DE RECHTEN VAN DE SOEVEREINE MENS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE RECHTEN VAN DE SOEVEREINE MENS"

Transcriptie

1 De mens is maat van alle dingen. Van de dingen die zijn wat ze zijn en van de dingen die niet zijn wat ze niet zijn. Van de goden weet ik niets: niet dat ze bestaan en evenmin dat ze niet bestaan, of van welke aard ze zijn, vanwege de duisterheid van het onderwerp, en de kortheid van het menselijk leven. Protagoras. Deze verhandeling is een korte verantwoording van de manier waarop - en de achtergronden en ideeën waarmee - de rechten van de soevereine mens tot stand zijn gekomen. Het zijn richtlijnen die gebaseerd zijn op aard van de menselijke natuur als intelligent zoogdier met een scheppend vermogen welke in een natuurlijke habitat in groepen samenleeft. Daarom is de spreuk van Protagoras gekozen; De mens is de maat van alle dingen. We kunnen niet anders meten dan met een menselijke maat, omdat de we aard en oorzaak van het bestaan niet kennen. Ook zijn uitspraak over de goden is van belang. We weten niets met enige zekerheid over het al dan niet bestaan van god of van een onzichtbare intelligentie en daarom mogen we de natuurlijke richtlijnen van de rechten van de mens nimmer baseren op enig geloof of op niet te bewijzen veronderstellingen daarover. De aard van het menselijk bestaan. De aard van het menselijk bestaan is als volgt te omschrijven: Ieder mens bestaat als individu uit een zichtbare fysieke vorm met ook niet zichtbare kenmerken, die in een samenleving met andere mensen met een familieband, in een woonplaats en in een land met onderlinge zorg, streeft naar het verwerven van middelen van bestaan en kennis. Het doel is een zinvol bestaan te hebben met de vrijheid een eigen idee over het leven te hebben en als soort richtlijnen te hanteren die ons vrijheid bieden om ons idee over geluk na te streven. Het raamwerk van menselijk bestaan. De mens is een denkend en intelligent wezen dat door de evolutie een voorkeur heeft om bij het denken patronen te herkennen en die als sjablonen te gebruiken, zodat wij zonder veel denkwerk snel kunnen handelen. Als we eenmaal de kenmerken van een bepaalde vogel of van een bepaald roofdier kennen, kunnen we ook bij onbekende exemplaren van dergelijke soorten snel herkennen en zonder nadenken vaststellen wat de juiste reactie is. Familie, vriend en vijand, zijn andere primaire sjablonen. Vooroordelen zijn ons blijkbaar van nature gegeven. Het zal duidelijk zijn dat feiten bij het handelen volgens een sjabloon niet relevant en zelfs gevaarlijk kunnen zijn. Daarnaast zijn wij in staat ook scenario s van handelingen aan te leren, zodat we een aantal vereiste processen snel kunnen toepassen. Vluchten, vechten, verstoppen en jagen zijn daar enkele van. En ieder kind leert deze tijdens de jeugd spelenderwijs tijdens kinderspelletjes. De algemene kenmerken van het menselijk bestaan zijn daardoor naast het denken dan ook als handelen volgens een sjabloon en volgens een scenario te beschouwen. Hoe mensen handelen. De mens kan denken maar dat vermogen is niet aangeboren en we moeten het in onze jeugd leren van volwassenen, net zoals lezen en schrijven. Wie tijdens de jeugd niet goed heeft leren denken is later voornamelijk aangewezen op het toepassen van sjablonen en scenario s, aangeleerd of overgenomen van anderen. Men kan als volwassene niet opeens denken als je dat voor die tijd niet geleerd hebt, net zo min als je als analfabeet plotseling spontaan zou kunnen lezen en schrijven. Versie 4 1 copyright Oldmaster 2013

2 Denken heeft niet de eerste prioriteit in ons dagelijks leven. De volgorde in onze geest is het herkennen en toepassen van sjablonen - dantoepassen van scenario s - en dan pas denken, als daar tijd voor is en er geen dreiging is. Menselijke capaciteit en vermogen. Mensen zijn in aanleg gelijk aan elkaar, maar verschillen door de mate waarin het denkvermogen is ontwikkeld. Intelligentie lijkt daarom niet zozeer aangeboren te zijn, maar kan ook het resultaat zijn van het leren denken tijdens opgroeien. Maar ook zonder veel ontwikkeld denkvermogen kunnen we zonder veel denkwerk succes in het leven boeken, door het herkennen en overnemen van sjablonen, we noemen dat feiten kennis en door toepassen van aangeleerde scenario s. Het algemene raamwerk van het menselijk bestaan kan worden voorgesteld als een vierkant kader waarin de twee diagonalen de werkelijkheid verdelen - in enerzijds Abstracte \ Materiele zaken van linksonder naar rechtsboven en anderzijds in Enkelvoudige zaken / Meervoudige zaken van linksboven naar rechtsonder. Materieel Enkelvoudig Individu Materie Doelen Anderen Abstract Meervoudig De elementen van het menselijk bestaan. Anderen Deze elementen over elkaar heen gelegd scheppen in het vierkant vier velden waarin (linksboven) het veld Individu genoemd kan worden, bestaande uit een abstracte Persoon en het lichaam als fysiek Bijzijn met diagonaal er tegenover de Anderen (rechtsonder) - dat is de samenleving die bestaat uit Zorg en Band - en loodrecht daarop langs de andere diagonaal (van rechtsboven) de Materie -die bestaat uit Goed en Kennis, met linksonder de Doeleinden bestaande uit Idee en Richtlijnen. Mens, samenleving, middelen en doeleinden. De mens bezet daardoor twee posities in dit kader; namelijk als enkelvoudig individu en meervoudig als onderdeel van de samenleving met anderen. Wij zijn onszelf en tegelijk ook deel van allerlei verschillende groepen van de menselijke soort als samenleving. Onze groepsidentiteit is dan ook meervoudig. De abstracte hoek van het kader bestaat uit doeleinden die als idee / richtlijnen gelden die voor een vrij bestaan noodzakelijk zijn. De materiele hoek van het kader bestaat uit Materie die als kennis / middelen die voor een zinvol bestaan noodzakelijk zijn. Het scenario van het bestaan. Binnen het geschetste kader van de menselijke werkelijkheid kunnen we het volgende algemene scenario van het leven voorstellen: De mens leeft als individu in vrijheid samen met andere mensen en verzamelt eigendom en kennis om het doel van het leven te verwezenlijken aan de hand van zijn ideeën en we doen dat aan de hand van natuurlijke richtlijnen. Het individu beschikt over een aantal hartstochten die voor ons overleven van belang zijn, maar deze dienen te worden beheerst door richtlijnen om onrecht en onderdrukking van anderen te voorkomen. Van uit het individu naar de anderen in de samenleving, noemen we de hartstocht heerszucht die noodzakelijk is om een plaats in de rangorde van de samenleving te verkrijgen en de hartstocht lust die dient om de soort te laten Versie 4 2 copyright Oldmaster 2013

3 voortbestaan. Vanuit het individu naar de materie toe is dat hebzucht om bezit en eigendom te verwerven en nieuwsgierigheid als ons streven naar het verwerven van kennis. Vanuit het individu naar de doeleinden toe is dat eerzucht om aanzien en respect te verwerven en geloof als een hang naar religie, om idee te hebben of te krijgen over een onzichtbare oorzaak en om de reden van ons bestaan te doorgronden. Vanuit de doeleinden is dat leiding omdat de samenleving van mensen als groepsdieren behoefte hebben aan een leider of leidster. Capaciteiten en vermogen. De richtlijnen komen wat betreft inhoud overeen met de Capabilities Approach, de benadering van menselijk vermogen, zoals die door Martha C. Nussbaum samen met Amartya Sen is gedefinieerd als theorie van sociale menselijke rechtvaardigheid. Nussbaum heeft in een tiental punten vastgelegd waartoe ieder persoon in staat moet zijn om te doen en te zijn wat men wil. Deze capaciteiten betreffen: Leven, lichamelijke gezondheid, lichamelijke onschendbaarheid, zintuigelijke waarneming, verbeeldingskracht en denken, gevoelens, praktische rede, sociale banden, andere biologische soorten, spel en vormgeving van de eigen omgeving. DE RECHTEN VAN DE SOEVEREINE MENS. De opzet van deze natuurlijke richtlijnen zijn de rechten van de soevereine mens genoemd omdat het hoogste gezag ervan ontleend is aan de aard van het bestaan van de mens zelf als individu en als menselijke soort en niet is ontleend aan enige religieuze overtuiging over een onzichtbare oorzaak of opperwezen, religie of ideologie. Duidelijk moet zijn dat de individuele mens het hoogste gezag heeft en houdt en niet de Staat of een andere organisaties als collectief van individuele mensen. De Staat kan haar gezag alleen maar ontlenen aan individuen die gezamenlijk als groep de regels voor vrijheid en de grenzen daarvan hebben afgesproken. Daarom zijn een aantal richtlijnen van deze rechten specifiek gericht op het beperken van de macht van de Staat om onderdrukking te voorkomen. De grenzen van de vrijheid. Deze soevereine richtlijnen omschrijven de vrijheid van mensen in termen van de beperkingen en de grenzen aan individuele en collectieve vrijheid. Positieve definities zouden onrechtvaardigheid kunnen scheppen omdat begrippen door hun omschrijving vaak open, onbegrensd en niet eenduidig van interpretatie kunnen zijn. Niet de begrippen in de definities zijn leidend maar hun grenzen. Daardoor hebben ze de minste mogelijkheid om anderen onbedoeld te schaden in hun persoonlijke vrijheid van bestaan, hoedanigheden, of eigendom. Deze manier van definiëren is ontleend aan de gedachten van Frédéric Bastiat ( ) zoals beschreven in zijn essay De wet. Twee citaten van Frédéric Bastiat uit: De Wet. Twee citaten van deze grote Franse denker uit de negentiende eeuw in dit geschrift verklaren waarom in wetten en richtlijnen ontkennende definities dienen te worden gekozen. Citaat één Bastiat: Voorkomen van onrecht Als de wet en haar macht een mens heeft te houden binnen de grenzen van rechtvaardigheid, kan ze ze hem niets anders opleggen dan een loutere ontkenning. Ze kan hem alleen verplichten om zich te onthouden van het toebrengen van schade [aan anderen]. Ze schendt noch zijn persoonlijkheid, noch zijn vrijheid, noch zijn woning. Zij bewaakt alleen de persoonlijkheid, de vrijheid en de eigendom van anderen. Ze houdt zich bij verdediging, tot het verdedigen van het gelijke recht van allen. Zij vervult een missie waarvan de onschadelijkheid evident is, waar haar nut voelbaar is, en waarvan de legitimiteit niet kan Versie 4 3 copyright Oldmaster 2013

4 worden betwist. Dit is zo waar, dat zoals een vriend mij eens vertelde; "Om te zeggen dat het doel van de wet is om recht te veroorzaken door regeren, is een uitdrukking die niet volledig juist is. Het moet gezegd worden, dat het doel van de wet is om onrecht door regeren te voorkomen. Citaat twee Bastiat: Recht en onrecht en de eigen wil In feite is het niet rechtvaardigheid dat een eigen bestaan heeft, maar is het onrecht. Het één [onrecht] is gevolg van de afwezigheid van het andere [rechtvaardigheid]. Maar zodra de wet, door middel van haar noodzakelijke middel - macht - een vorm van arbeid oplegt, een methode of een onderwerp van onderwijs geeft, een geloofsbelijdenis of een aanbidding voorschrijft, is zij niet langer negatief, maar werkt zij positief in op de mensen. Haar wil vervangt de eigen wil van mensen voor de wil van de wetgever en vervangt het eigen initiatief voor het initiatief van de wetgever. Dan is er niet langer behoefte om te raadplegen, te vergelijken, of te voorzien, want de wet doet dat allemaal voor hen. Het intellect wordt voor hen een nutteloze ballast om zich van te ontdoen, ze zijn niet langer mensen, ze verliezen hun persoonlijkheid, hun vrijheid en hun eigendom. Probeer maar eens een vorm van arbeid voor te stellen die opgelegd wordt door macht, zonder dat het een schending van de vrijheid zou zijn; Of een overdracht van rijkdom opgelegd door geweld, die geen schending van eigendom zou zijn. Als je er niet kan slagen om deze begrippen te combineren, dan kan je niet anders dan concluderen dat de wet geen arbeid en industrie kan organiseren zonder daarbij ook onrecht te organiseren. De rechten van de mens uit Bastiat leefde in de eerste helft van de negentiende eeuw en was al overleden toen de eerste verklaring van de rechten van de mens in 1789 in Frankrijk het licht zag. Hoewel sommige artikelen volgens de grondslag van Bastiat zijn gedefinieerd is het geheel van de artikelen niet volledig als ontkenningen vormgegeven. Toch is bijvoorbeeld de definitie van artikel 5 van die verklaring in lijn met de gedachte van ontkenning als grenzen aan het recht door Bastiat: Citaat artikel : De wet heeft slechts het recht handelingen te verbieden, die schadelijk zijn voor de maatschappij. Alles wat niet door de wet verboden is, kan niet worden verhinderd en niemand kan gedwongen worden te doen, wat de wet niet verordent. Toepassen van de soevereine rechten van de mens zal voor rechters, advocaten en officieren van justitie een andere werkwijze en aanpak vergen. Zij zullen bij rechtszaken de richtlijnen moeten raadplegen, moeten vergelijken en moeten voorzien in een uitspraak die onrecht voorkomt. Zij kunnen niet langer begrippen subjectief interpreteren en ook rechters kunnen niet langer worden gedwongen om op basis van mogelijk subjectieve argumenten een daardoor subjectief oordeel uit te spreken. De rechtspraak zal bij toepassen van de richtlijnen de bij normering gebruikelijke maatregelen dienen te volgen. Dat betekent niet slechts het eenvoudig vaststellen van een zwart-wit benadering van schuldig of onschuldig, maar vaststellen of toepassen van het principe van verbetering en herstel noodzakelijk is. Pas als er permanente fysieke of materiele schade aan een ander mens is toegebracht of herstel onmogelijk is er sprake van een misdrijf. Versie 4 4 copyright Oldmaster 2013

5 BEGRIPPEN Bij de definitie van de artikelen van de soevereine richtlijn zijn de volgende begrippen gebruikt, die de volgende betekenis hebben: Persoonlijke aard: Geslacht, seksuele geaardheid, leeftijd, huidskleur, afkomst of ras. Publieke domein: De openbare ruimte, openbare gebouwen, scholen en universiteiten, openbare digitale netwerken en afbeeldingen en videobeelden van personen op internet. de Staat: De door de burgers aangewezen overheid bestaande uit personen zoals bestuurders en publieke dienaren, zowel lokaal als landelijk. Publieke dienaren: Overheidsambtenaren aangesteld door de burgers of hun vertegenwoordiging. Rechtspersoon: Rechtsgeldig vertegenwoordiger van een onderneming, organisatie of vereniging. Familieleden: Ouders, broers en zusters. Naaste verwanten: Ooms en tantes, neven en nichten Organisatie: Groepering van mensen die een gezamenlijk doel nastreven of een gezamenlijke overtuiging hebben. Verantwoording. De rechten van de soevereine mens bestaan uit de vier eerder geschetste kaders van het bestaan. De individuele- en samenlevings-kaders vormen samen de mensenrechten. Het materiele kader vormt de burgerrechten en het doeleinden kader geeft de rechten over het idee van geloof weer en tenslottr zijn er de richtlijnen die vooral gelden voor de Staat als collectief lichaam namens de burgers. De morele code van deze richtlijn. De titel van ieder artikel is geformuleerd als tegendeel van de ontkenningen in de tekst zodat ze kunnen dienen als als een sjabloon voor een menselijke morele gedragscode. De mens is een sociaal zoogdier. De mens is een sociaal dier dat in groepen leeft. Dat betekent dat een mens tijdens opgroeien moet leren hoe men met soortgenoten dient om te gaan. Bernard Mandeville ( ) schreef daarover al in de achttiende eeuw: Citaat Mandeville: Alle mensen zonder onderricht zullen zolang zij alleen worden gelaten de impuls van de natuur volgen zonder met anderen rekening te houden, en daardoor zijn allen slecht die niet geleerd hebben goed te zijn. Natuurlijke rechtvaardigheid is daardoor niet een zelfstandig begrip, maar een afspraak tussen mensen die gericht is op nut die zodanig is men elkaar niet benadeelt en niet door elkaar benadeeld wordt. De uitspraak van Mandeville geeft al aan waar we de oorzaak van veel jeugdcriminaliteit en onsociaal gedrag zouden moeten zoeken: Gebrek aan - of verkeerd onderricht met - een onjuist waardestelsel tijdens het opgroeien van jonge mensen. De morele code van deze richtlijn zou dat kunnen veranderen. Versie 4 5 copyright Oldmaster 2013

6 Goed en kwaad. De richtlijnen beperken zich tot negatieve definitie van de grenzen die voor vrij handelen te stellen zijn. Goed en kwaad zijn daarbij gedacht als goed zolang de vrijheid van handelen bijdraagt tot het scheppen en in standhouden van voortbestaan van de mensheid en de natuurlijke habitat als resultaat van dit handelen. Slecht is daarbij het voorzienbaar resultaat van het vernietigen of opofferen of belemmeren van voortbestaan van de mensheid en de habitat volgens de de huidige wetenschappelijke inzichten. Twee zijden van een munt. De mens is een scheppend wezen en schept veroorzaakt ook het opofferen van iets, omdat scheppen materie transformeert in iets anders. Scheppen van iets nieuws is net als het maken van een munt van materie met op de voorzijde de schepping en op de achterzijde de waarde die het materie en het slaan van de munt gekost heeft. Iedere schepping moet daardoor behalve op haar toevoeging aan het welzijn van het bestaan, dan ook mede beoordeeld worden op de opofferingen aan vrijheid die daar voor nodig waren. Wij mogen er daarbij niet van uitgaan dat de Aarde speciaal voor de mens is geschapen of dat de mens andere of bijzondere rechten op de Aarde zou hebben dan andere levensvormen. Wij delen deze wereld met andere levensvormen en die hebben gelijke rechten van bestaan als wij. De veiligste manier om te zorgen dat mensen wetten respecteren, Is om ze respectabel te maken. Frédéric Bastiat. De hiernavolgende richtlijnen kunnen achtenswaardig en respectabel worden genoemd, omdat uitsluitend het begrip de mens als maat van de dingen uitgangspunt is geweest bij het opstellen. Oldmaster 2013 Oldmaster is de bijnaam voor een oude Nederlandse denker die nu met pensioen is, maar tijdens zijn vroegere werkzaamheden als lead auditor bij een wereldwijd opererende certificerende instelling betrokken was bij de beoordeling van kwaliteit en veiligheid in allerlei organisaties. Dat is reden dat deze boom van rechten van de soevereine mens als een norm in mijn besloten kepos (filosofische tuin) is gegroeid. Versie 4 6 copyright Oldmaster 2013

7 DE RECHTEN VAN DE SOEVEREINE MENS. HET INDIVIDU Artikel 1. Behandel een ander zoals je zelf behandeld wenst te worden. Het is niet toegestaan handelingen uit te voeren ten opzichte van een ander mens die het lichaam, de persoon en de persoonlijke aard, de vrijheid of de eigendommen van een ander mens nadeel of schade toebrengen. Dit artikel beperkt de vrijheid van ieder mens zodanig dat het eigen handelen de vrijheid van anderen niet schaadt. Dit artikel regelt als richtlijn dat mensen anderen behandelen zoals zij zelf behandeld zouden willen worden; door respecteren van de persoonlijke aard, respecteren van andermans vrijheid en door het respecteren van andermans eigendommen. Artikel 2. Mensen behandelen elkaar gelijkwaardig zowel als persoon zowel als de Staat. Het is voor mensen, organisaties en voor de Staat niet toegestaan om mensen met gelijke capaciteiten, te bevoordelen of te benadelen op grond van persoonlijke en fysieke aard zoals geslacht, seksuele geaardheid, religie of levensovertuiging, leeftijd, huidskleur, afkomst of ras, als daar voordeel, nadeel of schade aan anderen door ontstaat. De persoonlijke en fysieke aard kan onder meer zijn: het geslacht, leeftijd, de seksuele geaardheid, de huidskleur, afkomst of ras. Dit artikel waarborgt de bescherming tegen discriminatie en racisme zowel door mensen onderling als door organisaties en door publieke dienaren van de Staat. Positieve en negatieve discriminatie: Gelijke capaciteiten betekent bijvoorbeeld dat bij fysieke prestaties onderscheid gemaakt mag worden tussen mannen en vrouwen, zoals bij sport omdat vrouwen en mannen niet over gelijke fysieke capaciteiten beschikken. Bij zwemmen, hardlopen en dergelijke zijn aparte wedstrijden voor mannen en vrouwen eerlijker dan dat ze gemengd zouden plaatsvinden. De begrippen discriminatie en racisme zijn met deze formulering begrensd tot handelingen die een ander voordeel of nadeel met respectievelijk winst of schade toebrengen. Ze betreffen niet de mogelijk subjectieve opvattingen over deze begrippen die mensen zouden kunnen hebben, zoals die in andere verklaringen over de mensenrechten mogelijk en gangbaar zijn. De vraag bij mogelijke discriminatie of racisme wordt dus: Is er bevoordeling met voordeel aan een ander of benadeling en schade die iemand is toegebracht? Is dat niet het geval dan is er geen sprake van discriminatie of racisme. Artikel 3. De integriteit van het menselijk lichaam dient altijd bewaard te blijven. Het niet toegestaan het menselijk lichaam uit religieus of levensbeschouwelijk oogpunt fysiek aan te passen door besnijdenis of andere beschadigingen of de fysieke vorm van de mens te pijnigen of te verminken of te doden als bestraffing. Het is niet toegestaan na het overlijden van een mens zonder diens eerder geschreven toestemming, fysieke organen van het lichaam voor andere mensen te gebruiken. Versie 4 7 copyright Oldmaster 2013

8 Dit artikel regelt de integriteit van het fysieke lichaam die altijd gewaarborgd dient te blijven. Geen enkel mens of instantie heeft het recht om ongewild inbreuk te plegen op het lichaam en leven van een ander, ook niet na het overlijden van een mens. De vraag of de doodstraf door de Staat is toegestaan is hiermee eveneens negatief beantwoord. Als één enkel mens geen schade aan een ander mag toebrengen, is dat voor een door burgers collectief aangewezen lichaam van mensen ook niet toegestaan. Artikel 4. De mens is van nature volmaakt en goed geschapen voor zijn leefgebied. De staat of organisaties mogen niet bepalen dat enig deel of functie van het menselijk lichaam of menselijke geest onvolmaakt, verkeerd onjuist of schandelijk zou zijn. De mens mag in de openbare ruimte niet ongekleed gaan. De staat mag mensen met een fysieke of geestelijke beperking geen middelen onthouden om die beperking te compenseren. De lichamelijk en geestelijk gezonde mens is een volmaakt wezen dat door de natuur optimaal is aangepast aan het leefgebied net als andere zoogdieren. De staat of andere organisaties mogen geen vooroordelen hanteren ten opzichte van de mens als geheel of delen van het lichaam of functies daarvan. De staat heeft namens de burgers de zorgplicht voor mensen met een lichamelijk of geestelijk gebrek zodat zij zo volwaardig mogelijk kunnen leven. De mens draagt als enig dier in de natuur kunstmatige kleding om het lichaam aan de elementen aan te passen en omdat het een grotere hygiëne en bescherming biedt tegen ziektekiemen dan leven zonder kleding. Het enige argument van zedelijkheid is dan ook de algemene en persoonlijke hygiëne in de publieke ruimte. Artikel 5. Vrijheid van uiterlijk waarborgt het vaststellen van de identiteit. Het in het publieke domein niet toegestaan kleding, hoofdbedekking of gelaatbedekking te dragen die identificatie van een persoon door ontbreken van zichtbaarheid van geslacht, gezicht, haardracht en haarkleur, moeilijk of onmogelijk maakt. In het publieke domein zoals in openbare ruimte en via digitale media, dienen mensen wat betreft hun identiteit en persoonlijke kenmerken herkenbaar en identificeerbaar te zijn. Artikel 6. Er is recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer. De Staat mag de woning van iemand niet zo maar binnendringen, geen gesproken of geschreven berichten van mensen afluisteren, lezen of inzien en geen persoonlijke gegevens over communicatie en handelingen van mensen registreren, die niet voor collectieve voorzieningen noodzakelijk zijn, zonder dat gebleken is dat een persoon via de publieke ruimte andere mensen hindert of bedreigt in vrijheid, veiligheid of gezondheid of andere mensen oproept tot handelingen die in enig artikel van deze richtlijn zijn verboden. Dit artikel beschermt de persoonlijke levenssfeer van mensen wat betreft hun communicatie naar anderen, zolang ze in daad, woord en geschrift in de publieke ruimte zich houden aan de artikelen van deze richtlijn. Zodra iemand echter via de publieke ruimte anderen hindert of Versie 4 8 copyright Oldmaster 2013

9 bedreigt of oproept tot verboden handelingen zoals die in enig artikel van deze richtlijn is omschreven, heeft de Staat het recht om berichten van mensen in te zien, gegevens daarover te registeren en vast te leggen. Artikel 7. Het recht op zelfverdediging en collectieve verdediging. Het is voor mensen en voor gewapende leden van publieke dienaren niet toegestaan andere mensen te verwonden of te doden anders dan om reden van zelfverdediging of om reden van collectieve verdediging van andere mensen van een groep, gemeente of een land, van hun persoon, van hun vrijheid en van hun eigendommen. Ieder mens heeft als individu het recht zichzelf, zijn vrijheid en zijn eigendommen te verdedigen, zowel individueel als collectief. Het verwonden of doden van een ander mag uitsluitend uit zelfbehoud omdat door de verdedigende partij de resultaten van verdediging of overgave niet altijd vooraf kunnen worden ingeschat. Wie een ander benadert met de intentie om te verwonden of te doden, dient te voorzien dat dit lot daardoor hem of haar ook zelf kan overkomen. Deze regel geldt ook voor de gewapende publieke dienaren van de staat zoals politie en soldaten. Deze regel betekent dat het geweldsmonopolie niet uitsluitend bij de gewapende burgerlijke dienaren berust, maar dat iedere burger het identieke recht heeft persoon vrijheid en goed van zichzelf of anderen te verdedigen. Artikel 8. Het recht op nationaliteit en respecteren van de vrijheid van anderen. Het is voor een burger van een land niet toegestaan uit eigen beweging zonder door de Staat te zijn gezonden in een ander land met geweld te gaan strijden voor enig doel, zonder dat hij of zij daardoor onmiddellijk de nationaliteit als burger van het land van herkomst verliest. Handelingen op eigen initiatief die in strijd zijn met artikel 1 van deze richtlijn en die door in vreemde krijgsdienst te gaan en met geweld direct nadeel of schade aan mensen in een ander land proberen toe te brengen, veroorzaken onmiddellijk verlies van nationaliteit en alle rechten die de burger in het land van herkomst heeft gehad. Artikel 9. De mens behoort andere levende wezens met respect te behandelen. Het is mensen niet toegestaan dieren te mishandelen te pijnigen of te verminken of met onnodig leed te slachten of te doden zonder dat zij als dienen als voedsel of voor regulatie van de populatie. Het doden van dieren als religieus offer is niet toegestaan. Wij mogen er niet van uitgaan dat de Aarde speciaal voor de mens is geschapen of dat de mens andere of bijzondere rechten op de Aarde zou hebben dan andere levensvormen. Wij delen deze wereld met andere levensvormen en die hebben gelijke rechten van bestaan als wij. Mensen dienen andere levende wezens als medeschepsels met respect te behandelen en alleen te doden als zij dienen als voedsel en geen dieren te doden als religieuze offergave voor enige onzichtbare macht. Het doden van dieren moet zo humaan mogelijk gebeuren zonder onnodig leed voor het dier. Versie 4 9 copyright Oldmaster 2013

10 Artikel 10. De mens heeft het recht om de eigen biologische verwekkers te kennen. De Staat of enige organisatie mag geen informatie weigeren aan een natuurlijk persoon over zijn of haar biologische verwekkers. Bij donorschap van menselijk zaad of eicellen mag registratie van de biologische verwekkers niet achterwege blijven of verloren gaan. De mens heeft het recht om te weten wie zijn of haar biologische verwekkers zijn geweest. Daar is ook reden toe om te kunnen bepalen wie mogelijk verwanten zijn en of mogelijkerwijs erfelijke aandoeningen van belang zijn. DE SAMENLEVING Het recht op gezin en familie. Artikel 11. Het recht om een gezin te stichten. Het is voor jonge mensen tot 18 jaar niet toegestaan om samen op eigen verantwoording te leven als partners en een gezin te stichten. Tot een leeftijd van 18 jaar oud zijn jonge mensen niet zelf verantwoordelijk en aansprakelijk voor hun daden, maar berust die verantwoording bij de ouders of verzorgers. Van af lichamelijke volwassenheid tot een leeftijd van 18 jaar oud is toestemming vereist voor een partnerschap of huwelijk van de ouders of verzorgers. Mensen mogen als zij lichamelijk volwassen zijn zelf een gezin stichten. Totdat zij 18 jaar oud zijn, blijven de ouders of verzorgers verantwoordelijk voor hen, ook als een kind voor die tijd een gezin wil stichten, wat met toestemming van de ouders vanaf lichamelijk volwassenheid wel eerder mogelijk is. De richtlijn geeft geen voorwaarden over het geslacht van beide partners, zodat gezinnen kunnen bestaan uit man en vrouw, twee vrouwen of twee mannen. Artikel 12. De vrijheid van seksualiteit. Het is voor mensen niet toegestaan om anders dan uit wederzijdse en volledige vrije wil en wederzijdse genegenheid, seksuele handelingen en geslachtsgemeenschap met elkaar te verrichten. Het is voor volwassen mensen niet toegestaan seksuele handelingen of geslachtsgemeenschap te hebben met minderjarige kinderen jonger dan 18 jaar of met familieleden en naaste verwanten. Het is niet toegestaan om seksuele handelingen te verrichten of gemeenschap te hebben met andere soorten zoogdieren. De vrijheid van seksuele handelingen en geslachtsgemeenschap zijn beperkt tot volwassen mensen onderling, uit volledige wederzijdse vrije wil en wederzijdse genegenheid en voor zover ze geen familie of naaste verwanten zijn. De richtlijn zegt niet dat bijna volwassen mensen die geslachtrijp zijn maar nog geen 18 jaar en niet volledig volwassen zijn, niet van seksualiteit zouden mogen genieten. Daardoor kan de seksuele opvoeding al in de jeugd beginnen. De richtlijn stelt geen voorwaarden aan het geslacht van partners voor seksuele handelingen of gemeenschap, hoewel voor nakomelingen wel man en vrouw noodzakelijk zijn. Versie 4 10 copyright Oldmaster 2013

11 Artikel 13. Het recht op afbreken van een zwangerschap. De Staat of enige organisatie of enig ander persoon heeft geen recht om het afbreken van een ongewenste of onvrijwillige zwangerschap van een vrouw te belemmeren of te voorkomen, als die voortgang van de zwangerschap 24 weken of minder is of als het kind na geboorte voorzienbaar lichamelijk of geestelijk onvolmaakt kan zijn. De vrouw is bij het menselijk geslacht voorzien van het vermogen en de organen om nieuw leven te laten groeien. Het recht op afbreken van een zwangerschap berust dan ook enkel en alleen bij de zwangere vrouw zelf en bij niemand anders. Dit fysieke vermogen van de vrouw om nieuw leven te laten groeien in haar lichaam en geboren te worden en te voeden doen vermoeden dat de natuur ook de mentale vermogens van het vrouwelijke geslacht daarop aangepast heeft. Dat betekent dat de vrouw als geheel superieur aan de man is. De grens van 24 weken is gekozen omdat een menselijke vrucht pas na 28 weken volledig ontwikkeld is en na een vroeggeboorte als mens levensvatbaar is. Een vrucht is pas als levend mens te beschouwen als die volledig is ontwikkeld en als geboorte heeft plaatsgevonden en de natuur het leven zelfstandig in stand kan houden. Artikel 14. Het recht tot vrije keuze van een partner. Het is ouders of verzorgers niet toegestaan om de keuze van een partner voor hun kinderen te bepalen. Kinderen en volwassenen hebben recht om zelf een vrije keus te maken voor een partner om een gezin te stichten voor zover die geen familie of verwanten zijn en volwassen zijn. Ouders mogen niet in deze vrijheid van hun kinderen treden, ook niet als zij nog niet volwassen zijn. Artikel 15 Het recht om kinderen op te voeden. Het is ouders of verzorgers niet toegestaan om kinderen in hun persoonlijke aard, hun vrijheid of met hun zelf verworven eigendommen nadeel of schade toe te brengen. Kinderen mogen niet opgevoed worden met een morele code die strijdig is met de artikelen in deze richtlijn. Kinderen mogen niet bevoordeeld of benadeeld worden ten opzichte elkaar op grond van hun persoonlijke hoedanigheden. Kinderen mogen niet aangetast worden in hun lichamelijke en persoonlijke integriteit door huiselijk geweld, seksueel misbruik en geestelijke of lichamelijke mishandeling, door kinderarbeid of door verwaarlozing of door lijfstraffen. Het recht van opvoeden van kinderen bevat gelijksoortige beperkingen van ouders tegen hun kinderen, zoals genoemd bij de overige artikelen in deze richtlijn die gelden voor ieder mens. De enige hoop op een vreedzame samenleving van mensen als edele dieren die elkaar respecteren en niet naar het leven staan in onze toekomst, ligt in het onderricht met de menselijke morele code tijdens de jeugd. Versie 4 11 copyright Oldmaster 2013

12 Artikel 16. Recht op adoptie en draagmoederschap. De Staat mag adoptie van een kind door een gezin niet in de weg staan. Dat geldt ook als een kind verwekt is door middel van draagmoederschap. De adoptie is na afstaan niet omkeerbaar of ongedaan te maken. Daarbij gelden ook de bepaling dat de registratie van de biologische verwekkers niet achterwege mag blijven. Gezinnen hebben ongeacht hun samenstelling recht om een kind te adopteren. Ook bij draagmoederschap is dat recht geldig omdat na de geboorte een adoptie plaatsvindt. Voor geadopteerde kinderen geldt ook dat zij recht hebben hun biologische verwekkers te kennen. Artikel 17. Het recht op ondersteuning van enkelvoudig ouderschap en de zorg voor weeskinderen. Het is de staat niet toegestaan om gezinnen met 1 enkele ouder of verzorger en weeskinderen ondersteuning in hun bestaan of van hun pleegouders te ontzeggen. Ouders en verzorgers zonder partner die kinderen hebben en kinderen zonder ouders, hebben recht op ondersteuning door de Staat en weeskinderen zonder ouder of verzorger hebben recht op verzorging en op pleegouders. Artikel 18. Recht op steun bij echtscheiding. Het is familie of ouders niet toegestaan om een huwelijk van hun volwassen kinderen te met dwang of geweld beëindigen. De Staat mag een gezin geen steun onthouden bij echtscheiding van partners zodat conflict en huiselijk geweld tijdens en na de scheiding zoveel mogelijk wordt voorkomen. Een gezin kan door uiteenlopende redenen door de partners ontbonden worden. Partner, ouders of familie mogen daarvan geen oorzaak zijn en zij mogen geen dwang of geweld gebruiken. De overheid moet bij echtscheiding zodanig steun bieden dat conflict en huiselijk geweld zoveel als mogelijk is wordt voorkomen. Artikel 19. Het recht op vrije vereniging en vergadering. De Staat mag het vormen van vereniging en vergadering van mensen niet verhinderen of belemmeren, voor zover de doelstellingen van een vereniging of vergadering de vrijheid en rechten van mensen zoals genoemd in deze verklaring de vrijheid niet belemmeren of weerstreven. Mensen hebben recht op vrijheid van vereniging en vergadering, maar de doelstellingen van een vereniging of vergadering mogen niet strijdig zijn met de soevereine rechten van de vrije mens of de bedoeling hebben die rechten aan te tasten. Artikel 20. Het recht op medische verzorging. Het is de Staat niet toegestaan om enig burger van de Staat aanspraken op medische zorg te ontzeggen. De staat mag daartoe als collectieve voorziening bij alle volwassen burgers niet meer dan Versie 4 12 copyright Oldmaster 2013

13 de noodzakelijke heffing opleggen voor het bekostigen en verzekeren van die zorg, die over alle volwassen burgers gelijkelijk naar rato van inkomen of vermogen is verdeeld. Mensen hebben recht op medische zorg waarbij de Staat van de samenleving de verplichting heeft gekregen om dit als collectieve voorziening via een heffing bij alle volwassen burgers te regelen. Artikel 21. De zorg voor mensen met beperkingen. De Staat mag burgers met lichamelijke of geestelijke beperkingen die verzorging behoeven geen verzorging ontzeggen of aanspraken op die zorg beperken. De Staat mag daartoe als collectieve voorziening bij alle volwassen burgers, niet meer dan de noodzakelijke heffing opleggen voor het bekostigen en verzekeren van die zorg, die over alle volwassen burgers gelijkelijk naar rato van inkomen of vermogen is verdeeld. De Staat heeft als collectief van burgers de plicht tot zorg voor alle burgers met een lichamelijke of geestelijke beperking. Artikel 22. De zorg voor bejaarde mensen. De Staat mag bejaarde burgers van de Staat die verzorging nodig hebben geen verzorging ontzeggen of aanspraken op die verzorging beperken. De Staat mag daartoe als collectieve voorziening bij alle volwassen en niet bejaarde burgers, niet meer dan de noodzakelijke heffing opleggen voor het bekostigen en verzekeren van die zorg, die over alle volwassen burgers gelijkelijk naar rato van inkomen of vermogen wordt verdeeld. De beschaving van een samenleving is af te meten op de manier waarop een samenleving voor haar bejaarden leden zorgt. De Staat heeft van de samenleving van burgers de verplichting om de collectieve voorzieningen daarvoor te regelen. De volwassen en nietbejaarde burgers betalen daarvoor. Artikel 23. Recht op een vrijwillig levenseinde. De Staat of enig andere organisatie mag een door een individu vrijwillig gekozen levenseinde niet belemmeren of voorkomen, mits het levenseinde op humane wijze en door een arts begeleid plaatsheeft. Dat geldt ook bij ernstig zieke personen zonder bewustzijn, die zonder medische apparatuur niet in leven zouden kunnen blijven, als zij dat eerder bij bewustzijn zo hebben vastgelegd. Als dat niet zo is mag uitsluitend de naaste familie tot beëindiging besluiten. De mens heeft behalve het recht om te leven ook het recht om te sterven als en wanneer hij of zij dat wenst. Artikel 24 Het recht op asiel van vluchtelingen. De Staat van een land mag mensen die uit een buurland vluchten en asiel zoeken wegens politieke, religieuze of etnische vervolging en onderdrukking, geen opvang weigeren. De Staten van andere landen dienen daarbij hulp en ondersteuning voor de opvang te bieden. Versie 4 13 copyright Oldmaster 2013

14 De mens leeft in groepen in allerlei samenlevingen in verschillende landen. Als vluchten en asiel door vervolging en onderdrukking voor mensen in een bepaald land noodzakelijk is, dan zijn de omringende buurlanden met mogelijk een verwante cultuur, taal en religieuze overtuiging de beste plaats voor opvang. De Staten van andere landen dienen daarbij hulp en ondersteuning voor de opvang te bieden. MATERIE (Het recht op middelen en goederen) Artikel 25. De mens heeft recht op zijn eerlijk verworven materiele eigendommen. Het is voor mensen en voor de Staat niet toegestaan om aanspraak te maken op eigendommen van anderen, van rechtspersonen of van hun erfgenamen, als die eigendommen op eerlijke wijze zijn verworven. Alleen de Staat kan bij onrechtmatige verkrijging of vanwege algemeen maatschappelijk belang, door wettelijke vaststelling en bij onteigening met een vooraf vastgestelde schadeloosstelling, eigendom onteigenen of bij onrechtmatig verkregen eigendommen daar beslag op leggen. Het recht op eigendom is een onvervreemdbaar recht van burgers en rechtspersonen. Ook na overlijden van mensen heeft de staat geen enkel recht op enig eigendom van burgers, behalve als dat via wilsbeschikking door de overledene vooraf zo geregeld is. Bij onrechtmatige verkrijging door een individu kan de Staat wel eigendom in beslag nemen. Bij algemeen maatschappelijk belang is onteigenen door de staat met een vooraf vastgestelde schadeloosstelling mogelijk. Artikel 26. De mens mag geen eigendommen van anderen stelen of zich toe-eigenen. Het is niet toegestaan op welke manier dan ook eigendommen van een ander mens of van een rechtspersoon of van de Staat te ontvreemden of zich toe te eigenen. Hebzucht naar wat een ander mens of een organisatie of de Staat bezit is een menselijke hartstocht en de gelegenheid maakt de dief. Er is echter geen enkele geldige reden om eigendommen van een ander mens of eigendommen van de Staat te ontvreemden of om die zich toe te eigenen. Artikel 27. De mens is vrij om om goederen of middelen aan anderen te schenken. Het is de Staat niet toegestaan om schenkingen van mensen aan anderen te belemmeren of de gever of ontvanger via heffing te belasten. Er is geen enkele legitieme reden te bedenken waarom de Staat bij een schenking van de ene persoon aan de ander in welke mate dan ook begunstigd zou moeten worden. De inkomsten voor de ontvanger zijn namelijk geen inkomen en niet gekoppeld enige natuurlijke prestatie die recht op een heffing of belasting zou rechtvaardigen. Bovendien zijn bij eerlijk verkregen goederen of middelen door de oorspronkelijke eigenaar al eerder de vereiste belastingen en heffingen afgedragen. Versie 4 14 copyright Oldmaster 2013

15 Artikel 28. De nalatenschap van een mens dient eerlijk verdeeld te worden. Het is zonder wilsbeschikking niet toegestaan een nalatenschap willekeurig over de nabestaanden te verdelen. De partner heeft niet meer dan voor de helft het recht en op het vruchtgebruik ervan en de kinderen hebben niet eerder dan na overlijden van de overblijvende partner recht op de gelijke delen van de andere helft. Bij ontbreken van partner of kinderen kunnen ouders en broers en zusters hun plaats innemen als erfgenaam. Het is de Staat niet toegestaan om een erfenis aan erfgenamen te bezwaren of te belasten. Bij ontbreken van erfgenamen vervalt de nalatenschap of opbrengst daarvan aan de Staat. Er is geen legitieme reden te bedenken waarom de Staat recht zou hebben op enig deel van de erfenis van een natuurlijk persoon. Over een nalatenschap zijn al eerder belastingen en heffingen betaald en voor de erflater is en erfenis geen inkomen maar een legaat als schenking en niet gekoppeld aan een natuurlijke prestatie. Artikel 29. Het vrije verkeer van goederen. De Staat mag de vrije handel en verkeer in goederen en diensten niet hinderen of beperken door beperkingen op de invoer en uitvoer van goederen of door heffing van accijnzen als die heffingen geen algemeen en gespecificeerd doel of nut dienen. Vrij verkeer van goederen mag niet door de Staat belemmerd worden door beperkingen en heffingen of accijnzen mogen alleen dienen om gebruik van schadelijke of ongezonde goederen te beperken. Artikel 30. Het beschermen van de leefomgeving. Het is niet toegestaan om reststoffen die in de natuur niet voorkomen, in de lucht, het water of de aarde te brengen zonder voorzieningen voor bescherming van de leefomgeving. Lucht, water en aarde zijn de leefomgeving van de mens en onnnatuurlijke reststoffen dienen zodanig te wordenbehandeld dat zij zo min mogelijk schade opleveren voor de leefomgeving van al wat leeft. Artikel 31. Voedsel en verzorgingsproducten dienen gezond te zijn. Het is niet toegestaan om in voedsel en producten voor persoonlijke verzorging stoffen of toevoegingen te gebruiken, die schadelijk, ziekteverwekkend of giftig zijn voor mens en dier, of stoffen of toevogingen te gebruiken waarvan de gezondheidseffecten onbekend zijn. Het is belangrijk dat geproduceerd voedsel en producten voor persoonlijke verzorging voor mens en dier gezond zijn, zonder schadelijke, ziekte verwekkende of giftige componenten. Artikel 32. Het begrenzen van krediet en staatsgaranties door de Staat. De staat mag geen krediet of garanties verlenen aan andere staten, aan organisaties of personen die geen onderdaan of organisatie zijn van de eigen staat. Versie 4 15 copyright Oldmaster 2013

16 Deze regel beperkt de kredietverlening door de Staat en het geven van staatsgaranties als middel tot het ontwikkelen van het eigen gezamenlijke vermogen aan middelen van alle burgers en ondernemingen van het eigen land. Alle middelen van de Staat zijn verkregen van de burgers, van ondernemingen en uit natuurlijke hulpbronnen in een land en zij mogen bij krediet als vertrouwen en bij staats garanties slechts een schuldbekentenis vormen ten opzichte van de eigen burgers en eigen organisaties en ze mogen geen betrekking hebben op anderen dan de eigen inwoners en rechtspersonen. De Staat mag haar eigen burgers niet tot schuldenaar maken van een andere staat, organisatie of burgers. KENNIS EN VAARDIGHEDEN - Recht op kennis en vaardigheden. Artikel 33. De mens heeft recht op zijn eigen creaties en de vruchten daarvan. Het is niet toegestaan om intellectuele of materiële scheppingen van mensen en de vruchten daarvan zich toe te eigenen zonder toestemming van de schepper ervan zolang die in leven is. De mens is zolang men leeft eigenaar van zijn eigen scheppingen en van de vruchten daarvan. Dit betekent dat die scheppingen of de vruchten ervan na overlijden van de schepper niet als eigendom kunnen worden geërfd door nabestaanden maar ten goede komen aan het publieke domein. Artikel 34. De mens heeft recht om deel te hebben aan kennis en vaardigheden. De Staat mag de burgers geen kennis en vaardigheden of middelen van bestaan onthouden voor zover die kennis middelen van bestaan niet bedoeld zijn om andere mensen of levende wezens of de natuur te schaden. Kennis en vaardigheden komen allemaal voort uit de creativiteit van individuen en zolang ze leven zijn ze daar eigenaar van. Het erfgoed van kennis en vaardigheden is echter in het belang van alle mensen. Er kunnen geen regels bestaan die het vermelden heilzame of geneeskrachtige eigenschappen van producten verbieden. Artikel 35. De mens heeft recht op onderwijs. Het is de Staat niet toegestaan de vorm of de onderwerpen van het onderwijs voor te schrijven. De vrijheid van onderwijs betekent dat alle onderwijs vrij dient te blijven van politieke, religieuze, levensbeschouwelijke of ideologische ideeën en opvattingen. Het onderwijs mag geen richtlijnen bevatten die strijdig zijn met de morele code van deze richtlijn. De Staat mag namens de burgers als collectieve voorziening de bekostiging en verzekering van onderwijs met organisaties regelen. De staat is verplicht basis onderwijs en vervolgonderwijs kosteloos aan kinderen en jongeren aan te bieden. De mens is gericht op het vervullen van de eigen behoeften en op het nastreven van de idee die men heeft over geluk. De mens zal zonder onderricht tijdens de jeugd geen rekening leren houden met zijn medeschepsels. Daarom heeft de jonge mens onderricht nodig om in de samenleving vreedzaam en met respect voor de anderen en al wat leeft het eigen geluk na te streven. Het onderwijs mag daarom geen richtlijnen bevatten die strijdig zijn met deze Versie 4 16 copyright Oldmaster 2013

17 richtlijn, maar moet mede gericht zijn op het onderwijzen van de morele code van de natuurlijke aard van de mens als individu en als groep. De Staat dient namens de burgers uit de collectieve middelen het onderwijs financieren, maar ze mag daarbij niet de vorm of onderwerpen voorschrijven. Onderwijs dient algemeen te zijn voor alle burgers en moet daarom vrij blijven van enige vorm van politieke, religieuze ideologische of levensbeschouwelijke opvattingen. Kennis en vaardigheden hebben niets met geloof en of opvattingen te maken. Artikel 36. Wetenschappelijk onderwijs en onderzoek. Voor wetenschappelijk onderwijs en onderzoek dient de Staat te zorgen voor een financieringsmodel voor het studie gedeelte, zodanig het alle studenten mogelijk maakt wetenschappelijk onderwijs te volgen zonder dat zij of hun ouders tijdens de studie over voldoende middelen daarvoor behoeven te beschikken. De Staat dient namens de burgers studenten in de gelegenheid te stellen om een studie te volgen, zonder dat de last van studiekosten een belemmering mag vormen voor het al dan niet volgen van een studie. Artikel 37. Vrijheid van geneesmiddelen. Het is niet toegestaan om natuurlijke of synthetische geneesmiddelen te ontwikkelen, te vervaardigen en te leveren anders dan met vrije productierechten voor het gehele publieke domein. Het ontwikkelen, vervaardigen en voorzien in geneesmiddelen is een zaak van het algemeen belang. Wetenschap en geneesmiddelen mogen geen monopolie veroorzaken van de ontdekkers en vervaardigers van geneesmidelen. DOELEINDEN (De ideeën van de mens over het bestaan). Artikel 38. Vrijheid van meningsuiting. Het is mensen niet toegestaan meningen te uiten die van een ander levend mens, groep of ras beweren dat zijn of haar persoon of leden in hoedanigheden van leven of vrijheid zou moeten worden beperkt, of die de natuurlijke persoon of groep met een andere mening kwetst, belastert, belemmert of bedreigt of als mens onjuist kwalificeert. Mensen mogen met elkaar verschillen van mening en die mening vrij uiten. Maar men mag zich bij vrije meningsuiting niet richten op de persoon zelf of groep of op de persoonlijke aard. Vrije meningsuiting is ook waarborgen dat een ander altijd de de vrijheid moet behouden van alle persoonlijke hoedanigheden en de eigen vrije meningsvorming. Als iets een slecht idee lijkt, betekent dat niet dat de persoon die dat idee oppert ook slecht zou zijn. De richtlijn spreekt over een levend mens als een natuurlijk persoon of groep die niet gekwetst of belasterd of bedreigd mag worden. Dat betekent dat de richtlijn zich beperkt tot levende Versie 4 17 copyright Oldmaster 2013

18 mensen en groepen en dat de richtlijn zich niet uitstrekt tot niet-levende historische of imaginaire personen of entiteiten. Artikel 39. Het recht op religie en overtuiging. Het is niet toegestaan om aan anderen door verplichting, dwang of geweld een religie, een levensovertuiging, geloofsuitingen of leefregels en de naleving daarvan op te leggen. Vrijheid van religie en overtuiging is voor ieder een persoonlijk idee en opvatting over de aard van het menselijk bestaan. Deze vrijheid mag echter nimmer zo ver strekken dat deze het eigen oordeel van mensen onmogelijk maakt en anderen verplicht of dwingt tot onvrijwillige en opgelegde ideeën over overtuigingen of het naleven van leefregels die in strijd zijn met deze morele code. Artikel 40. Het waarborgen van vrijheid bij religie en overtuiging. Het is niet toegestaan om religieuze overtuigingen en of leefregels na te streven of na te leven welke strijdig zijn met met de morele code van enig artikel van deze richtlijn. Het nastreven en en leven van religie en overtuiging mag de vrijheid in het omgaan met elkaar, de gelijke behandeling van elkaar en het handhaven van de fysieke integriteit van het lichaam en andere vrijheden niet in de weg staan. Het is voor religieuze organisaties niet toegestaan specifieke leefregels voor te schrijven op basis van de niet bewezen veronderstellingen van hun geloof. Artikel 41. Waarborgen dat het publieke domein een algemeen karakter behoudt. Het is niet toegestaan om handelingen van religieuze of levensbeschouwelijke overtuigingen in de publieke ruimte uit te voeren, anders dan voor folkloristische evenementen en het is niet toegestaan om daar door middel van publieke oproepen door geluid in de publieke ruimte aandacht voor te vragen. Het publieke domein is er voor iedereen ongeacht de religie of overtuiging die men heeft. Daardoor is het vereist dat het publieke domein zoveel als mogelijk is, vrij blijft van religieuze uitingen van mensen. RICHTLIJNEN in verband met de Staat. (regels over de richtlijnen) Artikel 42. De regels van de richtlijn zijn voor iedereen hetzelfde. Deze richtlijn is de uitdrukking van de algemene wil. Alle burgers hebben het recht en plicht, persoonlijk of door hun vertegenwoordigers, aan haar totstandkoming en handhaving mee te werken. Zij moet voor iedereen dezelfde zijn, hetzij ze de vrijheid beschermt, hetzij ze bij overtreding handelingen en situaties herstelt en of corrigeert en herhaling voorkomt. De artikelen van deze richtlijn zijn voor iedere burger in gelijke mate van toepassing en iedereen heeft het recht aan de handhaving ervan mee te werken. Versie 4 18 copyright Oldmaster 2013

19 Handhaven van deze richtlijnen betreft bij overtreden het vaststellen van feiten en bewijzen door politie en openbaar ministerie en het door de rechter bepalen van verbetermaatregelen of herstelmaatregelen, en corrigerende maatregelen om herhaling te voorkomen. Artikel 43. Vrijheid en bereik van regels in de richtlijn. Deze richtlijnen hebben slechts het recht handelingen te verbieden, die schadelijk zijn voor de samenleving en voor de natuur. Alles wat niet door deze richtlijn verboden is, kan niet worden verhinderd en niemand kan gedwongen worden te doen, wat de deze niet verordent. Goed en slecht zijn in hun eenvoudigste vorm begrippen die goed zijn als zij bijdragen aan de kwaliteit van het bestaan of slecht als zij het bestaan van mens en natuur schaden. De beperkingen van goed en kwaad liggen in deze richtlijnen in de mate waarin we als mensen voorzienbaar kennis en begrip hebben van de schadelijke gevolgen van onze daden zodat we die kunnen nalaten. Artikel 44. De Staat als onpartijdige seculiere macht. Het is de Staat niet toegestaan enig voorschrift over religie, levensovertuiging of ideologie of leefregels te bevorderen, te ondersteunen of in enigerlei vorm van wetgeving op te nemen. Religie, ideologie en leefregels zijn ideeën en vrije keuze van mensen en behoren daarom niet in richtlijnen of wetgeving te worden opgenomen, omdat iedereen zelf de vrijheid moet bewaren over de ideeën en opvattingen over het doel van het bestaan. De richtlijn mag daarover op geen enkele wijze optreden in plaats van het eigen inzicht en de eigen verantwoordelijkheid van mensen. Versie 4 19 copyright Oldmaster 2013

20 RICHTLIJNEN VOOR BESTUUR DOOR DE STAAT. Artikel 45. Het recht om deel te hebben aan het bestuur door de Staat. Burgers die voor een misdrijf zijn veroordeeld of een andere nationaliteit bezitten dan van het eigen land, of leider, priester of voorganger zijn van een religieuze organisatie of levensbeschouwelijke stroming, kunnen wel gekozen worden in een volksvertegenwoordiging maar hebben geen recht om deel te nemen aan het bestuur of aan rechtspraak en mogen geen deel uit maken van de burgerlijke dienaren van de staat. De staat is als overheid aangewezen als hoeder van het publieke domein voor alle burgers. Burgers met aan andere dan de eigen nationaliteit kunnen niet deelnemen aan het bestuur om een belangenconflict met andere staten te voorkomen. Leiders, priesters of voorgangers van religieuze of levensbeschouwelijke verenigingen kunnen niet als bestuurder of politieke dienaar optreden namens alle burgers en zij dienen zich te beperken tot het lidmaatschap van volksvertegenwoordiging en tot het leiden van de eigen vereniging of genootschap. Artikel 46. Bestuurders en publieke dienaren dienen over de juiste bekwaamheden te beschikken. Burgers kunnen niet worden benoemd als bestuurder of publieke dienaar als zij niet over aantoonbare bekwaamheid beschikken op het bestuurlijke gebied waarvoor zij benoemd worden. Bestuurders en publieke dienaren dienen aantoonbaar over de juiste bekwaamheden te beschikken op het bestuurlijke gebied waarvoor zij benoemd worden. Artikel 47. Bestuurders en publieke dienaren zijn dienstbaar aan het algemeen belang. Bestuurders zijn ook publieke dienaren en mogen hun bestuurlijk gezag niet anders gebruiken dan voor het algemeen belang van de burgers en niet voor particulier gebruik van hen aan wie het gezag is toevertrouwd. Bestuurders dienen altijd het algemeen belang van de burger voorop te stellen boven het belang van de Staat of politieke organisatie waarvan zijn deel uitmaken of deel uit gemaakt hebben. Artikel 48. Het recht op het vragen van rekenschap aan bestuurders en publieke dienaren. De burgers en de volksvertegenwoordiging hebben het recht rekenschap te vragen aan iedere bestuurder en publieke dienaar voor zijn bestuur. Bestuurders e volksvertegenwoordigers mogen over bestuur en maatregelen geen onvolledige informatie, onjuistheden of onwaarheden publiek maken. Burgers hebben recht op eerlijke en juiste informatie van bestuurders over hun bestuur, zonder weglaten, verdraaien of verzachten van feite of door feiten anders te noemen dan ze zijn. Deze richtlijn vereist van bestuurders en volksvertegenwoordigers vooral dat ze eerlijk en oprecht zijn naar de burgers toe en dat de dingen benoemen zoals ze werkelijk zijn. Versie 4 20 copyright Oldmaster 2013

UNIVERSELE VERKLARING van de RECHTEN van de MENS: De 30 artikelen:

UNIVERSELE VERKLARING van de RECHTEN van de MENS: De 30 artikelen: UNIVERSELE VERKLARING van de RECHTEN van de MENS: De 30 artikelen: Artikel 1 Alle mensen worden vrij en gelijk in waardigheid en rechten geboren. Zij zijn begiftigd met verstand en geweten, en behoren

Nadere informatie

kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN

kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN WERKb L a D WERKBLAD met terugwerkende kracht met terugwerkende kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN Dit werkblad is een voorbereiding op je bezoek aan de vaste tentoonstelling Met Terugwerkende

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE OUDERLIJKE VERANTWOORDELIJKHEID PREAMBULE Erkennende dat ondanks de bestaande verschillen in de nationale familierechten er evenwel een toenemende convergentie

Nadere informatie

INTERNATIONAAL VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND. Artikel 1 Definitie van het kind Ieder mens jonger dan achttien jaar is een kind.

INTERNATIONAAL VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND. Artikel 1 Definitie van het kind Ieder mens jonger dan achttien jaar is een kind. INTERNATIONAAL VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND Artikel 1 Definitie van het kind Ieder mens jonger dan achttien jaar is een kind. Artikel 2 Non-discriminatie Alle rechten gelden voor alle kinderen,

Nadere informatie

5-4-2016. Welke gevolgen hebben gewapende conflicten? Inleiding tot het internationaal humanitair recht BTC infocyclus april 2016.

5-4-2016. Welke gevolgen hebben gewapende conflicten? Inleiding tot het internationaal humanitair recht BTC infocyclus april 2016. Inleiding tot het internationaal humanitair recht BTC infocyclus april 2016 Marijke Peys, stafmedewerker humanitair recht marijke.peys@rodekruis.be Brainstorm Welke gevolgen hebben gewapende conflicten?

Nadere informatie

Gedragscode Bernardusschool Den Haag

Gedragscode Bernardusschool Den Haag Gedragscode Bernardusschool Den Haag Ruychrocklaan 340 2597 EE Den Haag Wat is een gedragscode? Een belangrijk onderdeel van veiligheidsbeleid is het opstellen van regels voor het sociale verkeer op school.

Nadere informatie

Gedragscode. SCA Gedragscode

Gedragscode. SCA Gedragscode SCA Gedragscode 1 Gedragscode SCA Gedragscode SCA wil op sociaal- en milieutechnisch verantwoorde wijze omgaan met haar belanghebbenden en op basis van respect, verantwoordelijkheid en uitmuntendheid een

Nadere informatie

RESULTATEN VRAGENLIJST ROZE OUDERSCHAP

RESULTATEN VRAGENLIJST ROZE OUDERSCHAP RESULTATEN VRAGENLIJST ROZE OUDERSCHAP Deze vragenlijst is opgesteld en uitgezet door Stichting Meer dan Gewenst in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam t.b.v. de Europese Verkiezingen op 22

Nadere informatie

het recht op vrijheid en gelijkheid voor iedereen

het recht op vrijheid en gelijkheid voor iedereen (artikel 1) vrijheid en gelijkheid voor iedereen (artikel 2) het recht niet gediscrimineerd te worden (artikel 3) leven, in veiligheid en vrijheid (artikel 4) geen slavernij of slavenhandel (artikel 5)

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN PREAMBULE Erkennende dat ondanks de bestaande verschillen in de nationale familierechten er evenwel een

Nadere informatie

Vrouwelijke genitale verminking en gendergebonden geweld

Vrouwelijke genitale verminking en gendergebonden geweld Vrouwelijke genitale verminking en gendergebonden geweld Hieronder vindt u de praatplaten die u zelf kunt afdrukken. Druk het document recto-verso af (afdrukken vanaf pagina 2 - omdraaien langs korte zijde)

Nadere informatie

Verdrag over de rechten van het kind

Verdrag over de rechten van het kind Verdrag over de rechten van het kind Een verdrag is een afspraak tussen landen. Op 20 november 1989 is in New York het Verdrag over de Rechten van het Kind gesloten. Dit Verdrag is een afspraak tussen

Nadere informatie

FAQ Schenkingen en Legaten

FAQ Schenkingen en Legaten FAQ Schenkingen en Legaten SCHENKINGEN EN LEGATEN AAN DOMINIEK SAVIO Waarom kiezen voor Dominiek Savio voor een schenking of (duo)legaat? Dominiek Savio wil voor kinderen, jongeren en volwassenen met een

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel 3: ontdekken van mensenrechten

Bijzonder procesdoel 3: ontdekken van mensenrechten Bijzonder procesdoel 3: ontdekken van mensenrechten Eerste leerjaar B 3.1. Mijn rechten Beroepsvoorbereidend leerjaar 3.1. Mijn rechten Wie ben ik? * De leerlingen ontdekken wie ze zelf zijn - de mogelijkheden

Nadere informatie

K l o k k e n l u i d e r s r e g e l i n g. Stichting Pensioenfonds PostN L

K l o k k e n l u i d e r s r e g e l i n g. Stichting Pensioenfonds PostN L K l o k k e n l u i d e r s r e g e l i n g Stichting Pensioenfonds PostN L Versie december 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Regelgeving 3 3 Samenhang interne regelingen 3 4 Inhoud Klokkenluidersregeling

Nadere informatie

Families onder druk. Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen. Drs. Ibrahim Yerden. Probleemstelling

Families onder druk. Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen. Drs. Ibrahim Yerden. Probleemstelling Families onder druk Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen Drs. Ibrahim Yerden Probleemstelling Hoe gaan Marokkaanse en Turkse gezinsleden, zowel slachtoffers als plegers om met huiselijk

Nadere informatie

GELIJKE KANSEN IN BELGIË

GELIJKE KANSEN IN BELGIË GELIJKE KANSEN IN BELGIË HISTORISCH ONDERZOEK 1. EEN WOORDJE UITLEG Tijdens het bezoek aan de Democratiefabriek hebben jullie kunnen vaststellen dat bepaalde elementen essentieel zijn om tot een democratie

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Opgave 2 Religieus recht 7 maximumscore 2 een beargumenteerd standpunt over de vraag of religieuze wetgeving en rechtspraak voor bepaalde bevolkingsgroepen tot cultuurrelativisme leidt 1 een uitleg van

Nadere informatie

Gedragsregels - voor patiënten en bezoekers

Gedragsregels - voor patiënten en bezoekers Gedragsregels - voor patiënten en bezoekers De Sint Maartenskliniek verwacht van u dat u zich gedraagt als gast en dat u respectvol en vriendelijk met elkaar omgaat. Behandel de ander zoals u zelf behandeld

Nadere informatie

GEDRAGSCODE Samuëlschool ( mei 2013)

GEDRAGSCODE Samuëlschool ( mei 2013) GEDRAGSCODE Samuëlschool ( mei 2013) Deze gedragscode is opgesteld omdat de Samuelschool een veilige school wil zijn. Een school waarin de identiteit en het unieke van iedere persoon uitgangspunt is van

Nadere informatie

1. Aanleiding beleid bij ongewenste omgangsvormen

1. Aanleiding beleid bij ongewenste omgangsvormen Beleid ongewenste omgangsvormen en de vertrouwenspersoon 1. Aanleiding beleid bij ongewenste omgangsvormen Helaas vinden er soms ongewenste situaties op of rondom het voetbalveld plaats die betiteld kunnen

Nadere informatie

De zorg verandert. Wat is basiszorg?

De zorg verandert. Wat is basiszorg? De zorg verandert. Wat is basiszorg? Ideeën uitgewerkt aan de hand van het 10-punten plan Hierin wordt genoemd: Cliëntenraad, wil je het voor mij opnemen? Mee doen, hoe doe ik dat? Gemeenten, ik wil een

Nadere informatie

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer gelezen dan eigenlijk stond aangegeven. Die gaan over

Nadere informatie

Overwegende, dat het van het hoogste belang is om de ontwikkeling van vriendschappelijke betrekkingen tussen de naties te bevorderen;

Overwegende, dat het van het hoogste belang is om de ontwikkeling van vriendschappelijke betrekkingen tussen de naties te bevorderen; Universele Verklaring van de Rechten van de Mens Overwegende, dat erkenning van de inherente waardigheid en van de gelijke en onvervreemdbare rechten van alle leden van de mensengemeenschap grondslag is

Nadere informatie

Gedragscode Raad & Daad Den Haag

Gedragscode Raad & Daad Den Haag Gedragscode Raad & Daad Den Haag Inleiding Wij willen graag dat de cliënten aan wie Raad & Daad Den Haag thuiszorg verleent, daarover tevreden zijn. Ook vinden we het belangrijk dat onze medewerkers met

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012

Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 Het Wie, Wat en Hoe vanwelzorg in 2012 En hoe de puzzelstukjes Of hoe de puzzelstukjes precies in elkaar precies passen in elkaar passen Onze Visie Wie we willen zijn in 2012 1 1 Als marktleider in het

Nadere informatie

GEDRAGSCODE/REGELING TER VOORKOMING VAN SEKSUELE INTIMIDATIE, AGRESSIE, GEWELD (WAARONDER PESTEN) EN DISCRIMINATIE

GEDRAGSCODE/REGELING TER VOORKOMING VAN SEKSUELE INTIMIDATIE, AGRESSIE, GEWELD (WAARONDER PESTEN) EN DISCRIMINATIE GEDRAGSCODE/REGELING TER VOORKOMING VAN SEKSUELE INTIMIDATIE, AGRESSIE, GEWELD (WAARONDER PESTEN) EN DISCRIMINATIE Breda, maart 2013 1 Voorwoord In artikel 1 van de grondwet is te lezen: Allen die zich

Nadere informatie

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMENWONEN = verbintenis tussen 2 ongehuwde personen van verschillend of hetzelfde geslacht die een

Nadere informatie

Het conceptwetsvoorstel lesbisch ouderschap onder de loep

Het conceptwetsvoorstel lesbisch ouderschap onder de loep Het conceptwetsvoorstel lesbisch ouderschap onder de loep Machteld Vonk Inleiding Eindelijk is het zover: de regering is gekomen met een conceptwetsvoorstel om het ouderschap van lesbische paren te regelen.

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Waarom? Alle kinderen in de hele

Nadere informatie

4. Toestemming in iedere tussenkomst van de beroepsbeoefenaar

4. Toestemming in iedere tussenkomst van de beroepsbeoefenaar Welke zijn de rechten van de patiënt? De wet betreffende de rechten van de patiënt voorziet in: 1. Kwaliteitsvolle dienstverstrekking 2. De vrije keuze van een beroepsbeoefenaar 3. Informatie over de persoonlijke

Nadere informatie

Wat is gezag? De ouder Gezag en erfrecht Wie heeft het gezag? de NOTARIS en. Gezag. en voogdij

Wat is gezag? De ouder Gezag en erfrecht Wie heeft het gezag? de NOTARIS en. Gezag. en voogdij Wat is gezag? De ouder Gezag en erfrecht Wie heeft het gezag? de NOTARIS en Gezag en voogdij Inhoud Wat is gezag? 2 De ouder 3 Gezag en erfrecht 3 Wie heeft het gezag? 4 Huwelijk 4 Man en vrouw 4 Vrouw

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij

Nadere informatie

UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS

UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS UNIVERSELE VERKLARING VAN DE RECHTEN VAN DE MENS Preambule Overwegende, dat erkenning van de inherente waardigheid en van de gelijke en onvervreemdbare rechten van alle leden van de mensengemeenschap grondslag

Nadere informatie

Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg

Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg Het Wie, Wat en Hoe van Welzorg En op welke wijze wij onze klanten verder willen brengen. Inhoud Onze Visie 4 Onze Missie 6 Onze kernwaarden 8 Onze gedragscode 10 Algemeen 11 Naleving van de wet 11 Medewerkers

Nadere informatie

GEDRAGS- EN INTEGRITEITSCODE van de Regionale scholengemeenschap Goeree-Overflakkee

GEDRAGS- EN INTEGRITEITSCODE van de Regionale scholengemeenschap Goeree-Overflakkee GEDRAGS- EN INTEGRITEITSCODE van de Regionale scholengemeenschap Goeree-Overflakkee Inleiding Deze gedragscode is bedoeld om een kader te scheppen voor een goed, veilig en stimulerend werken leerklimaat

Nadere informatie

Minderjarigheid in het recht

Minderjarigheid in het recht Minderjarigheid in het recht Minderjarigen zijn personen onder de 18 jaar, tenzij voor hun 18e levensjaar huwelijk, geregistreerd partnerschap (GP) of meerderjarigverklaring van moeder van 16/17 jr Twee

Nadere informatie

Rechtbank Maastricht Sector Bestuursrecht Postbus 1988 6201 BZ Maastricht PER TELEFAX: (043) 343 76 21

Rechtbank Maastricht Sector Bestuursrecht Postbus 1988 6201 BZ Maastricht PER TELEFAX: (043) 343 76 21 Rechtbank Maastricht Sector Bestuursrecht Postbus 1988 6201 BZ Maastricht PER TELEFAX: (043) 343 76 21 Tilburg, 9 maart 2011 Ons kenmerk: T90/Eversteijn Uw kenmerk: Betreft:Dhr. J.P. Eversteijn BEROEPSCHRIFT

Nadere informatie

6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V.

6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V. 6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V. Inleiding Wij willen graag dat de cliënten van THUIS met zorg Zaanstreek thuiszorg tevreden zijn over de zorg die aan hen wordt geboden. Ook vinden we het

Nadere informatie

LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN

LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN Inleiding De laatste tijd is er veel publiciteit geweest rond scholen die hun leerlingen verboden gezichtsbedekkende kleding of een hoofddoek te dragen. Uit de discussies die

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling M&D Seminars Onderwerp Studiedag beleggingsverzekeringen - meerkeuzevragenlijst Datum 18 september 2001 Copyright and disclaimer Gelieve er nota van te nemen dat de inhoud van dit document onderworpen

Nadere informatie

de Groeiacademie: Ethische Gedragscode v1.2, verschenen op 6 Januari 2015

de Groeiacademie: Ethische Gedragscode v1.2, verschenen op 6 Januari 2015 de Groeiacademie: Ethische Gedragscode v1.2, verschenen op 6 Januari 2015 De Groeiacademie Ethische Gedragscode Definities: Coach: Iemand die coacht. Coachee: Iemand die gecoacht wordt. Coachen: Het strategisch

Nadere informatie

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT SAMENLEVINGSVORMEN SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT Algemeen De gevolgen van het huwelijk en het geregistreerd partnerschap worden in de wet uitgebreid geregeld. Andere samenwonenden worden door

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN. De Bedrijfsmakelaar.nl

ALGEMENE VOORWAARDEN. De Bedrijfsmakelaar.nl ALGEMENE VOORWAARDEN De Bedrijfsmakelaar.nl Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op de toegang en het gebruik van de website van De Bedrijfsmakelaar.nl. Deel I. Algemeen Artikel 1 Definities en

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 5 > Maakt u zich zorgen over een kind? 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen van Kinderbescherming

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 14290 2 augustus 2011 Besluit van de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie en de Minister van Volksgezondheid, Welzijn

Nadere informatie

HIJS HOKIJ DEN HAAG GEDRAGSCODE

HIJS HOKIJ DEN HAAG GEDRAGSCODE Waarom een gedragscode? Eén van de methodes om ongewenst gedrag zoals agressie, vandalisme e.d. te beperken, is het opstellen van een gedragscode. De twee belangrijkste oorzaken van ongewenst gedrag zijn

Nadere informatie

Als ouders gaan scheiden

Als ouders gaan scheiden Als ouders gaan scheiden Over de Raad voor de Kinderbescherming September 2009 Justitie Ministerie van Justitie Raad voor de Kinderbescherming Als ouders gaan scheiden Met de meeste kinderen en jongeren

Nadere informatie

Gezagsdragers hebben (anders dan pleegouders) de plicht te voorzien in het levensonderhoud van het kind waarover zij het gezag uitoefenen.

Gezagsdragers hebben (anders dan pleegouders) de plicht te voorzien in het levensonderhoud van het kind waarover zij het gezag uitoefenen. GEZAG EN VOOGDIJ WAT IS GEZAG? De wet geeft als omschrijving van gezag: de plicht en het recht om een minderjarig kind (dat is een kind jonger dan 18 jaar) te verzorgen en op te voeden. Wat betekent dit

Nadere informatie

Informatie voor gezinnen over Jeugdbescherming

Informatie voor gezinnen over Jeugdbescherming Informatie voor gezinnen over Jeugdbescherming Wat is Jeugdbescherming? Jeugdbescherming heette vroeger Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam. Wij dragen bij aan de bescherming van kinderen en daardoor

Nadere informatie

Code of Conduct. ara Shoes AG 40764 Langenfeld Postfach 2161 Tel.: (+49)2173/105-0 www.ara-shoes.com

Code of Conduct. ara Shoes AG 40764 Langenfeld Postfach 2161 Tel.: (+49)2173/105-0 www.ara-shoes.com Code of Conduct ara Shoes AG 40764 Langenfeld Postfach 2161 Tel.: (+49)2173/105-0 www.ara-shoes.com Inhoud ara Code of Conduct...3 Regel 1: Geen kinderarbeid...4 Regel 2: Geen dwangarbeid...4 Regel 3:

Nadere informatie

Keurmerk: Duurzame school

Keurmerk: Duurzame school Keurmerk: Duurzame school Doorlopende leerlijn voor duurzame ontwikkeling van basisonderwijs (PO) t/m voortgezet onderwijs (VO) PO-1 Kennis en inzicht (weten) Vaardigheden (kunnen) Houding (willen) Begrippen

Nadere informatie

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK INHOUDSTAFEL INLEIDING Een integraal en solidair humanisme a) Bij het aanbreken van het derde millennium 1 b) De betekenis van dit document 3 c) Ten dienste van

Nadere informatie

Studiedag Ethnic Profiling Dienst diversiteit

Studiedag Ethnic Profiling Dienst diversiteit Studiedag Ethnic Profiling Dienst diversiteit Isaac De Vos 21 mei 2015 Cel Diversiteit Doel: Discriminatie binnen de geïntegreerde politie tegen te gaan. Sensibiliseringscampagnes, het coördineren van

Nadere informatie

1. Inleiding... 2. 2. Algemene beroepscode... 2. 3. Beroepscode in relatie tot cliënten... 3. 4. Beroepscode in relatie tot collegae therapeuten...

1. Inleiding... 2. 2. Algemene beroepscode... 2. 3. Beroepscode in relatie tot cliënten... 3. 4. Beroepscode in relatie tot collegae therapeuten... Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Algemene beroepscode... 2 3. Beroepscode in relatie tot cliënten... 3 4. Beroepscode in relatie tot collegae therapeuten... 4 5. Beroepscode in relatie tot andere hulpverleners...

Nadere informatie

ROC LEEUWENBORGH MAASTRICHT/SITTARD REGLEMENT ONGEWENST GEDRAG

ROC LEEUWENBORGH MAASTRICHT/SITTARD REGLEMENT ONGEWENST GEDRAG ROC LEEUWENBORGH MAASTRICHT/SITTARD REGLEMENT ONGEWENST GEDRAG Inhoudsopgave Voorwoord 1 Reglement inzake ongewenst gedrag 2 Klachtenregeling ongewenst gedrag 4 VOORWOORD In deze nota Preventie en bestrijding

Nadere informatie

GEDRAGSCODE COOP HOLDING BV

GEDRAGSCODE COOP HOLDING BV GEDRAGSCODE COOP HOLDING BV Deze Gedragscode is vastgesteld door de Directie van Coop Holding B.V. en goedgekeurd door de Raad van Commissarissen van Coop Holding B.V. op 19 april 2006. De bepalingen van

Nadere informatie

PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER. Interviewernummer : INTCODE. Module INTIMITEIT. (bij de vragenlijst volwassene lente 2002)

PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER. Interviewernummer : INTCODE. Module INTIMITEIT. (bij de vragenlijst volwassene lente 2002) PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER Interviewernummer : INTCODE WZARCH INDID Module INTIMITEIT (bij de vragenlijst volwassene lente 2002) Personen geboren vóór 1986. Betreft persoonnummer : P09PLINE (zie

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Beoordelingsmodel Opgave 1 Het bestaan van God en het voortbestaan van religie 1 maximumscore 3 een uitleg hoe het volgens Anselmus mogelijk is dat Pauw en Witteman het bestaan van God ontkennen: het zijn

Nadere informatie

Samen doen. Zorgvisie. Zorg- en dienstverlening van A tot Z

Samen doen. Zorgvisie. Zorg- en dienstverlening van A tot Z Samen doen Zorgvisie Zorg- en dienstverlening van A tot Z Wat en hoe? 3 W Samen met de cliënt bepalen we wát we gaan doen en hóe we het gaan doen. Mensen met een verstandelijke beperking kunnen op diverse

Nadere informatie

Gedrag- en Integriteitscode Stichting Wonen Vierlingsbeek

Gedrag- en Integriteitscode Stichting Wonen Vierlingsbeek Gedrag- en Integriteitscode Stichting Wonen Vierlingsbeek GEDRAG- EN INTEGRITEITSCODE Inleiding Voortvloeiend uit de Governance Code voor Woningcorporaties is voor Wonen Vierlingsbeek deze integriteitscode

Nadere informatie

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4

Dordtse Leerregels. Hoofdstuk 3 en 4. Artikel 1 t/m 4 Dordtse Leerregels Hoofdstuk 3 en 4 Artikel 1 t/m 4 Werkboek 7 Dordtse Leerregels hoofdstuk 3 en 4 artikel 1 t/m 4 Hoofdstuk 3 en 4 gaat over de bekering. Hoofdstuk 3 en 4 heeft 17 artikelen. In dit werkboek

Nadere informatie

29 september 2009 BELEIDSNOTA. Kledingvoorschriften

29 september 2009 BELEIDSNOTA. Kledingvoorschriften 29 september 2009 BELEIDSNOTA Kledingvoorschriften S. van Duijn Beleidsmedewerker P&O Status: Definitief Kenmerk: 1.25 Directieberaad: 24 maart 2009 Bestuur: GMR: 29 september 2009 INHOUDSOPGAVE Pag. 1.

Nadere informatie

1. Peter Petersen. De effectieve groepsleid(st)er. 1.1.Opvoeding is het leren zelf

1. Peter Petersen. De effectieve groepsleid(st)er. 1.1.Opvoeding is het leren zelf De effectieve groepsleid(st)er 1. Peter Petersen Voorwaarden om veel en breed te leren: uitgaan van positieve vermogens van kind; rijke en veelzijdige leerwereld creëren die vol zit met de meest verschillende

Nadere informatie

Framing the Other. Opdrachtenblad

Framing the Other. Opdrachtenblad Framing the Other Ilja Kok & Willem Timmers 2013 25 minuten (film), 13 minuten (interview) http://framingtheother.wordpress.com/ 1 Kijkopdracht 1. Titel hoofdstuk Toeriste Nell maakt foto van Mursi Nadonge

Nadere informatie

Welkom. Pedagogische verwaarlozing anno 2013. Het Kind Eerst (juni 2013) www.hetkindeerst.nl

Welkom. Pedagogische verwaarlozing anno 2013. Het Kind Eerst (juni 2013) www.hetkindeerst.nl Welkom Pedagogische verwaarlozing anno 2013 Bron: Haren de Krant d.d. 22 april 2010 1 2 Het Kind Eerst (juni 2013) www.hetkindeerst.nl Vraagstelling n.a.v. twitterbericht d.d. 12-06-2013 van Chris Klomp

Nadere informatie

WHOIS-beleid.eu-domeinnamen v.1.0. WHOIS-beleid.eu-domeinnamen

WHOIS-beleid.eu-domeinnamen v.1.0. WHOIS-beleid.eu-domeinnamen DEFINITIES De termen zoals gedefinieerd in de Bepalingen en voorwaarden en/of de.eu- Regels voor geschillenbeslechting worden in dit document gebruikt en geschreven met een hoofdletter. PARAGRAAF 1. PRIVACYBELEID

Nadere informatie

Seksuele vorming: gave (op-)gave

Seksuele vorming: gave (op-)gave Seksuele vorming: gave (op-)gave De Wegwijzer Oosterwolde, 28 januari 2016 Mieneke Aalberts-Vergunst Programma Introductie Stellingen De wereld om ons heen Onze opvoeding Seksualiteit Het Bijbelse beeld

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

Gedragscode. Toepassing door:

Gedragscode. Toepassing door: Parochiebureau: Dorpsstraat 26 2712 AL Zoetermeer Telefoon: 079 316 30 Gedragscode Toepassing door: alle beroepskrachten, vrijwilligers en stagiaires die werkzaamheden en activiteiten verrichten binnen

Nadere informatie

Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing Astrid Lulling (PE439.879v01-00)

Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing Astrid Lulling (PE439.879v01-00) EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid 2008/0192(COD) 12.4.2010 AMENDEMENTEN 15-34 Ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing Astrid Lulling (PE439.879v01-00) Beginsel

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling 2. Gevolgen van kindermishandeling voor kind en omgeving De emotionele, lichamelijke en intellectuele ontwikkeling van een kind berust op genetische mogelijkheden

Nadere informatie

Stichtingen. Verenigingen. www.offereinsnn.nl

Stichtingen. Verenigingen. www.offereinsnn.nl Verenigingen en Stichtingen Nederlanders maken veelvuldig gebruik van de vrijheid om verenigingen op te richten. Op elk denkbaar terrein zijn verenigingen aanwezig in onze samenleving: politiek, geloof,

Nadere informatie

GEZOND VERSTAND GEZOND GEWETEN. Gedragscode

GEZOND VERSTAND GEZOND GEWETEN. Gedragscode GEZOND VERSTAND GEZOND GEWETEN Gedragscode 1 Respect en professioneel gedrag Gelijke behandeling voor iedereen Ieder mens is uniek. Binnen ons bedrijf werken wij op een respectvolle manier met elkaar en

Nadere informatie

Geen kant-en-klare oplossingen

Geen kant-en-klare oplossingen Onze gedragscode Op welke manier oefenen we ons beroep uit? Hoe dient onze houding te zijn ten opzichte van - interne en externe - cliënten? Hoe gedragen we ons ten opzichte van collega s en anderen die

Nadere informatie

Liefde, relaties en seksualiteit 17 april Nieuwegein

Liefde, relaties en seksualiteit 17 april Nieuwegein Liefde, relaties en seksualiteit 17 april Nieuwegein Inhoud Wat is seksualiteit? Seksuele vorming in de school? Draagvlak bij school, ouders en leerlingen De rol van de leerkracht Vaardigheden van de leerkracht

Nadere informatie

4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België?

4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België? 4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België? Sinds 12 januari 2007 is in België de 'opvangwet' van kracht. Dit is een bundel van bepalingen die de asielopvang regelen. De opvangwet

Nadere informatie

Huwelijk en samenwonen, echtscheiding en hertrouwen, gemengde relaties

Huwelijk en samenwonen, echtscheiding en hertrouwen, gemengde relaties Huwelijk en samenwonen, echtscheiding en hertrouwen, gemengde relaties Een beleidsplan van de kerkenraad van de Vrije Evangelische Gemeente te Oldebroek Inleiding Het huwelijk staat in onze tijd onder

Nadere informatie

STRIJD OM JE IDENTITEIT

STRIJD OM JE IDENTITEIT STRIJD OM JE IDENTITEIT BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 11 3 4 INLEIDING We zijn snel geneigd om onze identiteit te halen uit

Nadere informatie

Overzicht van roze ouderschapsvormen Gezag en juridisch ouderschap

Overzicht van roze ouderschapsvormen Gezag en juridisch ouderschap Versie 1.4, 20 juni 2015 Overzicht van roze ouderschapsvormen ezag en juridisch ouderschap uni 2015 Dit werk valt onder een Crea>ve Commons Naamsvermelding- NietCommercieel- elijkdelen 4.0 Interna>onaal-

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE INTEGRITEITSCODE SPVOZN

INHOUDSOPGAVE INTEGRITEITSCODE SPVOZN Integriteitscode Stichting Primair en Voortgezet Onderwijs Zuid-Nederland Vastgesteld op 17 februari 2014 1 INHOUDSOPGAVE INTEGRITEITSCODE SPVOZN 1 Inleiding... 3 2 Wie vallen er onder de code?... 3 3

Nadere informatie

Is een klas een veilige omgeving?

Is een klas een veilige omgeving? Is een klas een veilige omgeving? De klas als een vreemde sociale structuur Binnen de discussie dat een school een sociaal veilige omgeving en klimaat voor leerlingen moet bieden, zouden we eerst de vraag

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden JOINjoin

Algemene Voorwaarden JOINjoin Algemene Voorwaarden JOINjoin 1 Algemeen 1.1 JOINjoin organiseert events voor alleenstaanden en mensen die hun vriendenkring uit willen bereiden. 1.2 Deelname aan events is mogelijk nadat je je hebt aangemeld

Nadere informatie

2. OFFERTES, OPDRACHTBEVESTIGINGEN EN WIJZIGING IN GEGEVEN OPDRACHTEN

2. OFFERTES, OPDRACHTBEVESTIGINGEN EN WIJZIGING IN GEGEVEN OPDRACHTEN ALGEMENE VOORWAARDEN Bianca Moolman - Personal Organiser Den Haag, 1 oktober 2015 1. TOEPASSING Deze algemene voorwaarden, zijn, tenzij anders is overeengekomen, van toepassing op alle offertes en overeenkomsten

Nadere informatie

Algemene voorwaarden kinderdagverblijf. De Bloemenkinderen

Algemene voorwaarden kinderdagverblijf. De Bloemenkinderen Algemene voorwaarden kinderdagverblijf De Bloemenkinderen Artikel 1 Begripsbepalingen In deze voorwaarden en de op basis hiervan te sluiten overeenkomst kinderopvang, wordt verstaan onder: Kinderdagverblijf:

Nadere informatie

Aanpak Eergerelateerd Geweld. Jenny Van Eyma. 1. Eer

Aanpak Eergerelateerd Geweld. Jenny Van Eyma. 1. Eer Aanpak Eergerelateerd Geweld Jenny Van Eyma 1. Eer 1 Betekenis eer afhankelijk van o.a.: De tijdgeest: verschil vroeger, nu, toekomst Generatie (leeftijd) Sekse Klasse / SES Interpretatie en waardering

Nadere informatie

Herdenking vanuit het oogpunt van Japanse Nakomelingen. Aya Ezawa, Universiteit Leiden

Herdenking vanuit het oogpunt van Japanse Nakomelingen. Aya Ezawa, Universiteit Leiden Indië Lezing, 8 maart 2016, Amsterdam Herdenking vanuit het oogpunt van Japanse Nakomelingen Aya Ezawa, Universiteit Leiden Mijn doel in deze lezing is een beeld schetsen van de ervaringen van Japans-Indische

Nadere informatie

Blood in the Mobile. Opdrachtenblad. Regie: Frank Piasecki Poulsen Jaar: 2010 Duur:

Blood in the Mobile. Opdrachtenblad. Regie: Frank Piasecki Poulsen Jaar: 2010 Duur: Blood in the Mobile Frank Piasecki Poulsen 2010 52 minuten www.moviesthatmatter.nl Digibordles: www.spons.nl/moviesthatmatter 1 Kijkopdracht Waar gaat de film over? Documentairemaker Frank Poulsen komt

Nadere informatie

MVO gedragscode gavilar B.V.

MVO gedragscode gavilar B.V. PAGINA 1 MVO gedragscode B.V. Documentgegevens Bedrijf Adres Opgesteld Gecontroleerd Akkoord : B.V. : Kamerlingh Onnesweg 63, 3316 GK Dordrecht : R. ten Hove : QHSE-coördinator : P. Klijs : Operations

Nadere informatie

Decreet van 17 oktober 2003 (BS 10 november 2003) betreffende de kwaliteit van de gezondheids- en welzijnsvoorzieningen 1

Decreet van 17 oktober 2003 (BS 10 november 2003) betreffende de kwaliteit van de gezondheids- en welzijnsvoorzieningen 1 1 Decreet van 17 oktober 2003 (BS 10 november 2003) betreffende de kwaliteit van de gezondheids- en welzijnsvoorzieningen 1 Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1. Dit decreet regelt een gemeenschapsaangelegenheid.

Nadere informatie

Gedragscode. Inhoudsopgave RESPECT VOOR COLLEGA'S, HANDELSPARTNERS EN DE GEMEENSCHAP... 4

Gedragscode. Inhoudsopgave RESPECT VOOR COLLEGA'S, HANDELSPARTNERS EN DE GEMEENSCHAP... 4 Inhoudsopgave INLEIDING... 3 DOEL VAN DE MANUCHAR GEDRAGSCODE... 3 TOEPASSINGSGEBIED... 3 TOEZICHT OP DE NALEVING... 3 GEDRAGSCODE... 4 RESPECT VOOR COLLEGA'S, HANDELSPARTNERS EN DE GEMEENSCHAP... 4 NALEVING

Nadere informatie

Indorama Ventures Public Company Limited

Indorama Ventures Public Company Limited Indorama Ventures Public Company Limited Gedragscode werknemers (goedgekeurd door de raad van bestuur vergadering nr.1/2009 op 29 september 2009) Herziening 1 (goedgekeurd door de raad van bestuur vergadering

Nadere informatie

Een wetsontwerp voorziet in de geforceerde opening van kluizen waaraan minstens 5 jaar niet geraakt is.

Een wetsontwerp voorziet in de geforceerde opening van kluizen waaraan minstens 5 jaar niet geraakt is. Wat met slapende kluizen? Een wetsontwerp voorziet in de geforceerde opening van kluizen waaraan minstens 5 jaar niet geraakt is. Wat als uw achtergroottante vergeten is om u nog voor haar dood over haar

Nadere informatie

Zelfonderzoek voor de Groep met behulp van de tradities

Zelfonderzoek voor de Groep met behulp van de tradities Zelfonderzoek voor de Groep met behulp van de tradities De Twaalf Tradities zijn voor de groep wat de stappen zijn voor het individu. De tradities helpen om het programma van herstel levend en succesvol

Nadere informatie

Informatie over bewindvoering

Informatie over bewindvoering Informatie over bewindvoering Inhoudsopgave Inleiding... 4 Maatregel kort samengevat... 5 Aanbevelingen van het Landelijk Overleg Kantonrechters 6 Waarom bewind... 6 Wie vraagt het bewind aan... 7 Aan

Nadere informatie