Inhou. Verdronken Land van Saeftinghe. Interview Herman Koch. Druiven plukken. op Schouwen- Duiveland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhou. Verdronken Land van Saeftinghe. Interview Herman Koch. Druiven plukken. op Schouwen- Duiveland"

Transcriptie

1 Zil Zeelan 01/voorjaar

2 06 Verdronken Land van Saeftinghe Colofon Zil Zeelan is een magazine over Zeeland voor Zeeuwen en zij die dat willen worden, naar een idee van de Zeeuwse woningcorporaties. Zil Zeelan wordt mede mogelijk gemaakt door een subsidie van de provincie Zeeland. Verspreiding vindt plaats via de Volkskrant samen met Volkskrant magazine. Zil Zeelan verschijnt driemaal per jaar in april, augustus en december. Interview Herman Koch 08 Redactieraad Eric de Ceuster, Woongoed Middelburg Antoine de Ceuster, Zeeuwland Robert de Ridder, Clavis Peter Oey, Management Support Zeeland Raquel Jimenez, Provincie Zeeland, adviserend lid Hoofd- en eindredactie Anja de Groene Uitgave de Drvkkery Podium, Middelburg Tekst Marga Haas, Inge Heuff, Manon Veroude, Margot Verhaagen, Elian van t Westeinde en Joeri Wisse Fotografie Niek Haak, Mechteld Jansen, André Joosse, Mark Kohn, Thijs Tuurenhout, Maaike Vergouwe/Zuijver Ontwerp & vormgeving Karelien van IJsseldijk, de Drvkkery Middelburg Ilona Verheije, Redactieadres de Drvkkery Podium, Markt 51, 4331 LK Middelburg. Foto voorkant: Maaike Vergouwe/Zuijver Foto achterkant: André Joosse ISSN: Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, vermenigvuldigd of gereproduceerd zonder schriftelijke toestemming van de uitgever (en/of andere auteursrechthebbenden). Inhou Druiven plukken 16 op Schouwen- Duiveland 4 Middelburg 6 Modderen in Saeftinghe 8 Herman Koch en Zeeuws-Vlaanderen 10 Nieuwe Zeeuwen 12 Water en sport in Zeeland 14 Van boot tot bord 16 Innovatief bedrijf: wijnhoeve De Kleine Schorre 18 Het nieuwe leven van een kerk 20 Urban exploring 22 Forensen in Zeeland verder: 11 Column Paul Schnabel 23 Agenda 2

3 hoofdstad winkelstad studentenstad toeristische stad bestuurlijke stad monumentenstad Middelburg mix tussen oud en nieuw Middelburg: de stad van de monumenten, het mooiste plein van Nederland, de Lange Jan en het laatgotische stadhuis. Maar ook studentenstad, winkelstad en een stad nooit verder dan een kwartier rijden van het strand. En dan wel meteen de mooiste en schoonste stranden van Nederland. tekst: Margot Verhaagen, foto s: Niek Haak, Maaike Vergouwe Een gedeelte van de jachthaven, met rechts de Oostkerk Zil Zeelan 01/voorjaar

4 De wekelijkse groente- en fruitmarkt op de Markt De Zeeuwse hoofdstad Middelburg en Amsterdam waren in de zestiende en de zeventiende eeuw als VOC-steden de twee belangrijkste plaatsen in Nederland. Ruim 1100(!) Rijksmonumenten in de binnenstad van Middelburg herinneren nog aan dit roemrijke verleden. Stegen, straatjes, grachten, markten en pleinen: je vindt ze er allemaal. Tips! Toren als landmark Loop vanaf het station de stad in via de Rouaanse Kaai en de Kuiperspoort. Dit is een middeleeuws straatje waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. Via kruipdoor en sluipdoor steegjes kom je in de stad uit bij de Dam. De Lange Jan wijst je de weg; deze toren - een echt landmark - is een onderdeel van het Abdijcomplex. De toren is te beklimmen en biedt een geweldig uitzicht over de stad maar met gemak zie je ook de zee, de duinenrij van Walcheren, Vlissingen en Goes liggen. In het Abdijcomplex is nu het provinciebestuur gevestigd, maar vroeger woonden hier monniken. Middelburg was in de 16e eeuw zelfs korte tijd een bisdom. Het is overigens uniek voor Nederland dat een abdij middenin de stad ligt. Neem een kijkje in de vrij toegankelijke kruidentuin, een oase van rust midden in de stad. En loop over het Abdijplein dat wel het mooiste plein van Nederland wordt genoemd. Grote platanen, s avonds sprookjesachtig verlicht, geven het plein buitenlandse allure. Met Pinksteren is het een podium voor het internationale jazzfestival, in september is dit plein het kloppende hart van het Zeeland Nazomerfestival. Mooie contrasten In het Abdijcomplex is ook het Roosevelt Study Centre gevestigd, een op Europees niveau toonaangevend instituut voor zowel Nederlands-Amerikaanse verhoudingen als voor de Amerikaanse politieke en culturele geschiedenis. Op het Abdijplein ligt trouwens een prachtig terras: dat van het Zeeuws Museumcafé. Het museum zelf heeft een collectie bijzondere wandtapijten en oude en moderne kunst voor een dagje Middelburg De Spijkerbrug naast elkaar. De Zeeuwse streeken klederdracht krijgen er op een heel eigen wijze aandacht. Het museum nodigt graag studenten van modeacademies uit om zich te laten inspireren. Dan blijkt dat die dracht eigenlijk verrassend modern is. Voorts zijn er kinderworkshops, museum-nachten en meet & greets met kunstenaars. Een mix tussen oud en nieuw die mooie contrasten oplevert. Dat geldt ook voor het Zeeuws Archief in de Wagenaarstraat, even verderop, met veel modern staal en glas achter de gevel van een 18e eeuws stadspaleis. Verdwalen kan niet, daar zorgt de Lange Jan wel voor Kunst- en Cultuurroute Loop door langs de voormalige rechtbank naar de Korte en de Lange Noordstraat die samen één van leukste straten van Middelburg vormen met winkels, galeries, ateliers en antiekzaken naast elkaar. Iedere eerste zondag van de maand is er een Kunst-en Cultuurroute door heel Middelburg waarbij je deze straat niet over kunt slaan. Loop door naar de Markt en bekijk het laatgotische stadhuis. Architecten en bouwers uit België kwamen er aan te pas en dat is goed te zien. In het linkergedeelte is de Vleeshal gevestigd, waar tentoonstellingen en projecten rondom hedendaagse kunst worden georganiseerd. Het overige gedeelte van het stadhuis wordt nu door studenten van de Roosevelt Academy bevolkt. Dit university college, onderdeel van de Universiteit van Utrecht, kenmerkt zich door kleine klassen en 4 Zil Zeelan 01/voorjaar 2009

5 The Fringe Projects in het Zeeuws Museum Nog tot 7 juni 2009 is in het Zeeuws Museum de tentoonstelling The Fringe Projects te zien. Het museum is hiervoor getransformeerd tot een bewuste rommeligheid als tegenhanger tegen het gladde design waarmee de wereld tegenwoordig overspoeld wordt. De Scandinavische kunstenaars Henrik Vibskov (modeontwerper, kunstenaar, drummer) en Andreas Emenius (grafisch vormgever, kunstenaar en DJ) onderzoeken de grenzen van de beeldende kunst aan de hand van franjes. Laat je verrassen door een tapijt van franjes, voortbewegende bollen, een piramidevormige stoel, spiegels met rondraaiende franjepluimen, een hangende figuur met franjes en een autowasserette voor de geest die fungeert als psychedelische zielwasser. Performances, installaties, muziek, film, fotografie, mode, meubelontwerpen en grafische ontwerpen. De Lange Jan een grote keuze in disciplines. Rondom de Markt en de Vlasmarkt laat Middelburg zich van zijn bourgondische kant zien. Restaurants, cafés en terrassen rijgen zich aaneen. Volop keuze en natuurlijk ontbreken de Zeeuwse producten op geen enkele kaart. In de zomer is er op het marktplein iedere maandag kunst en antiekmarkt. De Middelburgse winkelstraten komen bijna allemaal op de Markt uit en Middelburg heeft nog veel eigen en bijzondere winkels. Richting het station ligt de Vismarkt verscholen onder oude kastanjebomen. Hier is het op iedere eerste zaterdag van de maand antiekmarkt. Vanaf het station is Middelburg trouwens ook prima op de fiets te ontdekken. Rij dan eens langs de jachthaven en de kaaien met de boten en de pakhuizen. Of door de autovrije Spanjaardstraat en laat de fantasie in de vrije loop bij de namen van de huizen aldaar. Of fiets iets verder naar De Veersche Poort, een nieuwbouwwijk ontworpen door verschillende architecten onder supervisie van architect Herman Hertzberger. Daar is ook een waterwoning te zien. Verdwalen kan niet, daar zorgt de Lange Jan wel voor. Naar een 1 e klas hoofdstad, in een 1 e klas provincie, reist u 1 e klas! De NS biedt u een 1e klas reis voor een 2e klas prijs! Genieten van een dagje uit in Zeeland begint met lekker reizen. Probeer daarom onze 1e klas eens! Met extra beenruimte en comfortabele stoelen. Vul uw naam, adres en woonplaats in op Of vul uw naam, adres en woonplaats in op de bon en stuur deze naar de Drukkery Podium, Markt 51, 4331 LK Middelburg. Dan krijgt u van ons een Overgangsbewijs dagkaart 2/1. Zo kunt u 1e klas reizen, met een 2e klas treinkaartje. U kunt tot twee weken na het verschijnen van dit magazine een NS Overgangsbewijs aanvragen. Het NS Overgangsbewijs is geldig tot en met eind juni Maximaal twee NS Overgangsbewijzen op te vragen per persoon. Ga mee Ja, ik ontvang graag een NS Overgangsbewijs! naam: adres: Links: het nieuwe stadskantoor Rechts: het stadhuis op de Markt postcode + woonplaats: adres: aantal: 1 / 2 exemplaren (doorhalen wat niet van toepassing is) Ja, ik wil vaker informatie over Zeeland ontvangen 5

6 bedrijfsuitje kinderfeestje vrijgezellenfeestje familieweekend schoolexcursie vriendenweekend Baggeren, glibberen en doormodderen. Je kunt niet anders als je Het Verdronken Land van Saeftinghe bezoekt. Beleef Zeeland op zijn puurst in dit zilte schorren- en slikkengebied. Over zandvulkanen, lepelblad en verbroedering. tekst: Marga Haas, foto's: de Drvkkery, Het Zeeuwse Landschap Modderen in oer-zeeland Welkom in Belgi Als ik de auto heb geparkeerd en naar het bezoekerscentrum van het natuurgebied loop, piept mijn mobiele telefoon. Nieuw bericht: Welkom in België. Ik haal mijn schouders erover op. De torens van het industriegebied rond Antwerpen liggen inderdaad op een steenworp afstand. Gelukkig weet ik zelf beter. Ik bevind mij op Zeeuwse bodem. Ik sluit me aan bij een excursie onder leiding van een gids van Het Zeeuwse Landschap. Met twintig anderen vertrouw ik mij de komende uren toe aan George Bun, een enthousiaste en energieke zestiger. Hij heeft in de afgelopen twintig jaar mensen door het getijdengebied geleid, dus ook wij zullen er vast gezond en wel weer uitkomen. Onherbergzaam en gevaarlijk Bun gaat ons met straffe pas voor, de dijk op. Het Verdronken Land strekt zich voor ons uit. Hier heeft het water van de Westerschelde vrij spel. Nu is het laagwater en zien we begroeide velden, doorsneden door brede en smalle geulen. Maar bij vloed lopen de geulen vol en komt het water tot aan de dijk. Dan is het gebied onherbergzaam en gevaarlijk. Zonder gids mag je Saeftinghe dan ook niet in en de tijden van de excursies zijn afhankelijk van de getijden. Dit is een uniek gebied in Europa. Je vindt wel meer brakwater getijdegebieden, maar nergens zo groot. Hij wijst naar een eenzame boom, kilometers weg. Die staat nog niet eens aan de ránd van het gebied. Wij weten het nog niet, maar een uur of twee later zullen we langs die boom lopen. Je zou het niet denken, maar Saeftinghe is het hoogst gelegen gebied in Zeeland, juist omdat het buitendijks ligt. Kijk, daar ligt derri Het water in de geulen glinstert in de zon, meeuwen krijsen en ganzen vliegen over. Er is al een beetje zoutigheid te ruiken in de lucht. De eerste meters zijn goed te doen. Het gras zorgt voor een stevige ondergrond. Al gauw stuiten we op onze eerste geul. Ik staar over de rand. Een meter lager zie ik glibberige modder en een paar meter verderop een stroom water. Vlak daarachter rijst het schor weer een meter boven de modder uit. De gids springt vrolijk naar beneden, ik vraag liever iemand om mijn hand vast te houden. Als 6 Zil Zeelan 01/voorjaar 2009

7 ik beneden ben, heb ik de eerste spetters op mijn broek. Een van de andere wandelaars glijdt meteen helemaal uit. En daar blijft het niet bij. Hilariteit alom als weer een van ons in de modder blijft steken of zijn laars erin verliest. De gids trekt zich er niets van aan. Kijk, daar ligt derrie, roept hij. Naast het water ligt een zwart stuk veen. Meegenomen door het zeewater en hier achtergelaten. Drieduizend jaar oud. Zo antiek als maar zijn kan. Spinazie of postelei Bun wijst ons op kiezelwier, op Engels slijkgras, op drijfzand, op twee bruine kiekendieven, op de vorm van de geulen, op schelpjes. Het lepelblad, waarvan hij vertelt dat het boordevol vitamine C zit, wordt gretig geproefd. Het smaakt naar mosterd, zegt de één. Naar spinazie, zegt een ander. Nee, naar postelein! Bun leert ons ook hoe we door de plakkerige modder moeten lopen zonder te blijven steken en hoe we door bijna laarshoog water moeten waden zonder natte sokken te krijgen. Bij het oversteken van de geulen helpt iedereen elkaar. De groep, die bestond uit losse groepjes en enkelingen, verbroedert. Er wordt veel gelachen. Kleine vulkanen die zand uitspuwe Als we door een brede geul wandelen, roept Bun ons ineens bij elkaar. Polonaise dansen. Hier. Als hij aandringt, staat binnen de kortste keren het halve gezelschap te stampen op het zand, dat flink meedeint. Na een tijdje sommeert Bun iedereen van het stuk zand te gaan. En kijk nu eens wat er gebeurt. Er komen ineens bergjes zand omhoog. Het lijken wel kleine vulkanen, die zand uitspuwen. Een wonderbaarlijk gezicht. Alles wat je aan energie in de aarde stopt, krijg je terug, voegt Bun filosofisch toe. Ruim vier uur later zijn we terug bij het bezoekerscentrum. Moe en rozig, maar voldaan. Schoon blijf je er niet bij, maar indrukwekkend is het zeker! Gelukkig zijn er bij het centrum een paar kranen en borstels, waar je je laarzen kunt schoonspoelen. Ik maak er geen gebruik van. Mijn modderlaarzen gaan als trofee mee naar huis. Meer informatie Onder andere over thema- en kinderexcursies: klik op Bezoekerscentra Eten in de buurt Café Het Verdronken Land Ontspannen huiskamercafé waar Gina van Mullem-Poppe de scepter zwaait. Zij heeft een Zeeuwse menukaart en organiseert geregeld Zeeuwse verhalen-avonden. Koninginnestraat 21, Emmadorp Het oude dorpscafé van Paal is omgebouwd tot sfeervol restaurant, waar Riet Kint met biologische producten, zoveel mogelijk uit de streek, verrassende gerechten kookt. Restaurant Kint & Co Havenstraat 9-11, Paal T / Slapen in de buurt B&B De Bloemfabriek Romantisch gelegen, uitzicht over de Westerschelde, in prachtig oud gebouw. Walsoordensestraat 2-4 Walsoorden T Saeftinghe ligt op een half uurtje rijden van Antwerpen. 7

8 Ik ben hier niet op vakantie, ik woon en leef hier in Zeeuws-Vlaanderen, net als in Amsterdam 8 Zil Zeelan 01/voorjaar 2009

9 Interview Herman Koch wakker worden in Graauw Dit gesprek had natuurlijk eigenlijk tijdens een diner moeten plaatsvinden. In een van de vele favoriete Zeeuws-Vlaamse restaurants van Herman Koch. Maar het onderwerp is niet zijn nieuwste boek Het Diner. We hebben het over Graauw en Zeeland. Dus beperken we ons tot een drankje. Wat doet een Amsterdammer in een Zeeuws gehucht op een paar kilometer afstand van Vlaanderen? tekst: Inge Heuff, foto: Mark Kohn Ik doe er niet zo veel, ik kom er helemaal tot rust. De ruimte en weidsheid vind ik fantastisch. Je kunt kilometers ver kijken zonder bebouwing te zien, alleen polders, dijkjes en af en toe een boom. De Westerschelde stroomt twee dijken verderop. Je ziet de bovenkant van de containerschepen door het landschap glijden. Ik heb er mijn hardlooproutes, heen en terug naar het dorpje Paal bijvoorbeeld. Natuurlijk heb ik altijd wind tegen. Maar vijf of tien kilometer hardlopen en dan een halfuurtje lopen, maakt m n hoofd helemaal leeg. We hebben er onze favoriete restaurants, we gaan naar Hulst, Antwerpen of Gent, of vanaf een verwarmd terras in Knokke dure auto s spotten, alles is dichtbij. En als ik aan het schrijven ben, kan ik rustig doorwerken. Ik heb er geen internet en m n mobieltje kan ik uitzetten. Maar hoe komt een Amsterdammer in Zeeuws- Vlaanderen terechst? Mijn ouders huurden elke zomervakantie een deel van een huisje in Retranchement, in het westen van Zeeuws-Vlaanderen. Ik heb daar fantastische herinneringen aan. Haaientanden zoeken bij Cadzand, trapautootjes rijden op de boulevard van Knokke, uitwaaien op het strand, het zijn dingen die we ook met onze zoon hebben gedaan. De witte huisjes van Zeeuws-Vlaanderen zouden zo in Extremadura kunnen staan. Toen ik mijn Spaanse vrouw meenam naar Zeeuws-Vlaanderen werd ze voor het eerst enthousiast over Nederland, na Amsterdam natuurlijk. En dus hebben we er zo n huisje gekocht, eerst aan de rand van Graauw, later in de polder omdat we ook graag een tuin wilden hebben. Wat betekent Graauw voor jou? Thuiskomen, het is echt ons huis. Ik ben Amsterdam dan ook helemaal kwijt. Ons sociale leven speelt zich af in Amsterdam en we komen tot rust in Graauw. Daarom zou ik nooit in Castricum kunnen zitten, of zo. Die 2,5 uur rijden is nodig om in een andere versnelling te komen. En zo lang is dat niet. Michiel (Romeyn, vormde samen met Herman en Kees Prins Jiskefet, red.) heeft een huisje in Zonnemaire op Schouwen-Duiveland. Die is minstens zoveel tijd kwijt om er te komen. We gaan meestal met z n drietjes. Soms gaat er een vriendje van onze zoon mee. En verjaardagen vieren we er met familie. Maar het is geen zoete inval met vrienden die continu binnenvallen. We hebben er onze vaste patronen. Meestal gaan we voor we doorrijden naar Graauw eerst even eten bij Rhodos, het Griekse restaurant in Hulst. En als we er eenmaal zijn, staat een lunch in Auberge des Moules in Philippine op het programma. Het zit daar elke dag vol met Belgen die voor de mosselen komen, het is er gemoedelijk en gezellig. Zit je vaak in Graauw? Niet zo vaak als ik zou willen. Onze zoon is nu veertien en wil de laatste tijd minder graag mee. Hij voetbalt ook vaak in het weekeinde, dus dat maakt het wat lastig. In de vakanties gaan we wel. Ik ga ook wel alleen. Soms gewoon even op en neer op om de dakgoten schoon te maken of het gras te maaien. Neem ik eerst een lunch in Philippine en ga ik daarna aan de slag. s Avonds rijd ik dan weer terug. Dat is voor mij een ontspannen dag. Want tijdens het autorijden heb ik tijd om over dingen na te denken. Ik kan me voorstellen dat we in de toekomst door de week in Graauw wonen en in het weekeinde in Amsterdam uitgaan. Dat zou me wel bevallen. Soms blijf ik er enkele dagen om te schrijven. Graauw inspireert niet zo zeer, maar werkt als een katalysator om verder te gaan. Dat is wel iedere keer weer een kleine overwinning. Want dan ben ik helemaal alleen in dat enorme weidse land onder die grote, donkere sterrenhemel. Dat maakt je nietig. Maar s ochtends wakker worden, is een cadeautje. Als ik dan die ruimte zie, de rust die de omgeving uitstraalt, dat is het mooiste wat ik me kan wensen. Zil Zeelan 01/voorjaar

10 1 2 3 Nieuw Zeeuwen Zil Zeelan 01/voorjaar 2009

11 Ze komen hier om te wonen en te werken. Wie zijn het, deze nieuwe Zeeuwen? Een aantal nieuwkomers geportretteerd. 1 Naam: Hemand Oedai (45 jaar, bedrijfsmanager), Marieke Slingenberg (33 jaar, cliëntondersteuner), Maroa (4 jaar) en Jay (1 jaar) Komen uit: Amsterdam Wonen in: Goes Omdat: naar Zeeland vanwege de rust, zon, zee en strand en natuurlijk de meeste zonuren. Een prachtige provincie om in te wonen. 2 Naam: Jesse Kattenberg (4 jaar, zit op de Zonneboot in Terneuzen) Komt uit: Sassenheim Woont in: Westdorpe Omdat: wat kun je hier ver kijken! 3 Naam: Hans (35 jaar, docent/onderzoeker), Luca (3 jaar), Jorim (5 jaar) en Mariska (30 jaar, docente) Cappon Komen uit: Delft Wonen in: Goes, straks in Kapelle Omdat: dit is een heerlijke plek om te wonen! Onze lang gekoesterde wens, een vrijstaand huis naar eigen ontwerp op ons eigen lapje grond, kunnen we hier realiseren. 4 Naam: Marja Korpershoek-Kloonen (50, verzorgende) en Derk Korpershoek (45, informatieanalist) Komen uit: Breda, Houten Wonen in: Yerseke Omdat: de wind en de zee hebben een enorme aantrekkingskracht (zij). Blij dat ik aan de verkeersdrukte rond Utrecht ben ontsnapt. Het voorjaar en de zomer zijn hier onovertroffen (hij). 5 Naam: Karla Peijs (64, Commissaris van de Koningin in Zeeland) Komt uit: Vleuten Woont in: Middelburg Omdat: Zeeland is divers, kleinschalig en herkenbaar. Hartelijkheid is de kern van de Zeeuwse identiteit. Het is dus goed toeven in Zeeland! 6 Naam: Barbara Born (40, vertaler/ondertitelaar), Simone Hest (32, ook vertaler/ondertitelaar) en achter het raam zit Wallie, naast de 'tulpen uit Amsterdam'. Komen uit: Amsterdam Wonen in: Middelburg Omdat: het leven in Zeeland is eenvoudiger en puurder dan in de Randstad. Regelmatig reageren mensen met 'wie verruilt in godsnaam Amsterdam voor Middelburg'. Maar dat zijn mensen die het stadsleven idealiseren of Middelburg niet kennen. Paul Schnabe Column Zeeland in herinnering Ik heb nog foto s van mijn vader, met hoge laarzen in het water een ondergelopen benzinestation inspecterend. Het was kort na de watersnoodramp en voor hem was het een avontuur en een uitdaging. De opslagtanks moesten leeg en de pompen weer zo snel mogelijk aan het werk. In de jaren daarna reed ik weleens met hem door Zeeland. Naar de kleine Shelldepots in Goes, Zierikzee en Terneuzen. Met de pont van Vlissingen naar Breskens. Mijn eerste zeereis, ik vond het prachtig en tussen de middag aten we in een café een dubbel spiegelei met rosbief. Met het landschap had ik moeite. Ik vond het kaal en winderig en dat beeld is me bijgebleven tot ik na vele jaren weer eens echt als gast van Standplaats Zeeland bijna een hele week in Zeeland terug was. Een halve eeuw na de watersnoodramp is Zeeland zoveel aantrekkelijker geworden. Het landschap is weids en groen, met veel bomen, en de oude steden hebben hun charme en allure weer terug. Het is allemaal ook veel levendiger en vrolijker geworden, het verschil met Brabant waar ik opgroeide, veel minder groot. Beter gezegd, Zeeland en Noord-Brabant hebben allebei aan levenskwaliteit en uitstraling gewonnen, zijn landen van het goede leven geworden. Wie zou in de jaren vijftig ooit gedacht hebben dat een Zeeuws restaurant drie Michelinsterren zou halen? Eerlijk gezegd denk ik niet dat veel mensen toen wisten dat er zoiets als een Michelinster bestond. De stranden, het water, de Deltawerken, de mosselen en de oesters zijn ook internationaal de aantrekkingskracht van Zeeland gaan bepalen. Hier ligt ook een belangrijke kans voor de economische toekomst van Zeeland, zeker in combinatie met zorg, wonen en wellness. Paul Schnabe Directeur Sociaal en Cultureel Planburea Zil Zeelan Zil Zeelan 01/voorjaar

12 Voor kiten hoef je niet sterk te zijn. Iedereen die niet bang is voor zand of water kan het Kitesurfen In Zeeland zijn verschillende kitesurfscholen: / / / / Voor fanatieke kiters is er een internet-forum waar mensen filmpjes en ervaringen met elkaar delen. Zelfs vrouwelijke kitesurfers hebben een eigen groep op hyves: Kitesurfen is toegestaan op de stranden bij de Brouwersdam, Ouddorp, Vrouwenpolder en Vlissingen. 12 Zil Zeelan Zil Zeelan 01/april 01/voorjaar

13 Zilte grenzen verkenne Zeilers hebben er volop ruimte, de Oosterschelde is ideaal voor sportduikers en aan de zeekant van de duinen vind je beoefenaars van een nog jonge sport, de kitesurfers. Vooral bij de Brouwersdam. Echt één van de allerbeste plekken. tekst: Elian van t Westeinde, foto's: Maaike Vergouwe Het is rond het middaguur en er waait een stevige bries over het strand. Felgekleurde vliegers dansen boven de duinen. Je kunt dat al vanaf de weg zien. Heel wat kitesurfers hebben vandaag het koude weer getrotseerd en staan op de surfplank. Ze laten zich door een kite, een grote vlieger, snoeihard over het water trekken. Stefan Nipius (links op de foto) is één van hen. Hij kitesurft al sinds 2002 en geeft elke zomer instructie. Kitesurfen kan op verschillende plekken langs de Zeeuwse kust, maar de Brouwersdam is veruit favoriet. Je kunt je auto kwijt vlak achter de duinen, dus je hoeft niet ver met je spullen te sjouwen. En er staat hier weinig stroming. Ik ben er lyrisch ove Voor Stefan heeft kitesurfen alles wat hij in een sport zoekt. Ik ben er lyrisch over. Echt moeilijk is het niet. Als je begint heb je gelijk al veel hangtime. Dan hang je boven het water. Je maakt metershoge sprongen. Afhankelijk van je niveau doe je een kunstje in de lucht. Dat geeft een kick. Om te kijken hoe de wind staat, gooit hij een handjevol zand de lucht in. Ik denk dat het links van de boeien het lekkerst gaat. De populariteit van de sport neemt jaarlijks toe. Voor kiten hoef je niet sterk te zijn. Iedereen die niet bang is voor zand of water kan het. Sommigen noemen het ook een gevoelssport. Je moet de wind en het water voelen en je daarop concentreren. Als je van het water afkomt, ben je helemaal fris en je hoofd is helemaal leeg. buik over het strand. Bovendien is het belangrijk dat je materiaal goed op orde is. Dat moet veilig zijn. Beginners oefenen altijd eerst droog op het strand. Eerst moeten ze controle over de vlieger krijgen, pas dan kunnen ze het water op. Daar is het natuurlijk vallen en opstaan. Maar hebben ze eenmaal de slag te pakken, dan zijn ze verkocht. Windkracht vier is kinderspe Stefan - die een wetsuit draagt - heeft een strakke gordel om zijn middel, de trapeze. Met vijf lange lijnen die aan de ene kant aan een horizontale staaf zitten en aan de andere kant aan de vlieger, kan hij sturen. De stuurstaaf zit met een haak aan de trapeze geklikt. Als Stefan zijn surfplank onder zijn arm heeft en met zijn rug naar de wind staat, pakt een andere kitesurfer de vlieger op. Moeiteloos gaat de kite de lucht in. Wat hem betreft is windkracht vier die er vanmiddag staat kinderspel. Als straks de wind een beetje aantrekt en het water opkomt, glundert hij, dan gaat het pas lekker. Je kunt niet zomaar aan een vlieger gaan hange Kitesurfen is niet gevaarlijk, beweert Stefan. Het is wèl een sport waarbij je moet weten wat je doet. Je kunt niet zomaar aan een vlieger gaan hangen. Je moet les nemen anders schuif je zo met je Zil Zeelan 01/voorjaar

14 VAN BOOT TOT BORD Henk Vermeulen In het holst van de nacht gevangen door de BR10, de volgende avond op een bedje van knolselderpuree in Etablissement Verser dan in Zeeland kun je vis niet krijgen. We volgen de weg van de kabeljauw, van Noordzee tot bord in 40 uur. tekst: Joeri Wisse, foto's: Maaike Vergouwe Het is guur in de haven van Breskens. Maar de wind en motregen zijn niks in vergelijking met het weer van afgelopen nacht, verzekert Henk Vermeulen. De schipper van de Breskens 10 (BR10) bevond zich een paar uur geleden nog in stormachtig weer. Het was windkracht acht, met vlagen van negen. Met zo n klein scheepje is het dan slingeren en stampen. Het enige wat je ziet is buiswater. Nog ouderwets met de han Ondanks het barre weer was de vangst goed. Gistermorgen zijn we om tien uur uitgevaren, om vijf uur vannacht liepen we binnen. We hebben zo n 750 kilo kabeljauw gevangen. Henk vist ruim veertig jaar op kabeljauw. Het is onze specialiteit. We wassen de vis nog heel ouderwets met de hand, nadat we de ingewanden eruit hebben gesneden. Op grote schepen gaan ze in wastrommels, maar dan gaat alle slijm van de huid af. Dat is niet goed. Na het wassen gaan de vissen rechtop in een krat met ijs. Zo loopt het vocht uit het buikje. Leg je een vis plat, dan blijft het water erin zitten en gaat het rotten. 14 Zil Zeelan 01/voorjaar 2009

15 Conno Manneke Mariëlla Jongman Dit is perfecte vis Om acht uur opent de vismijn z n deuren. Medewerkers van de veiling sorteren in rap tempo de kabeljauw op maat en zetten deze in de koeling, klaar voor de veiling, die steevast om half twee begint. De BR10 is vandaag de enige verkopende partij, waardoor de veiling maar een paar minuten duurt. Als de veilingklok begint te lopen, is het een kwestie van snel handelen voor het handjevol aanwezige handelaren. Wie het eerst op de knop slaat, krijgt het, legt Conno Manneke uit. Hij werkt voor Elro Vis, één van de groothandels in Breskens. Als n heftruck de witte kratten vis een paar minuten na de veiling bij het bedrijf naar binnenschuift, laat Conno zien waarom hij graag kabeljauw koopt van de BR10. Hij pakt een fors exemplaar beet bij de ogen en keurt m. De kieuwen zijn mooi rood, de binnenkant is goed schoongemaakt, de huid heeft een mooie tekening: dit is perfecte vis. Vis moet versterve Conno probeert zo vers mogelijk te werken. Vierhonderd kilo heb ik van te voren al verkocht aan een groothandel uit Scheveningen. De andere tweehonderd kilo kabeljauw bezorgen ze morgen bij vooral Zeeuwse viswinkels en restaurants. Een restaurant heeft vandaag nog niks aan deze vis. Bak je m nu, dan krimpt hij, krult-ie op en wordt hij taai. Vis moet je een dag laten versterven, morgen is hij op z n best. De kieuwen zijn mooi rood, de binnenkant is goed schoongemaakt, de huid heeft een mooie tekening: dit is perfecte vis Altijd dagverse producte Dat is iets wat je Mariëlla en Danny Jongman niet hoeft te vertellen. De eigenaren van Etablissement 1880 aan de Markt van Groede werken dolgraag met verse vis. We zitten hier heel dichtbij de bron. Belt Conno dat de zomerschol dik en goed van kwaliteit is, dan nemen we schol. Die korte lijnen en de wissel-werking, dat is een groot pluspunt van Zeeland, vindt chef Mariëlla. Omdat 1880 werkt met een verrassingsmenu kan Mariëlla altijd met dagverse seizoensproducten koken. De haasjes van de kabeljauw die morgen binnenkomen, liggen s avonds op de huid gebakken op een bedje van knolselderpuree en julienne van groene groenten erboven op. Zil Zeelan 01/voorjaar

16 Druiven plukke op Schouwen-Duivelan Druivenplukkers gezocht voor seizoen Niet in Zuid-Frankrijk maar gewoon op Schouwen- Duiveland. Bij Dreischor, tussen de akkers met aardappelen, bieten en spruiten, ligt sinds 2001 de wijnhoeve De Kleine Schorre. De wijngaard is inmiddels de grootste van Nederland. En levert voor het tweede jaar op rij aan de world business class van de KLM - om maar een afnemer te noemen. tekst: Inge Heuff, foto's: Thijs Tuurenhout De Kleine Schorre is een toonaangevend voorbeeld van transitie in de landbouw. Het traditionele akkerbouwfamiliebedrijf op één van de oudste boerderijen uit de omgeving de authentieke, zwartgeteerde schuur dateert uit 1735 heeft in acht jaar een totale omslag gemaakt. Onder het genot van een jenevertje is deze wijnhoeve als spontaan idee ontsproten uit het brein van vijf heren. Behalve de wijngaard beschikt De Kleine Schorre over een proeflokaal, worden er rondleidingen gehouden en bestaat het assortiment van de landbouwwinkel vrijwel geheel uit streekproducten. Ook is er een minicamping waar, als de vakantiegangers vertrokken zijn, de druivenplukkers voor half geld kunnen kamperen. Wijn van zilte bode De Kleine Schorre verbouwt vier soorten druiven: de Pinot Gris, Pinot Blanc, Auxerrois en Rivaner. Deze zijn geselecteerd in samenwerking met het Luxemburgse wijnhuis Cep d Or, dat vooral in de eerste jaren een steun en toeverlaat was voor Zeeuwen zijn de grootste wijndrinkers Van alle Nederlanders geven de Zeeuwen gemiddeld het meeste geld uit aan wijn. Uit een marktonderzoek van het Productschap Wijn blijkt dat Zeeuwen per huishouden gemiddeld 103 euro per jaar aan wijn uitgeven. Dat is meer dan het Nederlands gemiddelde van 79 euro. En veel meer dan in de als bourgondisch bekendstaande provincie Limburg. Daar wordt jaarlijks 60 euro uitgegeven. Bron: Provinciale Zeeuwse Courant, 19 maart Zil Zeelan 01/voorjaar 2009

17 Johan van de Velde en zijn vader Krijn Jan. Onze grond blijkt uitstekend geschikt te zijn voor de teelt van deze witte druiven, vertelt Van de Velde junior. We zijn begonnen met ruim een hectare en zitten nu op acht hectare. De komende twee jaar willen we doorgroeien tot tien hectare. Dat we voor witte druiven hebben gekozen, heeft er ook mee te maken dat deze prima passen bij de Zeeuwse Zilte Zaligheden die wij ook promoten. Oude kunst en moderne producti De kunst van wijn maken is vele eeuwen ouder dan de grond waar deze Zeeuwse wijnstokken in staan. Maar juist omdat die klei gewonnen is uit de zee, en er vele stormvloeden overheen zijn gejaagd, krijgen de druiven de verrassende smaak die zo uitstekend past bij de zilte gerechten uit Zeeland. De wijngaard produceert op moderne wijze. De wijn ligt te rijpen in grote roestvrijstalen vaten. Van de Velde: Een deel van de Pinot Blanc oogst laten we nog eens zes tot negen maanden rijpen op eikenhout voor onze serie Schouwen-D uiveland Barrique. Ook het bottelen gebeurt op het chateau en is ieder jaar één van de hoogtepunten. Wijnstokken leasen De promotie is op bijna on-zeeuwse wijze aangepakt. Zo kunnen liefhebbers tien wijnstokken voor één tot drie jaar leasen. Daarvoor krijgen zij behalve twaalf flessen wijn uit dat jaar, ook andere voordelen. Dit levert een nog steeds groeiende groep Vrienden op die de wijn (inter)nationaal promoten. De wijnen hebben hun plaats veroverd op de jaarlijkse opening van het Oosterscheldekreeftseizoen, de Nationale Zeeuwse Oesterparty, het Zeeuwse Diner in perscentrum Nieuwspoort en bij Nederlandse handelsmissies. Maar ook in de mandjes met streekproducten, bij slijterijen en ruim vijftig restaurants waaronder een aantal met Michelinster. De vijf heren nu aandeelhouders nippen nog maar zelden aan hun jenevertje. Liever genieten zij van één van de vijf soorten wijn van De Kleine Schorre en bedenken dan hoe het allemaal zo gekomen is. In 2001 gingen de eerste wijnstokken de grond in op zes hectare In 2005 werd voor het eerst een oogst commercieel gebotteld en verkocht kilo druiven leverden liter wijn op, goed voor flessen De Kleine Schorre heeft nu acht hectare aangeplant met in het totaal wijnstokken In 2008 werden flessen gevuld Naar verwachting zal De Kleine Schorre in 2015 de flessen halen Johan van de Velde Zil Zeelan 01/voorjaar

18 CULTUREEL ERFGOED Het nieuwe leve van een kerk Ze zijn er steeds meer, karakteristieke gebouwen waarvan de bestemming verdwijnt. In Zeeland krijgen zij een nieuw leven tekst: Manon Veroude, foto s: Mechteld Jansen Godzijdank door herbestemming een tweede leve De kerk dreigt uit het straatbeeld te verdwijnen. Jammer vinden veel mensen, want de kerk vormt van oudsher het hart van een gemeenschap. Zo n 25 Zeeuwse kerken zijn aan de eredienst onttrokken. Godzijdank hebben zij door herbestemming een tweede leven gekregen. De kerk heeft al die tijd op ons gewacht De Nederlands hervormde kerk in Sas van Gent stond tien jaar flink te verpauperen. Tot grote ergernis van de dorpelingen. Ik zeg wel eens dat de kerk al die tijd op ons heeft gewacht, vertelt Annelies Korst. Samen met haar man runt zij een reclamebureau in de kerk. Nadat het zoveelste plan van chinees restaurant tot uitvaartcentrum - niet doorging, zag het kerkbestuur geen andere oplossing dan slopen. Zover is het uiteindelijk Axel 18 Sas van Gent Baarland Zaamslag

19 niet gekomen. Wij waren op dat moment op zoek naar een groter en sfeervoller bedrijfspand. Toen mijn man het gebouw bezichtigde, zag hij meteen de mogelijkheden. In het voorste gedeelte van de kerk de zaak, en in het achterste gedeelte onze woning. Annelies deelde nog niet gelijk zijn enthousiasme. Er stond een dikke laag mos op de muren en ook de duiven hadden goed huisgehouden. Daar moet je wel doorheen kunnen kijken. Veel mensen zijn hier gedoopt Het is druk in de voormalige gereformeerde kerk in Zaamslag. Hier zijn oude meubels, lampen, klokken, serviezen en zelfs heilige beelden te koop. Drie jaar geleden met Pinksteren werd hier de laatste kerkdienst gehouden, weet de eigenaar van De Stoof Theo Hamelink te vertellen. Vier kerken op een kleine drieduizend inwoners, dat was niet meer rendabel. Toen ik hoorde dat ze een andere bestemming voor de kerk zochten, heb ik meteen gebeld. De bovenste verdieping is verhuurd en ingericht als podium voor muziek- en toneelvoorstellingen. De mensen in het dorp hechten nog veel waarde aan deze kerk. Veel mensen zijn hier gedoopt, hebben hier hun belijdenis gedaan en zijn er getrouwd Je kunt er hemels ete Even voorbij Zaamslag ligt het plaatsje Axel. Op het eerste gezicht lijkt hier weinig moderns te ontdekken. Ouderwets gezellige cafeetjes aan een dorpsplein, een drukbezochte zaterdagmarkt en wat winkels en boetiekjes in het centrum. Kapsalon Burny s is dan ook een grote verrassing. Alles klopt aan deze voormalige protestante kerk in de Weststraat. Er heerst een serene rust. De kapperszaak is modern, maar met behoud van authentieke details, zoals de prachtige glas-in-loodramen. 'Het blijft een kerk, maar wel een heel chique met een glamoureuze uitstraling' Ook in de zak van Zuid-Beveland staat ons een verrassing te wachten. Brasserie De Kleine Toren van Baarland is door de huidige eigenaren helemaal gestript en opnieuw aangekleed. Met verve. Een avondje uit in deze van oudsher gereformeerde kerk is dan ook een echte beleving en als we de bezoekers moeten geloven, kun je er hemels eten. Kerkenroute Zelf de sfeer proeven in de voormalige godshuizen in Zeeland? Op staat een overzicht van verschillende Zeeuwse kerken met diverse nieuwe bestemmingen. In Middelburg en Kamperland staan momenteel twee kerkgebouwen te koop. Zie hiervoor en Tip! Leuke B&B's Er zijn veel leuke adressen in Zeeland om je hoofd te ruste te leggen. In het hart van een historische stad, aan een jachthaven of midden in het oneindige landschap. Aan een dijk of onderaan een duin, mèt of zonder uitzicht op zee. tekst: Margot Verhaagen 1. Frankrijk Noord te Westkapelle Aan de voet van de vuurtoren ligt sinds een paar jaar een klein stukje Frankrijk op de Zeeuwse klei. De chambre d hôte, met open haard en bedstee, vind je in het woongedeelte van het boerenhuis dat uit 1750 stamt. Er is een boomhut van Frank Havermans waar twee personen heerlijk kunnen wegdromen. En er is een Dutchtub waarin je onder de sterrenhemel heerlijk in het warm gestookte water kunt ontspannen. Het strand, waar een strandhuisje voor de gasten is gehuurd, is vlakbij. Regelmatig kun je s avonds aanschuiven voor de table d hôte. Het menu streekproducten natuurlijk - wordt bij goed weer buiten geserveerd bij het vuur, onder de sterrenhemel. 2. Landgoed Rijckholt Op de landerijen van een oude boerderij op Noord-Beveland is een natuur- en vitaliteitscentrum ontwikkeld, met een B&B met twaalf luxe kamers. De kamers hebben allemaal andere namen en thema s. Er is o.a. een kamer van Barbie of een kamer van de Jacht en één van Boeddha. In het vitaliteitcentrum, in het oude varkenskot worden diverse workshops en groepsactiviteiten georganiseerd. Rust lekker uit bij één van de haarden in de sfeervolle ruimtes waar nog maar een paar jaar geleden de trekkers stonden. De gelagkamer doet in de zomer tevens dienst als natuurbezoekerscentrum. En dat terwijl het Veerse Meer maar vijf minuten lopen is. 3. Pension Beddegoed in Zierikzee Onder de markante Dikke Toren van Zierikzee is een B&B gevestigd; pension Beddegoed. De kamers zijn er ruim en verzorgd. Het ontbijt wordt geserveerd op de kamer dus privacy is verzekerd. De eigenaresse van pension Beddegoed heeft er plezier in om de gasten te vertellen wat er zo al te doen is in de buurt. In de Oosterschelde kun je duiken, varen en vissen. De stranden van Schouwen zijn breed, schoon, rustig én dichtbij. Overigens is Zierikzee ook een stad om even heerlijk doorheen te wandelen en je te verbazen over ál die monumenten. Zil Zeelan 01/voorjaar

20 20 Zil Zeeland Zil Zeelan 01/voorjaar 2009

Nasi Goreng met Zeeuwse schelpjes by Syrco Bakker

Nasi Goreng met Zeeuwse schelpjes by Syrco Bakker Pure C Puur genieten Naarmate wij dichter bij de kust komen, speelt de zon een steeds belangrijkere rol. Is het dan toch waar dat onze provincie Zeeland meer zonuren heeft dan de rest van Nederland? Een

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

www.deoudebrouwerij.nl Hotel & Restaurant De Oude Brouwerij

www.deoudebrouwerij.nl Hotel & Restaurant De Oude Brouwerij www.deoudebrouwerij.nl Hotel & Restaurant De Oude Brouwerij Wij heten u van harte welkom... De Oude Brouwerij is een perfecte uitvalsbasis voor een heerlijk middagje of avondje genieten en beleven. Maar

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

beleef het ZEEUWSE BINNEN & BUITEN

beleef het ZEEUWSE BINNEN & BUITEN beleef het ZEEUWSE BINNEN & BUITEN We willen u als gast graag een WOW-ervaring of beleving bezorgen. We doen dit door kennis te delen, kennis toe te voegen en aan te bieden. Maar ook door aan onze gasten

Nadere informatie

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij?

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij? Naam: Waar woon jij? Wonen over de hele wereld Heb jij wel eens in een tent gewoond? Waarschijnlijk niet. In de vakantie is het leuk. Maar voor altijd? Toch zijn er mensen op de wereld die altijd in een

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

WAAR GAAN WE NAARTOE?

WAAR GAAN WE NAARTOE? WAAR GAAN WE NAARTOE? De familie Janssens wil op uitstap. Maar vader, moeder en de kinderen hebben hun eigen wensen! Kan je de familie helpen? Bekijk de brochures. Welke uitstap is goed voor iedereen?

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie

Reisverslag Wijnreis 2011

Reisverslag Wijnreis 2011 Woensdag 2 November: Een uitgestelde start in verband met een ISO audit.. Omniva le Ridderkerk om 16.45 uur. Tot onze verbazing geen files in ons land en België. Spreuk van de dag 1: Morgen zien we meer:

Nadere informatie

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt.

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 215 215 HOOFDSTUK 13 Naar het museum WOORDEN 1 Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 2 De Nederlandse schilder Van Gogh schilderde vaak met kleuren.

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

Anjo de Bont. Anjo de Bont

Anjo de Bont. Anjo de Bont Anjo de Bont is Deventenaar, Een Deventenaar met een zachte g. Kom er maar eens om in de stad waar het skeffen inherent is aan de plaatselijke bevolking.,,ik ben Brabantse van geboorte, legt Anjo de Bont

Nadere informatie

O TD T EK DE VRIJ I HEID I

O TD T EK DE VRIJ I HEID I Brochure ONTDEK DE VRIJHEID 2 Eigen zonneterras met panoramisch uitzicht over het Veerse Meer? Tochtjes met de boot naar historische stadjes? Uitwaaien op het strand en wandelen door de duinen? 3 4 UW

Nadere informatie

reis Ik ga op neem mee Opa, oma, broer en zus; met de hele familie een weekendje weg. Special VAKANTIE

reis Ik ga op neem mee Opa, oma, broer en zus; met de hele familie een weekendje weg. Special VAKANTIE reis & neem mee Ik ga op Opa, oma, broer en zus; met de hele familie een weekendje weg. Samenstelling en foto's: Marleen Brekelmans Bijzonder Plekje Je ziet en hoort het steeds meer, we gaan op vakantie

Nadere informatie

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 6 Zacheüs (1) Het is erg druk in de stad vandaag. Iedereen loopt op straat. Zacheüs wurmt zich

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Heleen slaat het boek dicht. Vanavond komt er niets van lezen, haar gedachten dwalen steeds af.

Heleen slaat het boek dicht. Vanavond komt er niets van lezen, haar gedachten dwalen steeds af. 1 Heleen van Rijnsburg zet de wekker op halfacht. Als ze nu nog een halfuurtje leest in bed, dan krijgt ze zeven uur slaap. Dat is precies genoeg. Zes uur is te kort en acht uur is te lang. Op het nachtkastje

Nadere informatie

V.M.F. TOER 04-05 JULI RIEME

V.M.F. TOER 04-05 JULI RIEME V.M.F. TOER 04-05 JULI RIEME Café/zaal Forty-Eight, Kanaalstraat 84 9940 Ertvelde-Rieme 10 - VMF leden 7.5 - deelname rit drink Later op prijsuitedling VMF in maart van het volgend jaar (geboduurde badge

Nadere informatie

Zomervakantie BSO XXL 2014

Zomervakantie BSO XXL 2014 1 Zomervakantie BSO XXL 2014 Week 1: 21, 22 en 24 juli Thema: Kraak de code! Welkom in het programmaboekje van BSO XXL, we nemen je mee op avontuur! Ben jij een echte Bliek( zo noemen ze Gorcummers namelijk

Nadere informatie

Stads strand. Winkelcentrum Het Rond Houten. 27 juni t/m 26 juli elke dag open!

Stads strand. Winkelcentrum Het Rond Houten. 27 juni t/m 26 juli elke dag open! Stads strand Winkelcentrum Het Rond Houten 27 juni t/m 26 juli elke dag open! Heerlijk zand, mooie strandtent en te gekke events! ACTIVITEITEN OVERZICHT Stadsstrand 2015 Het is weer zover: het Stadsstrand

Nadere informatie

Geheel verzorgde week met excursies en koken

Geheel verzorgde week met excursies en koken Toe aan vakantie? Bijtanken in Salzburgerland! Herfstweek: zaterdag 18-25 oktober (in overleg kunnen we voor een groep de data verschuiven) Geheel verzorgde week met excursies en koken Excursies en koken:

Nadere informatie

Hotel Alahuar Spanje Alicante Vall de Laguar

Hotel Alahuar Spanje Alicante Vall de Laguar Hotel Alahuar Spanje Alicante Vall de Laguar 1. Algemene informatie 1.1. Naam - Ligging - Eliza sterren Hotel Alahuar - (Spanje Alicante Vall de Laguar) - 4 sterren 1.2. Faciliteiten en afstanden Zwembad:

Nadere informatie

binnenkijken BINNEN KIJKEN BIJ DE UNIEKE SCHATJES-VILLA IN BREDA Interieurtrends doen ons niets, wij hebben liever onze eigen stijl in huis

binnenkijken BINNEN KIJKEN BIJ DE UNIEKE SCHATJES-VILLA IN BREDA Interieurtrends doen ons niets, wij hebben liever onze eigen stijl in huis binnenkijken BINNEN KIJKEN BIJ DE UNIEKE SCHATJES-VILLA IN BREDA Interieurtrends doen ons niets, wij hebben liever onze eigen stijl in huis 12 De schitterende witte villa aan de Dr. Batenburglaan in Breda

Nadere informatie

Huizen. Eigen overdekte parkeerplaats. Instapklaar. Sfeervolle woonkamer. Luxe en moderne badkamer. Balkon op het zuidwesten

Huizen. Eigen overdekte parkeerplaats. Instapklaar. Sfeervolle woonkamer. Luxe en moderne badkamer. Balkon op het zuidwesten Huizen vanhendriks Hogeweg 13 D, 3814 CA Amersfoort Instapklaar Luxe en moderne badkamer Sfeervolle woonkamer Eigen overdekte parkeerplaats Balkon op het zuidwesten H47 Kenmerken Soort Kamers Woonoppervlakte

Nadere informatie

Kent u Bommeljé al? Trendy familiehotel achter de duinen BOMMELJÉ

Kent u Bommeljé al? Trendy familiehotel achter de duinen BOMMELJÉ Kent u Bommeljé al? Trendy familiehotel achter de duinen Even ertussenuit om op adem te komen? Een lange, luie vakantie aan zee? Vlakbij het strand én in het hart van Domburg vindt u Bommeljé. Onze hotelstudio

Nadere informatie

Sint Annaland - Weekmarkt - kleine warenmarkt met 9 kramen - Adres: Havenplein, Sint Annaland

Sint Annaland - Weekmarkt - kleine warenmarkt met 9 kramen - Adres: Havenplein, Sint Annaland Page 1 of 30 Evenementenkalender donderdag 28 juni 2012 vrijdag 29 juni 2012 zaterdag 30 juni 2012 - Weekmarkt - De markt op dinsdag heeft allerlei kramen, op 10:00-14:00 - De enige biologische weekmarkt

Nadere informatie

Schaapje Schaap woont op de weide samen met Nina en Osto.

Schaapje Schaap woont op de weide samen met Nina en Osto. Schaapje Schaap en de Wolkjes Schaapje Schaap woont op de weide samen met Nina en Osto. De schaapjes hebben een mooie stal, met zacht stro om in te slapen. Kom, zegt Nina, we gaan slapen, ik ben moe. Maar

Nadere informatie

De bijen. De bijen prikken de leeuwen. De leeuwen gaan in een rondje rondom Izzi zitten. Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ

De bijen. De bijen prikken de leeuwen. De leeuwen gaan in een rondje rondom Izzi zitten. Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ De bijen Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ En kom je redden Vertrouw op ons We gaan je beschermen Van dit bos Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ Bijen marcheren Bijen springen Bijen dansen Bijen zoemen Bzzz Bzzz Bzzz BZZZ We gaan

Nadere informatie

Zakelijke bijeenkomsten Iets te vieren? Watersport Brothers Horeca Groep Buffet of barbecue

Zakelijke bijeenkomsten Iets te vieren? Watersport Brothers Horeca Groep Buffet of barbecue Bijschriftje Down Under DOWN UNDER IS MET RECHT EEN VAN DE MOOISTE HORECALOCATIES IN DE REGIO UTRECHT. HEERLIJK ETEN, SFEERVOLLE AMBIANCE, GASTVRIJE SERVICE EN EEN SPECTACULAIR UITZICHT OVER DE LAAGRAVENSE

Nadere informatie

Landgoed. ijckholt. Résidence met zorg. Landgoed Rijckholt in Zeeland tussen het Veerse Meer en de Oosterschelde

Landgoed. ijckholt. Résidence met zorg. Landgoed Rijckholt in Zeeland tussen het Veerse Meer en de Oosterschelde Landgoed Rijckholt in Zeeland tussen het Veerse Meer en de Oosterschelde Landgoed R ijckholt Wij zijn geworteld in het Noord-Bevelandse en genieten Tussen het Veerse Meer en de Oosterschelde Op 5 minuten

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N René op vakantie 10-17 mei 2013 P U T T E N Begeleider Theo Vrijdag 10 mei Vertrek naar Landal Tegen 12 uur rijdt de Tendens bus de Ranonkelweg in en René straalt als hij mij ziet. Na de lunch nemen we

Nadere informatie

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement

Te huur HOOFDSTUK 4 WOORDEN. Kies het goede woord. 1 Ik woon in een flat op de vierde... a verdieping b appartement 51 51 HOOFDSTUK 4 Te huur WOORDEN 1 1 Ik woon in een flat op de vierde.... a verdieping b appartement 2 Het is een rijtjeshuis met een grote woonkamer en drie.... a tuinen b slaapkamers 3 Mijn woonkamer

Nadere informatie

Vestingstad Hulst. De omwalling en de poorten

Vestingstad Hulst. De omwalling en de poorten WSV Zelden Rust ( Aktivia nr 261) organiseert: Zaterdag mei 20?? Omloop Vestingstad Hulst Start: Reynaertcollege Gildenstraat 1 Hulst ( Zeeuws-Vlaanderen) Afstanden: 7,15,21 en 28 km. Starturen: 07.30

Nadere informatie

Mamma vliegt steeds hoger.

Mamma vliegt steeds hoger. MEEUWTJE Meeuwtje is het verhaal van een jonge meeuw die zijn leefwereld verkent. Zijn moeder helpt hem daarbij, vooral door aan het eind van de dag nog eens na te gaan wat er allemaal voor dieren, kleuren

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Vrije tijd. Walcheren Juni 15

Vrije tijd. Walcheren Juni 15 Walcheren Juni 15 Middelburg: 1, 2, 3 en 4 juni Vrije Tijd Walcheren gaat weer mee doen met de Avond4daagse. Vier avonden achter elkaar 5 kilometer wandelen. Wie doet er mee? Er hebben zich al een aantal

Nadere informatie

...het Genieten kan beginnen...

...het Genieten kan beginnen... ...het Genieten kan beginnen... opmaak A 1 02-02-2010, 20:22 1... Welkom op camping Zonneweelde gezelligheid kent geen tijd! Een familie bedrijf waar service, gastvrijheid, ouderwetse gezelligheid voor

Nadere informatie

11-07-2014 ADVERTORIAL

11-07-2014 ADVERTORIAL 11-07-2014 ADVERTORIAL Je bent nog niet in Malang geweest als je nog niet in Hotel Tugu Malang hebt overnacht. In dit zeer unieke en gerieflijke hotel vind je alles terug wat Malang te bieden heeft. Erfgoed,

Nadere informatie

in de Lepelaarsgang De Nederlandse Georgina frequenteerde Antwerpen al zo n dertig jaar voor ze in de koekenstad haar droomhuisje kocht.

in de Lepelaarsgang De Nederlandse Georgina frequenteerde Antwerpen al zo n dertig jaar voor ze in de koekenstad haar droomhuisje kocht. Droomcottage in de Lepelaarsgang De Nederlandse Georgina frequenteerde Antwerpen al zo n dertig jaar voor ze in de koekenstad haar droomhuisje kocht. Ze vond het in de Lepelaarsgang en bouwde het om tot

Nadere informatie

Lodges. uw unieke recreatie plek

Lodges. uw unieke recreatie plek Lodges uw unieke recreatie plek Uw eigen plekje op het eiland Op Schouwen-Duiveland wordt de lucht zilter en het beeld weidser. Je voelt de wind, je proeft het water want overal stuit je op dijken of

Nadere informatie

Strandlopers en Notenkrakers

Strandlopers en Notenkrakers Week 1: 13 t/m 17 juli 2015 Maandag 13-07: Op de eerste dag van de zomervakantie gaan wij verkoeling zoeken in het water en chillen in het bubbelbad. Waar kunnen we deze elementen beter vinden dan in het

Nadere informatie

UNIEK VANONS LANDMARK POP-UP IEDEREEN PANORAMA VERRASSEND ETEN RETAIL CONCERTEN VERNIEUWEND BESTEMMING FOOD TRUCKS GELIEFD OP ZEE EIGENTIJDS DUURZAAM

UNIEK VANONS LANDMARK POP-UP IEDEREEN PANORAMA VERRASSEND ETEN RETAIL CONCERTEN VERNIEUWEND BESTEMMING FOOD TRUCKS GELIEFD OP ZEE EIGENTIJDS DUURZAAM OPENING 2015 2 WAAROM IS DE PIER ZO SPECIAAL INNOVATIEF LANDMARK CULTUREEL ERFGOED VANONS VERNIEUWEND VOORCULTUUR IEDEREEN PANORAMA VERRASSEND EIGENTIJDS BAKEN AMBACHTELIJK GELIEFD UNIEK CONCERTEN REUZENRAD

Nadere informatie

ZITCOMFORT. gecombineerd met botenzeil Authentiek, krachtig en origineel TEKST: MAAIKE VAN HELMOND FOTO S: CLAUDE SMEKENS.

ZITCOMFORT. gecombineerd met botenzeil Authentiek, krachtig en origineel TEKST: MAAIKE VAN HELMOND FOTO S: CLAUDE SMEKENS. INTERIEUR ZITCOMFORT gecombineerd met botenzeil Authentiek, krachtig en origineel TEKST: MAAIKE VAN HELMOND FOTO S: CLAUDE SMEKENS 8 9 Aan de monding van het riviertje de Lange Linschoten ligt het historische

Nadere informatie

Le seigneur de Clérans

Le seigneur de Clérans 30 VIVENDA Le seigneur de Clérans In heel Europa richt binnenhuisarchitect/vormgever/beeldhouwer Joris van Grinsven opmerkelijke huizen in voor zijn opdrachtgevers. Voor hemzelf had het lot iets bijzonders

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Camping Caravaning. Pointe de Kerbihan. Bretagne Sud. Bretagne Sud. In LA TRINITE vanaf pasen tot de herfstzon

Camping Caravaning. Pointe de Kerbihan. Bretagne Sud. Bretagne Sud. In LA TRINITE vanaf pasen tot de herfstzon Bretagne www.camping-de-la-baie.fr Camping Caravaning La Trinité sur Mer Rivière de Crac h...de schoonheld van haar stranden, haar stranden van fijn zand, het milde klimaat, haar gastvrijheid, haar gastronomie,

Nadere informatie

restaurant la tasca Open: maandag t/m zaterdag Keuken open: 18:00-22:00 Voor groep reserveringen kunt u altijd vrijblijvend contact met ons opnemen.

restaurant la tasca Open: maandag t/m zaterdag Keuken open: 18:00-22:00 Voor groep reserveringen kunt u altijd vrijblijvend contact met ons opnemen. 1 Restaurant La Tasca Aan één van de mooiste grachten van Delft, de Voldersgracht, vindt u Restaurant La Tasca. Al sinds de opening in 1998 staan Robin en Bert hier in de keuken om met veel liefde, zorg

Nadere informatie

Vandaag gingen we naar PLOPSALAND! Hier keken we al een hele week naar uit! Verschillende attracties doen, bekende tv-sterren ontmoeten en een hele

Vandaag gingen we naar PLOPSALAND! Hier keken we al een hele week naar uit! Verschillende attracties doen, bekende tv-sterren ontmoeten en een hele Vroeg in de morgen kwamen we aan op school, als snel stond de hele gang vol met koffers. Iedereen was een beetje zenuwachtig om te vertrekken. Het wachten op de bus leek wel eindeloos Maar al snel konden

Nadere informatie

Reisverslag van reis 4 Zeeland en België van 9 t/m 14 mei 2013

Reisverslag van reis 4 Zeeland en België van 9 t/m 14 mei 2013 Reisverslag van reis 4 Zeeland en België van 9 t/m 14 mei 2013 Vandaag 9 mei zijn we om 10.15 uur vertrokken vanaf de Handihome uit Nijverdal om naar Zeeland te gaan. Om 11.30 uur was het tijd voor een

Nadere informatie

Daar waar tradities nog steeds bestaan!

Daar waar tradities nog steeds bestaan! Daar waar tradities nog steeds bestaan! Op een steenworp afstand van Amsterdam, omringd door eeuwenoude bomen en weelderige waterpartijen van Nationaal Park Zuid- Kennemerland, ligt het schitterende Landgoed

Nadere informatie

Lezing door Doofblinde Tineke Bakker tijdens de workshop.

Lezing door Doofblinde Tineke Bakker tijdens de workshop. Lezing door Doofblinde Tineke Bakker tijdens de workshop. Bij start voor de reis door Cyprus begint het eerste bezoek aan de havenplaats Larnaca met overnachting. In de buurt van Larnaca is het zoutmeer

Nadere informatie

leeruitstap Kwadrant donderdag 17 mei 2001 hoofdstad van België hart van Europa

leeruitstap Kwadrant donderdag 17 mei 2001 hoofdstad van België hart van Europa leeruitstap Kwadrant donderdag 17 mei 2001 hoofdstad van België hart van Europa 1. Brussel hoofdstad van ons land en Europa Brussel is de hoofdstad van ons land. De koning woont in Brussel en de regering

Nadere informatie

Het Rechthuis: van herberg tot gastvrij Bed & Breakfast

Het Rechthuis: van herberg tot gastvrij Bed & Breakfast Het Rechthuis: van herberg tot gastvrij Bed & Breakfast Donderdag 8 juli 2011 door Gemma van Winden-Tetteroo Jakob en Marja voor hun prachtig verbouwde Rechthuis. Schipluiden De zon kruipt bijna weg achter

Nadere informatie

Hoeveel jaar ben je al lid van RWB? 14 jaar.

Hoeveel jaar ben je al lid van RWB? 14 jaar. Het seizoen zit er bijna op, het eerste speelt nog in de nacompetitie voor promotie, de jeugdtoernooien gaan beginnen en we hebben nog twee evenementen te goed om dit voetbalseizoen af te sluiten. Als

Nadere informatie

Vrijstaande villa Gunstige ligging

Vrijstaande villa Gunstige ligging Huizen van Hoekstra & van Eck Samuel Esmeijerstraat 21, 1318 CA Almere Vrijstaande villa Verzetswijk Sfeervol Gunstige ligging Unieke wijnkelder H19 Kenmerken Soort Type Kamers Woonoppervlakte Perceeloppervlakte

Nadere informatie

Voor Cootje. de vuurtoren

Voor Cootje. de vuurtoren Voor Cootje de vuurtoren De Koos Meinderts vuurtoren Lemniscaat & Annette Fienieg Nederlandse rechten Lemniscaat b.v. Rotterdam 2007 isbn 978 90 5637 909 4 Tekst: Koos Meinderts, 2007 Illustraties: Annette

Nadere informatie

Porto en Douro Vallei

Porto en Douro Vallei Porto en Douro Vallei 5-daagse Culinaire Reis door Noord Portugal Dit programma wordt aangeboden in samenwerking met onze Portugese partner. Bij deze 5- daagse reis maakt u kennis met de gastronomie en

Nadere informatie

Deel 1: Trrrring! De wekker geeft met veel lawaai aan dat het tijd is om op te staan. Je hoort een langgerekte geeuw, het is pas 6 uur s ochtends. Maar Jordie moet er uit want hij moet zijn krantenwijk

Nadere informatie

Lotza's Studios Griekenland Santorini Finikia

Lotza's Studios Griekenland Santorini Finikia Lotza's Studios Griekenland Santorini Finikia 1. Algemene informatie 1.1. Naam - Ligging - Eliza sterren Lotza's Studios - (Griekenland Santorini Finikia) - 3 sterren 1.2. Faciliteiten en afstanden Zwembad:

Nadere informatie

Hoekstra & van Eck. Huizen van. Semi-Bungalow. Wonen aan het Water! Luxe afgewerkt goed onderhouden. Bijzondere architectuur

Hoekstra & van Eck. Huizen van. Semi-Bungalow. Wonen aan het Water! Luxe afgewerkt goed onderhouden. Bijzondere architectuur Huizen van Hoekstra & van Eck Sonatestraat 8, 1312 EH Almere Wonen aan het Water! Bijzondere architectuur Luxe afgewerkt goed onderhouden Semi-Bungalow H19 Kenmerken Soort Type Kamers Woonoppervlakte Perceeloppervlakte

Nadere informatie

Inleiding. De vakantiegangers waren: Ineke van der Henst Hans Schraven Ruud Haneveld Laurens de Jong Menno van Dijk Corrie Mol

Inleiding. De vakantiegangers waren: Ineke van der Henst Hans Schraven Ruud Haneveld Laurens de Jong Menno van Dijk Corrie Mol Inleiding Vrijdag 7 augustus 2015 was het dan eindelijk zover. We vertrokken van het hoofdkantoor van Tendens in Arnhem, via Veenendaal en Breda naar de vakantiebestemming Burgh- Haamstede in Zeeland.

Nadere informatie

de kunst van het leven

de kunst van het leven de kunst van het leven Woon- en zorgcentrum Franciscus De Meierij 1 7631 AM Ootmarsum T 0541-280 888 franciscus@zorggroepsintmaarten.nl www.zorggroepsintmaarten.nl de kunst van het leven De kunst van het

Nadere informatie

Samen vieren. Bent u op zoek naar een ideale locatie voor uw gelegenheid? Wij bezorgen u graag een geslaagd feest bij Anafora Parkrestaurant!

Samen vieren. Bent u op zoek naar een ideale locatie voor uw gelegenheid? Wij bezorgen u graag een geslaagd feest bij Anafora Parkrestaurant! Samen vieren Samen vieren Bent u op zoek naar een ideale locatie voor uw gelegenheid? Wij bezorgen u graag een geslaagd feest bij Anafora Parkrestaurant! Van verjaardag tot familiereünie Een babyshower,

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID?

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID? Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM BOUWEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

Kinderliedboekje Inhoudsopgave

Kinderliedboekje Inhoudsopgave Kinderliedboekje Inhoudsopgave Jezus is de goede herder...2 Hoor de vogels zingen weer...2 Dank U voor deze nieuwe morgen...3 Jezus is geboren...4 Zit je deur nog op slot...4 Dank U voor uw liefde Heer...4

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk De kust is (niet) veilig! De dijk aan de kust van Petten ziet er zo sterk en krachtig uit, maar toch is hij niet

Nadere informatie

VLAANDEREN VAKANTIELAND Getest en goedgekeurd door wandelaars

VLAANDEREN VAKANTIELAND Getest en goedgekeurd door wandelaars PERSBERICHT 16 januari 2013 WANDELING LANGS DE BRONNEN VAN DE VOERSTREEK IS DE MOOISTE WANDELROUTE VAN VLAANDEREN VAKANTIELAND Getest en goedgekeurd door wandelaars De wandeling Ontdek de bronnen van de

Nadere informatie

Tipi s De Laro. Naast ons landgoed bieden wij u ook deze unieke ervaring

Tipi s De Laro. Naast ons landgoed bieden wij u ook deze unieke ervaring Tipi s De Laro Naast ons landgoed bieden wij u ook deze unieke ervaring TIPI S DE LARO Tipi s De Laro, grote Nordic Tipi s welke volledig naar wens kunnen worden ingericht, zeer geschikt voor personeelsfeesten

Nadere informatie

Luciano en Hans. Christiaan en Richard. Jena en Arianne. Bianca en Gerrit. Danielle en Jan. Jules en Martin

Luciano en Hans. Christiaan en Richard. Jena en Arianne. Bianca en Gerrit. Danielle en Jan. Jules en Martin Luciano en Hans Christiaan en Richard Jena en Arianne Bianca en Gerrit Danielle en Jan Jules en Martin Het was vroeg.6 uur verzamelen op station Utrecht Centraal. Vandaar gingen we via Rotterdam naar Brussel.

Nadere informatie

LUXE VAKANTIEAPPARTEMENTEN AAN DE ENIGE ZUID-BOULEVARD VAN NEDERLAND

LUXE VAKANTIEAPPARTEMENTEN AAN DE ENIGE ZUID-BOULEVARD VAN NEDERLAND NL U X E A P PA RT E M E N T E N A A N D E B O U L E VA R D VA I R E C T A A N H E T S T R A N D... I N G E N, D V L I S S LUXE VAKANTIEAPPARTEMENTEN AAN DE ENIGE ZUID-BOULEVARD VAN NEDERLAND NL U X E

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

= een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een hoge lamp die langs de weg staat.

= een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een hoge lamp die langs de weg staat. Woordenschat blok 1 gr4 Les 1 De heg De lantaarn De plant Het tuinhek Het terras De garage Het dorp De stad De zwerver De stoep De woonwijk = een rij struiken of planten die dichtbij elkaar staan. = een

Nadere informatie

GROOTE JONKVROUW ALGEMEEN. 2 e FASE

GROOTE JONKVROUW ALGEMEEN. 2 e FASE 2 e FASE GROOTE JONKVROUW Aan de rand van IJzendijke wordt De Groote Jonkvrouw gerealiseerd. De eerste fase is voltooid en er wordt nu gestart met de tweede fase. Op deze prachtige locatie tussen de historische

Nadere informatie

Saam bou aan die toekoms

Saam bou aan die toekoms Nieuws over Stichting Table Mountain en onze jubileum reis naar Zuid-Afrika. View this email in your browser Saam bou aan die toekoms Lieve mensen, Over één dag is het zover: op 12 december vliegen we

Nadere informatie

Charles den Tex VERDWIJNING

Charles den Tex VERDWIJNING Charles den Tex VERDWIJNING 3 Klikketik-tik-tik Het is halftwaalf s ochtends. Marja vouwt een hemd. En kijkt om zich heen. Even staat ze op haar tenen. Zo kan ze over de kledingrekken kijken. Die rekken

Nadere informatie

Wonen in Blankenberge

Wonen in Blankenberge Wonen in Blankenberge Prachtige of appartementen vanaf 000 euro Kerkstraat 88 Centrale ligging. Gemakkelijk bereikbaar. Gezellige buurt. Uit in Blankenberge alle info p. Blankenberge leeft! lees meer p.

Nadere informatie

Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011

Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011 Kok als beroep Thomas en Lasse Het Baken 8a 28-1-2011 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Het ontstaan van koken... 3 De eerste ontdekking... 3 Het eerste beetje koken... 3 De ontwikkelingen... 3 Kok worden...

Nadere informatie

Maandag 19 februari 2007

Maandag 19 februari 2007 Maandag 19 februari 2007 - Sjoerd - Matthijs - Robin - Dennis - Ramon Met z n allen naar de Plompe Toren Openingstijden voor bezichtiging. Dagelijks van 10.00 17.00 uur Burghsluis Burghsluis ligt aan de

Nadere informatie

Naam: IK WOON IN NEDERLAND

Naam: IK WOON IN NEDERLAND Naam: IK WOON IN NEDERLAND Nederland is een land in Europa. Het land ligt aan de Noordzee, naast Duitsland en België. Nederland is niet erg groot. Toch wonen er ruim 16 miljoen mensen, waardoor Nederland

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

Nieuwsbrief Mei-Augustus 2016

Nieuwsbrief Mei-Augustus 2016 Secretariaat: Secretariaat: Conferencestraat 69 4421 DR Kapelle Tel. 0113-330104 vvnkapellebiezelinge@gmail.com Nieuwsbrief Mei-Augustus 2016 Beste Vrouw van Nu Dit is alweer de laatste Nieuwsbrief van

Nadere informatie

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets.

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets. Een stedentrip is wat Giga (28) het liefste doet tijdens zijn vakanties: het lijstje van steden die hij dit jaar nog gaat bezoeken is enorm; Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Antwerpen, Brugge, Gent, Praag,

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

de Zanderij dat is meer dan kamperen

de Zanderij dat is meer dan kamperen de Zanderij dat is meer dan kamperen welkom op de Zanderij een lange traditie van Veluws gastheerschap Verscholen in de uitgestrekte bossen van de Veluwe, vlakbij fraaie heidevelden, zandverstuivingen

Nadere informatie

Mooi Hoorn Proef & Ontdek Mooi Hoorn Proef & Ont ef & Ontdek Mooi Hoorn Proef & Ontdek Mooi Hoorn Mooi Hoorn Proef & Ontdek Mooi Hoorn Proef & Ont

Mooi Hoorn Proef & Ontdek Mooi Hoorn Proef & Ont ef & Ontdek Mooi Hoorn Proef & Ontdek Mooi Hoorn Mooi Hoorn Proef & Ontdek Mooi Hoorn Proef & Ont www.mooihoorn.nl Groeten uit Mooi H rn n WAARDEBON n ef & Ontdek Mooi Haring Bloemservice Hoorn biedt Proef u 20% & korting Ontdek bij een Mooi Hoorn contante aankoop in winkel m.u.v. Fleurop Mooi Hoorn

Nadere informatie

Hoekstra & van Eck. Huizen van. Degelijk bouw. Aan vaarwater gelegen. Bijzonder overtuin. Gezellig in de Dorpsstraat. Zonnige tuin ligging

Hoekstra & van Eck. Huizen van. Degelijk bouw. Aan vaarwater gelegen. Bijzonder overtuin. Gezellig in de Dorpsstraat. Zonnige tuin ligging Huizen van Hoekstra & van Eck Zuiderwouder Dorpsstraat 14, 1153 PB Zuiderwoude Aan vaarwater gelegen Gezellig in de Dorpsstraat Bijzonder overtuin Degelijk bouw Zonnige tuin ligging H11 Kenmerken Soort

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Lesbrief met enkele suggesties voor creatieve verwerkings- lessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling Le Peintre de

Nadere informatie

Het Land van Arckel. Waterrijk wonen in Gorcum. Vrijstaande en twee-onder-een-kap watervilla s

Het Land van Arckel. Waterrijk wonen in Gorcum. Vrijstaande en twee-onder-een-kap watervilla s Het Land van Arckel Waterrijk wonen in Gorcum Vrijstaande en twee-onder-een-kap watervilla s Het Land van Arckel Waterrijk wonen in Gorcum < Rotterdam (3 km) A15 Tiel (3 km) > Het Land van Arckel Utrecht

Nadere informatie

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL I N T E R I E U R W Wonen op de Windrichtingen IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL Tekst: ANNEMIE WILLEMSE Foto s: JAN VERLINDE 22 TIJDLOOS TIJDLOOS 23 Na een zoektocht naar de ideale bouwgrond, gingen

Nadere informatie