ADD Attention Deficit Disorder, een vorm van ADHD waarbij de hyperactiviteit ontbreekt

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ADD Attention Deficit Disorder, een vorm van ADHD waarbij de hyperactiviteit ontbreekt"

Transcriptie

1 Afkortingenlijst ACTB Adviescommissie Toelating en Begeleiding. Als ouders problemen hebben met het vinden van een school voor hun zoon of dochter, als een kind verwijderd dreigt te worden en als er onenigheid is over het handelingsplan, kunnen ouders of de school de ACTB (schriftelijk) verzoeken om een advies. Adaptief onderwijs Onderwijs met afstemming op de behoefte van de leerling. ADD Attention Deficit Disorder, een vorm van ADHD waarbij de hyperactiviteit ontbreekt ADHD Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ofwel aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit en impulsiviteit Agressieve gedragsstoornis Op jeugdige leeftijd voorkomende stoornis waarbij een kind of jongere zich opstandig, agressief en kwetsend naar anderen gedraagt. Ambulante begeleiding Hulp van leerkrachten uit het speciaal (basis)onderwijs voor kinderen met een beperking, die naar een gewone school gaan. Amfetamine Psychostimulerend middel Antipsychotica Medicijnen (o.a. Pipamperon, Risperidone en Olanzapine) die psychotische verschijnselen, zoals wanen en hallucinaties, tegengaan. Hebben kalmerende werking. Zie Risperdal. Antisociale gedragsstoornis Herhalend en aanhoudend gedragspatroon dat op kinderleeftijd voorkomt, waarbij de elementaire rechten van anderen of bij de leeftijd behorende regels of normen worden overtreden, met als kenmerken vormen van agressie tegen mens en dier, vernielingen, liegen of stelen en het overtreden van allerlei gedragsregels. Asperger, syndroom van Contactstoornis waarbij de verschijnselen lijken op autisme, maar waarbij sprake is van een gemiddelde tot hoge intelligentie. Wordt in Nederland vaak als PDD- NOS gediagnosticeerd. ASS Autisme Spectrum Stoornis, waaronder PDD-NOS, Syndroom van Asperger en autisme

2 Assessment In de gezondheidszorg: het geheel van onderzoeken om tot een diagnose en behandelplan te komen. In het onderwijs: in een gesimuleerde situatie met behulp van observatie(instrumenten) vaststellen of een leerling over een bepaalde vaardigheid beschikt of een bepaalde taak kan uitvoeren. Atomoxetine De werkzame grondstof van Strattera, het medicijn dat sinds 16 december 2004 officieel is geregistreerd voor de behandeling van ADHD bij kinderen en adolescenten. Autisme Autisme (letterlijk: geheel op zichzelf gericht) is een syndroom dat opgevat wordt als een ontwikkelingsstoornis, waarvan de kern wordt gevormd door een sociaal tekort dat tot uiting komt in een onvermogen om, op een bij de leeftijd passende wijze, adequaat op mensen te reageren. AWBZ Via de AWBZ is iedere Nederlander verzekerd voor zorg en ondersteuning bij langdurige ziekte, handicap of ouderdom. Om aanspraak te kunnen maken op deze wet, heeft u een indicatiebesluit nodig van het CIZ (voorheen RIO). BAO Basisonderwijs CD Conduct Disorder; antisociale gedragsstoornis (zie DBD). Conduct Disorder; antisociale gedragsstoornis (zie ). CFH Commissie Farmaceutische Hulp, ressorterend onder het CVZ, beoordeelt geneesmiddelendossiers en brengt hierover rapport uit aan het ministerie van VWS. CITO Centraal Instituut voor Toets Ontwikkeling. De Citotoets wordt door bijna 80% van alle basisscholen gebruikt als eindtoets. Zie ook ISI en GIVO. CIZ Centrum Indicatiestelling Zorg, voorheen RIO. Hier kunt u een AWBZ-indicatie aanvragen voor gewenste zorg in natura (via instellingen) of een PGB. Clonidine Derdekeuzemiddel bij ADHD. Gedrag verbetert meer dan de aandacht. Bijverschijnsel slaperigheid. Positief effect op slaapproblemen. Valt niet onder de opiumwet. Clusters Binnen de rugzakregeling (LGF) onderscheiden we vier clusters van speciale scholen:

3 Cluster 1: Visuele handicaps Cluster 2: Auditief/communicatieve handicaps Cluster 3: Lichamelijke en/of verstandelijke handicaps Cluster 4: Psychiatrische stoornissen en ernstige leer- en/of gedragsproblemen Cognitief Het denken betreffend Cognitieve functies Het geheel van processen die bij het opnemen en verwerken van informatie betrokken zijn Cognitieve therapie Het uitgangspunt hierbij is dat alle psychische problemen of stoornissen worden gekenmerkt door vervormde of disfunctionele denkgewoonten die de stemming en het gedrag beïnvloeden. Cognitieve therapie leert anders te gaan denken. Comorbiditeit Meer dan gemiddeld gelijktijdig voorkomende stoornis. (ADHD komt bijvoorbeeld vaker voor bij kinderen met dyslexie dan bij kinderen zonder dyslexie. Dyslexie heeft dus comorbiditeit met ADHD.) Concerta Langwerkende vorm van methylfenidaat. Sinds 2002 in Nederland geregistreerd voor kinderen en jongeren met ADHD. Verkrijgbaar in de doseringen 18, 36 en 54 mg. Wordt niet vergoed door ziektekostenverzekeraars. Moet flink voor worden bijbetaald. CvI Commissie voor de Indicatiestelling, in stand gehouden door het REC. Deze onafhankelijke commissie beslist of een kind recht heeft op speciaal onderwijs, dan wel in aanmerking komt voor een Rugzak. CVZ Het College Voor Zorgverzekeringen is een zelfstandige overheidsorganisatie. Het CVZ coördineert de uitvoering en financiering van de Ziekenfondswet en AWBZ. Daisy-cd Digital Accessible Information SYstem. Cd s met gesproken boeken. Zie FNB. Daisyspeler Hiermee kunnen daisy-cd s worden afgeluisterd. Zie FNB. DAMP Dysfunction of Attention and Motor Perception; door Gillberg e.a. in Scandinavië geïntroduceerde en daar ook veel gebruikte terminologie voor kinderen met de combinatie van aandachtsproblemen met motorische disfuncties. DBD Disruptive Behavior Disorder. Disruptieve gedragsstoornis, een overkoepelende term voor ODD en CD met drie groepen gedragsverschijnselen, te weten

4 oppositionele, agressieve en antisociale. Bij CD komen alle drie de groepen gedragsverschijnselen terug. DCD Developmental Coordination Disorder; stoornis in de coördinatie van de motoriek. Dexamfetamine (Dexedrine) Wordt voorgeschreven bij ADHD als alternatief voor methylfenidaat. Geen merkproduct. Kan door apotheek zelf worden vervaardigd. Disharmonisch intelligentieprofiel Groot verschil in uitkomst tussen diverse onderdelen in een intelligentietest (zie verbale en performale vaardigheden) DSM IV Diagnostic Statistical Manual of Mental Disorders, het internationale classificatiesysteem van de Geestelijke Gezondheidszorg. IV staat voor vierde herziene versie (uit 1994). In de DSM worden de diagnostische criteria genoemd die als richtlijn dienen bij het vaststellen van een psychische stoornis. Dyscalculie Letterlijk: niet kunnen berekenen. Kinderen met dyscalculie hebben problemen met het leren van bepaalde basisvaardigheden van het rekenen Dysfasie Een dysfatische ontwikkeling is een neurologische spraaktaalontwikkelingsstoornis waarbij het kind veel meer begrijpt van wat anderen zeggen dan het zelf kan zeggen. Dyslexie Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van lezen en/of spellen, die ondanks voldoende gelegenheid tot leren blijven bestaan Dysorthografie Problemen bij het spellen Dyspraxie Lichte motorische stoornis, waarbij vooral de planning van motorische handelingen centraal staat. Valt onder DCD. EF Executieve Functies. Dit zijn de regiefuncties van de hersenen die essentieel zijn voor het realiseren van doelgericht en aangepast gedrag. Met deze functies bepaalt een individu het doel van zijn handelingen en gedrag, schakelt hij afleidende factoren uit, plant hij de volgorde van handelingen, voert hij de taken die daarvoor nodig zijn stap voor stap uit en controleert hij het effect, waarbij hij ook rekening houdt met mogelijke toekomstige effecten. Hij reguleert er de emoties, motivatie en alertheid mee en laat ervaringen uit het verleden meespelen bij de verwachtingen over en beslissingen voor de toekomst.

5 FNB Federatie Nederlandse Blindenbibliotheken. Bij lidmaatschap onbeperkt gebruik van Daisy-cd s met gesproken (leer)boeken. Fonologische vaardigheden Het vermogen om klanken te herkennen en van elkaar te onderscheiden Forensische psychiatrie Forensische psychiatrie is een raakvlak tussen twee werelden, namelijk die van het recht en de psychiatrie. Soms wordt er ook wel eens gesproken van criminele psychiatrie, psychiatrie en rechtspraak, psychiatrie en (straf)rechtspleging, psychiatrie in foro of gerechtelijke psychiatrie, maar telkens gaat het om hetzelfde. GGZ Geestelijke GezondheidsZorg; deelgebied binnen de gezondheidszorg dat behandeling, begeleiding en verzorging biedt aan mensen met psychische problemen, zowel met psychosociale problemen als met psychische stoornissen; biedt tevens preventie. Gilles de la Tourette Het syndroom van Gilles de la Tourette is een neurologische stoornis met als kenmerken zowel vocale als motorische tics. GIVO-toets Een psychologische test die een indicatie geeft van het taalkundig, het rekenkundig en het ruimtelijk inzicht. Wordt als alternatief voor de Citotoets gebruikt. Handelingsplan In dit plan staat wat men gedurende een bepaalde periode in het onderwijs wil bereiken met een leerling en op welke manier. Hyperactiviteit Concentratiestoornis die gepaard gaat met overbeweeglijkheid en impulsiviteit IB-er Intern begeleider. Leerkracht binnen de basisschool die coördinerende, begeleidende en innoverende taken heeft. In het voortgezet onderwijs wordt een dergelijke taak uitgevoerd door een zorgcoördinator. IOBK Afdelingen binnen MLK en LOM voor In hun Ontwikkeling Bedreigde Kleuters. Bestaan niet meer. Zie SBO. ISI Intelligentie, Schoolvorderingen en Interesse. Eindtoets basisonderwijs, alternatief voor de Citotoets IQ Intelligentie Quotiënt; uitkomst van bij een kind afgenomen intelligentietest. Het

6 gemiddelde van de verbale en performale intelligentie. De bekendste test in Nederland is de WISC (Wechsler Intelligence Scale for Children). JAT Jeugdzorg Advies Team ( veelal lokaal opererend) LGF LeerlingGebonden Financiering is er vanaf augustus Kinderen met een handicap die een indicatie hebben voor het speciaal onderwijs, krijgen een Rugzak mee als hun ouders kiezen voor een reguliere school in de buurt. In die Rugzak zitten extra middelen voor het onderwijs op een reguliere school. LOM Scholen voor kinderen met Leer- en OpvoedingsMoeilijkheden. Bestaan niet meer. Zie SBO. LVS Leerling Volgsysteem. Het LVS geeft leerkrachten informatie over de vorderingen van leerlingen én de groep als geheel. Het LVS geeft ook inzicht in de kwaliteit van het onderwijs op scholen. LWOO Leerweg ondersteunend onderwijs is bedoeld voor leerlingen die extra hulp nodig hebben bij het behalen van een VMBO-diploma. MBD Eerst Minimal Brain Damage, later Minimal Brain Dysfunction (beide termen niet meer in gebruik). MCDD Multiple Complex Developmental Disorder; ontwikkelingsstoornis waarbij kinderen moeite hebben hun emoties in toom te houden, moeite hebben met het verschil tussen fantasie en werkelijkheid en zich niet kunnen verplaatsen in anderen; variant van PDD-NOS en autisme. Melatonine Niet-geregistreerd geneesmiddel dat regelmatig wordt voorgeschreven bij slaapproblemen van kinderen met ADHD. Mentale retardatie Term uit de psychiatrie voor een verstandelijke handicap; begrip dat staat voor de problematiek van mensen met beperkte intellectuele vermogens (IQ minder dan 70). Methylfenidaat Chemische stof die verwant is aan amfetamine en derhalve onder de opiumwet valt. De werkzame grondstof van Ritalin en Concerta. Eerstekeuzemiddel en best onderzochte medicatie bij ADHD.

7 MLK Scholen voor Moeilijk Lerende Kinderen. Bestaan niet meer. Zie SBO. MLP Makkelijk Lezen Plein, gesitueerd in openbare bibliotheken, waar op een aantrekkelijke manier literatuur wordt aangeboden aan kinderen die niet graag lezen. MND Minor Neurological Dysfunction; door de Nederlandse hoogleraar neurologie Touwen geïntroduceerde term voor kinderen met lichte neurologische disfuncties. Valt onder DCD. Neurotransmitters Stof die de overdracht verzorgt tussen zenuwcellen in de hersenen. Zenuwcellen sluiten niet op elkaar aan, maar geven de signalen door via neurotransmitters. Voorbeelden: dopamine, noradrenaline, serotonine. Bij ADHD worden stoornissen verondersteld in de dopamine en noradrenaline. NLD Non-verbal Learning Disabilities; stoornis in het verwerken van niet-verbale informatie. OCD Obsessive Compulsive Disorder. Een dwangstoornis waarbij de kwaliteit van het leven in aanzienlijke mate wordt aangetast door angst, dwanggedachten en dwanghandelingen. OCW, Ministerie van Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen ODD Oppositional Defiant Disorder; stoornis met als kenmerken negatief, vijandig en openlijk ongehoorzaam gedrag (zie ook DBD). OPD OrthoPedagogisch Dagcentrum, dagcentrum waar een programma geboden wordt gericht op de totaalontwikkeling van kinderen met een verstandelijke en/of meervoudige handicap. OPDC Orthopedagogisch Didactisch Centrum, een centrale zorgvoorziening van een samenwerkingsverband VO. Van hieruit kan op basis van meer specialistische deskundigheid zorg en ondersteuning geboden worden op het gebied van LWOO. PCL Permanente Commissie Leerlingenzorg beoordeelt of plaatsing op een speciale school voor basisonderwijs noodzakelijk is. PDD Pervasive Developmental Disorders; informatieverwerkingsstoornissen met als

8 kenmerken problemen met sociale contacten, communicatie en beeldend vermogen (fantasie); daartoe behoren onder meer autisme en aan autisme verwante stoornissen. PDD-NOS Pervasive Developmental Disorders Not Otherwise Specified; stoornissen die problemen veroorzaken op het gebied van sociale contacten en communicatie, maar die niet voldoen aan de criteria voor een autistische stoornis Performale vaardigheden Waarbij handelend wordt opgetreden, zonder talige ondersteuning Per Saldo De belangenvereniging van mensen met een persoonsgebonden budget (PGB) Pervasieve stoornis Aanduiding van een groep stoornissen die doordringen in het totale ontwikkelingsverloop (waaronder de sociale, motorische en taalontwikkeling). PO Primair Onderwijs of basisonderwijs PGB Persoonsgebonden Budget, ofwel een geldbedrag waarmee u zelf zorg, hulp en begeleiding kunt inkopen. U kiest zelf uw hulpverleners en begeleiders uit. Of u huurt een organisatie in, die in uw opdracht gaat werken. Zie ook CIZ en AWBZ. REC Regionaal Expertise Centrum. Bundelt de expertise van scholen voor speciaal onderwijs in een regio. Ouders kunnen hier informatie en begeleiding krijgen. Ook wordt vanuit het REC de ondersteuning van de reguliere school gecoördineerd door middel van ambulante begeleiding. RIO Regionaal Indicatie Orgaan. Per 1 januari 2005 opgegaan in het CIZ. Risperdal Een antipsychoticum. Geen reguliere medicatie bij ADHD. Wordt alleen in lage doseringen tijdelijk voorgeschreven bijvoorbeeld om ernstige uitbarstingen van woede en agressie in te dammen als ADHD samengaat met een ernstige gedragsstoornis of bij andere psychiatrische stoornissen zoals PDD-NOS, DBD etc. Ritalin Kortwerkende vorm van methylfenidaat. Meest voorgeschreven, best onderzocht en in onderzoek meest effectief bevonden middel bij ADHD. Verkrijgbaar in dosering van 10 mg. Wordt volledig vergoed door de verzekering. Werkt 3-4 uur en moet meerdere keren per dag worden ingenomen.

9 RT er Remedial teacher. Houdt zich bezig met de individuele begeleiding van de leerling die onderwijs op maat nodig heeft. Rugzak Zie LGF RVC Regionale VerwijzingsCommissie. Een onafhankelijke, door de minister benoemde commissie die werkt voor meerdere samenwerkingsverbanden in het VO. Zij geeft de uiteindelijke beschikking voor leerwegondersteunend onderwijs en praktijkonderwijs af met behulp van (landelijk) vastgestelde (indicatie- )criteria. SBO Speciaal Basisonderwijs. Sinds 1998 samensmelting van MLK, LOM en IOBK. SI Sensorische integratie; het vermogen om informatie uit de wereld om ons heen en vanuit het eigen lichaam via de sensoren (zintuigen) op te nemen, te selecteren en te integreren. SO Speciaal Onderwijs. Deze scholen zijn voor lichamelijk, zintuiglijk of verstandelijk gehandicapte leerlingen en leerlingen met gedragsstoornissen. Strattera Merknaam voor de werkzame stof atomoxetine. Komt vermoedelijk midden 2005 beschikbaar voor gebruik. Is geregistreerd voor behandeling van kinderen en adolescenten met ADHD. SVB Sociale Verzekeringsbank met het PGB-servicecentrum, en voor o.a. aanvraag van kinderbijslag en TOG SVB Servicecentrum PGB Het SVB Servicecentrum PGB biedt gratis hulp en advies aan houders van een persoonsgebonden budget (PGB). SWV Samenwerkingsverband. Om leerlingen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden goed in het basisonderwijs op te vangen, werken basisscholen en speciale scholen voor basisonderwijs samen in samenwerkingsverbanden WSNS. Elk samenwerkingsverband heeft een budget voor de opvang van leerlingen met speciale zorgbehoeften. TOG Tegemoetkoming Onderhoudskosten Gehandicapte kinderen. Als uw kind met beperkingen (tussen 3 en 17 jaar) thuis woont, kunt u vanwege de extra zorg voor TOG in aanmerking komen.

10 Verbale vaardigheden Het redeneren in woorden of woordsymbolen VMBO Voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs VO Voortgezet Onderwijs VWS, Ministerie van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport WEC Wet op de Expertise Centra. Zie ook REC. WEC-raad Aanspreekpunt voor alle zaken die clusteroverstijgend (zie clusters) zijn en die te maken hebben met WEC, REC en LGF. WISC Wechsler Intelligence Scale for Children; intelligentietest met dertien onderdelen verdeeld in twee hoofdcategorieën. WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning WPO Wet op het Primair Onderwijs WSNS Weer Samen Naar School. Beleid van OCW met als doel zoveel mogelijk kinderen op de basisschool passende zorg en passend onderwijs te bieden. WSNS+ Weer Samen Naar School Plus, in 2002 ingesteld om WSNS een extra impuls te geven. In de stuurgroep van WSNS+ zitten alle schoolleiders-, besturen- en onderwijsvakorganisaties. Sinds kort neemt ouderorganisatie Balans hier ook aan deel. WVO Wet op het Voortgezet Onderwijs ZATZorg Advies Team Zorgcoördinator Heeft in het VO coördinerende, begeleidende en innoverende taken. In het basisonderwijs wordt een dergelijke taak uitgevoerd door de intern begeleider (IB er). Zorgkantoren Het zorgkantoor (nauw verbonden aan een regionale zorgverzekeraar) geeft o.a.

11 informatie over AWBZ-zorg en regelt na indicatiestelling dat u de zorg krijgt waar u recht op hebt.

Overleg van tevoren altijd met de ouders over de aanpak voor het kind en tips voor de omgang.

Overleg van tevoren altijd met de ouders over de aanpak voor het kind en tips voor de omgang. Overleg van tevoren altijd met de ouders over de aanpak voor het kind en tips voor de omgang. Aandacht stoornissen ADD Attention Deficit Disorder (letterlijk: aandacht tekort stoornis) - Een vorm van ADHD

Nadere informatie

Kinderen met een stempeltje

Kinderen met een stempeltje Kinderen met een stempeltje Een casusbespreking : Victor Agaath Cornel, JGZ arts/huisarts en Leo Marinussen, huisarts RTL nieuws 5 oktober 2013 http://pg.us.rtl.nl/rtlxl/network/a3t/progressi ve/components/actueel/rtlnieuws/binnenla

Nadere informatie

Samenwerkingsverbanden

Samenwerkingsverbanden Samenwerkingsverbanden SWV Primair onderwijs (Samenwerkende schoolbesturen primair onderwijs) SWV voortgezet onderwijs (Samenwerkende schoolbesturen voortgezet onderwijs Regionale Expertise Centra/Clusters

Nadere informatie

SCHEMA S STOORNISSEN KINDERPSYCHIATRIE

SCHEMA S STOORNISSEN KINDERPSYCHIATRIE SCHEMA S STOORNISSEN KINDERPSYCHIATRIE Dyslexie Moeite met de techniek van het lezen en spellen, door problemen om het woordniveau en met als belangrijk kenmerk dat geen echte automatisering van het lezen

Nadere informatie

Afkorting en uitleg begrippen Passend Onderwijs. Kernbegrippen

Afkorting en uitleg begrippen Passend Onderwijs. Kernbegrippen Afkorting en uitleg begrippen Passend Onderwijs Kernbegrippen Passend Onderwijs (PaOn) Het zorgdragen voor een passend onderwijsaanbod aan zowel leerlingen die extra zorg nodig hebben als leerlingen die

Nadere informatie

Deel I Wat we weten over de stoornis ADHD

Deel I Wat we weten over de stoornis ADHD Inhoud Inleiding 12 Deel I Wat we weten over de stoornis ADHD Hoofdstuk 1 Kenmerken van ADHD 1.1 De basiskenmerken 16 1.2 Aandachts- en concentratiestoornissen 17 1.3 Impulsiviteit 17 1.4 Hyperactiviteit

Nadere informatie

TRIPLE T. Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T)

TRIPLE T. Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T) TRIPLE T Rapportage Passend onderwijs (uitwerking onderdeel Triple T) Passend onderwijs Een ontwikkeling die parallel loopt aan de transitie Jeugdzorg en die met name vanwege de sterk inhoudelijke samenhang

Nadere informatie

Naar het voortgezet onderwijs. Antwoorden op vragen

Naar het voortgezet onderwijs. Antwoorden op vragen Naar het voortgezet onderwijs Antwoorden op vragen Geachte ouders, Dit schooljaar gaat u uw zoon of dochter aanmelden voor het voortgezet onderwijs (vo).een grote stap voor de meeste leerlingen. Natuurlijk

Nadere informatie

Met de rugzak naar school

Met de rugzak naar school leerlinggebonden F I N A N C I E R I N G Publicatie van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen Productie directie Voorlichting, Leo Wijnhoven Vormgeving Maarten Balyon, grafische vormgeving,

Nadere informatie

Kinderen met ADHD. Inhoudsopgave. Wat is de oorzaak van ADHD? Wat zijn de verschijnselen van ADHD?

Kinderen met ADHD. Inhoudsopgave. Wat is de oorzaak van ADHD? Wat zijn de verschijnselen van ADHD? Kinderen met ADHD Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is de oorzaak van ADHD? 1 Wat zijn de verschijnselen van ADHD? 1 Hoe wordt de diagnose ADHD gesteld? 2 Behandeling van ADHD

Nadere informatie

Wegwijzer naar de AWBZ

Wegwijzer naar de AWBZ Wegwijzer naar de AWBZ Kinderen met een psychiatrische stoornis hebben soms veel zorg nodig. Als dat bij uw kind het geval is, dan kunt u gebruikmaken van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Deze

Nadere informatie

AD(H)D. een meetbare hersenfunctiestoornis. A.Haagen, kinderartskinderneuroloog 1

AD(H)D. een meetbare hersenfunctiestoornis. A.Haagen, kinderartskinderneuroloog 1 AD(H)D een meetbare hersenfunctiestoornis 1 Inleiding Wanneer spreken we van ADHD? Hoe stellen we de diagnose? Wat gebeurt er in de hersenen? 2 BEGRIPPEN Attention Deficit Hyperactivity Disorder = Aandachtsstoornis

Nadere informatie

Deel VI Verstandelijke beperking en autisme

Deel VI Verstandelijke beperking en autisme Deel VI Inleiding Wat zijn de mogelijkheden van EMDR voor cliënten met een verstandelijke beperking en voor cliënten met een autismespectrumstoornis (ASS)? De combinatie van deze twee in een en hetzelfde

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst en lijst met afkortingen

Verklarende woordenlijst en lijst met afkortingen Verklarende woordenlijst en lijst met afkortingen Adaptief onderwijs Onderwijs dat zich aanpast aan de ontwikkelingsmogelijkheden en behoeften van elk (individueel) kind. Arrangement Extra onderwijsondersteuning

Nadere informatie

REC Flevoland. Onderwijskundig rapport MBO. voor aanmelding bij de Commissie van Indicatie (CvI) cluster 4. versie 20060304

REC Flevoland. Onderwijskundig rapport MBO. voor aanmelding bij de Commissie van Indicatie (CvI) cluster 4. versie 20060304 REC Flevoland Onderwijskundig rapport MBO voor aanmelding bij de Commissie van Indicatie (CvI) cluster 4 versie 20060304 1. Ondertekening Datum: Naam contactpersoon: Handtekening: Datum: Ondertekening

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu ADHD. www.kinderneurologie.eu

Kinderneurologie.eu ADHD. www.kinderneurologie.eu ADHD Waar staat de afkorting ADHD voor? De letters ADHD staan voor de engelse woorden Attention Deficit - Hyperactivity Disorder. In het Nederlands vertaald betekent dat een aandoening die gekenmerkt wordt

Nadere informatie

Bijlage 9: Leerling gebonden financiering (rugzakleerlingen).

Bijlage 9: Leerling gebonden financiering (rugzakleerlingen). Bijlage 9: Leerling gebonden financiering (rugzakleerlingen). WSNS SWV Meppel e.o. 407 Postbus 220, 7940 AE Meppel. j.slagter@wsnsmeppel.nl info@wsnsmeppel.nl 0522 278129 06 12643810 Industrieweg 1B1 7944

Nadere informatie

Wat is AD(H)D. Wie stelt de diagnose

Wat is AD(H)D. Wie stelt de diagnose AD(H)D bij kinderen Deze folder gaat over AD(H)D bij kinderen. Dit staat voor Attention Deficit (Hyperactivity) Disorder en komt bij ongeveer 4 5% van de kinderen voor. U leest in deze folder onder andere

Nadere informatie

Het Eemsdeltacollege Onderwijskundig Rapport PO - VO 2015-2016

Het Eemsdeltacollege Onderwijskundig Rapport PO - VO 2015-2016 Het Eemsdeltacollege Onderwijskundig Rapport PO - VO 2015-2016 Naam van de leerling : Onderwijskundig rapport opgemaakt door : Functie : Email adres : Aantal bijlagen : Datum : Rapport besproken op : Handtekening

Nadere informatie

Wet Passend Onderwijs Informatieblad Ieder(in) Mei 2014

Wet Passend Onderwijs Informatieblad Ieder(in) Mei 2014 Wet Passend Onderwijs Informatieblad Ieder(in) Mei 2014 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Huidige situatie onderwijs 4 3. Wat verandert er met de invoering van de Wet passend onderwijs? 5 Samenwerkingsverbanden

Nadere informatie

EEN NIEUW BEGIN OP EEN SPECIALE SCHOOL

EEN NIEUW BEGIN OP EEN SPECIALE SCHOOL speciaal onderwijs speciaal onderwijs EEN NIEUW BEGIN OP EEN SPECIALE SCHOOL Speciaal Onderwijs Entréa Een nieuw begin op een speciale school De meeste kinderen beginnen hun schoolcarrière op de basisschool.

Nadere informatie

2. Begeleidingsdeel van de school 1

2. Begeleidingsdeel van de school 1 2. Begeleidingsdeel van de school 1 Handleiding voor de decaan/mentor Dit is het begeleidingsdeel van de school. Dit document dient te worden ingevuld door een begeleider (mentor, decaan en/of LOB-docent)

Nadere informatie

Overstapservice Onderwijs 'Voorbereiding'

Overstapservice Onderwijs 'Voorbereiding' Overstapservice Onderwijs 'Voorbereiding' 1.1 Inleiding Deze handleiding geeft een uitleg over de voorbereidingen die gedaan moeten worden alvorens men gebruik kan maken van de OSO-functionaliteit in Magister.

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Speciaal onderwijs en positionering van de school van onderzoek

Hoofdstuk 3 Speciaal onderwijs en positionering van de school van onderzoek 27 Hoofdstuk 3 Speciaal onderwijs en positionering van de school van onderzoek 3.1 Inleiding De afgelopen jaren is in Nederland een aantal wezenlijke wettelijke wijzingen doorgevoerd op het gebied van

Nadere informatie

DSM-IV-TR: Aandachtstekortstoornissen en gedragsstoornissen

DSM-IV-TR: Aandachtstekortstoornissen en gedragsstoornissen DSM-IV-TR: Aandachtstekortstoornissen en gedragsstoornissen 314.xx Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit.01 Aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit, gecombineerde type.00 Aandachtstekortstoornis

Nadere informatie

De minister van onderwijs, cultuur en wetenschap,

De minister van onderwijs, cultuur en wetenschap, Regeling toelating tot praktijkonderwijs van LWOO-leerlingen en leerlingen met een indicatie voor (voortgezet) speciaal onderwijs in bijzondere gevallen. De minister van onderwijs, cultuur en wetenschap,

Nadere informatie

INFORMATIEBLAD 6. College voor de Rechten van de Mens. rubriek: Veel gebruikte termen en afkortingen

INFORMATIEBLAD 6. College voor de Rechten van de Mens. rubriek: Veel gebruikte termen en afkortingen rubriek: Veel gebruikte termen en afkortingen INFORMATIEBLAD 6 Ambulante begeleiding Basisondersteuning Clusteronderwijs College voor de Rechten van de Mens Hulp van leerkrachten uit het speciaal onderwijs

Nadere informatie

Nader door Bureau Jeugdzorg (BJz) uit te voeren onderzoek.

Nader door Bureau Jeugdzorg (BJz) uit te voeren onderzoek. Onderwerp: Samenvatting: Soort uitspraak: Nader door Bureau Jeugdzorg (BJz) uit te voeren onderzoek. Bij verzekerde is sprake van de grondslagen verstandelijke handicap en psychiatrische aandoening. Zowel

Nadere informatie

Onderwijskundig Rapport

Onderwijskundig Rapport Onderwijskundig Rapport t.b.v. het schooladvies bij het verlaten van het primair onderwijs en het leerlingdossier t.b.v. de aanvraag leerwegondersteunend- en praktijkonderwijs Naam leerling: Naam school:

Nadere informatie

Regeling indicatiecriteria en aanmeldingsformulier leerlinggebonden financiering

Regeling indicatiecriteria en aanmeldingsformulier leerlinggebonden financiering Regeling indicatiecriteria aanmeldingsformulier leerlinggebond financiering van 15 Juli 2005 De criteria schematisch weergegev. Schema s criteria per juli 2005 (versie 15 juli) 1 DOV Indicatiecriteria

Nadere informatie

Doe. normaal! MAAR WAT ALS NORMAAL DOEN NIET VANZELF GAAT?

Doe. normaal! MAAR WAT ALS NORMAAL DOEN NIET VANZELF GAAT? Doe normaal! MAAR WAT ALS NORMAAL DOEN NIET VANZELF GAAT? Uitgave van Balans, landelijke vereniging voor ontwikkelings-, gedrags- en leerproblemen Bilthoven, april 2006 Eindredactie: Martha Vlastuin Redactieassistentie:

Nadere informatie

Executive functioning bij kinderen met een ontwikkelings- of gedragsstoornis

Executive functioning bij kinderen met een ontwikkelings- of gedragsstoornis Executive functioning bij kinderen met een ontwikkelings- of gedragsstoornis Sylvie Verté INLEIDING Reeds geruime tijd worden pogingen ondernomen om te bepalen welke aspecten van diverse ontwikkelings-

Nadere informatie

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H.

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Leloux-Opmeer Voorwoord Inhoudsopgave Een tijd geleden hebben Stichting Horizon

Nadere informatie

Teksten voor de nieuwe website van REC Zeeland t.a.v. INFORMATIE T.B.V. HET ONDERWIJS/ONDERWIJS(DES)KUNDIGEN.

Teksten voor de nieuwe website van REC Zeeland t.a.v. INFORMATIE T.B.V. HET ONDERWIJS/ONDERWIJS(DES)KUNDIGEN. Teksten voor de nieuwe website van REC Zeeland t.a.v. INFORMATIE T.B.V. HET ONDERWIJS/ONDERWIJS(DES)KUNDIGEN. Informatie m.b.t. indicatiestelling t.b.v. het onderwijs/onderwijs(des)kundigen In alle gevallen

Nadere informatie

Aannamebeleid Emile Weslyschool Maastricht

Aannamebeleid Emile Weslyschool Maastricht Aannamebeleid Emile Weslyschool Maastricht In werking vanaf 1 augustus 2014 Samen aan de slag voor de beste onderwijsplek voor uw kind! Aannamebeleid EWS, J.D. Pagina 1 Inleiding Vanaf 1 augustus 2014

Nadere informatie

Factsheet. De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Wat betekent dat voor mijn pgb?

Factsheet. De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Wat betekent dat voor mijn pgb? Factsheet De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren Wat betekent dat voor mijn pgb? 2 Hervorming langdurige zorg - Persoonsgebonden budget Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Nadere informatie

Onderwijskundig rapport T.b.v.: leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs voor het schooljaar 2013-2014

Onderwijskundig rapport T.b.v.: leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs voor het schooljaar 2013-2014 REGIONAAL SAMENWERKINGSVERBAND VOORTGEZET ONDERWIJS OOSTELIJK ZUID-LIMBURG SAM 55.1 Onderwijskundig rapport T.b.v.: leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs voor het schooljaar 2013-2014 Het

Nadere informatie

MEMO Wetgeving en Jurisprudentie (onderwerp)

MEMO Wetgeving en Jurisprudentie (onderwerp) MEMO Wetgeving en Jurisprudentie (onderwerp) Sector: Jeugdzorg Onderwerp: Bevoegdheidsverdeling CIZ en Jeugdzorg bij 18 tot 23 jaar Vraag: Wanneer is CIZ bevoegd en wanneer is BJZ bevoegd te indiceren

Nadere informatie

Ouderbrochure PDD-NOS

Ouderbrochure PDD-NOS 1 Ouderbrochure PDD-NOS Maandagmiddag vijf voor vier. Vanuit de keuken hoort ze een auto stoppen op straat. De deur wordt hard dichtgeslagen. Dan is het even stil. De achterdeur wordt opengetrokken en

Nadere informatie

RICHTLIJNEN TOELAATBAARHEIDSVERKLARING ALMERE

RICHTLIJNEN TOELAATBAARHEIDSVERKLARING ALMERE Voorwoord Met de invoering van passend onderwijs wordt het proces van indiceren naar arrangeren werkelijkheid. Passend Onderwijs Almere heeft afgesproken dat de onderwijsbehoefte van kinderen centraal

Nadere informatie

Bijlage 2 bij Schoolondersteuningsprofiel: De huidige leerling populatie Werkproces 1. Kwaliteitszorg.

Bijlage 2 bij Schoolondersteuningsprofiel: De huidige leerling populatie Werkproces 1. Kwaliteitszorg. Bijlage 2 bij Schoolondersteuningsprofiel: De huidige leerling populatie Werkproces 1. Kwaliteitszorg. Kwaliteitsaspect : De school heeft inzicht in de onderwijsbehoeften van haar leerlingpopulatie en

Nadere informatie

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015 Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking Wat verandert er in de zorg in 2015 De zorg in beweging Wat verandert er in 2015? In 2015 verandert er veel in de zorg. Via een aantal

Nadere informatie

Passend Onderwijs. Regio 30-08

Passend Onderwijs. Regio 30-08 Passend Onderwijs Regio 30-08 SYSTEEM VAN DOORVERWIJZEN 4 16 jaar WSNS en LGF De aanleiding Nadelige effecten? Nog steeds vallen leerlingen tussen wal en schip Nog steeds moeten ouders zoeken naar een

Nadere informatie

Het Landelijk Platform GGz roept ouders op om mee te doen aan de meldactie PGB of andere AWBZ-zorg

Het Landelijk Platform GGz roept ouders op om mee te doen aan de meldactie PGB of andere AWBZ-zorg werkblad Het Landelijk Platform GGz roept ouders op om mee te doen aan de meldactie PGB of andere AWBZ-zorg Heeft u een thuiswonend kind met psychiatrische problematiek en krijgt u hulp uit de AWBZ in

Nadere informatie

Beleid leerlinggebonden financiering

Beleid leerlinggebonden financiering Beleid leerlinggebonden financiering 1. Schoolvisie De uitgangspunten van onze school staan beschreven in ons Schoolplan en zijn in verkorte vorm opgenomen in onze Schoolgids. De daarin opgenomen punten

Nadere informatie

BIJLAGE A BIJ BELEIDSPLAN voor het toelaten en verwijderen van leerlingen d.d. november 2003. Checklijst gericht op de mogelijke instroom

BIJLAGE A BIJ BELEIDSPLAN voor het toelaten en verwijderen van leerlingen d.d. november 2003. Checklijst gericht op de mogelijke instroom BIJLAGE A BIJ BELEIDSPLAN voor het toelaten en verwijderen van leerlingen d.d. november 2003 Checklijst gericht op de mogelijke instroom van LGF- of rugzakleerlingen (WEC = wet op de expertise centra)

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS MBO

VOORTGEZET ONDERWIJS MBO DOORSTROOMDOSSIER VOORTGEZET ONDERWIJS MBO 2009-2010 Achternaam: Adres: Woonplaats: Mobiel nummer: Voornaam: Postcode: Tel. nummer: E-mail: Gewenste opleiding: Crebonummer: Naam college: Instroom leerjaar:

Nadere informatie

DOORSTROOMFORMULIER VMBO MBO 2014-2015

DOORSTROOMFORMULIER VMBO MBO 2014-2015 DOORSTROOMFORMULIER VMBO MBO 2014-2015 Achternaam: Adres: Woonplaats: Mobiel nummer student: Mobiel nummer ouders/verzorgers vader: moeder: Voornaam: Postcode: Tel. nummer vast: E-mail student: E-mail

Nadere informatie

Op naar DSM 5. Mariken van Onna Klinisch psycholoog-psychotherapeut Supervisor VGCt Karakter Nijmegen Universitair Centrum Kinder- en jeugdpsychiatrie

Op naar DSM 5. Mariken van Onna Klinisch psycholoog-psychotherapeut Supervisor VGCt Karakter Nijmegen Universitair Centrum Kinder- en jeugdpsychiatrie Op naar DSM 5 Mariken van Onna Klinisch psycholoog-psychotherapeut Supervisor VGCt Karakter Nijmegen Universitair Centrum Kinder- en jeugdpsychiatrie Nieuwe (wetenschappelijke) ontwikkelingen Meer kennis

Nadere informatie

Figuur 1: Leerlingen in basisonderwijs (2010-2011)

Figuur 1: Leerlingen in basisonderwijs (2010-2011) Passend onderwijs U heeft er vast al wel over gehoord: passend onderwijs. Maar wat is het nu precies en wat betekent dat voor onze school? Waarom gingen op 6 maart 2012 50.000 mensen uit het onderwijs

Nadere informatie

Landelijke Jeugdmonitor. Rapportage 2e kwartaal 2008

Landelijke Jeugdmonitor. Rapportage 2e kwartaal 2008 Landelijke Jeugdmonitor Rapportage 2e kwartaal 2008 Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen, 2008 Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer x = geheim = nihil = (indien

Nadere informatie

Veranderingen in Onderwijs en Zorg September 2014

Veranderingen in Onderwijs en Zorg September 2014 Veranderingen in Onderwijs en Zorg September 2014 Veranderingen 1. Invoering Passend Onderwijs 1 augustus 2014 2. Nieuwe Jeugdwet 1 januari 2015 3. Decentralisatie van de AWBZ 1 januari 2015 4. Invoering

Nadere informatie

Algemene voorschriften voor het vaststellen van stoornis en beperking

Algemene voorschriften voor het vaststellen van stoornis en beperking CHECKLIST INDICATIESTELLING ONDERWIJSSOORTEN CLUSTER 3: onderwijssoorten: lichamelijk gehandicapte kinderen (LG) en langdurig zieke kinderen (LZK) m.i.v. 01-08-2008 Toelichting: deze checklist is gebaseerd

Nadere informatie

Informatie voor patiënten van Ziekenhuis Rijnstate/Zevenaar. Het ADHD-team

Informatie voor patiënten van Ziekenhuis Rijnstate/Zevenaar. Het ADHD-team Informatie voor patiënten van Ziekenhuis Rijnstate/Zevenaar Het ADHD-team Uw kind heeft AD(H)D of er bestaat het vermoeden dat uw kind deze aandachtsstoornis heeft. Op het ADHD-spreekuur van de polikliniek

Nadere informatie

Begrippenlijst. Begrippen en definities passend onderwijs. steunpunt medezeggenschap passend onderwijs. Floor Kaspers, Petra Overbeek

Begrippenlijst. Begrippen en definities passend onderwijs. steunpunt medezeggenschap passend onderwijs. Floor Kaspers, Petra Overbeek Begrippenlijst steunpunt Begrippen en definities Floor Kaspers, Petra Overbeek April 2013 Passend onderwijs Passend onderwijs is de nieuwe manier waarop onderwijs aan leerlingen die extra ondersteuning

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Advies- en Begeleidingsdienst Levensbeschouwing Algemeen Beschaafd Nederlands Algemene Comissie Toelating en Begeleiding Atention Deficit Disorder

Advies- en Begeleidingsdienst Levensbeschouwing Algemeen Beschaafd Nederlands Algemene Comissie Toelating en Begeleiding Atention Deficit Disorder ABL ABN ACTB ADD ADHD AMV AOB ASS AVS BAMA BAO BAPO BB bb BBL be BEAM bhv BHV BJZ BOL BOS BSO CAO CAT CD CET CITO CIZ CL CvB CVI DAISY DB DBK DCD DL DLE DMT EC ECH ECTS EEG EIBO ELO GDO GGD GIB GL GMR

Nadere informatie

Richtlijnen Commissie Leerling Ondersteuning (CLO) Samenwerkingsverband De Liemers po

Richtlijnen Commissie Leerling Ondersteuning (CLO) Samenwerkingsverband De Liemers po Richtlijnen Commissie Leerling Ondersteuning (CLO) Samenwerkingsverband De Liemers po Minimaal noodzakelijk bij aanmelding voor alle leerlingen: Ondertekend aanmeldingsformulier Handelingsgericht Zorgformulier

Nadere informatie

Kenniscentrum en ADHD. Achtergrond

Kenniscentrum en ADHD. Achtergrond Kenniscentrum en ADHD Bij hulpvragen die betrekking hebben op ADHD gaan we in het Kenniscentrum uit van de omschrijving van ADHD uit de DSM IV. De DSM IV brengt ADHD terug tot 2 kernproblemen: aandachtsproblemen

Nadere informatie

zorgmakelaar. AB wordt geboden door Dienstencentrum. Dienstencentrum legt contact met de school. Arrangementen AB medischlichamelijk

zorgmakelaar. AB wordt geboden door Dienstencentrum. Dienstencentrum legt contact met de school. Arrangementen AB medischlichamelijk WERKWIJZE AANVRAGEN ARRANGEMENT ALGEMENE INFORMATIE In onderstaand overzicht wordt aangegeven op welke gebieden er een arrangement kan worden aangevraagd, welke rol het Loket heeft en hoe de communicatie

Nadere informatie

Passend onderwijs Voorblad 1: Foto Typ hier de titel

Passend onderwijs Voorblad 1: Foto Typ hier de titel Passend onderwijs Voorblad 1: Foto Typ hier de titel Opbouw presentatie Voorblad 2: Watermerk Typ hier de titel Voorblad 2: Watermerk Typ hier de titel Waarom passend onderwijs? Minder thuiszitters. Meer

Nadere informatie

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013 7 Passend onderwijs 7.1 Algemeen Kinderen zijn nieuwsgierig en willen graag leren. Deze eigenschap hoort bij het kind zijn. Alle kinderen verdienen aandacht en zorg, maar zeker ook diegenen die moeite

Nadere informatie

NB. Dit beleid is ook van toepassing op leerlingen met een persoonsgebonden budget van de GGD.

NB. Dit beleid is ook van toepassing op leerlingen met een persoonsgebonden budget van de GGD. Aannamebeleid van leerlingen met een handicap op de scholen van SKOSO Kenm.: AZ/Beleid/001 Betreft: Beleid aanname gehandicapte leerlingen SKOSO Versie: 07-07-2003. 1. Referentie. - Wet Leerlinggebonden

Nadere informatie

7-4-2014. WAT kenmerkt een multiculturele samenleving? Mensen van autochtone en allochtone afkomst

7-4-2014. WAT kenmerkt een multiculturele samenleving? Mensen van autochtone en allochtone afkomst Welke essentiële maatschappelijke verandering is er t.a.v. generatie 45 >> NU? 1 2 WAT kenmerkt een multiculturele samenleving? Mensen van autochtone en allochtone afkomst Van 16,3 miljoen inwoners van

Nadere informatie

Developmental Coordination Disorder. Miriam Verstegen Kinderrevalidatiearts

Developmental Coordination Disorder. Miriam Verstegen Kinderrevalidatiearts Developmental Coordination Disorder Miriam Verstegen Kinderrevalidatiearts 11-06-2015 Inhoud Developmental Coordination Disorder Criteria Kenmerken Comorbiditeiten Pathofysiologie Behandeling Prognose

Nadere informatie

Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013

Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013 Uitleg voorwaarden algemene tegemoetkoming Wtcg 2013 Voor de algemene tegemoetkoming vanuit de Wet chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg) over 2013 zijn de voorwaarden voor zorggebruik gewijzigd. Daarnaast

Nadere informatie

Passend Onderwijs in Friesland. hoe zit dat precies

Passend Onderwijs in Friesland. hoe zit dat precies Passend Onderwijs in Friesland hoe zit dat precies Passend Onderwijs is de nieuwe manier waarop in het onderwijs extra ondersteuning aan leerlingen met leer- of ontwikkelingsmoeilijkheden wordt gegeven.

Nadere informatie

Procedure schooladvies

Procedure schooladvies Procedure schooladvies Doel van de procedure: Leerkrachten, ouders en leerlingen hebben zorgvuldige en uitgebreide informatie over het traject dat gevolgd wordt op basisschool Ondersteboven om tot een

Nadere informatie

Psychiatrie: ADHD. Dit thema gaat over ADHD als voorbeeld van een concentratie of aandachtsstoornis.

Psychiatrie: ADHD. Dit thema gaat over ADHD als voorbeeld van een concentratie of aandachtsstoornis. DC 13 Psychiatrie: ADHD 1 Inleiding Dit thema gaat over ADHD als voorbeeld van een concentratie of aandachtsstoornis. Beroepscontext: als onderwijsassistent kun je ingezet worden in het werken met leerlingen

Nadere informatie

Stoornissen in het autistisch spectrum

Stoornissen in het autistisch spectrum DC 14 Stoornissen in het autistisch spectrum 1 Inleiding Dit thema gaat over stoornissen in het autistisch spectrum, kortweg autisme Beroepscontext: als onderwijsassistent kun je ingezet worden in het

Nadere informatie

Onderzoekrapportage GelukTalent Kinderen met een ontwikkelingsstoornis in de onderwijswereld

Onderzoekrapportage GelukTalent Kinderen met een ontwikkelingsstoornis in de onderwijswereld Onderzoekrapportage GelukTalent Kinderen met een ontwikkelingsstoornis in de onderwijswereld Hendrika Kooistra student Noordelijke Hogeschool Leeuwarden 206415 Doelstelling en Onderzoeksvraag Een volledig

Nadere informatie

AD(H)D bespreken. BEN/LO/ADHD/14/0003a April 2014

AD(H)D bespreken. BEN/LO/ADHD/14/0003a April 2014 AD(H)D bespreken N.B.: de inhoud van dit programma is slechts van adviserende aard en dient niet als vervanging voor professioneel en/of medisch advies. Als u verdere consultatie wenst, of wanneer u zich

Nadere informatie

MYTYLSCHOOL TILBURG FORMAT BEKWAAMHEIDSDOSSIER INTRANET

MYTYLSCHOOL TILBURG FORMAT BEKWAAMHEIDSDOSSIER INTRANET MYTYLSCHOOL TILBURG FORMAT BEKWAAMHEIDSDOSSIER INTRANET Dit is je eigen bekwaamheidsdossier op het intranet. Met een ingevuld dossier willen we binnen de Mytylschool Tilburg de volgende doelen bereiken:

Nadere informatie

HANDREIKING EVIDENT EN KENNELIJK STABIELE KINDKEMERKEN Algemene uitgangspunten

HANDREIKING EVIDENT EN KENNELIJK STABIELE KINDKEMERKEN Algemene uitgangspunten HANDREIKING EVIDENT EN KENNELIJK STABIELE KINDKEMERKEN Algemene uitgangspunten Het vaststellen van een stoornis bii (her-)indicatie. De toegang tot het speciaal onderwijs of leerlinggebonden financiering

Nadere informatie

03/07/15' ADHD, ODD, CD? Wat moet ik weten en wat kan ik ermee? Programma. Begripsbepaling: Agressie. Begripsbepaling: ODD, CD en ADHD

03/07/15' ADHD, ODD, CD? Wat moet ik weten en wat kan ik ermee? Programma. Begripsbepaling: Agressie. Begripsbepaling: ODD, CD en ADHD ADHD, ODD, CD? Wat moet ik weten en wat kan ik ermee? Woensdag 29 oktober P. Deschamps Begripsbepaling: ODD, CD en ADHD Begripsbepaling: Agressie Disruptive Behavior Disorders (DBD), Disruptieve Gedragsstoornissen

Nadere informatie

Indicatiestelling en criteria

Indicatiestelling en criteria Indicatiestelling en criteria voor het speciaal onderwijs of een rugzak Brochure voor ouders Regeling van juli 2005 Indicatiestelling en criteria voor het speciaal onderwijs of een rugzak 1 1 Brochure

Nadere informatie

katholieke jenaplan basisschool de Zevensprong Aanmeldingsprocedure

katholieke jenaplan basisschool de Zevensprong Aanmeldingsprocedure Aanmeldingsprocedure Inleiding: De zevensprong heeft als doelstelling goed onderwijs te bieden in een veilige (leer)omgeving aan kinderen vanuit de Jenaplan principes. Daarbij wordt als vanzelfsprekend

Nadere informatie

Van Kinsbergen college

Van Kinsbergen college AANMELDING LWOO Van Kinsbergen college Van Kinsbergen college 3 VOORWOORD In de praktijk blijkt dat de aanmelding voor leerlingen met LWOO (leerweg ondersteunend onderwijs) een lastige materie is. Om de

Nadere informatie

Landelijke criteria voor de toelaatbaarheidsverklaring SBO en cluster-3 en cluster-4 onderwijs

Landelijke criteria voor de toelaatbaarheidsverklaring SBO en cluster-3 en cluster-4 onderwijs Landelijke criteria voor de toelaatbaarheidsverklaring SBO en cluster-3 en cluster-4 onderwijs Versie 3 1 In oktober 2013 is de landelijke werkgroep Arrangeren en Indiceren door de raad van bestuur (rvb)

Nadere informatie

INLICHTINGEN- EN BEGELEIDINGSFORMULIER 2015/2016

INLICHTINGEN- EN BEGELEIDINGSFORMULIER 2015/2016 INLICHTINGEN- EN BEGELEIDINGSFORMULIER 2015/2016 1. Huidige school Naam school: Ingevuld door: Adres: Postcode: 2. Persoonlijke gegevens van de leerling Roepnaam: Voorvoegsel: Achternaam: Type school:

Nadere informatie

Factsheet Passend Onderwijs

Factsheet Passend Onderwijs Factsheet Passend Onderwijs November 2010 Inleiding Deze factsheet geeft feiten en cijfers over het passend onderwijs in Nederland. De factsheet is een vervolg op de Factsheet Passend onderwijs van januari

Nadere informatie

Wat is ODD? ODD is een gedragsstoornis waarbij kinderen gedurende langere tijd opstandig, negatief en agressief gedrag laten zien.

Wat is ODD? ODD is een gedragsstoornis waarbij kinderen gedurende langere tijd opstandig, negatief en agressief gedrag laten zien. ODD Wat is ODD? ODD is een gedragsstoornis waarbij kinderen gedurende langere tijd opstandig, negatief en agressief gedrag laten zien. Hoe wordt ODD ook wel genoemd? ODD is een afkorting voor de Engelse

Nadere informatie

Procedure advies en aanmelding september 2014. Samenwerken aan Passend Onderwijs voor elke leerling

Procedure advies en aanmelding september 2014. Samenwerken aan Passend Onderwijs voor elke leerling Procedure advies en aanmelding september 2014 Voorbereiding PO Juni Planningsafspraken met bureau School & Onderwijs Service (SOS) 2 toetsmomenten(dagdelen): NIO en PMT-K2 Drempelonderzoek Voorbereiding

Nadere informatie

30 Welke typen zorgleerling komen in uw klas(sen) het meest voor? Meerdere antwoorden mogelijk, maximaal drie.

30 Welke typen zorgleerling komen in uw klas(sen) het meest voor? Meerdere antwoorden mogelijk, maximaal drie. 30 Welke typen zorgleerling komen in uw klas(sen) het meest voor? Meerdere antwoorden mogelijk, maximaal drie. Meerkeuze Vraag / variabele Welke typen zorgleerling komen in uw klas(sen) het meest voor?

Nadere informatie

Wijzigingen opbrengstbeoordeling in het primair onderwijs Februari 2011

Wijzigingen opbrengstbeoordeling in het primair onderwijs Februari 2011 Wijzigingen opbrengstbeoordeling in het primair onderwijs Februari 2011 De Inspectie van het Onderwijs voert vier wijzigingen door ten aanzien van de opbrengstbeoordeling in het primair onderwijs. De wijzigingen

Nadere informatie

SG W.J. Bladergroen. vmbo - lwoo, OPDC, ISK en praktijkonderwijs algemeen toegankelijk

SG W.J. Bladergroen. vmbo - lwoo, OPDC, ISK en praktijkonderwijs algemeen toegankelijk SG W.J. Bladergroen vmbo - lwoo, OPDC, ISK en praktijkonderwijs algemeen toegankelijk SG W.J. Bladergroen Wie zijn we? 1 Bladergroen is een kleine, gezellige en veilige school waarin verschillende onderdelen

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel Dit ondersteuningsprofiel vormt de basis een schoolondersteuningsplan en kan als bijlage daaraan worden toegevoegd. In het schoolondersteuningsplan staat beschreven op welke wijze

Nadere informatie

Kindergeneeskunde ADHD

Kindergeneeskunde ADHD Kindergeneeskunde ADHD Dit boekje is een korte beschrijving over ADHD. Het is geschreven voor ouders die op de polikliniek kindergeneeskunde komen en voor het eerst horen over ADHD. Rondrennen, de aandacht

Nadere informatie

Inhoud van voordracht: CNL. vier kenmerken: Mattheus-effect: vroege detectie van belang

Inhoud van voordracht: CNL. vier kenmerken: Mattheus-effect: vroege detectie van belang Inhoud van voordracht: CNL Centrum voor Neurologische Leeren ontwikkelingsstoornissen J.G.M. Hendriksen, klinisch neuropsycholoog J.S.H. Vles, kinderneuroloog (1) Leerstoornissen wat zijn dat? (2) Neurologische

Nadere informatie

Passend Onderwijs in het. Joost Vreuls

Passend Onderwijs in het. Joost Vreuls Passend Onderwijs in het VMBO Joost Vreuls Alfons Timmerhuis i Knelpunten Jaarlijks 3000 thuiszitters Labeling in onderwijs en (jeugd)zorg Bureaucratie en te lange lijnen voordat zorg verkregen wordt Onderbenutting

Nadere informatie

Protocol Toelaatbaarheid Rugzakleerling

Protocol Toelaatbaarheid Rugzakleerling Protocol Toelaatbaarheid Rugzakleerling Stichting Openbaar Onderwijs Kampen PROTOCOL TOELAATBAARHEID RUGZAK LEERLING Leerling gebonden - financiering In het kader van de Wet op het Expertisecentra (WEC)

Nadere informatie

Decentralisatie extramurale AWBZ-begeleiding voor jeugdigen met een psychiatrische grondslag

Decentralisatie extramurale AWBZ-begeleiding voor jeugdigen met een psychiatrische grondslag Decentralisatie extramurale AWBZ-begeleiding voor jeugdigen met een psychiatrische grondslag Sprekers: Drs. Marris van de Luytgaarden, vestigingsdirecteur BJz Breda Drs. Marlies Keehnen, gedragswetenschapper

Nadere informatie

Grensoverschrijdend gedrag. Les 2: inleiding in de psychopathologie

Grensoverschrijdend gedrag. Les 2: inleiding in de psychopathologie Grensoverschrijdend gedrag Les 2: inleiding in de psychopathologie Programma Psychopathologie; wat is het? Algemene functionele psychopathologie DSM Psychopathologie = Een onderdeel van de psychiatrie

Nadere informatie

Mogelijkheden binnen de huidige onderwijs wetgeving

Mogelijkheden binnen de huidige onderwijs wetgeving Mogelijkheden binnen de huidige onderwijs wetgeving Inleiding van Gedragswerk Deze notitie bevat de bijna volledige tekst van de door het Ministerie van OCW opgestelde notitie Mogelijkheden binnen de huidige

Nadere informatie

Diagnostiek en onderzoek naar autisme bij dubbele diagnose. Annette Bonebakker, PhD, klinisch neuropsycholoog CENTRUM DUBBELE PROBLEMATIEK DEN HAAG

Diagnostiek en onderzoek naar autisme bij dubbele diagnose. Annette Bonebakker, PhD, klinisch neuropsycholoog CENTRUM DUBBELE PROBLEMATIEK DEN HAAG Diagnostiek en onderzoek naar autisme bij dubbele diagnose Annette Bonebakker, PhD, klinisch neuropsycholoog CENTRUM DUBBELE PROBLEMATIEK DEN HAAG 1 Autisme spectrum stoornissen Waarom dit onderwerp? Diagnostiek

Nadere informatie

Gedrag en leren van kinderen met psychiatrische problemen en/of gedragsstoornissen. Jan Bijstra (RENN4) Henderien Steenbeek (RUG)

Gedrag en leren van kinderen met psychiatrische problemen en/of gedragsstoornissen. Jan Bijstra (RENN4) Henderien Steenbeek (RUG) Gedrag en leren van kinderen met psychiatrische problemen en/of gedragsstoornissen Jan Bijstra (RENN4) Henderien Steenbeek (RUG) Cluster 1: visueel gehandicapt REGIONALE Cluster 3: lichamelijk en verstandelijk

Nadere informatie

ONDERWIJSKUNDIG RAPPORT (in te vullen door de school) VERTROUWELIJK. 1 Leerling- en schoolgegevens. 2 Advies van de school.

ONDERWIJSKUNDIG RAPPORT (in te vullen door de school) VERTROUWELIJK. 1 Leerling- en schoolgegevens. 2 Advies van de school. ONDERWIJSKUNDIG RAPPORT (in te vullen door de school) 1 Leerling- en schoolgegevens VERTROUWELIJK Naam leerling Naam verwijzende school School voor basisonderwijs speciaal onderwijs voortgezet onderwijs

Nadere informatie