest sorteren, gutten (ingewanden verwijderen) en wassen. De schoongemaakte vis werd via een goot in het ruim gestort en op ijs geborgen. De grote kabeljauwen werden gesorteerd 'hoofd aan hoofd', op planken, om niet beschadigd te worden door hun eigen gewicht. De bootsman hield benedendeks een oogje in het zeil zodat de stabiliteit van het schip niet in gevaar kwam. Na 3 weken was de Amandine normaal gezien terug in Oostende. In de haven werd de vis 's nachts in 5 à 6 uur gelost, met 'bennen' of vismanden van 70 kg. Tussen twee reizen kreeg de bemanning 36 à 48 uur verlof. Lunch Rond 12u verzamelen we aan de uitgang, bij het achterdek van het schip, en stappen we een paar honderd meter naar de Montgomery, een populair eethuis op het Vissersplein, vlakbij de bekende 'Vistrap'. De lunch van soep, steak, kabeljauw of scampi's en ijs of koffie smaakt en de bediening is vlot. Een adresje om te onthouden. de Gavergids 2011 / 3 20

3 route van de gidsbeurt Gidsbeurt Na de lunch staat stadsgids Marc ons op te wachten voor een stevig gedocumenteerde wandeling langs de Sint-Petrus-en-Pauluskerk, het station, het Leopoldpark met oud postkantoor, het Marie-Joséplein, het Casino-kursaal, de Albert I-promenade, de Venetiaanse gaanderijen en de Koninklijke villa. Het verhaal begint met de komst van Leopold I ( ) naar België. Zijn tweede echtgenote, prinses Louise-Marie d'orléans ( ) kwam vaak naar Oostende om te kuren. Ze verbleef in de koninklijke residentie in de Langestraat, waar ze uiteindelijk ook is gestorven. Maar de koning die Oostende groot maakte, is natuurlijk Leopolds oudste zoon Leopold II ( ): schatrijk dankzij Congo, Engelsgezind, vooruitstrevend en visionair. Hij ontwikkelde Oostende samen met de Duitse urbanist Hermann-Josef Stübben van provinciestadje tot mondaine badplaats waar de Belgische en Europese beau monde kwam kuren, golfen, paardenrennen bijwonen en flaneren langs de 'Paris plage'. Overal in de stad liet Leopold II zijn handtekening achter: het bekende gekroonde monogram met de 2 gespiegelde L'n. Maar meer nog is Leopolds erfenis gebeiteld in het hedendaagse grondplan van de stad, met zijn lanen, parken en promenades. Bij zijn dood bleven veel van zijn plannen ongerealiseerd. Een ervan was het omvormen van de duinen tot openbaar domein. Had Leopold iets langer geleefd, dan had de Belgische kust er waarschijnlijk helemaal anders uitgezien... de Gavergids 2011 / 3 21

4 station In de 19de eeuw had Oostende twee treinstations. Het eerste, verdwenen station was gelegen aan de jachthaven, waar nu de Mercator ligt. De uitloper van de A10/E40, de huidige Verenigde Natieslaan, die een wijde bocht maakt rond het Maria-Hendrikapark, is aangelegd in de oude spoorbedding. Het huidige station heeft zich ontwikkeld uit de tweede treinterminal, toen het 'zeestation' genoemd, die werd gebouwd voor de reizigers van de Oriënt Express. Wie het hele traject deed, reisde van Istanbul naar Londen, en moest in Oostende de ferry nemen naar Dover. Binnenkort wordt het huidige station vernieuwd en uitgebreid met een kleurrijke overkapping over de trein-, tram- en busperrons. Maria Hendrikapark Leopold II was gehuwd met Maria Hendrika van Oostenrijk ( ). Ze kregen 4 kinderen: Louise, Leopold, Stefanie en Clementine. Maar het huwelijk was geen succes en Marie- Hendrika verbleef vaak in het verre Spa terwijl Leopold II zich amuseerde met zijn maitresses. De naam van de koningin werd vereeuwigd in het 50 ha. grote Maria-Hendrikapark, door de Oostendenaren het 'bosje' genoemd, dat onlangs prachtig werd heraangelegd. Sint-Petrus-en-Pauluskerk de jonge Leopold & Maria-Hendrika en een spotprent van Leopold met maitresse De oude kerk van Oostende werd, net als de rest van de stad, vernield tijdens het beleg van Alleen de toren bleef bewaard, en wordt door de Oostendenaren de "Peperbusse" genoemd. De onderbouw van de toren is vandaag het oudste gebouw van Oostende. Leopold II bestelde een nieuwe, monumentale neogotische kerk bij Louis Delacenserie, stadsarchitect van Brugge, en ontwerper van o.a. het Centraal Station van Antwerpen. De kerk werd gebouwd tussen 1899 en 1905 en werd georiënteerd naar het westen (in de plaats van naar het oosten, zoals gebruikelijk) opdat de monumentale voorgevel met de twee torens van 72 m zichtbaar zou zijn voor de treinreizigers die afstapten aan het 'zeestation'. de Gavergids 2011 / 3 22

5 Achter het koor liet Leopold een schitterende praalkapel bouwen (met koninklijke kroon op de koepel) voor het praalgraf van koningin Louise-Marie, dat tot dan toe in de crypte van de oude kerk stond. Het graf is getooid met een schitterend witmarmeren beeld van de Herentalse beeldhouwer Charles August Fraikin. Sinds de jaren 1970 is de Sint-Petrus-en- Pauluskerk in restauratie. De zoute zeelucht had de ijzeren verbindingsstukken in de pierre de Meuse kalksteen ernstig aangetast. Leopoldpark praalkapel achter de Sint-Petrus-en-Pauluskerk Tot in de 19de eeuw vormde de huidige Leopold II-laan de grens van het oude Oostende. Koning Leopold II breidde de stad uit naar het westen en liet een nieuw park aanleggen op de vroegere bleekweiden en stadswallen. Een deel van de wallen is bewaard gebleven als parkvijver. Het park was gratis toegankelijk voor de rijke toeristen maar gewone Oostendenaren moesten een toegangsticket betalen. Ooit stond er in het park een paviljoen met de boot waarmee journalist en ontdekkingsreiziger Henry Morton Stanley ( ) van 1874 tot 1877 de Congostroom afvoer. De boot is jammer genoeg spoorloos verdwenen in de tijd. Wel terecht is de stenen potvis die de vijver voor het bloemenuurwerk tooit. Het beeld werd dit jaar teruggegeven door de eigenaar van de Aviflora in Ingelmunster, waar het na lange omzwervingen was terecht gekomen. In het plantsoen te midden van de Leopold II-laan ligt het bekende beeld De Zee, van de Doornikse beeldhouwer Georges Grard, beter bekend als 'Dikke Mathilde'. de Gavergids 2011 / 3 23

6 postgebouw Aan de overkant van de Leopold II-laan, dicht bij het eerste treinstation, liet Leopold een groot postgebouw optrekken door architect Charles Dewulf, een leerling van Louis Delacenserie. Die vond inspiratie bij het Spaanse paviljoen op de wereldtentoonstelling van 1900 in Parijs. Het gebouw was versierd met beelden van de Roeselaarse beeldhouwer Jules Lagae. Het werd vernield in 1944 en vervangen door een nieuw, modernistisch gebouw van architect Gaston Eysselinck. Hij ontwierp ook het vroegere warenhuis SEO tussen de Gent- en Romestraat, waar nu het Provinciaal Museum voor Moderne Kunst gevestigd is. Eysselinck kreeg zo veel tegenstand voor zijn postgebouw dat hij uiteindelijk zelfmoord pleegde. Door de lange bouwprocedure werd het gebouw pas afgewerkt in Vandaag is het een beschermd monument en wordt het gerestaureerd en verbouwd tot cultureel centrum met 2 theaterzalen en een amfitheater. Ook het monumentale beeld van de Gentse kunstenaar Jozef Cantré zal dan weer in volle glorie te zien zijn op de voorgevel. Marie-Joséplein Iets verder langs de Leopold II-laan ligt het Marie-Joséplein, genoemd naar prinses Marie-José ( ), de jongste zus van Leopold III, die trouwde met Umberto II ( ), de laatste koning van Italië, die werd afgezet door Mussolini. Het pleintje is een bekende stopplaats voor de kusttram, met een beschermd tramstation. In het midden van het plantsoen staat een monument met borstbeeld van de Oostendse politicus-minister Auguste Beernaert, die in 1909, samen met de Franse diplomaat Paul Henri Balluet d'estournelles de Constant, de Nobelprijs voor de Vrede kreeg voor zijn inzet bij internationale geschillen en zijn strijd tegen de slavernij en plundering van Congo. Het smeedijzeren hekken van het monument werd ontworpen door de Lierse kunstsmid Lodewijk van Boeckel, die ook het hek van het Witte Huis in Washington tekende. de Gavergids 2011 / 3 24

7 Casino-kursaal Vlak voor het Casinogebouw, aan de Van Iseghemlaan, staat een borstbeeld van prinses Grace van Monaco, waarmee Oostende verbroederd is. Het werd geschonken door Monaco, dat vlakbij op de Leopold II-laan een consulaat heeft. Vroeger was de zeedijk militair domein, gescheiden van het strand door een gracht. Er mocht officieel niet gebouwd worden. Het eerste kursaal (naar het Duitse 'Kur-Saal' of 'Kur- Haus') was een houten gebouw dat indien nodig snel kon afgebroken worden. Leopold II hief het bouwverbod op, liet de gracht dempen en bestelde in 1878 een nieuw casino-kursaal bij de architecten F. Laureys uit Oostende (ook een leerling van Louis Delacenserie) en J. Naert uit Brussel. Tussen 1907 en 1915 werd het grondig verbouwd en opgewaardeerd o.l.v. architect Alban Chambon. In de tweede wereldoorlog werd het gebouw vernield en afgebroken voor de bouw van een Duitse observatiebunker. Het huidige modernistische casino-kursaal werd ontworpen door de Antwerpse architect Léon Stynen. Het monumentale bronzen beeld aan de straatzijde is ontworpen door zijn stadsgenoot Oscar Jespers en stelt de vier elementen voor (water, aarde, vuur en lucht). Het casinogebouw is net als het oude postgebouw een beschermd monument en onderging een peperdure restauratie. Zelfs de treurige palmboom in de inkomhal geniet officiële bescherming. Vandaag zijn het casino- en het kursaalgedeelte volledig gescheiden. De concertzaal met meer dan zitjes is een van de grootste van België. Op de hoogste verdieping kun je dineren met zicht op zee in het befaamde Ostend Queen. Het plein voor het casino-kursaal wordt door de Oostendenaren 'Petit Nice' genoemd. Je hebt er tot laat op de dag zon en vindt er altijd zonnende zeegangers op de zitbanken. het oude Casino-kursaal rond de Gavergids 2011 / 3 25

8 strekdammen 'Petit Nice' aan het nieuwe Casino-kursaal Langs de hele Belgische kust zijn voor het ogenblik grote infrastructuurwerken aan de gang om de dijk en het hinterland te beschermen tegen een mogelijke superstorm (die statistisch gezien 1 keer om de 1000 jaar voorkomt). Ook in Oostende wordt het strand verhoogd en verbreed met baggerzand afkomstig van de zandbanken voor de kust. Het lijkt een sysyphusarbeid omdat de zee het aangevoerde zand telkens weer wegspoelt maar het is de enige werkbare bescherming tegen superstormen, en past in de nieuwe, dynamische visie op kustbescherming. In Oostende worden er daarnaast nog twee nieuwe betonnen strekdammen aangelegd om de toegang tot de haven gemakkelijker te maken en grotere (cruise)schepen toe te laten. Albert I-promenade We wandelen de Albert I-promenade af richting Koninklijke Gaanderijen, waar Leopold II destijds grote luxehotels liet optrekken voor de rentenierende Europese beau monde, die afhankelijk van het seizoen verbleef aan de West- en Zuid-Europese stranden. Het was de tijd toen je moest betalen om op het strand te komen, de baders in strandkabines de zee werden ingereden en er in de kuurhotels zeewater uit de kranen stroomde. Een van de weinige overgebleven panden uit die tijd is Villa Maritza, tot voor kort de pied-à-terre in Oostende van Toerisme Vlaanderen, nu een beschermd monument en te koop. De Waregemse gidsen zijn direct geïnteresseerd maar jammer genoeg heeft de villa geen garage... de Gavergids 2011 / 3 26

9 Villa Maritza en de beschermde palmboom in de hal van het Casino-kursaal Venetiaanse gaanderijen In de Parijsstraat houden we halt bij de Venetiaanse gaanderijen. Een indrukwekkend gebouw in gele zandsteen uit van architect Henri Maquet, maar een beetje 'droog'. Veel sappiger is het verhaal van Blanche Delacroix ( ), het Parijse burgermeisje waarmee Leopold II drie jaar voor de dood van Maria-Hendrika (in 1902) een affaire begon en met wie hij twee buitenechtelijke zonen kreeg: Lucien ( ) en Philippe ( ). Leopold schonk Blanche (onder andere) een huis op de hoek van de Parijsstraat en de Koningsstraat en zou een tunnel hebben laten aanleggen tussen de Venetiaanse gaanderijen en het huis om zijn minnares ongemerkt te kunnen bezoeken. Ook tussen haar villa in Laken en het koninklijk paleis zou zo'n tunnel bestaan hebben. Waar of niet, in ieder geval werd de (denkbeeldige) tunnel na de dood van Leopold onmiddellijk (denkbeeldig) dichtgemetseld. Leopold trouwde op zijn sterfbed (in 1909) in extremis nog met Blanche en verhief haar in de adelstand, tot 'barones de Vaughan'. Geen van beide plechtigheden werd officieel geregistreerd noch erkend, wat aanleiding gaf tot jarenlang juridisch getouwtrek tussen de Belgische regering en de barones. de Gavergids 2011 / 3 27

10 Blanche hertrouwde amper 7 maanden na de dood van Leopold met haar vorige/andere minnaar, Antoine Durrieux, die haar twee kinderen erkende. Door de dubbele affaire werd in twijfel getrokken of Leopold de biologische vader was van de jongens. Leopold zelf twijfelde niet omdat Philippe net als hij atrofie had aan zijn linkerhand, een erfelijke afwijking die ervoor zorgde dat de spieren zich niet volledig ontwikkelden. Tegenstanders van de koning spotten dan weer dat de jongen een 'stompje' had, net als de slaven in Congo die onder Leopolds bewind een hand werden afgehakt. Leopold was in ieder geval heel gelukkig met zijn twee nieuwe zonen omdat zijn enige zoon uit zijn huwelijk met Maria-Hendrika, Leopold ( ), jong gestorven was. Omdat hij geen officiële mannelijke nakomeling had, werd Leopold II opgevolgd door zijn neef Albert I, de zoon van zijn jongere broer prins Philippe (Filips). Koninklijke villa Hoog op de duinen, tussen de Venetiaanse en de Koninklijke gaanderijen liet Leopold II in 1870 een reuze villa bouwen door de Engelse architect W.J. Green, en enkele jaren later nog een voor Maria-Hendrika. In zijn duinenpaleis kon Leopold ongezien zijn gang gaan. In 1884 was Henry Morton Stanley er te gast na zijn eerste Congo-reis en tekenden de koning en de ontdekkingsreiziger samen op een blinde kaart de grenzen van Congo uit. (cf. David Van Reybroeck, Congo, p. 72). Tot grote afgunst van Duitsland en Groot-Brittannië, de grootmachten van die tijd, eigende Leopold zich het hart van Afrika toe en werd schatrijk met de handel in rubber (voor de ontluikende automobielsector) en ivoor. Bij zijn overlijden in 1909 was zijn bankrekening aangegroeid van 5 miljoen tot 14 miljard goudfrank. Om zijn enorme patrimonium aan paleizen en villa's, vooral in Brussel en Oostende, te beschermen tegen de wettelijke en buitenechtelijke erfgenamen, richtte Leopold de Koninklijke Schenking op. Die was ook eigenaar van de nieuwe koninlijke villa (uit ), het buitenverblijfje van Boudewijn en Fabiola, waar in 1972 o.a. Mobuto te gast was. Van 1973 tot 2004 werd de villa verhuurd en deed het gebouw dienst als restaurant. Kort daarna werd de villa verkocht aan de Stad Oostende voor 3,7 miljoen EUR en wordt nu verhuurd aan het Belgisch Zeeinstituut voor Orthopedie, die het gebruikt als revalidatiecentrum voor kankerpatiënten. In het park achter de villa, met grote bomen voor de privacy, werd in 2001 een kleine ommuurde Japanse tuin aangelegd, een schenking van aircoproducent Daikin, de grootste werkgever in Oostende, ter gelegenheid van hun 25-jarig bestaan. de Gavergids 2011 / 3 28

11 Koninklijke gaanderijen De wandeling eindigt in de duinen, ter hoogte van de Koninklijke gaanderijen. Het bijna 400 meter lange gebouw werd ontworpen in 1905 door architect Charles Girault (die ook het Grand Palais en Petit Palais in Parijs tekende). De zuilengaanderijen lieten Leopold en Maria- Hendrika toe om ongestoord te flaneren in de zeebries, tussen hun villa's en de Wellingtonrenbaan. Aan de oostzijde is er een monumentale poort met oorspronkelijk drie boogvormige doorgangen, beter bekend als de 'drie gapers'. Voor de middelste boog staat het ruiterstandbeeld van Leopold II met aan zijn voeten een grote beeldengroep met mannen, vrouwen en kinderen. Van het beeld van de 'neger' werd in 2004 een hand afgezaagd door de anarchistische actiegroep De Stoete Ostendenoare, uit protest tegen de wandaden destijds van de koninklijke agenten in Congo, die de gewoonte hadden van onwillige slaven de rechterhand af te hakken. De bronzen hand is nog altijd spoorloos en zou volgens de actiegroep zelf geschonken zijn aan de Congolese gemeenschap in Brussel, vergezeld van excuses voor het koloniale wanbeleid. Slot We wandelen samen met gids Marc terug langs de zeedijk richting Casino-kursaal. De zee is blauwgroen en onwezenlijk rustig. We houden een laatste keer halt in tearoom Diplomat. Bij zonsondergang wandelen we rustig terug naar het station. Sommigen maken van de gelegenheid gebruik om nog wat gedroogde vis of warme wulken te kopen aan de Vistrap. Rond 19.15u, een uur later dan gepland, nemen we de trein terug naar huis, via Kortrijk. Na een voorspoedige reis zetten we om 20.30u terug voet aan wal in Waregem, waar de studenten gepakt en gezakt klaar staan om te vertrekken richting Gent, Brussel of Leuven. We nemen afscheid van elkaar, moe maar tevreden na een boeiende en zalige zondag aan zee. Bronnen eigen notities en foto's bulldozer.skynetblogs.be de Gavergids 2011 / 3 29

Koning Leopold II en Brugge. Jan D hondt Studiedag Brugge, the place to be 5 december 2015

Koning Leopold II en Brugge. Jan D hondt Studiedag Brugge, the place to be 5 december 2015 Koning Leopold II en Brugge Jan D hondt Studiedag Brugge, the place to be 5 december 2015 Leopold II, koning der Belgen Brussel, 9 april 1935 Laken 17 dec. 1909 x Maria Hendrika v. Oostenrijk Koning sinds

Nadere informatie

aan zee Opening EK Bridge Oostende 22 juni-3 juli 2010

aan zee Opening EK Bridge Oostende 22 juni-3 juli 2010 Tekst: Marjo Chorus Beeld: Peter Oey EK Bridge Oostende 22 juni-3 juli 2010 Spelen Het eerste Europese Kampioenschap Viertallen vond in 1932 plaats in Scheveningen. Het Belgische Oostende is de gastheer

Nadere informatie

residentie ermeke constant

residentie ermeke constant residentie Voorwoord Geachte klant Met Residentie Constant P is Groep Caenen niet aan zijn proefstuk toe. De voorbije jaren werden immers talrijke nieuwe residenties gebouwd in Oostende en tal van andere

Nadere informatie

r e s i d e n t i e CONSTANTIJN gerieflijkheid i schoonheid stabiliteit

r e s i d e n t i e CONSTANTIJN gerieflijkheid i schoonheid stabiliteit r e s i d e n t i e CONSTANTIJN o o s t e n d e gerieflijkheid i schoonheid stabiliteit VOORWOORD Geachte klant RESIDENTIE CONSTANTIJN De voorbije jaren bouwde Groep Caenen reeds met succes een aantal

Nadere informatie

Den Haag Scheveningen Delft

Den Haag Scheveningen Delft Den Haag Scheveningen Delft Zaterdag en zondag 21 en 22 juni 2008 met bezoek aan Mauritshuis Museum Beelden aan zee Vermeercentrum V.V.A. afdeling Brussel G. Gilsonstraat 55, 1090 Brussel tel. 02-479.32.32

Nadere informatie

WAAR GAAN WE NAARTOE?

WAAR GAAN WE NAARTOE? WAAR GAAN WE NAARTOE? De familie Janssens wil op uitstap. Maar vader, moeder en de kinderen hebben hun eigen wensen! Kan je de familie helpen? Bekijk de brochures. Welke uitstap is goed voor iedereen?

Nadere informatie

Werkstuk Dordtologie november 2014

Werkstuk Dordtologie november 2014 Werkstuk Dordtologie november 2014 Hilde van Kruiningen VAN BIERBROUWEN. NAAR BLAUWBILGORGEL Omdat ik in dit gebied woon en me dagelijks over de Groenmarkt en het Buddingh plein begeef hebben de geschiedenis

Nadere informatie

Gent 25c. Goudstr Beersteeg Oudevest, Katelijnenstr Minnemeers Kongobrug Reke Blekersdijk Nieuwland Godshuishammeken Huidevetterken Ham

Gent 25c. Goudstr Beersteeg Oudevest, Katelijnenstr Minnemeers Kongobrug Reke Blekersdijk Nieuwland Godshuishammeken Huidevetterken Ham Goudstr Beersteeg Oudevest, Katelijnenstr Minnemeers Kongobrug Reke Blekersdijk Nieuwland Godshuishammeken Huidevetterken Ham Gent 25c De Minnemeersbrug lag in het verlengde van de Goudstraat Goudstr /Beersteeg

Nadere informatie

Datum: Ons koningshuis. 1. Hoe heet onze huidige koning? 3. Hij volgde zijn broer na diens dood op. Hoe heette hij?

Datum: Ons koningshuis. 1. Hoe heet onze huidige koning? 3. Hij volgde zijn broer na diens dood op. Hoe heette hij? Ga naar deze website: www.monarchie.be Klik op de koninklijke familie. 1. Hoe heet onze huidige koning? 2. Hoe oud was hij toen zijn moeder, koningin Astrid, omkwam bij een auto-ongeluk? 3. Hij volgde

Nadere informatie

leeruitstap Kwadrant donderdag 17 mei 2001 hoofdstad van België hart van Europa

leeruitstap Kwadrant donderdag 17 mei 2001 hoofdstad van België hart van Europa leeruitstap Kwadrant donderdag 17 mei 2001 hoofdstad van België hart van Europa 1. Brussel hoofdstad van ons land en Europa Brussel is de hoofdstad van ons land. De koning woont in Brussel en de regering

Nadere informatie

Juli - augustus 2011 - nr 335

Juli - augustus 2011 - nr 335 Juli - augustus 2011 - nr 335 Kijker nr 335 : zomer 2011 Voor sommigen zit het er misschien al bijna op. Voor anderen is het nog maar pas begonnen en voor nog anderen duurt het nog enkele weken. Eén ding

Nadere informatie

BUITEN DE GRENZEN. Nieuwpoort 21.06 > 21.09.15. Hedendaagse Kunst aan Zee. www.beaufort2015.be

BUITEN DE GRENZEN. Nieuwpoort 21.06 > 21.09.15. Hedendaagse Kunst aan Zee. www.beaufort2015.be Nieuwpoort NL Het Zwin Knokke-Heist Zeebrugge Blankenberge De Haan Wenduine Bredene Raversyde Oostende Middelkerke Westende Nieuwpoort Koksijde Oostduinkerke De Panne De Nachtegaal www.beaufort2015.be

Nadere informatie

Luciano en Hans. Christiaan en Richard. Jena en Arianne. Bianca en Gerrit. Danielle en Jan. Jules en Martin

Luciano en Hans. Christiaan en Richard. Jena en Arianne. Bianca en Gerrit. Danielle en Jan. Jules en Martin Luciano en Hans Christiaan en Richard Jena en Arianne Bianca en Gerrit Danielle en Jan Jules en Martin Het was vroeg.6 uur verzamelen op station Utrecht Centraal. Vandaar gingen we via Rotterdam naar Brussel.

Nadere informatie

Inleiding. Wat is het Vasa schip? Koningshuis Vasa (1523-1654)

Inleiding. Wat is het Vasa schip? Koningshuis Vasa (1523-1654) Inhoudsopgave: Inhoudsopgave:... 2 Inleiding... 3 Wat is het vasa schip?... 3 Koningshuis Vasa (1523-1654)... 3 De bouw van het schip (waarom, wanneer, door wie en hoe)... 4 Waarom, met welk doel?... 4

Nadere informatie

Daguitstappen Zeeklassen Horizon Bredene

Daguitstappen Zeeklassen Horizon Bredene Daguitstappen Zeeklassen Horizon Bredene 2015 Horizon vzw info@zeeklassen.be Kapelstraat 88, 8450 Bredene www.zeeklassen.be/animatie 9u30: Vertrek vanuit Horizon met Tram. 10u15: Aankomst Sun Parks 10u15

Nadere informatie

Zo bereikt u SELOR met de wagen:

Zo bereikt u SELOR met de wagen: SELOR bevindt zich in de Bischoffsheimlaan 15, 1000 Brussel, gelegen tussen de Kruidtuin (Botanique) en het Madouplein (Place Madou). Zo bereikt u SELOR met de wagen: Vanuit Antwerpen: Op de ring rond

Nadere informatie

Gent 24b. De Predikherenlei anno 1820 door de Hollandse soldaat Wynantz. Onderbergen. Het pand van de Dominicanen. Predikherenlei

Gent 24b. De Predikherenlei anno 1820 door de Hollandse soldaat Wynantz. Onderbergen. Het pand van de Dominicanen. Predikherenlei De Predikherenlei anno 1820 door de Hollandse soldaat Wynantz Gent 24b Onderbergen. Het pand van de Dominicanen Predikherenlei Rue de la Valléé nr 40 /Onderbergen Onderbergen nr 57 in 1940 Tweede gedeelte

Nadere informatie

Koningsstraat 20. Brussel

Koningsstraat 20. Brussel Koningsstraat 20 Brussel De Koningsstraat nr. 20 is gelegen in de nabijheid van het Koninklijk Paleis en het Parlement in Brussel. Hier zijn de Directie en enkele afdelingen van de bank gevestigd en op

Nadere informatie

DE FAMILIE VAN LOON 130 _

DE FAMILIE VAN LOON 130 _ DE FAMILIE VAN LOON Mooi idee: je familie en huis jarenlang laten portretteren door schilders en fotografen. De roemrijke familie Van Loon uit Amsterdam deed dat. De indrukwekkende stapel familieportretten

Nadere informatie

Vakantiekolonies. Nieuwpoort [gemeente in arrondissement Veurne - BE]: Hoekhuis: Albert I Laan 126 en Zeedijk 10

Vakantiekolonies. Nieuwpoort [gemeente in arrondissement Veurne - BE]: Hoekhuis: Albert I Laan 126 en Zeedijk 10 Kindervreugde Andere namen Barkentijn (1986) Adres Nieuwpoort [gemeente in arrondissement Veurne - BE]: Hoekhuis: Albert I Laan 126 en Zeedijk 10 Architect David L. (1923) Vakantiekolonies Bestaansperiode

Nadere informatie

Deze verkorte pdf-versie bevat slechts 2 van de 7 foto s per traject (groen / blauw / rood). Bovendien zijn de vragen en antwoorden weggelaten.

Deze verkorte pdf-versie bevat slechts 2 van de 7 foto s per traject (groen / blauw / rood). Bovendien zijn de vragen en antwoorden weggelaten. steunt Deze verkorte pdf-versie bevat slechts 2 van de 7 foto s per traject (groen / blauw / rood). Bovendien zijn de vragen en antwoorden weggelaten. steunt Nodigt u uit voor een uitzonderlijk bezoek

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Oostende, voor elk wat wils

Oostende, voor elk wat wils Oostende, voor elk wat wils Alhoewel zee en strand op het eerste zicht overal gelijk zijn, typeert de kleine Vlaamse kuststrook zich door zijn verscheidenheid. Oostende is er zelfs in geslaagd om elke

Nadere informatie

TULPENGEKTE. 1. Streep door wat niet van toepassing is.

TULPENGEKTE. 1. Streep door wat niet van toepassing is. TULPENGEKTE Je leraar of lerares heeft je een tulpenbol laten zien. Zo n bol stop je in de herfst in de grond, en in de lente groeit er een tulp uit. Niets bijzonders zou je zeggen. Maar vierhonderd jaar

Nadere informatie

Studiereisverslag Star Clipper

Studiereisverslag Star Clipper Studiereisverslag Star Clipper 14 t/m 18 augustus 2005, aangeboden door VCK Zeereizen. 1 Een geweldig zeilavontuur! U hoeft niet zelf te helpen, maar het mag wel! Informele sfeer, geen formele avonden.

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.2 Het moderne imperialisme

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.2 Het moderne imperialisme Onderzoeksvraag: Welke motieven hadden de Europeanen om in Afrika en Zuidoost Azië een groot koloniaal imperium op te bouwen? Kenmerkende aspect: De moderne vorm van imperialisme die verband hield met

Nadere informatie

Werkblad Introductie. 1. WAT GEBEURT HIER? Hieronder staan beelden uit de film. Maak er zelf korte bijschriften bij.

Werkblad Introductie. 1. WAT GEBEURT HIER? Hieronder staan beelden uit de film. Maak er zelf korte bijschriften bij. Werkblad Introductie 1. WAT GEBEURT HIER? Hieronder staan beelden uit de film. Maak er zelf korte bijschriften bij. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 2. PETJE OP, PETJE AF: WAAR OF NIET? Zijn de volgende zinnen

Nadere informatie

Stijlvol wonen te Stabroek Grote Molenweg 165/167/169

Stijlvol wonen te Stabroek Grote Molenweg 165/167/169 Stijlvol wonen te Stabroek Grote Molenweg 165/167/169 Nieuw appartement met 3 slaapkamers 1 ste VERDIEPING A.1 Ligging: Grote Molenweg 165 Omschrijving: Woonkamer met open keuken, badkamer, apart toilet,

Nadere informatie

Ontspan op een historisch landgoed midden in de natuur

Ontspan op een historisch landgoed midden in de natuur Welkom! PERSOONLIJK Ontspan op een historisch landgoed midden in de natuur BEST WESTERN PREMIER Kasteel De Vanenburg biedt u in een sfeervolle landelijke omgeving volop gelegenheid om te ontspannen. Deze

Nadere informatie

De ondergang van de Spaanse Armada een spannend verhaal

De ondergang van de Spaanse Armada een spannend verhaal De ondergang van de Spaanse Armada een spannend verhaal Een volk in opstand, een boze koning, een dappere koningin, een onoverwinnelijke vloot en... een storm. Dit is het spannende verhaal van de Spaanse

Nadere informatie

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk De kust is (niet) veilig! De dijk aan de kust van Petten ziet er zo sterk en krachtig uit, maar toch is hij niet

Nadere informatie

plattegronden van delft

plattegronden van delft plattegronden van delft Deze toren is op 9 februari 2011 vijftien meter opgeschoven. Op heel oude plattegronden kun je ook al terugvinden. deze Bagijnetoren (zo heet hij) Een plattegrond wijst je de weg

Nadere informatie

Valentijnzoektocht 2014

Valentijnzoektocht 2014 Valentijnzoektocht 2014 Goede middag iedereen, ik hoop jullie een aangename, leuke en leerrijke namiddag te bezorgen in het hart van Brugge. Veel zoek en wandelgenot. We verlaten het dienstencentrum Van

Nadere informatie

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Naam GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Groot Brittannië Groot-Brittannië is Schotland, Engeland en Wales samen. Engeland is het grootst van Groot-Brittannië en Wales het kleinst. Engeland heeft meer dan 46

Nadere informatie

TE KOOP : Hoekappartement Van Iseghemlaan - Vlaanderenstraat te Oostende

TE KOOP : Hoekappartement Van Iseghemlaan - Vlaanderenstraat te Oostende TE KOOP : Hoekappartement Van Iseghemlaan - Vlaanderenstraat te Oostende Het schitterende hoekappartement maakt deel uit van het prachtige architectuurhistorisch pand Residentie Regina Providence, daterend

Nadere informatie

Vakantiewoningen. www.jonckershof.be JONCKERSHOF. Westende-Bad

Vakantiewoningen. www.jonckershof.be JONCKERSHOF. Westende-Bad Vakantiewoningen www.jonckershof.be JONCKERSHOF Westende-Bad Welkom! Jonckershof staat synoniem voor zorgeloze vakanties. Onze comfortabele bungalows tot 8 personen liggen midden in het groen op 300 m

Nadere informatie

Sindbad. De Vier Windstreken

Sindbad. De Vier Windstreken Nieuwsgierig naar de wereld achter de horizon, vertrekt Sindbad op een schip naar Oost-Indië. Hij bevaart alle zeeën en oceanen waar de zon op schijnt en beleeft de meest fantastische avonturen. Hongerige

Nadere informatie

Brugge. culturele hoofdstad 2002 van Europa. leeruitstap Kwadrant 2de fase donderdag 6 juni 2002

Brugge. culturele hoofdstad 2002 van Europa. leeruitstap Kwadrant 2de fase donderdag 6 juni 2002 Brugge culturele hoofdstad 2002 van Europa leeruitstap Kwadrant 2de fase donderdag 6 juni 2002 1. geschiedenis Brugge is een heel oude stad. Heel lang geleden bouwden de Romeinen er een versterkt kasteel.

Nadere informatie

Impressie CCC-reis Italië 2014

Impressie CCC-reis Italië 2014 Impressie CCC-reis Italië 2014 De start van deze reis is op camping Schinderhannes in Pfalzfeld. Na het welkomstdiner vertrekken 7 caravans en 6 campers richting Oostenrijk en Italië. Onze eerste camping

Nadere informatie

Het is een grote eer om u hier in het Errera Huis, de officiële. residentie van de Vlaamse Regering, te mogen verwelkomen. Dit

Het is een grote eer om u hier in het Errera Huis, de officiële. residentie van de Vlaamse Regering, te mogen verwelkomen. Dit Donderdag 2 februari 2012 Welkomstwoord JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Ontmoeting Chinese minister van Cultuur Cai Wu - Errera, Brussel Zeer geachte collega, minister

Nadere informatie

REIZENSYLVIE stelt voor

REIZENSYLVIE stelt voor REIZENSYLVIE stelt voor Groepscruise Oost-Middellandse Zee In samenwerking met : Periode : 05/06/2012-17/6/2012 Het begint met een tijdloze reis aan boord van een ruim, middelgroot schip. Het eindigt met

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Paspoort Ik houd mijn spreekbeurt over paspoorten. Sommige van jullie zijn vast wel eens naar het gemeentehuis geweest om met jullie vader of moeder een paspoort te halen. Ik moest ook een keer mee en

Nadere informatie

Van Kogge tot Coaster

Van Kogge tot Coaster Van Kogge tot Coaster Speurtocht door het Noordelijk Scheepvaartmuseum leeftijd: 12-15 jaar Welkom in het Noordelijk Scheepvaartmuseum! Met deze speurtocht kun je het museum bezoeken en allerlei vragen

Nadere informatie

De Blauwe Vogel 1609 KROATIE. Reisfamilie Carlier. ELEGANTE CRUISE vanuit Split met ons nieuw schip M/S ATLANTIC 5 *

De Blauwe Vogel 1609 KROATIE. Reisfamilie Carlier. ELEGANTE CRUISE vanuit Split met ons nieuw schip M/S ATLANTIC 5 * De Blauwe Vogel 1609 Reisfamilie Carlier KROATIE ELEGANTE CRUISE vanuit Split met ons nieuw schip M/S ATLANTIC 5 * split omis brac bol Makarska 38 deelnemers per vertrekdatum Het nieuwe deluxe schip M/S

Nadere informatie

Drie massagraven voor de Nederlandse kust

Drie massagraven voor de Nederlandse kust Nederlandse kust geschiedenis van Learning by Action en Stichting De Noordzee deze les werd mogelijk gemaakt door het Prins Bernard Cultuurfonds Doel Materialen Vak Niveau Duur Werkwijze De leerlingen

Nadere informatie

Vallis ❿ 61. Prachtige gebouwen en panorama's

Vallis ❿ 61. Prachtige gebouwen en panorama's Route 6 60 Vallis 61 Prachtige gebouwen en panorama's In Vaals en Lemiers getuigen monumentale gebouwen van een bewogen verleden. De groene heuvels in de omgeving bieden allerlei fascinerende vergezichten.

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL. beeldende vakken CSE GL en TL. tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-11.00 uur

Examen VMBO-GL en TL. beeldende vakken CSE GL en TL. tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-11.00 uur Examen VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen horen twee bijlagen (een kleurenbijlage en een zwart-wit bijlage). Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

Mooi uitzicht in Alkmaar voor wij vertrokken.

Mooi uitzicht in Alkmaar voor wij vertrokken. STADSWANDELING & BEZOEK AAN MUSEUM, HOORN, NOORD-HOLLAND Mooi uitzicht in Alkmaar voor wij vertrokken. Het Sint Pietershof In de 15 e eeuw werd hier het klooster der Kruisherenbroeders gesticht, dat in

Nadere informatie

SEAPORT RESIDENTIES EEN ZEE VAN TROEVEN

SEAPORT RESIDENTIES EEN ZEE VAN TROEVEN SEAPORT RESIDENTIES EEN ZEE VAN TROEVEN WELKOM IN ZEEBRUGGE 2 welkom l het project l als tweede verblijf l als belegging l contact welkom l het project l als tweede verblijf l als belegging l contact 3

Nadere informatie

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis. Kijkwijzer HAVO / VWO Joep Nicolas 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015 Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.nl Welkom in het Cuypershuis Het museumgebouw is een uniek complex

Nadere informatie

Grondplan Alden Biesen

Grondplan Alden Biesen Grondplan Alden Biesen Vind makkelijk je weg in Landcommanderij Alden Biesen en ontdek op de plattegrond van het domein wat er allemaal te zien is. Bezoek de schitterende historische gebouwen en prachtige

Nadere informatie

Kunstlessen over Hundertwasser

Kunstlessen over Hundertwasser Kunstlessen over Hundertwasser Bovenbouw primair onderwijs en vmbo - een tekst met vragen en opdrachten voor een les op school - opdrachten in de tentoonstelling in het Cobra Museum Colofon 2013 Uitgave

Nadere informatie

DAG 2 Villefranche (Monaco)

DAG 2 Villefranche (Monaco) AANBOD EXCURSIES DAG 2 Villefranche (Monaco) Omstreeks 08:30 u komt ons schip aan in de baai van Villefranche. Dit is eerlijk gezegd een mooi plaatsje om voor anker te gaan. Het schip ligt niet aan de

Nadere informatie

Cursusdag 4: Les lokatie. Brugge: Boeverbos, Leopold III laan, 41

Cursusdag 4: Les lokatie. Brugge: Boeverbos, Leopold III laan, 41 Cursusdag 4: Les lokatie. Brugge: Boeverbos, Leopold III laan, 41 Lesdag 4 gaat door in Brugge. In de namiddag wordt de Zandwegemolen te Brugge en de Preetjesmolen (vlaszwingelmolen) te Heule bezocht.

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF Het nieuwe Koningin Wilhelmina

NIEUWSBRIEF Het nieuwe Koningin Wilhelmina NIEUWSBRIEF Het nieuwe Koningin Wilhelmina 1 In dit nummer 2. De gemeente laat weten 2. Veilig en weer goed zicht 3. Pendelbus is succes 3. Interne verhuizing loopt goed 4. Mevr. Reijneke over haar interne

Nadere informatie

Kasteel Genbroek. Samenvatting. Kasteel Genbroekstraat 18 te BEEK

Kasteel Genbroek. Samenvatting. Kasteel Genbroekstraat 18 te BEEK Kasteel Genbroek Kasteel Genbroekstraat 18 te BEEK Samenvatting Zeer representatieve kantoorruimte in een authentiek kasteel op nog geen 5 minuten afstand van Maastricht- Aken Airport. De helft van dit

Nadere informatie

KOKIMA corporate events

KOKIMA corporate events Trouwfeesten 1 KOKIMA corporate events Wie zijn wij? Ontwerp, uitvoering en/of coördinatie van bedrijfsevenementen zoals onder meer teambuilding activiteiten, meetcentives, family days, productvoorstellingen,...

Nadere informatie

DE KOMPASZAAL, KOM BINNEN

DE KOMPASZAAL, KOM BINNEN WELKOM Welkom in De Kompaszaal. Hier staat geschiedenis, op het KNSM-eiland. Begin 1900 gaf de Koninklijke Nederlandse Stoomboot Maatschappij (KNSM) opdracht voor de bouw. Het pand heeft de tijd wonderwel

Nadere informatie

GROOTE JONKVROUW ALGEMEEN. 2 e FASE

GROOTE JONKVROUW ALGEMEEN. 2 e FASE 2 e FASE GROOTE JONKVROUW Aan de rand van IJzendijke wordt De Groote Jonkvrouw gerealiseerd. De eerste fase is voltooid en er wordt nu gestart met de tweede fase. Op deze prachtige locatie tussen de historische

Nadere informatie

Vestingstad Hulst. De omwalling en de poorten

Vestingstad Hulst. De omwalling en de poorten WSV Zelden Rust ( Aktivia nr 261) organiseert: Zaterdag mei 20?? Omloop Vestingstad Hulst Start: Reynaertcollege Gildenstraat 1 Hulst ( Zeeuws-Vlaanderen) Afstanden: 7,15,21 en 28 km. Starturen: 07.30

Nadere informatie

programma dag 1 2013 Voor de lunch stellen we een typisch Spaans tapasrestaurant in het oude centrum voor.

programma dag 1 2013 Voor de lunch stellen we een typisch Spaans tapasrestaurant in het oude centrum voor. mallorca dag 1 2013 ochtend Bienvenidos!! Welkom op de luchthaven van Palma de Mallorca! Hopelijk heb je een goede vlucht gehad. Terwijl we een heerlijk uitgebreid ontbijt nuttigen tegenover de kathedraal,

Nadere informatie

Lesbrief Stevig Sterk Zaltbommel

Lesbrief Stevig Sterk Zaltbommel Lesbrief Stevig Sterk Zaltbommel Groep 7/8 Erfgoed educatie Bezoek les Stevig Sterk Zaltbommel Stevig Sterk Zaltbommel is een bezoek les over historische vestingwerken van Zaltbommel. Nadruk ligt op het

Nadere informatie

Wereldsteden ontdekken met Ben en Binkie

Wereldsteden ontdekken met Ben en Binkie Wereldsteden ontdekken met Ben en Binkie AMSTERDAM Praag Parijs Sydney Ben Kom met ons mee! Binkie Juwelen van steden de mooiste steden van de wereld 3 e verdieping Schiet op, Binkie! Parijs Bewaar het

Nadere informatie

Zitbankenroute. Stap in de stad! www.blankenberge.be

Zitbankenroute. Stap in de stad! www.blankenberge.be Zitbankenroute Stap in de stad! www.blankenberge.be Zitbankenroute Stap in de Stad Meer bewegen, wat heb ik eraan? Naast de positieve invloed op levenskwaliteit en gezondheid, minder kans op aandoeningen,

Nadere informatie

Bezienswaardigheden Parijs. Parijs. Paleis van Versailles

Bezienswaardigheden Parijs. Parijs. Paleis van Versailles Parijs Paleis van Versailles Het indrukwekkende Château de Versailles getuigd van de extravagantie ten tijde van de zonnekoning. Het rijkelijk versierde paleis en de al even prachtige formele tuin werd

Nadere informatie

Antwoorden bij Quiz Schateiland Boerhaave

Antwoorden bij Quiz Schateiland Boerhaave Antwoorden bij Quiz Schateiland Boerhaave 1. Hoe werd vroeger een amputatiezaag schoongemaakt nadat er bijvoorbeeld een arm was geamputeerd? a met zeep b met water en zand c ze werden niet schoongemaakt

Nadere informatie

Studiereis Lanzarote & Fuerteventura. 21 september t/m 25 september 2008

Studiereis Lanzarote & Fuerteventura. 21 september t/m 25 september 2008 Studiereis Lanzarote & Fuerteventura 21 september t/m 25 september 2008 21 september 2008 s Ochtends in aller vroegte verzamelen we op Schiphol met 20 reisagenten voor de studiereis naar Lanzarote & Fuerteventura.

Nadere informatie

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export

Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Naam HAVEN ROTTERDAM import en export Als er één plek is die duidelijk maakt waarom Nederland in de moderne tijd zo n belangrijk handelsland is, dan is het Rotterdam wel. De haven ligt in de delta van

Nadere informatie

www.degrootefabrieke.be

www.degrootefabrieke.be www.degrootefabrieke.be Deze oude spinnerij die sinds 1907 het dorpsgezicht van Avelgem meebepaalt en een halve eeuw geleden nog de belangrijkste werkgever was in de gemeente, is in een zeldzaam goede

Nadere informatie

1. Wat weet ik er al van. Ik doe mijn werkstuk over "Tunnels en Bruggen". Ik weet er nog niet veel van, daarom wil ik er meer over weten.

1. Wat weet ik er al van. Ik doe mijn werkstuk over Tunnels en Bruggen. Ik weet er nog niet veel van, daarom wil ik er meer over weten. Edwin van Tienen TUNNELS EN BRUGGEN Inhoud. 1. Wat weet ik er al van. 2. Tunnels. 2.1 Boren. 2.2 Tunnels in de bergen. 3. De kanaaltunnel. 3.1 Tunnel onder de zee. 3.2 De TGV. 4. Bruggen. 4.1 Onderzoeken

Nadere informatie

Tijdloze klasse. Standingvolle villa-appartementen in een parktuin met vijver. Hoogboomsteenweg 224-2950 Kapellen Hoogboom. Domein de Beukelaar

Tijdloze klasse. Standingvolle villa-appartementen in een parktuin met vijver. Hoogboomsteenweg 224-2950 Kapellen Hoogboom. Domein de Beukelaar Domein de Beukelaar Tijdloze klasse Standingvolle villa-appartementen in een parktuin met vijver. Hoogboomsteenweg 224-2950 Kapellen Hoogboom Domein de Beukelaar GPS 51.314057,4.456557 zorgeloos wonen

Nadere informatie

de WISPELTUIN BRUGGE

de WISPELTUIN BRUGGE de WISPELTUIN BRUGGE C C C DE NIEUWE STADSWONING In de binnentuin van het vroegere klooster creëerden de architecten een verkeersvrij woonerf. De rustige site wordt zo een levendige, aangename woonbuurt.

Nadere informatie

INGELMUNSTER TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

INGELMUNSTER TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG INGELMUNSTER TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Op 31 juli 1914 staat de gemeente in rep en roer: het is oorlog! Overal wordt erover gepraat. De volgende dag al moeten de dienstplichtigen

Nadere informatie

DIJKHUIS ZWAAGDIJK-OOST 85 2015-1

DIJKHUIS ZWAAGDIJK-OOST 85 2015-1 DIJKHUIS ZWAAGDIJK-OOST 85 2015-1 1 Het laatste dijkhuis van Zwaagdijk In Zwaagdijk Oost, geklemd tussen dijk en dijksloot, ligt het huis van Joop Grent. Ooit stonden hier zes of zeven van dergelijke dijkhuisjes,

Nadere informatie

BERLIJN. Vlak daarbij is er het Europa-Center waarvan de bouw in 1963 begon en veel winkels en restaurants bevat.

BERLIJN. Vlak daarbij is er het Europa-Center waarvan de bouw in 1963 begon en veel winkels en restaurants bevat. BERLIJN Toen ik student was ben ik in 1963 voor het eerst in Berlijn geweest. Er was nog geen muur maar om naar Oost-Berlijn te gaan moest je langs de Vopo s die het geweer op de mensen hielden. Geen prettig

Nadere informatie

Geocache in Diest. langs Hagelandse natuursteen

Geocache in Diest. langs Hagelandse natuursteen Geocache in Diest IJzerzandsteen, of ook wel Diestiaan genoemd, is een roestbruine, grove steen met een hoog ijzergehalte. In Noord-Hageland kom je de steen overal tegen: van kerken en woonhuizen tot tuinmuurtjes...

Nadere informatie

Ontdekkingsreis in het Katwijks Museum

Ontdekkingsreis in het Katwijks Museum Ontdekkingsreis in het Katwijks Museum NAAM:... SCHOOL:... Wat leuk dat je vandaag een ontdekkingsreis door het museum gaat maken! Je vindt in ons museum klederdrachten, modelbootjes, schelpen en heel

Nadere informatie

Een landelijke en luxe vakantie beleeft u in Villa Villetelle!

Een landelijke en luxe vakantie beleeft u in Villa Villetelle! Een landelijke en luxe vakantie beleeft u in Villa Villetelle! Villa Villetelle 06-20059831 / 06-51068886 villavilletelle@gmail.com Meer en strand van Bujaleuf op 3 km afstand van Villa Villetelle Villa

Nadere informatie

Mysterie De vluchtende keizer

Mysterie De vluchtende keizer Mysterie De vluchtende keizer De les in een oogopslag Onderwerp: Activiteit: Tijdsduur: Doelen: Beginsituatie: Voorbereiding: Vlucht Keizer Wilhelm naar Nederland Deze mysterie- activiteit is een goede

Nadere informatie

Eerste eengezinswoningen (modelwoningen) in aanbouw

Eerste eengezinswoningen (modelwoningen) in aanbouw Maandag 10 februari 2014 Eerste eengezinswoningen (modelwoningen) in aanbouw Nu de eerste duin (DUIN Zuid) er ligt en bouwrijp is gemaakt, wordt er hard gewerkt aan de eerste modelwoningen in DUIN. Inmiddels

Nadere informatie

Een koninklijk huwelijk bij Escher in Het Paleis

Een koninklijk huwelijk bij Escher in Het Paleis Uw Bruiloft Een koninklijk huwelijk bij Escher in Het Paleis Trouw in het winterpaleis van Koningin Emma in de romantische Balzaal of tussen de betoverende werken van Maurits C. Escher. Omgeven door oneindige

Nadere informatie

Lesbrief ZAND BOVEN WATER OPDRACHT 1 - NEDERLAND EN WATERBOUW

Lesbrief ZAND BOVEN WATER OPDRACHT 1 - NEDERLAND EN WATERBOUW Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW ZAND BOVEN WATER Rotterdam is de belangrijkste haven van Europa. Steeds meer spullen reizen via Rotterdam. Sinds 2008 wordt hard gewerkt om de haven uit te breiden.

Nadere informatie

Veldwerk Haarlem Aardrijkskunde. Naam:.

Veldwerk Haarlem Aardrijkskunde. Naam:. Veldwerk Haarlem Aardrijkskunde Naam:. Klas:... De opzet: Op 11 juni gaan wij voor de vakken geschiedenis en aardrijkskunde naar Haarlem. De aardrijkskunde opdracht gaan jullie voor een deel in de klas/thuis

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5

Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5 De Kerk Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5 2 1. Geschiedenis De grote bevolkingsgroei in de tweede helft van de 14de eeuw maakte het noodzakelijk nieuwe kerken

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

DE LATE MIDDELEEUWEN (1300-1555)

DE LATE MIDDELEEUWEN (1300-1555) DE LATE MIDDELEEUWEN (1300-1555) Deel 1: 1305-1354 De groei van de macht van het volk en het uitbreken van de Hoekse en Kabeljouwse twisten. In deze periode zien we de macht van de graafschappen en hertogdommen

Nadere informatie

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20

1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10. 2 De geboorte van een prins 16. 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 Inhoud Stamboom van het Koninklijk Huis 6 Inleiding 9 e 1 Het ontstaan van het Koninkrijk 10 2 De geboorte van een prins 16 3 De jeugd van prins Willem-Alexander 20 4 De studententijd van prins Willem-Alexander

Nadere informatie

Hoekstra & van Eck. Huizen van. Badkamer met ligbad/ whirlpool. 1160m² eigen grond. Helft van stolpboerderij. Op loopafstand van het IJsselmeer

Hoekstra & van Eck. Huizen van. Badkamer met ligbad/ whirlpool. 1160m² eigen grond. Helft van stolpboerderij. Op loopafstand van het IJsselmeer Huizen van Hoekstra & van Eck Lageweg 19 a, 1628 JS Hoorn 1160m² eigen grond Op loopafstand van het IJsselmeer Helft van stolpboerderij Badkamer met ligbad/ whirlpool Lichte living met vide H14 Kenmerken

Nadere informatie

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land.

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Op 6 juni 1944 is het D Day, dat wordt nog steeds gevierd want het is het begin van de bevrijding van West Europa. Eigenlijk betekent D Day de

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Belangrijke informatie:

Belangrijke informatie: Met de steun van de Vlaamse Gemeenschap Samenwerkingsverband tussen de vakgroep Bewegings- en Sportwetenschappen, UGent, faculteit Lichamelijke Opvoeding en Kinesitherapie, VUB en FaBeR, KULeuven Belangrijke

Nadere informatie

Routebeschrijving Door de Stad - Oost

Routebeschrijving Door de Stad - Oost Routebeschrijving Door de Stad - Oost Deze kunstroute van 1,5 km lang, voert u vanaf het Centraal Station door de binnenstad van Nijmegen. Ze eindigt midden in het centrum van Nijmegen, op de Grote Markt.

Nadere informatie

SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN

SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN Deze speurtocht is geschikt voor kinderen van 8 t/m 11 jaar. Dit jaar is door het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen uitgeroepen tot het jaar van Architectuur

Nadere informatie

Wie met Gods klokken schiet, die wint de oorlog niet *)

Wie met Gods klokken schiet, die wint de oorlog niet *) Wie met Gods klokken schiet, die wint de oorlog niet *) Tijdens de Tweede Wereldoorlog roofde de bezetter onze kerkklokken. Zonder de hulp van enkele Nederlandsgezinde, moedige Urkers zouden de monumentale

Nadere informatie

Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011

Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011 Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Het ontstaan van koken... 3 De eerste ontdekking... 3 Het eerste beetje koken... 3 De ontwikkelingen... 3 Kok worden...

Nadere informatie

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij?

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij? Naam: Waar woon jij? Wonen over de hele wereld Heb jij wel eens in een tent gewoond? Waarschijnlijk niet. In de vakantie is het leuk. Maar voor altijd? Toch zijn er mensen op de wereld die altijd in een

Nadere informatie

Burgstraat, Prinsenhof. Gent 8

Burgstraat, Prinsenhof. Gent 8 Burgstraat, Prinsenhof. Gent 8 Leie stadsvesten Brugse Poort Brugsepoortstr Begijnhof(laan) Begijnengracht Prinsenhof Rabot De Lieve Burgstraat Kaart van 1780? De coupure zou aangelegd worden tussen 1750

Nadere informatie

Dongen s Gravenmoer Klein-Dongen Vaart. Wandel mee in Dongen en s Gravenmoer! MET KALENDER 2015!

Dongen s Gravenmoer Klein-Dongen Vaart. Wandel mee in Dongen en s Gravenmoer! MET KALENDER 2015! Dongen s Gravenmoer Klein-Dongen Vaart Wandel mee in Dongen en s Gravenmoer! MET KALENDER 2015! 1 Laat je rondleiden in Dongen en s Gravenmoer! In de gemeente Dongen kun je heerlijk wandelen. Zelf of onder

Nadere informatie

Deze verkorte pdf-versie bevat slechts 2 van de 7 foto s per traject (groen / blauw / rood). Bovendien zijn de vragen en antwoorden weggelaten.

Deze verkorte pdf-versie bevat slechts 2 van de 7 foto s per traject (groen / blauw / rood). Bovendien zijn de vragen en antwoorden weggelaten. steunt Deze verkorte pdf-versie bevat slechts 2 van de 7 foto s per traject (groen / blauw / rood). Bovendien zijn de vragen en antwoorden weggelaten. steunt Nodigt u uit voor een uitzonderlijk bezoek

Nadere informatie

Javier Gómez en Arian Winterink exposeert in Museum vd Togt

Javier Gómez en Arian Winterink exposeert in Museum vd Togt Bijgewerkt: 20 oktober 2008 Zoek: ga. Begin: Nieuws Amstelveen Geschiedenis Foto's Gebeurtenissen Monumenten Partnersteden Straten Kerken Exposities Links Sponsoren Over de site Javier Gómez en Arian Winterink

Nadere informatie