rekenen en op langere termijn van nog veel meer vakken.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "rekenen en op langere termijn van nog veel meer vakken."

Transcriptie

1 THEMA Vrede en conflict oktober 2012 marnixmix Een uitgave van de Marnix Academie Kennisniveau studenten steeds hoger door kennisbases Wie kent niet de Cito taal- en rekentoets?! Alle pabostudenten krijgen ermee te maken en de media hebben er de afgelopen jaren veel over bericht. En nu zijn er dan de kennisbases. Tot op heden een stuk minder bekend, maar ze hebben wel een enorme impact op de Lerarenopleiding basisonderwijs. Wat merken de studenten en de stagescholen er eigenlijk van? Het gaat om de professionalisering van de taalvaardigheid en gecijferdheid van leraren basisonderwijs, vertelt Jan Karel Verheij, opleidingsmanager minorfase van de Marnix Academie. Maar in de nabije toekomst gaat dat ook gelden voor andere vakken. Voor OJ&W (Oriëntatie op jezelf en de wereld) komt bijvoorbeeld een landelijke toets. Het basisonderwijs zal op korte termijn gaan merken dat startende leraren meer kennis hebben op het gebied van taal en rekenen en op langere termijn van nog veel meer vakken. De invoering van de kennisbases betekent voor de Marnix Academie dat het curriculum flink aangepast moet worden. Studenten worden getoetst op hboniveau, terwijl de Cito taal- en rekentoets het niveau van groep 8+ heeft. Om studenten goed voor te bereiden, zullen we ze meer uren Nederlands en rekenenwiskunde moeten aanbieden. Wellicht zullen er daarnaast, voor wie dat nodig heeft, extra trainingen zijn. De huidige eerste- en tweedejaarsstudenten zullen in elk geval zien dat taal en rekenen nadrukkelijker op het rooster aanwezig zijn. De tweedejaars maken dit jaar voor het eerst de landelijke taaltoets. Volgend jaar is de landelijke rekentoets aan de beurt. Jan Karel Verheij: Studenten moeten zich realiseren dat het niveau behoorlijk hoog ligt, zeker van rekenenwiskunde. De opleidingsmanager benadrukt dat alles rondom de kennisbases nog in ontwikkeling is. Maar zeker is dat de toetsen meer sturend worden voor de pabo en dat het curriculum hierop moet worden aangepast. Lees meer informatie op De Vreedzame School als oplossing voor conflicten 3 Historische sensatie op de basisschool 4 Stevig in je schoenen op een multiculturele school 7

2 Aanbod post-hbo uitgebreid 2 Een nieuw gezicht Een nieuw gezicht. Zoals je ziet heeft de Marnix Mix een volledige metamorfose ondergaan. De Marnix Mix heeft niet alleen een nieuwe lay-out, maar ook nieuwe rubrieken en bovendien krijgt elke uitgave vanaf nu een thema mee. Dit keer is gekozen voor Vrede en conflict, gelinkt aan het jaarthema van de Marnix Academie. De artikelen in het blad sluiten hier voor een deel mooi op aan. Neem bijvoorbeeld het artikel over de Vreedzame School in de Utrechtse wijk Overvecht. Of het stuk over lesgeven in een achterstandswijk. Bij het Marnix Onderwijscentrum (MOC) starten er dit jaar twaalf post-hbo-opleidingen. Ron de Bakker, manager van het MOC, merkt dat er veel behoefte is aan deze praktijkgerichte, direct toepasbare opleidingen. Vooral op het gebied van taal, rekenen, gedrag, intern begeleiden en leerproblemen. Het voorziet duidelijk in de behoefte van leraren die niet direct een masteropleiding willen. Het zijn competentiegerichte en praktijk gerichte opleidingen die je helpen je te kunnen profileren. Met een post-hbo-diploma op zak ben je een geschoolde specialist op een bepaald vakgebied, zoals rekenen, taal of muziek. En het geeft je boven- dien vaak de mogelijkheid om te solliciteren naar een LB-functie. Daarnaast past het helemaal in de visie van een leven lang leren. Volgens Ron de Bakker is het, als je een opleiding wilt gaan doen, belangrijk af te stemmen of de opleiding van je keuze past bij de richting die je school op wil. Zo niet dan kun je de opdrachten, die een belangrijk deel van de opleiding uitmaken, minder goed uitvoeren. Ook is het dan minder waarschijnlijk dat de school veel met de resultaten van je studie gaat doen. En dat is jammer. Lees het volledige interview op Wij zijn blij met alle nieuwe gezichten Vijfhonderd nieuwe gezichten. Dit jaar startten driehonderd nieuwe voltijdstudenten aan de Marnix Academie. Daarnaast nog zo n honderd nieuwe deeltijdstudenten en ruim honderd studenten in de hbo-masteropleidingen. En dan tel ik de groeiende aantallen studenten/cursisten in onze post-hbo opleidingen nog niet eens mee. We zijn blij met al die nieuwe gezichten! De relatie met hen is voor ons van essentieel belang. Met deze Marnix Mix willen we hen, maar natuurlijk ook de zittende studenten en het basisonderwijs, informeren en inspireren. Zo lees je op pagina 6 over de Marnix Innovatieprijs en hoe de Marnix Academie daarmee de schoolontwikkeling wil stimuleren. De meest innovatieve basisschool maakt kans op de hoofdprijs van euro. Ik kijk uit naar de inzendingen! Gerard Veerbeek Voorzitter College van Bestuur MOC Vrijdagmatinee Wetenschap ontmoet onderwijspraktijk Het Marnix Onderwijscentrum (MOC) zet zich in voor het toegankelijk maken van wetenschappelijke kennis voor professionals in het basisonderwijs. Elk jaar organiseert het MOC matinees voor leraren, directeuren, specialisten en andere geïnteresseerden die werkzaam zijn in of voor het basisonderwijs. Tijdens de vrijdagmatinees spreken wetenschappers van formaat over actuele onderwerpen. Het bijwonen van de matinees is een uitgelezen mogelijkheid om kennis te nemen van, voor de basisschool relevant, nieuw wetenschappelijk onderzoek. Zo komt belangrijke, nieuwe kennis beschikbaar voor de praktijk. 16 november 2012 Dr. Hugo Prein: Conflicthantering en mediation 25 januari 2013 Dr. Peter Deschamps: Empathie en gedrag 22 maart 2013 Dr. Emmanuelle Le Pichon-Vorstman: Meertalige kinderen in de basisschool 14 juni 2013 Prof. Dr. Goos Minderman: Maatschappelijke verantwoordelijkheid en passend onderwijs Lees meer informatie op

3 THEMA Vrede en conflict De Vreedzame School als oplossing voor conflicten? Op elke school en in elke klas komen conflicten voor. Hoe ga je daar mee om? Basisschool De Schakel in de Utrechtse wijk Overvecht is al jaren een Vreedzame School. In de elf jaar dat ik hier werk, zijn gevechten tussen leerlingen op één hand te tellen. 3 Toen ik hier kwam werken, vertelt Trudie Nieuwenhuizen, leerkracht in groep 6, viel me op dat de leerkrachten rustig waren, de kinderen in hun waarde werden gelaten en er veel met hen gepraat werd. Dat klopt ook helemaal met waar de Vreedzame School voor staat. Natuurlijk zijn er nog conflicten, maar die worden meteen in de kiem gesmoord. In de afgelopen elf jaar dat ik hier werk, zijn de gevechten tussen leerlingen op één hand te tellen. Ruzies bespreken we meteen met beide partijen. Daarbij houden we ze een spiegel voor. De Vreedzame School heeft een methode waar we elke week een les uit geven. Een opdracht die daarbij hoort, is bijvoorbeeld het opstellen van regels voor de klas. Kinderen kunnen dan zeggen wat ze belangrijk vinden. De regels hangen de rest van het jaar aan de muur. Daar moeten ze zich dan ook aan houden. Maar de methode is maar een klein onderdeel. De Vreedzame School is iets dat de hele week in je systeem zit. doet, kunnen kinderen de mediator erbij halen. Die probeert samen met de kinderen tot een oplossing te komen. Lukt dat niet, dan halen ze er een leerkracht bij. Trudie Nieuwenhuizen: De mediatoren worden heel serieus genomen en daardoor werkt het ook. Mediatoren uit groep 7 en 8 worden heel serieus genomen Of er bij ons niet gepest wordt? Natuurlijk wel. Maar niet op een extreme manier; er is natuurlijk een groot gebied tussen plagen en pesten. Het is daarbij heel belangrijk hoe je ermee omgaat. Wij houden het bespreekbaar, daardoor blijft er een veilige sfeer bestaan. Trudie Nieuwenhuizen merkt dat de leer- Kinderen bemiddelen De Schakel werkt met mediatoren. Dat zijn kinderen uit de groepen 7 en 8 die goed kunnen luisteren en een voorbeeld zijn voor anderen. Zij hebben in de pauze een hesje aan en als er zich een conflict voorlingen door deze benadering rustiger worden. Als we met andere scholen bij elkaar komen, hoor ik dat vaak terug. En ik zie dan zelf ook zeker verschil. Er heerst een rustige sfeer. Van middelbare scholen horen we ook wel dat onze oud-leerlingen anders omgaan met conflicten. Vreedzame Wijk Om ook in de wijk rondom de school een veiliger sfeer te creëren wordt er gewerkt met de Vreedzame Wijk. Daarin wordt samengewerkt door medewerkers van de kinderboerderij, de speeltuin, de wijkagent, etc. En de mediatoren uit groep 8 bemiddelen ook in hun eigen wijk. De Schakel probeert ook de ouders te betrekken bij beide initiatieven. Het zou natuurlijk mooi zijn als kinderen thuis en in de wijk dezelfde boodschap horen als op school en het geen gescheiden werelden meer zijn. De Vreedzame School is een compleet programma voor basisscholen voor sociale competentie en democratisch burgerschap. Het beschouwt de klas en de school als een leefgemeenschap, waarin kinderen zich gehoord en gezien voelen, een stem krijgen, en waarin kinderen leren om samen beslissingen te nemen en conflicten op te lossen. Kinderen voelen zich verantwoordelijk voor elkaar en voor de gemeenschap, en staan open voor de verschillen tussen mensen.

4 THEMA Vrede en conflict Ik zal hun reactie nooit vergeten Student laat kinderen historische sensatie beleven Hoe kun je een thema als de Tweede Wereldoorlog zó brengen dat het echt iets met kinderen doet? Dat was de uitdaging waar Renske Boertien, student van de Acade mische Lerarenopleiding (ALO), voor stond. Ze deed er onderzoek naar en bracht het in praktijk. 4 We kregen de opdracht om een historische sensatie teweeg te brengen: een onbeschrijfelijk gevoel met betrekking tot iets uit het verleden. Met andere woorden, de les moet iets in kinderen losmaken. Studenten waren vrij in hun keuze voor een thema. Renske koos voor de Tweede Wereldoorlog. Het onderwerp fascineert me omdat mijn opa en oma het zelf meegemaakt hebben en er altijd veel over vertellen. Ik wilde iets kiezen waar ik zelf warm van word. Onderzoek doen De ALO-student begon met een literatuurstudie. Wat zegt de theorie over de ontwikkeling van 10/11-jarige kinderen als het gaat om historisch besef? Vervol- gens ontwikkelde ze twee instrumenten: een vragenlijst met kennisvragen en open vragen over welk gevoel het kind krijgt bij woorden als hongerwinter en oorlog en een interview met leerlingen om hun historisch besef nog scherper in beeld te krijgen. Link met het heden Vandaaruit ben ik de eerste les gaan ontwerpen, vertelt Renske. Ik wilde het verloop van de oorlog duidelijk maken en heb daarbij steeds iets verteld, iets laten zien en laten ervaren. Ik heb bijvoorbeeld een bord met eten laten zien, wat men in de hongerwinter at. En ik heb ze gevraagd wat ze zouden doen als de verwarming kapot zou zijn in de winter: wat doe je om het warm te krijgen?. Opa in de klas In de tweede les kwam mijn opa in de klas vertellen over zijn eigen ervaringen met de oorlog. Hij liet dingen zien als voedselbonnen, oud geld, een persoonsbewijs, foto s, etc. Ik zal de reactie van de kinderen nooit vergeten. Ze waren muisstil en hingen aan zijn lippen. De kinderen mochten tussendoor vragen stellen. Ze vroegen bijvoorbeeld: Wat gebeurde er als u niet voor de avondklok binnen was? Wat at u in de oorlog? Kende u Joden? Ze wilden alles weten. Mijn opa vond het heel bijzonder om over de oorlog te vertellen aan een generatie die bijna niks van af weet. Historische sensatie Na afloop nam de student de beide instrumenten nog een keer af. Daaruit bleek dat hun gevoel met betrekking tot woorden als hongerwinter en oorlog veranderd was. Samen met de reactie van de kinderen op het verhaal van mijn opa was dit een dubbele bevestiging dat ze inderdaad een historische sensatie hadden beleefd. Het leuke van onderzoek doen, is dat je er een bredere blik door krijgt Volgens Renske is dit typisch een ALOonderzoek omdat het een combinatie van theorie en praktijk is. Eerst ga je onderzoeken en de uitkomsten daarvan neem je mee in je lessen. Het leuke van onderzoek doen, is dat je er een bredere blik door krijgt. Je kunt nieuwe kennis vergaren door er zelf in de theorie naar op zoek te gaan en het vervolgens in de praktijk uit te voeren. Die combinatie met de praktijk is heel goed, omdat je zo de effecten van je onderzoek ook daadwerkelijk kunt ondervinden.

5 Marnix App(roved) Who am I Deze Amerikaanse app heeft als doel spelenderwijs de dialoog tussen een volwassene en een kind op gang te brengen over rassen en diversiteit. De app bestaat uit een spelletje voor twee spelers. Je krijgt allerlei foto s van verschillende mensen in beeld, met verschillende achtergronden. Daaruit kies je één persoon, zonder dat het kind met wie je het spel speelt dat ziet. Dan is het kind aan de beurt. Die moet door ja/nee-vragen te stellen er achter zien te komen wie de ander heeft uitgekozen. Zo kan het kind vragen of de persoon een donkere of lichte huid heeft, stijl haar of kroeshaar, etc. Kortom, een soort Wie is het? Gedurende het spel krijg je tips hoe je bepaalde thema s kunt bespreken. Bijvoorbeeld: Vraag het kind of hij wel eens heeft gezien dat iemand gemeen was tegen een ander kind vanwege zijn uiterlijk. Vertel dat hij moet opkomen voor mensen die gepest worden. Deze Engelstalige app helpt je om op een leuke manier het thema diversiteit bespreekbaar te maken, al kom je bij de easy game er zijn twee niveaus heel ver met meer algemene vragen in de trant van man of vrouw, lang of kort haar, bril of geen bril. De gratis app bevat meer dan 150 foto s en 60 praktische tips. Daarnaast vertelt iedere persoon die je kiest, iets over zijn achtergrond. Kennismaken met Marnix Van 21 tot en met 24 augustus vond de introductieweek voor eerstejaars plaats op het terrein van YMCA te Leusden. Tijdens deze week konden de studenten elkaar en de Marnix Academie leren kennen. De introductiecommissie organiseerde veel verschillende activiteiten: een sportdag, een mysterieus spel in het centrum van Utrecht, een barbecue, en nog veel meer. De commissie kijkt terug op een geslaagde week. 5 Burgerschapseducatie Scholen weten zich volgens een rapport van de Onderwijsraad vaak geen raad met burgerschapsvorming. Waarom is het voor basisscholen van belang er toch tijd aan te besteden? Prof.dr. Wiel Veugelers, hoogleraar Universiteit voor Humanistiek en docentonderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam: Scholen doen al heel veel aan burgerschapseducatie. Het gaat namelijk over de persoonlijke en maatschappelijke vorming van kinderen. Je leert ze dingen aan op het gebied van gedrag en meningen: hoe dien je je te gedragen in de maatschappij en hoe onderbouw je je mening? Ook diversiteit speelt een belangrijke rol. Ik zou scholen willen aanmoedigen om hierin meer visie en samenhang te krijgen. Wat mij betreft staat democratie centraal. Daaraan kun je autonomie en sociale betrokkenheid koppelen. Kinderen moeten leren voor zichzelf op te komen, een eigen levensvisie te ontwikkelen en ze moeten leren hoe je er met elkaar uitkomt. Dat dit een plek krijgt binnen de basisschool is belangrijk. Het levert bewustere mensen op, die actief participeren en op elkaar betrokken zijn. Daar gaat het om! Ik wil leraren uitdagen na te denken over wat voor hen een ideale pedagogische school zou zijn. Wat doe je daar al aan en waar kun je nog aan werken? Henriëtte Hoogenkamp, onderwijsadviseur Marnix Onderwijscentrum: De school is een oefenplek. Daar kunnen kinderen gaan ervaren dat ze deel uitmaken van de samenleving. Met activiteiten Opinie MIX rondom burgerschapseducatie kun je veel bereiken. Ik ben zelf betrokken bij het project Maatschappelijke stage in het basisonderwijs en zie wat een bezoek aan het bejaardentehuis of een gehandicapteninstelling oplevert. Het verbreedt de horizon van kinderen. Ze gaan contact aan met mensen die ze normaal gesproken niet ontmoeten. Ze leren daardoor over die ander, maar ook over zichzelf. Én ze leren om op zo n dag zelf verantwoordelijkheid te dragen; dat geeft ze het gevoel dat ze er toe doen. Het maakt ze trots. Dat zijn allemaal waardevolle bouwstenen.

6 6 Op vind je een aankondiging met nadere spel regels en een digitaal aanmeldformulier. De basis- Schoolleidersopleiding is must voor elke directeur Elke schoolleider die zichzelf serieus neemt, moet een opleiding tot schoolleider gevolgd hebben. Niet voor niks wordt er door de overheid gewerkt aan een verplicht registratiesysteem waarbij scholing een voorwaarde is. Aan het woord is Peter Dijkxhoorn, opleidingsmanager van de Marnix Academie. Schoolleider zijn is niet iets wat je zomaar doet, het is een zware en ingewikkelde baan die goed opgeleide professionals vereist. De Marnix Academie biedt een nieuwe opleiding voor schoolleiders aan. De opleiding is ontwikkeld door Penta Nova, Academie voor Schoolleiderschap: een samenwerkingsverband van vijf hogescholen, waaronder de Marnix Academie. Het vervangt de opleiding Basisvaardigheden Onderwijsmanagement en de opleiding Directeur primair onderwijs en speelt in op de nieuwste ontwikkelingen. Met deze nieuwe tweejarige opleiding verwerf je de competenties die nodig zijn om te kunnen werken als schoolleider in het onderwijs. We leggen de nadruk op de onderzoeksmatige schoolleider, die onderzoek gebruikt binnen de eigen school om de juiste beslis singen te nemen. Lees het volledige interview op THEMA Vrede en conflict War Child daagt studenten uit De Marnix Academie is dit jaar een samenwerking aangegaan met War Child. De samenwerking sluit mooi aan op het jaarthema van de academie: Voor de oorlog niet geboren. Niemand minder dan Marco Borsato daagde de studenten uit om in actie te komen voor kinderen in oorlogsgebieden. Dat gebeurde tijdens het ter perse gaan van deze Marnix Mix. Marco Borsato, ambassadeur van War Child, sprak een videoboodschap in speciaal voor de studenten van de Marnix Academie. In die boodschap benadrukte hij dat zij echt iets kunnen betekenen voor kinderen in oorlogsgebieden. De video is terug te zien op de website van de Marnix Academie. Studenten kunnen zich op allerlei manieren inzetten voor War Child, aldus een woordvoerder van de stichting. Je kunt samen met je medestudenten een feest organiseren waarvan de opbrengst of een deel van de opbrengst naar War Child gaat. Spreekbeurten en musical Voorlichters van de stichting komen gedurende het jaar op verschillende momenten terug op de Marnix Academie. Zij geven ideeën en denken met studenten mee. Zo biedt War Child spreekbeurt- en werkstukpakketen aan en heeft een eigen musical ontwikkeld: Voor kids gaat de zon op! (www.warchildschoolmusical.nl). Deze groep 8- musical is in samenwerking met Marco Borsato en Albert Verlinde gemaakt voor War Child. In aanloop van de musical kunnen verschillende gastlessen worden gegeven door de voorlichters van War Child of studenten kunnen zelf een les over War Child geven met behulp van een lespakket. Lespakketten en spreekbeurtpakketten kun je downloaden via Jouw school innovatief? Win de Marnix Innovatieprijs 2013! De Marnix Academie reikt in 2013 voor de tweede maal de Marnix Innovatieprijs uit. Werkt jouw school aan schoolontwikkeling en zijn daar (één of enkele) studenten van de academie bij betrokken? Doe dan mee en maak kans op de hoofdprijs van euro. Met de Marnix Innovatieprijs wil de hogeschool de ontwikkeling van het onderwijs stimuleren. Basisscholen die onderdeel uitmaken van Partners in Opleiding en Ontwikkeling kunnen deelnemen en mooie voorbeelden inzenden. De hoofdprijs bedraagt euro, de tweede prijs 5000 euro en de derde prijs 2500 euro. De studenten die betrokken zijn bij de schoolontwikkeling ontvangen ook een prijs: een tablet (bij de hoofdprijs) of een aanmoedigingsprijs (bij de tweede of derde prijs). scholen binnen het partnerschap en de studenten van de Marnix Academie zullen ook via de attent worden gemaakt op de prijs. Inzendingen kunnen worden ingediend door (of namens) de schoolleiding van een basisschool. De prijzen worden ter beschikking gesteld door de Stichting Steunfonds van de Stichting Protestants-Christelijk Hoger Beroepsonderwijs Utrecht en komen dus niet ten laste van de overheidsbijdrage voor het onderwijs.

7 THEMA Vrede en conflict Kleurrijke scholen, met de nadruk op rijk! Stevig in je schoenen op een multiculturele school Je bent een sterk rolmodel, op de hoogte van de straatcultuur, je kent de wijk en je bereidt je lessen zeer goed voor. Een paar kenmerken waaraan een leraar in een achterstandswijk moet voldoen. Want lesgeven in een achterstandswijk is toch wel even wat anders dan lesgeven op een dorpsschool. Dat merk je vooral in het oudercontact; daar moet je heel veel in investeren. Mirjam Stroetinga, onderwijsadviseur bij het Marnix Onderwijscentrum, is betrokken bij de ontwikkeling van een nieuwe post-hbo-opleiding, die in januari van start zal gaan: Lesgeven in een achterstandswijk. Verschillende scholen in Utrecht gaven aan behoefte te hebben aan een dergelijk programma. Bij de ontwikkeling van de opleiding kijken we naar de kenmerken van een leraar in een achterstandswijk die het heel goed doet. Wat maakt hem een goede leraar? Hij bereidt bijvoorbeeld zijn lessen heel goed voor, kent de wijk, is een sterk rolmodel, is op de hoogte van de straatcultuur en kan goed samenwerken met ouders. Veel van deze dingen kun je leren, maar het gaat ook zeker om karakter. emoties hoog oplopen. Kortom, de drempel naar de school is heel hoog. Op een dorpsschool komen de ouders vanzelf wel; ze staan bij wijze van Geen reparerende maar specialiserende opleiding spreken in de rij om iets voor je te doen. Andere zaken die het lesgeven op haar school anders maken, zijn de kleinere groepen en de taalachterstand waarmee veel kinderen binnenkomen. Begeleiding De opleiding Lesgeven in een achterstandswijk kan leraren helpen verder te komen in hun eigen ontwikkeling. Mirjam Stroetinga benadrukt dat het geen reparerende opleiding is, maar een specialiserende. Er komt geen pabo-stof meer aan de orde. Het is echt bedoeld voor mensen die er een schepje bovenop willen doen. Dat kunnen startende leraren zijn, maar ook leraren die al jaren voor de klas staan. Onze docenten kennen de praktijk door en door en kunnen zich dus heel goed in de studenten verplaatsen. Meer informatie? 7 Stigmatiseren Anita Verweij is directeur van basisschool De Kameleon, aan de rand van de Utrechtse wijk Lombok. Op haar school zitten zo n honderd leerlingen uit zeker zeventien verschillende culturen. Het is een kleurrijke school, met de nadruk op ríjk! Ik zou onze school ook geen achterstandsschool noemen of de wijk een achterstandswijk. Het is gevaarlijk om te stigmatiseren. Dat draagt niets bij aan het zelfbeeld van kinderen. We kunnen zoveel van elkaar leren. Juist als kinderen met zoveel verschillen in aanraking komen, krijg je meer begrip in de maatschappij. Hoge drempel De basisschooldirecteur erkent dat lesgeven op een dorpsschool heel anders is dan op een multiculturele school. Je moet bijvoorbeeld ontzettend veel investeren in het oudercontact. Dat gaat nou eenmaal niet vanzelf. Veel ouders hebben moeite met de taal, hebben zelf nauwelijks onderwijs genoten en zien op tegen de leerkracht. Als er dan wel contact is, kan het voorkomen dat de Joost Grol Fotografie

8 8 In elke Marnix Mix brengen we een bijzonder project of initiatief in het basisonderwijs in beeld. Laat je inspireren! Ideeën voor deze rubriek kun je mailen naar: De Schoolfoto Wie: Wat: Waar: Als deeltijdstudent aan de Marnix Academie heeft Robin Kuijpers onderzoek gedaan naar vaderbetrokkenheid en hoe je die kunt stimuleren. Robin Kuijpers Vader-kind-voetbaltoernooi De Schakel in Utrecht Een belangrijk thema op de multiculturele basisschool De Schakel in de Utrechtse wijk Overvecht. Uit het onderzoek van Robin rolden verschillende activiteiten, waaronder het vader-kindvoetbaltoernooi met aansluitend een barbecue. Het begon allemaal met het opzetten van denktanks waarin vaders met elkaar én met leerkrachten discussieerden over allerlei opvoedings- en onderwijsthema s, zoals buiten spelen, internet, de Vreedzame school, etc. De denktank als middel om te werken aan de ontwikkeling van de kinderen. We hadden open gesprekken en er was een gezellige sfeer. Gelijkwaardigheid is hierin heel belangrijk. Voor sommige vaders is de taal een barrière waardoor zij niet naar de denktank komen. Robin wilde iets organiseren dat toegankelijker is. Doel was in elk geval dat vaders iets samen met hun kind zouden doen. Ik wilde ze samen op school hebben. Het vader-kind-toernooi werd een groot succes. Zo n vijftig vaders hadden zich, samen met hun kinderen, opgegeven en waren verdeeld over zestien teams. We hebben twee uur lang gevoetbald, en daarna met iedereen, in het totaal bijna 150 mensen, een barbecue gehad. Het bijzondere was dat ik deze dag had georganiseerd met een commissie van kinderen en dat de vaders op de dag zelf al het werk op zich namen: het voorbereiden van het eten, fluiten, barbecueën, eten verdelen, drinken inschenken en opruimen. Ze hebben alles ook zelf betaald. Het was prachtig om te zien hoe dit evenement verliep op het schoolplein, zonder dat de leerkrachten iets hoefden te doen. Het blijft niet bij die ene gezellige dag. Volgens Robin verandert dit soort activiteiten het contact met leerlingen. Als je iemands vader kent en dus weet waar hij vandaan komt, krijg je een andere band met elkaar! Marnix Academie Utrecht, oktober 2012 (Eind)redactie: Afdeling Communicatie en Publicaties Fotografie: Ivar Pel, Roëlla Verhoeven en Marnix Academie Vormgeving: KEPCOM Creatieve Communicatie, Delft Drukwerk: EMP Grafimedia, Houten Voor reacties: Afdeling Communicatie en Publicaties: De Marnix Mix is gedrukt op FSC-gecertificeerd papier en verzonden in biologisch afbreekbaar folie. De Marnix Academie verstuurt haar post CO 2 neutraal.

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

deeltijd lerarenopleiding basisonderwijs

deeltijd lerarenopleiding basisonderwijs deeltijd lerarenopleiding basisonderwijs De bevlogen docent Ik vind het belangrijk om aan studenten mee te geven dat ieder mens en ieder kind een persoonlijk verhaal heeft en dat dat verhaal er mag zijn.

Nadere informatie

3. Vreedzame wijk 3.1. Petra Jongerius, sociaal makelaar wijk & co Ontstaan vreedzame wijk

3. Vreedzame wijk 3.1. Petra Jongerius, sociaal makelaar wijk & co Ontstaan vreedzame wijk 3. Vreedzame wijk 3.1. Petra Jongerius, sociaal makelaar wijk & co Petra Jongerius is sociaal makelaar en werkt vanuit welzijn. Ze is verbonden aan de Brede School Overvecht. Ontstaan vreedzame wijk Vreedzame

Nadere informatie

DEELTIJD LERARENOPLEIDING BASISONDERWIJS

DEELTIJD LERARENOPLEIDING BASISONDERWIJS DEELTIJD LERARENOPLEIDING BASISONDERWIJS De bevlogen docent Ik vind het belangrijk om aan studenten mee te geven dat ieder mens en ieder kind een persoonlijk verhaal heeft en dat dat verhaal er mag zijn.

Nadere informatie

Deeltijd Lerarenopleiding basisonderwijs

Deeltijd Lerarenopleiding basisonderwijs Deeltijd Lerarenopleiding basisonderwijs De ervaring van een studente in de majorfase Ik heb voor de Marnix Academie gekozen omdat ik positieve verhalen hoorde van anderen die de deeltijdopleiding hadden

Nadere informatie

academische lerarenopleiding basisonderwijs

academische lerarenopleiding basisonderwijs academische lerarenopleiding basisonderwijs De bevlogen docent Ik vind het belangrijk om aan studenten mee te geven dat ieder mens en ieder kind een persoonlijk verhaal heeft en dat dat verhaal er mag

Nadere informatie

Als je elkaars taal niet spreekt

Als je elkaars taal niet spreekt THEMA duizend talen april 2013 MIX Als je kinderen positief benadert, werk je aan vertrouwen Als je elkaars taal niet spreekt Vroeg of laat overkomt het iedere leerkracht. Het contact met één of meerdere

Nadere informatie

Verslag werkconferentie Burgerschapsvorming van de Utrechtse jeugd

Verslag werkconferentie Burgerschapsvorming van de Utrechtse jeugd Verslag werkconferentie Burgerschapsvorming van de Utrechtse jeugd Op 12 februari 2014 werd de bijeenkomst Burgerschapsvorming van de Utrechtse jeugd georganiseerd door de Utrechtse Onderwijs Agenda. Het

Nadere informatie

Identiteit van de Koos Meindertsschool

Identiteit van de Koos Meindertsschool Identiteit van de Koos Meindertsschool 1. Identiteit - het karakter van de school Wij zijn een open school waarin een ieder gelijkwaardig is. Wij heten elk kind welkom op de Koos Meindertsschool, ongeacht

Nadere informatie

Nieuwsbrief De Vreedzame School

Nieuwsbrief De Vreedzame School Nieuwsbrief De Vreedzame School Blok 1 We horen bij elkaar Algemeen Onze school werkt met het programma van de Vreedzame School. Dit programma wil een bijdrage leveren aan een positief sociaal klimaat

Nadere informatie

Deeltijd Lerarenopleiding basisonderwijs. 900342-1-Marnix-Brochure Deeltijd.indd 1 5-11-09 19:50

Deeltijd Lerarenopleiding basisonderwijs. 900342-1-Marnix-Brochure Deeltijd.indd 1 5-11-09 19:50 Deeltijd Lerarenopleiding basisonderwijs 900342-1-Marnix-Brochure Deeltijd.indd 1 5-11-09 19:50 De ervaring van een studente in de majorfase Ik heb voor de Marnix Academie gekozen omdat ik positieve verhalen

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Een goede relatie tussen ouders en school komt het leerresultaat ten goede en dat is wat we allemaal willen! Convenant Impuls Kwaliteitsverbetering Onderwijs

Nadere informatie

CBS De Wieken Januari 2015

CBS De Wieken Januari 2015 CBS De Wieken Januari 2015 Wat is een mediator? Een mediator is iemand die anderen helpt bij een conflict Op school kan de juf of meester dat zijn Op onze school worden leerlingen opgeleid tot mediatoren

Nadere informatie

Welkom op de Pionier

Welkom op de Pionier Welkom op de Pionier Wat lees je allemaal in dit boekje? 1. Wat is de Pionier voor een school? 2. Op school zijn verschillende klassen. 3. Zo gaat het op de Pionier. 4. Hoe ziet een schooldag er op onze

Nadere informatie

Vragen pas gepromoveerde

Vragen pas gepromoveerde Vragen pas gepromoveerde dr. Maaike Vervoort Titel proefschrift: Kijk op de praktijk: rich media-cases in de lerarenopleiding Datum verdediging: 6 september 2013 Universiteit: Universiteit Twente * Kun

Nadere informatie

2. Waar staat de school voor?

2. Waar staat de school voor? 2. Waar staat de school voor? Missie en Visie Het Rondeel gaat uit van de Wet op het Basisonderwijs. Het onderwijs omvat de kerndoelen en vakgebieden die daarin zijn voorgeschreven. Daarnaast zijn ook

Nadere informatie

Met meer dan dertig basisscholen in den Bosch e.o.

Met meer dan dertig basisscholen in den Bosch e.o. Talentontwikkeling voor en door jongeren www.oho-t.nl Onderwijs helpt Onderwijs bij talentontwikkeling (OhO-t) bestaat alleen in een krachtig, regionaal onderwijsnetwerk, liefst met betrokkenheid van bedrijfsleven

Nadere informatie

Voltijd Lerarenopleiding basisonderwijs

Voltijd Lerarenopleiding basisonderwijs Voltijd Lerarenopleiding basisonderwijs De drijfveren van een eerstejaars Mijn moeder is lerares en ook mijn oom en tante geven les op een basisschool. Je kunt dus wel zeggen dat het vak van basisschoolleraar

Nadere informatie

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming Jeroen Bron en Minke Bruning, 27 november 2014 27-11-2014 SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron CPS Onderwijsontwikkeling en advies;

Nadere informatie

Jannetta van Campenhout-Timmer, school opleider, is het gezicht van het Samen Opleiden voor de locatie Harderwijk-A van Landstede.

Jannetta van Campenhout-Timmer, school opleider, is het gezicht van het Samen Opleiden voor de locatie Harderwijk-A van Landstede. Jannetta van Campenhout-Timmer, school opleider, is het gezicht van het Samen Opleiden voor de locatie Harderwijk-A van Landstede. 34 Intervisiebijeenkomsten op de stageschool Werken en verwerken op de

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

VELON conferentie 8 maart 2010 Ontwikkeling: Els Schellekens (Bureau ELS) Onderzoek: Dorian de Haan Marije de Hoogd

VELON conferentie 8 maart 2010 Ontwikkeling: Els Schellekens (Bureau ELS) Onderzoek: Dorian de Haan Marije de Hoogd VELON conferentie 8 maart 2010 Ontwikkeling: Els Schellekens (Bureau ELS) Onderzoek: Dorian de Haan Marije de Hoogd Subsidie: Bernard van Leer Foundation Inhoud presentatie Onze Klas Mijn Wereld Ontwikkeling:

Nadere informatie

Juist in het openbaar onderwijs

Juist in het openbaar onderwijs Juist in het openbaar onderwijs Over de aandacht voor levensbeschouwing op de openbare school Legitimatie MARLEEN LAMMERS Wie denkt dat het openbaar onderwijs geen aandacht mag besteden aan levensbeschouwing,

Nadere informatie

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl

Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl Evaluatierapport Terugkomdagen 2014 Nationale Opleiding MediaCoach Februari 2015 www.nomc.nl De terugkomdagen Najaar 2014 van de Nationale Opleiding MediaCoach werden als goed en zelfs uitstekend beoordeeld,

Nadere informatie

Toelichting competenties

Toelichting competenties Toelichting competenties De vraag van dit onderzoek was of leerkrachten, intern begeleiders en schoolleiders die werken met nieuwkomers aanvullende of extra competenties nodig hebben bovenop de bekwaamheidseisen

Nadere informatie

Ik kan enorm genieten van hun spontaniteit

Ik kan enorm genieten van hun spontaniteit Next level leraar Kijk jij graag verder dan de muren van het klaslokaal? Bij de Marnix Academie leer je niet alleen les te geven in een groot aantal vakken, je leert ook te kijken naar de ontwikkeling

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW INTERVIEW Auteur: René Leverink Fotografie: Rijksoverheid Onlangs hebben minister Van Bijsterveldt en staatssecretaris Zijlstra van OCW drie actieplannen gelanceerd, gericht op een ambitieuze leercultuur

Nadere informatie

Pestprotocol OBS IJsselhof

Pestprotocol OBS IJsselhof Pesten op school Hoe ga je er mee om? Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen zien en op onze school serieus aan willen pakken. Daar zijn wel enkele

Nadere informatie

Academische Lerarenopleiding Basisonderwijs

Academische Lerarenopleiding Basisonderwijs Academische Lerarenopleiding Basisonderwijs De uitdaging van een student Mijn mentor, ouders en vriendinnen vonden het zonde van mijn vwo-diploma dat ik een hbo-opleiding ging volgen. Maar ik zag mezelf

Nadere informatie

Het jonge kind op de Haagse Hogeschool

Het jonge kind op de Haagse Hogeschool Het jonge kind op de Haagse Hogeschool Annemarie Dek Op de Haagse Hogeschool spreken we met Annemarie Dek, coördinator van de kleuterspecialisatie in het derde jaar van de pabo. In de opleiding komen de

Nadere informatie

Maatschappelijke vorming

Maatschappelijke vorming toelichting Hoe kan de school de leerling helpen om zich te ontwikkelen tot een actieve, verantwoordelijke en sociale burger? Een belangrijke taak van de school is om leerlingen voor te bereiden op hun

Nadere informatie

Conferentie: 23 mei 2012. Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u. Overzicht workshops

Conferentie: 23 mei 2012. Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u. Overzicht workshops Conferentie: 23 mei 2012 Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u Overzicht workshops Workshops Workshopleider Organisatie Titel workshop 1. Dr. Margot

Nadere informatie

Vragenlijst: Wat vind jij van je

Vragenlijst: Wat vind jij van je Deze vragenlijst is bedacht door leerlingen. Met deze vragenlijst kunnen leerlingen er zelf achter kunnen komen wat andere leerlingen van hun school vinden. De volgende onderwerpen komen langs: Sfeer op

Nadere informatie

Colofon Juni 2015. Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider. EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag

Colofon Juni 2015. Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider. EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag Landelijk debat Ons Onderwijs 2032 28 mei 2015 Colofon Juni 2015 Eindredactie: Dorine van Walstijn, projectleider EDventure Bezuidenhoutseweg 161 2594 AG Den Haag 070 315 41 00 info@edventure.nu www.edventure.nu

Nadere informatie

Opleidingsschool Mijnplein-KPZ: De stage-leergroep is een onlosmakelijk onderdeel van onze opleidingsscholen

Opleidingsschool Mijnplein-KPZ: De stage-leergroep is een onlosmakelijk onderdeel van onze opleidingsscholen Opleidingsschool Mijnplein-KPZ: De stage-leergroep is een onlosmakelijk onderdeel van onze opleidingsscholen Interview met Maarten Bauer (voorzitter CvB Mijnplein) Maarten Bauer (Voorzitter CvB mijnplein)

Nadere informatie

Ik kan enorm genieten van hun spontaniteit

Ik kan enorm genieten van hun spontaniteit Next level leraar Kijk jij graag verder dan de muren van het klaslokaal? Bij de Marnix Academie leer je niet alleen les te geven in een groot aantal vakken, je leert ook te kijken naar de ontwikkeling

Nadere informatie

Lectoraat natuurbeleving en ontwikkeling kind

Lectoraat natuurbeleving en ontwikkeling kind Lectoraat natuurbeleving & ontwikkeling kind 1 Aanleiding Als kinderen van vijf tot twaalf jaar hun speelplek mogen kiezen, gaat de voorkeur voornamelijk uit naar braakliggende terreinen. Daarbij kijken

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

Een les rekenen / wiskunde: ontdekkingen aan de schaduw (voorbeeldles hoger onderwijs)

Een les rekenen / wiskunde: ontdekkingen aan de schaduw (voorbeeldles hoger onderwijs) Een les rekenen / wiskunde: ontdekkingen aan de schaduw (voorbeeldles hoger onderwijs) Nico den Besten Dit materiaal is onderdeel van het compendium christelijk leraarschap dat samengesteld is door het

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE Heutink ICT ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE op de C.B.S. De Bruinhorst 22-5-2012 Inhoudsopgave Inleiding 3 Pagina 1. Burgerschap op de Bruinhorstschool 3 2. Kerndoelen 3 3. Visie 4 4. Hoofddoelen

Nadere informatie

Vreedzame VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Hart, handen en voeten voor de BSO als democratische oefenplaats

Vreedzame VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Hart, handen en voeten voor de BSO als democratische oefenplaats VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Hart, handen en voeten voor de als democratische oefenplaats Het beleid van SKH is gebaseerd op de visie van Mischa de Winter, met name wat betreft de opvang

Nadere informatie

Onderwijsassistent (niveau 4 BOL, 3 jaar) Wat zijn mijn taken als onderwijsassistent?

Onderwijsassistent (niveau 4 BOL, 3 jaar) Wat zijn mijn taken als onderwijsassistent? Onderwijsassistent Onderwijsassistent (niveau 4 BOL, 3 jaar) Een school, een groepsleraar en een lokaal met vaak 25 of meer kinderen. Dat kan heel gezellig zijn voor de leerlingen, maar voor de leraar

Nadere informatie

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot 2012-2013 Opleiding tot ervaringsdeskundige Mensen met een licht verstandelijk beperking Uit eigen ervaring... Ik wil mijn stem laten horen, in een groot aantal werkvelden wordt er steeds meer gebruik

Nadere informatie

Startende leraren verlaten het onderwijs THEMA DE STARTENDE LEERKRACHT MEI 2014. Begeleiding startende leraren goede investering 4

Startende leraren verlaten het onderwijs THEMA DE STARTENDE LEERKRACHT MEI 2014. Begeleiding startende leraren goede investering 4 THEMA DE STARTENDE LEERKRACHT MEI 2014 MIX Xxxxxxxxxxxxxxxxxxxx Startende leraren verlaten het onderwijs Te veel beginnende leraren verlaten het onderwijs. Een kwart stopt binnen de eerste vijf jaar. En

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien

Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Pedagogisch beleid Kinderopvang Haarlem Spelend Groeien Inleiding Kinderopvang Haarlem heeft één centraal pedagogisch beleid. Dit is de pedagogische basis van alle kindercentra van Kinderopvang Haarlem.

Nadere informatie

110 C + 2757 C CMYK. Hogeschool de Kempel Als jij het verschil wilt maken...

110 C + 2757 C CMYK. Hogeschool de Kempel Als jij het verschil wilt maken... 110 C + 2757 C CMYK Hogeschool de Kempel Als jij het verschil wilt maken... De beste leraar worden op Hogeschool de Kempel Ben jij nieuwsgierig naar het leren van kinderen en wil jij kinderen inspireren?

Nadere informatie

Opdrachten bij hoofdstuk 1

Opdrachten bij hoofdstuk 1 Opdrachten bij hoofdstuk 1 1.1 Het portfolio op jouw opleiding Ga na met welke portfolio s er binnen jouw pabo gewerkt wordt. Probeer in handboeken en studiegidsen van je opleiding omschrijvingen van het

Nadere informatie

Samen kom je verder Strategisch beleid 2012-2015

Samen kom je verder Strategisch beleid 2012-2015 Samen kom je verder Strategisch beleid 2012-2015 1 Stichting Wijzer en haar beleid van nu tot 2015 Stichting Wijzer is de overkoepelende organisatie voor openbaar (speciaal) basisonderwijs en openbaar

Nadere informatie

YoungWorks. weet wat jongeren beweegt. & leerconcepten

YoungWorks. weet wat jongeren beweegt. & leerconcepten YoungWorks Academy weet wat jongeren beweegt ONderwijs & leerconcepten InhoudsOpgave 5 YoungWorks Academy, onderwijs en leerconcepten 9 Thema s & Lezingen en presentaties 10 Workshops en trainingen 12

Nadere informatie

In gesprek met ouders. Spel en ontwikkeling! (module 1 en 2) (module 3 en 4) Doel Verkrijgen van inzicht in het belang van spel en

In gesprek met ouders. Spel en ontwikkeling! (module 1 en 2) (module 3 en 4) Doel Verkrijgen van inzicht in het belang van spel en Peuters spelender wijs! Een praktische verdiepingscursus voor pedagogisch medewerkers in peuterspeelzalen en kinderdagverblijven De ontwikkeling van jonge kinderen gaat snel. Ze zijn altijd op ontdekkingstocht

Nadere informatie

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol)

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol) ANTI PEST PROTOCOL Er gelden drie uitgangspunten: n 1. Wij gaan met respect met elkaar om. 2. Wij pesten niet. 3. Wij accepteren niet dat er gepest wordt. Pesten op school. Hoe gaan we hier mee om? Pesten

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

LERAAR BASISONDERWIJS

LERAAR BASISONDERWIJS LERAAR BASISONDERWIJS SAMEN OPLEIDEN Masterclasses www.han.nl/pabomasterclass Blijf een leven lang leren met onze masterclasses Ben jij nooit uitgeleerd? Kies dan voor een van de masterclasses van. Bij

Nadere informatie

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Vijf woensdagmiddagen kunnen jongens en meiden tussen de 10 en 14 jaar op avontuur naar zichzelf. Het kind leert zichzelf

Nadere informatie

Voltijd Lerarenopleiding basisonderwijs

Voltijd Lerarenopleiding basisonderwijs Voltijd Lerarenopleiding basisonderwijs De drijfveren van een eerstejaars Mijn moeder is lerares en ook mijn oom en tante geven les op een basisschool. Je kunt dus wel zeggen dat het vak van basisschoolleraar

Nadere informatie

Sociaal leren in een leernetwerk. Een doorkijkje Schrijven Kun je Leren

Sociaal leren in een leernetwerk. Een doorkijkje Schrijven Kun je Leren Sociaal leren in een leernetwerk Een doorkijkje Schrijven Kun je Leren Aanleiding: de sores van een hogeschool Gebruik maken van de innovatieve ontwikkelingen binnen de opleidingsscholen Werken aan een

Nadere informatie

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer Contact bezoekadres Handelskade 75 postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer telefoon 0570-60 30 83 fax 0570-60 37 05 e-mail info.next@saxion.nl particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs Hbo Tweedegraadslerarenopleiding

Nadere informatie

MEE. Voor ouders. Ondersteuning bij leven met een beperking. Passend onderwijs

MEE. Voor ouders. Ondersteuning bij leven met een beperking. Passend onderwijs MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Voor ouders Passend onderwijs Passend onderwijs Voor ouders Hoe kan ik invloed uitoefenen op de ontwikkeling van mijn kind? Welke ondersteuning heeft mijn

Nadere informatie

GIDS VOOR OUDERS. Zippy s Vrienden. Sociaal-emotioneel leren

GIDS VOOR OUDERS. Zippy s Vrienden. Sociaal-emotioneel leren GIDS VOOR OUDERS Zippy s Vrienden Sociaal-emotioneel leren PARTNERSHIP FOR Good mental health for children - for life www.zippysvrienden.nl Op onze website vindt u uitgebreide informatie over het Zippy

Nadere informatie

Leiderschap op school

Leiderschap op school De 21 essentiële taken van de schoolleider Vraag vooraf: Waar besteedt de schoolleider de meeste tijd aan? Bron: J.Visser/A.van der Veen/A.Ros (1999) De wetenschap aan het woord Robert J. Marzano Onderzoekswetenschapper

Nadere informatie

Deel 1 Over het wat en hoe 15. 1 Over het wat 17

Deel 1 Over het wat en hoe 15. 1 Over het wat 17 Inhoud Deel 1 Over het wat en hoe 15 1 Over het wat 17 Alles is sociaal: sociale competentie in schema 17 De activiteiten 19 Geen methode, maar een methodiek 19 De opzet van het boek 21 2 Over het hoe

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F.

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Page of 0 Enquête beroepsonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Er zijn in totaal vragen. A. Over jou Je wordt vriendelijk verzocht informatie over jezelf te geven door onderstaande

Nadere informatie

Evaluatierapport. Workshop. Bewust en positief omgaan met ADHD. Universiteit van Tilburg Forensische psychologie. 23 april 2010

Evaluatierapport. Workshop. Bewust en positief omgaan met ADHD. Universiteit van Tilburg Forensische psychologie. 23 april 2010 Evaluatierapport Workshop Bewust en positief omgaan met ADHD Universiteit van Tilburg Forensische psychologie 23 april 2010 Drs. Arno de Poorter (workshopleider) Drs. Anne van Hees (schrijver evaluatierapport)

Nadere informatie

het fundament christelijke basisschool genderen ACHTSTE JAARGANG NIEUWSBRIEF 18 SEPTEMBER 2012 (3)

het fundament christelijke basisschool genderen ACHTSTE JAARGANG NIEUWSBRIEF 18 SEPTEMBER 2012 (3) het fundament christelijke basisschool genderen ACHTSTE JAARGANG NIEUWSBRIEF 18 SEPTEMBER 2012 (3) We zijn volop bezig met het project. Er worden workshops gegeven. Sommige groepen gaan op excursie. We

Nadere informatie

& het ROC Een programma over beeldvorming

& het ROC Een programma over beeldvorming & het ROC Een programma over beeldvorming Informatie voor docenten van het ROCvA Educatie JHM 1 februari 2011 Inhoud Korte omschrijving en praktische informatie 3 Gastles - opzet 5 Museumbezoek - informatie

Nadere informatie

EVEN BIJPRATEN 9. MET ZIJN ALLEN DIGITAAL. Daar zijn we weer beste ouders en kinderen van De Arenberg.

EVEN BIJPRATEN 9. MET ZIJN ALLEN DIGITAAL. Daar zijn we weer beste ouders en kinderen van De Arenberg. EVEN BIJPRATEN 9. Daar zijn we weer beste ouders en kinderen van De Arenberg. MET ZIJN ALLEN DIGITAAL. De ouders, die terugdenken aan hun eigen tijd dat ze op de basisschool zaten, zullen het met me eens

Nadere informatie

HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL

HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL Stationsstraat 81 3370 Boutersem 016/73 34 29 www.godenotelaar.be email: directie.nobro@gmail.com bs.boutersem@gmail.com HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL 1. Het standpunt van de school: Pesten is geen

Nadere informatie

Les 17 Zo zeg je dat (niet)

Les 17 Zo zeg je dat (niet) Blok 3 We hebben oor voor elkaar les 17 Les 17 Zo zeg je dat (niet) Doel blok 3: Leskern: Woordenschat: Materialen: Leerlingen leren belangrijke communicatieve vaardigheden, zoals verplaatsen in het gezichtspunt

Nadere informatie

Ouders, het verborgen kapitaal van de school. Hans Christiaanse

Ouders, het verborgen kapitaal van de school. Hans Christiaanse Ouders, het verborgen kapitaal van de school Hans Christiaanse Initiatief OCW vanaf januari 2012 www.facebook.com/oudersenschoolsamen Samenwerken Noem wat erin je opkomt, als je denkt aan een goede samenwerking

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Waar kies jij voor? Spring je de meeste dagen van de week enthousiast je bed uit, verwachtingsvol

Waar kies jij voor? Spring je de meeste dagen van de week enthousiast je bed uit, verwachtingsvol Het gaat bij zingeving helemaal niet om ingewikkelde en grootse dingen, maar juist om die kleine dingen die iedereen herkent. Zoals een taxichauffeur die zijn zingeving niet haalt uit mensen van A naar

Nadere informatie

Evaluatiedocument BOSS Businesstour evenement AT Osborne

Evaluatiedocument BOSS Businesstour evenement AT Osborne Evaluatiedocument BOSS Businesstour evenement AT Osborne Case: Management game Noord-Zuidlijn december :-17:5 Baarn Evaluatiedocument BOSS Businesstour evenement 3//11 Beste heer van Blokland, Schütte,

Nadere informatie

Sjaan de haan draaiboek

Sjaan de haan draaiboek 1 Inhoud INLEIDING 3 AANGENAAM, DE NAAM IS SJAAN 4 DOELEN 5 HET PROJECT Introductie in de klas 6 De week van dag tot dag: een voorbeeld 7 Opbouw project 8 Onderzoek 9 Dialoog en ontmoeting 9 Creatie 10

Nadere informatie

Informatie werkplekleren

Informatie werkplekleren Informatie werkplekleren Pabo Venlo 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding Blz. 3 Stagedagen Blz. 4 Stageweken Blz. 4 Jaaroverzicht 2014-2015 Blz. 5 Opleidingsprogramma Blz. 6 Propedeusefase Hoofdfase Afstudeerfase

Nadere informatie

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010 Visiedocument Actief Burgerschap Januari 2010 Gereformeerde scholen voor speciaal basisonderwijs Het Baken en De Drieluik Inleiding Actief Burgerschap U staat op het punt ons visiestuk actief burgerschap

Nadere informatie

Dag van Respect & PABO. DOE MEE met de Dag van Respect 8 November 2012

Dag van Respect & PABO. DOE MEE met de Dag van Respect 8 November 2012 Dag van Respect & PABO DOE MEE met de Dag van Respect 8 November 2012 Beste Pabo-studenten, Elk jaar ontwikkelt Stichting Dag van Respect nieuw lesmateriaal over respect. Respect voor jezelf, Respect voor

Nadere informatie

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift 98 De helppagina van een tijdschrift Bijlage 1 Thema 1 Ik ben een meisje van 10 jaar en zit in groep 6. Wij zijn in nieuwe groepjes gezet en nu zit ik tegenover een meisje waar ik me heel erg aan erger.

Nadere informatie

G D0. Brugger info. GELOOF in je toekomst. Alles wat je wilt weten over het leven van een brugger op Guido de Brès

G D0. Brugger info. GELOOF in je toekomst. Alles wat je wilt weten over het leven van een brugger op Guido de Brès UI G D0 A R N H E M Brugger info In dit nummer o.a.: alles over het schoolleven van een brugger. Verhalen van leerlingen! GELOOF in je toekomst Aandacht voor jou! Alles wat je wilt weten over het leven

Nadere informatie

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt.

Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Kennis in beweging eten werkt Niets is moeilijk voor wie weet hoe het werkt. Weten werkt Partner in praktijkleren en personeelsontwikkeling. Dat wil Kenniscentrum GOC zijn voor alle bedrijven en medewerkers

Nadere informatie

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE VELON Congres, Papendal, Arnhem, 26 & 27 maart 2015 Lysbeth Jans, Wim Lauwers, Lode Vermeersch, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul LERARENOPLEIDINGEN Leerkracht

Nadere informatie

Democratisch burgerschap in de basisschool

Democratisch burgerschap in de basisschool Sinds 1 februari 2006 zijn scholen verplicht aandacht te besteden aan actief burgerschap en sociale integratie. Actief burgerschap wordt door het ministerie van OCW omschreven als de bereidheid en het

Nadere informatie

CHALLENGE DAY St.-Jozefmavo 13/14 november 2013

CHALLENGE DAY St.-Jozefmavo 13/14 november 2013 CHALLENGE DAY St.-Jozefmavo 13/14 november 2013 Vlaardingen 25-11-2013 Beste sponsoren Een week geleden heeft Challenge Day plaats gevonden. We kijken terug op twee zeer succesvolle dagen waar de leerlingen,

Nadere informatie

Dubbelspoor, traject voor zij-instromende directeuren in het primair onderwijs

Dubbelspoor, traject voor zij-instromende directeuren in het primair onderwijs Informatiebrochure Dubbelspoor 2014-2016 Marnix Onderwijscentrum, Utrecht Dubbelspoor, traject voor zij-instromende directeuren in het primair onderwijs Blad 1/8 Waarom Dubbelspoor? De arbeidsmarkt vertoont

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Voorbereiding assessment

Voorbereiding assessment Voorbereiding assessment 1. Zelfportret gemaakt door malou... 1 2. Samenvatting... 3 3. Zelfportret door een docent... 5 4. Zelfportret door Slc er... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 5. Aanvullende

Nadere informatie

Voorbeeldig onderwijs

Voorbeeldig onderwijs m a r i a va n de r hoe v e n Voorbeeldig onderwijs In de politieke arena wordt gedebatteerd over de vraag of het goed gaat met het Nederlandse onderwijs. Getuige het recente Oesorapport zijn we op onderdelen

Nadere informatie

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6 Samenvatting Scores Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,5 8,4 8,9 8,6 Zowel uit de beoordelingen in de vorm van een rapportcijfer als de aanvullende opmerkingen, blijkt dat de

Nadere informatie

How2talk2kids. workshop. Malta. Juni 2007. Wouter Verboon

How2talk2kids. workshop. Malta. Juni 2007. Wouter Verboon How2talk2kids workshop Malta Juni 2007 Wouter Verboon How2talk2kids Achtergrond Introductie in Nederland Workshop Herkenbaar? Valt wel mee, het is maar een schrammetje Is je beker weer omgevallen! Ik word

Nadere informatie

De grootste uitdaging voor je hersenen vind je in Bergen.

De grootste uitdaging voor je hersenen vind je in Bergen. De grootste uitdaging voor je hersenen vind je in Bergen. Leren én inspireren School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t Is n vrijeschool iets voor mij? Straks ga je naar het voortgezet

Nadere informatie

Montessori Professionalisering Zuid-Nederland 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo

Montessori Professionalisering Zuid-Nederland 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS. saxion.nl/apo Montessori Professionalisering Zuid-Nederland 2014-2015 ACADEMIE PEDAGOGIEK EN ONDERWIJS saxion.nl/apo Montessori Zuid-Nederland Professionele ontwikkeling 2014-2015 Het menselijke individu kan zich zonder

Nadere informatie

Op het ARH Bergen leer je veel meer. Leren én inspireren. School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t

Op het ARH Bergen leer je veel meer. Leren én inspireren. School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t Op het ARH Bergen leer je veel meer. Leren én inspireren School voor voortgezet vrijeschoolonderwijs vwo, havo en vmbo-t Is n vrijeschool iets voor mij? Straks ga je naar het voortgezet onderwijs. Voor

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING

MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING 2016 OPLEIDING TOT ERVARINGSDESKUNDIGE MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING UIT EIGEN ERVARING Inge Mol Ik wil mijn stem laten horen. In het werkveld wordt er steeds meer gebruik gemaakt van kennis

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Beginmeting 2014 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, september

Nadere informatie

Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen!

Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen! Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen! Ondersteuning vanuit het Expertisecentrum Wetenschap & Technologie Zuid-Holland Zuid-Holland in onderzoeken, ontwerpen en ondernemen! In 2020 moeten

Nadere informatie

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren!

Welzijn. > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017. Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! > gereformeerd mbo Zwolle 2016-2017 Ben jij: sociaal, zorgzaam en vol initiatief? Kom dan bij ons studeren! Welzijn PEDAGOGISCH MEDEWERKER KINDEROPVANG > GESPECIALISEERD PEDAGOGISCH MEDEWERKER > ONDERWIJSASSISTENT

Nadere informatie

VMBO BBL/KBL Zorg en Welzijn VMBO KBL/TL Dans. waarom kiezen voor het ZUIDERLICHT COLLEGE

VMBO BBL/KBL Zorg en Welzijn VMBO KBL/TL Dans. waarom kiezen voor het ZUIDERLICHT COLLEGE VMBO BBL/KBL Zorg en Welzijn VMBO KBL/TL Dans 2014 waarom kiezen voor het ZUIDERLICHT COLLEGE ? We zijn een KLEINE SCHOOL waar iedereen elkaar kent Waarom kiezen voor het ZUIDERLICHT COLLEGE WEINIG LESUITVAL

Nadere informatie