Balans. Vooruitzichten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Balans. Vooruitzichten"

Transcriptie

1 2007 Balans 2008 & Vooruitzichten

2

3 1 Vooruitkijkspiegel Tijdig anticiperen en doelgericht inspelen op de uitdagingen - kansen en bedreigingen - die zich aandienen. Zo luidt de opdracht voor Assuralia, maar ook voor alle 92 leden van de beroepsvereniging, grote en kleine ondernemingen. De verzekering biedt de mensen bescherming. De cijfers die u verderop in deze uitgave zal terugvinden getuigen van de essentiële maatschappelijke rol die de verzekeraars vertolken. Verzekeringsondernemingen spelen continu in op de wijzigende, door felle concurrentie en Europese regelgeving gekleurde marktomstandigheden. Ze innoveren en versterken hun productenaanbod, ze verfijnen hun dienstverlening aan consument en slachtoffer, ze schaven met name de zorg voor jonge verkeersslachtoffers en hun nabestaanden bij. Assuralia blijft het kruispunt bij uitstek waar respectievelijk bedrijfsleiders en specialisten elkaar ontmoeten en samen beslissingen nemen. De beroepsvereniging staat borg voor de coördinatie, lobbying en informatie bij alle uitdagingen en opdrachten die een collectieve aanpak vergen. Dit vergt teamwerk van de 80 medewerkers aangestuurd door de nieuwe gedelegeerd bestuurder (sedert 12 maanden) - even enthousiast als zijn voorganger maar met een eigen stijl en de algemeen directeur. Wat staat er op het politieke menu voor 2008? Wat staat er op ons radarscherm? Welke regelgeving internationaal, Europees, federaal, gewestelijk komt op ons af? Wat zijn onze prioriteiten? Welke trends beheersen onze markt? Hoe geven we nieuwe positieve impulsen aan de economische rol maar ook aan het imago van de sector? Met het stellen en het beantwoorden van die vragen, stemmen we de jaarlijkse stand van zaken beter af op de realiteit van vandaag en de verwachtingen van morgen, eerder dan op de successen of ontgoochelingen van het verleden. Veel leesplezier, en aarzel niet om Assuralia aan te spreken op de punten waarover u in dialoog wil treden met de verzekeraars! Christian Defrancq Voorzitter

4 Inhoud pagina 1 pagina 3 pagina 5 pagina 15 pagina 27 pagina 35 Inleiding Voorwoord Algemene omgeving Persoonsverzekeringen Schadeverzekeringen Assuralia en zijn organisatie

5 3 2008, powered by Assuralia In het land van Magritte is de bewering dat dit geen jaarverslag is, een stelling die met een flinke dosis gezond verstand begroet zal worden door de lezer. Dit is inderdaad geen klassiek jaarverslag, maar veeleer een blik vooruit. Dit neemt niet weg dat te dezer gelegenheid een stand van zaken en balans worden opgemaakt. In dat opzicht was 2007 economisch ronduit een goed jaar. De Belgische economie slaagde er in om opnieuw een groei van ruim 2,5 % neer te zetten, en tegen het ongeloof van de goegemeente in kwamen er meer dan nieuwe banen bij. Niet te versmaden in een land waar begroting en sociale zekerheid het ruimschoots van de economisch actieven moeten hebben en waar nog altijd teveel werklozen zijn. Ook de verzekeringsbranche presteerde goed. De markt is bekomen van de kater die hij had opgedaan bij de invoering van de nieuwe premiebelasting van 1,1 % op spaar- en voorzorgproducten. Maar de flauwere resultaten van meer risicovolle beleggingen - de unit-linked of tak 23 -polissen - wijzen op onzekerheid. In de loop van het jaar werd duidelijk dat de volatiliteit weer opflakkert op de financiële markten, terwijl brandstof en voedsel duurder werden. Iets wat gevolgen heeft voor de eeuwige strijd tussen uitgeven en sparen. Jammer genoeg moest België het politiek in 2007 stellen eerst met een bewindsploeg, die op het einde van de legislatuur gekomen, nog op een drafje enkele wetsontwerpen erdoor wilde krijgen en vervolgens met een recordlang politiek vacuüm, dat pas op de vooravond van de kerstdagen ingevuld geraakte, doch slechts onder de vorm van een overgangsregering. Assuralia was maar één van de beroepsverenigingen die in de knel kwam. In haar geval, omdat tengevolge van de ongelofelijke tijdsdruk, geen sereen debat meer gevoerd kon worden over voor de sector cruciale punten zoals de antidiscriminatiewetgeving. Ook omdat het wachten was en is op uitvoeringsmaatregelen van wetten die de bevolking meer bescherming moeten waarborgen (na terreurdaden en medische ongevallen), en, ten slotte, omdat kostbare tijd verloren is gegaan om de voorbereiding van de piek van de vergrijzing van de baby-boomers aan te gaan. Deze omgevingsfactoren doen ons netjes aansluiten bij de bedoeling van dit overzicht: vooruitkijken, niet achteruit. Assuralia houdt rekening met alles wat rondom haar gebeurt, en terwijl het in België politiek windstil was, kreeg de Europese Commissie alvast weer zin in nieuwe ingrepen in het marktgebeuren. Reken er maar op dat de koorts niet zal zakken met het naderen van de Europese verkiezingen van Ook de programma s van de politieke partijen en de memoranda van vele stakeholders geven een voorsmaak van wat komen zal. Assuralia speelt hierop in door frisse ideeën op tafel te brengen (gaande van de tijdspaarverzekering tot het vlotter regelen van verkeersschade) en dus niet te kiezen voor weerstand tegen alles wat naar veranderingen leidt. De sector is gezond en - zo leert een rondvraag bij representatieve bedrijven - fit genoeg om bijvoorbeeld de grondige hervorming van de solvabiliteitsvereisten (Solvency II) met vertrouwen tegemoet te zien. Op dezelfde manier moet de sector blijven letten op zijn imago bij het brede publiek, dat nog te vaak teveel moeite heeft om de waarde achter de producten juist in te schatten. Vandaar dat Assuralia zijn communicatie hoe langer hoe meer afstemt op wat de verzekeraars voor elkeen en voor allen (kunnen) doen. De weg is nog lang. Maar de energie ontbreekt niet! Philippe Colle Gedelegeerd bestuurder

6

7 5 Algemene omgeving Wat voorafging Indicaties over 2007 Wie vooruit wil kijken, moet eerst weten waar hij precies staat en naartoe wil. Als beroepsvereniging houdt Assuralia de vinger op de pols van de verzekeringssector en probeert zij mee gestalte te geven aan zijn toekomst. Gezonde vraag, gezonde resultaten, verantwoord vertrouwen

8 6 ALGEMENE OMGEVING De verzekeringsbranche vertoonde in 2006 een inzinking, die volledig toe te schrijven was aan de terugval van de productie in de individuele levensverzekering. Dat was dan weer het gevolg van de invoering van een premiebelasting van 1,1 % die misschien niet rampzalig is voor de prijs/kwaliteitverhouding van deze polissen, maar toch het vertrouwen van de klant zwaar geschonden heeft. De omzet in deze branche viel terug van 21 miljard euro tot 16,5 miljard euro. De verzekeringsmarkt als geheel zakte van 34 miljard euro terug naar net geen 30 miljard. Het ziet er naar uit dat de markt in 2007 een duidelijk herstel meemaakt, en zal afsluiten op 32,5 miljard euro, wat uiteraard nog beneden de 34 miljard euro van 2005 ligt. Eens te meer is de groei in de schadeverzekeringen maar licht (minder dan 5 %), met twee opvallende uitzonderingen: de gezondheidszorgverzekering groeit weer met meer dan 10 % en de brandverzekering doet het amper iets minder goed. De gezondheidszorgverzekering bevestigt daarmee een langetermijntrend, die vooral de individuele en collectieve hospitalisatieverzekering ten goede komt. Zij zijn vandaag ongeveer goed voor dubbel zoveel incasso als in In de brandverzekering daarentegen zal in 2008 één van de motoren van de premiegroei wegvallen: de verwerking van de bijpremie voor de natuurrampen is immers geen nieuwigheid meer. Daartegenover staat de fractionele groei in de autoverzekering, die nog altijd de belangrijkste schadeverzekering blijft. De groei zou er anderhalf procent bedragen, en dat is dan nog dank zij de vooruitgang in de omnium- of materiële schade waarborg, want de verplichte aansprakelijkheidsverzekering staat qua omzet stil. De levensverzekering tekent voor een groei met meer dan 10 %, maar valt uiteen in drie marktsegmenten. De grootste markt, die van individuele polissen met rentewaarborg (takken 21 en 26), groeit met zowat 3 miljard of meer dan een vijfde. Maar de producten waarbij het beleggingsrisico bij de verzekeringnemer blijft (tak 23), verliest een miljard of meer dan 30 %. De groepsverzekering, die tot voor kort maar een zeer geringe groei kende, zou in 2007 dan weer een opstoot met een half miljard euro meer aan premies meemaken en zo meer dan 10 % vooruitgang laten noteren. De rendabiliteit van de verzekeringsbranche bleef in 2007 eerder goed. In de schadeverzekering zou zij boven de 10 % blijven, wat borg staat voor concurrentie, creativiteit, en wat in een consumentenpanel complimentjes werd genoemd: gratis extra waarborgen, klikvaste kortingen voor schadevrij rijden, uitkering zonder vrijstelling bij ernstige schade De levensverzekering blijft gekenmerkt door een veel lagere rendabiliteit, die sinds jaren niet meer uitstijgt boven 1 % van de tegoeden die in deze branche zijn aangelegd. Dit slaat op de rendabiliteit voor de verzekeraar, want de klant zelf plukt ook hier de vruchten van een vinnige concurrentie, waar het vergelijken van gewaarborgde rente of behaalde rendementen niet van de lucht is. Dit leidt er toe dat de Belgische verzekeringsmarkt fraaie resultaten kan voorleggen om nieuwe uitdagingen aan te gaan: in tegenstelling tot periodes waar verzekeraars kwetsbaar waren voor financiële stormen, worden er haast geen verliezen meer genoteerd onder de verzekeringsmaatschappijen, waardoor het boekhoudkundig resultaat op sectorniveau weer evolueert in de richting van tien procent van de premies.

9 7 BINNENLANDS BELEID Laat dat wellicht de richting zijn waarheen Assuralia de markt wil sturen: meer domeinen ontwikkelen waar de verzekering kan instaan voor bescherming en zekerheid, met voldoende rendabiliteit om er voor te zorgen dat de consument de keuze heeft tussen steeds aantrekkelijker producten, en dat alles zonder het risico te lopen dat verzekeraars gaan wankelen. Sociale agenda Het sociale beleid in de verzekeringsbranche kent een verloop in twee tijden: een periode van onderhandelingen om tot een akkoord te komen en dan een periode om de overeenkomsten uit te voeren. Het sectorale akkoord voor de periode is in oktober 2007 ondertekend en meerdere belangrijke punten zijn inmiddels reeds in goede banen geleid: aanbevelingen inzake stress, opstellen van een functieclassificatie en herzien van de baremastructuur in het licht van het verbod op leeftijdsgebonden loonschalen. Op iets langere termijn willen werkgevers en vakbonden overgaan tot het evalueren en eventueel bijsturen van de begeleidingsmaatregelen bij opzeg wegens technische redenen, in het vooruitzicht van een uitbreiding van deze aanpak naar opzeggingen om economische redenen, omwille van fusies of om louter individuele redenen. Op verdere termijn is overeengekomen om samen de evolutie van de werkgelegenheid in de verzekeringsbranche te bestuderen, om zo inzicht te verwerven in de toekomstige noden inzake banen, opleiding en vaardigheden. Terrorisme: naar een blijvende waarborg Uiterlijk op 1 mei 2008 treedt de wet betreffende de verzekering tegen schade veroorzaakt door terrorisme in werking. De verzekeraars werken hard om alles tegen die datum klaar te krijgen. Op het ogenblik dat dit verslag opgesteld wordt, zijn de statuten van de rechtspersoon die door de wet belast wordt met het beheer van het solidariteitssysteem klaar. Ook de regering heeft nog werk voor de boeg. Het is immers absoluut noodzakelijk nog een aantal aanpassingen aan te brengen in de wet van 1 april 2007 teneinde: > de markt te beschermen door aan alle actoren op de Belgische markt de mogelijkheid te bieden gebruik te maken van het grensbedrag van één miljard euro; > de toepassingsvoorwaarden voor de lopende overeenkomsten vast te leggen; > voor collectieve levensverzekeringen de inrichter van het pensioen, werkgever of sector, in aanmerking te laten komen voor het grensbedrag van één miljard net als de verzekeraars en hetzelfde te doen inzake overlijdensverzekering voor de pensioeninstellingen. De regering moet eveneens een aantal koninklijke besluiten nemen om het systeem startklaar te maken: het gaat er om de statuten van de rechtspersoon goed te keuren voor wat betreft de verdeling van de kosten, het Comité belast met de interpretatie van de definitie van terrorisme op te richten en de vergoedingsvoorwaarden van het Fonds voor Arbeidsongevallen te bepalen. Bescherming en veiligheid ontwikkelen

10 8 ALGEMENE OMGEVING Paars palmares Focus meer dan ooit op consument Drie andere punten prijken op het palmares van de paarse regering: de gelijkheid tussen vrouwen en mannen, de hospitalisatieverzekering en het kader voor de vergoeding van medische ongevallen. Deze drie dossiers zullen ook in 2008 een bijzonder belang hebben voor de verzekeraars. De kwestie van de gelijkheid tussen vrouwen en mannen heeft maandenlang voor felle discussies gezorgd, zowel op principieel vlak als inzake de concrete gevolgen voor de consument en voor het concurrentievermogen van de Belgische verzekeraars. Assuralia is tot de eindmeet van 20 december 2007 op de bres gebleven, om op principieel vlak duidelijk te maken dat het onderscheid tussen vrouwen en mannen zoals het in verzekeringsvoorwaarden gehanteerd is, niet leidt tot uitsluiting of benadeling van een bevolkingsgroep. De beroepsvereniging heeft gewezen op het gevaar voor de consument dat unisex-prijzen de contracten globaal duurder zouden maken en op de dreiging dat buitenlandse verzekeraars ongehinderd polissen zouden aanbieden op de Belgische markt conform de keuze die andere lidstaten maken om het onderscheid te handhaven in hoofde van de ondernemingen die er hun thuishaven hebben. De wet op de handelspraktijken aan hernieuwing toe De verzekeraars hebben rechtstreekse belangen bij een ontwerp van volledige herziening van de wet van 14 juli 1991 op de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument dat thans voorbereid wordt door de FOD Economie. In navolging van de aanbevelingen die stellen dat de huidige regeling de innovatiemogelijkheden van bedrijven beperkt en hen belet de consument producten- en dienstenpakketten aan te bieden, dringt de FOD Economie erop aan dat het verbod op het gezamenlijk aanbod wordt afgeschaft. De huidige regeling belemmert de concurrentie. De uitzonderingen op het verbod zijn overigens te vaag, wat rechtsonzekerheid veroorzaakt. Bovendien beschermen talrijke recente bepalingen de consument tegen twijfelachtige praktijken en ondoorzichtige aanbiedingen, zonder in zo n onevenredige mate afbreuk te doen aan de economische vrijheid van de ondernemingen (bijvoorbeeld regels over de prijsaanduiding, informatieplicht ten aanzien van de consument, verbod van misleidende reclame ). Ten slotte hebben bijna al onze buurlanden hun reglementering in deze materie afgeschaft. Assuralia sluit zich aan bij de voorgestelde plannen die in grote mate tegemoetkomen aan haar verwachtingen, zodat de hervorming de verzekeraars zo goed mogelijk in staat stelt hun klanten dekkingspakketten op maat van hun noden aan te bieden. Assuralia zal erop toezien dat die voornemens ook opgenomen worden in de ontwerpherziening van de wet op de handelspraktijken die in de komende maanden wordt gepresenteerd.

11 9 Vereenvoudiging van het beheer van de lopende overeenkomsten De vraag hoe de voorwaarden uit een verzekeringsovereenkomst gewijzigd moeten worden, legt een kloof tussen de wet en de praktijk bloot. De wet vereist immers dat de verzekeringsovereenkomst en de wijzigingen ervan schriftelijk worden bewezen. Dat houdt in dat de verzekeraar een schriftelijke instemming van de verzekeringnemer nodig heeft wanneer hij de verzekeringsovereenkomst wil wijzigen. Dat is een nutteloos omslachtige procedure aangezien de verzekeraar in dat geval een bijvoegsel moet sturen aan de verzekeringnemer, die het op zijn beurt moet ondertekenen en aan de verzekeraar terugsturen. Bovendien brengt die procedure (opsturen van het bijvoegsel, ontvangen van de antwoorden, opvolging en herinnering bij gebrek aan reactie van de verzekeringnemer, ) hoge beheerskosten mee. Assuralia is van mening dat een vereenvoudigde procedure in het belang is van zowel de verzekeraar als de consument, die uiteindelijk de kosten van een dergelijke procedure draagt. Assuralia wenst dat de contacten tussen verzekeraars en verzekerden op soepele wijze geregeld worden. Daarom moet, zowel voor de wijzigingen van de premie als voor de wijzigingen van de verzekeringsvoorwaarden, de procedure zoals die bepaald is in de wet op de landsverzekeringsovereenkomst (25 juni 1992) herzien worden. Een kennisgeving zou volstaan om de klant duidelijk en nauwkeurig in te lichten over de bedoeling van de verzekeraar om de premie of de verzekeringsvoorwaarden op de volgende premievervaldag te wijzigen. De klant kan vervolgens de wijziging weigeren. Als de formaliteiten betreffende de informatieverstrekking aan de verzekeringnemer niet worden nageleefd, kan de klant de overeenkomst opzeggen. Zolang de overeenkomst van kracht is, kan de verzekeringnemer zich beroepen op de verzekeringsvoorwaarden die voor hem het gunstigst zijn. Deze bepalingen zorgen dus voor een evenwicht tussen pragmatisme in het administratieve beheer en belangen van de consument. INCASSO Bron: Assuralia INCASSO'S NOMINALE GROEI (miljoenen euro) (in %) / 2007/ (schat.) (schat.) Totaal niet-leven en leven ,4% 9,2% Totaal leven ,1% 11,2% Leven individueel ,9% 10,8% Gewaarborgde rente (tak21-22) ,1% 22,7% Beleggingsfondsen (tak23) ,2% -30,8% Kapitalisatie (tak26) ,9% 40,7% Leven groep ,3% 12,8% Gewaarborgde rente ,7% 13,27% Beleggingsfondsen ,3% 0,6% Niet-leven ,9% 4,8% INCASSO (in miljarden euro) Individueel 21 Individueel 23 Groep Niet-leven Bron: Assuralia schat.

12 10 ALGEMENE OMGEVING EUROPEES BELEID De verademing waar de financiële instellingen toe opriepen na de uitwerking van het Financial Services Action Plan, heeft maar even geduurd. PRUDENTIËLE VEREISTEN Vereist solvabiliteitskapitaal (SCR) en Vereist minimumkapitaal (MCR) RISICODIFFERENTIATIE Voorstel voor een Solvency II-richtlijn Het laatste nog uit te werken onderdeel van dit plan was de richtlijn die niet alleen een nieuwe grondslag vestigt voor de bepaling van de solvabiliteit die van verzekeringsondernemingen verwacht wordt, maar tevens dertien vroegere richtlijnen integreert in één nieuw hanteerbaar geheel. Op 10 juli 2007 legde de Commissie een voorstel neer van liefst 373 bladzijden, dat nu behandeld moet worden door het Parlement en de vertegen woordigers van de Lidstaten in de Raad. Bedoeling is dat de goedkeuring kan plaatsvinden voor de Europese verkiezingen van 2009 en dat het nieuwe stelsel zoals gepland in 2012 in voege treedt. Met het Solvency II-voorstel beoogt de Commissie > meer integratie van de Europese markten, > een betere bescherming van de consument, > meer efficiency en een scherpere concurrentie door een betere allocatie van kapitaal en > meer kwaliteit in de regelgeving en in het toezicht. Daartoe wordt een regime dat zich toespitste op een standaardbehandeling van verzekeringsrisico s omgeturnd tot een allesomvattende visie, waarin het voldoen aan kwantitatieve eisen NIET-LEVEN Contractsluiting Reservering Catastrofe Bron: Assuralia LEVEN Sterfte-Levensduur Afkoop Catastrofe FINANCIEEL Rentevoet Aandelen Vastgoed OPERATIONEEL IT Wetgeving Fraude nog maar het begin van het verhaal is. Verzekeraars zullen onder Solvency II alle risico s moeten identificeren en controleren en zorgen voor een gezonde en transparante bedrijfsvoering. De aanpassing zal niet minder ingrijpend zijn langs de zijde van de toezichthouder, die bovendien nog eens een nieuwe plaats toebedeeld krijgt in de opvolging van de bedrijfsvoering van internationale groepen: daar wordt het centrale risk management ook vanuit toezichthoudersperspectief erkend.

13 11 Net als de meeste andere betrokken partijen juicht Assuralia de opzet toe. Rekening houdend met de doelstelling van de Commissie vormen sommige bepalingen van de huidige tekst echter nog een probleem. Ook moeten meerdere punten betreffende de invoering van de technische implementeringsmaatregelen nog uitgeklaard worden. Assuralia meent dat de twee volgende sleutelbeginselen in acht genomen moeten worden: > de proportionaliteit van de prudentiële eisen voor elk van de drie pijlers van de nieuwe prudentiële architectuur (kwantitatieve, organisatorische en informatieve vereisten); de nieuwe regelgeving moet tot uiting komen in een grotere innovatie en concurrentie tussen ondernemingen en niet door de uitsluiting van de kleine en middelgrote spelers; > een maximale harmonisering van de regelgeving en de toezichtpraktijken teneinde een level playing field te waarborgen tussen activiteitensectoren en tussen lidstaten (zelfde risico s, zelfde regels). De overige Europese dossiers dragen de stempel van vier verschillende directoraten-generaal, die respectievelijk bevoegd zijn voor Mededinging, Consumentenbescherming, Gelijke Kansen en Interne markt. Mededinging : lessen trekken uit de bevindingen van de Commissie Op 25 september 2007 legde de Commissie haar eindverslag neer over de diepgaande enquête naar de mededinging op de markt van de verzekeringen voor het bedrijfsleven. Een markt die door de Commissie als proefkonijn is genomen omdat het te verwachten is dat de grensoverschrijdende handel in verzekeringen gemakkelijker van de grond geraakt in een business-to-business omgeving. Het goede nieuws eerst: de Commissie is in haar onderzoek geen praktijken tegengekomen die onmiddellijk ingrijpen verantwoorden. Maar er zijn wel aandachtspunten, waarvan de Commissie verwacht dat de sector er met de nodige paraatheid op inspeelt. Drie punten zijn in dat verband aan de orde. Eerst de voorwaarden in de medeverzekering en de herverzekering, waar de vraag luidt of alle deelnemers aan een medeverzekering dezelfde voorwaarden, en dan vooral dezelfde prijs, horen te hanteren. Ten tweede de vraag of er geen belangenconflicten schuilen in de relatie tussen verzekeraar, tussenpersoon en verzekeringnemer. En tenslotte de verlenging van de groepsvrijstelling, die de verzekeraars toelaat om samen te werken in initiatieven die de markt en met name de consument ten goede komen, zonder dat die aanleiding geven tot sancties wegens ongeoorloofde onderling afgestemde praktijken. Deze uitzonderingsmaatregel loopt in 2010 af en de Commissie lijkt te denken dat dergelijke afwijkingen van het algemene stelsel van mededingingsregels niet verantwoord zijn. In nauw overleg met de Europese koepelfederatie volgt Assuralia deze drie onderwerpen actief op. Met name het tweede thema, dat verband houdt met de distributie van verzekeringen, is verweven met andere aspecten van het Europese beleid ten aanzien van

14 12 ALGEMENE OMGEVING Harmoniseren ondanks lokale geplogenheden financiële diensten. De Commissie wil er zich immers van verzekeren dat de commercialisering van verschillende vormen van financiële diensten niet tot scheeftrekkingen leidt, in het bijzonder daar waar de belangen van de consument op het spel staan. Het lijkt dan ook logisch om enerzijds te wijzen op het evenwicht tussen de wettelijke verplichtingen die er op verzekeringsvlak bestaan en de MiFIDregels die voor andere financiële producten gelden en anderzijds het nadere onderzoek naar de verzekeringsdistributie aan te vatten in het kader van de evaluatie van de richtlijn verzekeringsbemiddeling die aangekondigd is voor de periode 2008/2009. Dat neemt niet weg dat de Commissie inzake levensverzekeringen reeds in 2008 werk zal maken van het vergelijken van de transparantie- en distributievereisten van onderling concurrerende types van retailbeleggingsproducten. Wat de groepsvrijstelling betreft, die overigens niet alleen geldt in business-to-business relaties, stuurt de Commissie aan op responsabilisering terwijl de markt pleit voor rechtszekerheid. Brussel neemt akte van de vele getuigenissen die het nut van samenwerking onder verzekeraars bevestigen, maar wil de beoordeling van wat mag en niet mag aan zelfcensuur overlaten. Verzekeraars daarentegen begrijpen niet waarom zij nog eens een juridisch risico zouden moeten dragen, en wijzen op de levendige concurrentie die op de markten bestaat, ondanks de groepsvrijstelling. Mochten de verzekeraars in de toekomst aarzelen om hun krachten te bundelen, dan dreigt de verzekerbaarheid van nieuwe risico s en het deelnemen van kleinere, ja zelfs opportunistische spelers, in het gedrang te komen, en daar vaart de markt als geheel niet wel bij. De Commissie neemt zich voor de vrijstelling te evalueren tegen het voorjaar van Collectieve vorderingen Terwijl voornoemde enquête een gezamenlijk initiatief was van de directoraten-generaal Mededinging en Interne Markt, verenigt een ander Europees initiatief mededingings- en consumentenbeleid. Het gaat om het idee om voor geschillen die binnen deze twee beleidsdomeinen vallen collectieve procedures in te stellen. De schaduw van de beruchte Amerikaanse class actions, net terwijl in de VS beperkingen opgelegd worden aan de manoeuvreerruimte van de rechtbanken? De verzekeraars zijn het eens met het beginsel dat de gevolgen van een onrechtmatige behandeling vergoed moeten worden, maar wijzen er op dat alleen berekenbare schade omgeslagen kan worden over de gemeenschap van potentieel aansprakelijke partijen. Assuralia heeft de inzichten gebundeld van aansprakelijkheidsverzekeraars en rechtsbijstandverzekeraars, maar ook met oog voor andere implicaties voor de verzekeraars. Zo wil zij een actieve rol spelen in de consultatiefase, die de Commissie aankondigt voor de eerste helft van 2008, in het vooruitzicht van de publicatie van een Mededeling later in de loop van het jaar. Daarbij gaat ook aandacht uit naar de verbetering van de werking van alternatieve wegen om geschillen te regelen, naar het uitsluiten van hetgeen neigt naar punitive damages of overdreven financiële lasten, en naar een evenwichtige omschrijving van de groepen die bij een rechtsvordering betrokken zouden zijn.

15 13 Discriminatie: nieuw initiatief De Commissie heeft medio 2007 ook de eerste stappen gezet om verder werk te maken van de bestrijding van discriminatie in het economisch leven, ditmaal op grond van onderscheid in functie van leeftijd, handicap en seksuele geaardheid. De Commissie geeft er de voorkeur aan, om in tegenstelling tot wat inzake geslacht gedaan is, niet meer te werken met opties die van nature leiden tot een lappendeken aan resultaten in functie van de keuzes van lidstaten. Assuralia heeft de Commissie van meet af aan attent gemaakt op de ingrijpende gevolgen die ondoordachte maatregelen zouden kunnen hebben voor de verzekeringnemers en voor de verzekeraars. Ook hier bereidt Assuralia haar inbreng tot het standpunt van de Europese verzekeraars zowel als haar eigen lobbying voor. Zij heeft nota genomen van de vraag naar verzekeringen van reislustige senioren of oudere mensen die overwegen een lening aan te gaan, alsook van de effecten van verzekeringen voor diverse vormen van samenwonen. Naar meer integratie van 27 markten De DG Interne Markt, die de primaire bevoegdheid heeft inzake verzekeringen, heeft ook meerdere onderwerpen in de pijplijn. Op twee momenten heeft de Commissie een lijst voorgedragen van te behandelen onderwerpen: eerst in het Groenboek dat in mei werd gepubliceerd over financiële diensten voor de consument, met een waslijst aan onderwerpen en een kalender van werkzaamheden, en daarna in het najaar via een werkdocument over hetzelfde onderwerp. Zo wil de Commissie de versnippering van de markt bestrijden: daarom neemt zij zich voor om na te gaan in hoeverre de Lidstaten zich terecht beroepen op bepalingen van algemeen belang en op de eis om een fiscaal vertegenwoordiger aan te wijzen om het grensoverschrijdend aanbieden van diensten moeilijker te maken. Nog voor de zomer van 2008 zal een evaluatie plaatsvinden van de stand van de bescherming van de consument inzake concurrerende beleggingsproducten. De Commissie neemt er akte van dat er verschillende wetgevingen zijn inzake thema s als transparantie en bemiddeling, en wil er zich van vergewissen dat dit niet tot scheeftrekkingen leidt in het nadeel van de belegger. In deze context wijst Assuralia op de verworvenheden van zelfregulering zowel als Europese en nationale wetgeving die in de verzekeringsbranche bestaan. Deze regels hebben betrekking tot faire reclame en informatie, onderlinge vergelijkbaarheid, analyse van de noden van de klant, duiding van de rol van de vakman, adviesverlening en voorkoming van belangenconflicten. De consument staat ook in het middelpunt van de toenemende zorg voor financiële bekwaamheid van de modale burger. Ook voor Assuralia is het duidelijk dat vertrouwen en tevredenheid het resultaat zijn van het evenwicht tussen kennis, verwachtingen van de consument en zijn ervaringen met de verleende diensten. Steeds meer dringt het door dat niet de hoeveelheid aan informatie, maar wel inzicht en begrip belangrijk zijn. In eigen land coördineert de CBFA de inventarisering van de vele initiatieven die op dat vlak bestaan, onder meer via de Ombudsdienst voor de verzekeringen en Assuralia. Dat sterkt Assuralia in haar voornemen om actiever te voorzien in informatie die nuttig is voor de consument. Alert inspelen op Europese maatstaven

16

17 15 Persoonsverzekeringen Leven De levensverzekering heeft de laatste twintig jaar op de Belgische markt een hoge vlucht genomen. Haar aandeel in het verzekeringsbedrijf is gestegen van één derde naar tweederden van het globale incasso. Die groei is toe te schrijven aan een hele reeks factoren die de verzekering als spaarformule aantrekkelijk hebben gemaakt, tot de invoering van een taks van 1,1% op de individuele levensverzekering in 2006 deze groei kwam fnuiken. De veroudering van de bevolking en de toenemende levensverwachting stellen het pensioenvraagstuk alsmaar scherper. Zo zijn er wetten op de aanvullende pensioenen tot stand gekomen, maar niet altijd met het beoogde effect. Assuralia heeft ook een hele reeks voorstellen uitgewerkt om nog een stap verder te gaan. Op zoek naar nieuwe koopkrachtverbeteraars

18 16 PERSOONSVERZEKERINGEN - LEVEN Lijfrente als volwaardig aanvullend pensioen Tijdspaarverzekeringen Assuralia wil het gebruik van lijfrenten stimuleren, op vrijwillige basis. Onder die vorm komt een aanvullend pensioen in België slechts marginaal voor, in tegenstelling tot andere landen. De verklaring is eenvoudig: het huidige stelsel is complex en ontmoedigend. Het aanbieden van lijfrenteproducten is voor verzekeraars minder aantrekkelijk omdat de regelgeving op technisch vlak soepelheid mist om in te spelen op de stijgende levensverwachting van de Belgische bevolking. Veel van deze nadelen zijn relatief en wegen niet op tegenover de voordelen die de lijfrente biedt. Door te kiezen voor een lijfrente beschikt de verzekerde over een vast inkomen: hij geniet op die manier inkomenszekerheid zolang hij leeft. Dit kan een weerslag hebben op zijn consumptiepatroon, met een terugverdieneffect voor de overheid. Sommige obstakels kunnen de verzekeraars zelf wegnemen, onder andere door het voorzien van een overlijdenswaarborg als de genieter van de lijfrente vroegtijdig overlijdt. Om de lijfrente te stimuleren zijn er echter meer maatregelen nodig. De allereerste is werk te maken van een gunstiger fiscaal regime voor de lijfrente die een levenslang inkomen aan de lijfrentegenieter verschaft en ten vroegste ingaat vanaf de leeftijd van 60 jaar. De verzekeraars toegang verlenen tot het Rijksregister om te controleren of de lijfrentegenieter nog in leven is zou ook helpen om de kosten van de lijrente te beperken. Een ander middel om de uitdaging van de vergrijzing aan te gaan en waarvan Assuralia werk wil maken is de invoering van tijdspaarverzekeringen, in overeenstemming met de overheid en de sociale partners. De bedoeling is niet opgenomen tijd om te zetten in tijd voor later. Op die manier kan het overeenstemmend loon van verlofdagen, compensatiedagen voor overuren en arbeids duur vermin dering onder meer, gestort worden in een individuele tijdspaarverzekering. Eigen aan dit product is dat de werknemer, binnen de limieten van hetgeen de sociale partners van het bedrijf of de sector hebben afgesproken, vrij beslist wat op die tijdspaarrekening komt, wanneer dat gebeurt en met welke bestemming. De verzekeraar kapitaliseert de tijd met een gewaarborgd rendement en eventuele winstdeelnemingen en koppelt daaraan eventuele dekkingen van het risico op inflatie, invaliditeit, arbeids ongeschiktheid en overlijden. Frankrijk en Nederland hebben dit systeem al met succes ingevoerd, respectievelijk in 2005 en Democratisering tweede pijler blijft uit De wet van 28 april 2003 op de aanvullende pensioenen voor loontrekkenden (WAP) bevat nog onvoldoende impulsen om werkgevers (bedrijven en sectoren) en werknemers aan te zetten om aanvullende pensioenplannen in te stellen of uit te breiden en de pensioeninstellingen te helpen om dit op een efficiënte, solvabele en rendabele manier te verzekeren. De jongste jaren GEMIDDELDE RESERVE PER INWONER IN BELGIË (in euro) Provisies leven groep Provisies leven ind. tak 23 Provisies leven ind. tak 21 Bronen: CBFA + eigen berekening Assuralia LOONTREKKENDEN AANGESLOTEN BIJ TWEEDE PIJLER (schatting) Aangesloten bij IBP 9% Aangesloten bij groepsverzekering 41% Geen tweede pijler 50% Bronen: CBFA + eigen berekening Assuralia IBP : Instellingen voor bedrijfspensioenen

19 17 blijven de bijdragen voor zowel groepsverzekeringen als instellingen voor bedrijfs pensioenvoorziening stagneren. Om het tij te doen keren is meer rechtszekerheid, eenvoud, stabiliteit en een juiste afstemming tussen de prudentiële en de sociale benadering noodzakelijk. De explosieve groei van de beroepspensioenplannen voor zelfstandigen (Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen, kortweg VAPZ) met een verdrievoudiging van het aantal contracten in drie jaar, dankzij de doorgevoerde modernisering en vereenvoudiging van wetgeving, toont dat het anders kan. De wet op de aanvullende pensioenen voor loontrekkenden blijft kampen met interpretatieproblemen over de toepassing van de antidiscriminatiewetgeving en de fiscale aftrekbaarheid van de werkgeversbijdragen. Wat dit laatste betreft werken de verzekeraars mee aan de oprichting van een gegevensbank inzake opbouw aanvullende pensioenen : Assuralia pleit evenwel voor een doordachte en geleidelijke aanpak. Een vereenvoudiging van de regelgeving vermindert de kost voor het beheer van een aanvullend pensioenplan en geeft de inrichters van een pensioenplan meer inzicht en dus meer vertrouwen in de tweede pijler. Dat kan door een transparante en vlotte communicatie met de aangeslotenen, een aanpassing van de technische rekenregels, en door meer flexibiliteit in de waarborgen en meer mobiliteit tussen aanvullende pensioenregelingen. Spijtig genoeg laat de Wet op de Aanvullende pensioenen, die bijvoorbeeld het complexe en onbegrijpelijke dynamische beheer oplegt, dat allemaal niet toe. Leven individueel: Belgische regels afstemmen op Europese De Belgische wetgeving voorziet een maximale intrestvoet die in het kader van een levensverzekering gewaarborgd kan worden, met een onderscheid naargelang de waarborgduur al dan niet langer is dan acht jaar. Die is nog niet volledig afgestemd op de Europese Richtlijn Leven 2002/83/EG. In tegenstelling tot de Europese Richtlijn maakt de Belgische wetgeving geen onderscheid tussen verzekeringsovereen komsten met en zonder winstdeelname net zo min als er afzonderlijke bepalingen voorzien zijn voor lijfrenteovereenkomsten zonder afkoopwaarde. Assuralia vraagt om de Belgische wetgeving op dit punt aan te passen zodat ook voor dit type van overeenkomsten, net zoals voor de verzekeringswaarborgen van maximaal acht jaar, een hogere intrestvoet in functie van de spot rate gehanteerd kan worden. Verder stelt Assuralia voor om in een verzekeringsovereenkomst met een maximale duur van waarborg van acht jaar een jaarlijkse winstdeelname mogelijk te maken, wat nu verboden is. Voor verzekeringsovereenkomsten met een duur van waarborg langer dan acht jaar en met winstverdeling zal de CBFA in de toekomst de maximale intrestvoet vastleggen. De berekeningswijze kan belangrijke gevolgen hebben, wat een overgangstermijn rechtvaardigt. Niet-opgevraagde polissen beter opsporen De financiële dienstverleners krijgen soms het verwijt niet-opgevraagde rekeningen te laten slapen. Om niet-opgevraagde individuele levensverzekeringen nog beter op te sporen heeft Assuralia een voorstel uitgewerkt om: de begunstigde te vinden: de verzekeraar die verneemt (of redelijkerwijze mag aannemen) dat de prestaties opeisbaar zijn moet de identiteit en contactgegevens van de begunstigde kunnen opzoeken om hem te kunnen verwittigen. een contactpunt in te voeren: bij het op te richten contactpunt zou wie redelijkerwijze meent dat hij begunstigde is van een contract gesloten door of op het hoofd van een persoon waarvan hij het overlijden aantoont, dat kunnen navragen. en de uiteindelijk niet-opgevraagde tegoeden aan de Deposito- en Consignatiekas over te dragen: de prestaties die de levensverzekeraar niet heeft kunnen uitkeren, zou hij overdragen aan voornoemde kas na het verstrijken van een termijn van vijf jaar sinds hij vernam dat de prestaties opeisbaar zijn geworden UITKERINGEN INDIVIDUELE LEVENSVERZEKERINGEN (in miljoenen euro) Rente-uitkeringen Kapitaal overlijden Kapitaal leven Bronen: CBFA + eigen berekening Assuralia

20 18 PERSOONSVERZEKERINGEN - ARBEIDSONGEVALLEN Persoonsverzekeringen Arbeidsongevallen Net als de economie kende het premie-incasso voor de tak arbeidsongevallen in de voorbije drie jaar een heropleving, zij het lang niet in dezelfde mate. Het betere technische resultaat in deze omstandigheden is tekenend voor de inspanning inzake preventie. Tot blijkt dat de een ongepaste regelgeving inzake tarifering juist die efficiënte inzet dreigt teniet te doen. De arbeidsongevallenverzekering valt onder de Europese richtlijnen niet-leven. Zeven jaar na het arrest van het Hof van Justitie waardoor iedere twijfel dienaangaande uit de wereld werd geholpen en ondanks de wet van 10 augustus 2001 die in dezelfde lijn het toezicht op deze tak heeft aangepast, is deze realiteit nog altijd niet overal doorgedrongen. De verzekering drukt de kans op ongevallen

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Employee Benefits Institute 1. Welke zijn de nieuwe rentevoeten die AXA Belgium waarborgt

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 24

COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 24 COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 24 de dato 8 januari 2008 Gelet dat de Commissie voor aanvullende pensioenen, samengesteld krachtens art. 53 van de Wet van 28 april 2003 betreffende de

Nadere informatie

STANDPUNT VERZEKERINGEN

STANDPUNT VERZEKERINGEN Illustratie 1 logo vrouwenraad STANDPUNT VERZEKERINGEN De Richtlijn 2004/113/EG verbiedt discriminatie op grond van geslacht bij de toegang tot en het aanbod van goederen en diensten. Er mag dus geen gebruikgemaakt

Nadere informatie

De uitbreiding van de bescherming van de verzekeringsnemer-consument dankzij de nieuwe Wet Verzekeringen van 4 april 2014

De uitbreiding van de bescherming van de verzekeringsnemer-consument dankzij de nieuwe Wet Verzekeringen van 4 april 2014 De uitbreiding van de bescherming van de verzekeringsnemer-consument dankzij de nieuwe Wet Verzekeringen van 4 april 2014 FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369

Nadere informatie

HERVORMING VAN DE WET OP DE AANVULLENDE PENSIOENEN: WAT IS NIEUW?

HERVORMING VAN DE WET OP DE AANVULLENDE PENSIOENEN: WAT IS NIEUW? HERVORMING VAN DE WET OP DE AANVULLENDE PENSIOENEN: WAT IS NIEUW? De hervorming van de aanvullende pensioenen die werd aangekondigd in aansluiting op de hervorming van de 1 ste pijler van de pensioenen

Nadere informatie

Hospitalisatieverzekeringen: recente ontwikkelingen. Prof. B. Weyts Hoofddocent Universiteit Antwerpen Advocaat Balie Brussel

Hospitalisatieverzekeringen: recente ontwikkelingen. Prof. B. Weyts Hoofddocent Universiteit Antwerpen Advocaat Balie Brussel Hospitalisatieverzekeringen: recente ontwikkelingen Prof. B. Weyts Hoofddocent Universiteit Antwerpen Advocaat Balie Brussel 1 Geen verplichte verzekering Maar ruim verspreid. Talrijke problemen in praktijk:

Nadere informatie

1. Doelstellingen en in het bijzonder de klemtoon op consumentenbescherming 2. Moet dit evolueren naar een recht op verzekering?

1. Doelstellingen en in het bijzonder de klemtoon op consumentenbescherming 2. Moet dit evolueren naar een recht op verzekering? 1 Wet Wet betreffende de Verzekeringen dd. 4 april 2014, B.S. 30 april 2014 In werking getreden op 1 november 2014 In snelheid gepakt. Ondanks negatief advies Commissie voor Verzekeringen en negatieve

Nadere informatie

Leuven, 7 oktober 2009. Marcia DE WACHTER

Leuven, 7 oktober 2009. Marcia DE WACHTER De bescherming van de consument van financiële diensten Leuven, 7 oktober 2009 Marcia DE WACHTER Een enquête van Ivox midden februari 2009 88,6 % heeft geen vertrouwen meer in de aandelenbeurzen 41,5 %

Nadere informatie

CVO14061 29 september 2014 BERICHT VAN WIJZIGING VAN VERZEKERINGSTUSSENPERSOON. Nieuw model. Verklarende nota 1

CVO14061 29 september 2014 BERICHT VAN WIJZIGING VAN VERZEKERINGSTUSSENPERSOON. Nieuw model. Verklarende nota 1 CVO14061 29 september 2014 BERICHT VAN WIJZIGING VAN VERZEKERINGSTUSSENPERSOON Nieuw model Verklarende nota 1 A. Inleiding De vervanging van de verzekeringstussenpersoon op initiatief van de cliënt is

Nadere informatie

PROGRAMMAWET (I) VAN 27 DECEMBER 2006. (B.S. 28 december 2006, 3e editie) Uittreksels

PROGRAMMAWET (I) VAN 27 DECEMBER 2006. (B.S. 28 december 2006, 3e editie) Uittreksels PROGRAMMAWET (I) VAN 27 DECEMBER 2006 (B.S. 28 december 2006, 3e editie) Uittreksels Aangevuld, gewijzigd of aangepast door: - de wet van 21 december 2007 houdende diverse bepalingen (I) (B.S. 31 december

Nadere informatie

Kan een VAPZE gecombineerd worden met een groepsverzekering?

Kan een VAPZE gecombineerd worden met een groepsverzekering? Kan een VAPZE gecombineerd worden met een groepsverzekering? Sedert enkele jaren hebben zelfstandigen de mogelijkheid om via hun sociaal verzekeringsfonds een aanvullend pensioen op te bouwen, het zogenaamde

Nadere informatie

VERSLAG AAN DE KONING

VERSLAG AAN DE KONING Koninklijk besluit van 21 december 2006 tot vaststelling van de voorwaarden en de wijze van het sluiten van de collectieve verzekering tot dekking van de burgerrechtelijke aansprakelijkheid buiten overeenkomst

Nadere informatie

VIJF VOORSTELLEN OM DE GEVOLGEN VAN DE VERGRIJZING OP TE VANGEN AANVULLENDE PENSIOENEN VAST EN ZEKER MAKEN

VIJF VOORSTELLEN OM DE GEVOLGEN VAN DE VERGRIJZING OP TE VANGEN AANVULLENDE PENSIOENEN VAST EN ZEKER MAKEN VIJF VOORSTELLEN OM DE GEVOLGEN VAN DE VERGRIJZING OP TE VANGEN De vergrijzing van de bevolking stelt de overheid voor een grote uitdaging. Binnen een smalle budgettaire marge komt het er op aan het inkomen

Nadere informatie

1 Een verzekeringsovereenkomst?? 1.1 De verzekeraar?? 1.2 De verzekeringstussenpersoon??

1 Een verzekeringsovereenkomst?? 1.1 De verzekeraar?? 1.2 De verzekeringstussenpersoon?? inhoud over de auteurs?? hoofdstuk 1. maatschappelijk en economisch belang van verzekeringen?? 1 Verzekeren van risico s?? 1.1 Fasen in riskmanagement?? 1.2 Tussenkomst van de overheid?? 2 De verzekeringsmarkt

Nadere informatie

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO

HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO HOGE RAAD VOOR DE ZELFSTANDIGEN EN DE KMO N HANDELSPRAT - Fitness A04 Brussel, 29 september 2010 MH/SL/AS A D V I E S over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE DE FITNESS- EN WELLNESSCONTRACTEN

Nadere informatie

Nieuwe uitdagingen voor de ziekenfondsen

Nieuwe uitdagingen voor de ziekenfondsen Nieuwe uitdagingen voor de ziekenfondsen Michiel VLAEMINCK Schatbewaarder Landsbond der Christelijke Mutualiteiten De ziekenfondsen in België 7 verzekeringsinstellingen waarvan: 5 private landsbonden die

Nadere informatie

Pensioenplan voor de arbeiders van de baksteensector

Pensioenplan voor de arbeiders van de baksteensector Pensioenplan voor de arbeiders van de baksteensector www.federale.be www.baksteen.be Voorwoord Eind 2011 werd een sectoraal pensioenplan ingevoerd voor de arbeiders van de baksteensector. Met dit sectorpensioenplan

Nadere informatie

Het Vlaams Patiëntenplatform vzw wenst geen liberalisering van de gezondheidszorg.

Het Vlaams Patiëntenplatform vzw wenst geen liberalisering van de gezondheidszorg. Memorandum van het Vlaams Patiëntenplatform vzw naar aanleiding van de verkiezing van het Europees Parlement op 13 juni 2004 Het Vlaams Patiëntenplatform vzw (VPP vzw) is een onafhankelijke koepelorganisatie

Nadere informatie

Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt

Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt IP/97/507 Brussel, 10 juni 1997 Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt De Europese Commissie heeft haar goedkeuring gehecht aan een Groenboek over aanvullende pensioenen

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Hooghenraed Overlijdensbijstand

Algemene voorwaarden Hooghenraed Overlijdensbijstand Algemene voorwaarden Hooghenraed Overlijdensbijstand Waarvoor zijn deze algemene voorwaarden? Deze algemene voorwaarden horen bij de verzekering Overlijdensbijstand van Hooghenraed. In deze algemene voorwaarden

Nadere informatie

Persconferentie 3 maart 2015. Jaaroverzicht 2014 Zoom op schadeverzekeringen en natuurrampen De groepsverzekering in de lagerente-omgeving

Persconferentie 3 maart 2015. Jaaroverzicht 2014 Zoom op schadeverzekeringen en natuurrampen De groepsverzekering in de lagerente-omgeving Persconferentie 3 maart 2015 Jaaroverzicht 2014 Zoom op schadeverzekeringen en natuurrampen De groepsverzekering in de lagerente-omgeving 1 03/03/2015 Agenda Resultaten en markante feiten 2014 Antonio

Nadere informatie

DE GROEPSVERZEKERING EEN MUST, OOK VOOR KMO S. 10 veelgestelde vragen over de groepsverzekering

DE GROEPSVERZEKERING EEN MUST, OOK VOOR KMO S. 10 veelgestelde vragen over de groepsverzekering DE GROEPSVERZEKERING EEN MUST, OOK VOOR KMO S 10 veelgestelde vragen over de groepsverzekering Aanvullende pensioenen in de lift Het gemiddelde wettelijke pensioen van een Belgische werknemer bedraagt

Nadere informatie

GEDRAGSREGELS VAN DE RECHTSBIJSTANDSVERZEKERAAR

GEDRAGSREGELS VAN DE RECHTSBIJSTANDSVERZEKERAAR Versie juni 2014 GEDRAGSREGELS VAN DE RECHTSBIJSTANDSVERZEKERAAR VOORWOORD Deze gedragscode legt de regels vast die de rechtsbijstandsverzekeraars ten aanzien van de consument in acht zullen nemen. De

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR HET VRIJ AANVULLEND PENSIOEN VOOR ZELFSTANDIGEN ADVIES N 7 VAN 22 JUNI 2007

COMMISSIE VOOR HET VRIJ AANVULLEND PENSIOEN VOOR ZELFSTANDIGEN ADVIES N 7 VAN 22 JUNI 2007 COMMISSIE VOOR HET VRIJ AANVULLEND PENSIOEN VOOR ZELFSTANDIGEN ADVIES N 7 VAN 22 JUNI 2007 ONTWERP VAN REGLEMENT VAN DE CBFA MET BETREKKING TOT VASTSTELLING VAN DE STERFTETAFELS VOOR DE OMZETTING VAN KAPITAAL

Nadere informatie

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 4,67 % gemiddeld over de laatste 9 jaar 1!

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 4,67 % gemiddeld over de laatste 9 jaar 1! 4,67 % gemiddeld over de laatste 9 jaar 1! Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! Top Rendement Invest is een individuele levensverzekering (tak 21) van AG Insurance. Raadpleeg de Financiële

Nadere informatie

Waarborg en Sociaal Fonds Voedingsindustrie Aanvullend pensioen. Wat?

Waarborg en Sociaal Fonds Voedingsindustrie Aanvullend pensioen. Wat? Waarborg en Sociaal Fonds Voedingsindustrie Aanvullend pensioen Wat? Sinds 1 april 2004 genieten alle arbeiders van de voedingsnijverheid een aanvullend pensioen, ofwel op basis van het sectoraal sociaal

Nadere informatie

Slapende tegoeden. Verzekeraar wekt begunstigde

Slapende tegoeden. Verzekeraar wekt begunstigde Slapende tegoeden Verzekeraar wekt begunstigde 1 Slapende tegoeden Inhoudstafel Inhoudstafel... 1 1 Inleiding... 2 1.1 Slapende tegoeden... 2 1.2 Nieuwe wetgeving... 2 2 Controleprocedures... 3 2.1 Nakijken

Nadere informatie

3,21 % gemiddeld over de laatste 8 jaar1. Top Rendement Invest. Pluk de vruchten van uw belegging!

3,21 % gemiddeld over de laatste 8 jaar1. Top Rendement Invest. Pluk de vruchten van uw belegging! 3,21 % gemiddeld over de laatste 8 jaar1 Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! Uw nettopremie is steeds volledig beschermd Uw belegging is volledig veilig. U kunt uw nettopremie (= gestorte

Nadere informatie

Overeenkomst tussen advocaat en private cliënt 1. 1. Voorwerp van de dienstverlening en taak van de advocaat 3

Overeenkomst tussen advocaat en private cliënt 1. 1. Voorwerp van de dienstverlening en taak van de advocaat 3 Overeenkomst tussen advocaat en private cliënt 1 Tussen : hierna te noemen de advocaat (of het advocatenkantoor) en hierna te noemen de cliënt(en) 2 Wordt het volgende overeengekomen : 1. Voorwerp van

Nadere informatie

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn 98/49/EG van de Raad van 29 juni 1998 betreffende de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.438 ------------------------------- Zitting van woensdag 19 maart 2003

A D V I E S Nr. 1.438 ------------------------------- Zitting van woensdag 19 maart 2003 A D V I E S Nr. 1.438 ------------------------------- Zitting van woensdag 19 maart 2003 Ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van artikel 19 van het koninklijk besluit van 28 november 1969 tot

Nadere informatie

MeDirect. Online vermogensbeheer, op maat gemaakt en toegankelijk voor iedereen. Hoe creëert u voor uzelf een bijkomend inkomen voor u pensioen?

MeDirect. Online vermogensbeheer, op maat gemaakt en toegankelijk voor iedereen. Hoe creëert u voor uzelf een bijkomend inkomen voor u pensioen? MeDirect Online vermogensbeheer, op maat gemaakt en toegankelijk voor iedereen Hoe creëert u voor uzelf een bijkomend inkomen voor u pensioen? Goeiedag Bij MeDirect zijn wij ervan overtuigd dat iedereen

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.938 ------------------------------- Zitting van maandag 27 april 2015 ------------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.938 ------------------------------- Zitting van maandag 27 april 2015 ------------------------------------------------ A D V I E S Nr. 1.938 ------------------------------- Zitting van maandag 27 april 2015 ------------------------------------------------ Collectieve arbeidsovereenkomst nr. 118 van 27 april 2015 tot vaststelling

Nadere informatie

Toegang tot de schuldsaldoverzekering. Kurt Termote - Hoofd Juridische Dienst Anja Adams - Juridisch Adviseur Leven KBC Verzekeringen

Toegang tot de schuldsaldoverzekering. Kurt Termote - Hoofd Juridische Dienst Anja Adams - Juridisch Adviseur Leven KBC Verzekeringen Toegang tot de schuldsaldoverzekering Kurt Termote - Hoofd Juridische Dienst Anja Adams - Juridisch Adviseur Leven KBC Verzekeringen Agenda 1. Het doel van de wetgeving 2. Het toepassingsgebied 3. De nieuwe

Nadere informatie

Pensioenspaarcontract van het type Universal Life

Pensioenspaarcontract van het type Universal Life Pensioenspaarcontract van het type Universal Life Algemene voorwaarden Securex Leven - VOV - Maatschappelijke zetel: Tervurenlaan 43, 1040 Brussel Erkend bij KB van 5.1.1982 (B.S. 23.1.1982) onder nr.

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN ONMIDDELLIJKE RENTE OP ÉÉN HOOFD

ALGEMENE VOORWAARDEN ONMIDDELLIJKE RENTE OP ÉÉN HOOFD ALGEMENE VOORWAARDEN ONMIDDELLIJKE RENTE OP ÉÉN HOOFD Inhoudstafel Blz. Definities 5 Voorwerp van het contract 7 Artikel 1 : Aanvang van het contract 7 Artikel 2 : Duur van het contract 7 Artikel 3 : Eénmalige

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2011

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2011 Kerncijfers verzekeren in Nederland september 2011 Nederlandse verzekeraars hebben in 2010: een premieomzet van 78 miljard euro, 70 miljard euro aan personen en bedrijven uitgekeerd, een winst geboekt

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 20 de dato 3 mei 2007. Verklarend lexicon van de gehanteerde begrippen in de jaarlijkse pensioenfiche

COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 20 de dato 3 mei 2007. Verklarend lexicon van de gehanteerde begrippen in de jaarlijkse pensioenfiche COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 20 de dato 3 mei 2007 Gelet dat de Commissie voor aanvullende pensioenen, samengesteld krachtens art. 53 van de Wet van 28 april 2003 betreffende de aanvullende

Nadere informatie

Bijlage 1 bij Circulaire WAP nr. 7 over de regels betreffende het paritair beheer en het toezichtscomité INHOUD

Bijlage 1 bij Circulaire WAP nr. 7 over de regels betreffende het paritair beheer en het toezichtscomité INHOUD Toezicht op de pensioeninstellingen en de binnenlandse verzekeringsondernemingen Bijlage 1 bij Circulaire WAP nr. 7 over de regels betreffende het paritair beheer en het toezichtscomité * In de tekst moeten

Nadere informatie

R A P P O R T Nr. 87 --------------------------------

R A P P O R T Nr. 87 -------------------------------- R A P P O R T Nr. 87 -------------------------------- Europese kaderovereenkomst betreffende inclusieve arbeidsmarkten Eindevaluatie van de Belgische sociale partners ------------------------ 15.07.2014

Nadere informatie

VIP-PLAN VOOR BEDRIJFSLEIDERS EN WERKNEMERS

VIP-PLAN VOOR BEDRIJFSLEIDERS EN WERKNEMERS VIP-PLAN VOOR BEDRIJFSLEIDERS EN WERKNEMERS INDIVIDUELE PENSIOENTOEZEGGING 30.30.014/10 09/08 U bent bedrijfsleider en u wil een extra-legaal pensioenvoordeel - gefinancierd do of aan bepaalde personeelsleden.

Nadere informatie

Financiële Informatiefiche voor fiscale levensverzekering

Financiële Informatiefiche voor fiscale levensverzekering Financiële Informatiefiche voor fiscale levensverzekering Geldig vanaf 6/2/2015 DL Strategy Type Levensverzekering Levensverzekering met intrestvoet gewaarborgd door de verzekeringsmaatschappij (Tak 21).

Nadere informatie

SOLIDARITEITSREGLEMENT VOOR DE WERKNEMERS TEWERKGESTELD IN HET PARITAIR COMITÉ 302. Inhoudstafel... 1. 1 Voorwerp... 2. 2 Werking in de tijd...

SOLIDARITEITSREGLEMENT VOOR DE WERKNEMERS TEWERKGESTELD IN HET PARITAIR COMITÉ 302. Inhoudstafel... 1. 1 Voorwerp... 2. 2 Werking in de tijd... SOLIDARITEITSREGLEMENT VOOR DE WERKNEMERS TEWERKGESTELD IN HET PARITAIR COMITÉ 302 Inhoudstafel Inhoudstafel... 1 1 Voorwerp... 2 2 Werking in de tijd... 2 3 Aansluiting... 2 4 De solidariteitsinstelling

Nadere informatie

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 3,51 % gemiddeld over de laatste 8 jaar 1

Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! 3,51 % gemiddeld over de laatste 8 jaar 1 3,51 % gemiddeld over de laatste 8 jaar 1 Top Rendement Invest Pluk de vruchten van uw belegging! Top Rendement Invest is een individuele levensverzekering (tak 21) van AG Insurance. Raadpleeg de Financiële

Nadere informatie

CONTROLEDIENST VOOR DE VERZEKERINGEN DE VOORZITTER

CONTROLEDIENST VOOR DE VERZEKERINGEN DE VOORZITTER CONTROLEDIENST VOOR DE VERZEKERINGEN DE VOORZITTER Brussel, 2 ê. J3. Dt O. ref. : Dienst Hypothecaire Kredieten / C A. Mettepenningen - S 02/737.07.63 Betreft : Wet van 4 augustus 1992 op het hypothecair

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.547 ----------------------------- Zitting van dinsdag 31 januari 2006 -----------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.547 ----------------------------- Zitting van dinsdag 31 januari 2006 ----------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.547 ----------------------------- Zitting van dinsdag 31 januari 2006 ----------------------------------------------- Lijfrente arbeidsongevallen - Uitbreiding tot wettelijk samenwonenden

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.952 ------------------------------- Zitting van dinsdag 14 juli 2015 -------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.952 ------------------------------- Zitting van dinsdag 14 juli 2015 ------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.952 ------------------------------- Zitting van dinsdag 14 juli 2015 ------------------------------------------- Elektronische ecocheques Follow-up en monitoring Ontwerp van koninklijk

Nadere informatie

Hoe uw onderneming via het Top-Hat Plus Plan uw pensioen mee betaalt!

Hoe uw onderneming via het Top-Hat Plus Plan uw pensioen mee betaalt! Zeker van elkaar. VIVIUM zekerheid voor uw pensioen p.2 Inleiding p.2 Een nieuw struikelblok : de Wijninckx-bijdrage p.3 Het antwoord van VIVIUM: TOP-HAT PLUS PLAN p.4 Waarom VIVIUM? p.5 Besluit Hoe uw

Nadere informatie

6 Inhoud. Inhoud. Volume 1 Levensverzekeringen en hun techniek HOOFDSTUK 1 VAN ONDERSCHRIJVING TOT DE ONTKNOPING... 13. Voorwoord...

6 Inhoud. Inhoud. Volume 1 Levensverzekeringen en hun techniek HOOFDSTUK 1 VAN ONDERSCHRIJVING TOT DE ONTKNOPING... 13. Voorwoord... 6 Inhoud Inhoud Voorwoord...3 Volume 1 Levensverzekeringen en hun techniek HOOFDSTUK 1 VAN ONDERSCHRIJVING TOT DE ONTKNOPING... 13 1. Invloedsfeer van de levensverzekering... 14 2. Spelregels van de levensverzekering...

Nadere informatie

VLAAMSE OUDERENRAAD Advies 2013/3 over de overdracht van de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden (THAB) naar Vlaanderen

VLAAMSE OUDERENRAAD Advies 2013/3 over de overdracht van de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden (THAB) naar Vlaanderen VLAAMSE OUDERENRAAD Advies 2013/3 over de overdracht van de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden (THAB) naar Vlaanderen Vlaamse Ouderenraad vzw 18 december 2013 Koloniënstraat 18-24 bus 7 1000 Brussel

Nadere informatie

Safe Return+ Laat uw belegging veilig groeien! 3,40 % in 2010! 1

Safe Return+ Laat uw belegging veilig groeien! 3,40 % in 2010! 1 Safe Return+ Laat uw belegging veilig groeien! 3,40 % in 2010! 1 Een vaste gewaarborgde rentevoet gedurende 8 jaar Met Safe Return+ kiest u voor de absolute zekerheid van een aantrekkelijk rendement op

Nadere informatie

SOLIDARITEITSREGLEMENT VOOR DE BEDIENDEN TEWERKGESTELD IN HET PARITAIR COMITÉ 220. Inhoudstafel... 1. 1 Voorwerp... 2. 2 Werking in de tijd...

SOLIDARITEITSREGLEMENT VOOR DE BEDIENDEN TEWERKGESTELD IN HET PARITAIR COMITÉ 220. Inhoudstafel... 1. 1 Voorwerp... 2. 2 Werking in de tijd... Bijlage 4 SOLIDARITEITSREGLEMENT VOOR DE BEDIENDEN TEWERKGESTELD IN HET PARITAIR COMITÉ 220 Inhoudstafel Inhoudstafel... 1 1 Voorwerp... 2 2 Werking in de tijd... 2 3 Aansluiting... 2 4 De solidariteitsinstelling

Nadere informatie

SwingRIZIV. Denk eraan om ook voor uzelf te zorgen.

SwingRIZIV. Denk eraan om ook voor uzelf te zorgen. SwingRIZIV Denk eraan om ook voor uzelf te zorgen. U bent geneesheer, tandarts, apotheker of kinesist en u geniet het RIZIV-statuut. Jaarlijks keert het RIZIV dus een bedrag uit voor de opbouw van een

Nadere informatie

GROEPSVERZEKERING. Brochure werknemer. Pension@work. Mijn werk, mijn groepsverzekering, mijn toekomst!

GROEPSVERZEKERING. Brochure werknemer. Pension@work. Mijn werk, mijn groepsverzekering, mijn toekomst! GROEPSVERZEKERING Brochure werknemer Pension@work Mijn werk, mijn groepsverzekering, mijn toekomst! 2 Gefeliciteerd! Uw werkgever biedt u de groepsverzekering Pension@work aan. Daarmee bouwt hij voor u

Nadere informatie

Jaaroverzicht VAPZ & RIZIV

Jaaroverzicht VAPZ & RIZIV Jaaroverzicht VAPZ & RIZIV 1. wat is een jaaroverzicht? Een jaaroverzicht bezorgt u een jaarlijks overzicht van de bewegingen op uw contract tijdens het afgelopen kalenderjaar (E). 2. nieuwe gegevens op

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.489 ------------------------------- Zitting van maandag 19 juli 2004 -----------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.489 ------------------------------- Zitting van maandag 19 juli 2004 ----------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.489 ------------------------------- Zitting van maandag 19 juli 2004 ----------------------------------------- Fondsen voor bestaanszekerheid - neerlegging van jaarrekeningen, jaarverslagen

Nadere informatie

EUROPESE OVEREENKOMST OVER EEN VRIJWILLIGE GEDRAGSCODE BETREFFENDE VOORLICHTING IN DE PRECONTRACTUELE FASE INZAKE WONINGKREDIETEN ("DE OVEREENKOMST")

EUROPESE OVEREENKOMST OVER EEN VRIJWILLIGE GEDRAGSCODE BETREFFENDE VOORLICHTING IN DE PRECONTRACTUELE FASE INZAKE WONINGKREDIETEN (DE OVEREENKOMST) EUROPESE OVEREENKOMST OVER EEN VRIJWILLIGE GEDRAGSCODE BETREFFENDE VOORLICHTING IN DE PRECONTRACTUELE FASE INZAKE WONINGKREDIETEN ("DE OVEREENKOMST") Deze Overeenkomst is tot stand gekomen door onderhandelingen

Nadere informatie

Overeenkomst tussen advocaat en private cliënt 1

Overeenkomst tussen advocaat en private cliënt 1 Overeenkomst tussen advocaat en private cliënt 1 Tussen : hierna te noemen de advocaat (of het advocatenkantoor) en hierna te noemen de cliënt(en) 2 Wordt het volgende overeengekomen : 1. Voorwerp van

Nadere informatie

Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ) Financiële Infofiche

Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ) Financiële Infofiche Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ) Financiële Infofiche Wat? Het VAPZ is een formule voor aanvullende pensioenopbouw. Het is een tak 21-levensverzekering op naam met gewaarborgd rendement.

Nadere informatie

SAMEN OP WEG NAAR EEN AANVULLEND PENSIOEN VOOR IEDEREEN

SAMEN OP WEG NAAR EEN AANVULLEND PENSIOEN VOOR IEDEREEN SAMEN OP WEG NAAR EEN AANVULLEND PENSIOEN VOOR IEDEREEN Frank Vandenbroucke Minister van sociale zaken en pensioenen Didier Reynders Minister van Financiën Een nieuw elan voor aanvullende pensioenen:!

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012 Kerncijfers verzekeren in Nederland augustus 2012 Nederlandse verzekeraars hebben in 2011: dagelijks gemiddeld 197 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven, 79 miljard euro aan premies ontvangen,

Nadere informatie

Collectieve verzekering gezondheidszorgen voor Federale Openbare diensten - nieuw contract vanaf 01/01/2012

Collectieve verzekering gezondheidszorgen voor Federale Openbare diensten - nieuw contract vanaf 01/01/2012 Collectieve verzekering gezondheidszorgen voor Federale Openbare diensten - nieuw contract vanaf 01/01/2012 Het huidige collectief contract voor de hospitalisatieverzekering tussen de Federale Overheid

Nadere informatie

!f0.lgemeen ~EHEERSCÇ:OMITE

!f0.lgemeen ~EHEERSCÇ:OMITE !f0.lgemeen ~EHEERSCÇ:OMITE VOOR HET SOCIAAL STATUUT DER ZELFSTANDIGEN Opgericht bij de wet van 30 december 1992 Jan Jacobsplein, 6 1 000 Brussel Tei.:025464340 Fax :02 546 21 53 ABC ADVIES 2010/04 Brussel,

Nadere informatie

NIEUWSFLASH SUCCESSIERECHTEN OP AFKOOPWAARDE LEVENSVERZEKERINGEN

NIEUWSFLASH SUCCESSIERECHTEN OP AFKOOPWAARDE LEVENSVERZEKERINGEN NIEUWSFLASH SUCCESSIERECHTEN OP AFKOOPWAARDE LEVENSVERZEKERINGEN Dit nieuwsbericht is enkel voor informatie doeleinden bestemd. Ondanks het feit dat aan dit nieuwsbericht de gebruikelijke zorg is besteed,

Nadere informatie

IAB-Info. Inhoud. Beroep. Economie

IAB-Info. Inhoud. Beroep. Economie Nummer 4 16 29 februari 2004 IAB-Info Inhoud 16e jaargang Beroep c Bestuur en aandeelhouderschap van erkende professionele vennootschappen Deze bijdrage strekt ertoe een overzicht te bieden van zowel de

Nadere informatie

Inhoudstafel. Deel I - Groepsverzekering of IPT. Voorwoord... 1. Inhoudstafel. 1. Schema... 5. 2. Algemeen... 6

Inhoudstafel. Deel I - Groepsverzekering of IPT. Voorwoord... 1. Inhoudstafel. 1. Schema... 5. 2. Algemeen... 6 Inhoudstafel Voorwoord.... 1 Deel I - Groepsverzekering of IPT 1. Schema.................................................... 5 2. Algemeen.................................................. 6 2.1. Waarom

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B vs. C en E, beide te D. Zaak Zaaknummer : 2008.00672 Zittingsdatum : 1 oktober 2008 : Premiekorting, wijziging verzekeringsvoorwaarden aanvullende verzekering 1/6

Nadere informatie

Rolnummer 5855. Arrest nr. 178/2014 van 4 december 2014 A R R E S T

Rolnummer 5855. Arrest nr. 178/2014 van 4 december 2014 A R R E S T Rolnummer 5855 Arrest nr. 178/2014 van 4 december 2014 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 13, tweede lid, van de wet van 3 juli 1967 betreffende preventie van of de schadevergoeding

Nadere informatie

De uitdagingen van de tweede pijler voor loontrekkenden

De uitdagingen van de tweede pijler voor loontrekkenden Jean-Michel Kupper Bestuurder Directeur AG Employee Benefits & HC De uitdagingen van de tweede pijler voor loontrekkenden 1 29/04/2015 Agenda De uitdagingen van het wettelijke pensioen De uitdagingen van

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN FIRST FISCAAL FIRST PENSIOENSPAREN

ALGEMENE VOORWAARDEN FIRST FISCAAL FIRST PENSIOENSPAREN ALGEMENE VOORWAARDEN FIRST FISCAAL FIRST PENSIOENSPAREN Inhoudstafel Blz. Artikel 1 : Definities 4 Artikel 2 : Doel van het contract - Algemene beschrijving 4 Artikel 3 : Ingangsdatum van het contract

Nadere informatie

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol P5_TA(2002)0269 Toekomstige ontwikkeling van Europol Aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over de toekomstige ontwikkeling van Europol en zijn volledige opneming in het institutioneel bestel

Nadere informatie

De verzekering tegen schade veroorzaakt door terrorisme

De verzekering tegen schade veroorzaakt door terrorisme De verzekering tegen schade veroorzaakt door terrorisme Versie april 2008 Doel van TRIP Vanaf 1 mei moet in bepaalde takken de schade veroorzaakt door terrorisme verplicht verzekerd worden. Om de solidariteit

Nadere informatie

PENSIOENSPAREN ZO DOE JE HET

PENSIOENSPAREN ZO DOE JE HET ZO DOE JE HET 1. WAT IS PENSIOENSPAREN? Wie aan pensioensparen doet, bouwt op individuele basis een extra pensioen op. Wat je spaart, kan je bovendien fiscaal in mindering brengen via de personenbelasting.

Nadere informatie

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN

TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN TETRALERT - ONDERNEMING VOORSTEL TOT HERZIENING VAN DE RICHTLIJN AANDEELHOUDERSRECHTEN 1. Inleiding Op 9 april 2014 maakte de Europese Commissie aan het Europees Parlement een voorstel van richtlijn over

Nadere informatie

Naar een Vlaamse sociale bescherming?

Naar een Vlaamse sociale bescherming? Naar een Vlaamse sociale bescherming? Jürgen Vanpraet Universiteit Antwerpen Het Vlaamse Regeerakkoord Basisdecreet Vlaamse sociale bescherming - De bestaande zorgverzekering - Uitvoering maximumfactuur

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid SCSZ/14/018 BERAADSLAGING NR. 13/061 VAN 4 JUNI 2013, GEWIJZIGD OP 4 FEBRUARI 2014, WAARBIJ BEPAALDE PENSIOENINSTELLINGEN

Nadere informatie

Regeerakkoord: wat is de impact op de pensioenen en de verzekeringsproducten?

Regeerakkoord: wat is de impact op de pensioenen en de verzekeringsproducten? Regeerakkoord: wat is de impact op de pensioenen en de verzekeringsproducten? DECAVI 25 februari 2015 Florence DELOGNE Adjunct-directeur Minister van Pensioenen 1 De huidige toestand van de 1 e pijlerpensioenen

Nadere informatie

ACE 50+ Gegarandeerde levensverzekering Aanvullend voordeel:

ACE 50+ Gegarandeerde levensverzekering Aanvullend voordeel: ACE 50+ Gegarandeerde levensverzekering Vrije keuze verzekerd bedrag tot maximaal 12.630,- afhankelijk van uw leeftijd en de premie die u kiest Lage instappremies; vanaf 4,99 per maand Maximale aanvangsleeftijd

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN ADVIES INZAKE EEN BEDING HOUDENDE EENZIJDIGE AANPASSING VAN EEN PREMIE VAN EEN VERZEKERINGSPOLIS RECHTSBIJSTAND

COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN ADVIES INZAKE EEN BEDING HOUDENDE EENZIJDIGE AANPASSING VAN EEN PREMIE VAN EEN VERZEKERINGSPOLIS RECHTSBIJSTAND C.O.B. 12 COMMISSIE VOOR ONRECHTMATIGE BEDINGEN ADVIES INZAKE EEN BEDING HOUDENDE EENZIJDIGE AANPASSING VAN EEN PREMIE VAN EEN VERZEKERINGSPOLIS RECHTSBIJSTAND Brussel, 21 oktober 2003 2 Advies over een

Nadere informatie

21/03/2012. Echtscheiding en Aanvullend Pensioen. Verdeling op het ogenblik van de echtscheiding. Verdeling bij echtscheiding Pensioentoezegging

21/03/2012. Echtscheiding en Aanvullend Pensioen. Verdeling op het ogenblik van de echtscheiding. Verdeling bij echtscheiding Pensioentoezegging Echtscheiding en Aanvullend Pensioen Verdeling op het ogenblik van de echtscheiding Philippe Demol Actuaris 19/03/2012 Aangeslotene(n)? Echtgeno(o)t(en)? Ex-echtgeno(o)t(en) Pensioentoezegging Werkgever

Nadere informatie

Wet betreffende de rechten van de vrijwilliger

Wet betreffende de rechten van de vrijwilliger Wet betreffende de rechten van de vrijwilliger De wet betreffende de rechten van de vrijwilliger (3 juli 2005, gewijzigd door de Wet houdende Diverse bepalingen van 27/12/2005) is aangepast. De nieuwe

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.674 ------------------------------ Zitting van vrijdag 20 februari 2009 ------------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.674 ------------------------------ Zitting van vrijdag 20 februari 2009 ------------------------------------------------ A D V I E S Nr. 1.674 ------------------------------ Zitting van vrijdag 20 februari 2009 ------------------------------------------------ Maatregelen inzake tijdskrediet - Cao nr. 77 bis - Uitvoering

Nadere informatie

KBC-Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Vandaag fraaie fiscale voordelen. Morgen een mooi extra pensioen.

KBC-Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen. Vandaag fraaie fiscale voordelen. Morgen een mooi extra pensioen. KBC-Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen Vandaag fraaie fiscale voordelen. Morgen een mooi extra pensioen. U weet het zelf maar al te goed: als zelfstandige krijgt u een erg beperkt wettelijk pensioen.

Nadere informatie

Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1

Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1 Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1 HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen HOOFDSTUK II. - Definities HOOFDSTUK III. - De organisatienota HOOFDSTUK IV. - Aansprakelijkheid

Nadere informatie

AG Employee Benefits. Pension & Health Solutions. Wie zijn wij?

AG Employee Benefits. Pension & Health Solutions. Wie zijn wij? AG Employee Benefits AG Employee Benefits Wie zijn wij? AG Employee Benefits maakt deel uit van AG Insurance, de marktleider in de Belgische verzekeringsmarkt. Wij bieden u een compleet gamma van competitieve

Nadere informatie

VMOBB BELEID INZAKE PREVENTIE EN BEHEER VAN BELANGENCONFLICTEN

VMOBB BELEID INZAKE PREVENTIE EN BEHEER VAN BELANGENCONFLICTEN VMOBB Beleid inzake preventie en beheer van belangenconflicten BELEID INZAKE PREVENTIE EN BEHEER VAN BELANGENCONFLICTEN VMOBB - Verzekeringsmaatschappij van Onderlinge Bijstand van Brabant Zuidstraat 111

Nadere informatie

De gratis RIZIV-toelage voor artsen, tandartsen, apothekers en kinesitherapeuten. Ziekte, ongeval, pensioen,... AMMA steunt u in alle omstandigheden.

De gratis RIZIV-toelage voor artsen, tandartsen, apothekers en kinesitherapeuten. Ziekte, ongeval, pensioen,... AMMA steunt u in alle omstandigheden. De gratis RIZIV-toelage voor artsen, tandartsen, apothekers en kinesitherapeuten Ziekte, ongeval, pensioen,... AMMA steunt u in alle omstandigheden. R I Z I V T O E L A G E Wat is dat, een RIZIV-toelage?

Nadere informatie

Door een aantal wettelijke beschikkingen moest een einde komen aan dergelijke vorm van aanvullende pensioenfondsen.

Door een aantal wettelijke beschikkingen moest een einde komen aan dergelijke vorm van aanvullende pensioenfondsen. PC 216 NOTARIAAT AANVULLEND PENSIOEN DER NOTARISBEDIENDEN Woord Vooraf In het verleden (vóór 1987) bestond er voor de notarisbedienden een aanvullend pensioen volgens een repartitiesysteem, verspreid over

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL. Afdeling 1: Ontslag wegens technische redenen van arbeidsorganisatie Artikel 8

INHOUDSTAFEL. Afdeling 1: Ontslag wegens technische redenen van arbeidsorganisatie Artikel 8 19.9.2011 PARITAIR COMITÉ VOOR HET VERZEKERINGSWEZEN INHOUDSTAFEL PROTOCOL VAN SECTORAKKOORD 2011-2012 Hoofdstuk 1: Toepassingsgebied Artikel 1 Hoofdstuk 2: Koopkracht Afdeling 1: Voor 2011 Artikel 2:

Nadere informatie

A. Context van de goedkeuring van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 82 bis

A. Context van de goedkeuring van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 82 bis 1 december 2007. De collectieve arbeidsovereenkomst nr. 82 bis van 17 juli 2007 tot wijziging van de collectieve arbeidsovereenkomst nr. 82 van 10 juli 2002 betreffende het recht op outplacement voor werknemers

Nadere informatie

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE NL NL NL EUROPESE COMMISSIE Brussel, 24.3.2010 COM(2010) 100 definitief MEDEDELING VAN DE COMMISSIE betreffende de toepassing van artikel 101, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese

Nadere informatie

RECHTSBIJSTAND. Hoofdstuk 5. Art.21. Voorafgaandelijke bepaling

RECHTSBIJSTAND. Hoofdstuk 5. Art.21. Voorafgaandelijke bepaling Hoofdstuk 5 RECHTSBIJSTAND Voorafgaandelijke bepaling Gewaarborgd schadegeval Art.21 De bepalingen van de overige hoofdstukken van deze overeenkomst zijn van toepassing op Rechtsbijstand voor zover ze

Nadere informatie

Instelling voor bedrijfspensioenvoorziening (IBP)

Instelling voor bedrijfspensioenvoorziening (IBP) CLAEYS & ENGELS Advocaten Vorstlaan 280 1160 Brussel Tel +32 2 761 46 00 Fax +32 2 761 47 00 Pensioenfonds info@claeysengels.be www.claeysengels.be Instelling voor bedrijfspensioenvoorziening (IBP) www.iuslaboris.com

Nadere informatie

N Uitzwerming A2 Brussel, 25 november 2014 MH/BL/AS 722-2014 ADVIES. over DE TECHNIEK VOOR OPRICHTING VAN ONDERNEMINGEN, UITZWERMING GENAAMD

N Uitzwerming A2 Brussel, 25 november 2014 MH/BL/AS 722-2014 ADVIES. over DE TECHNIEK VOOR OPRICHTING VAN ONDERNEMINGEN, UITZWERMING GENAAMD N Uitzwerming A2 Brussel, 25 november 2014 MH/BL/AS 722-2014 ADVIES over DE TECHNIEK VOOR OPRICHTING VAN ONDERNEMINGEN, UITZWERMING GENAAMD (goedgekeurd door het bureau op 10 juni 2014, bekrachtigd door

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 28 mei 2008 (04.06) (OR. en) 9935/08 SOC 316 COMPET 194 VERSLAG van: het Comité van permanente vertegenwoordigers (1e deel) aan: de Raad EPSCO Nr. vorig doc.: 9081/08

Nadere informatie

SPAREN OF BELEGGEN BIJ P&V Verzeker u van een aantrekkelijk rendement

SPAREN OF BELEGGEN BIJ P&V Verzeker u van een aantrekkelijk rendement SPAREN OF BIJ P&V Verzeker u van een aantrekkelijk rendement Welke beleggingsformules het best zijn aangepast aan uw doelstellingen, bespreekt u best met uw P&V adviseur. Hij helpt u graag verder bij het

Nadere informatie