Kijk uit! Beursschandalen, beleggingssprookjes en andere manieren om snel arm te worden. van beleggers voor beleggers.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kijk uit! Beursschandalen, beleggingssprookjes en andere manieren om snel arm te worden. van beleggers voor beleggers. www.iex.nl"

Transcriptie

1 H O E N A Ï E F B E N T U? D O E D E I E X Z W E N D E L T E S T i e x m a g a z i n e j a a r g a n g 2 n u m m e r 6 n o v e m b e r A E X 3 9 7, s e p t e m b e r m a g a z i n e van beleggers voor beleggers Rijp voor de beurs Wat zijn Schiphol, NS, Nuon en andere beurskandidaten waard? De AFM spreekt Een interview over de kracht, macht en onmacht van de beurswaakhond Getronics & Pharming Cruciale tijden voor twee beurslievelingen Sem van Berkel Ik blijf handelen zolang ik geestelijk in vorm ben jaargang 2 nummer 6 november 2005 m 4,95 Kijk uit! Beursschandalen, beleggingssprookjes en andere manieren om snel arm te worden

2 I N H O U D F E A T U R E S 14 Bedrijfsbezoek Op het Damrak staan drie wetenschappelijke uitgeverijen genoteerd: Reed Elsevier, Wolters Kluwer en Koninklijke Brill. Een portret plus interview. 18 Pimp my portfolio iex doet hip en tuigt een degelijke doorsnee-portefeuille op met spoilers en glimmende velgen. Een grapje met serieuze ondertoon. 20 Rijp voor de beurs Schiphol, Essent, Holland Casino er zitten prettig veel bedrijven in de wachtkamer van het Damrak. iex stelt alvast de diagnose. Inschrijven? 38 Het Japan-syndroom Een van de meest angstaanjagende grafieken voor beleggers. De Japanse luchtbel vs. de aex. Zoek de verschillen C O L U M N S 28 Power ranger Geert Jan Nikken Technische analyse voor gevorderden: zo kunt u met de Range Rule Technique een trendomkeer signaleren. 30 Charming of alarming? Marcel Wijma Pharming is in een cruciale fase beland: vindt het nu een partner of dreigt het bedrijf ten prooi te vallen aan het Philips-syndroom? 32 Het beltegoed van Getronics Jacques Potuijt De toekomst van Getronics zou wel eens in handen kunnen liggen van de digitale revolutie binnen de telefonie. 37 Vette spread Jerry de Leeuw Meespelen op de optiebeurs zonder investering. Dat kan met de ratio spread. Maar pas op 67 I love obligaties Marcel Tak Marcel Tak is gek op vastrentende instrumenten. Maar nu even niet 40 Broze garantie Edwin Melchior Vastgoed-cv s maken reclame met garanties op de inleg én het rendement. De kip met gouden eieren? 70 Leve de trend Willem Middelkoop Een drie-stappenplan om te profiteren van de belangrijkste beurstrends. 73 Eau de Buffet Warrum Buffet iex huisliterator mijmert over ja, waarover eigenlijk? DOSSIER Belegger, let op 42 De AFM spreekt Is de afm er om u te waarschuwen of om schurken op te sporen? Een interview met afm-directeur Steven Maijoor over de macht en onmacht van de toezichthouder 46 De galerij der schandalen Goede beleggers leren van spectaculaire missers. Om uw geheugen even op te frissen, de heftigste beurs- en beleggingsschandalen 50 Tipverbod Fank van Dongen Waarom u tipgevers per definitie moet wantrouwen. Plus: een nieuwe rubriek waarin ik uw favoriete goeroe doorlicht 54 Cursus aasgier Een slimme belegger verwelkomt een goed schandaal. Het kan best eens een koopmoment zijn. Een checklist voor aasgieren 58 Test: hoe naïef bent u? Laat u zich niet belazeren? Of bent u zo iemand die zich vol overgave op iedere winstkans stort? Test hier uw zwendelbestendigheid. 60 Gegarandeerd! Hoe kan het toch dat u op internet en in de krant de hoogste rendementgaranties vindt en uw bank niet boven de 3% uitkomt? H E B B E N & H O U D E N 62 Mijn geld zit in Sem van Berkel was een legende op de optiebeurs en kan ook na het sluiten van de vloer het handelen niet laten. P L U S : 5 editorial / 6 snapshots / 68 Magnificent seven / 74 Insider 3

3 E D I T O R I A L 5 Knollen voor renpaarden Tweede jaargang Nummer 6 november 2005 Hoofdredactie: Pieter Kort Eindredactie: Laura Iseger, Arend Jan Kamp Art direction en vormgeving: Studio Jaap van der Zwan, Amsterdam mmv Tabea Piske, Mischa Smit Kleine Redactie en medewerkers: Ron Belt, Jorik van den Bos, Joop Bresser, Lukas Daalder, Mark Glazener, Peter van Kleef, Felix Lanters, Jerry de Leeuw, Edwin Melchior, Willem Middelkoop, Geert Jan Nikken, Ivan Nyssen, Patrick Lemmens, Michiel Pekelharing, Jacques Potuijt, Ad Schellen, Cees Smit alias Frank van Dongen, Marcel Tak, Marcel Wijma, Corné van Zeijl Beeld: Ruud Binnekamp, Allard Bovenberg, Robert Elsing, Ton Hendriks, Herman van Heusden, Hollandse Hoogte, Getty Images, Nico den Dulk Koersen: Marketxs; nieuws: Dow Jones; fundamentele data: ShareCompany Directie: Eric Visser, Hans-Poul Veldhuyzen van Zanten Uitgever: Peter van Sommeren Abonnementsprijzen: in Nederland en Belgïe 49,50 voor 10 nummers (voor andere landen geldt een verzendtoeslag van 30) losse nummers: 4,95 nazending: 5,95 Abonnementen en bezorging: Abonnementen kunnen op elk gewenst tijdstip ingaan en lopen automatisch door, tenzij 4 weken voor de vervaldag schriftelijk wordt opgezegd. Nieuwe aanmelding schriftelijk of per Abonnementenland, Postbus 20, 1910 AA Uitgeest tel: (0251) , fax: (0251) Adreswijziging: Leden van iex.nl kunnen zelf hun gegevens wijzigen via Overige abonnees via Abonnementenland. Advertenties: iex-sales: Jan Willem Goed, Martijn Arnold, Niek den Tex, Dirk Kamsteeg iex Investor Relations: Frans Gunnink traffic: Ferdinand Gipon Operations en techniek: Reinier Willems, Sebastian Drost, Aad Timmermans TriLab: René van der Meyden Drukkerij: Senefelder Misset Niets uit deze uitgave mag op enigerlei wijze worden overgenomen zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. Op alle aanbiedingen, offertes en overeenkomsten van iex InfoExchanges bv zijn van toepassing de voorwaarden welke zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam. iex magazine bevat informatie en wenken, die met de meeste zorgvuldigheid zijn samengesteld. iex InfoExchanges bv en de bij deze uitgave betrokken redactie en medewerkers aanvaarden geen aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen, die zouden kunnen voortvloeien uit het gebruik van in deze uitgave opgenomen informatie en wenken. De gegevens zoals wij die van u hebben ontvangen, kunnen worden gebruikt voor het toezenden van informatie en/of aanbiedingen door iex InfoExchanges BV en speciaal geselecteerde bedrijven. Indien u dit niet wenst, gelieve een briefje te sturen naar: iex InfoExchanges BV, t.a.v. de klantenservice, Postbus 75662, 1070 AR Amsterdam. iex magazine wordt uitgegeven door iex InfoExchanges bv en verschijnt tien keer per jaar. iex 2005 Was u nu zo dom, of was iemand anders zo slim? Wie veel geld verliest met beleggen gaat zich op een gegeven moment die vraag stellen. En wat is de verleiding groot om voor het laatste te kiezen. Want u had het toch goed gezien? De wereld zat toch te wachten op dat product? Er was toch bijna geen risico? Nee, uw schuld kon het niet zijn geweest. En dus gaat u op zoek: wie is de schurk die mijn droom aan diggelen heeft gegooid? Zo genieten we al jaren van spectaculaire rechtszaken en class actions tegen frauderende bestuurders en blunderende managers. De journalist in mij smult van een sappige affaire en sja, hadden ze zich ook maar netjes aan de regels moeten houden, maar als belegger kijk ik er toch met enige verbazing naar. Als je je geld zo grondig op een verkeerd paard vergokt zou je je eigenlijk in een hoekje moeten gaan zitten schamen, maar nee: we slepen gewoon de jockey voor de rechter. Hoe kon hij dat gewéldige paard zo langzaam laten lopen? Alles beter dan toegeven dat je geen verstand van paarden hebt, of dat je even niet gezien had dat de volbloed voor de wedstrijd al een beetje mank liep. Iedere belegger heeft zo zijn blinde vlekken. Welke dat zijn heeft bijna altijd te maken met de twee grote krachten die dagelijks de koersen bepalen: Angst en Hebzucht. Soms nemen die helemaal zonder hulp van buitenaf een loopje met u, waardoor u plots al uw geld op een kreupele pony blijkt te hebben gezet, maar u kunt ook het slachtoffer worden van een smooth operator die uw angst- en hebzucht-sensoren op de juiste manier weet te bespelen. Neem die duizenden upper class citizens die meer dan 100 miljoen toevertrouwden aan belegger René van den B. Niet op basis van enige kennis van de materie, maar puur op basis van charisma en de geweldige rendementen die eerdere nietsvermoedende beleggers hadden gemaakt toen ze de inleg van hun opvolgers kregen uitgekeerd. Als zo n bouwwerk instort, is het niet meer dan normaal dat beleggers de schuldige voor de inquisitie willen slepen. Hoewel je je ook hier moet afvragen wat mensen heeft bezield dat ze zoveel geld in zo n vaag verhaal staken. Angst en hebzucht vormen in combinatie met charisma een potentieel fatale cocktail, waar maar weinig mensen weerstand aan kunnen bieden. Daar helpt geen afm aan, hoezeer die tegenwoordig ook hun best doen om u te waarschuwen voor zakkenrollers. Over de toegenomen macht van de toezichthouders kunt u verderop in dit nummer lezen in een interview met directeur Steven Maijoor van de afm. Het is de aftrap van een 15 pagina s dik dossier over beursschandalen, beleggingssprookjes en hoe u uw eigen angst en hebzucht in toom kunt houden. Pieter Kort Hoofdredacteur iex

4 H O T S. S N A P S H O T S. S N A P S H O T S. S N A P S H O T S. S N A P S H O T S. S N A P Van tip tot dip Met een vampier de beurs op Steek uw hand op als u wel eens van C-Chip gehoord heeft. Als u uw hand niet heeft opgestoken, bestaat de kans dat u een jaar geleden niet goed op uw brievenbus lette. Heel beleggend Nederland ontving toen een promotiefoldertje van een slordige twintig bladzijden met daarin een uiterst zonnige toekomst voor het Canadese bedrijf met een notering aan de Amerikaanse otc-bb. De vraag naar de anti-autodiefstalsystemen die C-Chip maakte, zou enorm toenemen, waardoor de omzet en vooral de De Stille Tien wordt snelle tien 6 MANARIS oktober 2004 september 2005 koers enorm konden groeien. Dat laatste was wel nodig, aangezien het aandeel indertijd 79 dollarcent noteerde. Wie nu op de Amerikaanse beurzen op zoek gaat naar C-Chip, kan lang zoeken. Het bedrijf heeft zich enkele maanden geleden namelijk omgedoopt in Manaris. En dat is niet het enige wat veranderd is. De fondscode werd mans in plaats van cchi en in plaats van anti-diefstalsystemen richt het bedrijf zich volgens de eigen website nu in de eerste plaats op credit risk management services for medium and large sized companies. Ofwel het beheersen van kredietrisico s van middelgrote en grote ondernemingen. En de koers is veranderd van 79 in 37 dollarcent. Het perspectief verschilt echter nauwelijks van een jaar geleden. Er is nog steeds geen reden om te verwachten dat de koers van Manaris binnenkort door het dak gaat. Wie het aandeel per sé een keer gekocht wil hebben, dient echter niet te lang te wachten. De kans dat er straks helemaal geen Manaris of C-Chip meer bestaat om in te beleggen wordt steeds groter. De Stille Tien, een selectie van tien aandelen waarin weinig gehandeld wordt, heeft zijn naam opnieuw geen eer aangedaan. Alleen Blydenstein- Willink staat op dezelfde koers als waarvoor het aandeel in de Stille Index werd opgenomen. En deze sur place is nog toeval ook, aangezien het aandeel in de tussenliggende periode wel degelijk even enkele eurocenten van zijn plaats is gekomen. Anders ligt het bij dnc. In de afgelopen weken kwam het rendement op 15,2%, wat voor een groot deel een gevolg is van het bericht dat de aangekondigde overname van de Network Services-activiteiten van Tech Data Nederland is afgerond. Het bedrijf sprak daarbij de verwachting uit dat dat de overname positief zal bijdragen aan het resultaat. Opvallend is dat de handel in Nyloplast op donderdag 15 september officieel werd stilgelegd in afwachting van een persbericht. Een weinig frequente beurshandel is een voorwaarde voor opname in de Stille Tien, maar het is niet de bedoeling dat bedrijven dat gaan overdrijven. Sinds de voorgaande vrijdag was er overigens al geen handel geweest in Nyloplast. Toch was de handelsonderbreking niet eens zo slecht bekeken, want na het nieuws dat Nyloplast de dochterbedrijven Naamplaat BV en Danielson Nederland BV wil samenvoegen tot één bedrijf schoot de koers met bijna 10% omhoog. Het rendement op de Stille Index, waarin alle tien de aandelen even zwaar meewegen, komt op 3,3% binnen vijf weken. Wie zijn geld op een spaarrekening zet, moet daar een jaar op wachten. Met dit tempo moeten De Stille Tien straks worden omgedoopt in De Snelle Tien. Begin september ontving IEX een uitnodiging met de opvallende toevoeging en ditmaal gewoon doen. Nu doen wij al jaren gewoon, maar onze nieuwsgierigheid was vanzelfsprekend geprikkeld. Afzender bleek beursvoorspeller Gustaaf Carlsteen, die in april al een dag had georganiseerd voor mensen die geen hekel aan mij hebben. Volgens Carlsteen staat zijn beurstikker na zeven maanden in 2005 al op meer dan 100% winst. Dat soort claims zijn boeiend genoeg om zelf eens poolshoogte te gaan nemen. Bij de presentatie valt al snel op dat Carlsteen, om het voorzichtig uit te drukken, geen doorsneegoeroe is. Hij opent niet met een glad verkoopverhaal; alleen de opmerking dat hij sinds de start van het jaar een rendement van 100% gehaald heeft. Na een korte stilte legt hij enigszins omslachtig uit hoe hij aan zijn beurstips komt. Mijn visie wordt puur intuïtief bepaald. Ik spreek bijvoorbeeld met mezelf af dat als mijn linkerarm gaat bewegen, de beurs omlaag gaat. De rest van de dag doe ik dan de dingen die ik anders ook altijd doe en op weg naar de supermarkt begint dan bijvoorbeeld mijn arm opeens te trillen. Eerst denk ik dan nog dat het een sportblessure is, maar dan schiet me die afspraak met mezelf weer te binnen. Dan rijd ik meteen door naar huis. Ik heb de fout gemaakt door ooit eens te vertellen dat ik mijn beste ideeën in bad krijg. Sindsdien word ik in de media soms het badeendje genoemd, vertelt Carlsteen terwijl hij een sigaret pakt en zijn publiek aanmoedigt om er ook een op te steken. Het lijkt er bijna op dat hij er zoveel mogelijk aan doet om vooral niet op een typische beurskenner of analist te lijken. Een aantal jaar geleden liep ik ook in een pak over het Damrak, maar ik voelde mij daar helemaal niet prettig bij. Nu heb ik eindelijk de kans om helemaal mezelf te zijn en de dingen te doen waar ik me prettig bij voel. Dat geldt duidelijk ook voor zijn website, want een willekeurige bezoeker krijgt waarschijnlijk al snel de indruk dat hij beland is op de website van een gotische rockband of Harry Potter. Carlsteen hecht aan zijn gothic imago; het aan de vooravond van de bijeenkomst verstuurde persbericht begint met: met een helderziende vampier op de beurs blijkt geld verdienen al vanaf 1998 een makkelijke zaak. In het overzicht op zijn website prijkt weer dat krankzinnig hoge rendement van 100%. Dat klinkt louche genoeg, maar Op weg naar de supermarkt begint dan bijvoorbeeld mijn arm opeens te trillen Carlsteen meldt dat hij al zijn voorspellingen bij een notaris vast laat leggen, voordat hij zijn abonnees op de hoogte stelt van het nieuwe advies. Succes gegarandeerd dus? Ik heb enkele brieven van vrienden gekregen waarin ze hun abonnement opzegden en me bedankten voor mijn adviezen. Ondanks dat met veel tips een hoog rendement kon worden geboekt, waren ze al hun geld kwijtgeraakt doordat ze elke keer hun hele vermogen op het spel zetten of omdat ook adviezen van andere goeroes opgevolgd werden. Hij heeft inmiddels meer dan driehonderd volgers en de presentaties van Carlsteen waar ook wij te gast zijn, worden bezocht door honderden fans en nieuwsgierigen. Veel tijd om, zoals hij het zelf zegt, bij de blije vriendengroep van Gustaaf Carlsteen te komen is er overigens niet meer. Per 1 mei wil Carlsteen de huidige activiteiten stoppen en hij overweegt dan een eigen beleggingsfonds te starten. Geïnteresseerden kunnen tot die tijd nog gewoon zijn adviezen ontvangen. Oh ja, die kosten wel 895 euro... 7

5 H O T S. S N A P S H O T S. S N A P S H O T S. S N A P S H O T S. S N A P S H O T S. S N A P 8 9 Small Cap Saloon Farmababe vs. Biobabe Small Cap Saloon 10 Euro Portefeuille Op basis van de slotkoersen van 21 september Antonov 1,89 Pharming 3,41 Sopheon 0,33 DVRG 0,88 Kendrion 1,88 Magnus 0,54 Prolion 0,05 RTC 0,08 TIE 0,34 Rood Testhouse 0,54 Ceteco 0,06 TOTAAL 10,00 Deze keer geen kwaad woord over farmababe Pharming in de Small Cap Saloon. Haar stille aanbieders hebben alle kwade tongen gekneveld. Het is sowieso een slappe hap. Achter de bar staat kastelein George Tóth al een uur lang hetzelfde glas af te drogen. Zijn met tranen gevulde ogen staren mistroostig in de verte, nu zijn teerbeminde Sara Kreek aan zijn neus voorbij gegaan is. Die ogen zijn overigens behoorlijk blauw na een pijnlijke aanvaring met deputy sheriff Pistolen Peter Paultje, die er driftig op los schoot toen hij erachter kwam dat Tóth er met Sara vandoor wilde gaan. Volgens insiders is de waard er overigens niet slechter van geworden. Nu Sara van het toneel is, strijdt naast vrouwe Pharming ook lady Crucella om de titel Miss Small Cap Saloon. Met biobabe Crucell gaat het crescendo. De fax spuwt nog elke dag een persbericht uit en inmiddels is ook de derivatenmarkt betreden. Er is trouwens nóg een opval- lende nieuwe verschijning in de Small Cap Saloon. Dat is Tom. Tom is niet dom en ook niet blond. En hij heeft de weg naar de Saloon feilloos weten te vinden. Daar zijn Indiaanse verkenners niks bij. Er komt binnenkort ook nog een vriendje van Tom. Tom heeft namelijk Tele Atlas de weg naar de Small Cap Saloon gewezen. Lekker druk, met al die postkoetsen voor de deur. Met zoveel volk leek het de uitbater goed om eens met de pet rond te gaan. Dat leverde welgeteld 10 euro, drie flessendoppen en een handvol pruimtabak op. Daarmee lanceren we vandaag vol trots de Small Cap Saloon 10 Euro Portefeuille. C mon, fat lady - sing the blues. Bovenstaande portefeuille is door de redactie van iex samengesteld. Het betreft hier geen koopadvies, slechts een willekeurige selectie die tezamen 10 euro waard is. De redactie heeft geen privé-posities in deze aandelen. Klare taal / Ron Tauber, Sage Capital Hedge funds zijn dankzij de AFM weer helemaal hot. De toezichthoudende autoriteit bracht beleggers in een merkwaardige spagaat met haar verkennende analyse. De hedge funds zijn namelijk niet transparant genoeg, maar misstanden zijn niet gesignaleerd op de nog kleine Nederlandse markt en nader onderzoek acht de beurswaakhond niet nodig. IEX zocht Ron Tauber op, de oprichter van Sage Capital de 100% dochter van Robeco die in Noord-Amerika juist in de hedge industrie actief is. De afm hekelt het gebrek aan transparantie onder met name fund of hedge funds en vraagt zich af of de beheerders daarvan wel weten wat ze in portefeuille hebben. U hebt 850 miljoen euro onder beheer. Enig idee waar dat geld in zit, meneer Tauber? Het is een heel goede zaak dat de afm het beschermen van de particuliere belegger hoog in het vaandel heeft. Toezicht is een goede zaak. Sage Capital staat al sinds 2002 onder toezicht van de SEC ook al is het pas vanaf februari 2006 verplicht. Maar alles wat nieuw is, heeft tijd nodig om geaccepteerd te worden door beleggers en toezichthouders. Dat geldt ook voor hedge funds. Toen Coca-Cola voor het eerst met blikjes kwam, was het ach en wee. Flessen waren schoner en beter. Maar blikjes breken niet. Wij hebben vijftig hedge funds in portefeuille. Ik weet niet welke trades zij vandaag maken, maar ik ken hun werkwijze, het risico wat ze nemen en hoe ze rendement denken te maken. De rendementen van hedge funds vallen anders wel tegen, de laatste twee jaar. Maar je kunt twee jaar niet als maatgevend nemen. De aex is 60% gedaald sinds haar hoogtepunt, de Amerikaanse indices 40%. Ons fund of hedge funds verloor nooit meer dan 1% in een jaar en boekt een gemiddeld jaarrendement van 11%. En dat bij een lager risico en minder volatiliteit. Het gaat er om dat je als fondsmanager de beheerders kent van de hedge funds waar je in belegt. Het is altijd mijn job geweest, nu en vroeger bij Goldman Sachs, om de traders te kennen. Om goed van inferieur te onderscheiden. Op die manier zoeken we hedge fund managers die op basis van hun kwaliteiten het verschil kunnen maken. Hebt u nog genoeg kansen om in goede hedge funds te beleggen. De slechte verdwijnen immers en de goede sluiten hun deuren voor nieuw kapitaal. Geen enkel probleem. Ja, er komen nieuwe hedge funds die soms weer verdwenen zijn voordat je beseft dat ze gekomen zijn, maar er zijn nog voldoende excellente fondsmanagers die bedrijven als Goldman Sachs of Morgan Stanley bewezen hebben dat ze goed zijn, die nu hun eigen hedge funds beginnen en die meteen een heel goede organisatie inzetten voordat ze de eerste dollar aannemen. Is er door de toevloed van hedge funds niet sprake van minder kansen omdat inefficiënties worden weggepoetst? Dat geloof ik niet. Ja, er zijn strategieën die minder werken dan een paar jaar geleden. Convertible arbitrage is een voorbeeld daarvan. Maar daar zit nu ook nog maar 3% van ons fondsvermogen in en dat was eerst 11%. Equity Long/Short fondsen hadden het zwaar in markten die hard in elkaar klappen, omdat zij inspelen op kwaliteitsverschillen tussen bedrijf A en bedrijf B binnen één sector. Maar als alles onderuit gaat, kijkt niemand naar goed of slecht. Pas als de markten weer opkrabbelen wordt weer verschil gemaakt en zijn er weer kansen voor die strategie. Momenteel doen distressed security funds het goed. Hedge funds worden vaak (te pas en te onpas) genoemd als oorzaak van heftige koersdalingen van aandelen van bedrijven die in zwaar weer verkeren. Hoe kijkt u daar tegen aan? Het is een misverstand dat hedge funds noodlijdende bedrijven naar de haaien helpen. Maar als een Ahold grote problemen heeft, spelen ze daar met hun positie wel op in. Maar het is niet zo dat de zon opkomt, omdat de haan kraait, toch?

6 H O T S. S N A P S H O T S. S N A P S H O T S. De lezer weet het beter Appletje schillen Na het lezen van het artikel Prachtproduct of prutaandeel moet ik de conclusie trekken dat u uw huiswerk beter moet doen. De ipod is in combinatie met het programma itunes en de muziekwinkel van Apple een ijzersterk product. Mocht uw analyse waar zijn dat de ipod minder gekocht zal worden, dan wordt dat ruimschoots gecompenseerd door de verkoop van liedjes. Saillant detail: de misdaad in New York is gedaald door het zero tolerance-beleid van ex-burgemeester Guiliani. Nu stijgt die percentueel in de metro. De oorzaak is dat er meer ipods gestolen worden. Er is zelfs een maandelijkse prijs in het Amerikaans blad Mac Addict: Wie ontwerpt de beste ipod-hoes? Bovendien heeft Apple in het geheim al vijf jaar zijn besturingssysteem OS X (spreek uit OS ten ) geschikt gemaakt voor Intel microprocessoren. U hoeft dan geen dure Apple-computer meer te kopen om te profiteren van het beste besturingssysteem ter wereld. Ik vermoed dat Apple met zijn G5 en de mini Mac ter grootte van een sigarendoos veel mensen doet besluiten om te migreren naar een Apple. U moet zich eerder zorgen gaan maken om het aandeel Microsoft. F.F. Rojer via Naschrift redactie: Uit het omslag en de inhoud van het vorige nummer is hopelijk voldoende gebleken dat de iex-redactie zeker geen hekel aan ipods heeft. Integendeel. De stelling was slechts dat ook een prachtig product (het succes van itunes meegerekend) geen voldoende voorwaarde is om een aandeel te laten stijgen. 10 Uw diefstal-argument verandert daar weinig aan. In Amsterdam worden dagelijks vele fietsen gestolen; toch is de fietsenindustrie geen goudgerande belegging. En de populariteit van een Apple-product aantonen door te verwijzen naar Mac Addict is, naar onze bescheiden mening, niet veel anders dan de populariteit van sigaren verklaren aan de hand van Cigar Aficionado. Stille Brill Wij ontvingen uw tijdschrift iex waarin Brill genoemd wordt in het artikel de Wraak van de muurbloempjes als een van de Stille Tien. In aandelen Koninklijke Brill NV wordt inderdaad niet frequent gehandeld maar dat het aandeel, zoals u reeds stelt, zeker interessant is willen wij graag een keer toelichten. Wij nodigen u daartoe graag uit voor een interview met directeur Pabbruwe van deze onderneming. Corporate Communications Koninklijke Brill Naschrift redactie: Altijd bereid tot een goed gesprek. Zie pagina in dit nummer. Phoei! In het stuk Groentjes aan de bar (iex 5) wordt fijntjes de grond aangeveegd met smallcaps zoals rtc, Crucell, Antonov en ons eigen Pharming. Het beeld dat wordt neergezet is dat van een wildwest-investering; het zou een grote gok zijn of deze fondsen ooit zullen renderen. Het gemak waarmee in vele opzichten verschillende bedrijven hier over één kam wordt geschoren is beneden alle peil. Het ontbreken van een afzender maakt het ook onmogelijk deze hierop direct aan te spreken. Daar de iex-redactie dit stuk heeft geplaatst houd ik hen dan ook verantwoordelijk voor de inhoud van het stuk. Vanuit het perspectief van Pharming komt de inhoud op geen vlak overeen met de werkelijkheid. Ten eerste is Pharming geen groen bedrijf. Het is een biotechfirma met een lange staat van dienst en een gedegen businessplan. Ten tweede betreft het geen smallcap. De koers noteert al geruime tijd boven de grens op 3,20 euro en volumes geven aan dat een midcapnotering tot de mogelijkheden behoort. Aan de iex de vraag wat de redactie beweegt een ongenuanceerd en foutief stuk zonder afzender te plaatsten in een blad dat de pretentie heeft betrouwbare informatie af te geven. iex draagt hiermee bij aan de negatieve beeldvorming rond bedrijven zoals Crucell en Pharming en maakt zich hiermee schuldig aan ongeoorloofde koersbeïnvloeding. Hiermee devalueren ze hun eigen betrouwbaarheid en brengen schade toe aan gezonde Nederlandse biotechbedrijven. The real wess in de iex Koffiekamer Naschrift redactie: Dat onze artikelen koersbeinvloedend zouden zijn vinden wij vleiend, maar wij vermoeden dat het wel meevalt. Wij blijven, ongetwijfeld tot uw verdriet, onze reportages verzorgen uit de Small Cap Saloon (zie de pagina s hiervoor), maar voorzien graag in de behoefte aan een gedegener analyse van Pharming. Dat laten we over aan onze in-housebiotechanalist Marcel Wijma. Zie pagina 30. Rectificatie In het artikel een mooi woord voor keuzevrijheid op blz. 64 tot 67 van iex magazine nr. 5 is de naam van Gerard Bergshoeff, directeur beleggen abn amro Nederland abusievelijk verkeerd weergegeven.

7 H O T S. S N A P S H O T S. S N A P S H O T S. Stemlokaal Omhoog of omlaag? Dat bepaalt u door middel van: Er is veel kritiek op de miljoenennota van Balkenende en Zalm. Welk cijfer geeft u ze? Een 1 met een griffel 17% Onvoldoende: 4 27% Héél krap voldoende: 6-18% Ze doen het niet zo slecht: 8 38% Wat hebt u liever? 10% kans op 1000 euro 25% 25% kans op 333 euro 10% Een beetje iexlezer heeft overal een mening over. Wat vond u de afgelopen maand? 24% Fundamentele analyse 28% Technische analyse 5%Favoriete goeroe De aex is voor het eerst in lange tijd weer op de 400. En nu? 9% Wat kan mij het schelen 39% Op naar meer 43%Fingerspitzen gefühl 21% Consolidatie rond de % kans op 112 euro 21% Uw gewicht in aandelen dvrg 44% klik hier Laat uw stem horen in het iex Stemlokaal. Kijk op 31%Terug naar minder De favorieten van Maarten Friederich aan de hand van het aantal keren dat ik Gemeten het heb opengeslagen is The alchemy of finance van George Soros verreweg mijn favoriete boek. Soros introduceert in het boek een aantal model- 12 len en andere bij het beleggen relevante zaken. Het is geen praktische handleiding bij het beleggen, deze bestaan volgens mij niet. Toch gaat er bijna geen week voorbij, waarin ik niet een aantal bladzijden uit het boek lees. De laatste tijd herlees ik vooral het laatste gedeelte. In dit deel bespreekt Soros de posities aan de hand van de economische realiteit van toen, eind jaren tachtig. Een goede kennis van de werking van de economie en maatschappij is wel vereist. The wealth of nations van Adam Smith is in dit kader mijn favoriet. Het is ruim tweehonderd jaar geleden geschreven en verschillende onderwerpen hebben geen betrekking meer op het heden (papier geld is bijvoorbeeld niet meer gedekt door goud en zilver). Toch steekt het boek met kop en schouders uit boven de meeste macro-economische boeken die veelal zeer kwantitatief en daardoor ondoorgrondelijk zijn. Beleggen is het maken van een inschatting over waarschijnlijke gebeurtenissen op de financiële markten op basis van waarnemingen van huidige gebeurtenissen en ontwikkelingen. Natuurlijk kom ook ik ogen en oren tekort. De Financial Times is hierbij een belangrijk hulpmiddel. Hierin probeer ik ontwikkelingen in de maatschappij te ontdekken die vroeg of laat hun weerslag zullen vinden op de prijsvorming in financiële markten. Uiteindelijk wordt iedere belegger hier op zijn of haar prestaties afgerekend. Maarten Friederich is hoofd beleggingen bij ivm Vermogensbeheer en beheerder van onder andere het ivm Wereld Fonds en het ivm Beschermd Fonds.

8 B E D R I J F S B E Z O E K Herman A. Pabbruwe, Directeur Koninklijke Brill NV Koninklijke Brill NV is een sterk internationaal georiënteerde wetenschappelijke uitgeverij. De nadruk van de fondsen ligt op de terreinen geschiedenis, Islam/oriëntalistiek, religie en op gespecialiseerde onderdelen van de natuurwetenschappen en internationaal recht. Opvallend? Het is geen toeval dat Brill in Leiden gevestigd is. De universiteit van Leiden is een van de belangrijkste redenen dat de wetenschappelijke uitgeverij in 1683 in deze stad ontstaan is. Ondanks de lange geschiedenis gaat het bedrijf goed met de tijd mee, want aan het eind van het jaar zijn alle publicaties ook elektronisch verkrijgbaar. Nog meer opvallend? Brill houdt regelmatig open dagen om de gang van zaken toe te lichten en waar aandeelhouders de kans krijgen om te spreken met de auteurs of afnemers zoals bibliothecarissen. De onderneming wil zo een beursfonds zijn dat beleggers echt aanspreekt. Nettowinst 2004: 1,78 miljoen euro Winst per aandeel 2004: 1,05 euro Omzet 2004: 19,75 miljoen euro Marktkapitalisatie: 32,34 miljoen euro Aandeelhouders: Orange Deelnemingen Fund NV (10-25%), Martin Group Ltd. (5-10%), J.W. Leemans (5-10%), Otterbrabant Beheer NV (5-10%) door Michiel Pekelharing / fotografie Ruud Binnekamp Brill geeft als wetenschappelijke uitgeverij boeken en tijdschriften over alle religies uit, dus zowel over de Islam als over het Jodendom. Dat is geen probleem want wetenschappers respecteren elkaars onderzoek en voor de auteurs zijn wij eigenlijk een soort makelaar. Brill richt zich nadrukkelijk niet op de opiniërende kant

9 B E D R I J F S I N T E R V I E W Brill wil wel Op het Damrak staat in de schaduw van Wolters Kluwer en Reed Elsevier nog een wetenschappelijke uitgeverij genoteerd. De Koninklijke Brill steeg afgelopen jaar harder (33%) dan beide reuzen. Brill is een relatief kleine speler in uitgeversland. Heeft de onderneming nooit de ambitie gekoesterd om bijvoorbeeld uit te groeien tot een soort Elsevier? Bij een onderneming als Reed Elsevier gaat het al snel om miljarden, terwijl het bij Brill om miljoenen gaat. Halverwege de vorige eeuw kende het zogenoemde bètasegment, waarbij je moet denken aan uitgaven over chemie, fysica en engineering, een enorme groei. Elsevier was daar snel bij en wist met het uitgeven van een groot aantal tijdschriften op dit gebied goed geld te verdienen, waarmee veel overnames werden gedaan. Brill richt zich traditiegetrouw op het alfa-segment en slechts beperkt op gamma en bèta. In deze tak van de uitgeverij is het veel rustiger gegaan. Theoretisch was het voor Brill ook mogelijk geweest om op een veel grotere schaal te opereren, maar dan had het bedrijf in de achttiende en negentiende eeuw al uit een ander vaatje moeten tappen. Is het voor een relatief kleine uitgeverij niet moeilijk om zich internationaal staande te houden? Brill is een wetenschappelijke uitgeverij en in mijn optiek is er niet zoiets als Nederlandse wetenschap, want de wetenschap is per definitie internationaal. Ongeveer 96% van de omzet wordt in het buitenland geboekt. Bovendien zijn er op dit uitgeefgebied maar enkele echt grote spelers. De rest van de markt is relatief versnipperd, met veel kleinere uitgeverijen. Het internationale karakter van Brill komt terug in de herkomst van onze auteurs. Ongeveer 40% komt uit de Verenigde Staten, 40% uit Europa, 10% uit 16 Japan en 10% uit de rest van de wereld. Is het met een dergelijke spreiding niet moeilijk om nieuwe auteurs te vinden of bestaande auteurs aan Brill te binden? We hebben vijftien uitgevers in dienst die elk hun eigen vakgebied hebben; van klassieke talen tot Aziatische studies en van publieksrecht tot religie. Binnen deze vakgebieden is Brill voortdurend op zoek naar nieuwe schrijvers. Dat is minder moeilijk dan het lijkt aangezien de wetenschappelijke wereld heel internationaal is ingesteld en veel onderzoekers elkaar en Brill kennen. Om auteurs tevreden te houden, zorgen wij voor een optimale begeleiding, bijvoorbeeld in de vorm van redactionele begeleiding om het Engelse taalgebruik te verbeteren. Daarnaast is het minstens zo belangrijk om een auteur onder de aandacht te brengen van zijn vakgenoten en ervoor te zorgen dat alles wat gepubliceerd is heel goed verspreid wordt. Het internet is daarvoor ideaal. Welke trends spelen er nu op het vakgebied van Brill? Wij proberen de strategie af te stemmen op de wijze waarop de wetenschap zich ontwikkelt. Daarvoor hebben wij een overzicht, een soort landkaart gemaakt, op basis waarvan wij beslissingen nemen. Brill opereert bijvoorbeeld al lange tijd op het gebied van de Chinese taal en cultuur. De laatste tijd hebben wij de activiteiten voor deze regio verder uitgebreid omdat we daarvoor duidelijke maatschappelijke redenen zagen. En door dit type beleid zijn we erin geslaagd om zowel de omzet als winst de laatste jaren gestaag te laten groeien. Wij proberen de strategie af te stemmen op de wijze waarop de wetenschap zich ontwikkelt.

10 A A N D E L E N Pimp my por tfolio Saaie beleggingsportefeuille? Laat de iex-experts maar even onder de motorkap kruipen. door Pieter Kort Een beleggingsportefeuille is als een auto. Met zorg en liefde behandeld rijdt hij het best. En als het je smaak is, kun je hem desgewenst behangen met oogverblindende velgen en oorverdovende boomboxen. Is dat verstandig? Nee, niet echt en hij gaat er meestal ook niet harder door. Maar het is wel leuk knutselwerk. Hoe zouden de iex-columnisten een brave doorsnee-portefeuille onder handen nemen als we hem bij hun op de brug rijden? We vroegen het aan drie door de wol geverfde beleggers en gaven ze carte blanche om er financiële spoilers, dubbele uitlaten en sportstoelen op te schroeven. Als kandidaat-portefeuille zochten we een degelijke, en zeer specifieke modelportefeuille. Even dachten we aan het abp of pggm, maar daar konden we slechts een gespecificeerde asset allocatie van krijgen. Wie wel heel dapper met de billen bloot gaat voor de buiten- VOOR Aandeel In portefeuille ABN Amro 8,5% Akzo Nobel 3,0% Buhrmann 4,5% Reed Elsevier 3,0% Fortis 10,0% Getronics 4,0% Hagemeyer 2,5% ING 16,0% Philips 6,5% RD Shell A 17,5% Sanofi-aventis 3,5% TNT 3,0% Unilever 12,0% Wessanen 6,0% NA wereld is research-instituut Iris, van Rabo/Robeco. Dat publiceert op internet een continu ge-update Commissionairsportefeuille Aandelen. Iris beperkt zichzelf bewust tot Nederlandse aandelen; daar heeft ons pimp-team natuurlijk geen boodschap aan. Hoewel? Eén van de leden vindt het karretje eigenlijk wel aardig zoals hij is. Aandeel In portefeuille ABN Amro 8,5% Akzo Nobel 3,0% Buhrmann 4,5% Reed Elsevier 3,0% Aegon 10,0% Getronics 4,0% Hagemeyer 2,5% ING 16,0% Philips 6,5% RD Shell A 13,5% Sanofi-aventis 3,5% TNT 3,0% Unilever 12,0% ING Emerging Eastern Europe Fonds 3,0% Fortis Fund Equity Turkey 3,0% Turbo long Brent Crude 2,0% Turbo short Dow Jones 2,0% Lukas Daalder In de beleggings-hood gaat het uiteraard niet alleen om uiterlijk vertoon: wat er onder de motorkap zit, is minstens zo belangrijk. En als we de kap van dit fonds opendoen is het duidelijk dat de tijd enige jaren heeft stilgestaan. Nederland? Waar legt dat dan? Is dat niet dat land waar de economische groei de afgelopen vijf jaar gemiddeld 1% bedroeg? Daar zijn de ladies niet echt van onder de indruk, lijkt me zo. De enige reden dat de Nederlandse aandelen het nog wel een beetje uithouden is omdat ze in het buitenland geïnvesteerd hebben. Waarom via een omweg naar het buitenland, als je het ook direct zelf kunt doen? Tijd daarom om dit oude motorblok te vervangen voor een wat krachtiger beestje. China en India liggen uiteraard voor de hand, maar daar betaal je ook de prijs voor. Azië, Turkije, Oost-Europa zijn de alternatieven waar je voor een mooie prijs nog aardig wat groei kan kopen. Het kost misschien wat meer tijd en energie om de juiste aandelen te vinden, maar de resultaten zijn er dan wel naar. Maar wie zegt dat we ons tot aandelen moeten beperken? Cees Smit Als ik naar deze portefeuille kijk, zie ik een weinig fantasierijk geheel. Om de zaak ook omlaag wat bescherming te geven voeg ik een dubbele Turbo toe. Om beschermd te zijn tegen inflatie en ook nog mee te doen aan het grote grondstoffencircus koop ik een Turbo long op Brent Crude. Wel een turbo met een stoploss die ver weg ligt van het huidige niveau. (Dat ligt op 62,40 dollar op het moment van schrijven). Hoewel, het hoeft ook niet té ver weg, want als de olieprijs daalt tot onder de 54, zijn we helemaal uit de opgaande trend en hoeven we niet langer afgedekt te zijn. Ik kies de variant met een stoploss van 52,58 dollar. Deze positie neem ik in met zo n 2% van het vermogen. Daarnaast koop ik ook nog een Turbo short op de Dow Jones, want mijn angst blijft dat de hoge olieprijs de consumentenbestedingen en/of de rente negatief beïnvloedt. We kopen daarom de Dow Turbo short met een stoploss van Ook deze positie koop ik voor 2% van mijn portefeuille. Om ruimte te creëren zou ik een deel van de positie Royal Dutch Shell verkopen. Een grote ingreep is het niet, maar het is altijd beter dan een dobbelsteen aan de binnenspiegel. Met dank aan IRIS Corné van Zeijl Ik ben geen pimp Ik ben geen pimp en wens dat ook niet te worden. Overigens is met deze portefeuille niets mis. Helemaal niets mis, misschien zelfs een tikkeltje te wild. De tracking error van deze portefeuille is al aardig fors. Oké, vooruit, misschien moeten we Fortis vervangen door Aegon, die hebben namelijk het meeste profijt als de rente weer stijgt. Oh, en Wessanen laat ook nog niet echt iets zien. Ik zou ook niet weten waarom ze wat zouden laten zien. Maar goed, veel andere beleggers denken er anders over. Als ik dan toch iets zou moeten strippen Maar voor de goede orde: beleggen is helemaal niet leuk, beleggen behoort saai te zijn. Hoe saaier hoe minder emoties, hoe beter het rendement. Dus niets gepimp, gebling en geboomboom. Beleggen is ondernemen op afstand. En je zaak verkoop je ook niet weer na een paar jaar, tenzij je Skype, Tom Tom of Kazaa heet. Ik trek mijn pantoffels aan en ga voor de open haard een middagslaapje doen. Bling, bling, tsj klik hier... Meer over iex-columnisten Lukas Daalder, Cees Smit en Corné van Zeijl en hun posities vindt u op

11 A N A L Y S E R i j p vo o r d e beurs Na World Online was het not done en vooral ook erg moeilijk voor bedrijven om de stap naar de beurs te zetten. Inmiddels zijn emissies weer helemaal in de mode en de privatiseringsdrang van de overheid maakt het niet moeilijk om een serie bedrijven te selecteren die niet zouden misstaan op het Damrak. Sterker nog, Schiphol en Nuon zouden op basis van de waarschijnlijke beurswaarde in aanmerking komen voor opname in de aex terwijl de ns en Holland Casino stabiele Midcappers kunnen zijn. iex maakt alvast het volgende rijtje af: Galapagos,Tom Tom... door Michiel Pekelharing / foto Getty Images 20 Schiphol 4 miljard euro De strategie van Schiphol is erop gericht om haar positie als mainport te behouden en te versterken. Daarnaast wil de onderneming het risico spreiden door het vergroten van de inkomsten uit zogenoemde non-aviation-activiteiten en het starten van initiatieven op andere (inter)nationale locaties. In Nederland is Schiphol Group actief op de luchthavens van Rotterdam, Eindhoven en Lelystad. Internationaal neemt Schiphol deel in jfk iat, dat Terminal 4 op John F. Kennedy Airport bij New York exploiteert. Verder heeft Schiphol Australia, een belang in Brisbane Airport Corporation en in Zweden beheert het concern samen met Stockholm-Arlanda Airport alle winkels en horeca op de Zweedse luchthaven. Schiphol ontving vorig jaar 42,5 miljoen passagiers en was daarmee de vierde luchthaven in Europa. De onderneming is voor 75,8% in handen van het Rijk, voor 21,8% van de gemeente Amsterdam en voor 2,4% van de gemeente Rotterdam. De winstgroei is in de eerste helft van 2005 uitgekomen op 1,9%, wat aanzienlijk minder is dan de ruim 13% over heel De belangrijkste oorzaak is de stijging van de beveiligingskosten van 19,5 naar 82,2 miljoen euro. Volgens onderzoek van Lazard is een beursgang de beste manier om Schiphol te privatiseren, terwijl Deutsche Bank juist heeft berekend dat het voordeliger is om het bedrijf onderhands te plaatsen bij institutionele beleggers. De verkoopwaarde komt dan op 6,5 miljard euro tegenover 4 miljard euro bij een normale beursgang, volgens de bank. In het buitenland zijn op deze wijze ook al de luchthavens van Rome, Sidney, Birmingham en Boedapest geprivatiseerd. De opbrengst bij onderhandse verkoop is hoger omdat de investeerders in dat scenario meer invloed hebben op de koers van de onderneming. Lazard houdt rekening met een controlepremie van 25 tot 35%. De 4 miljard euro die Schiphol bij een beursgang op kan brengen, impliceert een koers-winstverhouding (k/w) van 25,3. Dat is veel hoger dan branchegenoten en het verschil wordt verklaard door de grotere omvang en de bescheiden nettoschuld van 800 miljoen euro. Cees Smit Delta Airlines, Northwest Airlines en andere luchtvaart maatschappijen zijn bijna failliet. Er wordt gevlogen met zo leeg mogelijke tanks en er wordt op de kleintjes gelet (je moet je eigen brood meenemen). Ik zou het kabinet dan ook willen aanraden om de aandelen zo snel mogelijk te verkopen. Als ze niet te veel tijd aan discussies kwijtraken kan Schiphol nog net naar de beurs voor deze sector aan concurrentie en de olieprijs ten onder gaat. Ik raad lezers aan om niet in te schrijven op de emissie van Schiphol. Ron Belt Dit bedrijf had al lang op de beurs moeten staan. Dan was het waarschijnlijk al veel groter geweest. De aanpak van Schiphol op andere luchthavens blijkt te werken en de consolidatie binnen de sector zal zich doorzetten... nu zijn er nog kansen! Nutssector Nederlandse huishoudens kunnen sinds 1 juli 2004 zelf hun stroomleverancier kiezen. Eneco, Essent en Nuon moeten nu de bestaande klanten zien vast te houden. Blijkbaar is dat geen eenvoudige opgave, want bij de publicatie van de halfjaarcijfers van Nuon bleek dat de onderneming circa 12,5% van de elektriciteitsklanten had verloren. Bovendien wil minister Laurens Jan Brinkhorst van Economische Zaken de energiebedrijven per 1 januari 2008 splitsen in een netwerkbedrijf en een leveringsen productiebedrijf. Dat hoeft overigens geen nadeel te zijn, want voor buitenlandse partijen is een dergelijke splitsing juist een voorwaarde om Eneco, Essent of Nuon over te nemen. Het splitsingsproces is een mogelijk startsein om de nutsbedrijven naar de beurs te brengen. Eneco 3 miljard euro Het leveren van elektriciteit, gas en warmte is de kernactiviteit van Eneco. Volgens de bedrijfsstrategie blijft de focus op deze drie activiteiten liggen. Qua omzet en winst is Eneco ongeveer half zo groot als edp, maar dit Portugese bedrijf verdient een premie door de snellere winstgroei. Op basis van een k/w van 15 komt de geschatte beurswaarde van Eneco op 3 miljard euro. Luchthavens in Europa Vergelijkingsbedrijf Land Omzet Groei Winst Groei Beurswaarde K/w Flughaven Wien Group Oostenrijk 398 mln 14,30% 71,7 mln 1,20% 1,17 mrd 16,5 Copenhagen Airport Denemarken 2,485 mrd DK 12,30% 592,8 mln DK 37,20% 11,82 mrd DK 22,5 Schiphol Bedrijf Activiteit Omzet Groei Winst Groei Schiphol Luchthaven 888 mln 3,20% 158 mln 13,10% 1 Deense Kroon = 0,134 euro 21

12 A N A L Y S E Elektra in Europa Vergelijkingsbedrijf Land Omzet Groei Winst Groei Beurswaarde K/w E.on Duitsland 49,1 mrd 5,80% 4,3 mrd -6,40% 52 mrd 13,2 RWE Duitsland 41,14 mrd -4,00% 2,14 mrd 7,70% 31,5 mrd 18 Suez Frankrijk 40,7 mrd 6,20% 2,64 mrd 25,80% 25,5 mrd 16 Cedegel Luxemburg 387,8 mln 20,20% 20,6 mln 11,90% 431,58 mln 19 EDP Portugal 6,70 mrd 3,80% 399 mln 18,40% 8,41 mrd 20 Stroomkoninkjes Bedrijf Activiteit Omzet Groei Winst Groei Eneco Nutssector 3,54 mrd -1% 201 mln 8,60% Essent 3,06 mrd 4,90% 426 mln 9,50% Nuon 4,94 mrd -3% 264 mln 11,90% Essent 5 miljard euro Essent is in 1999 ontstaan na een fusie van pnem/mega Group en Edon Groep. Produceert en distribueert elektriciteit en is de eerste onderneming buiten Gasunie die gas importeert. Nu is een kwart tot een derde van de gebruikte hoeveelheid gas in Nederland afkomstig van Essent en met 1,8 miljoen klanten is het de tweede kabelmaatschappij van Nederland. Daarnaast verwerkt het bedrijf 4 miljoen ton afval per jaar. De omzet van Essent is nog geen tiende van wat de grote Europese spelers halen. Daar staat tegenover dat de winstmarge van 13,9 % uniek is binnen de sector, wat moeilijk vol te houden is. Op basis van een flinke premie op de beurswaarde-omzetverhouding van 1 die binnen de sector aantrekkelijk is, komt de geschatte beurswaarde van Essent op 5 miljard euro. Nuon 5,5 miljard euro Net als Eneco richt Nuon zich volledig op de levering van elektriciteit, gas en warmte. De onderneming is alleen geografisch op zoek naar expansie en de strategie is er onder meer op gericht om de activiteiten in België en Duitsland te versterken. Op basis van een beurswaarde-omzetverhouding van iets meer dan 1 komt de geschatte beurswaarde op 5,5 miljard euro. De k/w van 20 is weliswaar aan de hoge kant, maar Nuon was in 2004 de enige speler met een winstgroei van meer dan 10%. Corné van Zeijl Ik krijg een warm gevoel bij bedrijven waarbij de klanten een keuze hebben om het product wel of niet af te nemen. Dit geldt dus ook voor de nutsbedrijven. Deze ondernemingen zijn van nature meer concurrerend en meer bedrijfsmatig ingericht dan andere branches. Cees Smit Ik blijf het vreemd vinden dat iets wat eigenlijk een beetje van ons allemaal is, wéér door ons betaald moet worden. De overheid heeft geld nodig en dit is het ideale tafelzilver om te gelde te maken. Dan gooien we er nog een privatiseringssausje overheen en I EX I PO-panel: Cees Smit is iex-columnist en directeur van Today s Beheer. Corné van Zuijl is iex-columnist en beheerder vavn het sns Nederland Aandelenfonds. Ron Belt is iex-columnist, analist en corporate finance adviseur. klinkt het helemaal goed. De nutssector is dus niet mijn ding. Ron Belt Ik ben benieuwd wat er van de winst van deze spelers overblijft als de transportnetwerken er uit worden gehaald. Wellicht wordt de politiek dan ook wakker en ziet ze dat we daar als burger te veel voor moeten betalen. Bijna alle bedrijven hebben in de afgelopen jaren hun overwinsten in allerlei projecten en activiteiten gestoken zodat ze zijn uitgegroeid tot heuse conglomeraten. Ik denk dat ze allemaal te klein zijn in een Europees landschap en waarschijnlijk opgeslokt gaan worden door een grotere speler. Voordat dat gebeurt, wil ik wel even wat aandeeltjes oppikken in een beursgang zodat ik wel de overnamepremie nog even incasseer. Holland Casino 2,5 miljard euro Holland Casino exploiteert twaalf casino s in grote Nederlandse steden en op Schiphol. De overheid heeft aangegeven dat ze geen steun geeft aan toekomstige buitenlandse participaties en uitbreiding over de landsgrenzen is voorlopig niet aan de orde. Het bedrijf streeft geen winstmaximalisatie na, maar een omzetgroei is waarschijnlijk met het oog op de voorgenomen opening van twee nieuwe vestigingen en de verhuizing van het casino in Zandvoort naar het meer centraal gelegen Haarlem. De onderneming kende in 2004 een minder jaar aangezien een toename van het aantal bezoekers met 2,6% naar 6,38 miljoen onvoldoende was om een daling van de gemiddelde besteding per bezoek van 113 naar 107 euro op te vangen. In de drie voorgaande jaren was het netto bedrijfsresultaat echter met gemiddeld meer dan 20 procent per jaar gegroeid. Speelautomaten zijn goed voor iets meer dan de helft van de omzet. In Duitse casino s zijn deze activiteiten goed voor drie kwart van de inkomsten en in Frankrijk komt dat percentage zelfs op 93%. Een dergelijke verhouding lijkt in Nederland voorlopig onhaalbaar. In Amsterdam exploiteert Holland Casino circa automaten, in Rotterdam komt dat aantal op en de minister van Justitie weigert toestemming te geven om een extra vestiging in deze steden te openen. Eind september kreeg de onderneming toestemming om gedurende twee jaar een proef te houden voor gokken via het internet. Daarna wordt pas besloten of dit een vaste activiteit mag worden. Een blik op de groei en waardering van internetcasino PartyGaming, dat rapporteert in dollars en noteert in Londen, wijst uit dat hiermee een interessante groeimarkt aangeboord kan worden. Met een k/w van 20 komt de beurswaarde op 2,5 miljard euro. Deze waardering oogt karig in vergelijking met branchegenoten, maar Holland Casino krijgt een discount aangezien buitenlandse branchegenoten er wel in slaagden om winst en omzet in 2004 te laten groeien. Holland Casino Bedrijf Activiteit Omzet Groei Winst Groei Holland Casino Casino 681,7 mln -2,50% 123,7 mln -4,20% Corné van Zeijl Het viel me al op dat veel van de hier genoemde bedrijven een hoge k/w hebben. Voor Holland Casino zal ongetwijfeld twintig tot dertig keer de winst gevraagd worden. Ik durf te wedden dat de gebruikelijke Nederlandse discount die op andere bedrijven van toepassing is, even niet in de emissieprospectus wordt opgenomen. Ron Belt Met een eventuele beursgang zal ook wel de monopoliepositie verder verloren gaan. Daarnaast is er een hele sterke trend naar online gokken. Maar goed, als je dit als een dividend play positioneert kan het een interessant aandeel zijn. Nederlandse Spoorwegen 3 miljard euro De strategie van de Nederlandse Spoorwegen (ns) is er bijna volledig op gericht om klanten veilig, op tijd en op een aangename wijze op de plaats van bestemming te brengen. Een van de bijkomende doelstellingen is het op orde brengen van het huishoudboekje, wat bij de ns gelukkig wel iets meer inhoudt dan zorgen dat credit en debet in evenwicht zijn op de balans. Het concern streeft ernaar voldoende rendement te genereren om de continuïteit te waarborgen en om een Return on Investment (roi) van 10 procent te halen. Behalve in Nederland exploiteert de ns samen met buitenlandse partijen internationale en hogesnelheidstreinen en er moet ervaring opgedaan worden met het verwerven van concessies in Groot-Brittannië, Duitsland en Polen. Tegelijkertijd worden ook voor verschillende onderdelen van het Nederlandse net concessies verleend en hoewel het grootste deel daarvan bij de ns terechtkomt, is bijvoorbeeld de concessie voor de lijn Leeuwarden Groningen verleend aan Noordned. Hoewel de concessies voor veel kleinere trajecten een korte looptijd hebben, heeft de ns tot 2015 het alleenrecht op exploitatie van het hoofdnet. De vervoersconcessies die de ns in Engeland heeft, waren in de eerste jaarhelft een van de factoren achter de snelle winstgroei. Het resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening groeide met 150% naar 141 miljoen 22 Gokpaleizen Vergelijkingsbedrijf Land Omzet Groei Winst Groei Beurswaarde K/w MGM Mirage Verenigde Staten 4,238 mrd USD 8,40% 349,9 mln USD 47,60% 13,1 mrd USD 27,4 Harrah s Entertainment Verenigde Staten 4,548 mrd USD 10,20% 367,7 mln USD 25,60% 13,3 mrd USD 19,7 Société des Bains de Mer Monaco 346,9 mln 8,90% 25,2 mln 200,00% 706,8 mln 28 Groupe Partouche Frankrijk 452,5 mln 3,90% 27,4 mln 15,20% 590,4 mln 21,5 PartyGaming Groot-Brittannië 601,6 mln USD 292,9% 350,1 mln USD 318,8% 6,29 mrd GBP 32,5 1 Amerikaanse dollar = 0,812 euro 23

13 Spoorwegbedrijven in de wereld Vergelijkingsbedrijf Land Omzet Groei Winst Groei Beurswaarde K/w Central Japan Railway Japan 10,6 mrd USD -17,30% 631,9 mln USD 36,50% 16,85 mrd USD 19,5 East Japan Railway Japan 3,2 mrd USD -0,20% 138,6 mln USD -6,90% 2,98 mrd USD 21,6 West Japan Railway Japan 11,7 mrd USD 3,30% 452 mln USD 12,90% 7,14 mrd USD 13,3 Southwest Airlines Verenigde Staten 6,53 mrd USD 10,00% 313 mln USD 10,00% 6,9 mrd USD 22 1 Amerikaanse dollar = 0,812 euro NB. De meeste beursgenoteerde spoorwegen richten zich (bijna) volledig op vrachtvervoer. Bij de vergelijkingen is daarom een andere onderneming opgenomen die zich richt op personenvervoer en zich qua kostenstructuur en bedrijfsmodel met enige fantasie laat vergelijken met de NS: Southwest Airlines. NS Groep Activiteit Omzet Groei Winst Groei Spoorweg 2,73 mrd 8,10% 121 mln 50% maar op de een of andere manier heb ik het bij de spoorweg niet. Advertentie NCVB v :36 Pagina 1 Op de website kunt u alle informatie vinden, inclusief links naar interessante sites. Het postadres is NCVB, Postbus 10754, 1001 ET Amsterdam Telefoon , fax en euro, wat nog altijd voor het grootste deel te danken was aan hogere inkomsten op de thuismarkt. Het aantal reizigerskilometers groeide in de eerste jaarhelft met 1,6% naar 7,19 miljoen en dankzij prijsverhogingen steeg de omzet op het binnenlandse net met 7% naar 789 miljoen euro. Is dat voldoende voor een beurswaarde van 3 miljard euro? En hoe zit het dan met het enorme grondbezit van de ns? De overheid heeft in 2003 Railinfratrust bv afgesplitst van nv ns Groep. Vorig jaar stonden deze bedrijven voor respectievelijk 7,9 en 3,6 miljard euro op de staatsbalans. Dat laatstgenoemde bedrag lijkt net iets te veel voor de ns, maar op basis van de snelle winstgroei en internationale samenwerking verdient de onderneming wel een premie ten opzichte van branchegenoten. Dan komt de waarde op ongeveer 3 miljard euro. Corné van Zeijl Ik merkte eerder op dat ik vaak een warm gevoel heb voor bedrijven waarbij het aan de consument is om te beslissen of ze van de aangeboden dienst gebruik maken. Dat zou ook voor de ns moeten gelden, Ron Belt Ik ken nog een aantal mensen met fysiek aandelen van oude Russische spoorwegen aan de muur. Bovendien krijg ik associaties met kanaaltunnels. kortom not my cup of tea. Halfgeleidersec tor Met asml, asmi en Besi zijn in Nederland drie toonaangevende, beursgenoteerde toeleveranciers van de halfgeleidersector actief. Deze markt is minstens even cyclisch als de vraag naar chips zelf en bij het bepalen van een koersdoel wordt er meer gekeken naar wat een bedrijf op het hoogtepunt van de cyclus zou kunnen Genoten van de stijging van de beurs? Of de boot gemist omdat u het beleggen al had opgegeven? Bij een stijgende beurs lijkt beleggen gemakkelijk met snel resultaat. Maar de echte belegger richt zich op de langere termijn, schat zijn of haar risico s in en vertrouwt daarbij graag op eigen oordeel. Daarvoor is kennis nodig en inzicht in de markt,in plaats van overmoed en een portie geluk. In dit spanningsveld opereert de Nederlandse Centrale Vereniging van Beleggingsstudieclubs. Al meer dan 40 jaren helpt de NCVB bij de kennisontwikkeling over economie,financiën en de mechanismen van de beurs. Beleggen in de particuliere sfeer is de afgelopen 10 jaren uitgegroeid van een hobby tot een belangrijke activiteit als onderdeel van de persoonlijke financiële planning.veranderingen in onze financiële zekerheid (pensioen, AOW etc.) geven daar ook alle aanleiding toe. Bovendien is de complexiteit van financiële diensten en beleggingsproducten enorm toegenomen. Net als de pensioenbijdrage op het loonstrookje,biedt de financiële bijsluiter vaak onvoldoende houvast. Vandaar dat het belangrijk is uw kennis te ontwikkelen en zelf initiatief te nemen in uw financiële planning. Beleggen is daarbij hèt instrument om uw toekomst richting te geven. De NCVB kan u daarbij helpen en vormt als vertegenwoordiging van zo n 7000 particuliere beleggers en ruim 650 beleggingsclubs een uniek, onafhankelijk orgaan in Nederland. Door u te verbinden aan de NCVB worden uw belangen gewaarborgd en bent u gesprekspartner voor toezichthouders, institutionele beleggers, pensioenfondsen en andere spelers in de markt. Gezamenlijk dragen we zorg voor het goed functioneren van particulier beleggerschap in Nederland. Vergroot uw kennis en weet uw belangen gewaarborgd door lidmaatschap van de NCVB: - individueel lidmaatschap of deelname via uw beleggingsclub - activiteitenprogramma met lezingen, bedrijfsbezoeken en -presentaties - speciaal cursusaanbod - gratis abonnement op het tijdschrift Beter Beleggen - toegang tot kennis over fundamentele en technische analyse en de psychologie van het beleggen - actuele en niet te missen informatie - korting op diverse abonnementen van beleggingsbladen, software en dergelijke. Wordt lid voor slechts 25,- per jaar (bent u aan een club verbonden dan betaalt u maar 18,-; studenten 50% korting). Aanmelding kan via de website van de NCVB op of door contact op te nemen met ons bureau. Investeer in uw toekomst, wordt lid van de NCVB verdienen, dan naar de k/w op basis van het afgesloten boekjaar. Voor potentiële nieuwkomers alsi en Mapper geldt dat helemaal, aangezien deze ondernemingen in het lopende (of volgende) jaar nog geen winst zullen maken. Patenten en technologieën zijn belangrijk, wat het er niet eenvoudiger op maakt om een prijskaartje aan de bedrijven te hangen. ALSI 200 miljoen euro De onderneming is een afsplitsing van Philips en onlangs werd al aangegeven dat een beursgang over ongeveer twee jaar plaats kan vinden. Het belangrijkste bezit van de onderneming is een patent op een techniek waarmee een laserstraal in verschillende bundels gesplitst wordt, wat klanten in staat stelt efficiënter om te springen met de zogenaamde wafers die de grondstof voor chips vormen. Het concern heeft nu nog nauwelijks inkomsten, maar in 2007 moeten de eerste machines worden afgeleverd en dan moet ook de eerste winst geboekt worden. Volgens alsi heeft de wereldwijde markt voor een waarde van ongeveer 1miljard dollar per jaar en op termijn is het marktleiderschap de doelstelling. Het bedrijfsmodel van asml is het voorbeeld voor de onderneming, die al de interesse heeft gewekt van Intel en tsmc. Mapper 250 miljoen euro Mapper is in 2000 ontstaan op de universiteit van Delft als ontwikkelaar van halfgeleiderapparatuur. Mapper heeft ongeveer veertig medewerkers die een nieuwe halfgeleidermachine aan het ontwikkelen zijn die over twee jaar gereed moet komen. Rond die tijd zal de sector de overstap maken naar een volgende generatie van halfgeleidermachines. De markt voor deze apparaten is met een omzet van circa 6 miljard dollar per jaar veel groter dan de nichemarkt waarop alsi zich richt en Mapper moet het opnemen tegen grote spelers zoals asml, Nikon en Canon. De technologie van de nieuwkomer moet dus van hoog niveau zijn als Mapper een deel van deze markt wil veroveren. Een voordeel voor de onderneming is dat de optische systemen die gebruikt worden voor de productie van chips slechts een fractie kosten dan wat binnen de branche gebruikelijk is. Het Aziatische tsmc heeft al interesse getoond in het Nederlandse bedrijfje en onderzoekt of het de moeite waard is in Mapper te investeren. Halfgeleiders Bedrijf Activiteit Omzet Groei Winst Groei ALSI Chipmachines 1,3 mln 130% tot 2008 (verlies) nvt Mapper onbekend >100% (verlies) nvt Corné van Zeijl Net als kleine biotechondernemingen geldt voor deze kleine technologiebedrijven dat negen van de tien waarschijnlijk slechte investeringen zullen zijn, maar dat die tiende het toch weer helemaal de moeite waard maakt om in de sector te beleggen. Deze onderneming wordt uiteindelijk overgenomen voor een fijne prijs of weet juist uit te groeien tot de dominante speler binnen de branche, zoals sap, Microsoft of Google. Ron Belt Mapper ken ik van de techtour 2002, waarbij ik in de selectiecommissie zat. Dit is echt baanbrekende technologie. alsi en haar concurrenten belichten een wafer met fotonen, maar Mapper doet dat met electronen. Qua omvang is dat het verschil tussen een aardbol en een tennisbal. Met de voortschrijdende verkleining lijkt het mij duidelijk waarom dit iets zou kunnen zijn! Ook alsi presenteerde zichzelf op de techtour in Het mooie van laserdicing is dat het veel minder vervuilend werkt dan het traditionele zagen. Het grote probleem is de hitte-ontwikkeling. Het lijkt alsi gelukt te zijn om het dit probleem op te lossen. Door de alsimethode te gebruiken kunnen wafers efficiënter worden gezaagd. Het zagen van chips uit een wafer is een erg secuur proces en in principe is iedere fout die je maakt met zagen een dure omdat je daarmee een chip vernielt. Ook een kansrijke dus, waarbij ik wil opmerken dat het bedrijfsmodel niet op dat van asml maar meer op dat van Besi lijkt. Andere halfgeleiders in nederland Vergelijkingsbedrijf Land Omzet Groei Winst Groei Beurswaarde K/w ASML Nederland 2,465 mrd 59,80% 235 mln nvt 6,7 mrd 24 ASMI Nederland 754 mln 29,60% 24,0 mln nvt 653,3 mln 27,1 27

14 k o e r s e n s t u n t v a n b e l e g g e r s v o o r b e l e g g e r s MarketXS Plus voor nog geen tientje per maand! Als u gedurende de maand oktober op IEX.nl een MarketXS Plus abonnement afsluit, kunt u onbeperkt gebruikmaken van real time en streaming koersen op Euronext Amsterdam, inclusief diepteboek (aandelen) en Dow Jones nieuws. Voor slechts 9,75 euro per maand! Met MarketXS Plus heeft u de beschikking over een compleet pakket met real time en streaming: Euronext Amsterdam, Cac40 en Bel20 (Cash Level 2: vijflagen diepteboek). Time & sales (alle transacties, inclusief tijdstippen) Euronext Equities & Index Amsterdam Futures and Options Level I Real time Dow Jones nieuws Geïntegreerd binnen IEX.nl Kijk snel op magazine.iex.nl/koersenstunt powering www. market data

15 T E C H N I S C H E A N A L Y S E door Geert Jan Nikken Power Ranger Ik leg u de Range Rule Technique uit, een leuke manier om de Relatieve Sterkte Indicator (RSI) te gebruiken voor het bepalen van een trendomkeer. Handig om te voorkomen dat uw portefeuille oversold raakt. Geert Jan Nikken is technisch analist bij Fortis Bank. 28 De marktfasetheorie onderkent drie verschillende fasen: trend, zijwaarts en verandering. Een aandeel of index zit het grootste deel van de tijd in een trendmatige fase. Wanneer de grafiek een patroon van achtereenvolgende hogere of lagere toppen en bodems laat zien, is er sprake van een trendmatige beweging. Het eerste misverstand dat deze theorie aansnijdt, is het hardnekkige geloof dat bij een trendbreuk direct een nieuwe trend in tegengestelde richting ontstaat. Dat is niet zo. Als een stijgende beweging ten einde loopt door het uitblijven van hogere toppen of een breuk van de ondersteunende trendlijn, is dat nog geen aanleiding om de start van een dalende beweging te veronderstellen. Vanuit de marktfasetheorie is het een kleine stap naar de leer van de koerspatronen. Die laten zich weer onderverdelen in consolidatie-, continuatieen omkeerpatronen. Als u die termen vergelijkt met de onderverdeling binnen de marktfasetheorie, kunt u zien dat die wel iets met elkaar te maken hebben. Echt interes- sant wordt de marktfasetheorie pas als het gaat om indicatoren. Hamer of schroevendraaier Daar zijn er legio van, alleen wanneer gebruikt u welke? Hoe stelt u die in? Welke tijdshorizon neemt u? Tja, het gezegde luidt dat u ook met een schroevendraaier een spijker in de muur krijgt. Het risico dat de wand ietwat schade oploopt is alleen groter dan wanneer u een hamer gebruikt. Dit geldt ook voor het gebruik van indicatoren. Verkeerd gebruik levert dito koopen verkoopbeslissingen op. Denk aan het gebruik van een cross-over techniek op basis van een voortschrijdend gemiddelde in een zijwaartse marktfase. Deze techniek levert u inderdaad buy s en sell s op, maar aan het einde van het rit is waarschijnlijk alleen uw commissionair rijk geworden van uw handel. Bestaat er een universeel toepasbare indicator? Nee, maar in Constance Brown s boek Technical Analysis for the Trading Professional staat een leuke manier om de Relatieve Sterkte Indicator (rsi) te gebruiken voor het bepalen van een trend en een aankomende omslag. Hiermee is de indicator niet alleen toepasbaar in de richtingloze fase, maar ook in de trendmatige. Range Rule Technique De aanname is dat een oscillator, wat de rsi in feite is, zich beweegt tussen de waarden 0 en 100. Als u deze indicator wel eens hebt bestudeerd, weet u dat dit niet waar is. Dat is ook exact het basisprincipe achter de door Brown gedefinieerde Range Rule Technique. Die stelt dat in een dalende beweging de rsi niet in staat is om tot bovenin de gevarenzone te komen. Vice versa geldt deze opmerking bij een stijgende beweging. In een opwaartse trend is de rsi niet in staat om in de onderste gevarenzone te komen. In zijn boek geeft Brown specifieke niveaus tot waar de indicator kan oplopen in een dalende beweging en tot aan welk niveau de rsi weer kan zakken in een opgang. Dat zat er in, AEX Mijn ervaring met de Range Ruletechniek is dat iedere index en aandeel weer eigen, specifieke waarden heeft, zoals u in mijn voorbeelden ziet. De correctie van de aex in augustus kon ik ook op basis van deze techniek aangegeven. Vanaf mei fluctueerde de rsi bovenin de bandbreedte en daalde maar niet af tot oversold. Ofwel, de aex zat in een opgaande trend.begin augustus daalde de rsi tot onder de horizontale trendlijn. Bij de opleving van de index tot boven de 400 was de indicator ook niet in staat om op te lopen tot overbought-niveaus een teken van een trendomslag. De correctie van augustus was geboren. U ziet in de bovenste grafiek het koersverloop van de aex in De grafiek laat een patroon van lagere toppen en lagere bodems zien. Desondanks liet de index ook een aantal keren een stijging zien, die procentueel zeker interessant waren. Dat het hier steeds om correcties ging in een geleidelijk wegglijdende markt, achterhaal ik door het koersverloop van de rsi. In februari 2004 was de rsi overbought, zoals u aan de grafiek onder de aex afleest. De daling van de aex eind februari werd gevolgd door een opleving tot aan begin maart. De indicator was echter niet meer in staat om tot de gevarenzone op te lopen. Dit is een teken van zwakte in de Range Rule-techniek. Het gevolg was een scherpe daling in maart en een rsi die tot oversold-niveaus wegzakte. Trendomkeer Als reactie volgde herstel en leefde de indicator weer op, om vervolgens ruim onder het overboughtniveau te haperen. Een nieuwe daling was het gevolg. In de grafiek van de rsi heb ik een horizontale trendlijn getrokken over de toppen in Eind november wist de indicator voor de eerste keer door deze horizontale barrière te breken en liep door tot overboughtindicaties. Dit is een teken van kracht en een signaal dat de graadmeter aan de vooravond stond van een trendomkeer. U weet wat de aex sindsdien deed, maar hoe verging het de rsi? Daarvoor kijk ik naar de onderste grafiek. Nadat de rsi in november 2004 opliep tot overbought-waarden, liep de indicator vervolgens weer wat terug, maar gaf geen oversold-signaal af. Opnieuw heb ik onder het koersverloop van de indicator een trend- lijn getrokken. Halverwege maart 2005 daalde de rsi voor de eerste keer tot onder deze trendlijn een teken dat een trendomkeer aanstaande was. Het herstel van de aex was een correctie, omdat de indicator niet in staat was om opnieuw op te lopen tot de overbought-niveaus. De klap van de index in april was het gevolg. 29

16 B I O T E C H door Marcel Wijma Charming of alarming? De verwachtingen rond de lancering van het medicijn rhc1inh door Pharming zijn hoog. Belooft het bedrijf weer meer dan ze waar kan maken of komt Pharming voor het eerst dit jaar uit de rode cijfers? Marcel Wijma (1971) is de farmacie- en biotechspecialist van iex. Hij begon z n carrière als financieel analist bij iris en werkte later voor Petercam Nederland en Bank Oyens & Van Eeghen. Momenteel is Wijma onafhankelijk adviseur in de biotechnologie bij Van Leeuwenhoeck 30 Rersearch. In tegenstelling tot de aandelenkoers van Crucell is het aandeel van die andere Leidse biotech-tycoon, Pharming, de afgelopen tijd fors achtergebleven. Het lijkt alsof beleggers stuivertje gewisseld hebben want in de periode ervoor lag het precies andersom. Of is er toch meer aan de hand bij het concern en is het aandeel niet voor niets zo achtergebleven. Het lijkt erop dat het concern weer in de oude valkuil is gestapt en ten onrechte gouden bergen heeft beloofd. Die lijken nu toch meer de vormen aan te nemen van smeltende ijsbergen. het zo snel mogelijk op de markt brengen van een product met behulp van de unieke transgene technologie die het concern in huis heeft. Deze technologie komt er, kort gezegd, op neer dat door middel van het inbrengen van een menselijk gen in specifieke zoogdieren als koeien en konijnen, deze dieren specifieke eiwitten in hun melk gaan aanmaken. Deze eiwitten zijn de grondstoffen voor medicijnen voor patiënten met zeldzame ziektes als de spierziekte Pompe of de erfelijk aandoening angioedeem, een in potentie dodelijk zwellingsziekte. Pharming heeft haar zinnen vooral op een medicijn tegen deze laatste ziekte gezet. Een aandoening waar in de westerse wereld hooguit 30 tot mensen aan lijden. Extra marktbescherming Omdat er zo weinig mensen aan lijden, krijgen biotech- en farmabedrijven bij de ontwikkeling van een medicijn tegen een zeldzame ziekte extra patentbescherming van de gezondheidsautoriteiten fda (in de vs) en emea (in de eu) en mogen er hooguit enkele ondernemingen zo n middel op de markt zetten. Dus ook extra marktbescherming. Zo kan een relatief kleine markt toch nog interessant zijn. Omzetschattingen lopen uiteen van een paar honderd miljoen dollar per daar een fors marktaandeel van weet te winnen is dit erg interessant. Succesvolle lancering Het middel dat Pharming voor erfelijk angioedeem in ontwikkeling heeft, rhc1inh geheten, moet het concern op korte termijn eindelijk winstgevend maken. Deze verwachtingen hebben de koers omhoog gedreven van een paar kwartjes naar meer dan 4 euro. De verwachting is dat het middel dit jaar op de markt komt, waarna het bedrijf voor het eerst uit de rode cijfers zou komen. Maar er zijn toch een paar kinken in de kabel. Een succesvolle lancering van het middel staat of valt mijns inziens met een goede partner die ook over de middelen en de expertise beschikt om rhc1inh op de markt te brengen. De strategie van het concern was er tot voor kort op gericht om een belangrijke marketingpartner voor de belangrijke Amerikaanse markt te krijgen. Voor Iberië en Griekenland was Pharming inmiddels in zee gegaan met het private farmaconcern Esteve. Wellicht dat er nog een of twee partners in Europa zouden volgen. Daarna is het bij het Leidse biotech-bedrijf angstvallig stil gebleven. Het vinden van een geschikte stiefvader voor haar weesgeneesmiddel is toch niet zo makkelijk. Voor veel grote farmaconcerns zijn de specifieke middelen voor kleine markten niet interessant. Koning op het gebied van weesgeneesmiddelen, ook wel orphan drugs genoemd, is het Amerikaanse Genzyme. Dit concern heeft een aantal middelen op de markt tegen zeldzame ziekten die het bedrijf nu vele honderden mil- joenen dollars in het laatje brengen. Genzyme is geen onbekende voor Pharming. Want het eerste veelbelovende middel dat Pharming in ontwikkeling had, een middel tegen de spierziekte van Pompe, was in samenwerking met Genzyme. Een samenwerking die, op zijn zachtst gezegd, niet helemaal voorspoedig is verlopen. Mede door deze samenwerking werd Pharming naar de rand van de afgrond gebracht. Veel warme gevoelens over en weer zullen er dan ook niet zijn. Feit blijft wel dat Genzyme de expert is op het gebied van dit type markten. Opvallend is dat Pharming voor haar middel C1 voorafgaand aan de neergang van het concern in 2003 al wel een partner had. Al in 2001 begon Pharming samen met het Amerikaanse Baxter de klinische testen met rhc1inh. Toen Pharming in de problemen kwam, is deze samenwerking om onduidelijke redenen stopgezet. Interessant is verder dat Genzyme nauwe banden schijnt te hebben met Baxter. Een deel van het management van Genzyme is namelijk afkomstig van Baxter. Wat dat betreft moet PHARMING EN HET PHILIPS-SYNDROOM 1 april september 2005 er dus ook wel degelijk kennis zijn bij Genzyme over het C1-product van Pharming. Kennis die het concern nu goed van pas kan komen. Want het opvallende toeval wil dat Genzyme nu samenwerkt met het eveneens Amerikaanse Dyax in de ontwikkeling van een middel tegen, jawel angioedeem. Het product van Pharming heet superieur te zijn aan dat van Dyax en schijnt dus ook beter te werken. Uit het verleden blijkt echter dat technisch minder goede producten het toch beter deden, omdat ze commercieel beter in de markt lagen. Concerns als Philips kunnen hierover meepraten. Pharming moet ervoor waken dat het niet aan dit zogenoemde Philips-syndroom gaat lijden. Daarom is het voor Pharming onontbeerlijk om een goede marketingpartner te hebben. Wie het eerst komt, wie het eerst maalt op deze markt en dat kan het concern zeker vele tientallen miljoenen aan inkomsten schelen. Inkomsten die nu blijkbaar al in de aandelenkoers zijn verwerkt. Klein indicatiegebied rhc1inh is een sleutelproduct voor Pharming omdat er meerdere Anderhalf jaar geleden leek er nog niets aan de hand. Het nieuwe management onder leiding van Francis Pinto nam het bedrijf onder handen dat eens de crème de la crème was van Neerlands biotech-sector, maar dat door een opeenstapeling van problemen aan de rand van de afgrond was beland. Na een forse reorganisatie en een geslaagde herfinanciering kon Pharming een nieuwe start maken. Ook werd ver- jaar tot meer dan een half miljard der gewerkt aan dollar. Als een bedrijf als Pharming De verwachtingen rond het op de markt brengen van het medicijn rhc1inh hebben de koers omhoog gedreven tot meer dan 4 euro. toepassingsgebieden voor zijn. Te denken valt aan toepassingen op het gebied van hartfalen of cholesterolverlaging. Stuk voor stuk miljardenmarkten. Pharming heeft ervoor gekozen om het middel eerst op een klein indicatiegebied op de markt te brengen, waarna de kasstroom uit de verkopen van dit eerste product gebruikt kunnen worden om de andere toepassingsmogelijkheden te ontwikkelen. Aangezien hier veel groter opgezette studies voor nodig zijn en het middel dan ook in koeien in plaats van konijnen zal moeten worden gemaakt, zal het nog zeker een aantal jaren duren voordat deze markten door Pharming opengebroken kunnen worden. Het is de vraag of de belegger zo lang kan en wil wachten. Van de rest van de productenportfolio van Pharming is de eerste jaren niet veel te verwachten, afgezien van een lactoferrin-product als mogelijke aanvulling op bijvoorbeeld babymelk of als andere voedingstoevoeging. Daarvoor wordt begin volgend jaar goedkeuring verwacht. De markt voor dit product is echter niet groot: tussen de 50 en 80 miljoen dollar. Kortom, Pharming moet oppassen dat er rond het bedrijf geen lucht van verzuurde melk komt te hangen. Het concern is al een keer eerder het vertrouwen van de belegger kwijtgeraakt door te hoge verwachtingen die niet werden waargemaakt. Als dit moeizaam opgebouwde vertrouwen voor een tweede keer wordt beschaamd, dan kan het concern wel inpakken. Een ezel stoot zich geen tweede maal aan dezelfde steen. Zelfs niet een koe of konijn. Maandelijkse Voor feiten, cijfers analyses en rankings van Marcel kijkt Wijma: u op magazine.iex.nl/beleggingsfondsen magazine.iex.nl/medicalnieuwsbrief 31

17 C O L U M N door Jacques Potuijt Het beltegoed van Getro nics De opkomst van het bijna gratis bellen via internet, het Voice over Internet Protocol, biedt nieuwe perspectieven voor Getronics. Telecom-carriers moeten om te overleven, samenwerken met ict-dienstverleners. Getronics is in dat opzichte een interessante kandidaat voor kpn. Jacques Potuijt was analist, fondsmanager en fusiespecialist bij ABN AMRO en hoofd particulier vermogensbeheer en hoofd beleggingsresearch bij Deutsche Morgan Grenfell in Amsterdam. Begin 1996 richtte hij de Provest Group op. Potuijt schrijft regelmatig fundamentele analyses op iex.nl. Hij belegt privé uitsluitend in beleggingsfondsen. 32 Het aandeel Getronics bokst al een paar maanden met de 10 euro-grens. Voor een overtuigende doorbraak is gunstig bedrijfsnieuws noodzakelijk, maar na de kapitaalsuitbreiding die het ict-bedrijf haar aandeelhouders eerder dit jaar door de strot duwde is het opvallend rustig gebleven. Verwonderlijk is dat niet. De ondernemingsleiding werd overstelpt met kritiek en heeft verstandig gehandeld door de gemoederen niet opnieuw in beweging te brengen tenzij er gunstig nieuws te melden was. Kennelijk heeft dat laatste tot nog toe ontbroken. Op grond van de koers vlak voor de deep discount emissie en de iets later doorgevoerde 7 voor 1 omgekeerde stock split had de koers theoretisch rond de 10 euro moeten blijven liggen. Het slechte gevoel dat beleggers aan de financiële herstructurering overhielden, deed de koers echter dalen richting de 9 euro. Maar alles heeft zijn tijd en ook de afkeer van beleggers slijt. Waarschijnlijk zal inmiddels ook een nieuwe generatie beleggers zijn aangetreden die geen oud zeer met zich meedragen en die met een frisse blik tegen de beleggingsmerites van Getronics aankijken. Daarbij worden ze nog niet echt geholpen door de recent gerapporteerde resultaten. Over de eerste helft van dit jaar werd nog een verlies van 10 miljoen euro geleden. Het enige bemoedigende was dat er na lange tijd weer sprake was van een bescheiden maar desondanks autonome omzetgroei van 1,2%. Enigszins geruststellend was ook dat Getronics de prognose van de 5% ebitae-marge handhaaft. Maar wanneer die marge precies wordt gehaald en of de verliezen dit jaar al worden afgeschud is nog onzeker. Ook een omzetprognose voor heel 2005 ontbreekt. Al met al hebben beleggers nog heel weinig of geen grond onder de voet voor het opstellen van een beredeneerde verwachting. Nieuwe consolidatiefase Misschien dat marktstrategische ontwikkelingen een mogelijke nieuwe consolidatiefase in de ictsector een gunsiger beeld laten zien. Zo staat het Frans-Nederlandse Atos Origin momenteel in de belangstelling van T-Systems, de ictdivisie van Deutsche Telekom. Met die overname zou Deutsche Telekom bijna 5 miljard euro aan haar eigen ict-omzet van 10,5 miljard euro toevoegen, waarmee ze de grootste aanbieder van ict-diensten in Europa wordt. Onsuccesvol is T-Systems zeker niet. Vorig jaar behaalde ze over haar omzet een ebitda-marge van 14%. Een uitbreiding in deze richting is voor Deutsche Telekom een heel begrijpelijke strategie. Voice over Internet Protocol (VoIP) rukt namelijk vliegensvlug op. De laatste maanden zijn er tal van nieuwe initiatieven ontplooid voor de uitbreiding van de voor de consument nagenoeg gratis internettelefonie. Microsoft nam onlangs het VoIP-bedrijfje Teleo over, Google maakte bekend zelfstandig VoIP-diensten te gaan ontwikkelen en ebay bereikte verbazingwekkend snel overeenstemming met de oprichters en financiers van Skype over de overname van deze VoIP-pionier voor een bedrag van 2,6 miljard dollar, een bedrag dat via een earn-out nog kan oplopen tot 4,1 miljard dollar. Met dat soort bedragen is VoIP uit de kinderschoenen en is het een volwassen dienst geworden. Particulieren hebben de afgelopen twee jaar via Skype met dit fenomeen kennisgemaakt, maar voor grote ondernemingen is deze techniek nog nieuw. Getronics is wel actief in het professionele segment van de markt, wat wordt aangeduid als converged communications, de combinatie van spraak- en datatransport over dezelfde gedigitaliseerde netwerken. Particulieren hebben de afgelopen twee jaar via Skype met het VoIP-fenomeen kennisgemaakt, maar voor grote ondernemingen is deze techniek nog nieuw Kostenreductie Het is evident dat er grote besparingen op de gesprekskosten te realiseren zijn. Naar schatting wordt in Nederlandse bedrijven jaarlijks voor zo n 5 miljard euro getelefoneerd, waarvan zo n 3 miljard euro op conto komt van de pure gesprekskosten. Dat laatste bedrag geeft grofweg de omvang van de bruto besparingen aan die het Nederlandse bedrijfsleven zou kunnen realiseren. Die kostenreductie zou bijna van de ene op de andere dag te realiseren zijn als bedrijven bereid zijn een liberale strategie te voeren en hun werknemers de vrije teugel laten om met wie dan ook ten behoeve van hun werk te communiceren. Dat is nu nog niet denkbaar. Beveiliging van bedrijfsgegevens zal het noodzakelijk maken dat ook VoIPcommunicatie binnen een gesloten en strak gecontroleerd systeem plaatsvindt. Op termijn zal afdoende beveiliging vermoedelijk toch een illusie blijken, maar vooralsnog kunnen bedrijven als Getronics hameren op de noodzaak van beveiligde bedrijfs VoIP-systemen. Gezien de potentiële besparingen moet de markt daarvoor zeer omvangrijk zijn. Om een rendement van 20% te realise- 33

18 Hoe snel rijpt het inzicht bij telecomcarries dat de ict-dienstverlening voor hen de enig begaanbare weg is naar een wat zonniger toekomst? ren, zijn investeringen die een vijfvoud van de jaarlijkse besparingen van 3 miljard euro opleveren vanuit bedrijfseconomisch opzicht niet ongerijmd. Nieuwe inkomstenstromen De massale overschakeling naar VoIP is zonder meer disruptief voor de bestaande telecom-carriers. Die moeten op zoek naar nieuwe inkomstenstromen. Het is evident dat het installeren en beheren van beveiligde bedrijfs VoIPcentrales het meest voor de hand liggende terrein is waarop zij zich meer en meer gaan bewegen. Daarmee worden ze de facto ict-dienstverleners. Verwacht mag worden dat telecomcarriers zoals Deutsche Telekom, WACHTEN OP SPEKTAKEL 1 september september 2005 France Telecom, bt en kpn stevig met elkaar gaan concurreren om de juiste ict-bedrijven zoals Atos Origin, Cap Gemini, Logicacmg uit de markt te halen. Hoe minder specifieke softwaredienstverlening zo n ict-bedrijf verricht en hoe meer ze zich concentreert op basaal netwerkbeheer, maintenance en beveiliging, des te gemakkelijker zal de integratie met een grote telecomcarrier zijn. Juist in dit opzicht voldoet het profiel van Getronics goed, wat deze onderneming aantrekkelijk moet maken voor kpn. Human capital Het zijn vooral dit soort overwegingen die beleggingen in de categorie gehavende ict-bedrijven speculatief interessant kunnen maken. De waardebepaling van een bedrijf als Getronics is niet eenvoudig. Duidelijk is dat de huidige winstgevendheid geen maatstaf is. De enige waardebepalende factor is de organisatie en het human capital van werknemers. Wat dat betreft zijn de laatste ontwikkelingen niet ongunstig. Goed ict-personeel wordt weer schaars. Er wordt linksom gesnoeid en rechtsom weer nieuw personeel aangetrokken. Per saldo stijgen de salarissen in de sector bovengemiddeld. Het afgelopen jaar gemiddeld met 3,5% en binnen de dienstverleningsector zelfs met 5,4%. De waarde zal ook bepaald worden door de te behalen synergieën. Die moeten in het geval van een overname van Getronics door kpn aanzienlijk zijn. kpn beschikt nog over een aanzienlijk landelijk gespreid kantorennetwerk. Door de saneringen van de laatste jaren zal er ruimte voldoende zijn om het human capital van Getronics goed te huisvesten en tegelijkertijd veel beter dan nu te spreiden. In de lopende reorganisatieplannen van Getronics wordt het aantal Nederlandse vestigingen gereduceerd van zeventig tot vijftien. Met een overname door kpn kunnen ook die laatste vijftien vestigingen op de schop. Maar uiteindelijk zal de waarde bepaald worden in de concurrentiestrijd met andere telecom-carriers. Hoe snel rijpt het inzicht bij telecom-carriers dat de ict-dienstverlening voor hen de enig begaanbare weg is naar een wat zonniger toekomst? Een overname van Atos Origin door Deutsche Telekom kan de telecomsector wakker schudden. In dat geval mogen we nog heel wat spektakel verwachten /09 11/10 18/11 28/12 04/02 16/03 27/04 06/06 14/07 klik hier Meer uitgebreide analyses van beursfondsen door Jacques Potuijt vindt u op magazine.iex.nl/potuijt.

19 i n t r o d u c e e r t v a n b e l e g g e r s v o o r b e l e g g e r s Wilt u altijd op de hoogte zijn van het laatste financiële nieuws met iex en i-mode van kpn? Vanaf de start is de iex website de succesvolste en meest bezochte i-mode website in de categorie financieel/beleggen. De onlangs geheel vernieuwde iex i-mode website is nu nog handiger en biedt u alle functionaliteiten die u nodig heeft als u niet achter uw pc zit. iex heeft daarom samen met kpn speciaal voor iex lezers een exclusieve lezersaanbieding samengesteld. U haalt met deze unieke aanbieding een zeer uitgebreid mobiel pakket met ruim 700 euro aan voordeel in huis! Bekijk de aanbieding op: magazine.iex.nl/imode Exclusieve lezersaanbieding met meer dan 700 euro voordeel In combinatie met een KPN Mobiel 25 abonnement (2 jaar) ontvangt u het onderstaand pakket geheel GRATIS! Samsung S410i Tri-band GPRS toestel met MP-3 speler, Bluetooth en 1,3 Megapixel camera Samsung Bluetooth headset Abonnement IEX magazine (10 nummers) Gratis versturen tot eind 2005 Drie maanden gratis toegang tot het betaalde gedeelte van IEX op i-mode Zes maanden 50% korting op uw KPN Mobiel abonnement Geen entreekosten + +

20 C E N T E R F O L D Het Japan Syn droom AEX NIKKEI Het zal best zo zijn dat de geschiedenis zich herhaalt. Maar na een jaar of tien al? Aan de andere kant van de wereld? Beurspessimisten wijzen graag naar het Japan-scenario. Sinds de luchtbeleconomie daar knapte in 1989 is de Nikkei-index nooit meer in de buurt gekomen van het hoogtepunt. Sterker, het is sindsdien alleen maar bergaf gegaan. Met een vertraging van elf jaar loopt de grafiek van de aex-index griezelig synchroon met de Japanse index. Fundamenteel gaat de vergelijking mank, zeggen economen. Maar toch... mocht het scenario wel uitkomen, dan staat de aex de komende tien jaar nog een bijna halvering te wachten De grafiek der grafieken kunt u als pdf of jpg downloaden op magazine.iex.nl/centerfold

Voorkennis. IEX redactie

Voorkennis. IEX redactie Voorkennis 2007 Van iex-columnisten wordt méér gevraagd dan alleen het schrijven van scherpe beleggingsanalyses en diepgravende columns. Aan het eind van elk jaar krijgen ze in iexmagazine een mooi podium

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8

Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 459.1 Weerstand : 516.8 Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 10 April 2015 Nummer 1147 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,97 0,97% DOW JONES 17958,73 0,31% NASDAQ CMP 4974,565 0,48% NASDAQ -100 4403,953 0,64% NIKKEI 225 19907,63-0,15%

Nadere informatie

The good, the bad and the ugly

The good, the bad and the ugly The good, the bad and the ugly Rendement, risico en domheid Eelco Hessling Manager Retail Investor Services NYSE Euronext 2007 NYSE Euronext. All Rights Reserved. Vecon dag Amsterdam 3 april 2008 2007

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 24 April 2015 Nummer 1158. Italie maakt vrijdag de details bekend van de veiling van 29 april.

Turbo Daily Commerzbank 24 April 2015 Nummer 1158. Italie maakt vrijdag de details bekend van de veiling van 29 april. Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 24 April 2015 Nummer 1158 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 503-0,54% DOW JONES 18058,69 0,11% NASDAQ CMP 5056,063 0,41% NASDAQ -100 4477,067 0,36% NIKKEI 225 20020,04-0,83%

Nadere informatie

Turbo Daily Commerzbank 04 September 2015 Nummer 1252 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 419.7 Weerstand : 509.2

Turbo Daily Commerzbank 04 September 2015 Nummer 1252 Pagina 2 MIDDELLANGE TERMIJN TREND. Steun : 419.7 Weerstand : 509.2 Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 04 September 2015 Nummer 1252 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 444,55 2,53% DOW JONES 16374,76 0,14% NASDAQ CMP 4733,497-0,35% NASDAQ -100 4234,654-0,51% NIKKEI 225 17792,16-2,15%

Nadere informatie

LYNX Beleggersdebat 2016

LYNX Beleggersdebat 2016 LYNX Beleggersdebat 2016 BELEGGERSDEBAT 2016 V.l.n.r.: Jim Tehupuring, Willem Middelkoop, Janneke Willemse, André Brouwers en Corné van Zeijl BELEGGERSDEBAT 2016 Tip 1 Jim Tehupuring BELEGGERSDEBAT 2016

Nadere informatie

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten

Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier. Grafiek 1 - Nederlandse aankopen buitenlandse effecten Sterke toename van beleggingen in Duits en Frans schuldpapier Nederlandse beleggers hebben in 21 per saldo voor bijna EUR 12 miljard buitenlandse effecten verkocht. Voor EUR 1 miljard betrof dit buitenlands

Nadere informatie

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT

Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Amsterdam, 11 juli 1997 Halfjaarbericht eerste helft 1997 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 21 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in

Nadere informatie

AEX lager door nieuwe banken- en kredietcrisis

AEX lager door nieuwe banken- en kredietcrisis AEX lager door nieuwe banken- en kredietcrisis De AEX zit nog steeds ingeklemd tussen de 402 en de 409-puntengrens. Het wachten is op een uitbraak. Diverse indices zoals de Duitse DAX en de Portugese PSI

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Turbo Daily NASDAQ-100 NIKKEI 225 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 26 Juni 2015 Nummer 1202 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 492,39-0,05%

Turbo Daily NASDAQ-100 NIKKEI 225 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 26 Juni 2015 Nummer 1202 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 492,39-0,05% Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 26 Juni 2015 Nummer 1202 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 492,39-0,05% DOW JONES 17890,36-0,42% NASDAQ CMP 5112,19-0,2% NASDAQ -100 4514,008-0,23% NIKKEI 225 20706,15-0,31%

Nadere informatie

Vaak is de eenvoudigste oplossing ook de beste!

Vaak is de eenvoudigste oplossing ook de beste! Vaak is de eenvoudigste oplossing ook de beste! 12 december 2014 Martijn Rozemuller Thinketfs.nl Wat is indexbeleggen? Indexbeleggen is passief beleggen Ac8ef beleggend fonds Er wordt geprobeerd een hoger

Nadere informatie

Beursdagboek 24 Mei 2013.

Beursdagboek 24 Mei 2013. Beursdagboek 24 Mei 2013. Loopt Abenomics nu al op zijn laatste benen! Tijd 10:30 uur. Het was afgelopen nacht in Japan een angstige sessie voor de handelaren. Na eerst een winst van drie procent vlogen

Nadere informatie

Robeco Emerging Conservative Equities

Robeco Emerging Conservative Equities INVESTMENT OPPORTUNITY oktober 2013 Voor professionals INTERVIEW MET PORTFOLIO MANAGER PIM VAN VLIET Robeco Emerging Conservative Equities Beleggen in opkomende markten met een lagere kans op grote koersdalingen.

Nadere informatie

Ruilverhouding fondsen

Ruilverhouding fondsen Ruilverhouding fondsen Dit document dient enkel ter informatie en is 1) geen voorstel of aanbod tot het aankopen of verhandelen van de financiële instrumenten hierin beschreven en 2) geen beleggingsadvies.

Nadere informatie

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956)

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956) 1. profiel Het MM Fortune Fund ( hierna: het fonds) is een open-end beleggingsfonds voor gemene rekening, opgericht op 15 april 2008 en gevestigd te Rijswijk. Een fonds voor gemene rekening is geen rechtspersoon

Nadere informatie

Beursdagboek 12 September 2013.

Beursdagboek 12 September 2013. Beursdagboek 12 September 2013. De Amerikanen lieten tijdens de herdenking van 9-11 de markten voor de derde achtereenvolgende dag fors stijgen. Gisterenavond Tijd 22:10 uur. Zoals ik al schreef in mijn

Nadere informatie

Nooit meer verliezen is een op/e

Nooit meer verliezen is een op/e Nooit meer verliezen is een op/e 12 december 2014 André Brouwers beleggingsinstituut.nl André Brouwers Educa6e en Informa6e Start 2011 15.000 beleggers getrained Training, coaching en beleggersinforma6e

Nadere informatie

Beursdagboek 10 September 2013.

Beursdagboek 10 September 2013. Beursdagboek 10 September 2013. Morgen is het al weer 12 jaar geleden. Gisterenavond Tijd 20:16 uur. Op het moment van sluiten van onze beurs gisteren stond de Dow op +86 punten. Op dit moment zien we

Nadere informatie

Opkomende markten: do s en don ts

Opkomende markten: do s en don ts Online Seminar Beleggen Opkomende markten: do s en don ts Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Marketing Manager ING Beleggen Amsterdam, 12 november 2013

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 12-9-2011. Ik durf het hardop te zeggen: Griekenland gaat failliet en verlaat de Eurozone. Tijd 08:10 uur. Met de S&P 500 futures rond 1145 en dus weer een 12,50

Nadere informatie

Maandbeleggen. Ook met een klein bedrag. Geen aankoopkosten. Betere spreiding. Flexibel. Van punt tot punt sneller naar je doel

Maandbeleggen. Ook met een klein bedrag. Geen aankoopkosten. Betere spreiding. Flexibel. Van punt tot punt sneller naar je doel Maandbeleggen Van punt tot punt sneller naar je doel Ook met een klein bedrag Geen aankoopkosten Betere spreiding Flexibel Elke maand dichter bij je doel Je legt geld opzij voor later. Om een onvergetelijke

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Advanced Battery Tech Inc.

Advanced Battery Tech Inc. TIP 1: Advanced Battery Tech Inc. Beurs Land Ticker Symbol ISIN Code Sector Nasdaq Verenigde Staten ABAT US00752H1023 Industrial Electrical Equipment Advanced Batteries (ABAT) ontwikkelt, fabriceert en

Nadere informatie

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note

High Risk. Equity Interest Other. ING Dutch Plus Note High Risk Equity Interest Other ING Dutch Plus Note Minimaal 155%* aflossing bij stijgende of beperkt dalende beurzen Bescherming tot 35% koersdaling t.o.v. de startwaarde Profiteer van een mogelijke stijging

Nadere informatie

Dinsdag 22 september 2015. Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie

Dinsdag 22 september 2015. Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie Dinsdag 22 september 2015 Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie Wie geven deze presentatie? Tycho Schaaf Beleggingsspecialist LYNX Martijn Rozemuller Oprichter en directeur Think ETF s 1 De agenda

Nadere informatie

Waar liggen de kansen?

Waar liggen de kansen? Grip op je vermogen Waar liggen de kansen? Bob Homan ING Investment Office 20 april 2012 Welke economie is het snelst gegroeid na invoering van de euro?* a) Zwitserland b) Duitsland c) VS d) Griekenland

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Beleggersrekening. Beleggen om uw geld te laten groeien. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Beleggersrekening Beleggen om uw geld te laten groeien. Wilt u beleggen om uw geld te laten groeien? Kies dan voor goede prestaties en flexibiliteit met

Nadere informatie

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Amsterdam, 21 januari 1997 Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in 1996 gegroeid

Nadere informatie

Welkom AEX DSM ING. Klik om u direct aan te melden voor een abonnement op http://www.wavisie.nl/ AEX brak wéér uit; klimt nu verder naar 375...

Welkom AEX DSM ING. Klik om u direct aan te melden voor een abonnement op http://www.wavisie.nl/ AEX brak wéér uit; klimt nu verder naar 375... Welkom AEX DSM ING Geachte lezer, December 2012 Speciaal voor de lezers van Wallstreetweb.nl presenteert WAvisie in dit rapport haar huidige visie op de AEX. Bovendien zijn twee aandelen geselecteerd met

Nadere informatie

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Een onderneming van de KBC-groep

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Een onderneming van de KBC-groep Brochure bestemd voor particuliere beleggers p. 2 Index 1. Hoe werken ze? 3 2. Welke kosten zijn er bij een belegging in Turbo s, Speeders, Sprinters,? 5 3. Wat zijn de voordelen van Turbo s? 5 4. Welke

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland?

Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? Patriottisch beleggen: investeren in de B.V. Nederland? 1. In het politieke debat in Nederland (en overigens ook in andere Europese landen) is beleggen in eigen land een hot topic. Dat is ongetwijfeld

Nadere informatie

Ezcorp Inc. TIP 2: Verenigde Staten. Ticker Symbol. Credit Services

Ezcorp Inc. TIP 2: Verenigde Staten. Ticker Symbol. Credit Services TIP 2: Ezcorp Inc. Beurs Land Ticker Symbol ISIN Code Sector Nasdaq Verenigde Staten EZPW US3023011063 Credit Services Ezcorp (EZPW) is een bedrijf dat leningen verstrekt en daarnaast tweedehands spullen

Nadere informatie

Persbericht Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44

Persbericht Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44 Persbericht Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44 nr. 2858 1013 ks Amsterdam Fax (020) 522 53 33 9 december 1999 E-mail info@nipo.nl Postbus 247 Internet http://www.nipo.nl 1000 ae Amsterdam

Nadere informatie

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Member of the KBC group Brochure bestemd voor particuliere beleggers p. 2 Index 1. Hoe werken ze? 3 2. Welke kosten zijn er bij een belegging in Turbo s, Speeders, Sprinters,? 5 3. Wat zijn de voordelen van Turbo s? 5 4. Welke

Nadere informatie

TechnicalDayTrader. Trading Tactics Pro. de dagelijkse nieuwsbrief van

TechnicalDayTrader. Trading Tactics Pro. de dagelijkse nieuwsbrief van Trading Tactics Pro de dagelijkse nieuwsbrief van TechnicalDayTrader Trading Tactics Pro nieuwsbrief@technicaldaytrader.nl TradingScreen signalen De AEX heeft vandaag opnieuw een daling laten zien, ditmaal

Nadere informatie

beurswijzer.com Analistenteam samen met De Belegger in België De Belegger al 31 jaar toonaangevend in België

beurswijzer.com Analistenteam samen met De Belegger in België De Belegger al 31 jaar toonaangevend in België disclaimer - De verstrekte informatie steunt op betrouwbare bronnen en zorgvuldige analyse. "Beurswijzer" en Nico Inberg kunnen echter geenszins aansprakelijk worden gesteld voor gederfde winst of verlies

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

CFD s van TradersOnly zijn OTC contracten die het rendement van het onderliggende aandeel, inclusief dividenden en corporate actions opleveren.

CFD s van TradersOnly zijn OTC contracten die het rendement van het onderliggende aandeel, inclusief dividenden en corporate actions opleveren. Wat zijn CFD s? CFD s van TradersOnly zijn OTC contracten die het rendement van het onderliggende aandeel, inclusief dividenden en corporate actions opleveren. Anders omschreven is het een overeenkomst

Nadere informatie

Verder zien. Meer weten.

Verder zien. Meer weten. Verder zien. Meer weten. 1 EEN SOLIDE LANGETERMIJN BELEGGING Dankzij de gebundelde expertise van topbeleggers 2 De beste beleggers voor de beste resultaten Toegang tot de meest exclusieve fondsen ter wereld

Nadere informatie

Einddatumgericht Beleggen

Einddatumgericht Beleggen Allianz Nederland Levensverzekering N.V. Einddatumgericht Beleggen Een goede balans tussen rendement en risico Einddatumgericht Beleggen Bouwen aan een goed pensioen betekent voor u een afweging maken

Nadere informatie

KWARTAALRAPPORTAGE KWARTAALRAPPORTAGE

KWARTAALRAPPORTAGE KWARTAALRAPPORTAGE 4E KWARTAAL 2014 TELEFOON 020 34 17 347 INFO@EFFECTENHUIS.NL Eén blik op een grafiek zegt meer dan duizend woorden We zien het als een jaar van consolidatie na eerdere jaren, waarin het gemiddelde rendement

Nadere informatie

ING Olie Clicker. Profiteer van de mogelijke stijging van de olieprijs. Ieder halfjaar uw rendement vastclicken

ING Olie Clicker. Profiteer van de mogelijke stijging van de olieprijs. Ieder halfjaar uw rendement vastclicken Protection Equity Interest Other Deze brochure is opgesteld voor de aanbieding van deze Note en is na sluiting van de inschrijvingsperiode niet meer geactualiseerd. Voor actuele informatie met betrekking

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht. Uitgave 1 / 2013

Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht. Uitgave 1 / 2013 Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht Uitgave 1 / 213 Beleggingsfondsen Allianz Holland Fund 25 24 23 22 21 2 1 18 17 16 mrt 3 mrt 4 mrt 5 mrt 6 mrt 7 mrt 8 mrt 9 mrt 1 mrt 11 mrt 12

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Een van de slechtste kwartalen in 50 jaar. Obligaties en vastgoed geven positief rendement

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Een van de slechtste kwartalen in 50 jaar. Obligaties en vastgoed geven positief rendement Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB02-135 2 juli 2002 9.30 uur Aandelen hard onderuit in tweede kwartaal De koersen van Nederlandse aandelen zijn hard onderuit gegaan in het tweede kwartaal

Nadere informatie

SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG. Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015

SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG. Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015 SMALL-CAPS: EEN FACTOR VAN BELANG Masterclass presentatie Fondsevent, 27 september 2015 SMALL-CAPS: OVER WELKE THEMA S KRIJG JE DE MEESTE VRAGEN IN DE PRAKTIJK? A B C D Rendement vs Risico Timing Liquiditeit

Nadere informatie

Trade van de Week. Meeliften. op het succes. van BESI

Trade van de Week. Meeliften. op het succes. van BESI Trade van de Week Meeliften op het succes van BESI Wanneer we de in Nederland genoteerde aandelen bekijken sinds de start van 2009, dan komen we toch wel tot de conclusie dat BE Semiconductor N.V. (BESI)

Nadere informatie

Verder zien. Meer weten. 1 EEN SOLIDE LANGETERMIJN BELEGGING Dankzij de gebundelde expertise van topbeleggers 2 De beste beleggers voor de beste resultaten Toegang tot de meest exclusieve fondsen ter wereld

Nadere informatie

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Inleiding Onze risicoprofielen 1. Wat is een risicoprofiel? 2. Wat zijn vermogenscategorieën? 3. Welke risicoprofielen gebruiken wij? Uw risicoprofiel 4.

Nadere informatie

Technische Analyse: Haarscheuren in de obligatiebubbel!

Technische Analyse: Haarscheuren in de obligatiebubbel! Technische Analyse: Haarscheuren in de obligatiebubbel! De 10-jarige Duitse obligatie index German Bund en de 30-Jarige Amerikaanse obligatie index T- Bund kenden een slechte maand. Een beperkte terugval

Nadere informatie

AEGON Rendementplan voor uw kind. Je gunt je kind een mooie toekomst

AEGON Rendementplan voor uw kind. Je gunt je kind een mooie toekomst AEGON Rendementplan voor uw kind Je gunt je kind een mooie toekomst Ieder mens heeft wel een droom. Een wens. Een ambitie. Ieder mens heeft een wil. Ook uw kind heeft een eigen wil. De wil om iemand te

Nadere informatie

Rabo Performance Plus Note

Rabo Performance Plus Note Rabo Performance Plus Note Rabo Performance Plus Note Wie een voorsprong krijgt, maakt meer kans op een overwinning. Wilt u die voorsprong? Stap dan nu in de Rabo Performance Plus Note en beleg in een

Nadere informatie

Luxempart: defensief, groeipotentie en prima track record

Luxempart: defensief, groeipotentie en prima track record Luxempart: defensief, groeipotentie en prima track record In Luxemburg bedraagt het netto vermogen per inwoner ruim 700.000. Daarmee is het Groot Hertogdom het meest welvarende land in het Euro-gebied.

Nadere informatie

BI CARMIGNAC PATRIMOINE

BI CARMIGNAC PATRIMOINE BI CARMIGNAC PATRIMOINE Beleggingsdoelstelling Het compartiment belegt in het fonds Carmignac Patrimoine A (acc) EUR (ISIN: FR0010135103). Dit fonds behoort tot de categorie gediversifieerd en heeft als

Nadere informatie

Turbo Daily NIKKEI 225 NASDAQ-100 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 29 April 2015 Nummer 1161 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,66-1,49%

Turbo Daily NIKKEI 225 NASDAQ-100 DOW JONES. Turbo Daily Commerzbank 29 April 2015 Nummer 1161 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,66-1,49% Turbo Daily Turbo Daily Commerzbank 29 April 2015 Nummer 1161 INDICES SLOTKOERS VERSCHIL AEX 501,66-1,49% DOW JONES 18110,14 0,4% NASDAQ CMP 5055,422-0,1% NASDAQ -100 4515,265-0,22% NIKKEI 225 20058,95

Nadere informatie

AEGON Rendementplan. Je wilt meer dan sparen

AEGON Rendementplan. Je wilt meer dan sparen AEGON Rendementplan Je wilt meer dan sparen Ieder mens heeft wel een droom. Een wens. Een ambitie. Ieder mens heeft een wil. Nadenken over wat je echt wilt. Iedereen doet dat van tijd tot tijd. Even stilstaan

Nadere informatie

Succesvol beleggen met BeursBulletin

Succesvol beleggen met BeursBulletin Succesvol beleggen met BeursBulletin door Harm van Wijk 10 april 2010 HCC Culemborg 1 Wat gaan we doen? Wat is BeursBulletin Hoe succesvol beleggen? Resultaten BeursBulletin Spreiding Hoe transacties uitvoeren

Nadere informatie

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Annemarie van Gaal Ondernemer & financieel deskundige Bob Homan Manager ING Investment Office Amsterdam, 8 oktober 2013 Agenda 1. Wat is beleggen

Nadere informatie

Persbericht. Netto omzet van EUR 545 miljoen en nettoresultaat van EUR 69,2 miljoen. Business area Aviation lijdt een operationeel verlies o o

Persbericht. Netto omzet van EUR 545 miljoen en nettoresultaat van EUR 69,2 miljoen. Business area Aviation lijdt een operationeel verlies o o Halfjaarresultaten 2010 Schiphol, 30 augustus 2010 Persbericht Hoofdpunten Netto omzet van EUR 545 miljoen en nettoresultaat van EUR 69,2 miljoen. Business area Aviation lijdt een operationeel verlies

Nadere informatie

Nederland op eerste plek in Euro Stoxx 50 Resources Governance Index 2011 Top 50 bedrijven Eurozone verbeteren hun Corporate Governance

Nederland op eerste plek in Euro Stoxx 50 Resources Governance Index 2011 Top 50 bedrijven Eurozone verbeteren hun Corporate Governance 12 januari 2012 -persbericht- Nederland op eerste plek in Euro Stoxx 50 Resources Governance Index 2011 Top 50 bedrijven Eurozone verbeteren hun Corporate Governance De top 50 bedrijven uit de Eurozone

Nadere informatie

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012

Persbericht. Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management. Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Persbericht Jaarcijfers 2012 Triodos Investment Management Triodos Beleggingsfondsen groeien met 7% in 2012 Zeist, 28 februari 2013 Het totaal aan vermogen van de door Triodos Investment Management beheerde

Nadere informatie

Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen

Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen Nederlanders best bekend met duurzaam beleggen Maar beleggen niet duurzamer dan anderen Amsterdam, 29 maart 2006 Nederlanders zijn het best bekend met duurzame beleggingsfondsen. Dat blijkt uit onderzoek

Nadere informatie

LYNX BELEGGERSDEBAT 2015

LYNX BELEGGERSDEBAT 2015 LYNX BELEGGERSDEBAT 2015 Lynx Beleggersdebat 2015 BELEGGERSDEBAT 2015 V.l.n.r.: Lukas Daalder, Jim Tehupuring, Janneke Willemse, André Brouwers en Karel Mercx -86,44% Resultaten tips beleggersdebat 2014

Nadere informatie

Eenvoudig beleggen met trackers

Eenvoudig beleggen met trackers Eenvoudig beleggen met trackers Rabobank Rijn en Veenstromen 14 Oktober 2010 Gertjan Dorrepaal Directoraat Private Banking Beleggingscompetence Agenda 1. Wat zijn Trackers? Explosieve groei Geschiedenis

Nadere informatie

Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2014

Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2014 Levensloop Rendement Informatie beleggingsfondsen per 31 december 2014 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd. Door

Nadere informatie

ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd.

ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. ABN AMRO Multi Manager Profiel Fondsen. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. Toegang tot een selectie van de best presterende beleggingsfondsen wereldwijd. Beleggen

Nadere informatie

Media Relations. UBS Asset Management noteert 52 ETF's aan de Euronext Amsterdam Stock Exchange

Media Relations. UBS Asset Management noteert 52 ETF's aan de Euronext Amsterdam Stock Exchange Media Relations 27 januari 2016 Persbericht UBS Asset Management noteert 52 ETF's aan de Euronext Amsterdam Stock Exchange UBS is hiermee gelijk goed voor 25% van het totale aantal ETF s genoteerd in Amsterdam

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

Beleggen in 2013. Maar hoe moet de gemiddelde belegger daar nou mee omgaan?

Beleggen in 2013. Maar hoe moet de gemiddelde belegger daar nou mee omgaan? Beleggen in 2013 1. Op 18 december publiceerden wij een gedachtewisseling over beleggen in 2013. Op basis hiervan hebben wij in ons team onze visie op beleggen voor het nieuwe jaar opgesteld. De Andreas

Nadere informatie

Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015

Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015 Levensloop Rendement Informatie beleggingsfondsen per 30 juni 2015 Productomschrijving Met Levensloop wordt geld gereserveerd waarmee in de toekomst (tussentijds) verlof kan worden gefinancierd. Door Loyalis

Nadere informatie

Wat u moet weten over beleggen

Wat u moet weten over beleggen Rabo BedrijvenPensioen Wat u moet weten over beleggen Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen Uw werkgever betaalt pensioenpremies voor het Rabo BedrijvenPensioen. In deze brochure leest u hoe we deze

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Hypotheekrekening. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Hypotheekrekening. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Hypotheekrekening Beleggen om uw hypotheek terug te betalen. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen Kies voor goede fondsprestaties van Allianz met de

Nadere informatie

Trade van de week. Winnen met. Indexopties

Trade van de week. Winnen met. Indexopties Trade van de week Winnen met Indexopties Hoe profiteer je van een stijgende of dalende beurs? Veel traders proberen dit door zelf een aantal aandelen uit de index te kiezen en daar long of short op te

Nadere informatie

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies De Vries Investment Services is een onafhankelijk en objectief beleggingsadvieskantoor. Wij begeleiden beleggers bij het realiseren van hun financiële doelstellingen en bieden een service die banken niet

Nadere informatie

Sprinters Club 22/03/2011

Sprinters Club 22/03/2011 Sprinters Club 22/03/11 PORTEFEUILLE SPRINTERS Aankoop Sprinters Verkoop Sprinters Datum Markt LNG of SHT koers aantal totaal datum koers totaal AEX LNG 2 AEX SHT 9 9/3/11 OLIE LNG 69..02 71 2486.42 34.68

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Lijfrenterekening Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Beleggen voor een aanvulling op uw pensioen? Kies dan voor goede prestaties met de Allianz

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht. Uitgave 1 / 2012

Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht. Uitgave 1 / 2012 Allianz Nederland Asset Management B.V. Beleggingsbericht Uitgave 1 / 212 Beleggingsfondsen Allianz Holland Fund 14 8 7 6 Allianz Holland Pacific Fund 17 16 14 8 7 6 Koers per 31 maart 212 52,36 Laatste

Nadere informatie

Technology Semiconductor Integrated Circuits

Technology Semiconductor Integrated Circuits TIP 1: Amkor Technology Beurs Land Ticker Symbol ISIN Code Sector Nasdaq Verenigde Staten AMKR US0316521006 Technology Semiconductor Integrated Circuits Amkor Technology (AMKR) is het op één na grootste

Nadere informatie

Unlimited Speeders. Achieving more together

Unlimited Speeders. Achieving more together Unlimited Speeders Achieving more together Unlimited Speeders: Beleg met een hefboom 3 Unlimited Speeders: Beleg met een hefboom Snel en eenvoudig beleggen met een geringe investering? Inspelen op een

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2010 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

ING Dynamic Mix Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen

ING Dynamic Mix Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen ING Fondsen Vol vertrouwen aan uw vermogen bouwen Zoekt u een aantrekkelijke manier voor vermogensopbouw zonder veel omkijken? Dan zijn de ING Fondsen wellicht iets voor u. ING Fondsen als een moderne,

Nadere informatie

Netflix: overwaardering biedt kansen voor actieve beleggers

Netflix: overwaardering biedt kansen voor actieve beleggers Netflix: overwaardering biedt kansen voor actieve beleggers Beleggers kunnen niet alleen geld verdienen als aandelen stijgen, maar ook als aandelen dalen. Dat kan met zogeheten short-posities. In feite

Nadere informatie

EMPEN C REDIT L INKED N OTE

EMPEN C REDIT L INKED N OTE EMPEN C REDIT L INKED N OTE per juli 2011 Profiteer van een aantrekkelijke rente met een beperkt risico Profiteer van een aantrekkelijke rente met een beperkt risico De Europese rente staat momenteel op

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 8-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 8-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 8-9-2011. Wordt ook China afgewaardeerd door de rating bureaus? Tijd 09:40 uur. Vanochtend rond acht uur zat ik voor de koersschermen. De opening van de futures

Nadere informatie

Premium Special Report

Premium Special Report Premium Special Report The Leading Authority on Value Research 15 Juni 2010 Hoog dividend als alternatief voor obligaties De grote problemen die zijn ontstaan bij de banken tijdens de kredietcrisis, scheppen

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011. 447 miljard dollar gaat Obama uitgeven voor banen. Tijd 09:03 uur. Vanaf vijf voor negen gaat de FTI snel omhoog van 281,20 tot nu 282,80. Dat is zuur

Nadere informatie

MTY wordt IEX Group NV, leider in online beleggersinformatie

MTY wordt IEX Group NV, leider in online beleggersinformatie PERSBERICHT Bussum, 5 november 2015 In aanvulling op het persbericht IEX gaat naar de beurs, dat hedenmorgen is gepubliceerd, informeert MTY Holdings NV middels onderstaand bericht haar aandeelhouders

Nadere informatie

Supermarktvastgoed op waarde geschat. Beleggen in supermarktvastgoed

Supermarktvastgoed op waarde geschat. Beleggen in supermarktvastgoed Supermarktvastgoed op waarde geschat Beleggen in supermarktvastgoed 20 mei 2011 Onderwerpen Wie is Annexum Waarom beleggen in supermarktvastgoed? Hoe beleggen in (supermarkt)vastgoed? Welke beleggingsvormen

Nadere informatie

Reglement Finles/IEX Hollandse hedge fund indices

Reglement Finles/IEX Hollandse hedge fund indices Reglement Finles/IEX Hollandse hedge fund indices Mei 2010 1 1. Voorwoord Finles Capital Management heeft zich ten doel gesteld de Nederlandse hedge fund industrie te stimuleren. Een van de pijlers in

Nadere informatie