pakpapier archeologievirus laat Van der Meulen niet meer los

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "pakpapier archeologievirus laat Van der Meulen niet meer los"

Transcriptie

1 Zijn fascinatie voor archeologische vondsten ontstond pas toen hij in contact kwam met de heer Van Sprang, de conservator van de Oudheidkamer. Theo van der Meulen weet nog goed hoe hij besmet werd met het virus en dat hij het nog altijd niet wil missen. lees verder op pagina 5 archeologievirus laat Van der Meulen niet meer los de scherven van middeleeuwse potten, in 2010 door Theo van der Meulen opgegraven op het V.A.T. terrein Het Pakhuis centrum voor erfgoed natuur & milieu Molenaarsplein 24, 3851 MZ Ermelo redactie Aimée Wijnacker Steven van Loo Natalie Overkamp 1basisontwerp Hanneke Heerema BNO gedrukt bij SMIC (Arnhem) pakpapier 2011

2 twee nieuwe medewerkers voor Het Pakhuis - vanaf de opening al ruim 3100 bezoekers - gezellige kerstmarkt groot succes- voorzitter wordt burgemeester - kinderen onderzoeken oude botten - in de boekenkast In het centrum moeten vanzelfsprekend de boeken te vinden zijn die een relatie hebben met Ermelo. De collectie groeit dan ook, maar is op dit moment nog niet compleet. even terugkijken en een blik vooruit Vanaf mijn aantreden in augustus zijn er heel veel mooie gebeurtenissen geweest in Het Pakhuis. Hieronder vind u daar een beknopt overzicht van. Vanaf januari is ons team versterkt door twee nieuwe medewerkers Judith Bartel als collectiemedewerker en Natalie Overkamp als educatiemedewerker. Verderop in dit blad stellen ze zich nader aan u voor. In de voorjaarsvakantie zullen er allerlei leuke kinderactiviteiten zijn, en in de week daarna begint het officiële nieuwe seizoen. De nieuwe wisseltentoonstelling zal tot het najaar in Het Pakhuis te zien zijn, daarna opent er een nieuwe tentoonstelling die tot aan het voorjaar van 2012 te zien zal zijn. Kortom een hoop nieuwe ontwikkelingen in Het Pakhuis, komt u gauw weer eens kijken? Aimée Wijnacker, directeur Nieuw op de schap is boekje Vervoer, honderd jaar over weg en spoor, een uitgave van de Oudheidkundige Vereniging Ermeloo. Het handzame boekje biedt een inkijkje in een tijd dat postkoets en diligence over de Zuiderzeestraatweg reden. De postkoets heeft overigens niks te maken met het bezorgen van post, maar met de posten die onderweg aangedaan werden. Maar ook de komst van de trein, de bouw van het station Ermelo - Veldwijk en niet te vergeten de ontwikkelingen van de VAD in Ermelo worden er uitgebreid in beschreven. Bijzonder zijn de persoonlijke anekdotes van oud-medewerkers en de foto s uit familiealbums. Eén conclusie blijft na het lezen van dit boek: Er is veel veranderd in die honderd jaar, ook in Ermelo. Het boekje is ook te koop in Het Pakhuis. activiteitendag Vogelbescherming Nederland en CJ Wildlife organiseren voor de zesde keer deze speciale week om het leefgebied van de vogels in tuinen te verbeteren. Het Pakhuis wil daar graag een steentje aan bijdragen met de activiteitendag op zaterdag 19 februari. Kom dus tussen en uur naar Het Pakhuis en timmer zelf een nestkastje! Voor meer informatie volg ook de website kerstmarkt Op 6 december werd er een prachtige kerstboom op het molenaarplein neergezet en met de hulp van de Vakschilders uit Ermelo werden de lampjes er vakkundig in gehangen en straalde het plein. Op 18 december vond hier samen met Molen de koe een gezellige kerstmarkt plaats. Het Pakhuis geurde naar versgebakken koekjes en dennentakken. Er konden voederkransen gemaakt worden en er waren gratis rondleidingen in de molen en in het museum. Buiten waren er verschillende kraampjes met leuke kerstspulletjes te koop en kon men zich opwarmen met chocolademelk en pannenkoeken. buitengewoon belangrijk Het Pakhuis valt en staat met een grote groep enthousiaste vrijwilligers. De afgelopen maanden hebben zij zich met grote overgave gericht op het openstellen van het museum en het gastvrij ontvangen en professioneel rondleiden van bezoekers. Met het nieuwe seizoen in aantocht bereidt het centrum voor erfgoed natuur en milieu zich voor op een grote hoeveelheid aan speciale activiteiten en reguliere openstelling tijdens het toeristisch seizoen. Hiervoor zijn wij op zoek naar nog meer enthousiaste vrijwilligers die het leuk vinden om werkzaamheden binnen het museum uit te voeren. Er zijn taken op het gebied van rondleidingen, baliewerk, diverse werkgroepen en begeleiding van groepen. Lijkt dit u wat? Meldt u dan aan of loop even binnen, wij kijken naar u uit! 2 pakpapier, het kwartaalblad van Het Pakhuis, centrum voor erfgoed, natuur en milieu februari 2011

3 in opbouw... nieuwe medewerkers voor Het Pakhuis! Judith Bartels: Natalie Overkamp: Ik ben Judith Bartel-van Beckhoven en sinds 5 januari werkzaam als collectiemedewerker van Het Pakhuis te Ermelo. Van origine ben ik kunsthistoricus en museumkundige. Ik heb eerder als assistent-conservator gewerkt bij de provincie Noord-Holland te Haarlem en het Nationaal Historisch Museum te Arnhem. Wat mij direct enorm aansprak in Het Pakhuis is de toegankelijkheid van de collectie en de open sfeer die het gebouw uitademt. Ik kijk er naar uit om samen met mijn collega s en de vele (zeer toegewijde!) vrijwilligers prikkelende, spannende, mooie, interessante en boeiende tentoonstellingen te maken waarin steeds weer een deel van de geschiedenis en de natuuraspecten van in en rond Ermelo wordt verteld. Graag tot ziens in Het Pakhuis! Wat bijzonder om te werken in Het Pakhuis, het gebouw dat ik de afgelopen jaren tijdens afbraak en opbouw met mijn fotocamera gevolgd heb! Vanuit mijn journalistieke achtergrond heb ik vier jaar geleden de sprong gemaakt naar het zelfstandig ondernemerschap. Van daaruit startte ik met het ontwikkelen en begeleiden van educatieve projecten. Ik raakte betrokken bij projecten van het Natuur- & MilieuPlatform en maakte kennis met een aantal leden van de Oudheidkundige Vereniging Ermeloo. Ook de herbouw van Molen De Koe heb ik op de voet gevolgd. Tijdens tal van activiteiten werd ik geprikkeld door de verbinding tussen cultuur en natuur. Ik zie dan ook een grote uitdaging in mijn nieuwe baan als educatief medewerker van Het Pakhuis. Spelenderwijs een duik nemen in de geschiedenis en voelen hoe een das voelt, de meeste indruk blijft achter wanneer je het zelf kunt beleven. Natalie Overkamp In Het Pakhuis zal in het voorjaar een tentoonstelling te zien zijn over de instelling s Heeren Loo. Één van de meest markante bewoners is Anton Smit ( ) geweest, die beter bekend staat onder de naam Kiteka. Het Pakhuis heeft op dit moment een mooi portret van hem ten toon gesteld. Toen Anton als vierjarig jongetje in 1898 bij de instellingen terecht kwam, was dat het enige woord wat hij kon zeggen. Kiteka groeide op tot een baldadige en oersterke vent. Hij verdiende een centje bij door klusjes te doen. Lang was hij de assistent op de wasauto. Nog tot op hoge leeftijd sjouwde hij zware wasmanden vol vuile was van de diverse gebouwen naar de destijds nog bestaande wasserij. Van de centjes die hij ermee verdiende, kocht hij het liefste tabak. Deze acquarel is een treffend portret van de pijprokende Kiteka. Heeft u nu zelf een leuk verhaal over s Heeren Loo en/of een voorwerp thuis naar aanleiding waarvan u iets kunt vertellen over het leven op deze instelling en zou u het leuk vinden als dit in de aankomende tentoonstelling komt, neemt u dan graag contact met ons op! Judith Bartels pakpapier, het kwartaalblad van Het Pakhuis, centrum voor erfgoed, natuur en milieu

4 op de thee met Eddy Bilder Nu het juist op besturen aankomt, verlaat voorzitter Eddy Bilder het schip. Weliswaar kijkt hij enorm uit naar zijn nieuwe uitdaging als burgemeester van Zwartewaterland, zijn taak bij Het Pakhuis is nog niet voltooid. Eigenlijk komt mijn afscheid te vroeg, aldus Bilder. De voormalig wethouder en Tweede Kamerlid is vanaf het begin betrokken geweest bij de plannen voor het Ermelose museum anex natuur- & milieu educatief centrum. Sinds twee jaar is Bilder ook betrokken als voorzitter van het bestuur. Eigenlijk konden we concreet aan het werk nadat het museum geopend was, vertelt hij. Tot die tijd lag de opdracht bij de gemeente. Maar Bilder is trots op het gerealiseerde. Nu is het tijd om Het Pakhuis op de kaart te zetten en mensen er naar toe te trekken. Daar liggen grote kansen. Wie deze toekomstig burgemeester kent, weet dat hij een grote passie voor historie heeft. Ik ben er van overtuigd dat je de dingen van het nú pas kunt begrijpen als je ook het verleden kent, zegt hij gedreven. Vooral de lokale geschiedenis zit in Bilders hart. Het onderdeel Markante Ermeloërs kan in het museum voor mij dan ook niet groot genoeg zijn. De afgelopen jaren heeft hij zich ook ingezet voor restauratie van historische gebouwen waaronder bijvoorbeeld de molenaarswoning. Het pronkstuk van het museum is toch wel Jantje van Speulde. Maar er is ook nog een authentiek altaarstuk uit het voormalige klooster St Jansdal, nu s Heeren Loo. Dit stuk is in particulier bezit, maar het zou mooi zijn als het een keer in Het Pakhuis kan worden tentoongesteld. Dat stuk hoort gewoon hier. Verder ziet Bilder mogelijkheden genoeg. Ik zie een expositie over dominee Witteveen voor me. Er is nog één van zijn dagboeken. Of eens een expositie met foto s van Gert Staal. De scheidende voorzitter zit nog vol ideeën, maar zal de taken overlaten aan zijn opvolger. Niettemin blijft hij de ontwikkelingen volgen. Ermelo hoort bij mij en ik zal er nog regelmatig binnenlopen. 4 pakpapier, het kwartaalblad van Het Pakhuis, centrum voor erfgoed, natuur en milieu februari 2011

5 museumlessen voor Het Pakhuis- rondleidingen streekarchivariaat een groot succes - de terugkeer van het lijksilhouet - kom een nestkast maken - nieuwe tentoonstelling al in opbouw - een das op bezoek - al ruim 3100 bezoekers Vanaf het laatste weekend van augustus heeft het Pakhuis haar deuren geopend voor publiek. Sindsdien hebben ruim 3000 bezoekers de weg naar het museum gevonden. Open monumentendag, Gelderse museumdag en de kerstmarkt waren slechts enkele van de vele gezellig drukke dagen in het Pakhuis. Vanaf 1 maart 2011 is het pakhuis geopend van dinsdag tot en met de zaterdag. Voorafgaand aan 1 maart zijn er nog verschillende speciale voorjaarsactiviteiten in de schoolvakantie. Hou de website in de gaten voor meer informatie. lespakket archeologie De Gemeente Ermelo heeft EDU-ART de opdracht gegeven om het eerste educatieve aanbod voor het Pakhuis te ontwikkelen. De consulent van EDU-ART, freelancer Elly van der Velde, heeft een lespakket ontwikkeld waarin archeologie in Ermelo en omgeving centraal staan. Het lespakket sluit aan op de archeologiecollectie van Het Pakhuis en op omgevingssonderwijs. De doelgroepen zijn leerlingen uit het basisonderwijs uit de groepen 6/7. In januari 2011 zal het pilot-project afgerond worden met basisschool de Klokbeker als proefschool. Daarna kunnen alle basisscholen gebruik maken van dit educatieve project. Het pakket is lesstofvervangend en ook bruikbaar voor groep 5 en 7. Mail voor meer informatie naar Jantje van Speulde Op vrijdag 15 oktober is Jantje op ludieke en symbolische wijze naar het Pakhuis gebracht. Op een boerenwagen met prachtige belzen van Jannetje de Ruiter werd het lijksilhouet vanaf de Varenlaan naar het molenaarsplein gebracht. Met de hulp van stichting Oogstfeest werd de wagen begeleid door veertien mannen in blauwe overall, op klompen en een boerenzakdoek. Bovenop de wagen zaten twee ernstig treurende vrouwen die neerkeken op de kist. In de jaren vijftig werd Jantje door archeoloog Pieter Jan Remees Modderman ontdekt in een grafheuvel op het Speulderveld. Een lijksilhouet is een verkleuring in de grond waar het lichaam heeft gelegen. Bij het lijksilhouet van Jantje zijn ook nog enkele botfragmenten te zien. De afgelopen jaren heeft het Museum het Valkhof in Nijmegen en het Historisch Museum in Arnhem het silhouet in de collectie gehad. Met de komst van Jantje is het silhouet weer terug in het gebied van herkomst. Het Pakhuis heeft de archeologische collectie van de voormalige gemeentelijke oudheidkamer opnieuw vormgegeven. In de vaste tentoonstelling is er een grafheuvel nagebouwd met daarin allerlei vondsten uit grafheuvels in en rondom Ermelo. pakpapier, het kwartaalblad van Het Pakhuis, centrum voor erfgoed, natuur en milieu

6 archeologievirus laat Van der Meulen niet los Maar nog spannender is zijn verhaal over zijn reis met het Romeinse beeldje Isis Fortuna. Er kwam een brief van het Allard Pierson Museum met de vraag of zij het beeldje konden krijgen, begint hij. Van Sprang had dat beeldje ooit opgegraven in Zwammerdam, maar wilde het niet geven. Toch besloot Van der Meulen jaren later, nadat Van Sprang was overleden, dat de Isis Fortuna een plek verdiende in het archeologische universiteitsmuseum van Amsterdam.Daarom verpakte hij het Romeinse beeldje in oude kranten, stopte het in een stevig koffertje en stapte hij in de trein naar de hoofdstad. Ik werd ontzettend hartelijk ontvangen. Ik kreeg gelijk koffie en de conservator nam het object graag in de collectie. Zijn fascinatie voor archeologische vondsten ontstond pas toen hij in contact kwam met de heer A. van Sprang, de conservator van de Oudheidkamer van Ermelo. Theo van der Meulen weet nog goed hoe hij besmet werd met het virus en dat hij het nog altijd niet wil missen. Van der Meulen zat in het leger (sportinstructeur) en belandde vanwege zijn werk in Ermelo. Hij behaalde op latere leeftijd zijn MO-akte geschiedenis en als het aan Van der Meulen gelegen had, was hij gegaan voor zijn doctoraal. Maar zover is het niet gekomen, vertelt de man die sinds de jaren 80 van de vorige eeuw betrokken is bij de oudheidkamer. Via mijn vrouw Tineke kwam ik in contact met Van Sprang die wel hulp kon gebruiken bij het beheer van de collectie.we waren het voor 99,5% met elkaar eens. Van der Meulen vertelt in geuren en kleuren hoe er een oud potje geruild werd tegen een maquette van het Romeins Marskamp bij het Stadsmuseum Harderwijk. De verhuizing van de collectie, die jaren tentoongesteld lag in het gemeentehuis, naar Het Pakhuis had heel wat voeten in de aarde. Ik moet zeggen dat we van iedereen heel veel medewerking hebben gehad, zegt Van der Meulen, die deze stap niet had willen missen. In de wereld van de archeologie is veel veranderd. Vroeger stonden we zelf met de schop klaar als er ergens werd gegraven, maar tegenwoordig mag dat niet meer. De voorzitter van de Oudheidkamer gaat het nu wat rustiger aan doen. Er zijn nu anderen die het moeten doen. Toch zal Van der Meulen nog regelmatig te vinden zijn in het museumdepot, daar waar een deel van de collectie is opgeslagen. Trots is hij op het resultaat. En dat ik de eerste steen heb mogen leggen! 6 pakpapier, het kwartaalblad van Het Pakhuis, centrum voor erfgoed, natuur en milieu februari 2011

7 museumschatten 1 de Das (Melis melis) Het Pakhuis heeft een grote historische, archeologische en natuurhistorische collectie. Elke week beschrijft een medewerker van Het Pakhuis een bijzonder collectiestuk op de website van de weekkrant. Dit keer vertelt de collectiemedewerker Judith Bartel over de das in het Pakhuis. een das op bezoek in Ermelo... In Het Pakhuis is een aantal prachtige opgezette dieren te bewonderen. Een mooie manier om dieren die je in het wild bijna nooit ziet van dichtbij te bekijken. Een goed voorbeeld daarvan is de das. Daarnaast is de das de mascotte van het museum. De das is eigenlijk het grootste inheemse landroofdier in Nederland. Hij valt op door zijn bijzondere uiterlijk: de zwarte vacht met de witte strepen. De das is het kleine broertje van de bruine beer. De naam komt mogelijk van het Indo Germaanse woord thachsa wat bouwen betekent. Want bouwers zijn het, ook al doen ze dat ondergronds dus zien wij daar maar weinig van. Ze wroeten het liefste in zandgronden zoals hier op de Veluwe te vinden zijn. Veel dieren graven voor zichzelf een hol maar een das bouwt een heus kasteel ondergronds, met allerlei gangen en kamers. Ze graven zelfs ventilatieschachten uit voor frisse lucht. De das blijft meestal in de buurt van zijn burcht. Het zogende vrouwtje kan zo weer snel bij haar kroost zijn om ze weer te voeden. Bij de das is het reukvermogen heel sterk ontwikkeld. Als er een ander wezen in zijn burcht is geweest, ruikt de das dat meteen. Ze markeren hun territorium met hun muskklier welke zich onder hun staart bevindt. Iedere das heeft zijn eigen unieke geur en is voor de andere dassen daaraan herkenbaar als vriend of vijand. Het gezichtsvermogen van de das is helaas niet zo goed. Van origine zijn het dagdieren maar in de loop der tijd zijn het nachtdieren geworden maar ze zien niet veel. Helaas komen jaarlijks veel dassen om door een aanrijding. Dus automobilisten: blijf goed opletten op deze kleine weggebruikers! Zie voor meer museumschatten elke week vanaf vrijdag de website pakpapier, het kwartaalblad van Het Pakhuis, centrum voor erfgoed, natuur en milieu

8 gezocht: vrienden en vriendinnen voor Het Pakhuis! Om Het Pakhuis te onder steunen in al haar ambities vragen wij uw hulp. Voor slechts 15 euro per jaar (meer mag natuurlijk ook) kunt u vriend of vriendin worden van het centrum voor erfgoed, natuur en milieu. Dit heeft voor u vele voordelen: U ontvangt gratis de nieuwsbrief pakpapier. Hierin vindt u bijdragen vanuit het museum over erfgoed, natuur en milieu in en rondom Ermelo. U ontvangt als lid gratis toegang voor uzelf in Het Pakhuis. U steunt in brede het werk van Het Pakhuis. Hoe wordt u vriend of vriendin? Via onderstaand strookje kunt u zich aanmelden. Deze kunt u inleveren bij Het Pakhuis, Molenaarsplein MZ Ermelo, of per mail naar adres postcode naam voorletter(s) m/v: Hierbij wil ik mij aanmelden voor: Lid vereniging Vrienden van Het Pakhuis aanbod op maat Het Pakhuis is uitermate geschikt voor het houden van lezingen, verjaardagpartijtjes en bedrijfsuitjes. Al deze activiteiten staan in het teken van erfgoed, natuur en milieu. Er is altijd gelegenheid ingeruimd voor een rondleiding en een kopje koffie. In september bezochten 25 personen van stichting inloophuis de parasol het net geopend museum. Op zaterdag 16 oktober vond de start van de najaarsexcursie van de Drents Prehistorische vereniging in het Pakhuis plaats op zaterdagochtend het museum. In november was er een grote bijeenkomst van het streekarchivariaat waarbij er rondleidingen en lezingen werden gehouden in het practicum en het museum. Eind november was er een gezellig verjaardagspartijtje, waarbij de jarige met zijn vriendjes op zoek ging naar de verloren gouden munten. Er was taart en limonade en alle kinderen gingen met een zelfgemaakt Romeins knapzakje en lekkere chocolade muntjes tevreden naar huis. Op 8 december hield de Ondernemers Vereniging Ermelo zijn kerstborrel in het Pakhuis. Wilt u ook zo n bijzondere ervaring? U wordt onthaald met een kopje koffie en er is voor iedere groep een aanbod op maat beschikbaar. Heeft u interesse? Neem dan contact op via of via breng de vogels onder dak bouwtekening koolmees kast Tijdens de Nationale Week van de Nestkast, van 14 tot en met 20 februari, is er ook in Het Pakhuis extra aandacht voor de vogels. Op zaterdag 19 februari kan iedereen letterlijk helpen de vogels onder dak te brengen. Vogelbescherming Nederland en CJ Wildlife organiseren voor de zesde keer deze speciale week om het leefgebied van de vogels in tuinen te verbeteren. Het Pakhuis wil daar graag een steentje aan bijdragen met de activiteitendag op zaterdag 19 februari. Zo kunnen kinderen nestkastjes maken, pindaslingers rijgen en is er allerlei informatie te vinden over de vogels in de tuin. Wanneer broedt een zwaluw en welk nestkastje is geschikt voor de huismus? Op 19 februari is het practicum hét centrum waar vogels centraal staan. Vogels maken natuurlijk deel uit van de leefomgeving. Met de lente voor de deur wordt het weer een drukte van jewelste in tuinen en parken. Voor veel vogels is het ook het begin van het broedseizoen, de voortplanting en de zorg om hun jongen groot te brengen. Maar vogels kennen ook woningnood. Doordat huizen tegenwoordig goed geïsoleerd zijn, gaten en kieren worden gedicht en het boeren erf steeds minder wordt is er voor vogels weinig huisvesting. Waar vogels zich vroeger nestelden in hagen en heggen treffen ze nu kale schuttingen zodat ook deze locaties sterk zijn verminderd. Het belang van vogelhuisjes is daarom gegroeid. Iedereen kan de vogels helpen door het plaatsen van een goede nestkast. Het is hierbij belangrijk om deze op te hangen voordat het broedseizoen begint. Vogelbescherming Nederland wil graag een beeld krijgen van broedgegevens. Op de website kunt u nestkasten melden en broedgegevens invullen. Zo zijn zij in staat om jaarlijks met statistieken veranderingen in kaart te brengen. Kom dus op 19 februari tussen en uur naar Het Pakhuis en timmer zelf een nestkastje! Voor meer informatie volg ook de website 8 indien onbestelbaar, graag retour sturen naar Molenaarsplein 24, 3851 MZ Ermelo pakpapier, het kwartaalblad van Het Pakhuis, centrum voor erfgoed, natuur en milieu februari 2011

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging

jaargang 18 nummer 5 oktober 2015 Uitnodiging Secr. Gerard Thijssen Rozenbloemstraat 34, 4921 KG Made Tel: 0162-683323 Mail: heemkundemadedrimmelen@gmail.com NIEUWSBRIEF jaargang 18 nummer 5 oktober 2015. Uitnodiging Op dinsdag 20 oktober organiseert

Nadere informatie

VERHALEN RONDLEIDINGEN WORKSHOPS ARCHEOLOGIE ONDER WATER FORT DE SCHANS KAAP SKIL MUSEUM VAN JUTTERS & ZEELUI

VERHALEN RONDLEIDINGEN WORKSHOPS ARCHEOLOGIE ONDER WATER FORT DE SCHANS KAAP SKIL MUSEUM VAN JUTTERS & ZEELUI VERHALEN RONDLEIDINGEN FORT DE SCHANS WORKSHOPS 2015 ARCHEOLOGIE ONDER WATER KAAP SKIL MUSEUM VAN JUTTERS & ZEELUI Kaap Skil, de Vuurtoren, de Oudheidkamer en Ecomare zijn onderdeel van Stichting Texels

Nadere informatie

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer

Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer Erfgoed- en cultuureducatie 2015 2016 Stadsmuseum Zoetermeer WIE ERGENS NAAR TOE WIL, MOET WETEN (ONTDEKKEN) WAAR HIJ VANDAAN KOMT Erfgoededucatie is omgevingsonderwijs: het leren in, van omgeving tot

Nadere informatie

1-Kennismaking met archeologie

1-Kennismaking met archeologie UITLEG VOOR DE LEERKRACHT Deze opdracht is de start van de lessenserie. Met deze opdracht introduceert u bij de leerlingen het onderwerp op een leuke manier. U kunt het onderwerp op verschillende manieren

Nadere informatie

Jaar van de Vleermuizen ook in Het Pakhuis

Jaar van de Vleermuizen ook in Het Pakhuis Rob Nijman is een echt natuurmens. Hij is dan ook vaak bij nacht en ontij in het bos te vinden. Met zijn batdetector speurt hij naar vleermuizen. Maar ook zijn passie voor bijen steekt dit bestuurslid

Nadere informatie

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. basisonderwijs 2015/2016

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. basisonderwijs 2015/2016 Ontdek ons zoute DNA Zonder de scheepvaart geen Nederland basisonderwijs 2015/2016 Welkom in het scheepvaartmuseum amsterdam Ontdek Het leven aan boord van verschillende schepen, doe mee aan het havenspel

Nadere informatie

Cursus Klantgericht denken en handelen NUMMER 93, 20 MAART 2015

Cursus Klantgericht denken en handelen NUMMER 93, 20 MAART 2015 NUMMER 93, 20 MAART 2015 IN DIT NUMMER Cursus Klantgericht denken en handelen lees verder Molen zoekt molenaar (m/v) lees verder Maand van de geschiedenis 2015 lees verder Officiële aftrap Knoal! lees

Nadere informatie

Activiteitenschema Archeologie

Activiteitenschema Archeologie Activiteitenschema Archeologie Soort activiteit: Spullen opgraven uit de zandbak. Tijdsindeling: 5 Minuten de plaatjes in de zandbak verstoppen. 5 Minuten vertellen over hoe de mensen vroeger wat zochten

Nadere informatie

Veel leesplezier! Yvonne

Veel leesplezier! Yvonne + Beste lezers, In onze vorige nieuwsbrief was Buitenwereld nog volop bezig met de verbinding tussen speeltuin en kinderboerderij. Twee weides moesten tijdelijk worden gesloten zodat er een mooi pad aangelegd

Nadere informatie

Nieuwsbrief 1 maart 2012

Nieuwsbrief 1 maart 2012 Nieuwsbrief 1 maart 2012 De Heemshof Het gebied rond De Heemshof in Heemskerk wordt bedreigd door nieuwbouwplannen van de gemeente. Op verzoek van Lambert Koppers, eigenaar van De Heemshof en deelnemer

Nadere informatie

de Westfriese Bibliotheken

de Westfriese Bibliotheken De Westfriese bibliotheken bieden samen met 5 Westfriese culturele instellingen een gezamenlijk educatief programma aan voor de Kinderboekenweek 2015. De thema s natuur, techniek en wetenschap staan centraal,

Nadere informatie

De inhoud. 1. De inleiding. 2. De woordspin. 3. Het uiterlijk van de das. 4. Wat eet de das? 5. Waar wonen dassen? 6. Hoe wordt de das geboren?

De inhoud. 1. De inleiding. 2. De woordspin. 3. Het uiterlijk van de das. 4. Wat eet de das? 5. Waar wonen dassen? 6. Hoe wordt de das geboren? De inhoud 1. De inleiding 2. De woordspin 3. Het uiterlijk van de das 4. Wat eet de das? 5. Waar wonen dassen? 6. Hoe wordt de das geboren? 7. De dassenwerkgroep Utrecht 8. De afsluiting 9. Bronnen 1.

Nadere informatie

Activiteiten bij De Helderse Vallei - maart 2016

Activiteiten bij De Helderse Vallei - maart 2016 dinsdag 1 maart en donderdag 3 maart: Aan de slag op de kinderboerderij 14.30-16.00 uur Kom kijken welke dieren er allemaal op de kinderboerderij leven! Je ontdekt hoe de dieren heten, wat ze eten, welk

Nadere informatie

Maak je schoolplein vogelvriendelijk

Maak je schoolplein vogelvriendelijk Maak je schoolplein vogelvriendelijk Leerlijn: kinderen leren vanuit het perspectief van vogels nadenken over hun omgeving. Wat hebben vogels nodig om te overleven? Schuilmogelijkheden, nestmogelijkheid,

Nadere informatie

BUITENGOED DE PANOVEN Zevenaar Beleef het Nederlands baksteen en dakpanmuseum

BUITENGOED DE PANOVEN Zevenaar Beleef het Nederlands baksteen en dakpanmuseum DE BASTEI Natuurmuseum, Nijmegen Van klei tot baksteen STIENEO Het Huis van de Nijmeegse Geschiedenis Geschiedenis ontwikkeling baksteenindustrie in beeld BUITENGOED DE PANOVEN Zevenaar Beleef het Nederlands

Nadere informatie

Aanwijzing: Lees de verhalen op de borden boven de kist goed; er staan aanwijzingen op. Kijk goed in de kist. Valt je daar iets bijzonders op?

Aanwijzing: Lees de verhalen op de borden boven de kist goed; er staan aanwijzingen op. Kijk goed in de kist. Valt je daar iets bijzonders op? Ondergronds Opdrachten groepen 5, 6 en 7 In Ondergronds gaan kinderen aan de slag als een echte archeoloog. Ondergronds is een reconstructie van een archeologische opgraving. De leerlingen werken met echte

Nadere informatie

De Witte Flits. Nieuwsbrief februari 2016. Geplande evenementen. Afscheid Johan Moolenaar

De Witte Flits. Nieuwsbrief februari 2016. Geplande evenementen. Afscheid Johan Moolenaar Nieuwsbrief februari 2016 De Witte Flits Alleen ga je snel(ler). Samen kom je verder! Jan Wolkerslaan 16 2343 BK Oegstgeest www.cbsjorisdewitte.nl T: 0715175410 Afscheid Johan Moolenaar Onwerkelijk maar

Nadere informatie

In deze activiteitenagenda staan de activiteiten beschreven die zowel op locatie De Kooimeer als locatie De Nieuwpoort worden aangeboden.

In deze activiteitenagenda staan de activiteiten beschreven die zowel op locatie De Kooimeer als locatie De Nieuwpoort worden aangeboden. Februari 2016 Altijd wat te doen: In deze activiteitenagenda staan de activiteiten beschreven die zowel op locatie De Kooimeer als locatie De Nieuwpoort worden aangeboden. Voor wie graag actief bezig is,

Nadere informatie

5 EXPO S - 5 WEEKENDEN - 5 LOCATIES

5 EXPO S - 5 WEEKENDEN - 5 LOCATIES 5 EXPO S - 5 WEEKENDEN - 5 LOCATIES Fotowerkgroep Zien en Doorzien / Phoenix Cultuur, Ute Weber De pracht en kracht van foto's De 5 fotoclubs uit Meierijstad exposeren eigen werk; elke club in eigen dorp

Nadere informatie

In het open landschap van Oldambt is de geschiedenis nog zichtbaar. Als je er oog voor hebt en de kenmerken kunt herkennen laat het zich lezen als

In het open landschap van Oldambt is de geschiedenis nog zichtbaar. Als je er oog voor hebt en de kenmerken kunt herkennen laat het zich lezen als Werkgroep Oldambt In het open landschap van Oldambt is de geschiedenis nog zichtbaar. Als je er oog voor hebt en de kenmerken kunt herkennen laat het zich lezen als een boek. De Dollard is daarbij een

Nadere informatie

Een doos vol spullen. Colofon. In het kort

Een doos vol spullen. Colofon. In het kort N E L L U P S L O V S O O EEN D Project voor groep 3 en 4 In het kort Er is op school een telefoontje gekomen van Historisch Museum Haarlemmermeer, met de vraag of de leerlingen ergens mee willen helpen.

Nadere informatie

WERKPLAN 2014. Geplande tentoonstellingen 2014 (onder voorbehoud)

WERKPLAN 2014. Geplande tentoonstellingen 2014 (onder voorbehoud) 1 WERKPLAN 2014 1 COLLECTIE Beheer en behoud collectie. Het hele jaar door worden de gebruikelijke voorzorgs- en controlemaatregelen genomen. Het klimaat (de luchtvochtigheid en de temperatuur) worden

Nadere informatie

Open sneeuwklokjestuin Na deze lange winter spreekt het sneeuwklokje, dat kleine bloemetje dat dapper de winterkou trotseert, tot de verbeelding.

Open sneeuwklokjestuin Na deze lange winter spreekt het sneeuwklokje, dat kleine bloemetje dat dapper de winterkou trotseert, tot de verbeelding. Open sneeuwklokjestuin Na deze lange winter spreekt het sneeuwklokje, dat kleine bloemetje dat dapper de winterkou trotseert, tot de verbeelding. Dat effect wordt versterkt als sneeuwklokjes massaal verwilderen.

Nadere informatie

Terugblikken op hoogtepunten

Terugblikken op hoogtepunten Terugblikken op hoogtepunten Eind 2014 begint het initiatief van Jet Parlevliet, een zeer betrokken en enthousiaste Katwijkse, een beweging te worden die in Katwijk een natuurcentrum wil realiseren. In

Nadere informatie

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl Zeeland bouwt een www.industrieelmuseumzeeland.nl Wat is het Industrieel Museum Zeeland? locatie Dat het museum in de kanaalzone en meer specifiek in de historische suikerloodsen aan de Westkade 114 in

Nadere informatie

De kracht van vrijwilligers Bijdragen aan educatie en publieksbereik. Bijdragen aan educatie en publieksbereik

De kracht van vrijwilligers Bijdragen aan educatie en publieksbereik. Bijdragen aan educatie en publieksbereik Bijdragen aan educatie en publieksbereik Vrijwilligers als ambassadeurs van de archeologie Wie met veel bevlogenheid met archeologie bezig is, kan daar ook enthousiast over vertellen. Door inzet van vrijwilligers

Nadere informatie

Arnhem Bakenbergseweg

Arnhem Bakenbergseweg Arnhem Bakenbergseweg Landgoed Laag Erf Realisatie van LANDGOEDBEBOUWING Drie wooneenheden die opgaan in de natuur Elke wooneenheid heeft een ruime, zelfstandige kavel Zelfstandige binnenplaats voor optimale

Nadere informatie

Themaweek School Maandag 16 februari t/m vrijdag 20 februari 2015

Themaweek School Maandag 16 februari t/m vrijdag 20 februari 2015 Themaweek School Maandag 16 februari t/m vrijdag 20 februari 2015 A is een aapje A is een aapje, dat eet uit zijn poot. B is de bakker, die bakt voor ons brood. C is Charlotte, die drinkt chocolaad. D

Nadere informatie

Nieuwsbrief mei 2013. Onderzoek naar resten Kasteel Rietwijk

Nieuwsbrief mei 2013. Onderzoek naar resten Kasteel Rietwijk Onderzoek naar resten Kasteel Rietwijk In de kastelenbuurt van Heemskerk werd in november 2012 vanwege de sloop en nieuwbouwplannen een proefsleuvenonderzoek verricht. Dit werd uitgevoerd door het archeologische

Nadere informatie

ons Onder Vers koken als thuis Inhoud: Elk facet telt WoonZorgcentra Haaglanden 2 Berichten 3 Op de koffie bij Gerard Haasnoot

ons Onder Vers koken als thuis Inhoud: Elk facet telt WoonZorgcentra Haaglanden 2 Berichten 3 Op de koffie bij Gerard Haasnoot De digitale versie vindt u op www.wzh.nl/transvaal Onder nr 2 - maart/april 2014 ons magazine voor cliënten van WZH Transvaal 2 Inhoud: 2 Berichten 3 Op de koffie bij Gerard Haasnoot 4 Puzzel 5 Nieuwbouwrubriek

Nadere informatie

Aardewerken pot Vraag: hoe weet de onderzoeker hoe oud het voorwerp is?... Munten Vraag: hoe weet de onderzoeker hoe oud het voorwerp is?...

Aardewerken pot Vraag: hoe weet de onderzoeker hoe oud het voorwerp is?... Munten Vraag: hoe weet de onderzoeker hoe oud het voorwerp is?... WERKBLAD 1 HET WERK VAN DE ARCHEOLOOG Kruis aan welk materiaal jij met je groepje onderzoekt. Bekijk de film en zoek het antwoord op de vraag. Aardewerken pot Vraag: hoe weet de onderzoeker hoe oud het

Nadere informatie

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. basisonderwijs 2016/2017

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. basisonderwijs 2016/2017 Ontdek ons zoute DNA Zonder de scheepvaart geen Nederland basisonderwijs 2016/2017 Welkom in het scheepvaartmuseum amsterdam Ontdek Het leven aan boord van verschillende schepen, doe mee aan het havenspel

Nadere informatie

30 april - 8 mei 2016

30 april - 8 mei 2016 Meer informatie Wanneer? 30 april 2016 3 mei 2016 7 mei 2016 Voor wie? Kinderen (t/m 12 jaar) Jongeren (13 t/m 18 jaar) Volwassenen Type activiteit Fietstocht Kinderactiviteit Presentatie Rondleiding Tentoonstelling

Nadere informatie

Sponsorplan 2015. Rondje Bergen: Het gezelligste hardloopevenement van het seizoen!

Sponsorplan 2015. Rondje Bergen: Het gezelligste hardloopevenement van het seizoen! Rondje Bergen: Het gezelligste hardloopevenement van het seizoen! Inleiding De Stichting Rondje Bergen is 35 jaar geleden opgericht om een hardloopevenement in het mooie Bergen te organiseren. De prachtige

Nadere informatie

Nieuwsbrief Stichting Buurtschap Strijp

Nieuwsbrief Stichting Buurtschap Strijp In dit nummer Geboren * Website www.leenderstrijp.com Overleden * School en winkel Leenderstrijp Nieuwe bewoners * Agenda Welzijn&Zorg * Carnaval 2015 De STRIEPER Nieuwsbrief Stichting Buurtschap Strijp

Nadere informatie

Handleiding Echt gebeurd!

Handleiding Echt gebeurd! Handleiding Echt gebeurd! Inhoud 1. Introductie Pag. 1 2. Echt gebeurd! lessen Pag. 1 3. Kerndoelen Pag. 2 4. Excursies, lezingen en workshops Pag. 3 5. De website Pag. 4 7. Pag. 5 1. Introductie Welkom

Nadere informatie

Een Egyptische collectie in Leiden

Een Egyptische collectie in Leiden Een Egyptische collectie in Leiden Naam: Klas:.. Het Rijksmuseum van Oudheden, de naam zegt het al, toont voorwerpen uit oude tijden. De collectie bestaat uit objecten van beschavingen die vandaag de dag

Nadere informatie

FAMILIES EN KINDEREN 2012 2013 G R O E N E R U I T E R O P B L A U W P A A R D AMSTERDAM STEDELIJK MUSEUM WAT IS BEWEGING?

FAMILIES EN KINDEREN 2012 2013 G R O E N E R U I T E R O P B L A U W P A A R D AMSTERDAM STEDELIJK MUSEUM WAT IS BEWEGING? STEDELIJK MUSEUM FAMILIES EN KINDEREN 2012 2013 G R O E N E R U I T E R O P B L A U W P A A R D WAT IS BEWEGING? AMSTERDAM WELKOM! Het Stedelijk, Nederlands grootste museum voor moderne en hedendaagse

Nadere informatie

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen.

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen. Lente groep 3/4 inhoud blz Lente 3 1 Langer licht 4 2 Bollen 5 3 Wakker worden 6 4 Frisse blaadjes 7 5 Kikkerdril 8 6 Op reis 9 7 In de wei 10 8 Er op uit! 11 9 Filmpjes 12 Werkblad winter 13 Schrijf je

Nadere informatie

Informatieblad van openbare basisschool De Wissel - vrijdag 6 februari 2014

Informatieblad van openbare basisschool De Wissel - vrijdag 6 februari 2014 Informatieblad van openbare basisschool De Wissel - vrijdag 6 februari 2014 De Hoop 3 1911 KX Uitgeest 0251-880707 info@dewisseluitgeest.nl www.dewisseluitgeest.nl Agenda 10 februari Wisselmiddag techniek

Nadere informatie

Ko-Kalf. Blonde d Aquitaine,

Ko-Kalf. Blonde d Aquitaine, Een rondje regio... Ko-Kalf Nou kan ik wel een hele Blonde d Aquitaine, maar daar zit je ook niet middag blijven praten over op te wachten! Een plek waar het zo rustig is, als in de stal van boerenbedrijf

Nadere informatie

Informatieavond De informatieavond staat op donderdag 10 september gepland.

Informatieavond De informatieavond staat op donderdag 10 september gepland. 150904 Nieuwsbrief 4 september 2015 Beste lezers van onze nieuwsbrief, Het nieuwe schooljaar. Het schooljaar is nu 2 weken oud, weken waarin er veel werd gedaan, ontdekt, geleerd en opgezet. Zowel door

Nadere informatie

SOCIAAL DEMOCRATISCH BURGERSCHAP

SOCIAAL DEMOCRATISCH BURGERSCHAP SOCIAAL DEMOCRATISCH BURGERSCHAP Actief burgerschap is te leren, laat de kinderen doen! Samen met DOENJA heeft Basisschool De Achtbaan een methode ontwikkeld waarbij kinderen uit alle klassen betrokken

Nadere informatie

Nieuwsbrief 18 30 april 2015

Nieuwsbrief 18 30 april 2015 Westervalge 5 9989 EB Warffum Telefoon: 42 2330 email: obsjanseniusdevries@lauwerseneems.nl http://www.janseniusdevries.nl Nieuwsbrief 18 30 april 2015 Agenda. 2 t/m 17 mei Meivakantie 4 mei Dodenherdenking

Nadere informatie

Vrijwilligers Bedankt!

Vrijwilligers Bedankt! Programma GEMEENTE CASTRICUM 2015 Vrijwilligers Bedankt! Keuze uit 7 inspirerende activiteiten! Vrijwilligers in Castricum, Akersloot, Limmen en De Woude kunnen van 14 t/m 21 november 2015 kosteloos deelnemen

Nadere informatie

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N René op vakantie 10-17 mei 2013 P U T T E N Begeleider Theo Vrijdag 10 mei Vertrek naar Landal Tegen 12 uur rijdt de Tendens bus de Ranonkelweg in en René straalt als hij mij ziet. Na de lunch nemen we

Nadere informatie

TUIN INSPIRATIE. De tuin van Rian Mol en Mark Klompmaker Buitenleven Tuin van het jaar Beeldentuinen Drenthe

TUIN INSPIRATIE. De tuin van Rian Mol en Mark Klompmaker Buitenleven Tuin van het jaar Beeldentuinen Drenthe TUIN INSPIRATIE De tuin van Rian Mol en Mark Klompmaker Buitenleven Tuin van het jaar Beeldentuinen Drenthe Inhouds opgave, aparte pdf Melle Wierper, GROENPARTNERS Melle Wierper is eigenaar van Groenpartners

Nadere informatie

Di. 1 september Boodschappen doen in Borger en bezoek RABO bank

Di. 1 september Boodschappen doen in Borger en bezoek RABO bank Programma Boodschappen PlusBus Borger Odoorn September en oktober 2015 Di. 1 september Boodschappen doen in Borger en bezoek RABO bank Met de mogelijkheid om naast de RABO bank ook de dinsdagmarkt te bezoeken.

Nadere informatie

Vereniging Post - Actieven Belastingdienst Leiden

Vereniging Post - Actieven Belastingdienst Leiden Vereniging Post - Actieven Belastingdienst Leiden Cameliadal 6 2317 HK Leiden : 071-5212938 «hr_mv» «Voorl» «Voorv» «Naam» «Adres» «Postcode» «woonplaats» Leiden, september 2010 Nieuwsbrief 2010-2 De vakantieperiode

Nadere informatie

HARDERWIJK EN OMSTREKEN. (opgericht in 1887) Secretariaat: Mw. H. Koekoek J.P. Heyelaan 56, 3842 CL Harderwijk Telefoon: 0341-415257

HARDERWIJK EN OMSTREKEN. (opgericht in 1887) Secretariaat: Mw. H. Koekoek J.P. Heyelaan 56, 3842 CL Harderwijk Telefoon: 0341-415257 HARDERWIJK EN OMSTREKEN (opgericht in 1887) Secretariaat: Mw. H. Koekoek J.P. Heyelaan 56, 3842 CL Harderwijk Telefoon: 0341-415257 Groei & Bloei De Tuinliefhebbers September 2013 Misschien komt er na

Nadere informatie

WIN MET JE KLAS EEN SIGNEERSESSIE VAN PAUL VAN LOON

WIN MET JE KLAS EEN SIGNEERSESSIE VAN PAUL VAN LOON WIN MET JE KLAS EEN SIGNEERSESSIE VAN PAUL VAN LOON Laat je fantasie de vrije loop en maak met je klas een kunstwerk, een gedicht, een foto, een kledingstuk etc. rondom één van de zeven deugden (geïnspireerd

Nadere informatie

OPGRAVING BEST-AARLE AFGEROND

OPGRAVING BEST-AARLE AFGEROND OPGRAVING BEST-AARLE AFGEROND In het najaar van 2011 en de lente van 2012 deed een team archeologen van Archeologisch Onderzoek Leiden (Archol bv) en Diachron UvA bv opgravingen in Aarle in de gemeente

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Kennis over Kinderarbeid

Kennis over Kinderarbeid Kennis over Kinderarbeid Context onderzoek Naam: Daniël Seton Klas: G&I 1D Datum: 13 Maart 2016 Docent: Harald Warmelink Module: Pr.Context: Research Opdracht: Context Onderzoek Inleiding Uit vooronderzoek

Nadere informatie

dwijzer week 50 Zwolle Deel mooie foto`s! #Zwolle #MijnStad

dwijzer week 50 Zwolle Deel mooie foto`s! #Zwolle #MijnStad dwijzer week 50 Zwolle Deel mooie foto`s! #Zwolle #MijnStad Geslaagde stadsdialoog Zwolle Armoedevrij! Zwolle is een stad zijn waarin iedere inwoner meetelt en meedoet, wat je inkomen ook is. Dat is het

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Het leven in een kasteel. Voor leerkrachten van groep 1 t/m 8 van het basisonderwijs

Docentenhandleiding. Het leven in een kasteel. Voor leerkrachten van groep 1 t/m 8 van het basisonderwijs Docentenhandleiding Het leven in een kasteel Het leven in een kasteel Voor leerkrachten van groep 1 t/m 8 van het basisonderwijs Voorwoord este leerkracht, Een kasteel is meestal heel oud en er heeft zich

Nadere informatie

VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE. Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan :

VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE. Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan : VOORBEREIDING OP BEZOEK AAN DE MUSICAL SOLDAAT VAN ORANJE Een project over Soldaat van Oranje kan uit verschillende onderdelen bestaan : - het lezen van het boek Soldaat van Oranje en het maken van de

Nadere informatie

Schaapje Schaap woont op de weide samen met Nina en Osto.

Schaapje Schaap woont op de weide samen met Nina en Osto. Schaapje Schaap en de Wolkjes Schaapje Schaap woont op de weide samen met Nina en Osto. De schaapjes hebben een mooie stal, met zacht stro om in te slapen. Kom, zegt Nina, we gaan slapen, ik ben moe. Maar

Nadere informatie

2. ACTIVITEITEN VAN DE WERKGROEP LOCHEM (AWL) Door Jan Kleinen.

2. ACTIVITEITEN VAN DE WERKGROEP LOCHEM (AWL) Door Jan Kleinen. 2. ACTIVITEITEN VAN DE WERKGROEP LOCHEM (AWL) Door Jan Kleinen. 13 Tentoonstelling Recente opgravingen in Lochem Van februari tot en met april organiseerde de AWL in Lochem en in Gorssel een tentoonstelling

Nadere informatie

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. voortgezet onderwijs 2015/2016

Ontdek. ons zoute DNA. Zonder de scheepvaart geen Nederland. voortgezet onderwijs 2015/2016 Ontdek ons zoute DNA Zonder de scheepvaart geen Nederland voortgezet onderwijs 2015/2016 Welkom in het scheepvaartmuseum amsterdam Het Scheepvaartmuseum is een pakhuis vol verhalen waar leerlingen op een

Nadere informatie

We zijn aardig voor elkaar, dan blijft het gezellig het hele jaar.

We zijn aardig voor elkaar, dan blijft het gezellig het hele jaar. Info 14 5 maart 2015 Gouden Regels regel van de week Met de kinderen behandelen we wekelijks een regel. De regel van deze week is: We zijn aardig voor elkaar, dan blijft het gezellig het hele jaar. Meedenkavond

Nadere informatie

Geschiedenis / cultureel erfgoed In en over Hoogeveen

Geschiedenis / cultureel erfgoed In en over Hoogeveen Geschiedenis / cultureel erfgoed In en over Hoogeveen Geschiedenis leeft Het verleden staat centraal in de Boekenweek van 9 t/m 19 maart 2005. Het thema zal zijn Spiegel van de Lage Landen Boeken over

Nadere informatie

Gedicht over de Loonse en Drunense Duinen (Uit: Bergen Zand met hoedjes op van Elle van Lieshout en Erik van Os)

Gedicht over de Loonse en Drunense Duinen (Uit: Bergen Zand met hoedjes op van Elle van Lieshout en Erik van Os) Keutelgedichten Het konijntje Er was eens een konijntje en hij was echt niet dom hij keek wanneer hij drukken moest steeds even achterom Dan telde hij de keuteltjes die vielen in het gras zo wist hij elke

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Nijvere Neeltje groep 3-4

Docentenhandleiding. Nijvere Neeltje groep 3-4 Docentenhandleiding Nijvere Neeltje groep 3-4 1 Inhoud 1. Over deze lesbrief p. 2 2. Over het Zaans Museum p. 3 3. Praktische informatie p. 4 3.1 Verloop van het programma p. 4 3.2 Bereikbaarheid p. 4

Nadere informatie

Tuinvogels. Meer over onze koolmezen. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Meer over de koolmees

Tuinvogels. Meer over onze koolmezen. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Meer over de koolmees Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

CURSUSPROGRAMMA 2013-2014

CURSUSPROGRAMMA 2013-2014 CURSUSPROGRAMMA 2013-2014 September --------------------------------------------------------------------------------------------------------- Workshop Kinderactiviteiten Kinderen zijn een belangrijke doelgroep

Nadere informatie

Algemene Docentenhandleiding bij de lesmaterialen over de archeologie van Vlaardingen

Algemene Docentenhandleiding bij de lesmaterialen over de archeologie van Vlaardingen Algemene Docentenhandleiding bij de lesmaterialen over de archeologie van Vlaardingen Inhoudsopgave INLEIDING... 3 1 DE LESPAKKETTEN IN HET KORT... 3 2 DE OPBOUW VAN DE LESSEN... 4 3 ACHTEGRONDINFORMATIE

Nadere informatie

Nieuwe vrienden maken

Nieuwe vrienden maken Nieuwe vrienden maken Bijeenkomst maatschappelijke stages in de culturele- en erfgoedsector Ursulakapel Roermond, 17-03-2011 Organisatie: Huis voor de Kunsten Limburg - Cultuurscouts Parkstad Limburg -

Nadere informatie

Roostervrij Aanstaande vrijdag hebben de groepen 1 tot en met 4 een roostervrije dag. We wensen jullie een fijn lang weekend toe.

Roostervrij Aanstaande vrijdag hebben de groepen 1 tot en met 4 een roostervrije dag. We wensen jullie een fijn lang weekend toe. Jaargang 5 nr 11 11 november 2014 Eilenbergstraat 258 5011 EC Tilburg 013-4551292 info@stelaertshoeve.nl www.stelaertshoeve.nl Nieuwsbrief voor ouders van basisschool Stelaertshoeve in MFA De Symfonie.

Nadere informatie

Als burgemeester van Ermelo heet ik u allen van harte welkom.

Als burgemeester van Ermelo heet ik u allen van harte welkom. Geachte aanwezigen, Als burgemeester van Ermelo heet ik u allen van harte welkom. We zijn vanmiddag met een heel gemêleerd gezelschap: Zo is aanwezig Luuk Buddingh, voormalig conrector van College Groevenbeek

Nadere informatie

Nieuwsbrief 18-12-2014

Nieuwsbrief 18-12-2014 Basisschool de Regenboog 18-12-2014 Nr 3 Belangrijke data Al weer bijna kerstfeest en een nieuw jaar. Een tijd om terug te kijken en te denken aan nieuwe kansen en mogelijkheden. Voor onze school zien

Nadere informatie

Vereniging Oud-Scherpenzeel neemt nieuw documentatiecentrum in gebruik. Opening en Open Huis tijdens Monumentendag.

Vereniging Oud-Scherpenzeel neemt nieuw documentatiecentrum in gebruik. Opening en Open Huis tijdens Monumentendag. Vereniging Oud-Scherpenzeel neemt nieuw documentatiecentrum in gebruik. Opening en Open Huis tijdens Monumentendag. Het Koetshuis, het nieuwe onderkomen van Ver.Oud-Scherpenzeel. Regelmatig publiceert

Nadere informatie

Opwindende ontdekkingen in oud-oosterhout! Wo uter is

Opwindende ontdekkingen in oud-oosterhout! Wo uter is rcheobode Opwindende ontdekkingen in oud-oosterhout! Wo uter is archeoloog. Hij hoort bij de groep archeologen die nu aan het opgraven is in Oosterhout in het gebied Vrachelen. Daar wordt over een jaar

Nadere informatie

23 3 januari K E R S T V A K A N T I E

23 3 januari K E R S T V A K A N T I E AGENDA maandag t/m vrijdag 23 3 januari K E R S T V A K A N T I E januari 2014 Activiteit culturele activiteiten vrijdag 10 Bezoek Scheepvaartmuseum groep 7A en 7C Rijksmuseum groep 6C en van Goghmuseum

Nadere informatie

INFORMATIEBRIEF nr.6 VRIENDJES - KIKKER IS VERLIEFD. Aan de ouders van groep 1 en 2

INFORMATIEBRIEF nr.6 VRIENDJES - KIKKER IS VERLIEFD. Aan de ouders van groep 1 en 2 Aan de ouders van groep 1 en 2 INFORMATIEBRIEF nr.6 VRIENDJES - KIKKER IS VERLIEFD De eerste weken van het nieuwe jaar zijn al weer voorbij. We hebben met de kinderen gewerkt over de kalender. Hoe ziet

Nadere informatie

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010

OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 OPEN HUIS WIJKPARK TRANSVAAL 28 JULI 2010 Ik arriveer op een zon overgoten Wijkpark. Nog geen kwartier later wordt het park in de schaduw gelegd door donkere wolken. Die trokken gelukkig weg en wederom

Nadere informatie

Nr. 19 22 maart 2016 Nieuws uit de groepen

Nr. 19 22 maart 2016 Nieuws uit de groepen Nr. 19 22 maart 2016 Nieuws uit de groepen We hebben weer een leuke nieuws uit de groepen brief voor u samengesteld. Iedere groep heeft een selectie gemaakt van de leuke en leerzame dingen die we op De

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vrienden van Elisabeth

Nieuwsbrief Vrienden van Elisabeth Nieuwsbrief Vrienden van Elisabeth Beste vrienden en vriendinnen, EDITIE 7, november 2012 De koude dagen staan weer voor de deur. Maar de heeft genoeg positieve energie om er de winter mee door te komen!

Nadere informatie

Inleiding op het lespakket. Blz. 3. Het verhaal van Musa Blz. 4. Even voorstellen, Inleiding op Musa in de klas. Blz. 5

Inleiding op het lespakket. Blz. 3. Het verhaal van Musa Blz. 4. Even voorstellen, Inleiding op Musa in de klas. Blz. 5 Musa Inhoud Inleiding op het lespakket. Blz. 3 Het verhaal van Musa Blz. 4 Even voorstellen, Inleiding op Musa in de klas. Blz. 5 Het koffertje ontdekken. Blz. 6 en 7 Inhoud koffertje. Blz. 8 en 9 2 Inleiding

Nadere informatie

De presentatie rond de trap

De presentatie rond de trap Kijktocht OER! Plus 6000 jaar geleden woonden er al mensen in dit gebied. Het is de prehistorie; de tijd van de jagers en boeren. De mensen noemen we Swifterbantmensen. Deze kijktocht helpt je ontdekken

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3 Schooljaar 2015-2016 oktober 2015

Nieuwsbrief 3 Schooljaar 2015-2016 oktober 2015 Nieuwsbrief 3 Schooljaar 2015-2016 oktober 2015 Hoofdweg 2034 2158MC Buitenkaag 0252 544308 e.vansteen@st-willibrordusschool.nl www.st-willibrordusschool.nl In dit nummer Even voorstellen! Alle vakanties

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Voorbereidende les bij:

Voorbereidende les bij: Voorbereidende les bij: 1 U heeft een bezoek aan de tentoonstelling 24 uur met Willem in het Nationaal Archief gepland. Wij verheugen ons op uw komst, u bent van harte welkom! Om uw bezoek aan het Nationaal

Nadere informatie

HET WERKPAARD VAN DE HANZE

HET WERKPAARD VAN DE HANZE HET WERKPAARD VAN DE HANZE Ter gelegenheid van de heropening van Stadsmuseum Harderwijk bieden wij u deze lesbrief aan. Deze bevat informatie over de Hanze en het paardgewichtje zodat u uw leerlingen kunt

Nadere informatie

Dordrecht een stad vol historie

Dordrecht een stad vol historie Dordrecht. een stad vol historie Hoe dichter bij Dordt.. In 2000 kwam ik voor het eerst in mijn leven in Dordrecht. Daarvoor passeerde ik alleen Dordrecht via de A15 of A16 als ik van uit Brabant naar

Nadere informatie

De ouderraad. Wat doen wij?

De ouderraad. Wat doen wij? OR De ouderraad Wat doen wij? De ouderraad (OR) In deze folder willen wij iets vertellen over wat de Ouderraad is, wat zij doet en bij wie je terecht kunt met je vragen, suggesties of het aanbieden van

Nadere informatie

Reizen in de tijd Leren van de plek waar je opgroeit. Leeswijzer bij www.reizenindetijd.nl KUNSTHUIS

Reizen in de tijd Leren van de plek waar je opgroeit. Leeswijzer bij www.reizenindetijd.nl KUNSTHUIS Leeswijzer bij www.reizenindetijd.nl Reizen in de tijd Leren van de plek waar je opgroeit Reizen in de Tijd is een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs. De activiteiten gaan over de leerlingen en de plek

Nadere informatie

VOORBEREIDING DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDING DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDING DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2013 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

In deze activiteitenagenda staan de activiteiten beschreven die zowel op locatie De Kooimeer als locatie De Nieuwpoort worden aangeboden.

In deze activiteitenagenda staan de activiteiten beschreven die zowel op locatie De Kooimeer als locatie De Nieuwpoort worden aangeboden. Januari 2016 Altijd wat te doen: In deze activiteitenagenda staan de activiteiten beschreven die zowel op locatie De Kooimeer als locatie De Nieuwpoort worden aangeboden. Voor wie graag actief bezig is,

Nadere informatie

Doelgroep: groep 5 t/m 8 (vraag 9 is vooral geschikt voor groep 7/8. Groep 5/6 kan deze vraag overslaan)

Doelgroep: groep 5 t/m 8 (vraag 9 is vooral geschikt voor groep 7/8. Groep 5/6 kan deze vraag overslaan) UITLEG VOOR DE LEERKRACHT In deze lessenserie hebben leerlingen van alles geleerd over archeologie en het leven van vroeger. Met deze quiz kunnen ze hun kennis testen. Opmerking: De leerlingen hebben tot

Nadere informatie

Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015. Inleiding

Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015. Inleiding Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015 Inleiding Over 3 maanden is het Odensehuis al weer een jaar open. We beginnen goed op gang te komen. Het is duidelijk dat er behoefte is aan

Nadere informatie

WERKBLAD OPDRACHTEN. Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen. 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen

WERKBLAD OPDRACHTEN. Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen. 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen Dassenwerk WERKBLAD OPDRACHTEN Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen 1. Waar ben je? Je gaat een onderzoek doen in een klein gebied van Nationaal

Nadere informatie

Vooruit in Hoograven: een interview met Mark Verhoef

Vooruit in Hoograven: een interview met Mark Verhoef Verslag Utrecht Hoograven Activiteitenmarkt Hart van Hoograven, 18 november 2015 Op woensdag 18 november organiseerde Vooruit een activiteitenmarkt in het Hart van Hoograven, waarbij vrijwilligers, professionals

Nadere informatie

Bouwdorp Sint pancras

Bouwdorp Sint pancras Bouwdorp Sint pancras Bouwdorp Sint Pancras 2015 Hallo jongens en meisjes! De zomer is weer voorbij. De scholen zijn weer begonnen. De dagen worden korter en de nachten worden langer. Stom he?! Toch komen

Nadere informatie

MOERASBOS IN STADSHAGEN. Thema: natuur

MOERASBOS IN STADSHAGEN. Thema: natuur DOCENT In het thema Natuur ontdekken de leerlingen van groep 7 en 8 dat er rond de jaartelling een bijzonder bos op de plek stond waar zij nu wonen. Dit moerasbos is in 2000 opgegraven door archeologen.

Nadere informatie

Look & Inspire. Inhoud

Look & Inspire. Inhoud Inhoud 1, Textielen en stoffen blz.1 2.Documentatie blz.2 3. Verwerkingskeuze Analyse en vervolgstappen blz.15 4. Expo uitwerking blz.16 5. Reflectie met Games & Interactie en de kunstwereld blz.17 Textielen/stoffen

Nadere informatie

Maand van de archeologie 2014

Maand van de archeologie 2014 Met het project Maand van de archeologie plaatst de Archeologische Dienst Waasland (ADW) archeologisch erfgoed via verschillende activiteiten op een originele manier in de kijker. Bijzondere aandacht gaat

Nadere informatie

Boek en workshop over het verlies van een broer of zus. Een broertje dood. Door Corine van Zuthem

Boek en workshop over het verlies van een broer of zus. Een broertje dood. Door Corine van Zuthem Het overlijden van een broer of zus is een ingrijpende gebeurtenis. Toch wordt het onderwerp in de rouwliteratuur doodgezwegen. Tot verbazing van Minke Weggemans. De pastoraal therapeute schreef er daarom

Nadere informatie