Arbeidsinhoud en Arbeidsverhoudingen bij Mensen Werkzaam binnen een Sociale Werkvoorziening

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Arbeidsinhoud en Arbeidsverhoudingen bij Mensen Werkzaam binnen een Sociale Werkvoorziening"

Transcriptie

1 Arbeidsinhoud en Arbeidsverhoudingen bij Mensen Werkzaam binnen een Sociale Werkvoorziening Hester van t Blik ANR: Universiteit van Tilburg Faculteit Sociale Wetenschappen Departement van Psychologie en Maatschappij Onder begeleiding van Dr. P. T. van den Berg Augustus 2006

2 VOORWOORD De afgelopen maanden heb ik met plezier gewerkt aan de totstandkoming van dit verslag. Het onderzoek heb ik uitgevoerd bij de organisatie Werkpost Eindhoven waar ik gedurende 6 maanden stage heb gelopen en aansluitend nog een aantal maanden heb gewerkt. Ik heb daar een fijne tijd gehad en ontzettend veel geleerd. Onder goede begeleiding van Drs. Peer Bos heb ik daar mijn onderzoek kunnen uitvoeren. Ik ben Peer Bos dan ook erg dankbaar voor de goede begeleiding en de fijne samenwerking. Tijdens het schrijven van het verslag ben ik begeleid door Dr. Peter van den Berg, die mij een aantal keer op weg heeft geholpen en mijn scriptie heeft voorzien van nuttig commentaar. Vooral tijdens de laatste fase van het schrijven heb ik hier erg veel aan gehad. Ook het commentaar van dr. K. van Dam heeft voor een groot deel bijgedragen aan de scriptie zoals deze er nu uit ziet. Hierbij wil ik Peter van den Berg en Karen van Dam bedanken voor hun goede begeleiding. Nu rest mij nog mijn familie en vrienden te bedanken voor hun steun tijdens de afgelopen periode, waarbij in het bijzonder mijn ouders en Jeroen. Hester van t Blik, 23 augustus

3 SAMENVATTING De doelen van dit onderzoek zijn ten eerste twee betrouwbare vragenlijsten te construeren over arbeidsinhoud en (individuele) arbeidsverhoudingen en ten tweede de relatie tussen deze beide begrippen te onderzoeken binnen een populatie van mensen die werkzaam zijn bij een sociale werkvoorziening. Er zijn twee vragenlijsten geconstrueerd: de VAI en de VAV. Na een principale componentenanalyse blijkt dat bij arbeidsinhoud drie componenten (passend werk, werkafhankelijkheid en autonomie) te onderscheiden zijn en bij arbeidsverhoudingen twee componenten (tevredenheid met de leidinggevende en antisociaal gedrag op de werkvloer). De geconstrueerde schalen blijken betrouwbaar te zijn. De lijsten zijn ingevuld door 122 werknemers van drie verschillende sociale werkvoorzieningen. Er werd verwacht dat passend werk, werkafhankelijkheid en autonomie een significante relatie zouden hebben met de componenten tevredenheid met de leidinggevende en antisociaal gedrag op de werkvloer. Dit is voor een deel bevestigd: na regressieanalyse blijkt passend werk een significante relatie te hebben met tevredenheid met de leidinggevende (bèta =.39; p<.001). Autonomie en werkafhankelijkheid vertonen geen significante relatie met tevredenheid met de leidinggevende. De componenten van arbeidsinhoud (passend werk, autonomie en werkafhankelijkheid) blijken geen van allen een significante relatie te hebben met antisociaal gedrag op de werkvloer. Wel blijkt dat de sector detachering, een significante relatie vertoont met antisociaal gedrag op de werkvloer (bèta = -.25; p<.05). Er is in dit onderzoek een goed begin gemaakt met het ontwikkelen van een meetinstrument voor arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen, maar de vragenlijsten zijn nog te verbeteren. De gevonden resultaten kunnen nuttig zijn bij het lokaliseren van problemen van werknemers en oorzaken daarvan en zo bijdragen aan het plaatsingssucces van deze werknemers

4 INHOUDSOPGAVE Voorwoord Samenvatting Inhoudsopgave Inleiding Aanleiding onderzoek Doelen van het onderzoek Relevantie Arbeidsverhoudingen en arbeidsinhoud Tevredenheid met de leidinggevende Antisociaal gedrag op de werkvloer Passend werk Autonomie Werkafhankelijkheid Methode Respondenten Instrumenten De vragenlijst arbeidsverhoudingen (VAV) De vragenlijst arbeidsinhoud (VAI) Procedure Resultaten Pearson correlatieanalyse Multiple regressieanalyse Resultaten per hypothese Discussie Conclusies Beperkingen van het onderzoek en aanbevelingen. 41 Referenties Appendix A: De Groeiassessment scan Appendix B: Structuurmatrices van PCA over VAV en VAI

5 1. INLEIDING In dit onderzoek worden twee vragenlijsten geconstrueerd, één over arbeidsinhoud en één over arbeidsverhoudingen. Vervolgens wordt de onderlinge samenhang tussen deze begrippen onderzocht. 1.1 Aanleiding onderzoek Het huidige onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van het promotieonderzoek van Bos en Van Hooff dat gericht is op het ontwikkelen van een model dat plaatsingssucces van mensen met een arbeidshandicap voorspelt: de groeiassessment scan (Bos en Van Hooff, 2003). Het doel van deze groeiassessment scan (GASC) is: het plaatsingssucces van de persoon met een arbeidshandicap vergroten door de persoon gedurende de gehele tijd te volgen. Met plaatsingssucces wordt niet alleen bedoeld dat een persoon op een werkplek geplaatst wordt, maar ook dat de persoon zijn baan gedurende lange tijd kan behouden. In de vereenvoudigde weergave van de GASC (appendix A) is te zien dat de persoon en het werk de twee belangrijkste aspecten zijn binnen het model. Om het eerder genoemde doel te realiseren is het noodzakelijk dat betrouwbare meetinstrumenten worden gebruikt om zowel het werk als de persoon in beeld brengen. Bos en Van Hooff hebben al een groot aantal betrouwbare meetinstrumenten gevonden/ontwikkeld om de kenmerken van de persoon in kaart te brengen, zoals: persoonlijkheidsvragenlijsten, worksamples, intelligentietesten en beroepsinteressetesten. Om het werk in kaart te brengen, zijn op het moment van onderzoek echter nog niet voldoende meetinstrumenten gevonden. Deze zullen dus nog ontwikkeld moeten worden. Het werk wordt door Bos en Van Hooff (2003) gedefinieerd aan de hand van de vier A s (Arbeidsinhoud, Arbeidsverhoudingen, Arbeidsomstandigheden en Arbeidsvoorwaarden), - 4 -

6 zoals te zien is in appendix A. Uit de literatuur blijkt ook dat deze vier begrippen samen de kwaliteit van arbeid definiëren (Zanders, 1981; Torka, 2000). Het huidige onderzoek richt zich op de twee eerstgenoemde aspecten van werk, namelijk: arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen. Er is voor arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen gekozen omdat hier de meeste interesse voor was vanuit de opdrachtgever (het stagebedrijf van de onderzoeker, waar Bos werkzaam was ten tijde van het onderzoek) en vanuit de onderzoeker zelf. In de literatuur worden deze aspecten van werk ook belangrijk gevonden bij het plaatsen van mensen met een arbeidshandicap. Dielis (2000) geeft bijvoorbeeld aan dat werkaanpassingen, zoals taakaanpassingen (arbeidsinhoud) en het verbeteren van communicatie en ondersteuning van collega s en leidinggevende (arbeidsverhoudingen), geschikte re-integratiemiddelen zijn voor mensen met een arbeidshandicap. Als er dus gemeten kan worden op welk aspect van werk een werknemer tegen problemen aanloopt, kunnen er gerichte werkaanpassingen gedaan worden om de situatie te verbeteren. Dit draagt vervolgens weer bij aan het plaatsingssucces. Het is dus relevant om een meetinstrument te ontwikkelen waarmee arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen gemeten kunnen worden, omdat het kan helpen bij het lokaliseren van problemen op de werkvloer en dus bij het succesvol plaatsen van mensen op een werkplek. Als arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen gemeten kunnen worden, is het ook mogelijk de onderlinge relatie tussen de twee begrippen te onderzoeken. Dit is waar het huidige onderzoek zich op richt. 1.2 Doelen van het onderzoek Uit het feit dat er nog instrumenten ontwikkeld dienen te worden om arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen in kaart te brengen, komen de twee doelen van het huidige afstudeeronderzoek voort

7 Het eerste doel van dit onderzoek is het construeren van twee betrouwbare vragenlijsten, één over arbeidsinhoud en één over arbeidsverhoudingen. Om dit doel te realiseren hebben Bos en Van Hooff de begrippen arbeidsverhoudingen en arbeidsinhoud geoperationaliseerd, door middel van respectievelijk 14 en 18 aspecten. In opdracht van Bos en Van Hooff zijn op basis van alleen deze aspecten de items geformuleerd, die samen de twee vragenlijsten vormen. Deze vragenlijsten worden de VAV (Vragenlijst Arbeidsverhoudingen) en de VAI (Vragenlijst Arbeidsinhoud) genoemd. Als het bovenstaande doel bereikt is, bestaan er twee vragenlijsten waarvan verondersteld wordt dat ze arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen meten. Vervolgens kan hiermee de relatie tussen de twee begrippen onderzocht worden (ervan uitgaande dat de lijsten betrouwbaar zijn). Het tweede doel van het huidige onderzoek is dan ook: het onderzoeken van de relatie tussen arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen op basis van de operationalisatie van Bos en Van Hooff (2003). Om dit doel te bereiken worden de eerder genoemde vragenlijsten gebruikt. De vragenlijsten bestaan echter nog uit losstaande items waarvan vermoed wordt dat ze onder te verdelen zijn in groepen van items die inhoudelijk bij elkaar passen. Om te kijken of dit inderdaad het geval is, wordt een principale componentenanalyse uitgevoerd, waar in hoofdstuk 2 verder op ingegaan wordt. Aan de gevonden componenten wordt een inhoudelijk passende naam gegeven. De relatie tussen arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen kan vervolgens worden onderzocht aan de hand van de relaties tussen de componenten van de VAV en de componenten van de VAI. 1.3 Relevantie In paragraaf 1.1 is al aangegeven dat het relevant is om de arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen te kunnen meten. Problemen, die werknemers ervaren op de werkvloer, kunnen dan gelokaliseerd worden. Hierop kunnen werkaanpassingen afgestemd worden die - 6 -

8 belangrijk zijn bij het (re-)integreren van mensen met een arbeidshandicap (Dielis, 2000). Verder is het praktisch relevant om te weten of arbeidsverhoudingen en arbeidsinhoud met elkaar samenhangen, omdat men de problemen die iemand ervaart op deze gebieden dan niet alleen in kaart kan brengen, maar ook mogelijke oorzaken daarvoor kan vinden. Als iemand problemen ervaart met de sociale verhoudingen op het werk en daardoor niet goed functioneert, is het belangrijk om te weten waardoor dit komt. Als er een samenhang bestaat tussen arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen, kan het zijn dat deze ontevredenheid voortkomt uit werkkenmerken (zoals te weinig autonomie, te veel werkafhankelijkheid of een lage persoon-werk fit). Het helpt in dit geval waarschijnlijk beter om interventies te plegen op het gebied van arbeidsinhoud dan op het gebied van arbeidsverhoudingen waar in eerste instantie de problemen lijken te liggen. Als een werknemer slechte arbeidsverhoudingen ervaart, kan dit de motivatie en prestatie van deze persoon beïnvloeden. Het is dus van belang om te weten waardoor die slechte arbeidsverhoudingen beïnvloed worden, zodat men kan ingrijpen. Tot slot heeft het onderzoeken van de samenhang tussen arbeidsverhoudingen en arbeidsinhoud ook wetenschappelijke relevantie. Het zou namelijk het model van Hackman en Oldham (1976) kunnen uitbreiden. Zij geven in hun model aan dat werkkenmerken (arbeidsinhoud) verschillende aspecten van het werk beïnvloeden (zie paragraaf1.4.4), zoals werkmotivatie, prestatie en tevredenheid met het werk. Het vermoeden bestaat dat de arbeidsinhoud naast invloed op het gebied van het werk, ook invloed heeft op het sociale gebied. Dit zou een aanvulling kunnen zijn op het model van Hackman en Oldham (1974) zoals dat in paragraaf 1.5 beschreven wordt. In de onderstaande paragraaf worden de begrippen arbeidsverhoudingen en arbeidsinhoud toegelicht en wordt de onderzoeksvraagstelling geformuleerd

9 1.4 Arbeidsverhoudingen en arbeidsinhoud Het begrip arbeidsverhoudingen heeft zich ontwikkeld tot een zeer breed begrip. Volgens Tros, Albeda & Dercksen (2004) gaat het in de kern om de verhoudingen tussen werkgever en werknemer en, op collectief niveau, tussen werkgevers(verenigingen) en werknemers(verenigingen). Maar ook de overheid kan een rol spelen bij arbeidsverhoudingen. Het terrein van de arbeidsverhoudingen is dan te omschrijven als: de informele en formele regels over de positie van en interacties tussen werkgevers, werknemers en de overheid op de arbeidsmarkt en in arbeidsorganisaties (Tros et al., 2004). Dit betekent dat arbeidsverhoudingen op verschillende niveaus bekeken kan worden. Tros et al. (2004) geven aan dat voor de werknemer vooral de individuele verhoudingen en relaties op de werkvloer van belang zijn. De operationalisering van het begrip arbeidsverhoudingen door Bos en Van Hooff (2003), waar de vragenlijst die in het huidige onderzoek gebruikt wordt op gebaseerd is, betreft ook alleen het individuele niveau van arbeidsverhoudingen omdat dit niveau het meeste effect heeft op de werknemer. Aangezien het huidige onderzoek zich richt op de werknemer, wordt vanaf nu met arbeidsverhoudingen bedoeld: de arbeidsverhoudingen op individueel niveau, ofwel de sociale verhoudingen en relaties op de werkvloer. Zanders (1981) omschrijft arbeidsverhoudingen door middel van de volgende aspecten: Contacten en sociale relatie, Toezicht en controle, de mate waarin en de wijze waarop en Mate van inspraak, werkoverleg. Ook deze drie aspecten komen voor in de lijst met aspecten die Bos en Van Hooff (2003) gebruikt hebben om arbeidsverhoudingen te operationaliseren en worden dus verwerkt in de VAV. Om het begrip arbeidsinhoud te definiëren gebruikt Zanders (1981) twee aspecten, namelijk: De aard en het niveau van het werk, tot uiting komend in de kennis en vaardigheid (aangeduid door opleiding en ervaring) die ervoor worden vereist. en De uitdaging die het werk biedt betreffende verantwoordelijkheid, interessant werk, mogelijkheid tot ontplooiing - 8 -

10 en mate van zelfstandigheid. Deze definiërende aspecten komen ook weer terug in de operationalisering van Bos en Van Hooff (2003) en zijn terug te vinden in de VAI. Zoals eerder aangegeven, zijn er in samenwerking met Bos en Van Hooff vragenlijsten geconstrueerd over arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen. De betrouwbaarheid van deze vragenlijsten is onderzocht en d.m.v. een principale componentenanalyse zijn de verschillende componenten/schalen binnen deze vragenlijsten bepaald (zie hoofdstuk 2). De Vragenlijst Arbeidsinhoud (VAI) bestaat uit drie schalen, die als volgt benoemd zijn: Passend Werk, Werkafhankelijkheid en Autonomie. De Vragenlijst Arbeidsverhoudingen (VAV) bestaat uit twee schalen, namelijk: Tevredenheid met de leidinggevende en Antisociaal gedrag op de werkvloer. Deze vijf schalen komen terug in de vraagstelling van het huidige onderzoek. Deze vraagstelling luidt als volgt: Onderzoeksvraagstelling: Wat is de samenhang tussen passend werk, werkafhankelijkheid en autonomie enerzijds en tevredenheid met de leidinggevende en antisociaal gedrag op de werkvloer anderzijds, bij mensen werkzaam binnen de sociale werkvoorziening? Hieronder worden de vijf begrippen uit de onderzoeksvraagstelling en de verwachte relaties daartussen elk apart besproken Tevredenheid met de leidinggevende De vragenlijst arbeidsverhoudingen (VAV) bestaat uit twee schalen. Tevredenheid met de leidinggevende is de eerste schaal. Met tevredenheid met de leidinggevende wordt de tevredenheid bedoeld van de werknemer over verschillende aspecten van de manier van leidinggeven en van de directe leidinggevende zelf. Deze aspecten zijn bijvoorbeeld de mate waarin de leidinggevende ondersteuning biedt, of de leidinggevende duidelijk is over wat er - 9 -

11 van de werknemer verwacht wordt, of de werknemer bij de leidinggevende terecht kan met problemen etc. Tevredenheid met de leidinggevende is een belangrijke factor met betrekking tot plaatsingssucces. Zoals eerder aangegeven houdt plaatsingssucces niet alleen in dat een persoon op een werkplek geplaatst wordt, maar ook dat deze persoon zijn baan behoudt. In een onderzoek naar tevredenheid met de leidinggevende vinden DeConick & Stilwell (2004) dat tevredenheid met de leidinggevende invloed heeft op de betrokkenheid van de werknemer bij de organisatie ( organisational commitment ). Daarnaast vinden zij dat tevredenheid met de leidinggevende invloed heeft op withdrawal cognitions, ofwel cognities met betrekking tot het zich terugtrekken of afstand nemen van de organisatie. Deze cognities kunnen vervolgens leiden tot de intentie om een nieuwe baan te gaan zoeken of de intentie om ontslag te nemen (DeConick & Stilwell, 2004). De verminderde organisational commitment en de withdrawal cognitions kunnen er dus toe leiden dat de werknemer zijn baan niet kan of wil behouden. Het is daarom van belang om te weten of een werknemer tevreden is met zijn leidinggevende en om te kijken waardoor tevredenheid met de leidinggevende beïnvloed kan worden. Dan kan namelijk de oorzaak aangepakt worden als iemand ontevreden blijkt te zijn met de leidinggevende, zodat de kans op het behouden van de baan groter wordt Antisociaal gedrag op de werkvloer Het label dat is gegeven aan de tweede schaal van de VAV is antisociaal gedrag op de werkvloer. Onder antisociaal gedrag wordt in het huidige onderzoek verstaan: de mate van onderlinge kritiek, de mate waarin er gepest en/of gediscrimineerd wordt en de mate waarin er sprake is van seksuele intimidatie. Het vermoeden bestaat dat antisociaal gedrag op de werkvloer ook een rol kan spelen bij het plaatsingssucces van een persoon. Dit blijkt uit resultaten van verschillende

12 onderzoeken naar de vormen van antisociaal gedrag. Agervold & Mikkelsen (2004) hebben bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar pesten op het werk. Zij vinden in hun onderzoek dat gepeste werknemers significant meer symptomen van psychologische stress en mentale moeheid rapporteren dan werknemers die niet gepest worden. Hansen, Hogh, Persson, Karlson, Garde & Orbaek (2006) concluderen dat mensen die gepest worden meer symptomen van somatisatie, depressie en nerveusiteit ( anxiety ) ervaren. Daarnaast vinden zij dat werknemers die getuigen zijn van pesten op het werk meer last hebben van nerveusiteit en minder steun van hun leidinggevende rapporteren. Al deze gevolgen van pesten kunnen een negatief effect hebben op plaatsingssucces, omdat ze de kans op uitval van een werknemer vergroten. Discriminatie en seksuele intimidatie zijn twee andere soorten van antisociaal gedrag. Volgens O'Connell & Korabik (2000) zijn deze gedragingen op de werkvloer geassocieerd met hogere niveau s van ervaren stress en de intentie om over te stappen naar een andere baan. In sommige gevallen kan het gedrag leiden tot stress en een negatieve gemoedstoestand. De gevolgen van antisociaal gedrag op de werkvloer kunnen van invloed zijn op het plaatsingssucces van werknemers, doordat de kans groter is dat werknemers door deze gevolgen hun baan niet kunnen of willen behouden. Het is dus van belang om te weten wat er speelt op de werkvloer met betrekking tot antisociaal gedrag en waardoor dit gedrag beïnvloed wordt, zodat er maatregelen getroffen kunnen worden. In de volgende paragrafen zullen de drie schalen van de vragenlijst arbeidsinhoud beschreven worden en hun verwachte relaties met tevredenheid met de leidinggevende en antisociaal gedrag op de werkvloer

13 1.4.3 Passend werk De eerste schaal van de VAI meet de mate waarin het werk past bij de persoon. Deze schaal bevat drie items en wordt passend werk (PW) genoemd. Er wordt onderzocht of deze PW-schaal correleert met de twee schalen van arbeidsverhoudingen. De mate waarin het werk bij de persoon past, wordt ook wel eens person-job fit genoemd. Kristof-Brown, Zimmerman & Johnson (2005) hebben een meta-analyse uitgevoerd over 172 studies met als onderwerp person-environment fit. Van deze studies hebben zij er 62 meegenomen in een meta-analyse over person-job fit. Edwards (1991) onderscheidt twee vormen van person-job fit (PJ fit). De eerste is de demands-ability fit waarin de werknemer zijn kennis, vaardigheden en bekwaamheden overeenkomen met wat het werk vereist. De tweede vorm van PJ fit komt voor als het werk de werknemer voorziet in zijn behoeften, verlangens en voorkeuren. Deze vorm van PJ fit wordt de needs-supplies fit of de suppliesvalues fit genoemd. In hun meta-analyse vinden Kristof-Brown et al. (2005) dat de resultaten van onderzoek met beide vormen van PJ fit weliswaar wat van elkaar verschillen, maar wel vergelijkbaar zijn. De resultaten van de meta-analyse zijn o.a. dat PJ fit een sterke positieve correlatie heeft met werktevredenheid (job satisfaction) en verbondenheid met de organisatie (organizational commitment) en dat PJ fit een sterke negatieve relatie heeft met het voornemen om ontslag te nemen (intent to quit). Voor het huidige onderzoek is echter ook een ander resultaat uit het onderzoek van Kristof- Brown et al. (2005) interessant. Zij vinden namelijk een positieve correlatie tussen PJ fit en tevredenheid met de leidinggevende (supervisor satisfaction) en tevredenheid met collega s (co-worker satisfaction). Dit zou voor het huidige onderzoek kunnen betekenen dat er een verband is tussen arbeidsinhoud en arbeidsverhoudingen. De schaal passend werk van de VAI en de schaal tevredenheid met de leidinggevende van de VAV zouden dan positief met elkaar samenhangen

14 In eerder onderzoek heeft Holland (1985) het ook over de fit tussen een persoon en het werk. Holland zegt dat zowel mensen als organisaties een persoonlijkheid hebben en dat de fit tussen deze twee persoonlijkheden bepaald wordt door de overeenkomst tussen de interesses van de persoon en de mate waarin de omgeving de mogelijkheid geeft om activiteiten uit te voeren, die tegemoet komen aan deze interesses. Holland (1985) karakteriseert de omgeving en de persoon door middel van zes dimensies: de realistische, conventionele, ondernemende, sociale, artistieke en onderzoekende dimensies. Holland geeft aan dat de interessepatronen van mensen gezien kan worden als een hexagon (zie figuur 1). Figuur 1 Holland s model of the structure of interests. Mensen hebben vaak een hoofd-dimensie waar ze hoog op scoren. Mensen hebben dan meestal ook een hogere score op de interessegebieden die naast de hoofddimensie liggen en zullen waarschijnlijk minder interesse hebben in de dimensie die tegenover de hoofddimensie ligt in het hexagon. Nu kan het interessepatroon van de persoon gelinkt worden aan het patroon van de organisatie, en gekeken worden of er een goede fit is. Holland (1985) gaat ervan uit dat mensen tevredener en productiever zijn als er een goede fit is. Het zou zo kunnen

15 zijn dat als werknemers productiever en tevredener zijn, de relatie met de leidinggevende beter wordt. Als werknemers productiever worden als er sprake is van een goede fit, is de kans groot dat de leidinggevende tevredener is met de werknemer, hierdoor zal de relatie tussen de leidinggevende en de werknemer beter worden. Dit kan er vervolgens weer voor zorgen dat de werknemer op zijn/haar beurt ook tevredener is met de leidinggevende. Zoals Holland (1985) aangeeft, zijn werknemers over het algemeen tevredener als er sprake is van een goede fit. Deze algemene tevredenheid zou een oorzaak kunnen zijn voor een hogere tevredenheid met de leidinggevende. Deze redenen zijn, naast het onderzoek van Kristof- Brown et al. (2005), ook redenen om een positief verband te verwachten tussen passend werk en tevredenheid met de leidinggevende. Uit het bovenstaande volgt dan ook de eerste hypothese. Hypothese 1: Er bestaat een positieve samenhang tussen passend werk en tevredenheid met de leidinggevende bij mensen werkzaam binnen een sociale werkvoorziening. Hoewel er niets bekend is over de relatie tussen passend werk en antisociaal gedrag op de werkvloer, correleren de items van de schaal passend werk, volgens Kristof-Brown et al. (2005), wel positief met tevredenheid met collega s. Als de tevredenheid met de collega s afneemt, zal er meer sprake zijn van antisociaal gedrag. Als een werknemer tevreden is met zijn/haar collega s, zullen er minder redenen zijn voor antisociaal gedrag. Passend werk zou dan dus negatief samenhangen met antisociaal gedrag op de werkvloer. Ook Holland (1985) geeft aan dat een goede persoon-job fit leidt tot tevredenheid. Een slechte fit kan dus leiden tot ontevredenheid. Als mensen ontevreden zijn, zullen ze zich bijvoorbeeld sneller afreageren op anderen, waardoor er meer sprake zal zijn van antisociaal gedrag. Om bovenstaande

16 redenen wordt er een negatieve relatie tussen de schaal passend werk van de VAI en de schaal antisociaal gedrag van de VAV verondersteld. Dit leidt tot de tweede hypothese. Hypothese 2: Er bestaat een negatieve samenhang tussen passend werk en antisociaal gedrag op de werkvloer bij mensen werkzaam binnen een sociale werkvoorziening Autonomie In het huidige onderzoek wordt autonomie beschreven als de mate waarin de werknemer zelf zijn/ haar werk mag plannen en organiseren, zelfstandig beslissingen mag nemen m.b.t. het werk, zelf veranderingen door kan voeren in het werk en zelf de werkmethode kan kiezen. In het concept arbeidsinhoud, zoals dat in dit onderzoek geoperationaliseerd is, komt een aantal begrippen voor, dat ook genoemd wordt in het Job Characteristics Model (JCM) van Hackman en Oldham (1976). Autonomie is één van deze begrippen. Het JCM is een poging om de relatie tussen werkkenmerken en individuele reacties op het werk uit te breiden, te verfijnen en te systematiseren. Hackman en Oldham (1976) wilden met het JCM specifiek onderzoeken hoe het werk zelf en de sociale omgeving elkaar beïnvloeden. Dit is ook het doel van het huidige onderzoek. Het verband tussen arbeidsinhoud (werkkenmerken) en arbeidsverhoudingen (sociale omgeving) wordt namelijk onderzocht. In het model van Hackman en Oldham (1976) hebben de vijf werkkenmerken (ofwel core job dimensions ) skill variety, task identity, task significance, autonomie en feedback, invloed op drie psychologische toestanden (de critical psychological states ) van een werknemer (zie figuur 2). Deze drie psychologische toestanden zijn het ervaren belang van het werk ( experienced meaningfulness ), de ervaren verantwoordelijkheid voor de uitkomsten van het werk en de kennis van de werkelijke resultaten van de werkactiviteiten

17 De drie psychologische toestanden zijn op hun beurt weer verbonden aan uitkomstvariabelen zoals werktevredenheid, interne werkmotivatie, werkkwaliteit en afwezigheid en verloop. CORE JOB DIMENSIONS CRITICAL PSYCHOLOGICAL STATES PERSONAL AND WORK OUTCOMES Skill Variety Task Identity Task Significance Autonomy Feedback Experienced Meaningfulness of the Work Experienced Responsibility for Outcomes of the Work Knowledge of the Actual Results of the Work Activities High Internal Work Motivation High Quality Work Performance High Satisfaction With the Work Low Absenteeism and Turnover EMPLOYEE GROWTH NEED STRENGTH Figuur 2 Het Job Caracteristics Model van Hackman en Oldham (1976). Volgens het JCM zou de kans dat het werk de interne werkmotivatie van de werknemer positief beïnvloedt, het grootst zijn als er aan de volgende voorwaarden wordt voldaan: a) het werk scoort hoog op minstens één van de drie werkkenmerken die tot experienced meaningfulness of the work leiden ( skill variety, task identity en task significance ), b) het werk scoort hoog op autonomie, en c) het werk scoort hoog op feedback (Hackman & Oldham, 1976). Het JCM is een veel gebruikt en besproken model in het veld van de organisatiepsychologie. Ook meer recent is er onderzoek naar het JCM gedaan. Behson, Eddy & Lorenzet (2000) bijvoorbeeld, hebben een meta-analyse uitgevoerd om het belang van de drie psychologische toestanden die in het model voorkomen, te onderzoeken. Zij geven in hun meta-analyse een overzicht van alle studies die het JCM in zijn geheel onderzocht hebben. Ze geven aan dat de meeste onderzoeken tegenwoordig een aangepast JCM gebruiken, het zogenaamde two-stage model, waarin de drie kritieke psychologische

18 toestanden worden weggelaten. Behson et al. (2000) vergelijken in hun meta-analyse het oorspronkelijke model van Hackman en Oldham (1976) met het aangepaste JCM waarin de kritieke psychologische toestanden worden weggelaten. De kwantitatieve resultaten van de meta-analyse suggereren dat het two-stage model beter past bij de gevonden data dan het oorspronkelijke (three-stage) model van Hackman en Oldham (1976). Behson et al. geven echter wel aan dat, ondanks deze kwantitatieve resultaten, verder onderzoek naar de twee modellen toch aangeeft dat de kritieke psychologische toestanden ( critical psychological states ) belangrijk zijn voor het JCM. Als voorbeeld geven zij dat de werkkenmerken skill variety en task significance niet direct verband houden met de uitkomstvariabelen, maar dat ze wel belangrijk kunnen zijn bij het veroorzaken van experienced meaningfulness of the work. Deze psychologische toestand is echter cruciaal voor het bepalen van de positieve uitkomstvariabelen (Behson et al., 2000). Een ander resultaat dat Behson et al. (2000) vinden, is dat in beide modellen autonomie (direct of indirect) een positief, significant verband heeft met de uitkomstvariabelen tevredenheid en motivatie. Dit resultaat is van belang in het huidige onderzoek. Als meer autonomie ervoor zorgt dat de werknemer tevredener is, zal deze algemene tevredenheid ervoor kunnen zorgen dat ook de tevredenheid met de leidinggevende groter wordt. Om de variabelen uit het JCM te meten, hebben Hackman en Oldham (1975) een meetinstrument ontwikkeld. Dit meetinstrument is de Job Diagnostic Survey (JDS). Hiermee meten zij de variabelen uit figuur 2, maar ook nog een aantal additionele variabelen. Ze meten naast general satisfaction ook andere vormen van tevredenheid, waaronder tevredenheid met de leidinggevende en tevredenheid met gelijken en collega s ( sociale tevredenheid ). Hackman en Oldham (1975) hebben hun meetinstrument getest bij 658 werknemers, werkzaam in 62 verschillende banen in 7 organisaties. Uit dit onderzoek blijkt dat de JDS betrouwbaar en valide is. In het onderzoek worden ook de correlaties berekend tussen de

19 variabelen die met de JDS gemeten worden. Hackman en Oldham (1975) vinden een significant positieve correlatie tussen autonomie en tevredenheid met de leidinggevende. In de bovengenoemde meta-analyse van Behson et al. (2000), worden studies onderzocht die bijna allemaal hun metingen hebben gedaan met behulp van de JDS. Behson et al. (2000) spreken in hun resultaten over tevredenheid en interne tevredenheid. Als de verschillende onderzoeken uit hun meta-analyse de JDS hebben gebruikt, wat wel verwacht wordt, zal waarschijnlijk ook de tevredenheid met de leidinggevende hierin meegenomen zijn. Het feit dat Behson et al. (2000) een significante correlatie vinden tussen autonomie en tevredenheid en tussen autonomie en interne tevredenheid, en dat Hackman en Oldham (1975) een significante correlatie vinden tussen autonomie en tevredenheid met de leidinggevende, brengt ons bij de derde hypothese van het huidige onderzoek. Deze resultaten suggereren namelijk een verband tussen de tweede schaal van de vragenlijst arbeidsinhoud (autonomie) en de eerste schaal van de vragenlijst arbeidsverhoudingen (tevredenheid met de leidinggevende). Uit het bovenstaande kan de derde hypothese opgesteld worden. Hypothese 3: Er bestaat een positieve samenhang tussen autonomie en tevredenheid met de leidinggevende bij mensen werkzaam binnen een sociale werkvoorziening. Zoals eerder aangegeven, vinden Hackman en Oldham (1975) ook een significant positief verband tussen sociale tevredenheid en autonomie. De tweede schaal van de vragenlijst arbeidsverhoudingen hebben we antisociaal gedrag genoemd. Er wordt verondersteld dat antisociaal gedrag voor een afname van de sociale tevredenheid zorgt, op basis van onderzoek naar pesten. Pesten is een vorm van antisociaal gedrag uit de VAV. Agervold & Mikkelsen (2004) vinden dat pesten invloed heeft op het sociale klimaat van het werk en de sociale contacten. In lijn met deze resultaten vinden Hansen et al. (2006) dat

20 gepest worden, of getuigen zijn van pesten op het werk, invloed heeft op de ervaren sociale support van collega s en leidinggevenden. Deze factoren (het sociale klimaat, de sociale contacten en de sociale support) zullen op hun beurt weer invloed hebben op de sociale tevredenheid van de werknemer. Als er dus sprake is van veel antisociaal gedrag op de werkvloer, zal er minder sprake zijn van sociale tevredenheid. Als er echter weinig of geen antisociaal gedrag vertoond wordt, zal de sociale tevredenheid hoger zijn. Antisociaal gedrag en sociale tevredenheid hangen dus nauw samen. Ervan uitgaande dat antisociaal gedrag de sociale tevredenheid vermindert, en op basis van het significante positieve verband dat in de literatuur wordt gevonden tussen sociale tevredenheid en autonomie (Hackman & Oldham, 1975) en tussen pesten en sociale factoren op het werk (Agervold & Mikkelsen, 2004; Hansen et al., 2006), wordt er aangenomen dat er een negatief verband gevonden zal worden tussen autonomie en antisociaal gedrag op de werkvloer. Hypothese 4: Er bestaat een negatieve samenhang tussen autonomie en antisociaal gedrag op de werkvloer bij mensen werkzaam binnen een sociale werkvoorziening Werkafhankelijkheid De derde schaal van de vragenlijst arbeidsinhoud is werkafhankelijkheid. Deze schaal meet of de werknemer afhankelijk is van collega s in zijn werk en of collega s afhankelijk zijn van de werknemer. Arzu Wasti (2003) heeft onderzoek gedaan naar de culturele waarden individualisme en collectivisme op individueel niveau en de invloed hiervan op de verschillende aspecten van betrokkenheid bij een organisatie. Twee van deze aspecten zijn tevredenheid met de leidinggevende en tevredenheid met collega s. In het onderzoek wordt een onderscheid

Wat motiveert u in uw werk?

Wat motiveert u in uw werk? Wat motiveert u in uw werk? Begin dit jaar heeft u kunnen deelnemen aan een online onderzoek naar de motivatie en werktevredenheid van actuarieel geschoolden. In dit artikel worden de resultaten aan u

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en discussie

Samenvatting, conclusies en discussie Hoofdstuk 6 Samenvatting, conclusies en discussie Inleiding Het doel van het onderzoek is vast te stellen hoe de kinderen (10 14 jaar) met coeliakie functioneren in het dagelijks leven en wat hun kwaliteit

Nadere informatie

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven

/hpm. Onderzoek werkstress, herstel en cultuur. De rol van vrijetijdsbesteding. 6 februari 2015. Technische Universiteit Eindhoven Onderzoek werkstress, herstel en cultuur De rol van vrijetijdsbesteding 6 februari 2015 Technische Universiteit Eindhoven Human Performance Management Group ir. P.J.R. van Gool prof. dr. E. Demerouti /hpm

Nadere informatie

Handleiding Nederlandse Werkwaardentest

Handleiding Nederlandse Werkwaardentest Handleiding Nederlandse Werkwaardentest Versie 1.0 (c), mei 2008 Dr Edwin van Thiel Nederlandse werkwaardentest De Nederlandse werkwaardentest is eind 2006 ontwikkeld door 123test via een uitgebreid online

Nadere informatie

Inzet van social media in productontwikkeling: Meer en beter gebruik door een systematische aanpak

Inzet van social media in productontwikkeling: Meer en beter gebruik door een systematische aanpak Inzet van social media in productontwikkeling: Meer en beter gebruik door een systematische aanpak 1 Achtergrond van het onderzoek Bedrijven vertrouwen meer en meer op social media om klanten te betrekken

Nadere informatie

De invloed van Vertrouwen, Relatietevredenheid en Commitment op Customer retention

De invloed van Vertrouwen, Relatietevredenheid en Commitment op Customer retention De invloed van Vertrouwen, Relatietevredenheid en Commitment op Customer retention Samenvatting Wesley Brandes MSc Introductie Het succes van CRM is volgens Bauer, Grether en Leach (2002) afhankelijk van

Nadere informatie

6DPHQYDWWLQJ. De studie psychologie aan de Open Universiteit Nederland (OUNL) kent een hoge uitval.

6DPHQYDWWLQJ. De studie psychologie aan de Open Universiteit Nederland (OUNL) kent een hoge uitval. 6DPHQYDWWLQJ De studie psychologie aan de Open Universiteit Nederland (OUNL) kent een hoge uitval. Van de ongeveer 1200 studenten die per jaar instromen, valt de helft binnen drie maanden af. Om een antwoord

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

Engelse taal bachelor psychologie UvT

Engelse taal bachelor psychologie UvT Engelse taal bachelor psychologie UvT Aanleiding Enkele studenten hebben hun teleurstelling uitgesproken over Engelstalige tentamens, zoals Inleiding Psychologie van Arbeid en Economie en Cultuurpsychologie.

Nadere informatie

Werken in Vlaanderen: vermoeiend of plezierig?

Werken in Vlaanderen: vermoeiend of plezierig? Werken in Vlaanderen: vermoeiend of plezierig? Resultaten van 10 jaar onderzoek naar de beleving en beoordeling van arbeid Prof. Dr. Hans De Witte Gewoon Hoogleraar Arbeidspsychologie, WOPP-KU Leuven Seminarie

Nadere informatie

STABLE LOVE, STABLE LIFE?

STABLE LOVE, STABLE LIFE? STABLE LOVE, STABLE LIFE? De rol van sociale steun en acceptatie in de relatie van paren die leven met de ziekte van Ménière Oktober 2011 Auteur: Drs. Marise Kaper Master Sociale Psychologie, Rijksuniversiteit

Nadere informatie

Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y

Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y 1 Regressie analyse Zowel correlatie als regressie meten statistische samenhang Correlatie: geen oorzakelijk verband verondersteld: X Y Regressie: wel een oorzakelijk verband verondersteld: X Y Voorbeeld

Nadere informatie

Inleiding Deel I. Ontwikkelingsfase

Inleiding Deel I. Ontwikkelingsfase Inleiding Door de toenemende globalisering en bijbehorende concurrentiegroei tussen bedrijven over de hele wereld, de economische recessie in veel landen, en de groeiende behoefte aan duurzame inzetbaarheid,

Nadere informatie

Marktonderzoek en kwaliteitsmeting nova uitzendbureau 2003-2004

Marktonderzoek en kwaliteitsmeting nova uitzendbureau 2003-2004 Marktonderzoek en kwaliteitsmeting nova uitzendbureau 2003-2004 1 Inleiding 1.1 Achtergrond en doelstellingen nova heeft de afgelopen jaren haar dienstenpakket steeds verder uitgebreid. Het was nu tijd

Nadere informatie

1. Gegeven zijn de itemsores van 8 personen op een test van 3 items

1. Gegeven zijn de itemsores van 8 personen op een test van 3 items 1. Gegeven zijn de itemsores van 8 personen op een test van 3 items item Persoon 1 2 3 1 1 0 0 2 1 1 0 3 1 0 0 4 0 1 1 5 1 0 1 6 1 1 1 7 0 0 0 8 1 1 0 Er geldt: (a) de p-waarden van item 1 en item 2 zijn

Nadere informatie

Tinnitus en arbeid. Een onderzoek naar de invloed van stressoren op tinnitus en de mogelijkheid tot werken

Tinnitus en arbeid. Een onderzoek naar de invloed van stressoren op tinnitus en de mogelijkheid tot werken Rijksuniversiteit Groningen Wetenschapswinkel Geneeskunde en Volksgezondheid Universitair Medisch Centrum Groningen Tinnitus en arbeid Een onderzoek naar de invloed van stressoren op tinnitus en de mogelijkheid

Nadere informatie

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Dit document beschrijft kort de bevindingen uit het onderzoek over biseksualiteit van het AmsterdamPinkPanel.

Nadere informatie

Het taakkenmerken model

Het taakkenmerken model Het taakkenmerken model Een update en empirische toets van het hernieuwde model In dit artikel bespreken we een hedendaags en vereenvoudigd taakkenmerken model en op basis van onderzoek gaan we na of dit

Nadere informatie

Operationaliseren van variabelen (abstracte begrippen)

Operationaliseren van variabelen (abstracte begrippen) Operationaliseren van variabelen (abstracte begrippen) Tabel 1, schematisch overzicht van abstracte begrippen, variabelen, dimensies, indicatoren en items. (Voorbeeld is ontleend aan de masterscriptie

Nadere informatie

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur:

HPC-O. Human Performance Contextscan Organisatierapportage <Naam onderwijsinstelling> Datum: Opdrachtgever: Auteur: HPC-O 1 HPC-O Human Performance Contextscan Organisatierapportage Datum: Opdrachtgever: Auteur: 24 april 2008 drs M.G. Wildschut HPC-O

Nadere informatie

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking, G. Waverijn & M. Rijken, NIVEL, januari

Nadere informatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie

Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Uitwisseling tussen teamleden in sociale teams cruciaal voor prestatie Voorlopige resultaten van het onderzoek naar de perceptie van medewerkers in sociale (wijk)teams bij gemeenten - Yvonne Zuidgeest

Nadere informatie

Taal en Connector Ability

Taal en Connector Ability Taal en Connector Ability Nico Smid Taal en Intelligentie Het begrip intelligentie gedefinieerd als G ( de zogenaamde general factor) verwijst naar het algemene vermogen om nieuwe problemen in nieuwe situaties

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek De Meentschool - Afdeling SO In opdracht van Contactpersoon De Meentschool - Afdeling SO de heer A. Bosscher Utrecht, juni 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent

Nadere informatie

Rapportgegevens Nederlandse persoonlijkheidstest

Rapportgegevens Nederlandse persoonlijkheidstest Rapportgegevens Nederlandse persoonlijkheidstest Respondent: Johan den Doppelaar Email: info@123test.nl Geslacht: man Leeftijd: 37 Opleidingsniveau: hbo Vergelijkingsgroep: Nederlandse beroepsbevolking

Nadere informatie

TilburgInstituteforInterdisciplinary StudiesofCivilLaw andconflict ResolutionSystems

TilburgInstituteforInterdisciplinary StudiesofCivilLaw andconflict ResolutionSystems TilburgInstituteforInterdisciplinary StudiesofCivilLaw andconflict ResolutionSystems RapportEvaluatie Online Mediation in Echtscheidingszaken Aanleidingvoorhetonderzoek In 2008 heeft Juripax in opdracht

Nadere informatie

Onderzoek Module 10.3 Het empirisch onderzoek ontwerpen. Master Innovation & Leadership in Education

Onderzoek Module 10.3 Het empirisch onderzoek ontwerpen. Master Innovation & Leadership in Education Onderzoek Module 10.3 Het empirisch onderzoek ontwerpen Master Innovation & Leadership in Education Leerdoelen Aan het eind van deze lesdag heb je: Kennis van de dataverzamelingsmethodes vragenlijstonderzoek,

Nadere informatie

Handleiding voor het gebruik van de Vragenlijst Samen Werken

Handleiding voor het gebruik van de Vragenlijst Samen Werken TNO Arbeid TNO-handleiding 01830254 H0314722 Handleiding voor het gebruik van de Vragenlijst Samen Werken Polarisavenue 151 Postbus 718 2130 AS Hoofddorp www.arbeid.tno.nl T 023 554 93 93 F 023 554 93

Nadere informatie

Pijn-Coping-Inventarisatielijst (PCI) Kraaimaat, Bakker & Evers (1997)

Pijn-Coping-Inventarisatielijst (PCI) Kraaimaat, Bakker & Evers (1997) Pijn-Coping-Inventarisatielijst (PCI) Kraaimaat, Bakker & Evers (1997) Achtergrond In de literatuur over (chronische)pijn wordt veel aandacht besteed aan de invloed van pijncoping strategieën op pijn.

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

SAMENVATTING. Samenvatting

SAMENVATTING. Samenvatting Samenvatting SAMENVATTING PSYCHOMETRISCHE EIGENSCHAPPEN VAN ADL- EN WERK- GERELATEERDE MEETINSTRUMENTEN VOOR HET METEN VAN BEPERKINGEN BIJ PATIËNTEN MET CHRONISCHE LAGE RUGPIJN. Chronische lage rugpijn

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek De Kornalijn

Leerlingtevredenheidsonderzoek De Kornalijn De Kornalijn srapportage In opdracht van De Kornalijn december 2015 Dit rapport is opgesteld door DUO Onderwijsonderzoek in opdracht van De Kornalijn. DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs.

Nadere informatie

De correlatie kan opgevraagd worden via Analyze Correlate Bivariate en vervolgens maken we een keuze voor de variabelen. Dit levert als output op:

De correlatie kan opgevraagd worden via Analyze Correlate Bivariate en vervolgens maken we een keuze voor de variabelen. Dit levert als output op: Opdrachten en vragen hoofdstuk X 1. Voer de gegevens van figuur 9.1 en 9.2 in SPSS en controleer de correlaties zoals die aangegeven werden. Maak tevens een scatterplot. Tabel 9.1. Lineaire transformatie

Nadere informatie

Ellen van Wijk - Ruim baan voor creatief talent. De commitments van creatieve professionals

Ellen van Wijk - Ruim baan voor creatief talent. De commitments van creatieve professionals De commitments van creatieve professionals 7 De commitments van creatieve professionals 163 164 Ruim baan voor creatief talent, hoofdstuk 7 7.1 Inleiding In deze studie is binding gedefinieerd als het

Nadere informatie

Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 2012-2013

Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 2012-2013 Evaluatie van het project Mantelluisteren academiejaar 212-21 In academiejaar 212-21 namen 5 mantelzorgers en 5 studenten 1 ste bachelor verpleegkunde (Howest, Brugge) deel aan het project Mantelluisten.

Nadere informatie

Onderzoek tevredenheid medewerkers FICTIEF. 2012 Rapportage. Walvis ConsultingGroep Amersfoort, maart 2012 Onderzoeker: drs.

Onderzoek tevredenheid medewerkers FICTIEF. 2012 Rapportage. Walvis ConsultingGroep Amersfoort, maart 2012 Onderzoeker: drs. Onderzoek tevredenheid medewerkers FICTIEF 2012 Rapportage Walvis ConsultingGroep Amersfoort, maart 2012 Onderzoeker: drs. Ronald Zwart Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding en leeswijzer... 3 1.1 Inleiding:

Nadere informatie

DATA-ANALYSEPLAN (20/6/2005)

DATA-ANALYSEPLAN (20/6/2005) DATA-ANALYSEPLAN (20/6/2005) Inleiding De manier waarop data georganiseerd, gecodeerd en gescoord (getallen toekennen aan observaties) worden en welke technieken daarvoor nodig zijn, dient in het ideale

Nadere informatie

Computeraffiniteit belangrijk op kantoor

Computeraffiniteit belangrijk op kantoor Auteur A.R. Goudriaan E-mailadres alex@goudriaan.name Datum 16 november 2008 Versie 1.0 Titel Computeraffiniteit belangrijk op kantoor Computeraffiniteit belangrijk op kantoor tevredenheid over de automatiseringsafdeling

Nadere informatie

Werkinstructie voor de CQI Naasten op de IC

Werkinstructie voor de CQI Naasten op de IC Werkinstructie voor de CQI Naasten op de IC 1. De vragenlijst Waarvoor is de CQI Naasten op de IC bedoeld? De CQI Naasten op de IC is bedoeld is bedoeld om de kwaliteit van de begeleiding en opvang van

Nadere informatie

Werkbelevingsonderzoek 2013

Werkbelevingsonderzoek 2013 Werkbelevingsonderzoek 2013 voorbeeldrapport Den Haag, 17 september 2014 Ipso Facto beleidsonderzoek Raamweg 21, Postbus 82042, 2508EA Den Haag. Telefoon 070-3260456. Reg.K.v.K. Den Haag: 546.221.31. BTW-nummer:

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 8. * COgnitive Functions And Mobiles; in dit advies aangeduid als het TNO-onderzoek.

Samenvatting. Samenvatting 8. * COgnitive Functions And Mobiles; in dit advies aangeduid als het TNO-onderzoek. Samenvatting In september 2003 publiceerde TNO de resultaten van een onderzoek naar de effecten op het welbevinden en op cognitieve functies van blootstelling van proefpersonen onder gecontroleerde omstandigheden

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek CBS Paadwizer In opdracht van Contactpersoon Stichting de Tjongerwerven Christelijk Primair Onderwijs de heer H. van Malsen en de heer A. Vos Utrecht, februari

Nadere informatie

Informatie over de deelnemers

Informatie over de deelnemers Tot eind mei 2015 hebben in totaal 45558 mensen deelgenomen aan de twee Impliciete Associatie Testen (IATs) op Onderhuids.nl. Een enorm aantal dat nog steeds groeit. Ook via deze weg willen we jullie nogmaals

Nadere informatie

WERKBELEVINGSONDERZOEK HOGESCHOOL ZUYD - FACULTEIT ICT

WERKBELEVINGSONDERZOEK HOGESCHOOL ZUYD - FACULTEIT ICT WERKBELEVINGSONDERZOEK HOGESCHOOL ZUYD - FACULTEIT ICT Versie : 0.1 Auteur : Alfred Wagenaar Datum : 14 Februari 2008 Review : Ewout ten Broek Status : Concept 2 1 RESULTATEN In dit rapport zullen allereerst

Nadere informatie

Samenvatting (Dutch summary)

Samenvatting (Dutch summary) Samenvatting (Dutch summary) Deze studie onderzocht seksueel risicogedrag van homoseksuele mannen in vaste relaties, voornamelijk onder mannen die deelnemen aan de Amsterdamse Cohort Studies onder Homoseksuele

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Klantonderzoek: statistiek!

Klantonderzoek: statistiek! Klantonderzoek: statistiek! Statistiek bij klantonderzoek Om de resultaten van klantonderzoek juist te interpreteren is het belangrijk de juiste analyses uit te voeren. Vaak worden de mogelijkheden van

Nadere informatie

TECHNISCHE HANDLEIDING IQ TEST

TECHNISCHE HANDLEIDING IQ TEST TECHNISCHE HANDLEIDING IQ TEST 12 December 2011 INHOUDSOPGAVE TESTOVERZICHT Meetpretentie Theoretische achtergrond Kenmerken Samenstelling Toepassingsgebied Voorbeelditems TESTKENMERKEN Vraag die voor

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

Samenvatting (Dutch summary)

Samenvatting (Dutch summary) Parenting Support in Community Settings: Parental needs and effectiveness of the Home-Start program J.J. Asscher Samenvatting (Dutch summary) Ouders spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van kinderen.

Nadere informatie

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim.

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Bullying at work and the impact of Social Support on Health and Absenteeism. Rieneke Dingemans April 2008 Scriptiebegeleider:

Nadere informatie

Pesten: een probleem voor werknemer en werkgever

Pesten: een probleem voor werknemer en werkgever Pesten: een probleem voor werknemer en werkgever Een benchmarkstudie naar de relatie met jobtevredenheid, verzuim en verloopintenties Een jaar geleden, op 1 juli 2002, is de Wet op Welzijn op het Werk

Nadere informatie

Rapportage klanttevredenheidsonderzoek Inclusief vergelijk 2012. Koro Enveloppen & Koro PackVision

Rapportage klanttevredenheidsonderzoek Inclusief vergelijk 2012. Koro Enveloppen & Koro PackVision Rapportage klanttevredenheidsonderzoek Inclusief vergelijk 2012 Opdrachtgever: Uitvoering: Koro Enveloppen & Koro PackVision Tema BV December 2014 1 I N L E I D I N G In 2014 heeft Tema voor de vijfde

Nadere informatie

Job crafting op basis van een online feedback instrument

Job crafting op basis van een online feedback instrument Job crafting op basis van een online feedback instrument Theoretische achtergrond Toepasbaarheid Resultaten Aan het werk! Groepsopdracht / discussie Theoretische achtergrond (1) Job crafting 1.0: Fysieke

Nadere informatie

We berekenen nog de effectgrootte aan de hand van formule 4.2 en rapporteren:

We berekenen nog de effectgrootte aan de hand van formule 4.2 en rapporteren: INDUCTIEVE STATISTIEK VOOR DE GEDRAGSWETENSCHAPPEN OPLOSSINGEN BIJ HOOFDSTUK 4 1. Toets met behulp van SPSS de hypothese van Evelien in verband met de baardlengte van metalfans. Ga na of je dezelfde conclusies

Nadere informatie

Waar waren we? Onderzoekspracticum BCO ANALYSEPLAN. Soorten gegevens. Documentatie. Kwalitatieve gegevens. Coderen kwalitatieve gegevens

Waar waren we? Onderzoekspracticum BCO ANALYSEPLAN. Soorten gegevens. Documentatie. Kwalitatieve gegevens. Coderen kwalitatieve gegevens Waar waren we? BCO ANALYSEPLAN Harry Ganzeboom 14 april 2005 Probleemstelling, deelvragen, theorie Definities, conceptueel model Hypothesen Onderzoekzoeksopzet, operationalisatie Dataverzameling Data-analyse

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Het aantal eerste en tweede generatie immigranten in Nederland is hoger dan ooit tevoren. Momenteel wonen er 3,2 miljoen immigranten in Nederland, dat is 19.7% van de totale

Nadere informatie

Persoonlijke factoren en Sales succes

Persoonlijke factoren en Sales succes Persoonlijke factoren en Sales succes Welke samenhang is er? Gerard Groenewegen Mei 2009 06-55717189 1 Agenda 1. Inleiding 2. Opzet studie 3. Beoordeling van dit onderzoek 4. Bevindingen 5. Conclusie 6.

Nadere informatie

Onderzoek naar de effecten van het Thuisadministratie programma

Onderzoek naar de effecten van het Thuisadministratie programma Onderzoek naar de effecten van het Thuisadministratie programma In samenwerking met: De Wetenschapswinkel Tilburg University 27 mei 2011 Agenda Doel van het onderzoek De onderzoeksvraag Conceptueel model

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek In opdracht van Contactpersoon RKBS 't Valder De heer H. Hetterscheid Utrecht, april 2014 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Madelon van Duren

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek Basisschool Sint Martinus In opdracht van Contactpersoon Basisschool Sint Martinus de heer F. Giesen Utrecht, juni 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van

Nadere informatie

Ik wil de opdracht van VORIG ACADEMISCH JAAR laten meetellen bij de bepaling van het eindcijfer:

Ik wil de opdracht van VORIG ACADEMISCH JAAR laten meetellen bij de bepaling van het eindcijfer: VOORBLAD VOOR EEN SCHRIFTELIJK TENTAMEN/TOETS Vaknaam: METHODEN VAN BEDRIJFSECONOMISCH ONDERZOEK Vakcode: 300012 Datum tentamen: 25/05/2011 Duur tentamen: 150 MINUTEN Docent: BOUGIE, OSINGA, STALPERS ANR

Nadere informatie

Informatiebrochure gebruik van de Flexibiliteits Index Test (FIT-60)

Informatiebrochure gebruik van de Flexibiliteits Index Test (FIT-60) Informatiebrochure gebruik van de Flexibiliteits Index Test (FIT-60) Auteurs: T. Batink, G. Jansen & H.R.A. De Mey. 1. Introductie De Flexibiliteits Index Test (FIT-60) is een zelfrapportage-vragenlijst

Nadere informatie

Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga

Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga Psychosocial Problems in Cancer Genetic Counseling: Detecting and Facilitating Communication W. Eijzenga Nederlandse samenvatting INLEIDING Mensen met een mogelijk verhoogde kans op kanker kunnen zich

Nadere informatie

Correlatie = statistische samenhang Meest gebruikt = Spearman s rang correlatie Ordinaal geschaalde variabelen -1 <= r s <= +1 waarbij:

Correlatie = statistische samenhang Meest gebruikt = Spearman s rang correlatie Ordinaal geschaalde variabelen -1 <= r s <= +1 waarbij: Correlatie analyse Correlatie = statistische samenhang Meest gebruikt = Spearman s rang correlatie Ordinaal geschaalde variabelen -1

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 119 120 Samenvatting 121 Inleiding Vermoeidheid is een veel voorkomende klacht bij de ziekte sarcoïdose en is geassocieerd met een verminderde kwaliteit van leven. In de literatuur

Nadere informatie

In hoeverre verschillen de testsscores van laaggeschoolden (tm vmbo tl niveau)van die van hoger geschoolden.

In hoeverre verschillen de testsscores van laaggeschoolden (tm vmbo tl niveau)van die van hoger geschoolden. In hoeverre verschillen de testsscores van laaggeschoolden (tm vmbo tl niveau)van die van hoger geschoolden. Houding ten aanzien van arbeid (WAV) De wav onderscheidt de volgende persoonlijkheidstrekken

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Burnout, een toestand van mentale uitputting door chronische stress in de werksituatie, vormt een ernstig maatschappelijk probleem dat momenteel veel aandacht krijgt. In

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Bs. Berglarenschool Leerlingtevredenheidsonderzoek In opdracht van Contactpersoon Zicht Primair Onderwijs - Bs. Berglarenschool Dhr. P. van de Sande Utrecht, april 2014 DUO Onderwijsonderzoek

Nadere informatie

LES 3: ZELFRAPPORTAGE VRAGENLIJSTEN

LES 3: ZELFRAPPORTAGE VRAGENLIJSTEN LES 3: ZELFRAPPORTAGE VRAGENLIJSTEN Leerdoelen Zelfrapportage technieken kunnen plaatsen op de dimensie van kwantitatief naar kwalitatief De unieke functie van zelfrapportage data kennen (wat kan zelfrapportage

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Schoolrapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek De Overhaal In opdracht van Contactpersoon Zaan Primair De heer T. Versteeg Utrecht, maart 2013 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven Anja Schaapman

Nadere informatie

Leerlingtevredenheidsonderzoek

Leerlingtevredenheidsonderzoek Rapportage Leerlingtevredenheidsonderzoek In opdracht van Contactpersoon Basisschool Den Doelhof De heer P. Engels Utrecht, februari 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Vincent van Grinsven drs. Madelon van

Nadere informatie

Connector Ability Voorbereiding en veel gestelde vragen

Connector Ability Voorbereiding en veel gestelde vragen P E O P L E I M P R O V E P E R F O R M A N C E Connector Ability Voorbereiding en veel gestelde vragen www.picompany.nl Inhoud Inhoud... 2 Connector Ability... 3 De test maken... 3 Veel gestelde vragen...

Nadere informatie

Klantonderzoek: de laatste inzichten!

Klantonderzoek: de laatste inzichten! : de laatste inzichten! Hoe tevreden bent u over de door ons bedrijf geleverde producten en diensten? Veel bedrijven gebruiken deze vraag om de klanttevredenheid te meten. Op een schaal van zeer ontevreden

Nadere informatie

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance De impact van HR op de business Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance Inhoudsopgave Heeft HR impact op de business? (interview met Jaap Paauwe) Certificering HR is must (interview met Job Hoogendoorn)

Nadere informatie

pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans

pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans pggm.nl Persoonlijke Balans in de beleving van PGGM- leden Enquête De Persoonlijke Balans In maart 2014 heeft PGGM haar leden gevraagd naar hun persoonlijke balans: wat betekent persoonlijke balans voor

Nadere informatie

Case Medewerkerstevredenheiden betrokkenheidscan

Case Medewerkerstevredenheiden betrokkenheidscan Case Medewerkerstevredenheiden betrokkenheidscan Hoe tevreden zijn de medewerkers met en hoe betrokken zijn zij bij de organisatie en welke verbeterpunten ziet men voor de toekomst? Wat is medewerkerstevredenheid

Nadere informatie

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers

Summery. Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers ummery amenvatting Effectiviteit van een interventieprogramma op arm-, schouder- en nekklachten bij beeldschermwerkers 207 Algemene introductie Werkgerelateerde arm-, schouder- en nekklachten zijn al eeuwen

Nadere informatie

College Week 3 Kwaliteit meetinstrumenten; Inleiding SPSS

College Week 3 Kwaliteit meetinstrumenten; Inleiding SPSS College Week 3 Kwaliteit meetinstrumenten; Inleiding SPSS Inleiding in de Methoden & Technieken 2013 2014 Hemmo Smit Overzicht van dit college Kwaliteit van een meetinstrument Inleiding SPSS Hiervoor lezen:

Nadere informatie

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008

Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang. Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Sandra Terwolbeck, Amstelveen 8 oktober 2008 Secundaire arbeidsvoorwaarden van primair belang Huidige uitdagingen voor organisaties Veranderd werknemersperspectief

Nadere informatie

Jeugdzorg 7 juni 2013. RAPPORTAGE totaalset

Jeugdzorg 7 juni 2013. RAPPORTAGE totaalset Jeugdzorg 7 juni 2013 RAPPORTAGE totaalset Resultaten voordezorg.nl Zes jeugdzorgorganisaties hebben meegedaan aan voordezorg.nl. Medewerkers hebben antwoord gegeven op de vragen: Hoe denkt u over uw werk?

Nadere informatie

Engelse Verpleegster Gebruikt HeartMath met Multiple Sclerose patiënten

Engelse Verpleegster Gebruikt HeartMath met Multiple Sclerose patiënten Engelse Verpleegster Gebruikt HeartMath met Multiple Sclerose patiënten Een verpleegkundige in Engeland die is gespecialiseerd in patiënten met multiple sclerose / MS voerde een informele studie uit waarbij

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Jonge werknemers en werkstress: een beknopte weergave van de feiten

Jonge werknemers en werkstress: een beknopte weergave van de feiten Jonge werknemers en werkstress: een beknopte weergave van de feiten Irene Houtman & Ernest de Vroome (TNO) In het kort: Onderzoek naar de ontwikkeling van burn-outklachten en verzuim door psychosociale

Nadere informatie

Rapportage. Mevrouw A. Noniem

Rapportage. Mevrouw A. Noniem Rapportage Mevrouw A. Noniem Deze rapportage is vertrouwelijk. Deze rapportage is opgesteld inzake het in kaart brengen van de werknemersvaardigheden van betrokkene. Het huidige onderzoek betreft een momentopname.

Nadere informatie

Werkinstructies voor de CQI Revalidatiecentra Kinderen en Jongeren

Werkinstructies voor de CQI Revalidatiecentra Kinderen en Jongeren Werkinstructies voor de Kinderen en Jongeren 1. De vragenlijsten Waarvoor is de bedoeld? De is bedoeld om de kwaliteit van zorg rond revalidatie te meten vanuit het perspectief van de jonge patiënt. Het

Nadere informatie

Bedrijfsscholing: scholen voor de concurrent?

Bedrijfsscholing: scholen voor de concurrent? Onderwijs en opleiding Bedrijfsscholing: scholen voor de concurrent? Wolff, Ch. J. de, R. Luijkx en M.J.M. Kerkhofs (2002), Bedrijfsscholing en arbeidsmobiliteit, OSA A-186, Tilburg. Scholing van werknemers

Nadere informatie

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte.

Geven en ontvangen van steun in de context van een chronische ziekte. Een chronische en progressieve aandoening zoals multiple sclerose (MS) heeft vaak grote consequenties voor het leven van patiënten en hun intieme partners. Naast het omgaan met de fysieke beperkingen van

Nadere informatie

Samenvatting Nederlands

Samenvatting Nederlands Samenvatting Nederlands 178 Samenvatting Mis het niet! Incomplete data kan waardevolle informatie bevatten In epidemiologisch onderzoek wordt veel gebruik gemaakt van vragenlijsten om data te verzamelen.

Nadere informatie

Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond?

Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond? Effect van Planetree op kwaliteit en tevredenheid, wetenschappelijk aangetoond? Donderdag 13 maart 2014 Martijn Kilsdonk MScHA Manager behandeling & begeleiding en Planetree coördinator Disclosure belangen

Nadere informatie

Meervoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden

Meervoudige ANOVA Onderzoeksvraag Voorwaarden Er is onderzoek gedaan naar rouw na het overlijden van een huisdier (contactpersoon: Karolijne van der Houwen (Klinische Psychologie)). Mensen konden op internet een vragenlijst invullen. Daarin werd gevraagd

Nadere informatie

De wijkcoach in Velve-Lindenhof gezien door de ogen van de bewoners

De wijkcoach in Velve-Lindenhof gezien door de ogen van de bewoners De wijkcoach in Velve-Lindenhof gezien door de ogen van de bewoners Pieter-Jan Klok Mirjan Oude Vrielink Bas Denters Juni 2012 1 1 Onderzoeksvragen en werkwijze Op verzoek van de stuurgroep wijkcoaches

Nadere informatie

Rapportage Quickscan welzijn personeel

Rapportage Quickscan welzijn personeel Aangemaakt door: Dennis Burger Rapportage is aangemaakt op: 29 15 Betreft rapport van: Naam school: Heilige Henricus School Brinnummer: 04BD Locatie: Heilige Henricusschool Deze school maakt onderdeel

Nadere informatie

ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011

ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011 ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011 Markt, trends en ontwikkelingen Amsterdam, april 2012 Ir. L. van Graafeiland Dr. P. van Gelderen Baken Adviesgroep BV info@bakenadviesgroep.nl

Nadere informatie

Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012

Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012 Cliënttevredenheid verslavingskliniek SolutionS Center in Voorthuizen 2012 Auteurs: Dr. Gert-n Meerkerk Dr. Tim M. Schoenmakers Rotterdam, oktober 2012 IVO Instituut voor Onderzoek naar Leefwijzen en Verslaving

Nadere informatie

arbo 42 11-10-2013 17:27:30

arbo 42 11-10-2013 17:27:30 arbo 42 11-10-2013 17:27:30 e brengen een hoge werkdruk vaak in verband met een breed scala aan gezondheids- en veiligheidsrisico s, variërend van vermoeidheid en fysieke klachten tot hartziekten of ongelukken

Nadere informatie