De beurs lijkt gekalmeerd...

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De beurs lijkt gekalmeerd..."

Transcriptie

1 De buis van Torricelli? geeft antwoord op pagina 3 15 Woensdag Oktober 2008 Perspectief Heavy metal in Bagdad Leven in de Iraakse hoofdstad is al geen pretje, maar als je ook nog eens van harde metal houdt, wordt het nagenoeg onmogelijk. Het maakt je in het openbaar direct tot schietschijf. 12 Gratis, maar niet goedkoop. Financial professionals voor topmerken (m/v) Voor een groot aantal topmerken zoeken wij financial professionals, zowel startend, junior als ervaren en voor diverse functies. Amsterdam RAI, KLM, Sara Lee, Canon, Heineken, Morgan Stanley: het zijn zo maar een paar voorbeelden. Kijk op vijzelaar.com of bel continuïteit in finance NERGENS GOEDKOPER! ONBEPERKT TV KIJKEN OP JE N96! GRATIS NOKIA N96 (SIMLOCKVRIJ!) p/mnd + onbeperkt internet en TV, Bestel op Of ga snel naar één van onze winkels DORDRECHT BREDA ETTEN-LEUR ROOSENDAAL BERGEN OP ZOOM OOSTERHOUT GOES VLISSINGEN MIDDELBURG TERNEUZEN v.a. 1ste jaar slechts 7.50 p/mnd. De beurs lijkt gekalmeerd Wereld 4 Rembrandt mag Spanje in Eerste expo ooit uw problemen beginnen nu -1,25% Dat is de verwachte dip in de omzetgroei van winkels in Waar het midden- en kleinbedrijf dit jaar nog 2,75 procent groei behaalt, wordt dit volgend jaar 1,5. 13% In september van dit jaar waren er 13 procent meer mensen somber over hun baan dan vrolijk. Vorig jaar september hadden de optimisten nog de overhand met 17 procent. -12% Dat is de verwachte daling van het aantal verkochte auto s in het laatste kwartaal Opvallend: de luxemerken draaien prima. Rolls-Royce verwacht een plus van 7,5 procent. 75 dagen Zo lang staat een woning nu gemiddeld te koop. In het tweede kwartaal was dat nog 69 dagen. Tegelijk blijft de gemiddelde verkoopprijs van woningen stapvoets dalen. In Business De messias was er weer Ademloos aan Gore s lippen 9 De crisis voorbij? Dat lijkt maar zo. De gevolgen voor de echte economie worden nu zichtbaar. Jan-Hein Strop Alsof Fortis het laatste probleem van de crisis is, lijkt de beurs in Amsterdam gekalmeerd te zijn. Ook elders in de wereld hebben beleggers weer de moed om in te stappen. Kennelijk zijn de Europese reddingsplannen in zulke goede aarde gevallen dat iedereen er weer in gelooft. Maar ook al hebben een paar slimme beleggers twee hele leuke dagen: de crisis is nog niet voorbij. Terwijl de banken met overheidshulp op een versnelde gezondheidscursus gaan, beginnen de gevolgen van de crisis voor de echte economie nu pas goed zichtbaar te worden. Vooral omdat het nu eenmaal onontkoombaar is dat minder krediet een negatief effect heeft op de economische groei, die daarvan afhankelijk is. Nu banken nog wel even financiele problemen blijven houden en elkaar geen geld durven te lenen, zijn ze niet in staat om bedrijven de leningen te geven die ze nodig hebben, of alleen tegen een hoger tarief. We zijn de laatste jaren verwend met lage rente, zegt horecaondernemer Frans Hazen, sectorvoorzitter Hotels van Koninklijk Horeca Nederland. Mijn bankier zegt dat ik rekening moet houden met een toename van rente op geleend geld. Dat leidt tot minder investeringen en krimp van bedrijven. Dat betekent ontslagen. Hand op de knip Ook consumenten zien het door al het slechte nieuws even niet zo zitten. De Amerikanen geven voor het eerst in achttien jaar minder geld uit, waarmee een recessie wakker wordt gekust. Daar hebben we in Nederland natuurlijk ook last van. En aangezien het vertrouwen ook hier is verminderd, houden consumenten sinds enige tijd de hand op de knip. René Schrooten, verkoopleider van dealer Auto Binck in Doetinchem, zegt: De crisis is merkbaar, zeker de laatste twee weken is het rustiger. Alleen kleine auto s zijn nog in trek. Ook horecaondernemer Hazen merkt het verschil: Gasten reserveren kamers op steeds kortere termijn. Is er ook goed nieuws? Mwah. Nederland staat er relatief goed voor, concludeerde ook het IMF vorige week. De werkloosheid zal in Nederland tot en met volgend jaar het laagst van alle westerse landen blijven, maar loopt al wel iets op. Daarnaast zakt de huizenverkoop licht in, merkt ook Eric Bond, directeur van Hoestra & Van Eck en Hendriks makelaardij. Onze totale verkoop lag in september 5 tot 10 procent lager dan vorig jaar. In oktober verwacht ik hetzelfde. Meer mensen zeggen: ik wacht nog heel even. Er zijn minder mensen die zich oriënteren. We wachten op goed nieuws. 1 NL Sparende overheid Noord-Holland heeft 100 miljoen weggezet bij probleembanken, zo bekende de provincie gisteravond. En zo zijn er tal van lagere overheden het schip in gegaan. Vaak met één bepaalde geldmakelaar in de hoofdrol. Lees meer op pagina 2 NL VVD verliest rechts Na Hans van Baalen vertrekt ook Henk Kamp uit de Kamerfractie van de VVD. Daarmee lijkt de partij de integratiestrijd met Wilders PVV op te geven. Kamp wordt commissaris voor Bonaire, Saba en Sint Eustatius. Lees meer op pagina 3

2 2 NL Homofobie BESTUURSLID CU STAPT OP Sander Chan, bestuurslid bij de ChristenUnie Amsterdam, stapt op. Hij meent dat er geen ruimte is voor zijn homoseksuele geaardheid. Hij blijft nog wel lid en gaat zich zo inzetten voor meer begrip voor christelijke homo s. Voorzitter van de Amsterdamse afdeling, Chris van Andel, bevestigde eerder dat een mogelijke relatie van Chan een probleem had kunnen worden. Celibatair leven was voor Chan geen optie. Politiek Normale recepten werken nu niet Minister in oorlogstijd zoekt niet naar de lucifer Als minister in oorlogstijd kan Wouter Bos eigenlijk doen wat hij wil. De Kamer hobbelt er achteraan. Dirk Jacob Nieuwboer DEN HAAG Vaak moet Wouter Bos zwijgen tijdens debatten over de kredietcrisis. Dan gaat het weer over vertrouwelijke informatie. Maar soms weidt hij even uit, en dan wordt het interessant. Zo zei de PvdA-leider gisteren dat de les van de afgelopen tijd is dat een aantal recepten die goed werken in vredestijd, niet werken in oorlogstijd. Neem het redden van systeemrelevante banken. Normaal gaat het dan om grote banken. Maar op dit moment kan zelfs de kleinste bank zorgen voor instabiliteit. De uitspraak leverde Bos een standje op van D66-Kamerlid Fatma Koser Kaya, die het onverstandig vindt in crisistijd zulke beladen woorden te gebruiken. Bos ging eerder al de fout in met al te openhartige uitspraken over de toestand van Fortis. Maar verstandig of niet, Bos uitspraak laat vooral het probleem van de Kamer zien. Als het oorlogstijd is en normale regels niet meer gelden, hoe moet het parlement dan beoordelen of de regering het goed doet? Is het verstandig om Fortis te nationaliseren? Is het verstandig om garant te staan voor leningen van banken voor een bedrag van 200 miljard euro? Niemand die het zeker weet. En als het hele systeem rot is, hoe kun je dan beoordelen of er fouten zijn gemaakt? Had DNB niet eerder moeten ingrijpen bij Icesave? DNB heeft beperkte instrumenten, zegt Bos. Hij laat onderzoeken of die moeten worden aangepast. Ik ben zelf net zo benieuwd naar de uitkomsten. Zo kan minister in oorlogstijd Wouter Bos op dit moment eigenlijk doen wat hij wil. De Kamer hobbelt er achteraan. De prioriteit ligt nu bij het blussen van de brand, aldus de leider van de PvdA. Het zoeken van de fatale lucifer komt daarna. 1 Tien miljoen GOUDA WIL GELD De gemeente Gouda heeft de komende vier jaar tien miljoen euro nodig om de wijk Oosterwei aan te pakken. Speerpunt in het plan: gezinscontracten. Een manager gaat een gezin een deel van de samenleving maken. De zoveelste bureaucratische laag? Een woordvoerster verzekert van niet. Deze managers kunnen dwang uitoefenen. Een instelling als Bureau Jeugdzorg niet. Kredietcrisis Wakkere Tientallen instellingen biechtten gisteren op dat ze hun spaarcentjes in IJsland hadden gestald. Eén geldmakelaar speelt een hoofdrol. Hans Spekman MAROKKANEN VERNEDEREN PvdA-Kamerlid Hans Spekman doet vandaag pittige uitspraken in weekblad Vrij Nederland. Marokkaanse jongeren die niet willen deugen, moeten worden vernederd zodat ze hun status in hun groep verliezen, vindt Spekman. Ook uit hij harde kritiek op Ella Vogelaar (PvdA), minister voor Wonen, Wijken en Integratie. Volgens Spekman heeft zij geen verstand van de wijken. Sylvia Marmelstein Remco Tomesen Grote vreugde in het stadhuis van Groningen. Een bedompte stemming even verderop bij de collega s van het provinciehuis. In het eerste gebouw had een oplettende ambtenaar namelijk gemeentegeld op tijd weggehaald bij het IJslandse Landsbanki. De provincie had daarentegen 30 miljoen euro laten staan. Alle voor de geldpotjes verantwoordelijke ambtenaren van gemeenten, provincies en waterschappen hebben deze week de vraag gehad: Nationale aanpak HANS WIEGEL arre tijden hebben ook hun voordelen. Ze kunnen leiden Btot meer eensgezindheid. Niet alleen de broekriem aanhalen en de tering naar de nering zetten, maar ook de handen uit de mouwen steken. Verantwoordelijkheidsbesef, niet alleen gaan voor het eigenbelang, matiging, een nieuw elan zelfs. Het mooiste voorbeeld was natuurlijk de geest die door Nederland waarde, direct na de oorlog, de jaren van wederopbouw. Er was overal gebrek aan, welvaart was er niet, elk dubbeltje moest worden omgedraaid. Maar we waren gelukkig, want we waren vrij en zagen de toekomst voor ons. Er is toen erg hard gewerkt en we kwamen er bovenop. Zelf heb ik het gevoel dat we gelukkiger, opgewekter, verdraagzamer, optimistischer, waren dan in de laatste paar jaar. Nu kun je de huidige situatie van onrust en onzekerheid natuurlijk niet vergelijken met die na-oorlogse tijd. Maar we zien wel dat de regering met de vakbeweging en de werkgevers vorige week een akkoord heeft bereikt over de lonen, de koopkracht en lastenverlichting. Iedereen heeft een duit in de zak gedaan en een veer gelaten. De werkgevers, die van de ontslagbescherming en de hervorming van de arbeidsmarkt. De vakbeweging, die van een beperkte looneis. De regering, die van lastenverlichting en koopkrachtbehoud voor ouderen en minima. Samendoen wat mogelijk is, heet het akkoord dat vorige week gesloten is. Nog afgezien van de inhoud van die overeenstemming, is het bereiken ervan en de geest die alle partijen uitstralen, winst. Ook de politiek moet de komende tijd zoveel mogelijk eensgezindheid tonen. De partijpolitiek terzijde en de regering steunen. Uiteraard met een wakend oog. Het akkoord zal nu worden uitgewerkt. Ook zullen we over een paar maanden de gevolgen van de crisis voor de stand van het land op tafel moeten hebben. Het kan zijn dat dan blijkt dat op zich onplezierige extra ingrepen nodig zijn. Die moeten dan gedaan worden. Dat zal iedereen beseffen. Een nationale aanpak is nodig. 1 Lange Poten PETER MIDDENDORP Peter Middendorp is deze week met reces. Peter Middendorp doet als schrijver/journalist dagelijks verslag van zijn belevenissen in Den Haag. De paden op Nederlanders maken volgens het Bureau voor Toerisme & Congressen jaarlijks 415 miljoen daguitjes. Dat zijn gemiddeld 26 tripjes per persoon per jaar. Slippertjes van tortelduifjes Duiven die vreemdgaan met andere duivensoorten hoeven zich niet schuldig te voelen. Ze krijgen een gezond nageslacht volgens biologe Paula den Hartog. Gaan we lekker slapen? Uit recent onderzoek van universiteit Yale blijkt dat het gebruik van babytaal tegenover ouderen een schadelijk effect kan hebben op hun gezondheid.

3 NL 3 Vertrek Kamp ambtenaar Antillen De rechtervleugel van de VVD mist nu opnieuw wat veren Henk Kamp en staatssecretaris Ank Bijleveld. EVERT-JAN DANIELS De VVD-fractie verliest integratiehardliner Henk Kamp. De partij geeft daarmee de PVV van Geert Wilders de ruimte. Kustaw Bessems DEN HAAG Alsof hij er nog eens met frisse moed tegenaan ging, zo presenteerde VVD- Kamerlid Henk Kamp vorige week zijn islamnota. Een van de weinige serieuze pogingen in de politiek om een alternatieve islamvisie te bieden voor die van Geert Wilders. En nu stopt Kamp. Hij gaat als commissaris voor Bonaire, Saba en Sint Eustatius regelen dat deze eilanden zich losmaken uit de Antillen en Nederlandse gemeenten worden. Een maand geleden werd de oud-minister (Defensie en Vrom) hiervoor gevraagd. Het nieuws komt een dag nadat buitenlandwoordvoerder Hans van Baalen is verkozen tot lijsttrekker voor de Europese verkiezingen. Zo verliest de VVD-fractie twee bekende, uitgesproken rechtse leden. In de fractie voerden sinds het vertrek van Rita Verdonk de liberalen toch al de boventoon over de conservatieven. Terwijl de VVD altijd kiezers uit béide stromingen heeft getrokken. Voor VVD-leider Mark Rutte persoonlijk biedt het vertrek van Kamp een voordeel. Zolang Kamp er zat, Als Wilders integratie mag hebben is Kamp minder hard nodig. bleven de speculaties dat hij Rutte zou vervangen als die faalde. Kamps nieuwe betrekking loopt tot ná de volgende verkiezingen. Omdat de fractie verder geen natuurlijke leiders kent en het partijvoorzitterschap wordt bekleed door oudgediende Ivo Opstelten, heeft Rutte geen potentiele uitdagers meer in zijn buurt. Verkeerswoordvoerder Paul de Krom gaat nu integratie doen. Die heeft een herkenbaar VVD-geluid, zegt de partij. En inderdaad, De Krom is binnen zijn portefeuille niet vies van stevige taal ( Terreurlings jaagt kilometerheffing door de Kamer ). Maar op de track record van Kamp, die al in de jaren negentig streng was voor immigranten, kan hij niet bogen. Het heeft er veel van weg dat de VVD onder Rutte het thema integratie weggeeft aan Wilders. Bij de presentatie van het nieuwe beginselprogramma eind augustus benadrukte Rutte als VVD-thema s de kleine staat, milieu en verheffing van de onderklasse. Niet integratie. En tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen vorige maand ging de bijdrage van Rutte bijna helemaal over economie. Voor deze strategie is wat te zeggen. Hardere taal over integratie uitslaan dan Wilders is voor de VVD onmogelijk. Een tijdje uitte de partij daarom nét wat minder harde taal dan de PVV, maar daardoor leek zij een slechte kopie. Als Wilders het thema integratie nu mag hebben, is Kamp een stuk minder hard nodig. Toch is helemaal niet zeker dat de smallere VVD van Rutte het wél redt. Die kan nog heel goed vermalen worden tussen de oprukkende Wilders, de niet af te schrijven Verdonk op rechts en de succesvolle sociaal-liberalen van D66 op links. 1 ambtenaar redt Groningen heb jij geld weggezet bij een bank in IJsland? In zeker vijftien gevallen heeft de ambtenaar moeten toegegeven: ja, een paar miljoen zelfs. Veel van deze overheden volgden het advies van één enkele partij: geldmakelaar Intercessie. Deze tussenpersoon parkeerde zo n 59 miljoen euro in IJsland. Van negen gemeenten, een bank en een overheidssamenwerkingsverband. Huisbankier Wij bellen gemeenten om te vragen of ze geld nodig hebben, of juist geld willen wegzetten, zegt directeur Hans Tentij. Als ze geld over hebben, kunnen ze dat wegzetten bij hun huisbankier, in de meeste gevallen de Bank Nederlandse Gemeenten. Die is héél betrouwbaar, maar geeft een lage rente. Gemeenten kunnen ook bij ons terecht. Wij zoeken een plek waar ze meer rente vangen. Naast Intercessie zijn er nog drie makelaars die werken voor overheden. Twee daarvan zeiden gisteren niks te doen met IJslandse banken. Is het de schuld van Intercessie dat belastinggeld dreigt te verdampen? Tentij: Wij houden ons aan regels waar gemeenten aan moeten voldoen. Zij moeten geld wegzetten bij een bank die volgens De Nederlandsche Bank (DNB) betrouwbaar is. Dat was zo bij die IJslandse banken, zegt Arjen Konijnenberg van de Vereniging Nederlandse Gemeenten. Gemeenten sparen voor investeringen op lange termijn, zoals een brug of zwembad. Daarnaast krijgen ze vaak geld binnen dat ze pas later nodig hebben. Dat gaat om grote bedragen en dus loont het om een goede rente te zoeken, zegt beleggingsanalist Kees de Kort. Dat het nu is misgegaan in bijvoorbeeld Goes (12 miljoen) en Amstelveen (15 miljoen) is hoogst uitzonderlijk. Maar hadden gemeenten het kunnen voorkomen? Groningen haalde het geld wel op tijd weg. We kregen twijfels toen we in het voorjaar de cijfers van Landsbanki zagen, zegt de woordvoerder. Andere gemeenten voeren blind op DNB en leggen de zwartepiet daar neer. DNB wijst naar internationale agentschappen die de beoordelingen aanleveren. Groningen is gered door een oplettende ambtenaar. De PvdA vindt dat we niet op zulk toeval moeten vertrouwen. Het ministerie van Financiën moet daarom voortaan beslissen wat gemeenten met overtollig geld doen. Kamerlid Pierre Heijnen: De financiële wereld is te complex om over te laten aan een ambtenaar in schaal 9. 1 Tijd om je te Meer info? Check de site Twee maanden leren, intensieve begeleiding, diploma en direct een baan! nuwatanders.nl specialiseren? En wil je wat anders? Argus Consument heeft geen moeite met gen-voedsel VAN DALE GEEFT ANTWOORD De buis van Torricelli Sommige mensen worden vereeuwigd in marmer of in olieverf, anderen worden onsterfelijk in de taal. Dat wil zeggen dat hun naam anderen inspireert tot het maken van een woord waarin die naam herkenbaar is. Zo is arafatsjaal genoemd naar de voormalige PLO-leider Yasser Arafat (die in de media vaak met een kaffiya oftewel een palestijnen- dan wel arafatsjaal om zijn hals in beeld was), terwijl de zeppelin vernoemd is naar de uitvinder ervan, graaf Ferdinand von Zeppelin. Eponiemen worden woorden als arafatsjaal en zeppelin wel genoemd en in onze taal zijn er heel wat van te vinden, niet alleen woorden beatrixkapsel, callanetics, darwinisme, rorschachtest maar ook uitdrukkingen, zoals ziekte van Alzheimer, syndroom van Down (oftewel downsyndroom of nog korter down) en kooi van Faraday. Vandaag vieren we dat op de kop af 400 jaar geleden Evangelista Torricelli ( ) werd geboren. De mensheid heeft veel aan deze Italiaanse fysicus te danken, zoals het vacuüm (nou ja, daarvan bewees hij althans het bestaan). Maar in onze taal is hij vooral bekend als de uitvinder van wat nu de buis van Torricelli Modern eponiemenwoordenboek 22,50 heet. Met dit eponiem wordt een met kwik gevulde glazen cilinder in een kwikbak aangeduid, die dient als barometer. Denk daarom vandaag even aan Torricelli. Mede dankzij hem kunt u straks op uw barometer zien wat voor weer het morgen zal worden. 1

4 4 Wereld Spanje Kunst van oude vijand Rembrandt naar Madrid Het Prado haalt voor het eerst de verketterde Nederlander binnen. Rop Zoutberg MADRID Het Prado in Madrid verwacht een recordaantal bezoekers van de belangrijke tentoonstelling Rembrandt, schilder van de geschiedenis die het museum organiseert. Het is de eerste echte Rembrandt-expositie in het land. De Nederlandse schilder is nauwelijks in Spaanse musea vertegenwoordigd en het Prado zelf heeft maar één werk van de Leidse kunstenaar in bezit. De geschiedenis van de Hollandse opstand en oorlog tegen Spanje is de verklaring, aldus Alejandro Vergara, die de expositie in Madrid organiseerde. Het was ondenkbaar kunst bij de vijand in Holland te verzamelen. Het Pradomuseum is ontstaan uit de schilderijenverzameling die de koninklijke familie aanlegde. Ze waren zowat obsessief in het kopen van kunstwerken, haalden het overal vandaan. Ze kochten met name in Italië en het katholieke België, een bondgenoot. Maar Nederland kwam niet bij de Spaanse koningen op. De oorlog rond de opstandige Lage Landen eindigde in 1648 met de Vrede van Munster. Het was de tijd waarin Rembrandt zijn grootste werken schilderde. Maar ook de tijd waarin de aartsvijanden Spanje en Nederland elkaar flink zwart maakten. Toch waren het niet de werken die Rembrandt maakte die de Spanjaarden tegen de borst stuitten. Het was vooral een probleem dat hij een verketterde Nederlander was, zegt de Spaanse historica Yolanda Rodriguez van de Universiteit Utrecht. De Spanjaarden hadden respect voor de kunst. Maar hun indruk van de Nederlanden Bethsabee in bad, 1654, komt uit het Louvre naar het Prado. Hollanders waren luie piraten en hun vrouwen licht van zeden. was veel te negatief om de Hollandse meesters echt te waarderen. Nederlanders waren piraten, rebellen en dieven. De vernuftigheid van de Hollanders werd als luiheid uitgelegd. Het waren geen echte mannen, zeker geen dappere soldaten die ten strijde trokken. Ze leden aan drankzucht en hun vrouwen waren licht van zeden. Bij elkaar hangen er veertig werken op de Rembrandt-expositie in het Prado. Dat is behoorlijk: van Rembrandt zijn maar 315 doeken bekend. Voor de expositie leende het Amsterdamse Rijksmuseum twee schilderijen uit. Ander werk komt uit het Metropolitan Museum van New York en de Londense National Gallery. Volgens historica Rodriguez weten de Spanjaarden nauwelijks hoe de Tachtigjarige Oorlog afliep, en hoe Nederland uiteindelijk zijn onafhankelijkheid kreeg. Al zijn de stereotypen over Nederlanders als ketters en rebellen blijven hangen. Als je recent verschenen boeken over de opstand leest, ontdek je dat de Spanjaarden nog steeds dezelfde vooroordelen over Nederlanders hebben. 1 Rembrandt, schilder van de geschiedenis, Prado, Madrid, 15 oktober tot en met 16 januari. Brazilië STRIJD TEGEN GRIEPEPIDEMIE Brazilië investeert 320 miljoen euro om een nieuwe dengue-epidemie (knokkelkoorts) te voorkomen. Vorig jaar kregen honderdduizenden Brazilianen griep, veroorzaakt door muggenbeten. De deelstaat Rio de Janeiro werd het zwaarst getroffen. Daar overleden 174 mensen aan de griepvariant. Nog eens inwoners van Rio werden ziek. Handenwasdag DOEN! SCHONE HANDJES Voor het eerst wordt vandaag een internationale Dag van het Handenwassen gevierd. Meer dan zeventig landen organiseren activiteiten om mensen te motiveren vaker hun handen te wassen met zeep. Handen wassen blijkt een effectieve manier om ziekten als diarree en longontsteking te voorkomen. Deze ziekten zijn jaarlijks verantwoordelijk voor de dood van ongeveer 3,5 miljoen kinderen. De activiteiten richten zich vooral op kinderen. Dagelijks sterven meer dan kinderen onder de vijf jaar aan diarree. En dankzij hun pas verworven kennis, krijgen ook de families thuis de benodigde informatie. Argentinië Plastische chirurgie op retour Neuzen onbetaalbaar door de kredietcrisis De financiële crisis heeft wereldwijd consequenties. In Argentinië boeten chirurgische ingrepen voor buitenlanders aan populariteit in. Paul Scheltus BUENOS AIRES Met een combinatie van betaalbare plastische chirurgie en adembenemende landschappen heeft Argentinië zich de laatste jaren op de kaart gezet als een topbestemming voor de schoonheidstoerist. Maar sinds de kredietcrisis is losgebarsten, vallen er klappen in de hoek van borstvergrotingen voor buitenlanders. Een bezoekje aan plastisch chirurgen legt het verband tussen de wereldwijde financiële commotie en het dalend aantal buitenlandse patiënten bloot. De telefoon staat roodgloeiend met mensen die hun operatie willen uitstellen, zegt Laura Szerman, die buitenlandse patiënten begeleidt voor drie verschillende chirurgen. Voorlopig zijn het vooral Amerikanen die bellen. Ze wachten liever af wat er met de economie gebeurt, zegt Szerman. Sinds Argentinië in 2001 zelf economisch inzakte en de peso devalueerde, is het land voor de meeste toeristen heerlijk goedkoop geworden. Het aantal bezoekers groeide met meer dan tien procent per jaar. De meesten kwamen voor de tango, biefstuk en om rond te dolen in het uitgestrekte Patagonië. Anderen profiteerden van de belachelijk lage prijzen voor een neuscorrectie of liposuctie. Een borstvergroting in Buenos Aires kan al voor vijftienhonderd euro. Bovendien hebben Argentijnse chirurgen veel ervaring, dankzij de grote vraag in eigen land. Een op de dertig mensen heeft een esthetische ingreep gehad; dat aantal ligt alleen in Mexico en Amerika hoger. Maar door de crash van Wall Street en de slopende hypotheekcrisis die er aan voorafging, vragen mensen zich af of die neuscorrectie of penisvergroting nog wel te betalen is. Bedenk dat onze klanten vooral uit de middenklasse komen, legt plastisch chirurg Enrique Gagliardi uit. De rijkeren laten zich in eigen land opereren. De mensen die hier komen hebben het meestal niet zo breed. Volgens Laura Szerman willen de patiënten ook weer niet definitief afzeggen. Velen voelen dat ze niet zonder de operatie kunnen. Dus vragen ze om een paar maanden uitstel. We hebben nog maar twee echte afzeggingen gehad. Niet iedereen heeft last van een terugval. Ik heb het nog steeds even druk, zegt dokter Gustavo Kovalovsky. Dat komt volgens hem omdat patiënten doorgaans voor hun operatie Mensen vragen zich af of hun penisvergroting nog te betalen is. sparen en het geld al bijeen hebben. Voorlopig komen ze nog uit de VS en Spanje. Maar of dat zo blijft, moeten we afwachten. Wat de lokale markt betreft, daar lijkt voorlopig geen verandering in te komen. Laura Szerman heeft daar een verklaring voor. Wij zijn hier zo aan economische crises gewend. Daar trekt niemand zich nog wat van aan. 1 Californië HET VUUR IS TERUG! REUTERS De branden zijn terug in Californië. Twee mensen zijn omgekomen, zijn geëvacueerd. Gouverneur Arnold Schwarzenegger riep de noodtoestand uit in gebieden ten noorden van Los Angeles. Tientallen woningen en hectare natuur zijn in de as gelegd. Californië wordt elk jaar geplaagd door branden. De schade bedroeg vorig jaar een miljard dollar (730 miljoen euro). Probeer gewoon Surfen van Het Net GRATIS straatje t 10x 1/5 staatsloten mét JACKPOT! Surfen van Het tnet Géén jaarcontract GRATIS gebruik draadloos modem Eenvoudige installatie e 19,95 9, 95 vanaf 9 p.mnd Gewoon. 1,5 Mb/s Alléén bij ADSLwinkel.nl of bel EU-top STOELENDANS IN POLEN De premier en president van Polen vechten om stoeltjes van de EU-top. Premier Donald Tusk wil daar zitten met zijn minister van Buitenlandse Zaken of van Financiën. Maar president Lech Kaczynski gaat liever zelf. Dat mag van de grondwet. Tot ongenoegen van velen. Ik kniel voor u. Alstublieft, kom niet naar Brussel en verzwak onze onderhandelingspositie niet, aldus minister van Buitenlandse Zaken Radoslaw Sikorski. Palestijnen in woestijn DRINGEND HULP NODIG Palestijnen die al meer dan twee jaar vastzitten in kampen aan de grens tussen Irak en Syrië, hebben volgens UNHCR dringend opvang in nodig. De Palestijnen vrezen voor vervolging als zij naar Irak terugkeren, waar ze worden geassocieerd met Saddam, die hun zaak steunde. In de kampen in de woestijn worden ze blootgesteld aan zandstormen en extreme temperaturen. Velen hebben dringend medische hulp nodig. Noem me maar Cutout Jennifer Thornburg (19) heeft haar naam veranderd in CutoutDissection.com. Uit protest tegen het ontleden van dieren in het schoolpracticum, aldus Cutout.

5 Wereld 5 Georgië Vredesoverleg met Rusland Niet om tafel met afvallige regio s REUTERS AP ANP/AFP Georgië zit voor het eerst om de tafel met rivaal Rusland. De afvallige regio s Abchazië en Zuid-Ossetië zijn niet welkom bij de besprekingen. Redactie buitenland Georgië wil niet dat vertegenwoordigers van de regio s Zuid-Ossetië en Abchazië vandaag aanschuiven bij het vredesoverleg in Genève. Dat heeft de Georgische viceminister van Buitenlandse Zaken Grigol Vasjadze gisteren gezegd tegen het persbureau Interfax. Tijdens de vredesbesprekingen over de zuidelijke Kaukasus zitten Zwitserland, Rusland en Georgië om de tafel met vertegenwoordigers van de Verenigde Naties, de Europese veiligheidsorganisatie OVSE en de Europese Unie. Minister Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken) zei maandag dat de EU niet kan voorkomen dat er in de Russische delegatie vertegenwoordigers uit Zuid-Ossetië en Abchazië zitten. Als ze er bij zijn, so be it, zei Verhagen in Luxemburg. Maar er komt geen bordje Zuid-Ossetië of Abchazië op tafel. Gebeurt dat toch, dan moet de voorzitter van de gesprekken ingrijpen, meent de minister. Georgië en Rusland voerden in augustus enkele dagen oorlog om de regio s die zich onafhankelijk hebben verklaard. Moskou heeft de afscheiding erkend, Tbilisi wil zijn afvallige regio s terug. Het is de eerste keer sinds het conflict oplaaide in augustus, dat Rusland en Georgië bij elkaar zitten. Aanvankelijk zouden de presidenten van de twee landen in Genève aanwezig zijn, maar beidenhebben experts afgevaardigd. Diplomaten bij de VN hebben benadrukt dat het slechts om gesprekken gaat en niet om onderhandelingen. Er wordt vandaag ook geen concreet succes verwacht. Wel is VN-chef Ban Ki-moon bij de gesprekken present. Hij arriveerde gisteren in Genève om voorafgaand aan het overleg de laatste details met de Franse minister van Buitenlandse Zaken Bernard Kouchner en de EUbuitenlandcoördinator Javier Solana te bespreken. Ook overlegt Ban nog met de Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen bij de VN, António Guterres. 1 Russische post in Georgië. REUTERS Verenigde Staten Spiegelbeeld: Obama McCain Echt veel verschillen ze nog niet, Barack Obama en John McCain. Allebei verkondigen ze change: tegen de klaagmuur, in het oor van hun metgezel, op de cover van Time of ANP/AFP tegen een viersterrengeneraal. Misschien dat het debat van vanavond de heren de ruimte biedt zich eens goed van elkaar te onderscheiden. Het is McCains laatste kans om te bewijzen dat hij een betere president is. Rivaal Obama kan wat meer achterover leunen. Hij staat voor. Toch is ook hij niet zeker van de overwinning, daarvoor is de marge te klein. Reden genoeg voor verbaal vuurwerk. 1 Italië Maffiaanse fatwa voor Roberto Saviano Redactie buitenland De Napolitaanse maffia (camorra) wil de Italiaanse auteur van het succesvolle boek Gomorra, waarin maffiapraktijken worden beschreven, nog voor de Kerst dood hebben. De 29-jarige auteur Roberto Saviano infiltreerde in de Napolitaanse maffia en beschreef hoe de zogeheten camorristen in binnen- en buitenland te werk gaan. Zo brengen ze in Nederland hun kapitaal onder en investeren ze hier in de drugshandel en de bouwsector. In camorrakringen is Ik ben de Nederlandse bank niet inmiddels een gevleugelde uitspraak voor absolute rijkdom geworden, aldus Saviano. De auteur zit al twee jaar ondergedoken sinds de camorra hem met de dood bedreigde naar aanleiding van zijn boek. Het is in 42 talen uitgegeven. In Italië gingen 1,2 miljoen stuks over de toonbank. 1 Juliette & Romeo VANUIT OEGANDA MARCIA LUYTEN I n Afrika s misschien wel wonderlijkste land werkt Juliette aan haar ontsnapping haar laatste. Ze zal trouwen met haar geliefde, kinderen krijgen en nog lang en gelukkig leven in vrede. Maar niet in Rwanda, want daar kan ze dat niet. Al is in haar land veel mogelijk. Waaronder tal van dingen die elders in Afrika lastig blijken. President Paul Kagame bijvoorbeeld is serieus in zijn voornemen het kleine land op te stuwen naar economische ontwikkeling. Als het aan Kagame ligt, wordt Rwanda Afrika s ictknooppunt. Vooruitgang is een opdracht van hogerhand en Rwandezen voeren bevelen van boven vaak netjes uit. En dus verrijzen in Kigali moderne flats en doorzonwoningen met een tuintje. Schoolkinderen krijgen een eigen laptop. De wegen zijn glad en de goten schoon. Straatverkoop is verboden, net als plastic winkeltasjes die zwerven over straat. Het maakt Kigali een onwerkelijke derdewereldstad. Armen zat, maar niet de drukte en de buzz van kleine ploeteraars die met een handeltje aan de armoede proberen te ontsnappen. Anders dan in veel Afrikaanse landen dienen ambtenaren die publieke zaak. Er zal wat worden gesjoemeld, maar intense corruptie als in Oeganda of Congo is Rwanda vreemd. Een minister die jat gaat achter tralies. Zo strak als de economische ontwikkeling wordt geregisseerd, zo nauw bemeten is de vrijheid. Juliette uit een rijke Tutsi-familie mag niet trouwen met haar Romeo die vóór 1994 de H van Hutu in zijn paspoort zou hebben gehad. Na de genocide in 1994 zijn etniciteiten bij wet afgeschaft. Praten over Hutu en Tutsi is strafbaar. Maar de mensen op de duizend heuvels weten nog goed wie toen bij de daders hoorde. En ook de elite onderscheidt nog altijd brede van slanke neuzen. Op Juliettes weigering Romeo te verlaten, zwoer haar vader haar lief te vermoorden. En dus vluchtte Juliette vijf jaar geleden met haar vriendje naar buurland Oeganda. Een half jaar leefden ze op haar spaargeld. Daarna was er geen werk voor vluchtelingen die niemand kennen. Ondergedoken in een sloppenwijk werd Juliette ernstig ziek. Ze moesten het anders aanpakken, zodat de twee goed opgeleide Rwandezen een baan konden zoeken. Met geleend geld kochten ze Congolese paspoorten en een goed verhaal; Juliette vond een oude Congolees die voor haar vader wilde doorgaan. Maar het leven met een nieuwe naam bleek net zo uitzichtloos als dat in Kampala en Kigali. Juliette is in haar eentje terug naar huis gegaan. Nu zoekt ze een definitieve oplossing. Over zelfmoord heeft ze het niet meer. Juliette wil naar het Westen. Want haar vader is onverzettelijk. De liefde net zo. 1 Bittere thee Scholieren op een middelbare school in Wales krijgen voortaan tijdens de lunch geen suiker meer in hun thee. Dit in de strijd tegen overgewicht. Annexatie De Georgische president Saakasjvili heeft de Russische inval in zijn land vergeleken met de annexatie in 1938 van Sudetenland door nazi-duitsland. Mevrouw Sarkozy Excuses voor Sarkozy van de krant Le Monde. Die had de naam van zijn huidige vrouw Carla Bruni verward met die van zijn ex Cecilia.

6 Outdoor kleding Rugzakken Tenten Slaapzakken Reisaccessoires Fjällräven vindt u bij de volgende dealers: Alkmaar: Bever Zwerfsport Almere: Bever Zwerfsport Amsterdam: Bever Zwerfsport, Carl Denig, Demmenie Sport Amersfoort: Bever Zwerfsport, Kathmandu, Slee, Wim Jacquet Apeldoorn: Bever Zwerfsport, Walk & Travel Arnhem: Bever Zwerfsport, Intersport Superstore, Slee Assen: Dick s Kampeerhal Barendrecht: Outdoor XL Beek en Donk: Hemker & Bekking Bergen op Zoom: Outdoor & Travel Outfitters Bergeijk: Bax recreatie Beverwijk: Ronald s Adventure Store Breda: BHC, Bever Zwerfsport Brunsum: Hans Stassar Bussum: Frantzen Sport Dalen: Jan Witvoet Delft: Crew Adventure Store Den Bosch: Schneider Outdoor Den Burg: Mantje Sport, Den Haag: Bever Zwerfsport, Carl Denig, Crew Adventure Store, Track & Trail Deventer: Luehof Outdoor Doetichem: B&B Outdoor Dokkum: PD Outdoor Dordrecht: Alpaca Buitensport Drachten: Veneboer Outdoor Drempt: Keltic Green Duiven: Four Seasons Ede: Intersport Ede Eindhoven: Bever Zwerfsport, Demmenie Sport, Gunneman Sport, Intersport Biggelaar Epe: Country Store Emmen: Get Out, Weggemans Golf & Adventure Enschede: Bever Zwerfsport Ermelo: Kampeerwereld Hendriks Exloo: De Schutrups Gorssel: Rene Vos Outdoor Gouda: De Vrijbuiter, Verzijl Sport Groningen: Bever Zwerfsport, Slee, Waterborg buitensport Haarlem: Bever Zwerfsport, Soellaart Harderwijk: Telstar Hazerswoude-Rijndijk: Ton van Bemmelen recreatie Heemskerk: Smitveld Heerhugowaard: Kompas Outdoor World Heerlen: Running Center Harry Driessen Helmond: USA Adventure Store Hengelo: Bever Zwerfsport, Slee Hilversum: Bever Zwerfsport Hoenderloo: Hondenhobby, Wolfswinkel Groentechniek Hoorn: De Trek Houten: Bever Zwerfsport Huizen: Irene Huizen Landgraaf: Hendrik s schoenmode Leek: Hemker & Bekking Leeuwarden: Bever Zwerfsport, Dick s Outdoor & Adventure Leimuiden: Hemker & Bekking Leiden: Bever Zwerfsport, Crew Adventure Store Lelystad: Raven Fishing & Outdoor Limbricht: Mulders Bergsport Lottum: Hendrikx wapenmakerij Maarssen: House of Outdoor Maastricht: Bever Zwerfsport Made: World of Walking, Uit de brieltjes Margraten: Vakantiewereld Middelburg: Intersport Erik Middelharnis: Outdoor Sport Molenschot: Linberg caravans Nieuwegein: Carl Denig, Outdoor Eddy Noordgouwe: Jachthuis Noordgouwe Nijmegen: Spac Sport Nunspeet: Veluwe Outdoor Oldenzaal: Outdoor de Essen Oostwoud: De Bokkesprong Oss: Wim de Leeuw sport Purmerend: Guust Roden: De Vrijbuiter Roermond: Ton Notermans Roosendaal: Outdoor & Travel Outfitters Rotterdam: Bever Zwerfsport, Carl Denig, Crew, Demmenie Sport, Slee, Active Life Schijndel: Campingsport de Wit Sevenum: Gebr. Janssen Sittard: Senza Dubio Sluis: De Bergvos Sneek: Bij Folkert Sommelsdijk: Fixit Mastenbroek Steenwijk: Bever Zwerfsport Terneuzen: K2 Himalay adv. Store Terschelling: In de Wolken Tilburg: Sportief travel & adventure Twello: Hemker & Bekking Uden: Intersport Superstore Utrecht: Bever Zwerfsport, Kathmandu, Slee Valkenswaard, Scarabee Outdoor Veenendaal: Voigtschmidt Outdoor Velp: Veldman sport Vorden: Okido Outdoor Waalwijk: Runningcenter Waalwijk Wageningen: Bas Buitensport Weert: Bob s adventure store, Winterswijk: Obelink Camping Woerden: Zwerfkei Outdoor & Travel Center Wouwse Plantage: Darz Bor Zaandam: De Kampeerwinkel Zeist: Sunnycamp Zoetermeer: van Herwijnen Zutphen: Harbach sport Zwaag: Karsten tenten Zwolle: Bever Zwerfsport Leerentveld: Slee

7 ATOOMSTROOM Alles uit de kerncentrale Een nieuw energiebedrijf levert louter pure kernenergie, speciaal voor consumenten die daar warme gevoelens bij hebben. 09 Dagblad De Pers In Business 7 Begroting Ook België wil een vliegtaks De vliegtaks ontwijken door vanaf Brussel te vliegen, heeft binnenkort waarschijnlijk geen zin meer. Redactie economie De Belgische regering heeft voorgesteld om volgend jaar ook belasting op vliegtickets te heffen. De nieuwe belasting, die 132 miljoen euro per jaar moet opleveren, is een van de manieren om de Belgische begroting voor volgend jaar op het nippertje rond te krijgen, enkele uren voor de aangekondigde presentatie in het parlement. In Nederland is de vliegtaks, die 11,25 euro bedraagt bij vliegreizen binnen Europa en 45 euro bij verre reizen, op 1 juli ingevoerd. Schiphol en maatschappijen als KLM en Easy- Jet klagen dat zij sindsdien inkomsten mislopen omdat passagiers uitwijken naar buitenlandse vliegvelden. Als België de vliegtaks doorzet, kunnen passagiers alleen nog naar Duitsland uitwijken. 1 Geen vrolijke tijden voor Chinese speelgoedfabrikanten Ruim de helft van de Chinese speelgoedfabrikanten is dit jaar failliet gegaan, meldde het staatspersbureau Xinhua gisteren. Als gevolg van Beurs Beleggers starten massaclaims Keiharde koersval van aandeel Fortis Beleggers hebben er zes dagen op moeten wachten, maar gistermorgen werd de handel in het aandeel Fortis weer hervat. Met dramatische gevolgen. schandalen rond giftige stoffen in speelgoed en onveilige producten verscherpten de VS en een aantal Europese landen de veiligheidseisen voor Chinese Redactie economie Zelden dumpten beleggers zo hard hun stukken als gistermorgen de aandeelhouders in de geplaagde bankverzekeraar Fortis. Om elf uur s ochtends werd de handel in het aandeel weer hervat en enkele uren later noteerde Fortis al 68 procent lager. In de middaghandel kostte het aandeel nog amper 2 euro. Fortis-topman Filip Diercxk zei in een reactie op de forse koersval dat de markt altijd gelijk heeft. Als de markt zegt dat het 2 euro is, dan is het 2 euro. Na de ontmanteling van Fortis eerder deze maand lag de handel een week stil vanwege de onduidelijkheid over de waarde van het aandeel. De vrijdag daarvoor sloot het aandeel op 5,41 euro. De hoogste stand van het aandeel Fortis dit jaar was 23,55 euro. Dat was Diercxk: Als de markt zegt dat het 2 euro is, dan is het 2 euro. voor het concern zich verslikte in de overname van ABN Amro en hard werd geraakt door de kredietcrisis. Ondertussen maken duizenden gedupeerde aandeelhouders zich op speeltjes. De producenten kwamen daardoor in de problemen. In totaal gingen dit jaar al fabrikanten over de kop. 1 FOTO: MARK LEONG/REDUX voor een gezamenlijke gang naar de rechter. Het Brussselse advocatenkantoor Modrikanen begint namens zo n tienduizend gedupeerden een kort geding. Euroshareholders, dat zevenduizend beleggers vertegenwoordigt, brengt de zaak aan bij de Ondernemingskamer. Nog eens duizenden aandeelhouders van Fortis hebben zich geschaard achter een claim die advocatenkantoor De Gier Business Law voorbereidt, tegen zowel het bestuur van Fortis als toezichthouders en de Belgische en Nederlandse staat. Fortis meldde gisteren in een verklaring dat het verwacht aan al zijn schuldverplichtingen te kunnen voldoen. De bankverzekeraar beraadt zich momenteel op de strategie en het dividendbeleid en verwacht dit snel naar buiten te brengen. 1 Mea culpa Nobelprijswinnaar onderschatte crisis Ook Nobelprijswinnaars zijn niet onfeilbaar. De kersverse winnaar van de Nobelprijs voor economie Paul Krugman bekende gisteren schuld. Redactie economie Ik neem het mezelf kwalijk dat ik dit financiële domino-effect niet heb zien aankomen, zei Paul Krugman tegen de Amerikaanse radiozender National Public Radio. Kort tevoren had hij zijn Nobelprijs voor economie in ontvangst genomen. Ik had wel gezien dat de speculatiebubbels geknapt waren, maar ik heb niet voorzien dat er zoveel te klagen zou zijn. Krugman zei extreem aangeslagen te zijn. Hoe konden economen en politici zo blind zijn. Er is een financieel systeem ontstaan waarbij de beschermingssystemen uit de jaren dertig niet meer werkten. 1 Recessologie KATHOLIEK GELD VEILIG Recessologie BANEN WEG BIJ PEPSI Over en uit EASY LIFE FAILLIET Opties liggen open NAAM FORTIS VERDWIJNT Geen IJslandse taferelen in het Vaticaan: alle deposito s bij de Vaticaanse bank zijn veilig. Dat verzekerde de president van de bank gisteren. De bank geeft geen leningen uit, en daarom hebben de katholieke leiders ook geen last van oninbare kredieten. Rekeninghouders zijn onder meer religieuze ordes, bisdommen, katholieke liefdadigheidsinstellingen en het Vaticaan zelf. PepsiCo heeft in het derde kwartaal 10 procent minder winst geboekt. Om kosten te besparen, schrapt de Amerikaanse frisdrank- en snackfabrikant wereldwijd banen. Zes fabrieken moeten sluiten. Dat maakte PepsiCo gisteren bekend. Door de zwakke economie hebben de Amerikanen minder frisdrank gekocht. De maatregelen moeten leiden tot kostenbesparingen van ruim 1,2 miljard dollar. De rechtbank in Den Bosch heeft gisteren Easy Life failliet verklaard. Het Helmondse beleggingsadvieskantoor had het faillissement zelf aangevraagd. Justitie verdenkt Easy Life en vier (ex-)directeuren van miljoenenfraude. Zij zouden geld van investeerders hebben gebruikt voor hoge vergoedingen, salarissen, exclusieve auto s en onroerend goed. De consequenties van het faillissement voor de beleggers zijn nog onzeker. De naam Fortis verdwijnt in Nederland. Dat zei Jan van Rutte, bestuursvoorzitter van Fortis Nederland, gisteren tegen BNR Nieuwsradio. Het is nog niet bekend of Fortis de naam ABN Amro gaat dragen. Dat hangt af van de mogelijke integratie van de twee banken. Alle opties daarvoor liggen nog open, zei Van Rutte. De naamswijziging wordt niet op korte termijn doorgevoerd: Dat kost miljoenen, dat doe je niet zomaar. REUTERS Pessimistisch Op de vraag hoe de economie er in hun land voor staat, antwoordt 73 procent van de Amerikanen slecht. Dat blijkt uit een peiling van USA Today. Pessimistischer Op de vraag of de economische situatie in hun land beter of slechter zal worden, antwoordde 84 procent van de Amerikanen slechter. Meer markten voor media De Media Markt krijgt serieuze concurrentie. De Amerikaanse elektronicaketen Best Buy gaat volgend jaar winkels openen in Europa.

8 8 In Business Koster & Jojanneke Met medewerking van: Lorianne van Gelder en Justine Versteegh Meat & Greed Buffetts biografie Waarom Warren rijk is (en u niet) De nieuwe biografie van Warren Buffett, de rijkste man op aarde, is een lesje in nederigheid. In de Burger King bij het WTC staan opvallend weinig zakenmensen een hamburger te vermalen. De bankjongens smijten hun salarissen liever stuk aan crostini s, buffelmozzarella of hompen tarte tatin in veel te dure lunchtenten aan de Zuidas. De rijkste man op aarde zou er schande van spreken. Warren Buffett, het orakel uit Omaha, trakteert zijn bezoekers, die Warren Buffett Wie: Rijkste man op aarde. Biografie: The Snowball and the business of life van Alice Schroeder. Eerste indruk: Even dik als Buffetts portemonnee. Oordeel: Dit is beter dan de jaarverslagen die Buffett voor ons doorploetert. Kopen: Ja, maar neem een week vrij. Beste tips: Koop een aandeel in een fonds dat consumptie opwekt. 1 bij hem zaken komen doen, het liefst op een hamburger en Franse frietjes. De multimiljardair is daarom dezer dagen nog rijker geworden dan hij al was. Zakenblad Forbes becijferde dat hij 8 miljard heeft verdiend aan het leeglopen van de kredietballon. Koster bladerde door The Snowball, Buffetts duizend pagina s dikke biografie, en distilleerde drie regels voor eeuwige rijkdom. 1. Investeer geld in dingen die je zelf eet of drinkt. U denkt slimmer te zijn dan de markt. Hou maar op, want u lijdt aan hoogmoed en zelfoverschatting. Warren Buffett begon ooit met het verkopen van blikjes Coca-Cola toen hij zes jaar was, omdat hij zag dat mensen (hij is Cherry Coke verslaafd) liters wegklokten van het bruine suikerwater. Later werd hij grootinvesteerder in Coca-Cola. De les van Buffett: als je niet begrijpt waarin je belegt, doe het niet. De financiële wangedrochten, zoals de ondoorgrondelijke derivatenhandel die leidde tot de krediethel, noemde hij vijf jaar geleden al financiële massavernietigingwapens. Warren Buffett wordt nu geroemd om zijn nuchterheid. In het internettijdperk, dat hij hooghartig negeerde, schreven critici nog What s wrong Warren? Warren Buffett trakteert graag op hamburgers en friet. REUTERS De meest vermogende mens op aarde woont als een Jan Modaal. Helemaal niets dus. De interneteconomie was net zo n leugenachtige luchtbel als de tulpenhandel in de zestiende eeuw of de kredietkrach van Leuk om te citeren. Buffett over de veronderstelde nieuwe zakenwetten van de interneteconomie: Het is net zoiets als nieuwe seks. Dat bestaat ook niet. 2. Hoe zuiniger hoe rijker. De meest vermogende mens op aarde leeft als een knieperige Jan Modaal. Hij woont al veertig jaar in hetzelfde huis, vlakbij zijn kantoor in Omaha. Natuurlijk heeft hij een privé-vliegtuig, maar zijn Gulfstream IV gebruikt hij alleen voor hoogstnoodzakelijke tripjes naar zijn zakenvriendjes. Hij kleedt zich tegenwoordig iets beter in Zegna-pakken, maar dat is pas nadat hij in de zakengemeenschap een lachwekkend fashionfiguur was geworden. Nog altijd loopt hij op de jaarvergadering van zijn miljardenfonds het liefst rond in een rode Nebraska sweater. 3. Investeer in mensen die je vertrouwt: uzelf. Als de rijkste man op aarde geld weggeeft, doet hij dat niet aan de armen, maar aan zijn bijna even rijke vriend Bill Gates. Buffett stond lange tijd bekend als een vrekkig mannetje dat zelfs zijn kinderen niets gunde. Toen hij eenmaal besloot om toch aan caritas te doen, deed hij dat vol overgave: hij gaf bijna zijn hele vermogen aan zijn bridgebuddy van Microsoft. Buffett is loyaal en denkt in duurzame relaties. De recente investering in Goldman Sachs, de Amerikaanse zakenbank, is een vriendendienst én een zakelijke meesterzet. Buffetts vader, aandelenhandelaar, introduceerde de kleine Warren in de nadagen van de Grote Crash bij Sidney Weinberg, een topfiguur op Wall Street. Goldman Sachs was bijna ten onder gegaan door in 1929 een vals financieel piramidespel op te zetten. Weinberg redde de bank. Zeventig jaar later stapt Buffett zelf in bij de zakenbank die opnieuw meedeed aan het grote casinospel van het kapitalisme. Toch heeft hij het meeste vertrouwen nog steeds in zichzelf. Al zijn vermogen heeft hij belegd in zijn beleggingsvehikel Berkshire Hathaway. Of zoals de biografe opmerkt: Hij baseert zich op drie zaken waarin hij zelf de absolute expert is: geld, zakendoen en zichzelf. 1 Q&A De kredietcrisis als bedrijfsuitje Bedrijfsuitjesorganisator Amsterdam Events Company maakt van de kredietcrisis zijn business. Manager Thomas Risseeuw: Wij kunnen wel lachen om de recessie. Hoe gaat uw grote recessiespel Wie redt de AEX in zijn werk? De teams starten het beursspel met een aandelenportefeuille ter waarde van 1 miljoen oud Hollandse guldens we wilden het wel leuk houden. In hun tocht door Amsterdam doen de teams verschillende beurslocaties aan waar ze vragen over beantwoorden. De hypotheekcrisis komt nog even voorbij, olieprijzen stijgen en banken vallen om. Het team dat zich het best staande houdt in deze algehele malaise wint. Perfect timing moet u hebben gedacht, een spel over de beursellende? Ja. Wij zitten bovenop het nieuws om onze uitjes zo actueel en origineel mogelijk te maken. De een z n dood is de ander z n brood zullen we maar zeggen. Nou zo serieus zien we het niet. We wilden eerder een vrolijke kwinkslag geven aan de recessie. Bankiers lachen er waarschijnlijk minder hard om. Bedrijven die zich al dagelijks met dit soort zaken bezighouden, zullen zich in hun vrije tijd niet weer om de beurs willen bekommeren. Ze zijn uiteraard van harte welkom, maar het moet wel een vorm van ontspanning blijven. Wie boekten er al een beurscrisis bij u? Gisteren maakten we het spel bekend en kregen we aanvragen van een softwarebedrijf en een makelaardij. 1 Crisistijden BELEGGEN MET MARK LEENAARDS oe voorspelbaar is het nieuws nog? Op financieel Hen economisch vlak was iedereen de afgelopen twee weken het spoor kwijt. De grootste koersdalingen ooit werden gevolgd door de sterkste stijgingen ooit, banken vielen om als Domino D-Day, maar werden later weer gered door miljarden, biljoenen en gaziljoenen van overheden die ooit enthousiast vergaderden over een miljoenennota. Ik volg de huidige crisis met bovengemiddelde interesse en krijg geen genoeg van de economische analyses op BNR en de marktverslagen van CNBC en Bloomberg. Want hoewel alle analisten uiteindelijk toch iets anders beweren, valt er wel één les te trekken uit de huidige malaise: er zijn altijd kopers. Kooplust Dat werd niet alleen maandag zichtbaar, toen de beurzen in een ongekende najaarsrally tot 12 procent wonnen op één dag. Ook in het oog van de storm, op de dagen waarin de AEX in sneltreinvaart richting de 250 punten koerste, werd er druk gekocht door particulieren en professionals. Vorige week schreef ik over Canadian Solar, een bedrijf dat zich goed zou kunnen onttrekken aan de kredietcrisis en al haar gevolgen. Juist dit aandeel steeg op drie dagen van de slechtste beursweek sinds 75 jaar. Op vrijdag klom het Canadese aandeel zelfs 30 procent in minder dan een uur tijd, terwijl op dezelfde dag een analist van Lazard de verwachtingen van de solarmarkt naar beneden bijstelde. Ik ben realistisch genoeg om te weten dat een sterk herstel in dit soort markten vaak weer gevolgd wordt door een nieuwe daling. Als de problemen in de bankensector aanhouden is de meest logische richting voorlopig naar beneden. Zolang er echter kopers zijn die bewust een keuze maken, valt er te verdienen aan korte ritjes in interessante aandelen. Anticyclisch Die interessante aandelen bevinden zich objectief gezien in de sectoren die weinig last krijgen van een recessie die volgens economen aanstaande is (de meeste spreken nu nog van een milde recessie overigens). De bekende wijsheid iedereen moet toch blijven eten geldt op een andere manier ook voor nutsbedrijven, de gezondheidssector en telecom. Het probleem is dat aandelen uit die sectoren zeer wisselende resultaten laten zien. Biotechnologie ging bijvoorbeeld net zo hard naar beneden als de cyclische aandelen. Bedrijven als Unilever en Ahold daalden ook, maar relatief minder. In de telecomsector was een soortgelijke beweging te zien: het best presterende aandeel sinds begin september in de fondsportefeuille van het SBS Global Equity Fund was LG Telecom. Dat niet alle defensieve aandelen het nu goed doen heeft te maken met gedwongen verkopen. Vorige week werden naar schatting voor enkele honderden miljarden aandelen verkocht door banken, verzekeraars en beleggingsfondsen die hiertoe werden gedwongen door een dreigend faillissement. Voor mij is het inmiddels duidelijk dat beleggers met het pistool op het hoofd geen rationele keuzes maken. En dat is precies mijn belangrijkste boodschap in deze lastige tijden voor beleggers: probeer niet een bodem te voorspellen, maar focus op bedrijven die er goed voor staan en een economische crisis kunnen overleven. Daar zijn overigens simpele methodes voor zoals het berekenen van de solvabiliteit, de liquiditeit (quick en current ratio) en de netto schulden van een bedrijf. De definitie van die begrippen kunt u vinden op Wikipedia en voor de interessante aandelen kunt u bij diverse analisten en adviseurs terecht. Probeert u Canadian Solar eens bijvoorbeeld 1 Het door Mark Leenards beheerde SBS Global Equity Fund heeft een long positie in Canadian Solar Inc. en LG TeleCom.

9 In Business 9 Al Gore in Aalsmeer. Hij bezocht in het kader van zijn klimaatcampagne geen enkel ander Europees land. ANP Goeroe Voor de tweede keer al hier Iedereen lift mee met klimaatmessias Al Gore Een handvol nieuwe klimaatinitiatieven, tweeduizend toegewijde luisteraars en een mediaspektakel: wat zo n man als Al Gore met één bezoek al niet losmaakt. Jan-Hein Strop AALSMEER Alsof de verlosser zelf naar het uitverkoren land is gekomen. Daar leek het een beetje op gisteravond in Aalsmeer. Ruim tweeduizend mensen kwamen in de Aalsmeerse tv-studio s bijeen om in aanbidding te luisteren naar de man die vorig jaar de Nobelprijs voor de vrede kreeg en het bijvoegelijk naamwoord inconvenient tot mondiaal modewoord maakte. Al Gore dus. En zoals dat celebrity goeroes betaamt, is hij te laat. In een van de zaaltjes waar Gore zijn eerste publieke optreden zou verzorgen, wacht iedereen gespannen op zijn komst. Hij komt over vijf minuten, zegt Nova Den Haag-presentator Ferry Mingelen die de boel bij elkaar praat. Iedereen kijkt gespannen naar de deur, maar Gore komt niet. Improviserend wordt Anthony Burgmans ( Jij bent een echte Gore ), voormalig bestuursvoorzitter van Unilever, op het podium geroepen in de rol van Gore om een openingsritueel te voltrekken. Met een hilarisch overwinningsgebaar imiteert Burgmans de Amerikaan, die zich op dat moment ergens in het gebouw klaar maakt om een bont gezelschap van ondernemers, politici en andere klimaatvoorvechters toe te spreken. Smeltend spaargeld ligt gevoeliger dan smeltende ijskappen. Dat Gore de moeite neemt hiervoor helemaal naar Aalsmeer te komen, is op zich bijzonder. Want de oud-vicepresident bezocht in het kader van zijn klimaatcampagne geen enkel ander Europees land. Dat hij toch Nederland aandoet nu zelfs voor de tweede keer danken we aan Maurits Groen, de milieufanaat die anderhalf jaar achter hem aan belde, en een paar jaar geleden Gore s boek vertaalde. Misschien was er nog iets anders wat uiteindelijk de doorslag gaf voor zijn komst en dat is Gore s film zelf. Voor wie hem niet gezien heeft: in de documentaire laat hij zien wat de gevolgen zijn van een stijgende zeespiegel voor Nederland. Als je miljoenen mensen de stuipen op het lijf jaagt met beelden van een half ondergelopen land, moet je natuurlijk wel even komen vertellen dat je er alles aan doet om de ramp te voorkomen. Het druk bezochte evenement was aanleiding om allerlei grootse aankondigingen te doen. Een daarvan is die van de Rotterdam Climate Campus, een plan om in de Maasstad bedrijvigheid te creëren rondom schone energie en waterhuishouding. Idee is dat bedrijven, universiteiten en de overheid samen deze clean tech delta van Europa gaan vestigen, zoals de ambitieuze Rotterdamse wethouder Mark Harbers het verwoordt. Aan milieuminister Cramer de taak om het project alle lof toe te zwaaien. Ik geloof in jullie! We hadden het in Den Haag heel druk met de financiële crisis, zegt Ferry Mingelen. Als je dan ziet hoeveel miljarden opeens klaar liggen. Wat mij opvalt, is dat het smelten van de spaartegoeden wat gevoeliger ligt dan het smelten van de ijskappen. Geestig opgemerkt en iets wat Cramer zich mag aantrekken. Ze zegt het fantastisch te vinden dat Gore in deze tijd van crisis het klimaatprobleem weer op de kaart zet. Goeroe s, je hebt ze nodig. 1 Eco-nomie Stroom Groen of toch niet? Nu ook pure kernenergie uit het stopcontact Kernenergie als marketingpropositie, je moet er maar opkomen. Sinds gisteren verkoopt het Amsterdamse bedrijf Atoomstroom elektriciteit uit kerncentrales. Edward Deiters De nieuwe energieleverancier Atoomstroom wil over drie jaar huishoudens en bedrijven voorzien van kernenergie. Het bedrijf begon gisteren met de verkoop van stroom die voor 100 procent afkomstig is uit kerncentrales. Het is natuurlijk een hele tijd niet bon-ton geweest om kernenergie te gebruiken, zegt Sjef Peeraer, de 37- jarige oprichter van het bedrijf. Die tijd is wel een beetje voorbij. De nucleaire nieuwkomer mikt op consumenten die warme gevoelens hebben voor kernenergie. Dit geldt volgens het bedrijf voor ongeveer 30 procent van de Nederlanders. Ik denk dat de angst voor kernenergie overdreven is. Veel goedkoper zijn die klanten niet uit, de elektriciteitsprijs bij Atoomstroom is volgens Peeraer vergelijkbaar met die van andere leveranciers. We zijn geen prijsstunter en gaan niet aan mensen lopen trekken. We willen een merk zijn voor onafhankelijke denkers. Mensen moeten hier zelf de voor- en nadelen van op een rij zetten. Geen warm welkom O nmiddellijk na de lancering van Atoomstroom slingert energieleverancier Greenchoice een persbericht de wereld in. Groene stroom is door subsidieverlening veel goedkoper dan kernenergie. Het verschil loopt bij een gemiddeld huishouden op tot wel 135 euro per jaar, aldus Greenchoice. Ook Greenpeace verwelkomt Atoomstroom met weinig warmte en schakelt onmiddellijk de Reclame Code Commissie in wegens misleiding van de consument. Kernstroom ANP Toch somt de kersverse stroomverkoper graag even op wat volgens hem de voordelen zijn van stroom uit kerncentrales. Gewone stroom veroorzaakt ongeveer een halve ton per megawatt/uur aan C0 2. Bij kernenergie is dat nul. Natuurlijk heb je daar ook afval, maar dat kun je veilig opslaan. Ik denk dat de angst voor kernenergie overdreven is. Hoe het werkt? Atoomstroom koopt de kernenergie rechtstreeks in bij meerdere kerncentrales in het buitenland en één in Nederland. De namen wil Peeraer liever niet kwijt. Dat ligt toch nog steeds gevoelig. Wel wil hij vertellen dat de ingekochte stroom fysiek aan het Nederlandse stroomnet wordt geleverd. Elke kilowatt/uur die wij aan onze klanten leveren wordt ergens anders niet geleverd. Het bedrijf had gisteren over belangstelling niet te klagen. Onze naam trekt natuurlijk wel aandacht. Nu moet dat natuurlijk ook nog gaan resulteren in klandizie, aldus Peeraer. Toch is lang niet iedereen positief. Ik vind het schokkend dat ze kernenergie als schone energie willen verkopen, zegt Willem Verhaak van Milieudefensie. (Ook Greenpeace was woest, zie kader). 1 is helemaal niet schoon, aldus de milieuorganisatie. Kernafval blijft jaar gevaarlijk en de productie van kernenergie levert radioactieve vervuiling op. Het is ook niet CO2-vrij, omdat er over de hele keten van winning van uranium tot verwerken van het afval fossiele energiebronnen ingezet worden en er dus CO2 uitgestoten wordt. Peeraer noemt het een beetje flauw. Als je de hele keten bekijkt is niets meer groen. Hoe dacht je dat ze windmolens fabriceren? Nationaliseer het bos! DILEMMA NATASJA VAN DEN BERG W outer Bos domineert het nieuws en terecht. Hij doet wat we van hem mogen verwachten: hij gedraagt zich als een staatsman. Praat in duidelijke taal en creëert rust. Voor de korte termijn neemt hij de juiste maatregelen: hij garandeert voor de meesten van ons al ons spaargeld. Hij verschaft financiële middelen aan gezonde bedrijven met ons aller geld en hij zorgt ervoor dat banken blijven lenen aan elkaar. Op de wat langere termijn zal er een politiek antwoord moeten komen hoe de economische en financiële infrastructuur van de 21e eeuw eruitziet. Eén ding is duidelijk: we nemen afscheid van jaren van deregulering, van het aan de markt overlaten. Keynes had gelijk! Zonder goed toezicht, zonder staten geen goede markten. Er is echter nog een groot probleem dat moet worden aangepakt en dat is de klimaatcrisis. Staten moeten ook daarin veel harder gaan lopen. Veel harder nog dan bij de kredietcrisis. Want wat blijkt: de ontbossing van de aarde kost ons meer dan de hele kredietcrisis. Dit blijkt uit een recente studie van de EU, die uitgevoerd is door de Deutsche Bank. Volgens deze studie kost de ontbossing tussen de 1,5 en 3,5 biljoen euro per jaar! Ontbossing is voor 20 procent verantwoordelijk voor de uitstoot van CO 2. Het bedrag ontstaat door de verschillende natuurlijke diensten die bossen niet meer leveren, zoals het zuiveren van water en het absorberen van koolstofdioxide. Die diensten moeten nu via een onnatuurlijke weg worden geleverd en dat kost biljoenen per jaar. Wat te doen? Er zullen grote partnerschappen moeten worden gesloten met landen met veel bossen. Een voorbeeld hiervan is het partnerschap tussen het WNF en Sumatra. Zij slaan de handen ineen om het tropische regenwoud op het Indonesische eiland te redden. Het tropische regenwoud is een groot reservoir van broeikasgassen. Eerder dit jaar maakte het WNF bekend dat bij de ontbossing in slechts één van de Sumatraanse provincies jaarlijks meer CO 2 vrijkomt dan Nederland per jaar uitstoot! Maar dat is niet genoeg. Net als nu bij de banken zullen we delen van het bos in publieke handen moeten brengen. Dat is de enige manier om ervoor te zorgen dat de markt geen onevenredige risico s neemt voor kortetermijngewin. En wat kunnen we er zelf aan doen? Koop een boom en blijf er vanaf, word lid of vrijwilliger bij een natuurorganisatie als WNF, wees zuiniger met energie en mijn favoriete tip: eet minder vlees. Daarmee beschermen we de aarde, de dieren, de armste mensen en ook onze eigen portemonnee en staatskas. Dus wil je Wouter Bos helpen? Eet dan minder vlees, daar zal hij het zelf als overtuigd vegetariër zeer mee eens zijn. 1 Schoon tanken Milieuvriendelijker bio-ethanol en aardgas tanken wordt gemakkelijker. Met overheidssubsidie wordt het aantal schone vulpunten bijna verdriedubbeld. Manipulatie geen probleem Consumenten hebben geen probleem met genetisch versleutelde slaolie of sojabonen. Dat blijkt uit een Europees onderzoek waar de TU Delft aan meedeed. Eén miljard euro Zoveel trekken de EU en het Europese bedrijfsleven uit om waterstof en de bijbehorende brandstofcellen snel een veelgebruikte energievorm te maken.

10 10 In Business De markt BEURS VANDAAG REDACTIE: IEX.NL Staatsbanken spreken ven, heel even maar, zijn beleggers vandaag afgeleid van Ede banken en de kredietcrisis. Met de kwartaalrapportage gisteravond van Intel en vanochtend voorbeurs Amsterdam ASML zijn het ouderwets de chipbedrijven die op opening het beurssentiment bepalen. Om 8:00 uur is er vooruitlopend op het Europese cijfer van 11:00 uur ook nog een Duits inflatiecijfer (consumentenprijzen). Of dit zoden aan de dijk zet, is de vraag. Met de net zo straffe daling van de grondstoffenprijzen als aandelen is snelle geldontwaarding min of meer een non-issue geworden. Zodra deze reuring voorbij is, is het weer de Indian Summer Crash 2008 om de beurscrisis van dit jaar maar een mooie naam te geven wat de klok slaat. In de middag zijn het de deels genationaliseerde Amerikaanse grootbanken JP Morgan Chase (een van de dertig Dow Jones-fondsen) en Wells Fargo (sinds vorige week voor een zacht prijsje eigenaar van de omgevallen spaarbank Washington Mutual) die met hun rapportages het sentiment bepalen. Andere grote namen vandaag zijn Coca Cola en Ebay. Voor JP Morgan Chase en Wellls Fargo gaat de markt uit van een kwartaalresultaat van respectievelijk 0,09 dollar verlies (vorig jaar nog 0,97 dollar winst) en 0,43 dollar (vorig jaar 0,64 winst) per aandeel. Nu maar hopen dat de banken niet nog vele miljarden aan ellendige leningen ergens onder in een bureaula hebben gevonden. Belangrijker dan de cijfers lijkt de vooruitblik van de twee: denken ze dat met de overheidsinjecties en -garanties het ergste financiële leed geleden is? Kan het sein veilig worden gegeven? Het is zo voor de zoveelste keer week van de waarheid voor de Amerikaanse banken met de rapportages van JP Morgan Chase en Wellls Fargo en morgen Dow Jonesfonds Citigroup. Dat was voor de hypotheek-, banken-, krediet en beurscrisis vorig jaar zomer begon nog de grootste consumentenbank Nederland ter wereld. Sindsdien was het met een slordige 30 miljard dollar aan afschrijvingen een van de hoofdrolspelers in het drama geworden. Intussen is het aandeel grofweg gehalveerd en resteert een beurswaarde van krap 100 miljard dollar. Grootste bank van de wereld is nu Bank of America met een waarde van 130 miljard dollar, dat met het Spaanse Banco Santander, BNP Paribas en ons eigen ING over een paar jaar wel eens tot de grote winnaars van de bankenslag van deze kredietcrisis kan uitgroeien. Met het aankopen van Lasalle (uit de boedel van ABN Amro) en het voor een prikkie opkopen van brokkenpiloten annex hypotheekbank Countrywide Financial en zakenbank Merrill Lynch is Bank of America op papier een van de best gepositioneerde banken geworden. Van sparen tot vermogensbeheer en van hypotheken tot brokerage: Bank of America heeft werkelijk ieder onderdeel en segment van de financiele markt nu in eigen huis gegarandeerd door de overheid. Critici stellen dat topman Ken Lewis de bank willens en wetens veel te groot heeft gemaakt om te kunnen omvallen. Misschien, maar daar zaten de (monetaire) autoriteiten wel bovenop. Bank of America is post-crisis best gepositioneerde bank geworden. Relax, zou Lewis zeggen. Dit was vrijdag ook het beste advies over de kredietcrisis op de handelsschermen van Bloomberg. The Bank of Jamaica says everyone should just chill out, stuurde een grappende handelaar als nieuwsbericht rond. De mededeling verscheen in het heetst van de beursdalingen op de beroemde zwarte schermen met de oranje letters 1 JP Morgan Chase 40,71 VERSCHIL: -1,28 15 oktober oktober 08-3,05% De markt in kaart VS NASDAQ KOERS: 1779,01-3,54% BRAZILIË BOVESPA KOERS: 40602,70-0,55% Bron koersgegevens: VS DOW JONES KOERS: 9310,99-0,82% LONDEN FTSE 100 KOERS: 4394,21 3,23% FRANKRIJK CAC 40 KOERS: 3628,52 2,75% NEDERLAND AEX KOERS: 284,51-0,27% AEX Index - slotkoersen 14 oktober AANDEEL SLOT VORIG SLOT VERSCHIL HOOG LAAG VOLUME aegon 4,64 3,91 0,73 4,85 4, ahold 7,25 7,03 0,22 7,454 7, akzo nobel 30,17 29,435 0,74 31,445 29, arcelor mittal 25,495 26,185-0,69 28,375 24, asml holding 10,905 11,385-0,48 11,765 10, bam groep 7,57 7,34 0,23 8,25 7, corio 46,00 44,095 1,90 46,80 43, dsm, kon. 29,315 28,81 0,50 31,565 29, fortis 1,205 5,41-4,20 2,304 1, fugro 29,94 28,42 1,52 33,36 29, heineken 26,795 26,20 0,60 27,575 26, ing groep c. 13,74 13,255 0,48 14,99 13, kpn 9,511 9,284 0,23 9,69 9, philips, kon. 15,035 15,275-0,24 15,96 14, randstad 16,47 15,945 0,52 17,15 16, reed elsevier 9,041 8,78 0,26 9,21 8, royal dutch shell a 19,16 18,17 0,99 20,185 18, sbm offshore 12,065 11,485 0,58 13,33 11, tnt 18,685 17,12 1,56 19,20 17, tomtom 8,89 8,08 0,81 9,55 8, unibail-rodamco 126,83 120,15 6,68 127,84 122, unilever c. 19,10 18,00 1,10 19,54 18, usg people 8,90 8,71 0,19 9,35 8, wereldhave 62,58 60,10 2,48 63,78 61, wolters-kluwer c. 13,515 13,155 0,36 14,08 13, Amsterdam Midcap Index - slotkoersen 14 oktober AANDEEL SLOT VORIG SLOT VERSCHIL HOOG LAAG VOLUME aalberts ind. 8,45 8,36 0,09 9,63 8, amg 20,41 20,30 0,11 22,00 20, arcadis 10,50 10,48 0,02 11,60 10, asm international 9,95 9,00 0,95 9,98 9, binckbank 5,72 5,40 0,32 6,30 5, boskalis westm. 28,98 27,25 1,73 29,79 27, crucell 8,80 8,35 0,45 9,15 8, csm cert. 15,96 15,40 0,56 16,40 15, draka holding 11,94 11,99-0,05 13,15 11, eurocomm. prop. 29,08 27,80 1,28 29,54 27, heijmans 10,00 9,35 0,65 10,95 9, imtech 12,24 11,69 0,55 13,18 12, logica 1,13 1,09 0,04 1,20 1, nutreco holding 29,84 29,40 0,44 30,79 29, océ 4,35 4,35 0,00-4,66 4, opg groep 9,13 9,26-0,13 9,76 8, ordina 4,30 4,34-0,04 4,78 4, pharming group 0,74 0,68 0,06 0,77 0, smit international 56,50 56,50 0,00-58,00 55, sns reaal 6,23 5,90 0,33 7,10 6, ten cate 23,73 23,50 0,23 25,00 23, vastned retail 46,05 42,50 3,55 46,05 42, vopak 29,89 29,71 0,18 31,09 29, wavin 3,60 3,50 0,10 4,12 3, wessanen c. 6,07 5,89 0,18 6,22 6, Amsterdam Smallcap Index - slotkoersen 14 oktober AANDEEL SLOT VORIG SLOT VERSCHIL HOOG LAAG VOLUME accell group 19,03 18,49 0,54 19,90 18, antonov 0,25 0,24 0,01 0,27 0, ballast nedam 18,26 17,90 0,36 18,93 18, beter bed 8,59 8,15 0,44 9,50 8, brunel intern 10,66 10,68-0,02 11,88 10, eriks group 34,20 32,97 1,23 36,95 34, exact hold. 16,72 17,40-0,68 17,97 16, fornix biosciences 7,15 7,06 0,09 7,55 7, gamma holding 19,40 18,50 0,90 19,40 18, grontmij c. 18,17 17,95 0,22 19,00 17, innoconcepts 6,48 6,46 0,02 7,07 6, kardan 4,40 4,40 0,00-4,88 4, kas bank 16,04 14,95 1,09 18,50 16, lanschot, van 46,00 45,80 0,20 46,95 45, macintosh retail 9,23 8,79 0,44 9,98 9, moolen holding 2,57 2,52 0,05 2,76 2, nieuwe steen 14,90 14,37 0,53 15,59 13, qurius 0,39 0,38 0,01 0,44 0, sligro food gr 21,30 20,81 0,49 21,86 21, spyker cars 4,50 3,00 1,50 4,89 3, super de boer 2,91 2,89 0,02 3,05 2, tkh group 12,02 11,76 0,26 13,09 11, tmg 17,51 17,24 0,27 17,74 17, unit 4 agresso 12,15 10,49 1,66 12,35 11, vastned off/ind 10,40 9,92 0,48 10,90 10,

11 In Business 11 De markt DUITSLAND DAX KOERS: 5199,19 2,70% RUSLAND RTS-INDEX KOERS: 869,51 JAPAN NIKKEI 225 KOERS: 9447,57 14,15% DE GONG E en groter contrast is bijna niet denkbaar. Een groep vrijwilligers versus de rauwe financiële realiteit van de beursvloer. Met een slag op de gong opende presentator Ajouad el-miloudi gisteren de handelsdag. Dit was meteen het startsein voor de grootscheepse vrijwilligerscampagne Wij Amsterdammers maken het verschil. Hiervoor slaan de Stichting Hart voor Amsterdam, de Stichting Present, de Stichting Amsterdam Cares en de Stichting Vrijwilligerscentrale Amsterdam de handen ineen. Dit is volgens El-Miloudi van levensbelang gezien de huidige kredietcrisis: Dit kan als gevolg hebben dat iedereen voor zich zal gaan leven en minder over zal hebben voor minder bedeelden. 1 9,90% HONGKONG HANG SENG KOERS: 16832,88 3,19% SINGAPORE STRAITS TIMES KOERS: 2128,31 2,50% HET PANEL REDACTIE: IEX.NL STELLING VAN DE DAG: Kredietcrisis over Ziezo, de banken zijn gered, nadat ze verwend, vertroeteld, gepamperd en gesubsidieerd zijn alsof het hangjongeren zijn. De beurs heeft ook al de recessie ingeprijsd voor 2009, daarom kunnen beleggers nu alvast vooruitlopen op de economische boom van 2010 en later. Toch, of? DIVIDEND DAN MAAR Ad van Tiggelen (aandelenstrateeg ING) Beurzen bodemen doorgaans rond het begin van een recessie. Bedrijfswinsten bodemen later, rond het einde van een recessie. Een echt duurzaam koersherstel begint meestal pas kort voor het dieptepunt in bedrijfswinsten (eind 2009?). Tot die tijd is er een zijwaarts koerspatroon, met een behoorlijk dividendinkomen. HO HO HO Cees Smit (vermogensbeheerder Today s Beheer) Internetbroker Binck Bank gaf vrijdag aan dat zij juist in de afgelopen weken een grote toevloed van kleine beleggers zien, die met al die dalingen kansen ruiken. Helaas heeft de geschiedenis uitgewezen dat juist de kleine beleggers minder succesvol waren Het is dan ook waarschijnlijk nog niet over. ONDER DRUK Pieter Kort (hoofdredacteur IEX) Als we de bodem al gezien hebben, dan wil dat nog niet zeggen dat daarop juichend herstel volgt. Deze krach is geen sentimentskrach, maar een fundamentele. De reusachtige hefboom van geleend geld in de financiële markt wordt afgebouwd. Dat zal de beurskoersen langer dan bij een normale crash onder druk zetten. 1 Agenda woensdag 15 oktober AEX Index 284,51 VERSCHIL: -0,76 15 oktober oktober 08-0,27% Euro/Dollar 1,3646 VERSCHIL: +0, oktober oktober 08 +0,37% Hang Seng 16832,88 VERSCHIL: +520,72 15 oktober oktober 08 +3,19% Goud 839,77 VERSCHIL: +5,81 15 oktober oktober 08 +0,70% Dow Jones 9310,99 VERSCHIL: -76,62 15 oktober oktober 08-0,82% Olie 76,72 VERSCHIL: +0,55 15 oktober oktober 08 +0,72% Bedrijven Binnenland ASML 3e kwartaalcijfers Bedrijven Buitenland Austrian Airlines Vervoerscijfers 3e kwartaal - Rio Tinto 3e kwartaalbericht - Ferrexpo Tussenbericht - Delta Airlines 3e kwartaalcijfers - Americain Airlines 3e kwartaalcijfers - JP Morgan Chase 3e kwartaalcijfers - The Coca-Cola Company 3e kwartaalcijfers - CSX Corporation 3e kwartaalcijfers - E-Bay 3e kwartaalcijfers Economie Binnenland - EZ, EVD, IRO, FME Economische missie naar Saudi-Arabië The Netwerk Economy Congres over laatste trends CBS Aandeel voeding in huishoudbuget Internationale Socialisten Debat: had Marx gelijk? Economie Buitenland - OPEC Maandrapport Oliemarkt OESO Revenue Statistics Eurostat Inflatie HICP sept VS Omzet detailhandel sept VS PPI sept VS, Federal Reserve Beige Book

12 12 Perspectief Première Docu Heavy Metal in Baghdad Dood aan de headbangers Het leven van een hardrockfan in Bagdad is onmogelijk. De twintiger Mike probeerde er als gitarist te overleven, maar vluchtte uiteindelijk naar België. Moslims denken dat we satanisten zijn. Arjan Terpstra ANTWERPEN Noem Mike maar Mike. Nu hij als Iraakse asielzoeker in België verblijft, heeft hij even geen zin zijn echte, islamitische, naam in de krant terug te zien. Mike dus, een vroege twintiger met zwart lang haar en twee piercings in zijn gezicht. Houdt van black metal, punk, gothic. Speelt elektrisch gitaar, heeft al zijn spaargeld opzijgelegd om twee geliefde types te kunnen kopen, die nu in zijn Antwerpse kamer pronken. Ik kan een jaar zonder vrouw, bluft de spraakwaterval. Maar zonder gitaar geen dag. Een doorsnee opmerking van een doorsnee jongere, zo lijkt het op het eerste gezicht. Al snel wordt duidelijk dat de jeugdige voorliefde voor heavy muziek een van de weinige normale dingen aan hem is. Mike vluchtte drie jaar geleden uit Bagdad, weg van het dagelijkse geweld. Routineus somt hij de gebeurtenissen op die zijn jonge leven hebben gekleurd. Een oom werd ontvoerd en doodgemarteld, de familie kon het bloederige lijk in het ziekenhuis komen ophalen. Mensen kwamen zijn huis in, schoten zijn hond dood en namen hem mee. Wie dat waren? Geen idee. Twee nichten kwamen om bij een aanslag, drie vrienden kwamen niet terug van school, verschillende buren zijn vermist. Zelf ontsnapte Mike ternauwernood aan een explosie. Net toen zijn taxi van een markt wegreed, ontplofte een bom bij het stalletje waar hij werd opgepikt. Ik vergeet nooit het beeld van afgerukte ledematen, verscheurde kranten en watermeloenen, alles door elkaar. Ik vergeet nooit het beeld van afgerukte ledematen. Under-normal noemt hij de situatie in Irak. Zijn Engels is goed maar heeft eigenaardige kanten: de meeste woorden leerde hij door teksten van metalsongs te spellen. Als je een film zou maken van het dagelijks leven in Bagdad, gelooft geen mens je. Normale dingen als je van A naar B verplaatsen zijn zo gecompliceerd. En helemaal het leven van een metalmuzikant. In de documentaire Heavy Metal in Baghdad, die morgen in De Balie in Nederlandse première gaat, Mike in zijn woonplaats Antwerpen. Zijn hele familie is Irak ontvlucht. zien we hoe moeilijk metalheads als Mike het in de Iraakse hoofdstad hebben. Veel liefhebbers van harde muziek zijn er niet in het Midden-Oosten, over alle aspecten van hun lifestyle bestaan misverstanden. Militante moslims zien hardrockers als aanbidders van Satan, nemen de beeldtaal van T-shirts en albumhoezen letterlijk, wat je in het openbaar direct tot schietschijf maakt. Headbangen wordt geassocieerd met de joodse manier van gebeden opzeggen en is verdacht. Lang haar is voor vrouwen, een man met lange lokken moet wel homo zijn. Een Iraakse metalhead heeft daarom een keurig kort kapsel. Woeste geitensikken zijn de enige zichtbare verwijzing naar de metallook van hun broeders in het vrije Westen. Nieuw instrument Zelfs zoiets onschuldigs als een gitaar is verdacht. Mike: In Irak is het een relatief nieuw instrument. Je kunt er TURKIJE SYRIË LIBANON JORDANIË Bron: UNHCR IRAK IRAN GRAPHIC NEWS/ DE PERS IRAK 1,5 miljoen (Binnenlands op de vlucht) SYRIË 1,5 miljoen JORDANIË EGYPTE IRAN LIBANON TURKIJE Irak MILJOENEN OP DE VLUCHT S inds de val van Saddam Hoessein in 2003 heeft Irak te kampen met een immens vluchtelingenprobleem. De UNHCR berekende dat er in april van dit jaar anderhalf miljoen Irakezen in Syrië waren, in Iran, in Jordanië, in Egypte en in andere golfstaten. Daarbij komen anderhalf miljoen mensen die binnen de landsgrenzen gevlucht zijn voor het sektarische geweld in hun eigen regio. De totale stroom Iraakse vluchtelingen is moeilijk in te schatten, maar ligt ergens tussen de vier en vijf miljoen mensen. De vluchtelingenstroom blijft aanhouden, ondanks Amerikaanse beloften dat Irak over het geheel rustiger aan het worden is. Deze week gingen bijvoorbeeld drieduizend Iraakse christenen uit Mosul op de loop voor het geweld. Een opvallend gegeven in een land waar christenen over het algemeen met rust werden gelaten. De Nederlandse regering nam donderdag het kabinetsbesluit om vluchtelingen uit Irak niet langer als groep te beschermen. De reden was dat er veel mensen uit andere landen zich als Irakees voordeden. Dit betekent dat asielzoekers uit Centraal- en Zuid-Irak niet meer automatisch een tijdelijke verblijfsvergunning krijgen als ze in Nederland aankloppen. Van het totale aantal vluchtelingen dat momenteel in Nederland aanklopt, komt 41 procent uit Irak. Dat aantal zal nu dalen, is de verwachting. Mondjesmaat De Verenigde Staten worden bekritiseerd omdat ze tot op heden maar Irakese vluchtelingen toelieten. Dit jaar komen daar mensen bij. Hollandse nieuwe Nederland stuurt asielaanvragers terug naar Irak. Staatssecretaris Albayrak noemde als reden dat veel aanvragers niet uit Irak afkomstig zijn. Wel lief zijn Het kabinet stemt in met de maatregel, maar vroeg de staatssecretaris zich te bekommeren om christenen en homoseksuelen.

13 Perspectief 13 wel aan komen, er is een grote Yamaha-winkel in het centrum waar alles via internet besteld wordt. De problemen komen daarna. Als ik met distortion speel, moet het zacht, de buren kunnen het geluid niet thuisbrengen. En als je met een gitaar over straat gaat, denken beveiligers dat je een wapen draagt, of er nou een hoes omheen zit of niet. Je wordt altijd gecontroleerd, en bijna niemand weet wat hij ermee aanmoet. In het gunstigste geval wordt het voor een keyboard aangezien, haha. Ook de documentaire laat voorbeelden zien van de moeizame muziekpraktijk in de Iraakse hoofdstad. Heavy Metal in Baghdad, gemaakt door Suroosh Alvi en filmer Eddy Moretti van het magazine Vice, volgt de band Acrassicauda (Latijn voor zwarte schorpioenen), de enige metalband van Irak, in een poging een optreden te regelen. Als de band eindelijk een hotel bereid heeft gevonden een zaaltje beschikbaar te stellen, moet de show wel voor vijf uur klaar zijn na het donker is het voor de fans te onveilig om te reizen. Ontlading Het concert zelf is een aandoenlijke ontlading van de bandleden Tony, Firan, Marwan en Faisal en het kleine plukje publiek dat zich met gevaar voor lijf en leden door de stad heeft gewaagd. Baldadige mannen vallen over elkaar heen, schreeuwen de teksten mee, ballen de vuisten. Een elementair soort vrijheid straalt van hun gezichten, een korte bevrijding van de sores van alledag, tot midden in een nummer de stroom weer eens uitvalt. De documentaire registreert ook de onvermijdelijke uittocht uit Irak. De vier bandleden van Acrassicauda vluchtten naar Syrië nadat de oefenruimte door een raket werd verwoest. Inmiddels zijn ze in Turkije beland, vier stipjes in een enorme zee van vluchtelingen (zie onder). Mike trok Woeste geitensikken verwijzen naar de metallook. achter de band aan. Voor duizend dollar ben ik via Iraaks Koerdistan naar Syrië gereisd, en vandaar naar Istanboel. Daar heb ik dollar aan smokkelaars betaald om mij naar België te brengen. Ik heb negen dagen in een kleine doos gezeten, met weinig eten en drinken en een fles om in te plassen. Het geld voor de vlucht werd door Mike s vader betaald, die in Irak goudsmid was. Veel Irakezen zijn rijk. Ze verdienden goed onder Saddam maar kunnen het geld nu nergens aan uitgeven. De hele familie van Mike is inmiddels uit Irak vertrokken. Zijn ouders wonen met zijn zus in Syrië, neven en nichten leven verspreid over de wereld. Ziet hij zijn familieleden nog wel? Zijn vader komt binnenkort in Antwerpen op bezoek, waar Mike een beetje tegenop ziet. Ik probeer zo weinig mogelijk aan Irak te denken. In Brussel, waar ik werk, loop ik in een grote boog om Irakezen heen, spreek ik alleen maar Engels. Er komen steeds meer Iraakse vluchtelingen bij, dus het wordt steeds lastiger ze te ontlopen. Maar Mike, je vader is toch welkom? Ehm, ja, antwoordt de stoere rocker schuchter. Maar dan moet ik de piercings uit mijn neus halen en mijn haar in een staartje. Mijn vader snapt niet dat je je zo moet kleden om van muziek te houden. 1 Filmfestival VIJF OPTREDENS IN ZES JAAR n Heavy Metal in Baghdad (Vice Films) volgen de documentaire- Eddy Moretti en Suroosh Imakers Alvi de Iraakse metalband Acrassicauda. De oudste opnamen zijn gemaakt toen Saddam Hoessein nog aan de macht was en de band kon optreden zolang er een nummer aan de leider werd gewijd. Na de val van Saddam Hoessein in 2003 ging het de band een tijdje goed, maar toen het sektarische geweld in de Iraakse hoofdstad toenam ( Je pakt Ali Baba op en je krijgt er veertig rovers voor terug, zegt zanger Faisal in de film), werd de ruimte om muziek te maken zienderogen kleiner. In de zes jaar dat Acrassicauda in Bagdad bestond, werd maar vijf keer opgetreden. Na serieuze doodsbedreigingen vluchtten de bandleden naar Syrië. De documentaire beleeft morgen zijn Nederlandse première in De Balie in Amsterdam als openingsfilm van het Internationaal Amsterdams Film Festival. De vier leden van Acrassicauda leven sinds de film in Canada en Amerika vertoond werd deels van donaties uit de metalwereld. De steun aan de armlastige band is financieel maar ook materieel - Metallica s James Hetfield maakte een gitaar over toen hij hoorde dat de band de instrumenten moest verkopen om in Syrië te overleven. Op dit moment is de band in Turkije, waar met hulp van buitenaf wordt gewerkt aan een trip naar Amerika, ergens volgende maand. Iraqi Hoeveel burgerslachtoffers er in Irak zijn gevallen sinds de val van Saddam in maart 2003 is moeilijk te schatten. De WHO heeft de laatste raming. body Door middel van interviews onder Irakezen in het hele land kwam de WHO op burgerdoden in de periode maart 2003 tot juni count Tijdschrift The Lancet houdt het op doden in dezelfde periode. Het laagste serieus te nemen cijfer gaat uit van doden tot oktober vorig jaar.

14 14 Uit & thuis Hap & Sap Recept Kinderspel Ze-kunnen-nietmislukken-zandkoekjes Wie nog nooit een koek of cake heeft gebakken, kan het beste eerst oefenen op zandkoekjes. Het recept is erg simpel en daarom kunnen deze zandkoekjes simpelweg niet mislukken. Een kind kan de was doen. Redactie lifestyle Ingrediënten: 200 gram bloem 150 gram boter 100 gram witte basterdsuiker 1 mespunt zout Nodig: Uitsteekvormpje Guten Appetit! CULIGADGET Duitsers maken ijzersterk bestek. Goed, mooi én van Duitse makelij (dus onverwoestbaar) is het eetgerei van C. Hugo Pott. Het kost nu wat, maar gaat wel generaties mee. Vanaf 150 euro per couvert. 1 Bakblik Verwarm de oven voor op 160 graden. Kneed alle ingrediënten zo vlug mogelijk tot een samenhangende bal. Laat het deeg een half uur op een koele plaats rusten. Rol het deeg vervolgens ter dikte van ongeveer 1/3 centimeter uit. Bestrijk het bakblik met boter. Steek met het uitsteekvormpje de vormen uit het deeg. Leg de vormpjes in het bakblik. Doe het bakblik in de oven. Bak de koekjes twintig minuten tot ze lichtbruin zijn. Haal ze met een scherp mes van het bakblik af en laat ze afkoelen. 1 Culinair Koken met kinderen Boswachterscake en worstenbeesten Herfstvakantie. Handen in het haar want wat gaan we doen met de kinderen. Als alle pretparken en zwembaden bezocht zijn, is de keuken de volgende speelplek. Een selectie kinderkookboeken waarmee de kroost bezig blijft. Geneviève van Velzen Koken met je ogen (2 tot 6 jaar) Kinderen + koken = Kinderkookkafé. Ruth van Andel en Charlotte Borggreve zijn ruim vijfentwintig jaar de uitbaters van deze kroeg voor kleuters. Deze maand is het derde kookboek van het Kinderkookkafé uitgekomen, Het Kijkkookboek. De titel is alleszeggend: veel vrolijk en druk beeld voor de jonge analfabeet. Op de 72 pagina s wordt geen woord vuil gemaakt aan de bereidingswijze van worstenbeest (knakworst in bladerdeeg) of komkommerpuzzels. Het eerste deel bestaat vooral uit tips in de trant van hoe houd ik mijn 1-plusser bezig met smarties. Het boek wordt pas echt speels en interessant voor kind en ouders bij de kijkrecepten voor kids van drie tot vijf jaar. Bakken met mam (4 tot 12 jaar) De Franse Nathalie Valmary is nooit een keukenprinses geweest. Ze was altijd een slons die haar culinaire heil vond in diepvriesmaaltijden uit de Intermarché. Het wás Valmarys leven totdat ze vier jaar geleden culinair tot inkeer kwam. Ze heeft na haar ahamoment het kookboek Cool! Ik kook met mama geschreven. In haar recepten (sandwiches, toetjes en tussendoortjes) van tien regels beveelt ze alleen biologische ingrediënten aan. Het is een overzichtelijk kookboek waarin de nadruk ligt op samenwerken en verantwoordelijkheid. Pap kan koken (4 tot 12 jaar) Een kookboek voor vader kon niet uitblijven. Na het boek Cool! Ik kook met mama schreef Nathalie Valmary ook een bundel voor pa. De opbouw is hetzelfde als het boek voor moeders. In de inhoudsopgave blijkt al snel dat ze niet handig heeft lopen copypasten uit haar eerste boek. In Cool! Ik kook met papa heeft ze recepten voor hartige gerechten, zoals risotto met pinda s, gebundeld. Uitgespeeld (8 tot 12 jaar) In Ik kan koken verklappen negen kinderen hun favoriete recepten. Karim maakt een kerrie-ei opeen blad ijsbergsla, Tim roostert pestotoast, Joep serveert een toetje van druiven en kiwi s. Het boek is zo vormgegeven dat kinderen vanaf acht jaar zelfstandig met de recepten aan de slag kunnen. Schrijfster Liesbeth Lans wil vooral het zelfvertrouwen van jonge koks in vergroten. Erg handig in dit kinderkookboek zijn de iconen voor de bereidingstijd en het aantal calorieën van een gerecht. Ellebogen op tafel (3 tot 93 jaar) Kids en etiquette, contradictio in terminis? Ja, als je de televisiebombarie van nanny s in geruit mantelpak mag geloven. Veel kinderen hebben geen manieren, laat staan tafelmanieren. Aan de eettafel wordt de strijd tegen de ongewassen handen en voeten op tafel dagelijks gevoerd. Volgens de schrijfster van Het kleine boekje over tafelmanieren, Christine Coirault, kan een ouder niet vroeg genoeg beginnen met het inlepelen van de etiquette. Een mierenfamilie, big en eekhoorn geven het goede voorbeeld.1 LUNCHRECENSIE PURE SMAKEN GENEVIÈVE VAN VELZEN Gartine Taksteeg 7 Amsterdam Maandag en dinsdag gesloten D e logo s van fastfoodketens en fastfashionketens domineren het straatbeeld van s lands drukste en bekendste winkelstraat, de Kalverstraat In Amsterdam. Tussen de middag is het een hels karwei om in deze straat ergens rustig te eten zonder overdonderd te worden door winkelende tieners. De lunchroom Gartine in een zijstraatje van de Kalverstraat is een verademing in het hectische centrum. In de Taksteeg zit deze broodjeszaak ingeklemd tussen een steakhouse en sushibar. Eenmaal binnen in het zestiende-eeuwse pand eist de antieke Portugese kroonluchter direct alle aandacht. Het interieur is klassiek. Er ligt geen damast of linnen op de tafels, maar je eet er wel met antiek zilveren bestek uit de privécollectie van de eigenaar. Het publiek is gemêleerd; dagjesvolk, locals en verdrietige beurshandelaren. Gartine is open voor ontbijt, lunch en hightea. Op de ontbijtkaart staan wentelteefjes van suikerbrood met peren-kaneelboter (3,95 euro), geroosterd notenbrood met Goudse boerenoplegkaas (5,95 euro) en zuurdesemtoast met roerei (6,95 euro). Tussen de middag serveren ze een bol met gerookte ossenworst met zuur (5,95 euro); een bol met een gekookt ei, winterspinazie, truffelmayonaise (7 euro); en brood met vijgen, geitenkaascrème en geroosterd krentenbrood (7,50 euro). Voor de zoetekauw is er taart uit eigen keuken. In de vitrine lonken wittechocolade-cheesecake, cupcakes en chocoladetaart. Op deze namiddag weerstaan we de cheesecake en eten we twee salades. Een met confit van eend, walnoten, rode kool, rozijnen en hazelnootdressing, de andere salade is van geroosterde herfstgroenten, geitenkaas en rozemarijndressing (beide 8,50 euro). Alle ingrediënten komen uit de moesen kruidentuin van de baas. Een adoptiekip legt de eieren voor de taarten en het beslag van de wentelteefjes. Het klinkt allemaal heerlijk en vreselijk verantwoord, maar smaakt het ergens naar? Het bijna voorspelbare antwoord is ja. Het is een inkopper voor Gartine want de kokkin laat voornamelijk de natuur haar werk doen. De smaak van de herfstgroenten blijft optimaal. Een dressing die niet past bij de overige ingrediënten van een salade is dodelijk voor het slaatje. De hazelnoot- en rozemarijndressing van Gartine zijn gelukkig goed op smaak en passen prima bij de rest. Met de smaak van de eend, walnoten en rode kool wordt niet gesold. In Gartine wordt puur gekookt zoals het hoort. Er is slechts plek voor vierentwintig man. 1 Maand van Patrón Vijfentwintig clubs in Amsterdam en Rotterdam besteden deze maand aandacht aan de premium tequila Patrón. Onder andere: Club NL, Rosso en Zin. Open kasteel In de boomgaard van kasteel Doorwerth worden tot en met 27 oktober workshops gegeven over kweek- en bewaarmethoden. Mekka voor foodies Aanhangers van Slow Food kunnen van 23 tot 27 oktober naar Turijn voor culibeurs Salone del Gusto. Ook prins Charles heeft er een kraam.

15 Uit & thuis 15 Stuff Eigen collectie SHERYL CROW SPIJKERBROEK De Amerikaanse blues- en rockzangeres Sheryl Crow heeft sinds vorige week een eigen kleding- en denimlijn, Bootheel Trading Co.. De styliste van de 46-jarige zangeres heeft de lijn ontworpen. De dagelijkse kleding van Crow is de inspiratiebron van de collectie die uit 24 stuks bestaat. Crow heeft ook spijkerbroeken gemaakt die ze vernoemd heeft naar de steden Nashville, Memphis en haar geboortedorp Kenneth. Musthave Ultiem hebbeding Catta Donkersloot Geen crisis OMZETGROEI LVMH BLIJFT Luxegoederenconcern Moët Hennessy Louis Vuitton (LVMH) heeft nog geen financiële schade ondervonden door de kredietcrisis. LVMH heeft in de eerste negen maanden van dit jaar een omzetgroei van 10 procent behaald. Volgens het bedrijf komt de omzet nu uit op 12 miljard euro. Het bedrijfsonderdeel Fashion & Leather Goods heeft goed gepresteerd met een omzetgroei van 12 procent. Conny Groenewegen BREIEN VOOR JUST B. Modeontwerpster Conny Groenewegen ontwerpt een casual wintercollectie voor het modelabel Just B. Het Nederlandse modemerk presenteert de lijn in januari en verkoopt de kledingstukken vanaf juli De kleine collectie bestaat uit zes gebreide items. Just B. is eerder een samenwerking aangegaan met ontwerper Mada van Gaans. Vijftienhonderd ontwerpers tonen hun waren tijdens de Dutch Design Week. Design Eindhoven is weer dé designstad Beleving rond een bakkie leut De Dutch Design Week draait meer dan ooit om beleving van design. Omgevingsbewustzijn wordt steeds sterker. Zelfs bij een kop koffie. Arjan Terpstra EINDHOVEN Wat we op de Dutch Design Week moeten zien is niet helemaal de goede vraag, zegt directeur John Lippinkhof. Het gaat om wat je vanaf zaterdag in Eindhoven ervaart. Lippinkhof heeft vijftienhonderd ontwerpers uitgenodigd, die door de hele stad hun waren tonen. Daaromheen zijn op veertig locaties tientallen evenementen geprogrammeerd; tentoonstellingen, debatten en lezingen. De beroemde Italiaanse designer Alberto Alessi is aanwezig en opent de week, de Nederlandse designprijzen worden uitgereikt en studenten van de Design Academy Eindhoven tonen hun afstudeerprojecten. Maar wat je in Eindhoven moet zien is maar één facet van wat er wordt aangeboden. Lippinkhof: Veel belangrijker is het om de interactie tussen de ontwerpers te ervaren. De Week is geen vakbeurs maar een informele ontmoetingsplek waar jonge en ervaren ontwerpers enthousiast hun ervaring delen. Die sfeer, een De sfeer, een stad die helemaal aan design gewijd is, daar gaat het om. stad die helemaal aan design is gewijd, daar gaat het om. Natuurlijk zijn er dit jaar weer speerpunten in de programmering. De Dutch Design Week is er om verbanden te leggen tussen publiek, ontwerpers en industrie, en onderstreept dat door de contacten met het midden- en kleinbedrijf centraal te stellen. Lippinkhof: De meerwaarde van design voor de concurrentiepositie van het MKB is groot. Design vertegenwoordigt een economische waarde voor een ondernemer, of het nu gaat om betere verpakkingen of de styling van een product. Vandaar dat een aantal MKB ers komt spreken tijdens de week, zodat we van hun praktijkervaring kunnen leren. De reden daarvoor is niet ver te zoeken. Design draait meer dan ooit om de psychologie rond gebruiksvoorwerpen. Ontwerpers kijken bij het maken van een buitenbankje niet alleen naar de vorm van het bankje, maar ook naar de omgeving ervan. Als er al een trend op de Dutch Design Week te vinden is, is het dat dit omgevingsbewustzijn steeds sterker wordt bij ontwerpers. Lippinkhof: Je komt hierin tot de kern van design. Tegen een technicus zeg je: Maak een koffiezetapparaat, en dan doet hij dat. Een ontwerper geef je er ook een omgevingsschets bij. Zo van: Ik heb zin in koffie en wil dat op mijn gemak thuis in mijn keukentje kunnen zetten. Dat is een heel andere ontwerpopgave. De designer gaat veel meer uit van de beleving dan de techniek rond het bakkie leut wil Lippinkhof maar zeggen. Een beleving die steeds breder wordt. Duurzaamheid is bijvoorbeeld een steeds belangrijker element in hoe je een product ervaart. Tegelijk blijft de technische kant onmisbaar bij de uitvoering. Eindhoven is wat dat betreft dé stad voor een designweek. We hebben hier de technici én de ontwerpers om een designeconomie te laten draaien. De Dutch Design Week is er voor de ervaringen van die economie in de brede economie te laten opgaan. 1 * De Dutch Design Week Eindhoven, van zaterdag 18 tot zondag 26 oktober. Geneviève van Velzen Drie vragen over hét ultieme hebbeding van designer Catta Donkersloot. Alleen een snelle beweging met de creditcard kan het hedonistische beest in deze ontwerpster sussen. Althans, voor even. Waar heb je een zwak voor? Dé vintage auto Jaguar XK 120 uit Op mijn vijftiende ben ik stapelverliefd geworden op deze kar toen ik hem zag op tv. Hij is groot, snel en heeft een organische vorm. Het is niet zo n moderne raceauto, maar een oude stijlvolle wagen. Sindsdien is het de enige auto waarin ik gezien wil worden als ik later groot, beroemd en rijk ben. Wat is de financiële schade? Ik durf niet op zoek te gaan naar de prijs, ik heb dus ook geen idee hoeveel die Jag kost. Ik wil er ook niet over nadenken want dat doet pijn. Hoezo? Het ziet ernaar uit dat ik mijn auto voorlopig niet kan kopen. Ik beweeg mij nu voort in de auto van een vriendin. Het is een kleine oude Renault waarvan sommige ramen niet open kunnen, en één deur ook niet. Nee, al mijn geld investeer ik in mijn collectie en mijn eerste winkeltje, dat ik half november open op de Amsterdamse Nieuwmarkt. 1 De 4 MODIEUZE CAMPAGNE De strijd tussen kamp Obama- Biden en kamp McCain-Palin gaat onverminderd door. Binnen de underground modeindustrie laten modieuze doe-het-zelvers hun stem horen via hun creaties. Laat zien voor wie je bent met oorbellen, een broche, button of haarspeld. Alle items zijn verkrijgbaar via etsy.com. 2,50 11,50 4,25 2,50 Luchtje van Balenciaga Het modehuis Balenciaga gaat voorjaar 2010 opnieuw een reeks parfums uitbrengen. Balenciaga heeft een deal gesloten met producent Coty Prestige. C&A toch zelfstandig online Kledingketen C&A bouwt aan een eigen webwinkel. Artikelen van C&A zijn nu alleen online te koop op de site van postorderbedrijf Wehkamp. GirlsLoveDJs Een van s lands grootste feesten, GirlsLoveDJs, heeft sinds kort een eigen kledingcollectie. De collectie bevat shirts met grote felgekleurde prints.

16 16 Doe het zelf ZWEEDS RAADSEL: CRYPTOGRAM: OPLOSSINGEN: kroegbaas stad in Spanje handvat vogel dwingend verzoek land in Azië 7 hert onfatsoenlijk sportterm voorzetsel koortsw. middel wellust Horizontaal: 1. Hard aan bederf toe in de bouw (8); 4. Houdt een smid bezig bij brandarbeid (8); 6. Deels een kledingstuk van de tweede garnituur (4); 8. Werk je als masseur in het orkestje? (7); 9. Brandweerman zonder spuit (4); 10. Hoofdstuk over een pilsje en een borreltje (8); 11. U studeerde om het te worden (8). Verticaal: 1. De schok overmeesterde de mensen (6); 2. Wieltje dat voor beroering zorgt (6); 3. Lofstraat? (7); 5. Televisiestuk op de kermis (7); 6. Een hapje stelt weinig voor (6); 7. Kleine vogel of een kalfje (6). HERSTEL: SUDOKU SUDOKU Welk stuk is niet nodig om de cirkel te herstellen 1 sergeant Engels bier gemalin dik en traag zwart paard Europeaan kaartterm regelmaat vals snelheid 4 muz.gezelschap sufferd 6 3 zoogdier 5 sport van een ladder De oplossingen van de puzzels staan op de RTV-pagina s elders in deze krant. Cryptogram Horizontaal: 1. Betonrot; 4. vuurwerk; 6. brok; 8. strijkje; 9. gast; 10. kopstoot; 11. geleerde. Verticaal: 1. Beving; 2. onrust; 3. roemrijk; 5. kijkspel; 6. beetje; 7. koetje. Een uitgave van Mountain Media BV Anthony Fokkerweg CP Amsterdam tel: fax: website: Herstel: stuk 5 Zweeds -k-o-a-obarcelona -set-eega steel-nep -e-tot-halk-genot -eis-moor singapore -nat-orde TROMPET distributie: sales: marketing: oprichter: Cornelis van den Berg uitgever: Ben Rogmans hoofdredactie: Jan-Jaap Heij, Frank Poorthuis art direction: Pieter Schol, Antoine Hamers Dagblad De Pers is een gratis kwaliteitskrant die wordt verspreid via NSstations, Bruna-winkels, TNT Business Points en kantoren. Kijk op voor een uitgebreid overzicht van de distributiepunten. Lezerscolumn Zeepbellen Els Overkamp S amen staan we aan de toog op het feest van onze gezamenlijke vriend. We kennen elkaar uit de studententijd. Toen waren we elkaars rivalen tijdens een studentenraadverkiezing. Zij was hoogblond en had haar tot aan haar kont. Mijn bruine haar viel net over mijn schouders. Zij won. In alles was zij mijn meerdere. Twintig jaar later is ze nog steeds blond maar het lange haar is verdwenen. Mijn haar is ook nog bruin met wat hulp uit een potje. We hebben het over haar carrière. Ik weet dat ze ooit bij de gebroeders Baan een goede functie heeft gehad. Toen dit imperium als een zeepbel uiteenspatte, zocht ze haar heil ergens anders. Nu werkt ze bij een bank. Daar gaf ze leiding aan 120 man. Maar dat beviel haar toch niet. Ik zeg dat leidinggeven ook niet mijn hobby was. Hoewel het best goed ging met al mijn zes medewerkers. Maar nu heeft ze binnen dezelfde organisatie een andere baan. Na de overname van een bank staat ze aan het hoofd van een integratieprogramma. Ze geeft aan minder mensen leiding maar tegen een beter salaris. Natuurlijk. We blijken allebei dezelfde hobby te hebben. Als het ons te veel wordt, gaan we hardlopen. Dat maakt haar hoofd leeg en dan kan ze weer helder denken. Ik herken dat effect. Onlangs heb ik na lang trainen de acht kilometer volbracht. Mijn bargenote rent twee keer per week ruim elf kilometer. Zonder een centje pijn. Ik vraag haar nog even voor welke bank ze werkt. Fortis, is haar antwoord. Tenminste, nog wel. Ze weet niet hoe de stand zal zijn na het weekend. Even krijg ik opnieuw de associatie met een zeepbel. Als ik maandag de krant van de deurmat pak, zie ik dat een belangrijk deel van Fortis is genationaliseerd. ABN Amro staat weer te koop. Ik vraag me af wat de medewerkers van Fortis deze ochtend zullen doen. Vast niet alles op alles zetten om mijn schamele vermogen nog enigszins te redden. Ik denk dat ik weet wat mijn vroegere rivale vandaag doet. Lopen. Heel hard lopen. 1 Uw column in De Pers? Stuur uw pennenvrucht (maximaal 350 woorden) naar 111 Vandaag Vandaag is het bewolkt en valt er lichte regen. Het noorden kan de meeste neerslag verwachten. De middagtemperatuur komt uit rond 16 graden. De wind is meest zuidwestelijk en aan de kust vrij krachtig. s Avonds klaart het even wat op, maar vannacht volgt alweer nieuwe regen. Het koelt vannacht af naar een graad of Morgen Morgen wordt een echte herfstdag. De wind waait stevig en blaast vanaf de Noordzee buien over het land. De zon zal weinig te zien zijn. De temperatuur komt wat lager uit met 12 graden. Pas in de loop van de avond en nacht wordt het droger. Vrijdag keert de rust weer wat terug. Ook het weekend lijkt aardig weer te brengen. Tijdelijke wijzigingen OV: 111 Den Haag (tram) Werkzaamheden Rijswijkseplein HTM-lijnen 1, 16 en 17. Halten Station Hollands Spoor en Leeghwaterplein vervallen. Huissen (bus) Werkzaamheden Loostraat Connexxionlijnen 32 en 33. Halten Loostraat en Heirweg vervallen. Amsterdam (tram) Werkzaamheden Centraal Station GVB-tramlijnen 4, 9, 16, 24, 25, 26. Halten Amsterdam Centraal, Spui (Rokin), Muntplein, Muziekgebouw Bimhuis en PTA vervallen. De halten vervallen dagelijks tussen 9.00 uur en uur. Meer op Onderweg? Bel ( 0,70 p/m) of kijk op mobiel.9292ov.nl

17 De betere wereld 17 TO BIO OR NOT TO BIO! JEANETTE VAN MULLEM etenschappelijke onderzoeken vliegen je om de Woren als het gaat over vermeende voor- en nadelen van onze voeding. Is dit wel nodig? Of is het logisch dat voedingsmiddelen die op een natuurlijke wijze verbouwd worden minder chemische middelen en dus ook een natuurlijker en gezonder eindproduct leveren? Gezondheid, zo blijkt ook uit onderzoek, is nog altijd de nummer één reden voor de consument om voor biologische producten te kiezen. Zo zag ik onlangs een tv-programma waarin een voedseldeskundige aangaf: Als je overgrootmoeder een product ook verbouwd of gekocht zou hebben, is het zeer waarschijnlijk een gezond product. In die tijd werden producten puur en zo onbewerkt mogelijk verwerkt. Juist onverpakte producten hebben geen branding en ook geen gezondheidsclaims nodig. Denk bijvoorbeeld aan groenten en fruit. Producten volgens de seizoenen, zoveel mogelijk uit de streek, met aandacht voor mens, dier en milieu, die móeten toch wel gezonder, lekkerder en dus beter zijn? Gelukkig zijn er dus meerdere redenen om voor biologisch te kiezen. Doe je het niet voor anderen, zoals voor het dierenwelzijn of het milieu, dan misschien vanwege je eigen gezondheid of de pure smaak. En geitenwollen sokken bestaan toch niet, want geiten hebben haren en geven geen wol. Dus is duurzaam nu groen en hip! Daarnaast houdt een duurzame levensstijl niet op bij biologische ingrediënten. Denk ook eens aan streekproducten van een biologische (zorg)boerderij uit je eigen streek. En wat je van ver haalt kan ook op een andere manier duurzaam zijn: fairtrade-ingrediënten, zoals wijnen, bier, koffie, thee, chocolade en tropisch fruit zijn in opkomst in de supermarkt en de horeca. Dus niet alleen in je eigen keuken, ook voor wie tijdens een etentje buiten de deur puur natuur, fair trade en biologische producten op zijn of haar bord wil zijn er restaurants die hier voor in zijn. De keuze is aan jou: to bio or not to bio! 1 Jeannette van Mullem schreef de biologische restaurantgids Puur! uit eten en Puur! Noord-Holland. Reageren? Je reactie is welkom via Millenniumdoelen Grootste actie ooit Over de hele wereld staan we op tegen armoede Bekende Nederlanders racen op Wereldarmoededag in Utrecht met lege winkelwagens. Op 17 oktober racen Lange Frans en vijf andere bekende Nederlanders om uur midden in Utrecht met lege winkelwagentjes. De Neude wordt voor deze gelegenheid omgebouwd tot een racecircuit. De lege winkelwagentjes symboliseren armoede. Met deze actie vraagt EEN aandacht voor Wereldarmoededag en de actie Sta Op Tegen Armoede. EEN start de actie Sta Op Tegen Armoede vandaag samen met organisaties in meer dan honderd landen, waarbij tussen 17 en 19 oktober naar verwachting meer dan 60 miljoen mensen opstaan tegen armoede. Ook roepen de deelnemers op tot het waarmaken van de Millenniumdoelen, die een einde aan armoede beloven. Nooit eerder werd zo n massale actie tegen armoede georganiseerd. EEN verwacht dat meer dan 1 procent van de wereldbevolking aan de actie meedoet, wat een Guinness World Record zou betekenen. Voorafgaand aan de winkelwagentjesrace staan de BN ers en alle aanwezigen onder leiding van Manuel Venderbos en Léonie Sazias samen op tegen armoede. Ook minister Koenders, die voor een werkbezoek in Suriname is, doet op afstand mee. Lange Frans sluit het evenement af met een speciale Sta Op Tegen Armoede -rap. Frederique Kram, campagneleider van EEN: Opstaan tegen armoede lijkt een klein en simpel gebaar, maar het zijn kleine gebaren die de wereld veranderen. Met deze actie laten mensen van India tot Zuid-Afrika zien dat ze niet meer af willen wachten maar nu in actie willen komen Musicalster Jim Bakkum is een van de BN ers die zich inzet voor EEN. We willen niet meer in een wereld leven met extreme armoede. tegen armoede. We gaan samen staan voor wat we belangrijk vinden. In Nederland staan tienduizenden mensen online op tegen armoede via Hyves en EEN.nl. Daarnaast doen vele gemeenten, particulieren en organisaties mee met de actie. Vandaag hijsen tientallen gemeenten een speciale Millenniumdoelen-vlag en ook de medewerkers van 72 Prénatal-vestigingen staan samen op tegen armoede. Op 19 oktober vragen kerken en moskeeën tijdens hun diensten aandacht voor armoede in de wereld. De actie is bedoeld om regeringsleiders en bedrijven aan te sporen meer te doen om de Millenniumdoelen te halen. De doelen, die in 2000 door alle regeringen werden ondertekend, beloven een einde aan armoede, ongelijkheid en milieuproblemen. De financiering die destijds beloofd is, wordt echter nog lang niet gehaald. Frederique Kram van EEN, die de actie in Nederland organiseert: Mensen willen niet meer in een wereld leven waar extreme armoede en ongelijkheid voorkomt. Meer dan een miljard mensen leeft van minder dan anderhalve dollar per dag, terwijl regeringsleiders beloofd hebben daar een einde aan te maken. Wereldarmoededag is een initiatief van mensen in arme en rijke landen samen en is sinds 1987 de dag om aandacht te vragen voor armoede. In 1992 werd de dag door de VN erkend en benoemd tot International Day for the Eradication of Poverty. Op 21 oktober maken EEN en Guinness bekend of het wereldrecord voor de grootste actie ooit is gehaald. Deelnemen aan de actie kan tot en met 19 oktober via 1 Site Ga geïnspireerd aan de slag OneWorld.nl lanceert nieuwe website voor Mannen en Vrouwen van de Wereld. OneWorld.nl heeft onlangs de website gelanceerd. Op deze nieuwe website worden in tekst en video de inspirerende verhalen verteld van wereldburgers die zich gepassioneerd inzetten voor een betere wereld. Met de site wil OneWorld.nl laten zien dat veel Nederlanders zich het lot van anderen aantrekken en belangeloos tot actie overgaan. Deze wereldburgers gaan meestal gewoon aan de slag zonder er ruchtbaarheid aan te geven. OneWorld.nl roept op bijzondere mensen voor te dragen via de website De bijzonderste verhalen komen op de site en deze mannen en vrouwen van de wereld krijgen een T- shirt met de eervolle vermelding Man of Vrouw van de Wereld. Opmerkelijke mensen OneWorld Nederland directeur Peter van Lier over het initiatief: Bijna iedereen kent wel iemand in zijn omgeving die zich inzet om van de wereld een betere plek te maken en hier komen vaak de opmerkelijkste verhalen uit voort. Zo hebben we onder anderen Debora Heijne (37) en Helen Arenz (39) uit Nijmegen. Ze namen ontslag en richtten een kookstudio en naaiatelier in voor vrouwen met een andere afkomst. Ook hebben we een interview met de 80-jarige Maya Hoogveld die onlangs nog deelnam aan de zwemvierdaagse om geld in te zamelen voor Tibetaanse kinderen. Verder maakten we een filmpje over Ruben Collin. Hij richtte in 2001 Music Mayday en hielp sindsdien Afrikaanse jongeren middels dans, video, fotografie hun creatieve talenten ontwikkelen. Het zijn stuk voor stuk mensen die hun handen uit de mouwen steken en daar zelf ook veel voldoening in vinden. Met Manvrouwvandewereld.nl wil OneWorld.nl andere mensen inspireren en laten zien dat iets voor iemand anders doen gewoon een kwestie is van aan de slag gaan. Wekelijks komen er nieuwe verhalen en filmpjes op de site. Laat je inspireren en neem een kijkje op 1 Orange Babies maakt gebruik van Soweto Care System VERBETERING ADMINISTRATIE S tichting Orange Babies, waar onder andere Caroline Tensen ambassadeur van is, is een van de 25 organisaties die gebruikmaakt van het Soweto Care System (SCS). Het SCS is een applicatie die door VX Company is ontwikkeld en wordt ingezet om de administratie van hiv-patiënten te verbeteren. Inmiddels wordt de applicatie voor meerdere hiv-gerelateerde doeleinden gebruikt, zoals de administratie van wezen. Gerard Klein Bluemink, directeur bij VX Company, vertelt dat het gebruiksvriendelijke systeem kosteloos wordt aangeboden aan ieder goed doel dat zich in Zuid- Afrika aansluit bij de strijd tegen aids. Een goede administratie is van wezenlijk belang voor de verantwoording van middelen. De technologie en de energiezuinige accu, zorgt er voor dat care givers* gratis en op elke locatie recente gegevens kunnen verwerken. Klein Bluemink: De data worden tevens gebruikt voor preventie en psychische hulp aan kinderen die wees gaan worden. Wanneer de administratie klopt, worden er levens gered. 1 * Een care giver is iemand die zich ontfermt over een patiënt of een groep patiënten. Dance4Life DJ S DONEREN TRACKS VOOR STRIJD TEGEN AIDS O nlangs is de cd van Dance4Life verschenen. Een cd met exclusieve tracks gedoneerd door circa twintig artiesten, onder wie Tiesto, Don Diablo en Paul van Dyk, die zich op deze wijze belangeloos inzetten voor de strijd tegen aids. Een deel van de opbrengst van het album gaat naar Schools4Life, het wereldwijde scholenproject van Dance4Life dat hiv en aids onder de aandacht van jongeren brengt. Met de verkoop van deze cd wil Dance4Life een music revolution op gang brengen om wereldwijd het project Schools4Life mogelijk te maken. Het geld dat in Nederland tijdens Schools4Life door de scholieren wordt ingezameld gaat direct naar de aidsbestrijdingsprojecten van STOP AIDS NOW!. Onder de noemer Dance4Life Music wil Dance4Life de komende jaren meer producten uitbrengen, waarbij wordt samengewerkt met Be Yourself Music. Een deel van de exclusieve tracks is ook verkrijgbaar als ringtone, waarvoor een samenwerking met Wuzzon.nl is aangegaan. De helft van de opbrengst gaat naar het goede doel. 1

18 18 Op de buis Film: Never been kissed RTL5, Romantische komedie met Drew Barrymore die teruggaat naar highschool. Gillend naar huis RTL4, Gordon viert vakantie met de doorsnee Nederlander en gaat dan weer gillend Heroes BBC2, SF-dramaserie. Hiro en Ando vallen in de klauwen van de Haïtiaan. RTL Boulevard RTL4, uur Door het voetbal dreigde iedereen zijn dosis roddel mis te lopen. Niet dus. The Simpsons Comedy Central Even voor het slapengaan lachen om de geelste en grappigste familie op tv. Nederland 1 Nederland 2 Nederland 3 RTL 4 RTL 5 17:00 KRO Kindertijd 17:01 Tippe 17:11 Charlie & Lola 17:23 Anton is cool 17:25 Sesamstraat 17:59 EénVandaag 18:00 NOS Journaal 18:20 EénVandaag 18:45 NOS Sportjournaal 19:00 Lingo 19:25 AVRO De Centrale Huisartsenpost 20:00 NOS Journaal 20:30 Hello Goodbye 21:20 KRO Detectives: Midsomer murders 23:00 Pauw & Witteman 23:55 NOS Journaal 17:00 NOS Journaal 17:05 Helvoirt 17:35 Tijd voor MAX 18:25 That s the question 18:50 Man bijt hond 19:20 WijZijnDeGeschiedenis 19:55 Op uw gezondheid 20:25 Netwerk 20:55 Profiel 21:30 Opium 22:00 NOS Journaal 22:15 Nova/Den Haag vandaag 22:50 Dat kan beter 23:25 Camera s voor de onzichtbaren 17:00 NOS Jeugdjournaal.nl 17:03 CH!PZ Dance Xper!enz 17:05 Lassie 17:30 Lassie 17:55 Pingpong 18:23 Het Klokhuis 18:45 NOS Jeugdjournaal 18:59 Nederland 3 19:00 ONM 19:22 NOS Journaal 19:30 De Wereld Draait Door 20:19 NOS Journaal 20:25 Op de bon 21:15 Nieuwslicht 21:55 Eet smakelijk! 22:30 NOS Sportjournaal 23:00 NOS Journaal 23:15 Raymann is laat 17:05 As the world turns 18:00 RTL Nieuws 18:15 Editie NL 18:35 RTL Voetbal: Noorwegen - Nederland 21:35 Gillend naar huis 22:25 RTL Boulevard 23:20 RTL Nieuws 23:30 RTL Weer 23:35 RTL Boulevard 17:35 Dr. Phil 18:30 The king of Queens 19:00 Wie is de chef? 19:30 Can t buy me love 20:00 PostcodeLoterij: Deal or no deal 20:30 Never been kissed 22:30 A walk to remember RTL 7 17:15 Special: De crisis en uw portemonee 17:30 RTL Z Nieuws 18:00 The A-Team 18:55 Traffic cops 19:30 RTL Nieuws 19:55 RTL Weer 20:00 Married with children 20:30 Mysterious island 23:50 RTL Poker: World Poker Tour RTL 8 17:10 Oprah Winfrey show 18:05 De grootste verliezer 19:05 Het zonnetje in huis 19:35 Dr. Phil 20:30 True stories: Infidelity 22:15 De bruiloft van 22:45 As the world turns SBS 6 NET 5 Veronica Eén 17:40 According to Jim 18:05 De grote verbouwing 19:00 Hart van Nederland - Vroege editie 19:20 Shownieuws - Vroege editie 19:55 Trauma NL 20:30 Hart in Aktie 21:30 De ultieme woondroom 22:30 Hart van Nederland - Late editie 22:45 Piets weerbericht 22:50 Shownieuws - Late editie 23:15 Ruzie met de buren 23:45 Wegpiraten! 17:15 Ready steady cook 18:10 The Guardian 19:05 Desperate housewives 20:00 Smaken verschillen 20:30 Het Blok 21:35 Alleen nog een man 22:35 Return to sender 23:35 Friends 17:15 Kim Possible 17:35 Totally spies 18:00 Sneak 18:05 Politieachtervolgingen 18:15 Everybody hates Chris 18:40 According to Jim 19:05 Trick & Treat 19:10 Will & Grace 19:35 Friends 20:00 Two and a half men 20:30 NCIS 21:30 Criminal minds 22:25 Profiler 23:25 Gezocht: Politie 17:05 Vrolijk Vlaanderen 17:35 Buren 18:00 Het journaal 18:10 De rode loper 18:30 Blokken 19:00 Het journaal 19:40 Man bijt hond 20:05 Joker- en lottotrekking 20:10 Het weer 20:15 Thuis 20:45 Volt 21:30 Dokters van morgen 22:05 De laatste show 22:50 Het journaal laat 23:11 Winstverdeling joker en lotto 23:12 KENO-uitslagen 23:13 Het weer 23:20 De collega s Canvas Het gesprek BBC 1 BBC 2 Comedy Central 17:10 Disney s Kim Possible 17:35 Disney s Phineas and Ferb 17:45 Spetter 17:55 Spring 18:10 Karrewiet 18:20 Spring 18:35 De pretroulette 18:55 En daarmee basta! 19:10 Mijn sport is top 19:20 Karrewiet 19:30 Life with Derek 19:59 CANVAS 20:00 Terzake 20:35 Sporza: WK Voetbal :55 Deliver us from evil The Late Show Veelzijdig Binnenskamers Satellite Queens Dagbeeld Fab & The City BBC World Nieuws Uitgelezen The Late Show BBC World Nieuws Satellite Queens 17:04 Bernard 17:05 Get :35 Blue Peter 18:00 Newsround 18:15 The weakest link 19:00 Nieuws en weerbericht 19:30 Regionaal nieuws en weerbericht 20:00 The One show 20:30 Inside out 20:57 Nieuws en regionaal nieuws 21:00 Sky cops 22:00 Silent witness 23:00 Nieuws en weerbericht 23:25 Regionaal nieuws en weerbericht 23:35 The National Lottery draws 23:45 Medium 18:15 Escape to the country 19:00 Eggheads 19:30 Strictly come dancing: It takes two 20:00 Snooker 21:00 The restaurant 22:00 Heroes 22:45 Heroes unmasked 23:00 Mock the week 23:30 Newsnight 17:00 SpongeBob SquarePants 17:25 Avatar 17:50 Fairly odd parents 18:00 SuperNick (1) 18:10 SuperNick Op de Stoep bij 18:20 Gefopt! 18:35 SuperNick (2) 18:50 Het Huis Anubis 19:15 Barnyard 19:30 icarly 20:00 That 70 s Show 20:25 Malcolm in the middle 20:55 Lil Bush 21:20 Family guy 21:50 The world stands up 22:00 Frasier 22:30 That s my Bush 23:00 Malcolm in the middle 23:25 The Simpsons 23:55 That 70 s Show Discovery Channel 17:05 Biker build-off: Jesse Rooke vs Ron Finch 18:05 Miami Ink: Made in Japan 19:00 Mythbusters: Exploding jawbreaker 20:00 Dirty jobs: Wild goose chase 21:00 Ultimate survival: Zambia 22:00 Ross Kemp in Afghanistan 23:00 Future weapons: The power of fear Oplossingen puzzels Herstel: stuk 5 Zweeds -k-o-a-obarcelona -set-eega steel-nep -e-tot-halk-genot -eis-moor singapore -nat-orde TROMPET Cryptogram Horizontaal: 1. Betonrot; 4. vuurwerk; 6. brok; 8. strijkje; 9. gast; 10. kopstoot; 11. geleerde. Verticaal: 1. Beving; 2. onrust; 3. roemrijk; 5. kijkspel; 6. beetje; 7. koetje. Spraakmakend nieuws Volg het op depers.nl Filmpje Zwijn schakelt tijger uit. Foto Zwijgende man blijkt gezochte Britse crimineel. Gluren Huisbaas begluurt jarenlang huurders.

19 Op de bank 19 Inhaken SNL BOUWT EIGEN SITE De populaire Amerikaanse comedy show Saturday Night Live (SNL) lanceert een eigen videosite. Helemaal logisch, want de filmpjes van de show zijn de laatste tijd grote hits op YouTube.com en Hulu.com. Vooral de sketches waarin Sarah Palin op een perfecte manier wordt nagedaan door Tina Fey zijn al miljoenen keren bekeken. Competitie WIE KLEEDT ZICH HET BEST Presentator Valerio Zeno is een van de kanshebbers voor de titel best geklede man van het jaar. Mannenblad Esquire organiseert de verkiezing, die op 18 november plaatsvindt. Andere kanshebbers zijn schrijver Arthur Japin, feestorganisator Ted Langenbach, interieurontwerper Piet Boon en jazzmuzikant Benjamin Herman. Guillaume Depardieu ZOON GÉRARD OVERLEDEN De 37-jarige zoon van acteur Gérard Depardieu, Guillaume, is overleden in een ziekenhuis in de buurt van Parijs. Hij overleed aan een longontsteking, opgelopen tijdens het filmen in Roemenië. Depardieu, net als zijn vader (succesvol) acteur van beroep, had een bewogen leven vol drugs, drank en de nodige schandalen. Oude garde LÉONIE SAZIAS IS TERUG Presentatrice Léonie Sazias keert weer terug in omroepland. Voorheen zegevierde zij bij de AVRO, TROS en Veronica. Ze is nu in dienst getreden bij Omroep MAX. Sazias presenteert het Radio 5-ochtendprogramma Wekker-Wakker! met Henk Mouwe. Het ochtendprogramma combineert muziek uit de jaren 50, 60 en begin jaren 70 met nieuws, weer en een overzicht van de dagbladen. Cornald Maas: Dit is iets wat ik al jaren wilde. RICK NEDERSTIGT/ANP Cultuurtelevisie Eindelijk voor de camera Droom Cornald Maas komt uit Menigeen kent hem als songfestivalexpert of sidekick. Nu mag hij eindelijk zelf presenteren in zijn grootste wens: een nieuw kunst-en cultuurprogramma, Opium. Maarten Bloem Eigenlijk had Cornald Maas zijn agenda voor de komende maanden al volgepland. Stukjes voor de Volkskrant en andere schrijfklussen, sidekick spelen bij De Wereld Draait Door en natuurlijk had hij tijd vrijgemaakt voor het Eurovisie Songfestival. En oh ja, bijna de handdoek in de ring gegooid na drie jaar verwoede pogingen een kunstprogramma van de grond te krijgen. Maar Hilversums wegen zijn ondoorgrondelijk. Uit het niets belt de AVRO met juist dat aanbod: een nieuw kunst- en cultuurprogramma presenteren. En alles valt op zijn plek. Dus zien we Maas vanavond in het nieuwe programma Opium Brigitte Kaandorp interviewen over haar 25- jarige carrière. Het kan raar lopen in Hilversum, dat ben ik gewend, stelt Maas laconiek. Voor het eerst draait er een programma om hém. Het gros van de mensen kent hem op tv als sidekick, tv-expert of songfestivalaficionado. Aanbiedingen waren er al eerder, voor uiteenlopende dingen. Maar dus altijd als expert. Of als semi- BN er in een kookprogramma. Ik heb altijd de dingen eruitgepikt die mij leuk leken. Maar nu is voor duizendpoot Maas de cirkel rond. Dit is iets wat ik al jaren wilde. Ik heb Nederlands gestudeerd, jaren bij de Volkskrant over kunst geschreven. Alles valt nu op zijn plek, dit is echt mijn ding. Bij zijn debuut als presentator op tv is van nervositeit nauwelijks sprake. Ik ben niet zenuwachtig, nee. Ik heb al lang ervaring met televisie, heb jarenlang de redactie gedaan voor Paul de Leeuw en eindredactie voor Hanneke Groenteman. Maar juist díe ervaring kan mij wel eens gaan opbreken. Ik ben bijvoorbeeld gewend supersnel te schakelen. Weet precies wat er allemaal achter de schermen gebeurt. En ik heb de neiging om me werkelijk overal mee te bemoeien. Dat zal ik nu wel moeten loslaten. Nieuw en dynamisch, zo afficheert de AVRO Opium, maar Maas haast zich die woorden te schrappen. Dat suggereert van alles. Maar de dynamiek zal toch echt van de gesprekken moeten komen, want daar zal het programma om draaien. Er is geen gek decor ofzo. Wel zijn er reportages om de gesprekken als het ware vleugels te geven. Elke week ontvangt Maas een wat bekendere naam uit het culturele circuit, maar hij biedt ook een podium aan minder bekend talent. Dat vind ik heel belangrijk, dat ik, als ik een mooie debuutroman heb gelezen, de schrijver meteen kan uitnodigen. De dynamiek zal toch echt van de gesprekken moeten komen. Opium is in die zin uniek dat het in plaats van weggestopt op de zondagmiddag op woensdagavond om half tien wordt uitgezonden. Maar Maas blijft realistisch. In een race om de kijkcijfers zal hij zich niet snel mengen. Ik zit op het tijdstip waarop Tien voor Taal eerst zat. Maar kijkers, dat gaat nooit gebeuren. Een knieval voor de kijkcijfers heeft ook geen zin, weet hij uit ervaring. Ik was betrokken bij het kunstprogramma van Hanneke Groenteman. Dan nodigden we wel eens Marco Borsato uit; meteen keken er een stuk meer mensen. Maar die zag je echt niet meer terug, hoor. Je moet je geen illusies maken. Een programma over kunst en cultuur zal nooit iets worden voor een heel groot publiek. 1 Ned2, Dvd recensie Fakevriendjes willen mama lozen Een Spaanse debutant produceert met El Orfanato een overtuigend lugubere horrorfilm. Niet geschikt voor ouders met verlatingsangst. Dirk Koppes Dat je niet meer in Hollywood hoeft aan te kloppen voor het betere griezelwerk is oud nieuws. De onafzienbare stroom tienerslashfilms met puberaal hak- en snijwerk droogt eindelijk op, waardoor ruimte overblijft voor Spaanse kwaliteitsproducties. El Orfanato uit 2007 is geregisseerd door een debutant, al is dat nergens aan te merken. Juan Antonio Bayona maakt geen beginnersfoutjes, al zal de helpende hand van veteraan Guillermo Del Toro daarbij geholpen hebben. Bayona gaat terug naar de basis: een verlaten landhuis aan zee, een echtpaar dat een nieuw bestaan probeert op te bouwen maar al snel tegen hogere machten aanloopt, en een kind dat geesten ziet. Moeder Laura wil samen met echtgenoot-dokter Carlos het weeshuis waar ze opgroeide nieuw leven inblazen. De aldaar aanwezige doden zijn not amused. Haar geadopteerde zoontje Simon speelt de hele dag met zijn verzonnen vriendjes. Leuk, tot die zich tegen Laura keren en mama proberen te lozen. Als dat niet lukt, verdwijnt Simon. El Orfanato gaat evenzeer over verlatingsangst, de pijn van het ouderschap, of de problemen rond adoptie, als over kippenvel en bibberitis. Bayona probeert de film een diepere laag mee te geven, al vergeet hij de noodzakelijke piepende deuren en spookachtig kindergehuil niet. El Orfanato is een intelligente film, die elke ouder met een steen in zijn maag op de televisiebank achterlaat. 1 Juan Antonio Bayona: El Orfanato. D Het cijfer $ e Chinese staat gaat zich serieus richten op het maken van grote bioscoopfilms, die ook wat mogen kosten: 30 miljoen dollar. En Hollywoodbedrijven willen ze graag een handje helpen. Mulan, de legende van een Chinees meisje en een krijger, wordt als een van de eerste films gemaakt. Disney verfilmde het verhaal in 1998 al een keer als tekenfilm. Xinhua Media Entertainment en het staatsfilmbedrijf China Film Group gaan het project financieren. De opnames voor de film moeten in mei volgend jaar aanvangen. De Chinezen mikken op een film die ook in Amerika succes moet oogsten. NPS claimt Sint Nicolaas Eind november komt de Sint in Almere aan. De NPS doet live verslag maar duldt daarbij geen camera s van Stadsomroep Almere. Zij mogen de intocht van de NPS absoluut niet filmen. 3 E DRUK NU IN DE BOEKHANDEL PETER MIDDENDORP LANGE POTEN Een jaar lang vreemdeling in Den Haag 16,95 Nou nou, Maxime pr Zo zo, Femke DE NEDERLANDSE POLITIEK ONTHULD GRATIS Exclusief voor lezers van de Pers! Draadloos en voordelig digitaal tv kijken Digitenne van KPN EXCLUSIEF!! 3 maanden gratis! Dit aanbod is alleen te bestellen op: digitenne.nl of bel maanden Gratis! Daarna 7,50 per maand powered by DigitaalTVkijken.nl

20 NIEUW: JACKIE BUSINESS NIEUW 3,95 T H E B U S I N E S S E D I T I O N NAJAAR 2008 JACKIE S TOPVROUWEN 25 LEADING LADIES VAN DE LAGE LANDEN MODE OP DE WERKVLOER Van corporate tot creatief, voor elke baan het juiste jurkje JACKIE DATE LINDA. Ik ben een man met borsten BUSINESS DOSSIER BUSINESS OR PLEASURE? HANDIG: in tien stilettostappen naar de top SEKS OP HET WERK: geil of gevaarlijk? HET GROTE VROUW & AMBITIE ONDERZOEK Schokkend: 64% van de hoger opgeleide vrouwen wil geen carrière maken INTERVIEW AYSEL ERBUDAK DE FEMME FATALE VAN HET SLOTERVAARTZIEKENHUIS Vriendinnenclubjes? Wat zijn dat? NU IN DE WINKEL!

Toiletreclame Regionale Tarieven Indoormedia

Toiletreclame Regionale Tarieven Indoormedia Volume netwerk Horeca Doelgroep 13-49 Alkmaar 1 2 weken 34 17 10 950,- 135,- 495,- 115,- Almere 1 2 weken 17 8 5 475,- 115,- 250,- 110,- Amersfoort 1 2 weken 50 25 15 1.425,- 150,- 745,- 125,- Amsterdam

Nadere informatie

Alkmaar BCC BCC. Almere-Buiten BCC. Amersfoort BCC. Amsterdam BCC. Apeldoorn BCC. Arnhem BCC. Barendrecht BCC. Beek BCC. Bergen op Zoom BCC

Alkmaar BCC BCC. Almere-Buiten BCC. Amersfoort BCC. Amsterdam BCC. Apeldoorn BCC. Arnhem BCC. Barendrecht BCC. Beek BCC. Bergen op Zoom BCC Almere-Buiten Barendrecht Beek Bergen op Zoom Beverwijk Den Helder Ede Emmen Heerlen Helmond Hengelo Hilversum Hoogeveen Hoorn Leidschendam Lelystad Middelburg Muiden Oosterhout Oss Purmerend Roosendaal

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Overijssel FRYSLÂN DRENTHE FLEVO- LAND DUITSLAND. Zwolle GELDERLAND. Steenwijk* Giethoorn* Hardenberg* Kampen* Vecht* Ommen* Nijverdal* Almelo

Overijssel FRYSLÂN DRENTHE FLEVO- LAND DUITSLAND. Zwolle GELDERLAND. Steenwijk* Giethoorn* Hardenberg* Kampen* Vecht* Ommen* Nijverdal* Almelo Vecht* 1 met namen Overijssel FRYSLÂN DRENTHE Steenwijk* Giethoorn* FLEVO- LAND Hardenberg* Kampen* DUITSLAND Zwolle Ommen* SALLAND* IJssel Deventer Nijverdal* Rijssen* Almelo Oldenzaal* TWENTE Hengelo

Nadere informatie

De waarde van winkels

De waarde van winkels De waarde van winkels Gerard Marlet Nederlandse Raad Winkelcentra 20 januari 2015 Smart people, strong cities (Cpb) aandeel hoogopgeleiden 50,9% tot 79,2% 46,5% tot 50,9% 39,8% tot 46,5% 37,7% tot 39,8%

Nadere informatie

IN EERSTE HALFJAAR 2002. Paula van der Brug en Robert Selten. April 2005. Het aantal gestarte trajecten in het eerste halfjaar van 2002.

IN EERSTE HALFJAAR 2002. Paula van der Brug en Robert Selten. April 2005. Het aantal gestarte trajecten in het eerste halfjaar van 2002. Centraal Bureau voor de Statistiek Centrum voor Beleidsstatistiek UITSTROOM UIT DE UITKERING NA START REÏNTEGRATIETRAJECT IN EERSTE HALFJAAR 2002 Paula van der Brug en Robert Selten April 2005 Op 1 januari

Nadere informatie

CRITERIA PRODUCTRATING INBOEDELVERZEKERING PRIJS

CRITERIA PRODUCTRATING INBOEDELVERZEKERING PRIJS CRITERIA PRODUCTRATING INBOEDELVERZEKERING PRIJS Om tot de ProductRating Prijs te komen heeft MoneyView de gemiddelde marktpositie van elk product berekend over 28.656 fictieve klantprofielen. Deze klantprofielen

Nadere informatie

Clear Channel lanceert permanent interactief netwerk. Outdoor gaat mobiel

Clear Channel lanceert permanent interactief netwerk. Outdoor gaat mobiel Clear Channel lanceert permanent interactief netwerk. Outdoor gaat mobiel 2 3 Waarom een interactief netwerk? Outdoor gaat mobiel Het nieuw gelanceerde netwerk maakt outdoor interactief. Het maakt het

Nadere informatie

Zes weken lang acties met Sigmapearl

Zes weken lang acties met Sigmapearl Zes weken lang acties met Sigmapearl 14 september t/m 25 oktober 2015 Nu ook in Satin. Doekje erover. Klaar! Sigmapearl Clean Matt. Waarschijnlijk de best reinigbare matte muurverf ter wereld. Verras uw

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

De waarde van de Academie. Gerard Marlet Antwerpen 7 november 2013

De waarde van de Academie. Gerard Marlet Antwerpen 7 november 2013 De waarde van de Academie Gerard Marlet Antwerpen 7 november 2013 Een stad met een Academie heeft meer 1,8% Aantal kunstenaars als percentage van de bevolking 18 Aanbod galerieën per 100.000 inwoners 1,6%

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

2.1 Coffeeshops in Nederland

2.1 Coffeeshops in Nederland 2.1 Coffeeshops in Nederland Eind 14 telt Nederland 591 coffeeshops verspreid over 3 coffeeshopgemeenten (figuur 2.1). Daarmee ligt het aantal coffeeshops voor het eerst sinds 1999, toen de eerste meting

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

De staatssecretaris van Volksgezondheid Welzijn en Sport, Mevrouw drs. C.I.J.M Ross-van Dorp, Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG

De staatssecretaris van Volksgezondheid Welzijn en Sport, Mevrouw drs. C.I.J.M Ross-van Dorp, Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG De staatssecretaris van Volksgezondheid Welzijn en Sport, Mevrouw drs. C.I.J.M Ross-van Dorp, Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Bijlagen 3 Inlichtingen bij Uw kenmerk GVM2522185 Dossier/volgnummer 55807A-051

Nadere informatie

BCC AMSTERDAM BUITENVELDERT MEDIA MARKT AMSTERDAM NOORD

BCC AMSTERDAM BUITENVELDERT MEDIA MARKT AMSTERDAM NOORD ALKMAAR ALKMAAR ALKMAAR ALKMAAR ALMERE ALMERE ALMERE ALMERE-BUITEN ALPHEN A/D RIJN AMSTELVEEN AMSTELVEEN AMSTELVEEN ASSEN ASSEN BARENDRECHT BARENDRECHT BARNEVELD BEEK BERGEN OP ZOOM BERGEN OP ZOOM BERKEL

Nadere informatie

Een programma van sportbonden en NOC*NSF dat sportief gedrag stimuleert en ongewenst gedrag aanpakt.

Een programma van sportbonden en NOC*NSF dat sportief gedrag stimuleert en ongewenst gedrag aanpakt. Theatertour VSK 2012/ 13 Nieuwegein 26juli 2012 Een programma van sportbonden en NOC*NSF dat sportief gedrag stimuleert en ongewenst gedrag aanpakt. Jaaroverzicht I Datum Plaats 24 september Amersfoort

Nadere informatie

De keiharde lakweken 2 februari t/m 13 maart 2015. De keiharde lak voor binnen.

De keiharde lakweken 2 februari t/m 13 maart 2015. De keiharde lak voor binnen. De keiharde lakweken 2 februari t/m 13 maart 2015 De keiharde lak voor binnen. Zes weken lang keiharde acties Van 2 februari t/m 13 maart 2015 staat uw Sigma verkooppunt in het teken van de nieuwe kwaliteit

Nadere informatie

Den Haag, 17 mei 2000

Den Haag, 17 mei 2000 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 17 mei 2000 Hierbij leg ik aan uw Kamer over, conform artikel 10a, lid 6 van de Welzijnswet 1994, de tekst van de algemene maatregel

Nadere informatie

Factsheets Nederland. Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt. medio 2015. www.dtz.nl

Factsheets Nederland. Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt. medio 2015. www.dtz.nl Factsheets Kantoren- en bedrijfsruimtemarkt medio 215 www.dtz.nl 1 Factsheet kantorenmarkt medio 215 Kantoorbanen 2.236.85 214 t.o.v. 213,9% Aanbod 8.36 m 2,6% Voorraad 49.533. m 2,1% Opname 497. m 2 1

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

LANDELIJKE VERSPREIDING POSTERS, FLYERS EN MAGAZINES

LANDELIJKE VERSPREIDING POSTERS, FLYERS EN MAGAZINES LANDELIJKE VERSPREIDING POSTERS, FLYERS EN MAGAZINES Hieronder volgt een overzicht van de aantallen posters en flyers in de meest gevraagde steden alsmede de tarieven die we hiervoor hanteren. We zijn

Nadere informatie

Platform Detailhandel Nederland 1 van 7. Gemeente. Emmen

Platform Detailhandel Nederland 1 van 7. Gemeente. Emmen Gemeenten moeten vaart maken met rooftassenverbod Uit onderzoek van het Platform Detailhandel Nederland naar de 50 grootste gemeenten blijkt dat in slechts 13 plaatsen de winkeliers gesteund worden met

Nadere informatie

Zeven weken lang acties met Allure

Zeven weken lang acties met Allure Zeven weken lang acties met Allure 13 april t/m 29 mei 2015 * Mits toegepast en onderhouden volgens voorgeschreven verfsysteem. Kijk op sigma.nl/voorjarenklaar voor de voorwaarden. Met 10 jaar garantie*

Nadere informatie

Binnensteden en hun bewoners

Binnensteden en hun bewoners Binnensteden en hun bewoners 11 Bert Raets Publicatiedatum CBS-website: 23 september 211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader voorlopig cijfer x

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

RDC Regio-indeling Nederland

RDC Regio-indeling Nederland RDC Regio-indeling Nederland De RDC Regio-indeling Nederland is gebaseerd op gebieden met een socio-demografische samenhang. Elke regio wordt in AutoMotive Dashboard verder uitgesplitst in Nederlandse

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Beursdagboek 24 Mei 2013.

Beursdagboek 24 Mei 2013. Beursdagboek 24 Mei 2013. Loopt Abenomics nu al op zijn laatste benen! Tijd 10:30 uur. Het was afgelopen nacht in Japan een angstige sessie voor de handelaren. Na eerst een winst van drie procent vlogen

Nadere informatie

Bijlage 1: Uitwerking per regio

Bijlage 1: Uitwerking per regio De locatiekeuzes worden in deze bijlage per regio weergegeven. Daarbij volg ik de grenzen van het arrondissement / de politie-eenheid. 1. Regio Noord-Nederland eenheid Noord-Nederland leidt eenduidig tot

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Trade van de Week. ETF s. als alternatief. voor aandelen

Trade van de Week. ETF s. als alternatief. voor aandelen Trade van de Week ETF s als alternatief voor aandelen In mijn zoektocht naar de Trade van de Week stuitte ik vandaag niet zozeer op een trade, maar eerder op een trader van de week. Deze klant trok mijn

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Belangen: Macht van de Eerste Kamer

Belangen: Macht van de Eerste Kamer Belangen: Macht van de Eerste Kamer Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van een werkblad ontdekken leerlingen dat de plannen van het kabinet waarschijnlijk wel door de Tweede Kamer komen, maar niet

Nadere informatie

Argentinië. Inleiding. Geografie

Argentinië. Inleiding. Geografie Argentinië Inleiding Argentinië is vooral bekend om de Tango, dat is een wereldberoemde dans, op speciale muziek. En natuurlijk is Argentinië óók bekend om Máxima. De tango is in de 19e eeuw ontstaan in

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 ONDERNEMERS, LAAT ZIEN DAT FLEXWERKERS WAARDEVOL ZIJN 4 OMZET FREELANCERS EN FLEXWERKERS DAALT DOOR TOENEMENDE

Nadere informatie

Ruwe sterftecijfers ziekenhuizen

Ruwe sterftecijfers ziekenhuizen Ruwe sterftecijfers ziekenhuizen Klinische opname Ziekenhuis Plaats Dagopname Dagmortaliteit Klinische mortaliteit % dag % kliniek Stg. Medisch Centrum Alkmaar Alkmaar 30.641 33.947 0 765 0,00 2,25 Ziekenhuisgroep

Nadere informatie

Analyse vraaghuurprijzen kantoorruimte 2012-2014

Analyse vraaghuurprijzen kantoorruimte 2012-2014 Analyse vraaghuurprijzen kantoorruimte 2012-2014 Kantorenmarkt uit balans De situatie op de Nederlandse kantorenmarkt is zeer ongunstig. Het aanbod van kantoorruimte ligt structureel op een zeer hoog niveau

Nadere informatie

Uitgeverij Van Praag Amsterdam

Uitgeverij Van Praag Amsterdam Uitgeverij Van Praag Amsterdam Inhoud 9 Het immigratietaboe 13 Het relativeringcircuit De toestand 27 Etniciteit is sticky 30 Drs. Hans Roodenburg Inkomensverschillen worden groter door immigratie 39 Het

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 11-8-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 11-8-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 11-8-2011. INMAXXA gisterenavond op Nieuwsuur. Klik op onderstaande link. http://nieuwsuur.nl/video/263497-particulier-beleggen-wat-is-wijsheid.html Tijd 08:13 uur.

Nadere informatie

Wat doet het Rode Kruis

Wat doet het Rode Kruis 1 Wat doet het Rode Kruis 60 miljoen mensen zijn wereldwijd op de vlucht voor conflicten en geweld in eigen land. Deze vluchtelingen hebben huis en haard verlaten en zijn op zoek naar veiligheid voor zichzelf

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

Informatiegids voor de oudere patiënt

Informatiegids voor de oudere patiënt Informatiegids voor de oudere patiënt voor patiënten, hun partners, kinderen en mantelzorgers Voorwoord 02 In deze brochure worden vragen beantwoord zoals: - Wat doet een geriater? - Voor wie is een bezoek

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-8-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-8-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-8-2011. De financiële wereld zit diep in de put. Tijd 08:02 uur. Gisterenavond sloot ik met de volgende alinea: Tijd 22:00 uur. De avond zit er op. De Dow sluit

Nadere informatie

Amsterdam Rotterdam UTRECHT

Amsterdam Rotterdam UTRECHT Amsterdam Rotterdam UTRECHT Inleiding Clipit onderzoekt regelmatig de berichtgeving rondom de grootste steden van Nederland. We vergelijken de steden op punten als aantal berichten, PR-waarde en sentiment,

Nadere informatie

Onderzoek betaald parkeren (per minuut) in gemeenten

Onderzoek betaald parkeren (per minuut) in gemeenten Onderzoek betaald parkeren (per minuut) in gemeenten Inleiding Er zijn twee initiatiefwetsvoorstellen ingediend om betaald parkeren per minuut op straat en in parkeergarages verplicht te stellen voor gemeenten

Nadere informatie

Het verhaal van Europa

Het verhaal van Europa Het verhaal van Europa 2010 Uitgeverij Manteau / Standaard Uitgeverij en Rob Heirbaut & Hendrik Vos Standaard Uitgeverij nv, Mechelsesteenweg 203, B-2018 Antwerpen www.manteau.be info@manteau.be Deze reeks

Nadere informatie

Rekenen aan de Stad. Jelte Boeijenga, Gert Middelkoop, Jan Brouwer

Rekenen aan de Stad. Jelte Boeijenga, Gert Middelkoop, Jan Brouwer Rekenen aan de Stad Jelte Boeijenga, Gert Middelkoop, Jan Brouwer Bouwen en ontwikkelen voor 2008 Beperkt aantal betrokken partijen Overzichtelijk tijdbestek Vastomlijnd plan Bouwen en ontwikkelen na 2008

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 242 Evaluatie Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (Wet OKE) Nr. 2 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP

Nadere informatie

Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO

Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO Uw uitvaartverzekering van ABN AMRO Deze uitvaartverzekering is onderdeel van uw ABN AMRO Pakketverzekering. Waarvoor is deze verzekering? Met deze verzekering betalen we een bedrag als degene die verzekerd

Nadere informatie

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt.

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 215 215 HOOFDSTUK 13 Naar het museum WOORDEN 1 Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 2 De Nederlandse schilder Van Gogh schilderde vaak met kleuren.

Nadere informatie

KIJKWIJZER FDN MUSEUM

KIJKWIJZER FDN MUSEUM KIJKWIJZER FDN MUSEUM Welkom in Heerenveen Museum. Hier ontdek je het verhaal van Heerenveen. Je gaat straks kijken naar het Ferdinand Domela Nieuwenhuis Museum. Domela had een duidelijke mening over drank

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 15-8-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 15-8-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 15-8-2011. Gaat de zon weer schijnen tussen de wolken door. Tijd 09:06 uur. Na de zeer sterke stijging afgelopen vrijdag en een degelijk Wall Street stijgen de indices

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011. 447 miljard dollar gaat Obama uitgeven voor banen. Tijd 09:03 uur. Vanaf vijf voor negen gaat de FTI snel omhoog van 281,20 tot nu 282,80. Dat is zuur

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 8-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 8-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 8-9-2011. Wordt ook China afgewaardeerd door de rating bureaus? Tijd 09:40 uur. Vanochtend rond acht uur zat ik voor de koersschermen. De opening van de futures

Nadere informatie

Ziekenhuis: positie op ranglijst plus plaatsnaam

Ziekenhuis: positie op ranglijst plus plaatsnaam Ziekenhuis: positie op ranglijst plus plaatsnaam Percentage van de ondervraagden dat specialisme goed vindt Anaesthesie/pijnbestrijding Oss, Ziekenhuis Bernhoven 56 Rotterdam, Ikazia ziekenhuis 47 Nieuwegein/Utrecht,

Nadere informatie

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG rente rente Datum: 2 januari 2013 Terugblik renteontwikkeling 2012: de hypotheekmarkt is dood 2012 was een heel saai jaar. Er waren maar heel weinig wijzigingen in de hypotheekrentes. Je kunt wel zeggen

Nadere informatie

Overzicht wijzigingen CAFAS database t/m Q1 2016

Overzicht wijzigingen CAFAS database t/m Q1 2016 Ablasserdam Dordrecht (+ Spijkenisse) A0 Centercom 01.05.2013 9/01.07.2013 Bergen op zoom Roosendaal+Breda A0 Centercom 01.07.2013 10/01.10.2013 Bloemendaal Haarlem+Haarlemmermeer A0 Centercom 01.10.2011

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010 April 2011 ugu Toeristisch bezoek aan in 2010 Al zeven jaar doet mee aan Toeristisch bezoek aan steden, onderdeel van het Continu Vakantie Onderzoek (CVO). Het CVO is een panelonderzoek waarbij Nederlanders

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Première Rapport. Week#: 1620 12-5-2016. Alleen leden. Cinemien (ABC Theatrical Distribution B.V.) Truman # Kopieën: 20 Land v.

Première Rapport. Week#: 1620 12-5-2016. Alleen leden. Cinemien (ABC Theatrical Distribution B.V.) Truman # Kopieën: 20 Land v. Cinemien (ABC Theatrical Distribution B.V.) Truman # Kopieën: 20 Land v. Herkomst: ES Alkmaar Amersfoort Filmhuis Alkmaar midden zaal Lieve Vrouw 1 Grachtzaal Amsterdam Cinecenter Zaal 2 Amsterdam EYE

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b Bijlage VMBO-KB 2012 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-12-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een beschrijving van een politieke stroming (rond 1870): Zij

Nadere informatie

korting mazzeldagen mama 25 t/m 30 maart 2014 op bijna alles tot Shop ook online en kijk voor onze extra openingstijden op prenatal.

korting mazzeldagen mama 25 t/m 30 maart 2014 op bijna alles tot Shop ook online en kijk voor onze extra openingstijden op prenatal. mama mazzeldagen bijna alles kleding & accessoires bad & verzorgingsproducten meubelen heel veel kinderwagens lingerie & positiemode eeten drinkproducten al het speelgoed 25 t/m 30 maart 2014 Sh ook online

Nadere informatie

sarie, mijn vriend kaspar en ik

sarie, mijn vriend kaspar en ik sarie, mijn vriend kaspar en ik Leen Verheyen sarie, mijn vriend kaspar en ik is een theatertekst voor kinderen vanaf 4 jaar en ging in première op 12 september 2009 bij HETPALEIS in Antwerpen 1 ik: het

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management)

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Discussie Thema 1: Veranderende migratiestromen

Discussie Thema 1: Veranderende migratiestromen Discussie Thema 1: Veranderende migratiestromen Stap 1. Bekijk onderstaande kaart: De migratiestromen in de wereld. o Naar welke continenten migreren de meeste mensen in de wereld? o Wat weet je over de

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Algemeen Mijnwerkersfonds

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Algemeen Mijnwerkersfonds Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Algemeen Mijnwerkersfonds Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management) uitgevoerd.

Nadere informatie

natuursteen polijsten natuursteen polijsten natuursteen polijsten natuursteen polijsten natuursteen polijsten natuursteen polijsten marmer polijsten

natuursteen polijsten natuursteen polijsten natuursteen polijsten natuursteen polijsten natuursteen polijsten natuursteen polijsten marmer polijsten almelo almere amersfoort amsterdam apeldoorn arnhem amsterdam belgisch hardsteen belgische hardsteen blauwe hardsteen boxmeer breda vloer schuren vloer schuren vloer schuren schuren schuren schuren vloeren

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Informatiegids voor de oudere patiënt

Informatiegids voor de oudere patiënt Informatiegids voor de oudere patiënt voor patiënten, hun partners, kinderen en mantelzorgers Voorwoord Inhoudsopgave In deze brochure worden vragen beantwoord zoals: - Wat doet een geriater? - Voor wie

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I Opgave 1 Hoge druk op de arbeidsmarkt Gedurende een aantal jaren groeide de economie in Nederland snel waardoor de druk op de arbeidsmarkt steeds groter werd. Het toenemende personeelstekort deed de vrees

Nadere informatie

E F F E C T U E E L. augustus 2011-18. Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh

E F F E C T U E E L. augustus 2011-18. Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh E F F E C T U E E L augustus 2011-18 Slachtoffer van eigen succes? Hilaire van den Bergh Hilaire van den Bergh werkt bij BCS Vermogensbeheer B.V. te Rotterdam. De inhoud van deze publicatie schrijft hij

Nadere informatie

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Zuid-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Zuid-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Zuid-Nederland (*1. m²) 42.2 2.15 5.518 Overig Nederland Het totale oppervlak aan kantoormeters in en

Nadere informatie

Foto van de Drechtsteden

Foto van de Drechtsteden Foto van de Drechtsteden Raadscommissie ABZ 3 september 2012 Sjoerd Veerman Rien Val 1 De aantrekkingskracht van de Drechtsteden Gerard Marlet 6 maart 2012 The paradox of urban triumph bereikbaarheid banen

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 5-8-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 5-8-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 5-8-2011. Geven de Amerikanen zich over? Capituleren ze? Tijd gisterenavond 20:21 uur Dit is de tickgrafiek van de Dow. Op dit moment staat de Dow 400 punten in

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Beursdagboek 12 September 2013.

Beursdagboek 12 September 2013. Beursdagboek 12 September 2013. De Amerikanen lieten tijdens de herdenking van 9-11 de markten voor de derde achtereenvolgende dag fors stijgen. Gisterenavond Tijd 22:10 uur. Zoals ik al schreef in mijn

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

economie CSE GL en TL COMPEX

economie CSE GL en TL COMPEX Examen VMBO-GL en TL 2010 tijdvak 1 donderdag 27 mei 272010 mei totale examentijd 2 uur economie CSE GL en TL COMPEX Vragen 1 tot en met 22 In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Urbanisatie-effecten en vastgoedwaardeontwikkeling: Human Capital = Capital Growth. Richard Buytendijk, MSc, MSRE

Urbanisatie-effecten en vastgoedwaardeontwikkeling: Human Capital = Capital Growth. Richard Buytendijk, MSc, MSRE Urbanisatie-effecten en vastgoedwaardeontwikkeling: Human Capital = Capital Growth Richard Buytendijk, MSc, MSRE Research, ASR Vastgoed Vermogensbeheer Even voorstellen.. - achtergrond sociale geografie

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten

Nadere informatie