Medicatie Amethist verslavingszorg Afdeling: Fase 1, 2 en 3

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Medicatie Amethist verslavingszorg Afdeling: Fase 1, 2 en 3"

Transcriptie

1 Medicatie Amethist verslavingszorg Afdeling: Fase 1, 2 en 3 Lauri Linn Konter Hogeschool van Amsterdam

2 Inhoudsopgave Vitaminen Vitamine B complex Thiamine Blz:3 Benzodiazepinen Blz: 5 Diazepam Oxazepam Antidepressiva Blz: 10 Seroxat Efexor Sertraline Mitrazapine Wellbutrin Ontwenningsmiddelen Blz: 15 Antabus Campral Naltrexon Antypsychotica Blz: 18 Clozapine Seroquel Zyprexa Haloperidol Maag medicatie Blz: 22 Domperidon Omeprazol Pantoprazol ADHD medicatie Blz: 25 Concerta Dexamfetamine Anders Blz: 28 Methadon Metoprolol Melatonine 2

3 Vitaminen Vitamine B complex Indicatie in kliniek: Slechte voedingstoestand Géén Aanvullen van vitamine B tekorten Overgevoeligheidsreactie In de kliniek word vitamine B complex vooral voorgeschreven bij mensen die opgenomen worden met ernstige ondervoeding, bij recent gebruik van alcohol en slechte lichamelijke conditie, maar ook bij korte terugval in alcoholgebruik zonder verslechterde lichamelijke conditie en zonder ernstige ondervoeding. Om zo het vitamine tekort aan te vullen. 3

4 Thiamine (vitamine B1) Indicatie in kliniek: Slechte voedingstoestand(ernstige vitamine B 1 -deficiëntie) Alcoholische polyneuritis 5 Korsakov Eerder waargenomen overgevoeligheid (bij parenterale toediening) Aanvullen van Vitamine B1 bij een tekort. Vitamine B 1 (thiamine) is in de vorm van pyrofosfaat (cocarboxylase), het co-enzym van carboxylase, een belangrijk enzym in de koolhydraatstofwisseling. Overgevoeligheid voor vitamine B1 Huiduitslag, zwelling van de huid, galbulten, zweten, benauwdheid, flauwvallen. 5; Polyneuritis; ontsteking van verschillende zenuwen Thiamine wordt voorgeschreven bij alcoholontwenning bij lichte en ernstige ondervoeding. Vitamine B1 is een belangrijk enzym in de koolhydraatstofwisseling. Wanneer er een slechte voedingstoestand ontstaat, krijgt de persoon in kwestie te weinig vitamine B1 binnen. Ook wordt dit verergerd door het alcohol gebruik, omdat dit de organen aantast en vitamine B1 zo minder goed opgenomen kan worden. Dit kan van invloed zijn op het zenuwstelsel en dit kan leiden tot gevoelloosheid of vreemde gevoelswaarnemingen in armen en benen, spierzwakte, neerslachtigheid, concentratieproblemen en geheugenstoornissen. Uiteindelijk kan vitamine B1-gebrek leiden tot het syndroom van Wernicke (hersenaandoening) en het syndroom van Korsakov (ernstig geheugenverlies). Dit laatste wordt vaak in combinatie gezien met alcoholproblematiek. 4

5 Benzodiazepinen Diazepam (Valium) Benzodiazepine Indicatie in de kliniek: Pathologische angst en spanning Epilepsie (insulten) Acute onthoudingsverschijnselen na staken van alcoholgebruik Myasthenia gravis Overgevoeligheid voor benzodiazepinen Ernstige respiratoire insufficiëntie Ernstige lever insufficiëntie Slaap-apneusyndroom Anxiolyticum 4 Hypnoticum Anxiolyticum Spier re laxans Anticonvulsivum Slaperig overdag Spierzwakte Duizeligheid Meer eetlust/gewichtstoename Verminderd libido Hypotensie Afhankelijkheid kan optreden 4: middel tegen angst en onrust Wanneer patiënten binnen komen op de afdeling detox, wordt er overlegd met arts of deze een Lang of Kort afbouw schema benzodiazepine gaat krijgen. Er wordt voor Lang gekozen wanneer de patiënt altijd veel gebruikt heeft, er verwacht word veel last te gaan krijgen van ontwenning, eerder benzodiazepinen heeft gebruikt en/of een slechte lichamelijke conditie heeft. Er wordt voor kort gekozen wanneer er geen gecompliceerde ontwenning verwacht wordt en er geen huidig gebruik van benzodiazepinen is vastgesteld. In eerste instantie wordt hier gekozen voor diazepam. 5

6 Diazepam werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en kan epileptische toevallen voorkomen. Hierdoor verminderen ontwenningsverschijnselen, zoals angst, paniek, trillen, versnelde hartslag, zweten en slapeloosheid. Wanneer er de kans bestaat dat er een onttrekkingsdelier optreed, word er gekeken om eventueel diazepam te verhogen. Bij stijgen van de onderdruk (boven 110), kan er gekozen worden een eenmalige gift diazepam voor te schrijven(10 mg). Bij ernstige ontwenning kan er gekozen worden diazepam zo nodig voor te schrijven. Het middel houdt na inname 12 tot 24 uur aan en is dus langwerkend. 6

7 Oxazepam (Temesta) Benzodiazepine Indicatie in de kliniek: Bij acute alcoholabstinentieverschijnselen Myasthenia gravis Overgevoeligheid voor benzodiazepinen Ernstige respiratoire insufficiëntie Ernstige lever insufficiëntie Slaap-apneusyndroom Oxazepam werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en kan epileptische toevallen voorkomen. Hierdoor verminderen ontwenningsverschijnselen, zoals angst, paniek, trillen, versnelde hartslag, zweten en slapeloosheid. U vermindert ook de kans op een epileptische aanval. Slaperig/vermoeid Ataxie Hoofdpijn Afvlakking gevoel Spierzwakte Verminderd libido Maagdarmstoornissen Bij mensen met een slechte leverfunctie of ouderen boven de 60 jaar, wordt er ook gekozen tussen een Lang of een Kort afbouwschema, maar dan voor oxazepam. Oxazepam werkt rustgevend, spierontspannend, vermindert angstgevoelens en kan epileptische toevallen voorkomen. Hierdoor verminderen ontwenningsverschijnselen, zoals angst, paniek, trillen, versnelde hartslag, zweten en slapeloosheid. Wanneer een patiënt bekend is met ernstige ontwenning kan er gekozen worden oxazepam zo nodig voor te laten schrijven. Het middel houd na inname 6 tot 10 uur aan en is dus kortwerkend. Om deze redenen wordt er bij verminderde leverfunctie eerder gekozen voor oxazepam. Las en Kas schema voor oxazepam en diazepam zie hieronder. 7

8 naam cliënt: 0 geboortedatum: opnamedatum: LAS oxazepam 10 mg 0-jan-00 0-jan-00 08:00uur 12:00uur 18:00uur 22:00uur dag 1 zaterdag 0 januari 1900 dag 2 zondag 1 januari 1900 dag 3 maandag 2 januari 1900 dag 4 dinsdag 3 januari 1900 dag 5 woensdag 4 januari 1900 dag 6 donderdag 5 januari 1900 dag 7 vrijdag 6 januari 1900 dag 8 zaterdag 7 januari 1900 dag 9 zondag 8 januari 1900 dag 10 maandag 9 januari KAS oxazepam 10 mg 08:00uur 12:00uur 18:00uur 22:00uur dag 1 zaterdag 0 januari 1900 dag 2 zondag 1 januari 1900 dag 3 maandag 2 januari 1900 dag 4 dinsdag 3 januari 1900 dag 5 woensdag 4 januari

9 naam cliënt: 0 geboortedatum: opnamedatum: LAS diazepam 10 mg 0-jan-00 0-jan-00 08:00uur 12:00uur 18:00uur 22:00uur dag 1 zaterdag 0 januari 1900 dag 2 zondag 1 januari 1900 dag 3 maandag 2 januari 1900 dag 4 dinsdag 3 januari 1900 dag 5 woensdag 4 januari 1900 dag 6 donderdag 5 januari 1900 dag 7 vrijdag 6 januari 1900 dag 8 zaterdag 7 januari 1900 dag 9 zondag 8 januari 1900 dag 10 maandag 9 januari , , ,5 KAS diazepam 10 mg 08:00uur 12:00uur 18:00uur 22:00uur dag 1 zaterdag 0 januari 1900 dag 2 zondag 1 januari 1900 dag 3 maandag 2 januari 1900 dag 4 dinsdag 3 januari 1900 dag 5 woensdag 4 januari

10 Antidepressiva Seroxat (paroxetine) SSRI s 2, antidepressivum Indicatie in de kliniek: Depressie Géén bijzonderheden Paroxetine verminderd de depressieve klachten en laat de patient zich energieker voelen en de stemming verbeteren. Het kan 4 tot 6 weken duren voordat de effecten van paroxetine voelbaar zijn. Tot die tijd kan men last krijgen van de bijwerkingen. Belangrijk is dat er ondanks deze bijwerkingen doorgegaan wordt met de therapie. Specifieke serotonineheropnameremmer (SSRI). Het remt selectief de heropname van serotonine. Het bezit zwak anti cholinerge 1 eigenschappen. Maag- darmklachten, seksuele stoornissen Sufheid, wazig zien, slapeloosheid, gapen, zweten, trillen, droge mond 10

11 Efexor(Venlafaxine) SSRI s 2, antidepressivum Indicatie in kliniek: Depressie Géén bijzonderheden Venlafaxine verminderd depressieve klachten en laat de patiënt zich energieker voelen en de stemming verbeteren. Het kan 2 tot 4 weken duren voordat de effecten van Efexor voelbaar zijn. Belangrijk is dat er ondanks deze bijwerkingen doorgegaan wordt met de therapie. Venlafaxine en zijn actieve metaboliet o-demethylvenlafaxine remmen sterk de heropname van serotonine en norepinefrine. Venlafaxine remt ook zwak de heropname van dopamine. Zowel na chronische als na acute toediening verminderen venlafaxine en zijn actieve metaboliet de gevoeligheid. Zie seroxat 11

12 Sertraline SSRI's 2, antidepressivum Indicatie in de kliniek: Depressie Géén bijzonderheden Vermindering van depressieve klachten, angst en dwang. Kan 4 tot 6 weken duren totdat het middel in werking gaat. Het remt de heropname van serotonine in het neuron. In eerste instantie bijwerkingen en angstgevoelens door het starten met het middel. Hierdoor niet stoppen, werkingen wordt na 4 tot 6 weken verwacht. Maag-darmklachten Verlaagd libido Slapeloosheid, sufheid, hoofdpijn 1; Anticholinerge;remt de para-sympaticus (relaxerend, luchtwegverwijdend). 2; SSRI s; serotonineheropnameremmers, regelt hoeveelheid serotonine in de hersenen. 12

13 Mitrazapine Tetracyclische antidepressiva Indicatie in de kliniek: Depressie Géén Mirtazapine verbetert de depressieve verschijnselen bij ongeveer zes op de tien mensen. Men voelt zich energieker en de stemming verbetert. Niet-tricyclisch antidepressivum met sterk anti-histaminerge werking. Het stimuleert door blokkade van presynaptische α2-adrenerge receptoren sterk de afgifte van norepinefrine. Hierdoor wordt de vuurfrequentie van de serotonerge neuronen verhoogd en neemt de serotonineafgifte toe. Sufheid Droge mond Gewichtstoename Hoofdpijn en duizeligheid Maag-darmklachten Verwardheid 13

14 Wellbutrin (bupropion) Ontwenningsmiddel en antidepressivum Indicatie in de kliniek: Depressie Ernstige levercirrose Epilepsie of geschiedenis in convulsies Abrupte onthouding van alcohol of benzodiazepinen Verminderd depressieve klachten. Kan 2 tot 4 werken duren totdat het middel in werking gaat. Bupropion is een selectieve remmer van de heropname van catecholaminen (norepinefrine en dopamine). In eerste instantie bijwerkingen en angstgevoelens door het starten. Hierdoor niet stoppen, werking wordt na 2 tot 4 werken verwacht. Maag-darmklachten Slapeloosheid, sufheid, hoofdpijn Droge mond Huiduitslag, jeuk, galbulten Uit onderzoek blijkt dat er tijdens alcohol onthouding bepaalde neurotransmissies (GABA, serotonine en dopamine) afgenomen zijn, maar een enkele (CRF) juist toegenomen is. Deze veranderingen blijken overeen te komen met de veranderingen in neurotransmittersystemen bij depressie. Ook treden veranderingen in de aandoeningen door onthouding en behandeling met antidepressiva vaak op in dezelfde hersen gebieden. Hieruit blijkt dat depressie en onthouding wel degelijk met elkaar te maken hebben. Ook zijn er in de kliniek regelmatig mensen opgenomen die een eerder trauma hebben meegemaakt. Na een trauma, vooral die in de kinderjaren, is er een verhoogd risico op depressies. Om deze redenen wordt er in de kliniek met regelmaat een antidepressivum voorgeschreven. 14

15 Ontwenningsmiddelen Antabus (disulfiram) Ontwenningsmiddel Indicatie in de kliniek: Ontwenning na alcoholverslaving Recent gebruik van Alcohol Ischemische hartziekten Coronair trombose Psychose Levercirrose Antabus zorgt ervoor dat bij de afbraak van alcohol in het lichaam acetaldehyde ontstaat. Deze stof veroorzaakt onaangename lichamelijke effecten. Dit moet mensen weerhouden alcohol te gebruiken. Men start met disulfiram na stoppen met het gebruik van alcohol. Beïnvloedt het normale stofwisselingsproces van alcohol door remming van het enzym aldehydedehydrogenase. De hierdoor verhoogde aceetaldehydeconcentratie in het bloed veroorzaakt onaangename gewaarwordingen zoals rood gelaat, bonzende hoofdpijn, misselijkheid, braken en tachycardie. Slaperigheid, Coördinatiestoornissen Maag-darmklachten Rare smaak Acneachtige uitslag Overgevoeligheid 15

16 Campral (acamprosaat) Ontwenningsmiddel (1 ste keus) Indicatie in de kliniek: Ontwenningsverschijnselen na alcoholverslaving Ernstig gestoorde nierfunctie Lever insufficiëntie Vermindering van de glutamine zuuractiviteit in de neo-cortex zou de hunkering naar alcohol laten afnemen. Middel werkt bij 1 op de 5 mensen. Diarree Buikpijn, misselijk, braken Impotentie, verminderd of versterkt libido 16

17 Naltrexon Ontwenningsmiddel Indicatie in de kliniek: Ontwenningsverschijnselen na alcohol en opiaten verslaving Levercirrose, lever insufficiëntie Opioïdgebruik, omdat dit tot een acuut onttrekkingssyndroom kan leiden Middel zorgt voor minder verlangen naar alcohol of opiaten. Zuivere antagonist van opioïden via een competitieve binding met receptoren in het centrale en perifere zenuwstelsel. Dit zou het verlangen naar alcohol doen dalen. Het werkingsmechanisme hiervan is nog niet geheel bekend. Naltrexon leidt niet tot lichamelijke of psychische afhankelijkheid. Er treedt geen tolerantie op voor het antagonistisch effect. Misselijk Slaapstoornis, onrust, nervositeit en angstgevoelens Hoofdpijn Gewrichts- en spierpijn Verminderde eetlust Huiduitslag Ontwenningsmiddel kan ook anti-trek medicatie genoemd worden. Zoals het woord al zegt zorgt het medicijn dat trek naar een middel verminderd word. In de kliniek word overlegd over dit soort medicijnen wanneer een cliënt ernstige trek aangeeft, zodat deze trek verdraagzamer wordt. Met het medicijn antabus probeert men een stok achter de deur te zetten, omdat je van de combinatie met alcohol erg ziek wordt. 17

18 Antipsychotica Clozapine Atypische antipsychotica Indicatie: Psychosen Depressie Alcoholpsychosen, psychosen veroorzaakt door intoxicatie Ongecontroleerde epilepsie Ernstige nier- en leverfalen Hartziekte Het vermindert in de hersenen het effect van natuurlijk voorkomende stoffen, voornamelijk dopamine en serotonine. Hierdoor nemen psychosen af. Dibenzodiazepinederivaat met antipsychotische en snel intredende sedatieve werking en nauwelijks extrapiramidale bijwerkingen. Het heeft sterk noradrenolytische, parasympathicolytische en antihistaminerge eigenschappen en verlaagt de waakzaamheid Sufheid, slaperigheid Gewichtstoename Duizeligheid Speekselvloed Moeite met plassen Verlaagd libido 18

19 Seroquel(Quetiapine) Atypische antipsychotica Indicatie: Psychosen Manie Schizofrenie Depressie Cardio of cerebrovasculaire aandoeningen Quetiapine onderdrukt de verschijnselen bij zeven van de tien psychotische patiënten. Atypisch antipsychoticum met een brede receptoraffiniteit. Slaperig Droge mond Asthenie Hoofdpijn Hypotensie 19

20 Zyprexa (olanzapine) Atypisch antipsychoticum Indicatie: Psychosen Ptss 5 Risico van nauwe-kamerhoekglaucoom 6 Het remt in de hersenen de effecten van natuurlijk voorkomende stoffen. Hierdoor verminderen psychosen, hevige onrust en bepaalde ongestuurde spierbewegingen Antipsychoticum met een blokkerende werking op receptoren voor serotonine (o.a. 5-HT2A/2C en 5-HT3), dopamine (D1t/m5), muscarine (m1t/m5), adrenerge (α1) en histamine (H1). Slaperigheid Parkinsonisme Hallucinaties Gewichtstoename Verhoging van de plasmaprolactinespiegel(gevolg; borstvergroting of melkvloed) Libido vermindering Emotionele afvlakking Duizeligheid Obstipatie Oedeem Toename cholesterol Verhoogde kans op infecties en bloedingen 20

21 Haloperidol (haldol) Klassiek antipsychoticum Indicatie in de kliniek: Alcohol ontwenning Eerste keus bij acuut delirium(hallucinaties) Klinisch significante hartaandoeningen Verlenging van het QT-interval Niet-gecorrigeerde hypokaliëmie Overgevoeligheid voor butyrofenonderivaten Het vermindert in de hersenen onder andere het effect van de natuurlijk voorkomende stof dopamine. Hierdoor nemen psychosen, hevige onrust, misselijkheid en bepaalde spiertrekkingen af. Blokkeert zowel dopaminerge (D2) als α1-adrenerge receptoren en vermoedelijk ook de dopaminereceptoren in de chemoreceptor trigger-zone. Heeft een sterke centraal antidopaminerge 2 en een zwakke centraal anticholinerge 3 werking. Emotionele afvlakking Parkinsonisme Hoofdpijn Duizelig, Slaperig, Agitatie Droge mond, visusstoornissen, obstipatie en urineretentie Tachycardie; Hypotensie Ventriculaire aritmieën, verlenging QT-interval Veneuze trombo-embolie, Tardieve dyskinesie 4 2: antidopaminerge; zorgt voor het afremmen van de dopaminerge invloed 3: anticholinerge; remt de para-sympaticus (relaxerend, luchtwegverwijdend). 4; Tardieve dyskinesie; bewegingsstoornis 5; Ptss; Posttraumatische stress stoornis 6; Nauwe-kamerhoekglaucoom; Vernauwing of afsluiting van de afvoerkanaaltjes van de voorste oogkamer. Hierdoor wordt de oogboldruk verhoogd (= glaucoom). Meestal verloopt de oogboldrukverhoging aanvalsgewijs. Deze antipsychotica worden in de kliniek gebruikt zodat de cliënten wat evenwichtiger en stabieler zijn/worden, zodat de nadruk kan worden gelegd op de verslaving. 21

22 Maag medicatie Domperidon Indicatie: Misselijkheid (ook ter preventie) Maagledigingsstoornissen Somatische aandoeningen waar versnelde maaglediging gevaarlijk is (maagbloedingen) Prolactinoom 1 Gestoorde leverfunctie Domperidon stimuleert de bewegingen van de maag en het eerste deel van de darmen en versnelt de passage van voedsel van de maag naar de darmen. Dopamine antagonist, versneld de maaglediging Bijwerking: Gastro-intestinale stoornissen Verhoogde prolactine spiegel 1: tumor in de hypofyse welke te veel prolactine afgeeft 22

23 Omeprazol (lozec) Maagzuurremmer (protonpomp remmer) Indicatie Maagklachten Maag- en darmzweren Reflux ziekte Contra indicatie N.v.t. Werking Omeprazol remt de aanmaak van maagzuur. Doordat er minder zuur in de maag komt, kan het maagslijmvlies genezen. Dit effect op de laatste stap van de maagzuurvorming is dosisafhankelijk en zorgt voor remming van zowel de basale als de gestimuleerde maagzuursecretie. Bijwerkingen Maagdarm klachten Hoofdpijn, duizeligheid en slaperigheid Jeuk en huiduitslag Zweten en haaruitval Verwardheid Overgevoeligheid Ontsteking lever en/of nieren en bloedafwijkingen 23

24 Pantoprazol (pantozol) Maagzuurremmer(protonpomp remmer) Indicatie Zie Omeprazol Contra indicatie N.v.t. Werking Remt selectief het maagzuurproducerende enzym H+/K+-ATP-ase (de zgn. protonpomp) in de pariëtale cel van de maagmucosa. In de pariëtale cel vindt omzetting plaats in de actieve sulfonamidevorm. Zowel de basale als de gestimuleerde maagzuursecretie wordt (dosisafhankelijk) geremd. Bijwerkingen Zie Omeprazol Overmatig alcoholgebruik kan ervoor zorgen dat het slijmvlies van de maag beschadigd raakt en kan zorgen voor de productie van meer maagzuur. Dit kan de maagwand aantasten. Als je gewend bent om veel alcohol te drinken en je stopt van het ene op het andere moment met alcohol drinken of gaat fors minder alcohol drinken, dan is kans groot dat je last gaat krijgen van ontwenningsverschijnselen. Irritatie van de maag hoort bij de normale ontwenningsverschijnselen. Om deze redenen worden deze medicatie vaak verstrekt in de kliniek. 24

25 ADHD medicatie Concerta (methylfenidaat) Stimulerend medicijn (langwerkend 6-8 uur) Indicatie: ADHD Cardiovasculaire aandoeningen Dopamine is een neurotransmitter, een chemische substantie die verantwoordelijk is voor de signaalopdracht tussen zenuwcellen. Concerta zorgt ervoor dat dit niveau van dopamine weer op een normaal niveau komt waardoor men beter gaat functioneren door de afbraak van dopamine en noradrenaline te remmen. Stimulerende werking op het centrale zenuwstelsel. Het is een indirect werkend sympathicomimeticum en lijkt in farmacologische eigenschappen op de amfetaminen. Slapeloosheid, nervositeit, hoofdpijn Agressie, agitatie, angst, depressie, stemmingswisselingen Tachycardie, hypertensie, aritmie Maag-darmklachten, droge mond, hoesten, keelpijn Ook Ritalin(kortwerkend 3-6 uur aanhoudend), Medikinet (kortwerkend 3-6 uur aanhoudend) Equasym(langwerkend 12 uur aanhoudend) en Medikinet CR(langwerkend 12 uur aanhoudend) zijn methylfenidaten. Deze hebben allen een andere afgifte snelheid. 25

26 Dexamfetamine Stimulerend medicijn Indicatie: ADHD (2 de keus wanneer methylfenidaat geen gewenst resultaat heeft) Anorexia Psychotische symptomen Depressie of Manie Suïcidale neigingen Borderline of Schizofrenie Dexamfetamine bevordert de afgifte van dopamine en noradrenaline. Stimulerende werking op het centrale zenuwstelsel. Het is een indirect werkend sympathicomimeticum en lijkt in farmacologische eigenschappen op methylfenidaat. Hoofdpijn Moeite met slapen Nervositeit Buikpijn, misselijk, droge mond Verminderde eetlust Prikkelbaarder Wazig zien Libido vermindering Gewrichtspijnen Huiduitslag Uit onderzoek blijkt dat mensen met ADHD meer kans maken op een verslaving. Ten eerste doordat mensen met ADHD impulsiever zijn en de middelen tot zich nemen zonder na te denken over de gevolgen. Ten tweede zijn mensen met ADHD steeds op zoek naar nieuwe kicks. Het nemen van verslavende middelen behoort ook tot zulke kicks. Als derde reden doen veel mensen met ADHD aan zelfmedicatie. Zij merken dat het nemen van bepaalde middelen de symptomen van ADHD doen verdwijnen, ze worden rustiger. Om deze redenen zien wij ook ADHD patiënten in de kliniek. 26

27 De keuze tussen methylfenidaat en dexamfetamine wordt gemaakt op basis van de reactie op de eerste keus, methylfenidaat. Wanneer deze namelijk niet werkt, in verschillende afgifte, wordt er gekozen voor dexamfetamine. 27

28 Anders Methadon Opiaat Indicatie in de kliniek: Behandeling ontwenningsverschijnselen na het staken van het gebruik van heroïne en andere opioïden gericht op het ontgiften Onderhoudsbehandeling bij opioïd verslaafden Acute ademhalingsdepressie Astma/COPD Hersentrauma Delier Hartinsufficiëntie Methadon vermindert de ontwenningsverschijnselen die optreden bij stoppen met opiaten als heroïne. Het geeft echter meestal geen 'kick', zoals heroïne wel doet. Op deze manier kunt u wennen aan de afwezigheid van een 'kick' : Opiaatagonist met sterk analgetische 3 werking Bijwerking: Misselijk/braken Obstipatie Duizeligheid Droge mond Sedering Visusstoornissen Ademhalingsdepressie 3: Pijnstillend 28

29 Metoprolol Beta-blokker Indicatie: Hypertensie Angina pectoris Hartritme stoornissen / hartfalen 2 e 3 e graads av blok Hypotensie Sinusbradycardie Instabiel onbehandeld hartfalen Ernstige bronchiale astma Het verlaagt de bloeddruk, vertraagt de hartslag en vermindert de zuurstofbehoefte van het hart. Het vermindert de invloed van adrenerge prikkels op het hart. Het hartminuutvolume en het cardiale zuurstofverbruik nemen af. Tevens wordt de AV-geleiding vertraagd en treedt een antihypertensief effect op. Vermoeidheid Duizeligheid Maag- darmklachten Hoofdpijn Koude handen en voeten In het afkickproces kan gejaagdheid en onrust voorkomen die leiden tot verhoogde bloeddruk. Om deze redenen wordt metoprolol verscheidene malen voorgeschreven. In de kliniek wordt metoprolol volgens protocol gegeven bij een verhoogde onderdruk (boven 110). Wanneer iemand bekend is met een verhoogde bloeddruk, kan dit middel al eerder voorgeschreven worden. 29

30 Melatonine Hormoon, slaapmedicatie Indicatie: Slapeloosheid Géén Vult het tekort aan melatonine tegen de avond aan, zodat in slaap vallen beter verloopt en het bioritme makkelijker wordt hersteld. Van de werking op de melatoninereceptoren MT1, MT2 en MT3 wordt aangenomen dat het bijdraagt aan de slaap inducerende eigenschappen ervan, omdat deze receptoren (voornamelijk MT1 en MT2) een rol spelen bij de regulering van het dag-/nachtritme en de slaap. Hoofdpijn, duizeligheid, slaperigheid Overgevoeligheid Obstipatie Nachtmerries, irritatie, nervositeit, zweten, hyperactiviteit Fysiologisch neemt de melatoninesecretie toe na het invallen van de duisternis, met een piek tussen 2 en 4 uur s nachts en dit neemt gedurende de tweede helft van de nacht weer af. Hierdoor wordt het bioritme in stand gehouden. Wanneer mensen opgenomen worden voor een verslaving, ziet men vaak dat het bioritme verstoord is(hele dag slapen, s nachts leven). Hiervoor wordt op een vast tijdstip melatonine gegeven, om zo het bioritme terug te krijgen. Ook door eventuele rusteloosheid, gejaagdheid en het terug komen van emoties door het afkickproces, wordt melatonine regelmatig voorgeschreven. 30

31 Bronnen apotheek.nl

BIJSLUITER. TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet

BIJSLUITER. TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet BIJSLUITER TRANYLCYPROMINE 10 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft

Nadere informatie

Workshop Medicijnen, werkt t of werk t.. tegen? Els Coyajee-Geselschap apotheker

Workshop Medicijnen, werkt t of werk t.. tegen? Els Coyajee-Geselschap apotheker Workshop Medicijnen, werkt t of werk t.. tegen? Els Coyajee-Geselschap apotheker Inhoud workshop Inventarisatie vragen Waar of niet waar Medicatie en hun bijwerkingen Pijnbestrijding Antidepressiva Benzodiazepinen

Nadere informatie

BIJSLUITER. CLOZAPINE 6,25 mg tabletten

BIJSLUITER. CLOZAPINE 6,25 mg tabletten BIJSLUITER CLOZAPINE 6,25 mg tabletten Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft u

Nadere informatie

C2H5OH PROBLEMATIEK + BEHANDELING

C2H5OH PROBLEMATIEK + BEHANDELING C2H5OH PROBLEMATIEK + BEHANDELING INHOUDSOPGAVE WERKING OP DE HERSENEN ACUTE ALCOHOLINTOXICATIE ALCOHOL ONTHOUDINGSSYNDROOM DELIER BIJ ALCOHOL THIAMINE (DEFICIENTIE) WERKING OP DE HERSENEN EFFECTEN ALCOHOL

Nadere informatie

Eldepryl Part IB2: Patiëntenbijsluiter

Eldepryl Part IB2: Patiëntenbijsluiter tabletten page 1 of 6 Uw arts heeft u Eldepryl tabletten voorgeschreven. Dit is een middel dat gebruikt wordt bij de ziekte van Parkinson. In deze bijsluitertekst vindt u informatie over het gebruik van

Nadere informatie

BIJSLUITER. OXAZEPAM 5 mg en 25 mg tablet

BIJSLUITER. OXAZEPAM 5 mg en 25 mg tablet BIJSLUITER OXAZEPAM 5 mg en 25 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft

Nadere informatie

BIJSLUITER ADHD testkit

BIJSLUITER ADHD testkit BIJSLUITER ADHD testkit METHYLFENIDAAT HCl 2,5 / 5 / 7,5 mg en placebo METHYLFENIDAAT HCl 5 / 10 / 15 mg en placebo METHYLFENIDAAT HCl 10 /15 / 20 mg en placebo Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit

Nadere informatie

Bijlage 10: Beschrijving van de in de richtlijn besproken medicijnen

Bijlage 10: Beschrijving van de in de richtlijn besproken medicijnen Bijlage : Beschrijving van de in de richtlijn besproken medicijnen METHYLFENIDAAT 2 3 40 4 Methylfenidaat Tablet mg, mg (werkingsduur 2-4 uur). Ritalin Tablet mg (werkingsduur 2-4 uur). Medikinet Tablet

Nadere informatie

MAPROTILINE HCl 25-50 - 75 PCH tabletten. MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS Datum : 29 februari 2008 1.3.3 : Bijsluiter Bladzijde : 1

MAPROTILINE HCl 25-50 - 75 PCH tabletten. MODULE I : ALGEMENE GEGEVENS Datum : 29 februari 2008 1.3.3 : Bijsluiter Bladzijde : 1 1.3.3 : Bijsluiter Bladzijde : 1 Pharmachemie B.V. Swensweg 5 Postbus 552 2003 RN Haarlem INFORMATIE VOOR DE PATIËNT SAMENSTELLING Per tablet: respectievelijk 25 mg, 50 mg en 75 mg maprotilinehydrochloride.

Nadere informatie

Stoppen met roken Farmacotherapie

Stoppen met roken Farmacotherapie Stoppen met roken Farmacotherapie Hulpmiddelen Welke middelen zijn er beschikbaar? Hoe werken ze en hoe worden ze gebruikt? Wat zijn de contra indicaties, de bijwerkingen, de voor- en nadelen? Welk middel

Nadere informatie

ANTIDEPRESSIVA PATIËNTENINFORMATIE ALGEMENE INFORMATIE OVER GEBRUIK EFFECTEN EN BIJWERKINGEN VAN ANTIDEPRESSIVA

ANTIDEPRESSIVA PATIËNTENINFORMATIE ALGEMENE INFORMATIE OVER GEBRUIK EFFECTEN EN BIJWERKINGEN VAN ANTIDEPRESSIVA ANTIDEPRESSIVA PATIËNTENINFORMATIE ALGEMENE INFORMATIE OVER GEBRUIK EFFECTEN EN BIJWERKINGEN VAN ANTIDEPRESSIVA 1. Wat zijn antidepressiva? Antidepressiva zijn medicijnen die veel gebruikt worden om depressies

Nadere informatie

Regelmatig Afvlakking van het gevoelsleven: verlies van initiatief en activiteit, gevoel opgesloten te zitten, gevoel van leegte.

Regelmatig Afvlakking van het gevoelsleven: verlies van initiatief en activiteit, gevoel opgesloten te zitten, gevoel van leegte. Aripiprazol-capsules 1 mg Werking en toepassingen Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt? De werkzame stof in aripiprazol-capsules is aripiprazol. Dit geneesmiddel wordt gebruikt bij psychosen,

Nadere informatie

BIJSLUITER. DEXAMFETAMINESULFAAT 1 mg en 5 mg tablet

BIJSLUITER. DEXAMFETAMINESULFAAT 1 mg en 5 mg tablet BIJSLUITER DEXAMFETAMINESULFAAT 1 mg en 5 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Reapam 10, tabletten 10 mg. Prazepam

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Reapam 10, tabletten 10 mg. Prazepam BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Reapam 10, tabletten 10 mg Prazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar

Nadere informatie

INHOUD VAN DEZE BIJSLUITER

INHOUD VAN DEZE BIJSLUITER PATIËNTENBIJSLUITER Lees deze bijsluiter aandachtig voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel - Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen - Heeft u nog vragen,

Nadere informatie

Temazepam 10 PCH, 10 mg, tabletten Temazepam 20 PCH, 20 mg, tabletten temazepam

Temazepam 10 PCH, 10 mg, tabletten Temazepam 20 PCH, 20 mg, tabletten temazepam 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Temazepam 10 PCH, 10 mg, Temazepam 20 PCH, 20 mg, temazepam Lees deze informatie goed door, ook als u dit middel al eerder heeft

Nadere informatie

BIJSLUITER. NEBIVOLOL 2,5 mg tablet

BIJSLUITER. NEBIVOLOL 2,5 mg tablet BIJSLUITER NEBIVOLOL 2,5 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft u hem

Nadere informatie

Middelenmisbruik en crisis

Middelenmisbruik en crisis Middelenmisbruik en crisis Een lastige combinatie Mike Veereschild Tom Buysse Middelengebonden spoedeisende situaties Intoxicatie van een verslavend middel Onthouding van een verslavend middel Kernsymptomen

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Temazepam Aurobindo 10 en 20 mg, capsules. Temazepam Aurobindo 20 mg, capsules temazepam

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Temazepam Aurobindo 10 en 20 mg, capsules. Temazepam Aurobindo 20 mg, capsules temazepam 1.3.1 Bijsluiter Rev.nr. 1502 Pag. 1 van 5 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Temazepam Aurobindo 10 mg, capsules Temazepam Aurobindo 20 mg, capsules temazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat

Nadere informatie

Paracetamol-Codeïne-zetpillen

Paracetamol-Codeïne-zetpillen Werking en toepassingen Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt? De werkzame stoffen in Paracetamol/codeïne-zetpillen FNA zijn paracetamol en codeïne. Paracetamol werkt pijnstillend en koortsverlagend.

Nadere informatie

Nummer: D04-6 Datum: Oktober 2013 Versie: 1.0

Nummer: D04-6 Datum: Oktober 2013 Versie: 1.0 Chloralhydraatklysma 150-3000 mg Werking en toepassingen Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt? De werkzame stof van Chloralhydraat-klysma s is chloralhydraat. Artsen schrijven chloralhydraat

Nadere informatie

Temazepam 10 / 20 mg, tablets RVG 14354 / 14355 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT. Temazepam Apotex 10 /20 mg, tabletten

Temazepam 10 / 20 mg, tablets RVG 14354 / 14355 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT. Temazepam Apotex 10 /20 mg, tabletten BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT Temazepam Apotex 10 /20 mg, tabletten Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar

Nadere informatie

Emesafene, tabletten

Emesafene, tabletten BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Emesafene, tabletten Meclozine dihcl & Pyridoxine HCl Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruikenwant er staat belangrijke informatie in

Nadere informatie

Medicatiegebruik bij mensen met een verstandelijke beperking

Medicatiegebruik bij mensen met een verstandelijke beperking Medicatiegebruik bij mensen met een verstandelijke beperking Congres Mind the Body 12 februari 2015 Barber Tinselboer, AVG s Heeren Loo locatie Apeldoorn Inhoud Casus Medicatie en de cliënt met een verstandelijke

Nadere informatie

1.3.1.3 Package leaflet 1.3.1.3-1

1.3.1.3 Package leaflet 1.3.1.3-1 1.3.1.3 Package leaflet 1.3.1.3-1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Temazepam Mylan 10 mg, capsules Temazepam Mylan 20 mg, capsules temazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

Ontwerp bijsluitertekst

Ontwerp bijsluitertekst Ontwerp bijsluitertekst Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen. Heeft u nog

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Oxazepam Mylan 10 mg, tabletten Oxazepam Mylan 50 mg, tabletten. oxazepam

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Oxazepam Mylan 10 mg, tabletten Oxazepam Mylan 50 mg, tabletten. oxazepam BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Oxazepam Mylan 10 mg, tabletten Oxazepam Mylan 50 mg, tabletten oxazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken, want er staat belangrijke

Nadere informatie

Bijsluiter. Naam product. Lormetazepam Mylan 1 mg en 2 mg, tabletten. Samenstelling

Bijsluiter. Naam product. Lormetazepam Mylan 1 mg en 2 mg, tabletten. Samenstelling 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 Bijsluiter Naam product Lormetazepam Mylan 1 mg en 2 mg, tabletten. Samenstelling De werkzame stof in de tabletten is lormetazepam. De tabletten bevatten respectievelijk

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Oxazepam Apotex 10 mg, tabletten Oxazepam Apotex 50 mg, tabletten. Oxazepam

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Oxazepam Apotex 10 mg, tabletten Oxazepam Apotex 50 mg, tabletten. Oxazepam Apotex Group 1313 Patient Information Leaflet Page 1 of 6 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Oxazepam Apotex 10 mg, tabletten Oxazepam Apotex 50 mg, tabletten Oxazepam Lees goed de hele bijsluiter

Nadere informatie

Oxazepam Teva 10 mg, tabletten Oxazepam Teva 50 mg, tabletten oxazepam

Oxazepam Teva 10 mg, tabletten Oxazepam Teva 50 mg, tabletten oxazepam 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Oxazepam Teva 10 mg, Oxazepam Teva 50 mg, oxazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar

Nadere informatie

Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen

Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen Het gebruik van morfine en veel voorkomende vragen Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2015 pavo 0437 Inleiding Uw arts heeft u morfineachtige pijnstillers (zie tabel) voorgeschreven tegen de pijn. Deze

Nadere informatie

Voorbij het protocol..

Voorbij het protocol.. Voorbij het protocol.. Behandelen van een depressie die niet opknapt. Hans Warning, verpleegkundig specialist GGZ 2 Eigenlijk eerst Psycho educatie Bibliotherapie Hardlopen / activeren Probleem Oplossende

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE VOOR PATIËNTEN / VERZORGERS

INFORMATIEBROCHURE VOOR PATIËNTEN / VERZORGERS De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel ABILIFY. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie

Nadere informatie

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Psychose

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Psychose Parkinsonismen Vereniging Parkinson en Psychose Inhoudsopgave Inleiding 4 Psychose 4 Oorzaak 5 Door de ziekte van Parkinson 5 Door het gebruik van anti-parkinsonmedicatie 5 Door een lichamelijke aandoening

Nadere informatie

Informatiebrochure voor patiënten/verzorgers

Informatiebrochure voor patiënten/verzorgers JOUW HANDLEIDING VOOR ABILIFY (ARIPIPRAZOL) Informatiebrochure voor patiënten/verzorgers Datum van herziening: oktober 2013 2013-08/LuNL/1731 Inleiding Jouw dokter heeft bij jou de diagnose bipolaire I

Nadere informatie

Temazepam Teva 10 mg, capsules Temazepam Teva 20 mg, capsules

Temazepam Teva 10 mg, capsules Temazepam Teva 20 mg, capsules 1.3.3 : Bijsluiter Bladzijde : 1 Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen. Heeft

Nadere informatie

Apotheek Haagse Ziekenhuizen. SPC Individuele Bereidingen. Clobazam 2 mg, capsule

Apotheek Haagse Ziekenhuizen. SPC Individuele Bereidingen. Clobazam 2 mg, capsule 1. Naam van het geneesmiddel Clobazam 1 mg, capsule Clobazam 1,5 mg, capsule Clobazam 2,5 mg, capsule 2. Kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling Bevat per capsule resp. 1, 1,5, 2 of 2,5 mg clobazam

Nadere informatie

Sirupus promethazini comp. PCH, stroop promethazinehydrochloride

Sirupus promethazini comp. PCH, stroop promethazinehydrochloride 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKER Sirupus promethazini comp. PCH, promethazinehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want

Nadere informatie

Normison 10 en Normison 20 worden geleverd in verpakkingen van 30 capsules in doordrukstrips.

Normison 10 en Normison 20 worden geleverd in verpakkingen van 30 capsules in doordrukstrips. PATIËNTENBIJSLUITER -1- Wij adviseren u deze bijsluiter zorgvuldig te lezen voordat u begint met het gebruik van Normison. Mocht u daarna nog vragen hebben, kunt u altijd uw arts of apotheker raadplegen.

Nadere informatie

1. WAT IS NITRAZEPAM TEVA EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT?

1. WAT IS NITRAZEPAM TEVA EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT? BIJSLUITER Lees deze bijsluiter zorgvuldig door alvorens dit geneesmiddel in te nemen. Bewaar deze bijsluiter, misschien heeft u hem nog een keer nodig. Raadpleeg dan uw arts of apotheker, als u aanvullende

Nadere informatie

ARIPIPRAZOLE TEVA JOUW HANDLEIDING INFORMATIEBROCHURE VOOR PATIËNTEN / VERZORGERS. (door de arts af te geven aan elke patiënt/verzorger)

ARIPIPRAZOLE TEVA JOUW HANDLEIDING INFORMATIEBROCHURE VOOR PATIËNTEN / VERZORGERS. (door de arts af te geven aan elke patiënt/verzorger) De Belgische gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel ARIPIPRAZOLE TEVA. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Dormonoct 1 mg tabletten. Loprazolam Mesilaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Dormonoct 1 mg tabletten. Loprazolam Mesilaat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Dormonoct 1 mg tabletten Loprazolam Mesilaat Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het innemen van dit geneesmiddel. - Bewaar deze bijsluiter.

Nadere informatie

Lexotanil 3 Lexotanil 6

Lexotanil 3 Lexotanil 6 Roche Nederland B.V. Patiëntenbijsluiter Lexotanil 3 Lexotanil 6 Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. - Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn

Nadere informatie

BIJSLUITER. PROMETHAZINE 1 mg/ml suikervrije stroop

BIJSLUITER. PROMETHAZINE 1 mg/ml suikervrije stroop BIJSLUITER PROMETHAZINE 1 mg/ml suikervrije stroop Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

Verslaving apart? Dubbele diagnostiek als standaardbehandeling. dr. C.A. Loth

Verslaving apart? Dubbele diagnostiek als standaardbehandeling. dr. C.A. Loth Verslaving apart? Dubbele diagnostiek als standaardbehandeling in de GGz dr. C.A. Loth Cijfers 1,2 miljoen alcoholisten/problematische drinkers 1,8 miljoen dagelijkse gebruikers benzo s, 22 % gebruikt

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Noctamid-1, tabletten 1 mg Noctamid-2, tabletten 2 mg. Lormetazepam

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Noctamid-1, tabletten 1 mg Noctamid-2, tabletten 2 mg. Lormetazepam Bijsluiter Noctamid 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Noctamid-1, tabletten 1 mg Noctamid-2, tabletten 2 mg Lormetazepam Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het innemen

Nadere informatie

Fentanyl-Janssen oplossing voor injectie 0,05 mg/ml (fentanyl)

Fentanyl-Janssen oplossing voor injectie 0,05 mg/ml (fentanyl) BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Fentanyl-Janssen oplossing voor injectie 0,05 mg/ml (fentanyl) Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

Angst en paniek Etiologie Niet-medicamenteuze therapie

Angst en paniek Etiologie Niet-medicamenteuze therapie Angst en paniek De prevalentie van angst neemt toe met de ernst van de ziekte. De combinatie van depressie en angst komt vaker voor dan angst alleen. Een pure angststoornis wordt gezien bij 28 procent

Nadere informatie

BIJSLUITER. HALOPERIDOL 0,5 mg tablet

BIJSLUITER. HALOPERIDOL 0,5 mg tablet BIJSLUITER HALOPERIDOL 0,5 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft u hem

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van antipsychotica bij de behandeling van een depressie. P. Moleman directeur Moleman Psychopharmacology

De toegevoegde waarde van antipsychotica bij de behandeling van een depressie. P. Moleman directeur Moleman Psychopharmacology De toegevoegde waarde van antipsychotica bij de behandeling van een depressie P. Moleman directeur Moleman Psychopharmacology Relaties met een farmaceutisch bedrijf of sponsor Geen Antidepressivum, antipsychoticum

Nadere informatie

Detectie, monitoring, preventie, behandeling bijwerkingen psychofarmaca. Copyright 2015 M. de Ruijter & L..Tammenga

Detectie, monitoring, preventie, behandeling bijwerkingen psychofarmaca. Copyright 2015 M. de Ruijter & L..Tammenga Detectie, monitoring, preventie, behandeling bijwerkingen psychofarmaca Copyright 2015 M. de Ruijter & L..Tammenga Speerpunten polikliniek bijwerkingen Kwaliteit van leven Medicatietrouw Preventie en behandeling

Nadere informatie

BIJSLUITER. ARIPIPRAZOL 1 mg en 2,5 mg capsule

BIJSLUITER. ARIPIPRAZOL 1 mg en 2,5 mg capsule BIJSLUITER ARIPIPRAZOL 1 mg en 2,5 mg capsule Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

1.3.1.3 Package Leaflet 1.3.1.3 / 1 van 7

1.3.1.3 Package Leaflet 1.3.1.3 / 1 van 7 1.3.1.3 Package Leaflet 1.3.1.3 / 1 van 7 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER lormetazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken, want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Copyright 2016 M. de Ruijter & L..Tammenga. Bijwerkingen in de GGZ

Copyright 2016 M. de Ruijter & L..Tammenga. Bijwerkingen in de GGZ Copyright 2016 M. de Ruijter & L..Tammenga Bijwerkingen in de GGZ Ideaal middel farmacologisch eenvoudig werkingsmechanisme = therapeutische indicatie weinig tot geen andere farmacologische effecten Realiteit

Nadere informatie

Nummer: D04-6 Datum: Oktober 2013 Versie: 1.0

Nummer: D04-6 Datum: Oktober 2013 Versie: 1.0 Midazolam rectiole Werking en toepassingen Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt? De werkzame stof in midazolam rectiole is midazolam. Midazolam vermindert angst en spanning en werkt rustgevend.

Nadere informatie

Naltrexon HCl 50 PCH. Veel gestelde vragen en antwoorden. Nederland. Dit boekje wordt u aangeboden door: Teva Nederland, Postbus 552, 2003 RN Haarlem

Naltrexon HCl 50 PCH. Veel gestelde vragen en antwoorden. Nederland. Dit boekje wordt u aangeboden door: Teva Nederland, Postbus 552, 2003 RN Haarlem Nederland Naltrexon HCl 50 PCH Dit boekje wordt u aangeboden door: Teva Nederland, Postbus 552, 2003 RN Haarlem Veel gestelde vragen en antwoorden LEES DEZE INFORMATIE OVER NALTREXON HCl 50 PCH U heeft

Nadere informatie

Cinnarizine 25 PCH, tabletten 25 mg Cinnarizine

Cinnarizine 25 PCH, tabletten 25 mg Cinnarizine 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Cinnarizine 25 PCH, 25 mg Cinnarizine Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor

Nadere informatie

Lormetazepam 1 PCH, tabletten 1 mg Lormetazepam 2 PCH, tabletten 2 mg lormetazepam

Lormetazepam 1 PCH, tabletten 1 mg Lormetazepam 2 PCH, tabletten 2 mg lormetazepam 1.3.1 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Lormetazepam 1 PCH, 1 mg Lormetazepam 2 PCH, 2 mg lormetazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken

Nadere informatie

Medicijnen na een TIA

Medicijnen na een TIA Medicijnen na een TIA Albert Schweitzer ziekenhuis september 2013 pavo 1072 Inleiding In deze folder leest u meer over medicijnen die vaak worden voorgeschreven na een TIA. Een TIA is een kortdurende beroerte

Nadere informatie

Naast baclofen bevat Lioresal Intrathecaal als hulpstoffen natriumchloride en water voor injectie.

Naast baclofen bevat Lioresal Intrathecaal als hulpstoffen natriumchloride en water voor injectie. INFORMATIE VOOR DE PATIENT U leest de bijsluitertekst van Lioresal Intrathecaal. Leest u deze bijsluiter alstublieft zorgvuldig door aangezien er belangrijke informatie in staat. Er wordt vermeld wanneer

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Cinnarizine Actavis 25 mg, tabletten. cinnarizine

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Cinnarizine Actavis 25 mg, tabletten. cinnarizine 1.3.1 Bijsluiter Rev.nr. 1207 Pag. 1 van 6 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Cinnarizine Actavis 25 mg, tabletten cinnarizine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken,

Nadere informatie

BIJSLUITER. LEVOMEPROMAZINE MALEAAT 12,5 mg tabletten

BIJSLUITER. LEVOMEPROMAZINE MALEAAT 12,5 mg tabletten BIJSLUITER LEVOMEPROMAZINE MALEAAT 12,5 mg tabletten Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT. SERESTA 10, tabletten 10 mg SERESTA FORTE, tabletten 50 mg. oxazepam

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT. SERESTA 10, tabletten 10 mg SERESTA FORTE, tabletten 50 mg. oxazepam BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE PATIËNT SERESTA 10, tabletten 10 mg SERESTA FORTE, tabletten 50 mg oxazepam Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke

Nadere informatie

Pijn en pijnbehandeling bij Kanker 23-04-2014 Centrum Cabane

Pijn en pijnbehandeling bij Kanker 23-04-2014 Centrum Cabane Pijn en pijnbehandeling bij Kanker 23-04-2014 Centrum Cabane Drs. A.M. Karsch, anesthesioloog pijnspecialist UMC Utrecht Drs. G. Hesselmann, oncologieverpleegkundige, epidemioloog UMCU Wat is pijn? lichamelijk

Nadere informatie

SAMENVATTING. Depressie. De geschiedenis van antidepressiva

SAMENVATTING. Depressie. De geschiedenis van antidepressiva SAMENVATTING Depressie De term depressie wordt van oudsher gebruikt voor neerslachtige gevoelens en sombere gedachten. In de oudheid werden verschillende termen gebruikt om dit syndroom te benoemen, en

Nadere informatie

Doltard Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel.

Doltard Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter, het kan nodig zijn om deze nogmaals door te lezen. Heeft u nog vragen, raadpleeg dan uw

Nadere informatie

To sleep or not to Sleep. over slaap bij psychiatrische ziektebeelden door B.M. Klop- de Vries, psychiater

To sleep or not to Sleep. over slaap bij psychiatrische ziektebeelden door B.M. Klop- de Vries, psychiater To sleep or not to Sleep over slaap bij psychiatrische ziektebeelden door B.M. Klop- de Vries, psychiater To sleep or not to sleep Een goede slaapkwaliteit is belangrijk voor ons psychisch welbevinden,

Nadere informatie

Farmacotherapeutische groep Lioresal behoort tot een groep van geneesmiddelen die spierverslappers worden genoemd.

Farmacotherapeutische groep Lioresal behoort tot een groep van geneesmiddelen die spierverslappers worden genoemd. U leest de bijsluitertekst van Lioresal Tabletten. Leest u deze bijsluiter alstublieft zorgvuldig door voordat u Lioresal Tabletten gebruikt, aangezien er belangrijke informatie in staat. Hierin vindt

Nadere informatie

Dagboek Hartfalen. Thoraxcentrum Dagboek hartfalen

Dagboek Hartfalen. Thoraxcentrum Dagboek hartfalen Dagboek Hartfalen Dit dagboek hartfalen heeft u gedownload op de website van het UMCG (www.umcg.nl). Het dagboek is zowel voor u als voor de betrokken hulpverleners een belangrijk hulpmiddel. Om ervoor

Nadere informatie

Bosentan (Tracleer ) bij reumatische aandoeningen

Bosentan (Tracleer ) bij reumatische aandoeningen Bosentan (Tracleer ) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel bosentan te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

BIJSLUITER. PIPAMPERON 10 mg en 20 mg tablet

BIJSLUITER. PIPAMPERON 10 mg en 20 mg tablet BIJSLUITER PIPAMPERON 10 mg en 20 mg tablet Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien heeft

Nadere informatie

prednis(ol)on adviezen na een hernia-operatie astma/copd ZorgSaam

prednis(ol)on adviezen na een hernia-operatie astma/copd ZorgSaam prednis(ol)on adviezen gebruik na een bij hernia-operatie astma/copd ZorgSaam 1 2 PREDNIS(OL)ON GEBRUIK BIJ ASTMA/COPD Inleiding Wat doet Prednis(ol)on (glucocorticosteroïden) en hoe wordt het gebruikt?

Nadere informatie

Primatour tabletten 12,5 mg / 25 mg Cinnarizine en chloorcyclizinehydrochloride

Primatour tabletten 12,5 mg / 25 mg Cinnarizine en chloorcyclizinehydrochloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Primatour tabletten 12,5 mg / 25 mg Cinnarizine en chloorcyclizinehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken, want er staat

Nadere informatie

InFoP 2. Inhoud. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Behandeling van Psychose De rol van medicatie

InFoP 2. Inhoud. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Behandeling van Psychose De rol van medicatie Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

BIJSLUITER. LITHIUMCARBONAAT 100, 150, 200, 250, 300 en 400 mg capsule

BIJSLUITER. LITHIUMCARBONAAT 100, 150, 200, 250, 300 en 400 mg capsule BIJSLUITER LITHIUMCARBONAAT 100, 150, 200, 250, 300 en 400 mg capsule Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze

Nadere informatie

- Lees deze bijsluiter zorgvuldig, ook als u dit geneesmiddel al langer gebruikt, de tekst kan in de loop der tijd namelijk aangepast worden.

- Lees deze bijsluiter zorgvuldig, ook als u dit geneesmiddel al langer gebruikt, de tekst kan in de loop der tijd namelijk aangepast worden. Lundbeck B.V. Herikerbergweg 100 1101 CM AMSTERDAM 020-6971901 Cipramil 40 mg/ml, druppelvloeistof Informatie voor de gebruiker. Algemene aanwijzingen voor een veilig geneesmiddelengebruik - Lees deze

Nadere informatie

Pijncentrum. Butrans pleister. Buprenorfine

Pijncentrum. Butrans pleister. Buprenorfine Pijncentrum Butrans pleister Buprenorfine U heef het geneesmiddel Butrans (buprenorfine) voorgeschreven gekregen en heeft ook uitgelegd gekregen waarom u dit middel gaat gebruiken. Deze brochure is samengesteld

Nadere informatie

Angst en paniekstoornissen

Angst en paniekstoornissen Angst en paniekstoornissen Denk aan een angststoornis bij: Onverklaarbare lichamelijke klachten Verergering van bestaande lichamelijke klachten Misbruik psycho-actieve stoffen Claimend of eisend gedrag

Nadere informatie

in gesprek over: Medicijnen tegen angststoornissen

in gesprek over: Medicijnen tegen angststoornissen in gesprek over: Medicijnen tegen angststoornissen Colofon Auteurs: A.J.L.M. van Balkom I.M. van Vliet Redactie: W. Smith-van Rietschoten (eindredacteur) J.L.M. van der Beek E.A.M. Knoppert-van der Klein

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Minrin 0,1 mg tabletten Minrin 0,2 mg tabletten. Desmopressine-acetaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Minrin 0,1 mg tabletten Minrin 0,2 mg tabletten. Desmopressine-acetaat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Blz. 1 van 5 Minrin 0,1 mg tabletten Minrin 0,2 mg tabletten Desmopressine-acetaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van antipsychotica bij de behandeling van een depressie. P. Moleman directeur Moleman Psychopharmacology

De toegevoegde waarde van antipsychotica bij de behandeling van een depressie. P. Moleman directeur Moleman Psychopharmacology De toegevoegde waarde van antipsychotica bij de behandeling van een depressie P. Moleman directeur Moleman Psychopharmacology Relaties met een farmaceutisch bedrijf of sponsor Geen 3 Casus: 39-jarige man,

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. TRANXÈNE 50, omhulde tabletten 50 mg. dikaliumclorazepaat

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. TRANXÈNE 50, omhulde tabletten 50 mg. dikaliumclorazepaat BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER TRANXÈNE 50, omhulde tabletten 50 mg dikaliumclorazepaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

SELEGILINE HCL 5 PCH tabletten 2. WANNEER MAG U DIT MIDDEL NIET GEBRUIKEN OF MOET U ER EXTRA VOORZICHTIG MEE ZIJN?

SELEGILINE HCL 5 PCH tabletten 2. WANNEER MAG U DIT MIDDEL NIET GEBRUIKEN OF MOET U ER EXTRA VOORZICHTIG MEE ZIJN? 1.3.3 : Bijsluiter Bladzijde : 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Selegiline HCl 5 PCH, 5 mg selegilinehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want

Nadere informatie

Emesafene, zetpillen

Emesafene, zetpillen BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKERS Emesafene, zetpillen Meclozine dihcl & Pyridoxine HCl Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

BIJSLUITER. PARACETAMOL/METOCLOPRAMIDE 1000/20 mg zetpil

BIJSLUITER. PARACETAMOL/METOCLOPRAMIDE 1000/20 mg zetpil BIJSLUITER PARACETAMOL/METOCLOPRAMIDE 1000/20 mg zetpil Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter.

Nadere informatie

MEDICATIE BIJ CVA PATIËNTEN. Chinette Verhagen PA neurologie

MEDICATIE BIJ CVA PATIËNTEN. Chinette Verhagen PA neurologie MEDICATIE BIJ CVA PATIËNTEN Chinette Verhagen PA neurologie Meest gebruikte medicatie als secundair preventie: Plaatjesaggregatieremmers Ascal (persantin) Clopidogrel (plavix) Vitamine K antagonisten Acencoumarol

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Sandomigran 0,5 mg, omhulde tabletten 0,5 mg Sandomigran 1,5 mg, omhulde tabletten 1,5 mg pizotifeenwaterstofmalaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

Starten met Stoppen. Disclosure belangen sprekers. Doelen van deze workshop. Programma. Warming up: schaalvragen

Starten met Stoppen. Disclosure belangen sprekers. Doelen van deze workshop. Programma. Warming up: schaalvragen Disclosure belangen spreker Starten met Stoppen (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Zie hieronder Bedrijfsnamen Workshop symposium KCOETZ op de

Nadere informatie

Informatie voor de patiënt

Informatie voor de patiënt Lees de bijsluiter regelmatig vóór gebruik, ook als u Leponex al eerder gebruikte. De informatie kan namelijk sinds een vorige verpakking vernieuwd zijn. Informatie voor de patiënt LEPONEX Algemene kenmerken

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. AIRATHON 5 mg kauwtabletten Montelukast

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. AIRATHON 5 mg kauwtabletten Montelukast BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER AIRATHON 5 mg kauwtabletten Montelukast AIRATHON, versie 15 december 2009 Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u of uw kind start met het gebruik

Nadere informatie

GHB, van onschuldige partydrug tot gevaarlijke harddrug

GHB, van onschuldige partydrug tot gevaarlijke harddrug GHB, van onschuldige partydrug tot gevaarlijke harddrug Pieter ten Holt, verslavingsarts Brijder Hoofddorp Presentatie 8 oktober 2012 Wat is GHB GHB = Gamma Hydroxy Butyraat Endogene korte keten vetzuur,

Nadere informatie

Hormoonbehandeling bij prostaatkanker Urologie

Hormoonbehandeling bij prostaatkanker Urologie Hormoonbehandeling bij prostaatkanker Urologie Inleiding Bij u is een kwaadaardig gezwel in de prostaat aangetroffen (prostaatkanker). De uroloog heeft er samen met u voor gekozen om de prostaatkanker

Nadere informatie

BIJSLUITER. THALIDOMIDE 50 mg en 100 mg tablet

BIJSLUITER. THALIDOMIDE 50 mg en 100 mg tablet BIJSLUITER THALIDOMIDE 50 mg en 100 mg tablet Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

BIJSLUITER. FUROSEMIDE 2 mg/ml drank

BIJSLUITER. FUROSEMIDE 2 mg/ml drank BIJSLUITER FUROSEMIDE 2 mg/ml drank Dit geneesmiddel is specifiek voor kinderen jonger dan 12 jaar ontwikkeld en daar is de tekst van de bijsluiter op aangepast. Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u

Nadere informatie

Patiëntenbijsluiter Zolpidemtartraat Losan bruistabletten 10 mg

Patiëntenbijsluiter Zolpidemtartraat Losan bruistabletten 10 mg Section 1.3.3 Package leaflet Patiëntenbijsluiter Zolpidemtartraat Losan bruistabletten 10 mg Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. º Bewaar deze bijsluiter,

Nadere informatie