Verslag Expertmeeting / Rondetafelgesprek. 'Rondleiden in musea'

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslag Expertmeeting / Rondetafelgesprek. 'Rondleiden in musea'"

Transcriptie

1 Verslag Expertmeeting / Rondetafelgesprek 'Rondleiden in musea' Inhoudsopgave Verslag Expertmeeting / Rondetafelgesprek 'Rondleiden in musea'...1 Inleiding Profiel Rondleiders Werven en opleiden Training, instructie, communicatie Positie binnen de organisatie Binding van de rondleiders met het museum Inhoudelijk, soort rondleidingen en trends Administratieve verwerking van de boekingen Rechtspositie Marketing en PR Rondvraag: Hoe verder?...15 Bijlagen...17 Bijlage I: Arbeidsrechtelijke aspecten van rondleiden...18 Bijlage II: Antwoorden vragenlijst...23 Bijlage III: Marinemuseum Den Helder over rondleiden / 42

2 Inleiding Op zes december 2007 organiseerde de sectie Publiek & Presentatie van de Nederlandse Museumvereniging in Museum Boijmans Van Beuningen een rondetafelgesprek over de rol en positie van rondleiders binnen een museum. De term Rondleiders wordt hier in de breedste zin van het woord geïnterpreteerd, museumdocenten vallen er bijvoorbeeld ook onder. De deelnemers: Jacques Borger, Historisch Museum Rotterdam (HMR) Deirdre Carasso, Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam (BvB) Herman van Gessel, Tropenmuseum Amsterdam (TM) Claudia Heere, Onderwijsmuseum Rotterdam, student Reinwardt Academie (OM) Marjelle van Hoorn, Het Dolhuys, Haarlem (DH) Edwin Karten, Openluchtmuseum, Arnhem (OA) Karen de Moor, Museum Boijmans Van Beuningen Maurits van Ravensteijn, Openluchtmuseum Willem Jan Renders, Van Abbe Museum, Eindhoven (VA) Petra Robben, Audax Textielmuseum, Tilburg (TT) Marie-José van Schaik, Van Gogh Museum (VG) Marthe de Vet, Van Gogh Museum, Amsterdam Pia Westgren, Mauritshuis, Den Haag (MH) Annette de Wit, Marinemuseum, Den Helder (verhinderd) In bijlage III zijn gegevens van het Marinemuseum en het Noord-Brabantsmuseum opgenomen. Het doel van de discussiemiddag was het uitwisselen van ervaringen, te horen hoe andere musea omgaan met rondleiders. Er staan 11 onderwerpen op de agenda, die allen 15 minuten worden besproken. De aftrap is steeds aan één instelling, daarna reageren de andere deelnemers. In de bijlagen is een artikel van museumadvocaten.nl omtrent arbeidsrecht opgenomen. De Museumvereniging bedankt hen hartelijk voor hun bijdrage. 2 / 42

3 1. Profiel Rondleiders BvB: Het Boijmans heeft circa 20, 25 betaalde rondleiders. Het zijn kunstenaars, kunsthistorici of (oud-) docenten. Ze hebben niet allemaal exact hetzelfde profiel en niet iedereen kan voor iedere groep staan. Een aantal kan wel alles, maar de meeste rondleiders hebben een specialisatie. De planner weet wie waar goed in is. Vereiste vaardigheden: interesse in en kennis van kunst, vaardigheden met groepen, voor onderwijsgroepen wordt daar specifiek ervaring mee gevraagd. TM: Hier leiden studenten rond in plaats van docenten. Die zijn meer beschikbaar (in aantal of tijd?). Er wordt gevraagd of die studenten bij specifieke studierichtingen geworven worden. Dat is niet echt het geval. Meestal gaat het via via, maar niet via bepaalde studies. De hoeveelheid kennis die ze bij aanvang in huis hebben wisselt, het belangrijkst is dat het museum er potentie in ziet. Ze moeten ook een ontzettend groot kennisveld beslaan, culturen van over de hele wereld. Kennis is daarom belangrijk, maar niet een kernpunt bij de werving. MH: Het reguliere bezoek wordt rondgeleid door vrijwilligers. Dat zijn Vrienden van het Mauritshuis. Tot aantal jaar geleden deden de medewerkers educatie de schoolgroepen, nu zijn dat museumdocenten. Museumdocenten komen uit het onderwijs, zijn kunsthistoricus of beeldend kunstenaar. Zij hebben een nul-uren contract. DH: Alle rondleiders zijn vrijwilligers, veelal vijftigers en zestigers. Ze zijn op zoek naar jongere vrijwilligers. Voor rondleiders is het belangrijk dat ze affiniteit met psychiatrie hebben. Zowel artsen als patiënten zijn welkom. In dat laatste geval moeten het wel mensen zijn die hun verhaal voor een groep kunnen gebruiken en niet die gaan rondleiden om hun ervaringen te verwerken. Ze vindt het belangrijk dat rondleiders ook stil kunnen zijn en de groep laten praten. HMR: Wie er rondleidt hangt af van het type rondleiding. Voor de traditionele rondleidingen hebben wij vrijwilligers. Voor onderwijsgroepen een onderwijspool en voor evenementen acteurs. Die laatste twee groepen worden betaald. VG: De rondleidingen worden gegeven door museumdocenten. Voor de kinderworkshops is een kunstvak-achtergrond vereist, zodat er echt iets gedaan kan worden. Daarnaast is er een actrice in dienst. OA: Nog oudere vrijwilligers, zelfs tot 80+. De jongste is halverwege de veertig. Het zijn mensen die heel gedreven zijn en een grote interesse in de geschiedenis hebben. Wel hebben ze een heel diverse achtergrond, van oud-chirurgen tot notarissen. Veelal zijn het notabelen die in hun laatste levensfase op zoek zijn naar een nuttige tijdsbesteding. 3 / 42

4 Ze zijn relatief oud, maar het is een heel gedreven groep, die zich door middel van zelfstudie, studiegroepjes en een trainingsprogramma bekwaamt. Het loopt goed, het afgelopen jaar zijn er 1100 rondleidingen gegeven door 45 rondleiders. Voor schoolgroepen is de leeftijd van de rondleiders lastig. Er is wel een aantal programma s dat begeleid wordt door jongere mensen. Een voorbeeld is de tocht der tochten. Hier is er een combinatie van een rondleiding en evenementen. De rondleiding is in handen van een vrijwilliger, maar de activiteiten als priksleeën worden door een evenementenbegeleider geleid. De rondleiders zijn erg sterk gefocust op de inhoud en het verhaal, terwijl het een activiteitenprogramma is. Daarom is dat gesplitst. Hoe is dat elders geregeld? Het is ook zijn ervaring dat stil zijn, luisteren en de groep vragen stellen bij ouderen lastig is. 2. Werven en opleiden DH: Het museum heeft veel vrijwilligers, ook voor de kassa en de museumwinkel. De groep rondleiders vormt echter wel een eigen groep. Onlangs is er een nieuwe groep van 10 rondleiders geworven, die nu getraind worden. Vrijwilligers worden geworven via een advertentie in het Haarlems Dagblad. Dit werd gedaan om buiten het eigen netwerk te zoeken. Ondanks dat er in de advertentietekst veel je en jij gebruikt is, kwamen er opnieuw veel senioren op de oproep af. Daarna werd een informatieavond georganiseerd, met huiswerkopdracht. In die opdracht werd er gevraagd naar de visie van de rondleider op het museum en op het rondleiden zelf - stel dat je gaat rondleiden, hoe doe je dat dan? Na deze opdracht volgden selectiegesprekken. Tijdens het selectiegesprek wordt sterk gelet op bepaalde woorden. De perceptie van gek/normaal en de blik op de wereld zijn doorslaggevend voor het wel of niet aannemen van een rondleider. De nieuwe rondleiders krijgen een opleiding van een trainer (Janien Prummel) die is gespecialiseerd in interactief rondleiden. Zij heeft alle rondleiders getraind. De vraag waarom is het museum zo bedacht als het is, komt aan de orde. Verder wordt vooral aandacht besteed aan kennis en het verdiepen van de interactieve vaardigheden. Na het trainingstraject loopt de nieuwe rondleider mee met andere rondleiders. Omdat er net een groep van tien nieuwe rondleiders bij is gekomen, is er nu een junior en een senior groep. Er wordt gesuggereerd dat het misschien lukt om jongere mensen te trekken door advertenties alleen op internet te zetten. Het Van Gogh zegt dat je leeftijd in ieder geval niet moet benoemen. Ze vermoeden wel dat het voor de leeftijd van de rondleiders verschil maakt dat ze bij het Van Gogh onder VAR werken. OM: Het Onderwijsmuseum is de werving minder selectief. Er wordt heel breed geworven bij Pabo s en rondleidingen aan Pabo-studenten. Dat resulteerde dit jaar in circa 40 aanmeldingen. Dat selecteert zichzelf uit tijdens de cursussen en na proefrondleidingen. Het onderwijsmuseum geeft z n rondleiders twee cursussen. Voor de cursus is er geen selectiegesprek. Eerst is er een basiscursus van 3 (zater-)dagen waarin de rondleider de basisgeschiedenis van de onderwijsgeschiedenis leert en een training in een toneelstuk hoe het was om in de jaren twintig naar school te gaan. De rondleider is dan de onderwijzer. Mensen die niet geschikt zijn, merken dat dan zelf wel. 4 / 42

5 TM: Nieuwe rondleiders worden vier dagdelen op het rondleiden getraind. Daarvoor is er een gespreksronde geweest. Na de training volgt een proefrondleiding. Die vormt het beslispunt. Als er potentie is of het gaat goed volgt er een training op de inhoud. VA: Kort voor het nieuwe museum vier jaar geleden opende, waren er vier rondleiders. Er waren er 20 nodig. De hele procedure moest toen bedacht worden: Werving, brieven, gesprekken van minimaal 2 uur. Hierna waren er 40 potentiële rondleiders over. Hen liet het museum een rondleiding voorbereiden. Sommige mensen zien het zelf als ze niet geschikt zijn, anderen blijven volhouden. BvB: Voor het sollicitatiegesprek krijgt de kandidaat huiswerk op. Op basis daarvan moet er een presentatie gehouden worden voor de sollicitatiecommissie. Er wordt gevraagd hoe je daar kwaliteit uithaalt een sollicitant kan erg zenuwachtig zijn. Natuurlijk is dat het geval, maar het onderscheid tussen sollicitatiezenuwen of chronische plankenkoorts is in de praktijk goed te maken. OA: Op zondagen in de zomermaanden zijn er gratis rondleidingen zodat de rondleiders ervaring op kunnen doen. Mensen weten dat, en hebben dan meer begrip. 3. Training, instructie, communicatie VG: Er is een rondleiders bijeenkomst. Deze wordt in de toekomst structureel, maar is dat nu nog niet. Het Van Gogh heeft net een nieuw systeem opgezet. Er is nu één aanspreekpunt voor rondleiders. Door observeren en meelopen wordt er gekeken wat er nodig is. Er zijn geen structurele trainingen, op bepaalde momenten worden metingen gedaan om te zien of er nieuwe trainingen nodig zijn. Daarbij wordt ook sterk gekeken naar de prikkeling die docenten die al langer voor het museum werken, nodig hebben. Als een docent net begint met rondleiden is er geen inhoudelijke input van de conservatoren, al zou dat in de toekomst wel kunnen veranderen. Vaak hebben ze al zo'n sterke inhoudelijke achtergrond dat dat niet nodig is. De museumdocenten krijgen een map en boek als basis. Ook is er een bibliotheekje voor de museumdocenten. Om erin te komen lopen nieuwe museumdocenten mee met een ervaren rondleider. Deze zaken vormen samen de basis. Conservatoren werken de museumdocenten wel in op de tentoonstellingen. Er zijn veel andere momenten waarop de conservator het personeel rondleidt, waaronder ook de museumdocenten. VA: Ongeveer een week voor de opening van een nieuwe tentoonstelling komen de conservatoren en rondleiders bij elkaar. De kunstenaars zijn dan ook aanwezig. Dan vindt de inhoudelijke overdracht van de tentoonstelling aan de rondleiders plaats. Het overige personeel wordt later door de tentoonstelling geleid dat kan ook na de opening nog. In het Textielmuseum gaat het ook op deze 5 / 42

6 manier. In het Mauritshuis krijgen de rondleiders bovendien een catalogus en is er een middag waarin het educatief materiaal wordt toegelicht. DH: Het is moeilijk om de rondleiders los te krijgen van inhoud en ze naar de vorm te trekken. Er moeten nieuwe vormen toegepast worden, de rondleiding moet een gesprek worden in plaats van een monoloog. Hoe pakken anderen dat aan? Hoe krijg je naast inhoud ook vorm op de agenda? MH: Je kunt bijvoorbeeld een speciale training over de interactieve rondleiding geven. Als je het de term masterclass geeft krijgt zo n bijeenkomst ook meer gewicht. VA: Je kunt ook van de rondleiders vragen een kunstwerk niet inhoudelijk te behandelen, maar te kijken naar wat er te zien is. Dat vergt een andere manier van kijken en trekt de rondleider los van het weten. TM: Dat rondleiders zich richten om de inhoud lijkt algemeen te zijn. In andere zaken moet je als afdeling educatie actiever zijn. OA: Dat is waar, maar een rondleider kan tijdens een rondleiding twee keer dat weet ik niet zeggen. Daarna wordt hij voor z n eigen gevoel niet meer serieus genomen. Vaak willen rondleiders zelf ook dingen ontwikkelen. Een voorbeeld uit het openluchtmuseum zijn lijsten met namen van landbouwapparaten in het Italiaans of Spaans. Ook zijn er verschillende routes door groepjes vrijwilligers ontwikkeld. Zo houd je het ook actief. VA: Het is van de bezoeker onredelijk om alle info te eisen van de rondleider. Bovendien is interpretatie minstens zo belangrijk als feiten. VG: Je kunt het interactieve rondleiden stimuleren door de rondleider instrumenten mee te geven, het format van de rondleiding aan te passen en interactieve elementen in te voegen. BvB: Het profiel van de rondleiders is hier ook belangrijk. Bij de selectie kun je al veel zien. Ook de rondleiding is al interactief, ze krijgen een lijst met vragen mee in plaats van een lijst met feiten. DH: De rondleiders krijgen een interactieve training, ze kunnen een gesprek voeren. Op deze zaken zijn ze geselecteerd. De gretigheid en de vragen zijn desondanks toch vooral gericht op informatie en feiten. Hoe wakker je het vlammetje aan, zodat ze meer gefocust raken op het interactieve aspect van het rondleiden? VG: Je zou een inspiratiemiddag over specifiek dit onderwerp kunnen organiseren. Dan kunnen ze van elkaar leren en elkaar aanspreken op interactiviteit. VA: Het Van Abbemuseum is met de hele groep rondleiders naar Antwerpen geweest. Ze hebben zich daar laten rondleiden en workshops gevolgd. De hele groep was erg enthousiast, en had bovendien een hoop nieuwe ideeën over het rondleiden opgedaan. Er komt een tegenbezoek. Het is wel belangrijk om een instelling te kiezen die ongeveer met hetzelfde bezig is. Dit initiatief wordt erg leuk gevonden, maar als probleem wordt wel genoemd dat het maar zelden lukt de hele groep bijeen te krijgen. HMR: Het is ook handig om de rondleidingen te observeren. Als hij zelf een rondleiding geeft, probeert hij in de monoloog momenten van actie in te bouwen. 6 / 42

7 VA: Het is goed de rollen een keer helemaal om te draaien. Je kunt het publiek zichzelf laten rondleiden onder leiding van een rondleider. VG: We hebben zo n museumles. BvB: Het grappige is dat je daar ook weer klachten over kunt krijgen. Onlangs kwam er een klacht van een Amerikaanse groep die vond dat de rondleider geen vragen hoorde te stellen dat moest ze toch wéten? 4. Positie binnen de organisatie TT: De rondleiders worden aangestuurd door de medewerker educatie. Financieel zijn de rondleiders ondergebracht bij een uitzendbureau. Daarmee zijn ook de verzekeringen enzovoorts gedekt. Educatie doet de boekingen. Zij plaatsen er ook een rondleider op. Het boekingsformulier met de organisatorische gegevens krijgt de rondleider thuis. De betaling van de rondleider geschiedt via het uitzendbureau, buiten het museum om. Nu is er nog maar 1 persoon bij educatie, maar die taken zullen in de toekomst gescheiden worden. Het maken van de match gaat dan naar een boekingsbureau. De kwaliteit van de match moet dan echter wel behouden blijven. BvB: Die match wordt bij ons door de planner gemaakt. Die voelt dat goed aan. OA: Zo was het voorheen bij ons ook geregeld. Nu is het zo dat sales de pakketten verkoopt, maar dat educatie de match maakt. VA: De plaats van rondleiders is conceptueel benaderd. Daar zijn ze een tijd mee bezig geweest omdat ze erachter kwamen dat ze alleen informatie probeerden over te brengen. Op die manier komt er nooit iets uit het publiek terug bij het museum. Nu wil het Van Abbe toe naar een cirkel met rondgang van informatie. Op deze manier komen de opvattingen van het publiek ook weer bij de conservatoren terecht. Er gaat feedback van de rondleiders en gastheren naar de conservatoren. Dit gebeurt eens per drie maand. Om het goed te laten verlopen, moet de directeur bij de feedback zitten. Er is geen bezoeker aanwezig, die feedback komt via de rondleiders. TM: Wat gebeurt er met de opmerkingen? VA: Die gaan via actiepunten naar de stafvergadering. MH: Hoe werkt dat in de praktijk? VA: Educatie schrijft een vergadering uit. Ieder onderwerp krijgt een bepaalde tijd toebedeeld, iedereen kan over ieder onderwerp iets zeggen. Het is niet zo dat alles meteen wordt overgenomen, maar er zijn op deze manier al wel vier of vijf belangrijke beslissingen genomen. Het publiek wordt via de rondleiders en publieksonderzoeken in deze informatiecyclus betrokken. VG: Hoe voorkom je stokpaardjes bij een dergelijk rondleidersoverleg? VA: Voor genomen beslissingen kun je argumenten aanvoeren. BvB: Als je het de rondleiders kunt ook uitleggen, kunnen zij het aan het publiek uitleggen. 7 / 42

8 5. Binding van de rondleiders met het museum Wat doen musea om de rondleiders aan het museum en elkaar te binden? VG: Het is een tijd een strijd geweest, maar nu gaan de rondleiders mee op personeelsuitje, worden uitgenodigd voor officiele openingen etcetera. Er ontstond frictie omdat ze niet in dienst zijn, maar soms meer in huis zijn dan het personeel. MH:Eens per jaar uit eten met de groep museumdocenten. Ze worden uitgenodigd voor het jaarlijkse personeelsuitje en personeelsborrels. Ze krijgen een kaart met hun verjaardag. TM: Gaan ook uit eten VA: Na vergaderingen wordt er geborreld. TT: Af en toe worden informele bijeenkomsten georganiseerd. Hoe vaak komen de rondleiders bijeen? VA: Eén keer per maand. OA: Eén keer per maand, s ochtends. DH: Zes keer per jaar TT: Bij tentoonstellingen, als ze ingewerkt moeten worden. Wat doe je om de rondleiders gemotiveerd te houden? MH: We proberen via mail en telefoon contact te houden. Daarnaast zijn er minimaal vier bijeenkomsten per jaar. Er is altijd een startbijeenkomst voor de aanvang van een tentoonstelling (gemiddeld twee keer per jaar). De afdeling educatie stuurt halverwege het schooljaar een mail met de vraag hoe de museumdocent het vindt gaan. Ieder jaar in mei zijn er functioneringsgesprekken. Voor die gesprekken wordt er meegelopen. Drie keer per jaar loopt de afdeling educatie mee met de museumdocenten. (Twee personen, 15 docenten). HMR: De onderwijspool wordt in een vroeg stadium betrokken bij het ontwikkelen van het materiaal. Dat werkt motiverend. VG: Wij doen ook zoiets. Als het kader van het programma staat, is er een bijeenkomst met de museumdocenten die met die tentoonstelling mee willen werken. Zij mogen dan ideeën spuien. Voor het nieuwe project 'De Plusbus' krijgen de museumdocenten een training op de doelgroep 55+. Deze nieuwe insteek, een heel nieuwe doelgroep vinden ze leuk en maakt ze opnieuw enthousiast. TT: We doen met de groep rondleiders ook de museumworkshops. Dat levert inspiratie, rondleiders geven vandaar uit zelf invulling aan rondleidingen. BvB: Hoeveel ruimte voor eigen invulling door rondleiders is er bij anderen? VA: Rondleiders worden pas goed of interessant als hun eigen interesse in de rondleiding verwerkt zit. DH: Het lastige is dat twee groepen dan soms geheel verschillende ervaringen hebben en deze uitwisselen. VA: Dat kun je van tevoren aankondigen 8 / 42

9 OA: Zowel de groep als de rondleiders hebben altijd een eigen interesse, het geeft daarom niet als er verschillen tussen rondleidingen zitten. DH: De klant heeft soms een vastomlijnd idee van hoe het zou moeten zijn. VA: Als je maar duidelijk bent over wat je aanbiedt, hoeft dat geen problemen op te leveren. HMR: hoe wordt omgegaan met rondleidingen van buitenaf? VA: Dat mag, maar alleen na aanmelding en maximaal 20 personen. Komt er toch een grotere groep, dan wordt deze gesplitst en krijgt de rest een rondleiding van museum. De regeling dient vooral om te voorkomen dat kleine zelfstandigen rondleidingen in het museum gaan geven. Een familie of andere kleine groep wordt toegestaan. Dertig man kan niet. Als het geen commerciële rondleiding is, en het kan, dan is het akkoord. Hoe maak je dat duidelijk? Staat op de site, iedereen binnen de organisatie weet het. OA: Maar als er een grote groep Japanners staat, zijn we blij dat ze het zelf doen. VG: Wij hanteren taboeperiodes. In de zomer mag het bijvoorbeeld niet. Niet eens dat ze het niet willen, maar het is gewoon te druk. MH: Heeft een soortgelijk standpunt: door de week kan er gewoon rondgeleid worden door externe groepen. I.v.m. drukte mag het in het weekend niet. TM: Het mag. Maar inhoudelijk zijn deze rondleidingen vaak matig. Voorheen eigen rondleidingen uitbesteed, die klopten inhoudelijk ook niet altijd. OA: Hoe zeg je op? Het openluchtmuseum houdt nu toch een soort functioneringsgesprek. Door de leeftijd van de vrijwilligers spelen ook fysieke beperkingen een rol. Bij 70+ nemen sommige dingen af. Er is een stuurgroep van vrijwilligers, die leiden dat zachtjes in. Er wordt geprobeerd de vrijwilligers hier de ruimte in te geven om langzaam afscheid te nemen. TT: Ieder jaar verlengen. Je hebt ook met vrijwilligers de verantwoordelijkheid om het ze te zeggen als ze niet meer geschikt zijn. 6. Inhoudelijk, soort rondleidingen en trends HMR: Evenementenrondleidingen, te boeken als groep. Tijdens deze rondleiding ga je op een verrassende manier door de hele collectie van het museum, niet een specifieke tentoonstelling. Er kan een quiz inzitten, of een speeddating onderdeel. Dan doet de rondleider apart iets met twee of drie mensen uit de groep, terwijl de rest met iets anders bezig is. Dit staat allemaal nog in de kinderschoenen. Het Historisch Museum Rotterdam bestaat uit twee musea: Het Schielandhuis, dat een klassiek museum is, en de Dubbelde Palmboom. Deze laatste opent 6 januari 2008 en zal een meer educatief karakter hebben. Ook in De Dubbelde Palmboom wordt de bezoeker tijdens een rondleiding wel sleeptouw genomen, maar het is meer een belevenis dan een klassieke rondleiding. De doelgroepen zijn volwassenen en gezinnen. Een andere interessante groep is de congresbezoekers. Voor hen is er bijvoorbeeld het 9 / 42

10 moordspel. De groep lost dan een fictieve moord op met behulp van de collectie. Zo leren collega's of congresgangers elkaar en de collectie kennen. Een dergelijke rondleiding duurt langer dan normaal: twee uur. Een deel van de rondleidingen gaat ook naar buiten. Zo is er de rondleiding door de nazaat van Piet Hein. Dan wordt er een kijkje genomen bij zijn huis om de hoek. VA: Het Van Abbe Museum is van mening dat het publiek continu vragen moet kunnen stellen. Als dat moet kunnen, moeten we ook iemand antwoorden laten geven. Bovendien moeten we het de gastheren en vrouwen (vrijwillige zaalwachten) niet verbieden te spreken. Zij moeten dan inhoudelijk getraind worden, maar ze moeten het ook kunnen zeggen als ze iets niet weten. Daarnaast is er dus iemand om op terug te vallen: de Cicerone. Die loopt als museumvraagbaak door het gebouw met een portofoon. Publiek en gastheren/vrouwen kunnen hem vragen stellen. Overal in het museum zijn stickers met vraagtekens aanwezig waarop het principe uitgelegd staat. Altijd als het museum open is, is er een Cicerone aanwezig. Eerst heeft er een proef van een half jaar gedraaid, conclusie was dat er veel potentie was, maar er ook tijd nodig is om het in te laten dalen bij het publiek. Het project kost euro per jaar, maar dan heb je ook wat. Het is voor de gastheren en vrouwen ook interessanter. Zij zijn geen beveiliging, maar vrijwillige toezichthouders. kunt bijna niet tegen een vrijwilliger zeggen je mag hier zijn, maar niet praten. Voorheen was dat wel het geval. Zij mochten geen inhoudelijke informatie aan bezoekers geven. Om het interessant te houden voor ze worden ze getraind in kunstbeschouwing en kunnen ze gratis naar cursussen. De cicerone is het aanspreekpunt. De beveiliging stuurt het publiek echter in eerste instantie door naar de gastheer of -vrouw. 7. Administratieve verwerking van de boekingen VA: Er is een reserveringsmedewerker waar alle aanvragen binnenkomen. Aanvragen van scholen gaan door naar de medewerker voor scholen. Deze bepaalt dan de inhoud en weet welke rondleider op welke groep moet. Bij scholen worden meer afspraken gemaakt, om aan te sluiten op de stof die in de les behandeld wordt. De reserveringsmedewerker kan dat voor gewone groepen goed inschatten. DH: Vorig jaar zijn er 471 rondleidingen gegeven. Een boekingsmedewerker neemt die aan. Het Dolhuys werkt met kleine groepen, maximaal tien mensen in een groep bij een 'in gesprek rondleiding'. HMR: Heeft een boekingsmedewerker, waar alle gewone boekingen binnekomen. Onderwijsgroepen komen binnen via de SKVR en gaan naar de educatief medewerker of de onderwijspool. Het HMR probeert steeds meer online te regelen. Er is een zelf ontwikkeld systeem. Scholen van buiten Rotterdam komen niet via de SKVR binnen, die komen rechtstreeks. 10 / 42

11 TM: Ook zij hebben een administratief medewerker die de aanvragen behandelt. Iedere maandag gaat per mail alles naar de rondleiders. De meeste rondleiders weten zelf wel wat ze kunnen. Naar buiten toe is er het probleem dat het Tropenmuseum Junior een eigen staf heeft. Mensen hebben dat vaak niet door. Daarom wil men dat gaan samenvoegen. Daar zijn de instellingen al twee jaar mee bezig. Dan wordt ook het Ticket Team systeem ingevoerd. TT: Algemene boekingen en schoolboekingen worden geadministreerd in excel en word. Dat doet de afdelinge educatie. Onlangs heeft het Textielmuseum zich voor administratiesystemen georiënteerd bij het Tropenmuseum en het Openluchtmuseum. Ticket Team vonden ze niks, Full House wel. OA: Gebruikt het boekingsprogramma Full House. Ze hebben gemerkt dat het een toegankelijk systeem is. Rondleidingen, maar ook horeca kan erin. Het systeem is voor iedereen op het netwerk toegankelijk. In eerste instantie wordt een boeking als optie genoteerd. De status van een boeking is duidelijk te zien. Full House is nu voor iedereen binnen het museum belangrijk, van de afdeling sales tot de bouwkundige dienst. Alleen sales kan zaken wijzigen, de rest kan er alleen gegevens uithalen. Op de site van het museum staat een reserveringsformulier dat gelezen wordt door de afdeling sales. Dat formulier is niet gekoppeld aan Full House. Ondanks het toegankelijke systeem is de afstand tussen de afdelingen educatie en sales toch groot. OM: Als rondleider merkt ze dat het niveau van de groep vaak maar beperkt doorgegeven wordt. Er is wel een profielschets, maar die is vaak minimaal. Vooral voor inburgeringsrondleidingen maakt dat veel uit omdat de niveauverschillen erg groot kunnen zijn. Het maakt veel uit of mensen analfabeet zijn of huisarts. Duidelijkheid is hierin heel belangrijk. Er wordt gesuggereerd dat dit op het formulier aangegeven kan worden. Dit vraagt wel een hoge kwaliteit van degene die de telefoon aanneemt. Daarvoor kan het helpen de om reserveringsmedewerkers af en toe uit te nodigen bij rondleidingen, dan krijgen ze een beter beeld. VG: Het Van Gogh Musuem heeft een eigen systeem, dat toegankelijk is via internet. De klant boekt via het web. De adressen van scholen staan in een database, en hoeven ze dus niet helemaal in te vullen. Museumdocenten boeken zichzelf in. Een rondleiding wordt groen als zich drie docenten hebben ingeschreven. Het gevoelige punt ligt hier bij de strijd tussen de freelancers. Er zijn geen garanties op aantallen rondleidingen, of dat je de boeking ook krijgt. Ondanks de collegialiteit die er zeker is zijn er ook spanningen. Er is een educatieve ruimte waar de museumdocenten bijeenkomen, hun jas op kunnen hangen enzovoorts. De medewerker educatie zit hier ook in de buurt. De schilenboekingen verlopen heel goed. Voor de andere rondleidingen is er geen echt systeem, dat is de zwakke plek. De lijnen zijn te lang. TT: Een wekelijks reserveringsoverleg kan uitkomst bieden. 11 / 42

12 VG: Er is wel een operationeel overleg, daar worden alle zaken besproken. Het is het moment daarvoor, waar wordt bepaald of de rondleiding of een bezigheid van een andere afdeling voorgaat, waar het mis gaat. DH: Stuurt één keer per week een rooster rond, de rondleiders kunnen hier zelf op intekenen. Merkt op dat dit systeem haaks op het matchen staat. Zou het niet mooier zijn als een mail per boeking naar een aantal -geschikte- rondleiders ging? MH: zij doen dat al. Wel is dit een intensieve werkwijze. Er is een medewerker op de afdeling Communicatie & Educatie die alle boekingen doet (zowel reguliere groepen als schoolgroepen). Er wordt telefonisch een vragenlijst doorgenomen. Hierin staat bijvoorbeeld wat het het doel van het bezoek is (bv. brengt een school een bezoek als onderdeel van een schoolreisje of is het bezoek onderdeel van een schoolproject over een bepaalde schilder) en wat is het niveau van de groep. Vervolgens worden twee of drie docenten benaderd. Soms is er dan een week van tevoren nog niemand gevonden, het blijft passen en meten. OA : Als iemand belt voor een rondleiding, wordt er eerst een optie gezet. De coördinator belt rond, de rondleiding wordt lang van tevoren vastgelegd. BvB: Hanteerd een systeem dat vergelijkbaar is met dat van het Mauritshuis. Boekingen worden geregistreerd in excel en word, groepen en rondleiders worden gematcht. Daarvoor stonden tot voor kort 10 uur per week. Dat aantal is recentelijk verhoogd. MH: Werken er musea met blokken van tijdvakken waarop scholen welkom zijn? BvB: Bij drukke tentoonstellingen wel. OA: Er is ook een andere vorm van blokken. Het Openluchtmuseum verhuurt het museum soms exclusief. Dan is het museum geblokt voor andere bezoekers. Overigens is er wel ook een ochtenden een middagprogramma. Je kunt 10 à 12 groepen per dag met programma hebben. De rest kan wel naar binnen, maar geen programma volgen. In die zin zijn er ook blokken. 8. Rechtspositie MH: De rondleiders die de reguliere groepen rondleiden zijn vrijwilligers, museumdocenten hebben een 0-uren contract. Een rondleiding voor 15 personen kost 50 euro. Workshops kosten 5 euro per leerling. VG: Alle museumdocenten zijn freelancers met een VAR. Al is er nog 1 op een vast contract. OM: VAR + onkosten vergoeding OA: De vrijwilligers hebben een vrijwilligersovereenkomst. De vergoeding is 10 euro per rondleiding. In de vrijwilligersovereenkomst zijn verzekeringen geregeld, maar het is geen arbeidsovereenkomst. Voor de onderwijsgroep is er een 0-uren contract. 12 / 42

13 TT: De rondleiders hebben een 0-uren contract. Bij aanvang is dat een contract voor bepaalde tijd, maar op een gegeven moment wordt dat een contract voor onbepaalde tijd. Dan moet je de rondleider blijven oproepen. TM: De rondleiders zijn in dienst via het verloningsbedrijf Payroll. Eigenlijk zijn ze dus in dienst van Payroll. Het museum heeft nog geen overeenkomst met de rondleiders, dat komt nog. HMR: Sluit per activiteit nieuwe overeenkomst met de rondleider. BVB: Freelancers met een VAR DH: Er is een vrijwillgersovereenkomst met de rondleiders. VA: Tot enkele jaren geleden hadden rondleiders een 0-uren contract. De belastingdienst heeft het museum toen op de vingers getikt. Nu hebben de rondleiders ofwel een VAR of ze zijn in dienst via een uitzendbureau. Als het dienstverband via het uitzendbureau langer duurt komen ze daar min of meer in vaste dienst. De rondleiders die niet de gewenste VAR kregen, zitten nu bij het uitzendbureau. Omdat er veel aan de strijkstok van dat bureau blijft hangen, zijn vooral de rondleiders daar niet zo blij mee. Zij krijgen minder dan degenen die onder VAR werken. Er wordt gevraagd of het handig is vanuit de sectie Publiek en Presentatie een arbeidsjurist op dit soort thema's te zetten. Daar is zeker animo voor. Verder wordt er besloten onderling een vragenlijst rond te sturen, en de antwoorden erop als bijlage aan het verslag toe te voegen. De volgende vragen komen aan de orde: Wat betaalt het publiek? Wat krijgt rondleider uiteindelijk? Wat zit daartussen en waar komt dat terecht? Wat moet je doen voor welke prijs? Wat is de maximale grootte van een groep? Wat is de lengte van het programma? Wordt er extra betaald voor een rondleiding in een andere taal? Krijgen de rondleiders een reiskostenvergoeding? Is er een weekend / avond tarief? Zijn de rondleidingen inclusief of exclusief entree? Krijgen de rondleiders een inwerkvergoeding? Krijgen ze de opleidingsdagen vergoed? Zijn er extra vergoedingen? (Gedacht wordt aan catalogi etc.) Wat gebeurt er als de rondleider niet komt opdagen? Krijgt de rondleider uitbetaald als hij/zij ziek is? 13 / 42

14 9. Marketing en PR Wat zijn de middelen en hoe is dat geregeld? VG: Er is een afdeling PR en voorlichting, een afdeling Marketing en een afdeling Educatie. Voor de afdeling Educatie is het een worsteling om zaken gedaan te krijgen bij PR en voorlichting. De onderwijsfolder maakt educatie zelf. In tentoonstellingen gaat educatie mee in de algemene campagne. BvB: Zit met soortgelijke omstandigheden. Er is een goede verstandhouding, maar ook strijd om het budget. VA: Dit soort zaken ligt toch bij publiciteit. VG: Formeel is dat inderdaad het geval, maar wat als medewerker geen tijd heeft en het product af moet? OA: De inhoud doet educatie, maar de presentatie ligt bij marketing. Marketing moet targets halen en heeft daar budget voor. Het target voor educatie is een goede inhoud. BvB: Van oorsprong ligt de marketing bij educatie. OA: Voor marketing is een target prettig, het stimuleert ze. Een tijd geleden was het doel 4000 extra leerlingen per jaar. Educatie schrok daarvoor terug, Marketing raakte juist geprikkeld en probeerde de doelgroepen te bereiken, terwijl Educatie voor de inhoud zorgde. Dit kan heel goed werken, maar dan moet je wel de doelstellingen samen formuleren. HMR: PR en educatie vallen onder dezelfde afdeling. Project, PR en tentoonstelling zijn dus in de zelfde hand. BvB: Boekingen door gewone groepen (niet onderwijs) neemt sterk af, is dat een trend? VA: Wij verhuren het gebouw niet voor feesten als er niet ook een rondleiding wordt afgenomen. MH: In het MH zijn avondpartijen min of meer verplicht het museum te bezoeken. Ervaring leert wel dat je soms groepen rondleidt die niet echt geïnteresseerd zijn. Ze doen het dan omdat het moet. TM: Op de tijdelijke tentoonstellingen komen veel volwassen groepen. Vooral de grote tentoonstellingen worden goed bezocht. Wordt er geadverteerd met rondleidingen buiten het gewone museumdrukwerk? OA: De gratis rondleidingen in de zomer openen de ogen van het publiek. Het maakt dat ze later ook eens een betaalde rondleiding boeken. BvB: Wij hebben al gratis rondleidingen in het weekend, voor de vaste collectie en de grote tentoonstellingen. Toch lopen die groepsboekingen terug. Verandert er iets in de maatschappij? Heeft NVVH nog leden? TM: Dat heeft ze en die waren allemaal bij de kralententoonstelling in het Tropenmuseum. Desondanks blijft deze vraag onbeantwoord. 14 / 42

15 10. Rondvraag: TM: Is er een aparte ruimte voor de rondleiders? OA: heeft dit niet, maar wil dit wel graag. TT: heeft wel eigen postvakken maar geen apart kantoor. BvB: de rondleiders kunnen achter de informatiebalie hun jas kwijt. VA: kleedhok en personeelskantine. MH: museumdocenten mogen gebruik maken van de pauzeruimte in het museum, maar meestal zitten ze liever in de opvangruimte waar de groepen binnenkomen. Verder is het zo dat als ze dat willen gebruik kunnen maken van faciliteiten op het kantoor (bijvoorbeeld om artikelen uit boeken te kopiëren). OA: Wat doen anderen aan inburgering? TM: Wij zijn bezig met een plan. In het Stedelijk Museum in Amsterdam en het Amsterdams Historisch Museum draait het programma 'Stad & Taal'. Dit is een goed programma maar de subsidie was alleen bestemd voor de ontwikkeling om het programma draaiend te houden is er geld meer nodig. MH: Vier jaar geleden heeft het Mauritshuis in samenwerking met het Mondriaancollege (ROC) een project opgezet. Leerlingen kregen een rondleiding of wandeling die ze van te voren klassikaal behandelden. Dat liep heel erg goed. Had er ook mee te maken dat de coördinator op het Mondriaancollege erg enthousiast was. Daarna is er door het Mondriaancollege gesneden in het budget. Het project is niet meer zo groots opgezet, maar loopt nog wel. Er is echter weinig continuïteit, dat is wel een probleem.. OA: Het Openluchtmuseum wil samen gaan werken met ROC s en wellicht met gemeentes en andere inburgeringsbedrijven. Zo moeten musea een plek krijgen in het geheel van het inburgeringsaanbod. Nu komen ze als onderdeel van een inburgeringscursus naar het Openluchtmuseum en volgen ze een route. Maar er zijn veel meer dingen te doen. En ieder museum zou daar een aandeel in kunnen leveren. Bottleneck is alleen iedere keer weer: wie gaat dat betalen. Museumdirecteuren hebben er geen behoefte aan dat van het eigen budget te doen en de doelgroep heeft geen geld. TM: Van 'Stad & Taal' wordt een boekje met alle projecten in Amsterdam plus reflectie en beschouwingen van taalwetenschappers samengesteld. DH: Is de afdeling Educatie zelf bewaker het aantal boekingen in het museum? VG: wij hanteren quota. De quota gaan naar de vragenlijst. 11. Hoe verder? Zijn er suggesties voor onderwerpen waaran de sectie Publiek en Presentatie aandacht zou kunnen besteden? 15 / 42

16 Wat voor workshops zijn er bij andere musea? Wat versta je eronder? Met name gericht op bedrijven en vanuit creatief denken. De muren van musea gaan steeds verder open. Het museum gaat de stad in en vice versa. Het is goed te horen hoe dat elders gaat. Het museum verandert en wordt dynamischer. Het museum gaat dingen doen die niet tot de core-business behoren, wat voor impact heeft dat? Educatie en marketing. Maatschappelijke ontwikkeling groepen, is het een landelijke trend dat groepsbezoeken afnemen? Het administratieve systeem voor boekingen. Het spanningsveld tussen presentatie en preservatie. 16 / 42

17 Bijlagen I: Arbeidsrechtelijke aspecten van rondleiden II: Antwoorden vragenlijst Het Dolhuys, Haarlem Historisch Museum Rotterdam Mauritshuis, Den Haag Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam Nederlands Openluchtmuseum, Arnhem Textielmuseum, Tilburg Tropenmuseum Amsterdam Van Abbe Museum, Eindhoven Van Gogh Museum III: Andere musea over rondleiden Marinemuseum, Den Helder 17 / 42

18 Bijlage I: Arbeidsrechtelijke aspecten van rondleiden Een bijdrage van museumadvocaten.nl (www.museumadvocaten.nl) Freelancers Rondleiders in musea zijn er in verschillende soorten en maten. Een veel voorkomende soort is de freelancer, ook wel de zelfstandige zonder personeel (zzp er) genoemd. Met name voor de werkgever zitten er nogal wat haken en ogen aan het inschakelen van freelancers. Freelancers werken in de regel op basis van een zogenaamd freelance-contract. In een dergelijke overeenkomst verklaart de freelancer zich bereid om met behoud van eigen vrijheid en zelfstandigheid voor een andere partij, de opdrachtgever, tegen beloning bepaalde werkzaamheden te verrichten. De overeenkomst kan voor de duur van een project of voor bepaalde of onbepaalde tijd worden aangegaan. Meestal verrichten freelancers voor steeds wisselende opdrachtgevers min of meer incidentele arbeidsprestaties. Juridische betekenis heeft de term freelance-overeenkomst als zodanig overigens niet. De overeenkomst wordt juridisch doorgaans aangemerkt als overeenkomst van opdracht (art. 7:400 BW), maar in de praktijk blijkt soms toch sprake van een arbeidsovereenkomst. Dat is vooral voor de opdrachtgever erg vervelend. De freelancer kan zich dan namelijk net als een gewone werknemer beroepen op beschermingsbepalingen zoals loondoorbetaling tijdens ziekte, opbouw van vakantiedagen en geld, het claimen van een vast aantal uren per week en last but not least op ontslagbescherming, terwijl dat allemaal niet de bedoeling was. Rechters moeten nog al eens de knoop doorhakken of er sprake is van een freelance-overeenkomst of van een arbeidsovereenkomst. Zij betrekken bij hun oordeel niet alleen de bedoeling van partijen bij het aangaan van de overeenkomst, maar ook de wijze waarop deze overeenkomst in de praktijk is vormgegeven. Anders gezegd: hoe zijn partijen in de praktijk met elkaar omgegaan? Blijkens de jurisprudentie over de vraag of de overeenkomst als arbeidsovereenkomst of als overeenkomst van opdracht moet worden aangemerkt is de gezagsverhouding het voornaamste onderscheidend criterium. Verschil is dat de freelancer vaak een grote mate van vrijheid heeft, terwijl de werknemer zich naar de wensen van de werkgever moet schikken. Denk bijvoorbeeld aan vaste werktijden, het moeten respecteren van interne richtlijnen, het moeten opvolgen van instructies, het alleen na toestemming mogen opnemen van vakantiedagen. Naast de gezagsverhouding is ook van belang de vraag of de freelancer meerdere opdrachtgevers bedient, of hij zich mag laten vervangen en hoe de werkplek eruit ziet. Ook de manier van betaling speelt een rol (bij een arbeidsovereenkomst in ieder geval een vast periodesalaris, bij een overeenkomst van opdracht een vaste vergoeding of een 18 / 42

19 vergoeding per uur, te vermeerderen met BTW). Al deze elementen bepalen in meer of mindere mate en in onderling verband hoe de overeenkomst bestempeld moet worden. Freelancers kunnen bij de Belastingdienst door middel van een vragenformulier een verklaring arbeidsrelatie (VAR) aanvragen. Er zijn een paar smaken: De VAR-Loon waarin het inkomen als loon uit dienstbetrekking wordt aangemerkt; De VAR-ROW, waarin het inkomen als resultaat uit overige werkzaamheden wordt aangemerkt; De VAR-WUO, waarin het inkomen als winst uit onderneming wordt aangemerkt; De VAR-DGA, waarin het inkomen als werkzaamheden, voor rekening en risico van de vennootschap van de opdrachtnemer wordt aangemerkt; De VAR geeft geen uitsluitsel over de vraag of er sprake is van een dienstbetrekking (arbeidsovereenkomst) of van een freelance-overeenkomst. Het type VAR geeft alleen zekerheid over de fiscale status van de inkomsten die voortvloeien uit de arbeidsrelatie. Toch heeft een VAR wel degelijk nut voor de opdrachtgever. Deze hoeft namelijk geen loonheffingen in te houden en af te dragen wanneer er sprake is van een geldige VAR-WUO of VAR-DGA. De opdrachtnemer is dan niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen en ontleent aan deze arbeidsrelatie ook geen uitkeringsrechten. De minister heeft zelfs expliciet laten weten dat de opdrachtgever gevrijwaard blijft van zijn loonbelasting en premieplicht, ook al blijkt achteraf toch sprake te zijn van een dienstbetrekking. De opdrachtnemer wordt in dat geval met de naheffing van premies geconfronteerd. Voor de opdrachtgever is hierdoor in ieder geval fiscale zekerheid gecreëerd. De vrijwaring geldt overigens alleen als de werkzaamheden waarvoor de VAR is afgegeven overeenstemmen met de werkzaamheden die bij de opdrachtgever worden uitgevoerd en als ze worden verricht in het kalenderjaar waarvoor de VAR geldig is. Oproepkrachten Rondleiders in musea zijn ook vaak werkzaam op basis van een oproepcontract. Hiervan bestaan er twee soorten, namelijk de arbeidsovereenkomst met een uitgestelde prestatieplicht en de voorovereenkomst. Arbeidsovereenkomst met een uitgestelde prestatieplicht De overeenkomst om geregeld op oproepbasis te gaan werken is in deze eerste variant vanaf de eerste dag een arbeidsovereenkomst. Binnen redelijke grenzen zal de oproepkracht aan iedere oproep gehoor moeten geven. De verplichting na elke oproep te verschijnen geldt niet als de werknemer niet op tijd is opgeroepen. De werktijden moeten vier dagen van tevoren door de 19 / 42

20 werkgever worden vastgesteld. Een werkgever mag een oproepkracht niet overvallen met een verzoek om direct te komen werken. In zo n geval kan een afwijzing van de oproep redelijk zijn. Voor het wachten op een oproep (het zich beschikbaar houden voor werk) ontvangt de oproepkracht geen loon, tenzij anders overeengekomen. De arbeidsovereenkomst met een uitgestelde prestatieplicht kan worden aangegaan voor onbepaalde tijd, maar ook voor bepaalde tijd, bijvoorbeeld voor een jaar. De overeenkomst eindigt in dat laatste geval van rechtswege. Het komt ook voor dat partijen een vast aantal uren per periode afspreken en dat daarnaast op flexibele basis kan worden opgeroepen. Zo n afspraak heeft ook wel een min-maxcontract. De arbeidsovereenkomst met een uitgestelde prestatieplicht biedt de werkgever de mogelijkheid om precies op maat de arbeid in te huren die hij nodig heeft. Is er geen werk, dan hoeft hij in de eerste zes maanden ook geen salaris te betalen, tenminste wanneer dat in de oproepovereenkomst zo is afgesproken. Na zes maanden echter heeft de oproepkracht recht op doorbetaling van zijn gemiddelde loon, ook als er geen werk voor hem is. Daarnaast kan de oproepkracht zich beroepen op de nodige beschermingsbepalingen. Allereerst hebben oproepkrachten een minimumaanspraak van drie uren per oproep Als de werkgever geschikt werk heeft voor de oproepkracht moet hij de werknemer ook oproepen. De werkgever heeft dus een oproepverplichting. Als hij een pool van oproepkrachten ter beschikking heeft is hij bovendien gehouden om de werkzaamheden zo eerlijk mogelijk over de pool te verdelen. Voorts geldt het rechtsvermoeden van de omvang van de arbeid. Als een arbeidsovereenkomst ten minste drie maanden heeft geduurd, wordt daarna de bedongen arbeid geacht minstens overeen te komen met het gemiddelde in de vorige drie maanden. Als een werknemer in augustus bijvoorbeeld 80 uur heeft gewerkt, in september 60 uur en in oktober 40 uur, dan kan hij er op grond van deze bepaling op rekenen dat hem in november weer voor 60 uur werk wordt aangeboden. Bijvoorbeeld door aan te tonen dat er in augustus een incidentele piek in het werkaanbod was zou de werkgever dit rechtsvermoeden kunnen weerleggen. Het beginsel van goed werkgeverschap brengt met zich mee dat de werkgever in gelijke gevallen gelijke arbeidsvoorwaarden moet aan te bieden. Als de oproepkracht sinds jaar en dag evenveel werkt als de vaste kracht en hetzelfde werk doet, heeft hij dus ook recht op dezelfde beloning. De oproepkracht heeft in ieder geval recht op het minimumloon en kan ook aanspraak maken op vakantiebijslag. 20 / 42

Het werken met arbeidsovereenkomsten. www.euroadviseurs.nl. Arbeidsovereenkomsten informatie

Het werken met arbeidsovereenkomsten. www.euroadviseurs.nl. Arbeidsovereenkomsten informatie Het werken met arbeidsovereenkomsten Arbeidsovereenkomsten informatie Hier krijgt u verdere informatie over het kiezen en samenstellen van de juiste arbeidsovereenkomst. www.euroadviseurs.nl Het werken

Nadere informatie

Regionale collega s op weg naar nieuwe arrangementen in samenwerkingen

Regionale collega s op weg naar nieuwe arrangementen in samenwerkingen Regionale collega s op weg naar nieuwe arrangementen in samenwerkingen Leden voor Leden: Bas Hengstmengel (arbeidsrecht) Henk Teunissen (Fysiotherapeuten in Loondienst) Harry Wagemakers Voorzitter RGFHMR

Nadere informatie

BEN IK EIGENLIJK WEL ZZP ER? Verschil tussen Arbeidsovereenkomst en Opdrachtovereenkomst.

BEN IK EIGENLIJK WEL ZZP ER? Verschil tussen Arbeidsovereenkomst en Opdrachtovereenkomst. Verschil tussen Arbeidsovereenkomst en Opdrachtovereenkomst. www.damd.nl Arbeidsovereenkomst en opdrachtovereenkomst Arbeid kun je op verschillende manieren verrichten: in loondienst (arbeidsovereenkomst),

Nadere informatie

[Naam werkgever], gevestigd te [plaats/adres], in deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door [ naam], [functie] hierna te noemen werkgever,

[Naam werkgever], gevestigd te [plaats/adres], in deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door [ naam], [functie] hierna te noemen werkgever, Model oproepovereenkomst De ondergetekenden: [Naam werkgever], gevestigd te [plaats/adres], in deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door [ naam], [functie] hierna te noemen werkgever, en [naam oproepkracht],

Nadere informatie

Aandachtspunten bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd... 16 Model - Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd... 17

Aandachtspunten bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd... 16 Model - Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd... 17 Inhoudstafel 1. Flexibele arbeidsrelaties 1.1. Enkele inleidende opmerkingen...1 1.2. Wil ik (wel) iemand in dienst nemen?........................ 1 1.3. Welke arbeidsbehoefte moet ik invullen?...2 1.4.

Nadere informatie

ZZP, een overeenkomst van opdracht, of toch een arbeidsovereenkomst?

ZZP, een overeenkomst van opdracht, of toch een arbeidsovereenkomst? ZZP, een overeenkomst van opdracht, of toch een arbeidsovereenkomst? Artikel 7: 400 BW Het Burgerlijk Wetboek beschrijft de overeenkomst van opdracht in artikel 7:400 BW als volgt De overeenkomst van opdracht

Nadere informatie

VAR - Verklaring Arbeids Relatie VAR Algemeen en uitleg

VAR - Verklaring Arbeids Relatie VAR Algemeen en uitleg VAR - Verklaring Arbeids Relatie VAR Algemeen en uitleg Werkt u voor een opdrachtgever, bijvoorbeeld als freelancer? Dan kan er onduidelijkheid zijn of uw opdrachtgever loonbelasting, loonheffingen moet

Nadere informatie

Model Overeenkomst Van Opdracht

Model Overeenkomst Van Opdracht De ondergetekenden: 1. De sportorganisatie... gevestigd te... en ten deze vertegenwoordigd door: Naam:... Naam:... Naam:... Model Overeenkomst Van Opdracht (FREELANCE OVEREENKOMST) hierna te noemen de

Nadere informatie

Mijn oproepkracht is ziek. Wat betekent dit?

Mijn oproepkracht is ziek. Wat betekent dit? uwv.nl werk.nl Mijn oproepkracht is ziek. Wat betekent dit? Informatie voor werkgevers over recht op loon of Ziektewet-uitkering Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie. Wilt u na het

Nadere informatie

De Verklaring arbeidsrelatie

De Verklaring arbeidsrelatie Belastingdienst De Verklaring arbeidsrelatie Zekerheid voor uw opdracht gevers over het inhouden en betalen van loonheffingen Werkt u voor opdrachtgevers, bijvoorbeeld als freelancer of zelfstandige zonder

Nadere informatie

2. WAS - Civiele ketenaansprakelijkheid (loonbetaling)

2. WAS - Civiele ketenaansprakelijkheid (loonbetaling) 2. WAS - Civiele ketenaansprakelijkheid (loonbetaling) Niet-verwijtbaarheid Niet limitatief: inspanningsverplichting Maatregelen vooraf: certificaat of keurmerk contractuele voorwaarden uitvoeringsbepalingen

Nadere informatie

De Verklaring arbeidsrelatie

De Verklaring arbeidsrelatie De Verklaring arbeidsrelatie Zekerheid voor u en uw opdrachtgever over de inhouding en afdracht van loonheffingen Werkt u voor een opdrachtgever, bijvoorbeeld als freelancer of zelfstandige zonder personeel?

Nadere informatie

Freelancers en zzp ers

Freelancers en zzp ers Freelancers en zzp ers Zelfstandig of toch niet? Arbeidsrecht Belastingen Juli 2013 / E-0444 Kamer van Koophandel Nederland, Woerden Hoewel aan deze tekst veel zorg is besteed, wordt voor de inhoud geen

Nadere informatie

VOOR RE-INTEGRATIE EN TIJDELIJK INKOMEN

VOOR RE-INTEGRATIE EN TIJDELIJK INKOMEN Ik ben oproepkracht: heb ik recht op loon of een Ziektewetuitkering als ik ziek word? Een toelichting voor werknemers die werkzaam zijn als oproepkracht VOOR RE-INTEGRATIE EN TIJDELIJK INKOMEN Werk boven

Nadere informatie

Arbeidsovereenkomst. naam:, gevestigd te. adres: , (werkgever); naam:, geboortedatum, (werknemer);

Arbeidsovereenkomst. naam:, gevestigd te. adres: , (werkgever); naam:, geboortedatum, (werknemer); Arbeidsovereenkomst De ondergetekenden: naam:, gevestigd te, adres:, (werkgever); en naam:, wonende te adres:, geboortedatum, (werknemer); nemen in aanmerking dat: werkgever in aanvulling op, dan wel ter

Nadere informatie

Freelancers en zzp'ers

Freelancers en zzp'ers Freelancers en zzp'ers Zelfstandig of toch niet? Arbeidsrecht Belastingen Maart 2011 / E-0444 Kamer van Koophandel Nederland, Woerden Freelancers en zzp's E-0444 03-2011 1 In deze brochure: 1. Zelfstandig

Nadere informatie

Model. Oproepovereenkomst (MUP) Versie 21 februari 2014

Model. Oproepovereenkomst (MUP) Versie 21 februari 2014 Model Oproepovereenkomst (MUP) Versie 21 februari 2014 Deze voorbeeld oproepovereenkomst (MUP) is met veel zorgvuldigheid samengesteld door LTO Nederland. Desondanks kan LTO Nederland niet aansprakelijk

Nadere informatie

De sportvereniging & werkgeverschap. Heerenveen 25 november 2011

De sportvereniging & werkgeverschap. Heerenveen 25 november 2011 De sportvereniging & werkgeverschap Heerenveen 25 november 2011 INHOUD PRESENTATIE LOONDIENST WERKGEVERSCHAP ZELFSTANDIGHEID / FREELANCER VRIJWILLIGERSREGELING LOONDIENST - DIENSTBETREKKING Altijd drie

Nadere informatie

VRIJWILLIGERSBELEID RIETVELD LYCEUM Vastgesteld in het schoolleidersoverleg d.d. 30 augustus 2010

VRIJWILLIGERSBELEID RIETVELD LYCEUM Vastgesteld in het schoolleidersoverleg d.d. 30 augustus 2010 VRIJWILLIGERSBELEID RIETVELD LYCEUM Vastgesteld in het schoolleidersoverleg d.d. 30 augustus 2010 Inleiding Vrijwilligerswerk op het Rietveld Lyceum is ontstaan vanuit een dringende behoefte aan extra

Nadere informatie

De inzet van vervangers in het onderwijs wijzigt na 1 juli 2015

De inzet van vervangers in het onderwijs wijzigt na 1 juli 2015 De inzet van vervangers in het onderwijs wijzigt na 1 juli 2015 Door: Annet Kik en René Tromp, HRM-adviseurs VGS Per 1 juli 2015 wijzigt als gevolg van de Wet Werk en Zekerheid de zogenaamde ketenregeling

Nadere informatie

Overeenkomst voor het verrichten van dienstverlening aan huis

Overeenkomst voor het verrichten van dienstverlening aan huis Ondergetekenden, Overeenkomst voor het verrichten van dienstverlening aan huis De hulpvrager hierna te noemen, de werkgever (graag alle gegevens hieronder volledig invullen) Voorletters en achternaam :

Nadere informatie

Oproepkracht en recht op loon of ZW-uitkering

Oproepkracht en recht op loon of ZW-uitkering Regelingen en voorzieningen CODE 1.3.2.31 Oproepkracht en recht op loon of ZW-uitkering brochure bronnen www.uwv.nl, brochure 'Ik ben oproepkracht. Informatie voor werknemers over recht op loon of Ziektewet-uitkering',

Nadere informatie

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN TUSSENKOMST Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-09 19 10 2015

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN TUSSENKOMST Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-09 19 10 2015 VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN TUSSENKOMST Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-09 19 10 2015 Beoordeling overeenkomst Algemeen tussenkomst De Belastingdienst heeft, in samenwerking met

Nadere informatie

Hoe kun je het risico van inlenersaansprakelijkheid beperken?

Hoe kun je het risico van inlenersaansprakelijkheid beperken? Hoe kun je het risico van inlenersaansprakelijkheid beperken? Inlenersaansprakelijkheid, wat is dat eigenlijk? En kun je die aansprakelijkheid vermijden, of elders beleggen? Het inlenen van tijdelijk personeel

Nadere informatie

2 Wie kan een Verklaring arbeidsrelatie aanvragen? 3

2 Wie kan een Verklaring arbeidsrelatie aanvragen? 3 Inhoud 1 Waarom deze brochure? 2 2 Wie kan een Verklaring arbeidsrelatie aanvragen? 3 3 Hoe vraagt u de verklaring aan? 4 4 Wat staat er in de Verklaring arbeidsrelatie? 4 4.1 De inkomsten behoren tot

Nadere informatie

4. Kandidaat: iedere natuurlijke persoon en/of zelfstandige die door ZON financials wordt voorgesteld aan een opdrachtgever..

4. Kandidaat: iedere natuurlijke persoon en/of zelfstandige die door ZON financials wordt voorgesteld aan een opdrachtgever.. Algemene voorwaarden Artikel 1 Organisatie ZON financials B.V. is een organisatie die natuurlijke personen dan wel zelfstandigen zonder personeel (hierna: zelfstandigen) ter beschikking stelt aan een opdrachtgever

Nadere informatie

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN VERPLICHTING TOT PERSOONLIJKE ARBEID Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-05 19 10 2015

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN VERPLICHTING TOT PERSOONLIJKE ARBEID Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-05 19 10 2015 VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN VERPLICHTING TOT PERSOONLIJKE ARBEID Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-05 19 10 2015 Beoordeling overeenkomst Algemeen / geen verplichting tot persoonlijke

Nadere informatie

VEEL GESTELDE VRAGEN SKVR INTERN

VEEL GESTELDE VRAGEN SKVR INTERN VEEL GESTELDE VRAGEN SKVR INTERN INHOUDSOPGAVE SKVR Freelance tarieven...3 Wat zijn de uurtarieven voor freelancers?...3 Waarom is het uurtarief voor een payroller lager?...3 Wat is het beleid van SKVR

Nadere informatie

Dienstverlening aan huis (bron www.rijksoverheid.nl)

Dienstverlening aan huis (bron www.rijksoverheid.nl) Dienstverlening aan huis (bron www.rijksoverheid.nl) Particulieren kunnen door de Regeling dienstverlening aan huis gemakkelijk iemand inhuren voor klussen in en om het huis. Zij hoeven voor deze huishoudelijke

Nadere informatie

ACTIEF VOOR Sportverenigingen Sportorganisaties WERKGEVERSCHAP EN VRIJWILLIGERS

ACTIEF VOOR Sportverenigingen Sportorganisaties WERKGEVERSCHAP EN VRIJWILLIGERS ACTIEF VOOR Sportverenigingen Sportorganisaties WERKGEVERSCHAP EN VRIJWILLIGERS De succesvolle sportvereniging Levensaders voor succes Voldoende schaal Goed bestuur Goede accommodatie Betrokken vrijwilligers

Nadere informatie

Arbeidsrelatie of opdrachtrelatie? Bernard Bongaards & Jean-Paul van t Hof (Courdid) 24 april 2012

Arbeidsrelatie of opdrachtrelatie? Bernard Bongaards & Jean-Paul van t Hof (Courdid) 24 april 2012 Arbeidsrelatie of opdrachtrelatie? Bernard Bongaards & Jean-Paul van t Hof (Courdid) 24 april 2012 Index 1. Arbeidsovereenkomst vs. Opdrachtrelatie 2. Essentiële verschillen in de praktijk 3. Fiscale dienstbetrekking

Nadere informatie

Wat is een ZZP-er Welk contract sluit u met een ZZP-er Wat is een schijn-zzp-er wat zijn de risico s? Hoe ZZP-er inschakelen zonder risico?

Wat is een ZZP-er Welk contract sluit u met een ZZP-er Wat is een schijn-zzp-er wat zijn de risico s? Hoe ZZP-er inschakelen zonder risico? Programma Wat is een ZZP-er Welk contract sluit u met een ZZP-er Wat is een schijn-zzp-er wat zijn de risico s? Hoe ZZP-er inschakelen zonder risico? Vragen Wat is een ZZP-er? Zelfstandig Zonder Personeel

Nadere informatie

Werken na het bereiken. gerechtigde leeftijd. het bereiken. leeftijd. Deze brochure is een samenwerkingsproduct van:

Werken na het bereiken. gerechtigde leeftijd. het bereiken. leeftijd. Deze brochure is een samenwerkingsproduct van: Werken na Werken na het bereiken het bereiken van de van de pensioenpensioengerechtigde gerechtigde leeftijd leeftijd Deze brochure is een samenwerkingsproduct van: Inleiding Werken na het bereiken van

Nadere informatie

Haagse Wijk- en WoonZorg Flexwerk Dat wérkt!

Haagse Wijk- en WoonZorg Flexwerk Dat wérkt! Haagse Wijk- en WoonZorg Flexwerk Dat wérkt! 1 Flexwerk_brochure-a.indd 1 HWW Zorg Flexwerk Haagse Wijk- en WoonZorg (HWW Zorg) afdeling Flexwerk is opgericht om, waar nodig, binnen HWW Zorg extra handen

Nadere informatie

2 Wie kan een Verklaring arbeidsrelatie aanvragen? 3

2 Wie kan een Verklaring arbeidsrelatie aanvragen? 3 Inhoud 1 Waarom deze brochure? 2 2 Wie kan een Verklaring arbeidsrelatie aanvragen? 3 3 Hoe vraagt u de verklaring aan? 4 4 Wat staat er in de Verklaring arbeidsrelatie? 4 4.1 De inkomsten behoren tot

Nadere informatie

Belastingen Administraties Adviezen Financiële planning. De wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties voor de creatieve ondernemer; hoe nu verder?

Belastingen Administraties Adviezen Financiële planning. De wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties voor de creatieve ondernemer; hoe nu verder? De wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties voor de creatieve ondernemer; hoe nu verder? Dennis Ketelaars Danny Pieters Introductie van VAR naar de Wet DBA VAR vanaf 2005 (200.000 zzp ers) Wet DBA

Nadere informatie

WHITEPAPER. Voor het eerst personeel aannemen

WHITEPAPER. Voor het eerst personeel aannemen WHITEPAPER 2015 Voor het eerst personeel aannemen Ondernemers heb je in alle soorten en maten. Van zzp er tot mkb er, van idealist tot opportunist, en van hobbyist tot professional. Veel van hen wordt

Nadere informatie

Er is sprake van een arbeidsovereenkomst wanneer aan de volgende drie voorwaarden is voldaan:

Er is sprake van een arbeidsovereenkomst wanneer aan de volgende drie voorwaarden is voldaan: Arbeidsovereenkomst Na het arbeidsvoorwaardengesprek stelt een werkgever meestal een arbeidsovereenkomst op. Klakkeloos ondertekenen is niet verstandig. Wat houdt een arbeidsovereenkomst in en wat hoort

Nadere informatie

Model Arbeidsovereenkomst Bepaalde Tijd ¹

Model Arbeidsovereenkomst Bepaalde Tijd ¹ Model Arbeidsovereenkomst Bepaalde Tijd ¹ De ondergetekenden: 1. De vereniging/bond...gevestigd te...overeenkomstig haar statuten vertegenwoordigd door ²) naam:..., voorzitter naam:..., secretaris naam:...,

Nadere informatie

Rondetafelgesprek reserveringssystemen 28 januari 2010

Rondetafelgesprek reserveringssystemen 28 januari 2010 Rondetafelgesprek reserveringssystemen 28 januari 2010 Aanwezig: Annemies Broekgaarden (Rijksmuseum) Bea Nieuwenhuis (Audax Textielmuseum) Caroline Verweij (Noordbrabants Museum) notulist Christiaan Taal

Nadere informatie

VEEL GESTELDE VRAGEN ZZP

VEEL GESTELDE VRAGEN ZZP VEEL GESTELDE VRAGEN ZZP INHOUDSOPGAVE Systeem...3 Ik ben mijn wachtwoord /inlognaam vergeten. Hoe krijg ik een nieuw wachtwoord?...3 Elke keer als ik mijn wachtwoord invul wordt er aangegeven dat dit

Nadere informatie

Nieuw Arbeidsrecht Hoe zit het nu en hoe gaat het worden?

Nieuw Arbeidsrecht Hoe zit het nu en hoe gaat het worden? Nieuw Arbeidsrecht Hoe zit het nu en hoe gaat het worden? Op 18 februari 2014 is de Wet Werk en Zekerheid aangenomen. Op internet zijn veel plukjes informatie te vinden. Hieronder volgt een overzicht van

Nadere informatie

wat is het en wat kun je ermee?

wat is het en wat kun je ermee? wat is het en wat kun je ermee? De Paarse Olifant ZZP-School Een VAR: was is het en wat kun je ermee? De ZZP-School/Renée Daniëls 2 e druk: juli 2013 http://www.zzp-school.nl De ZZP-School is een handelsnaam

Nadere informatie

DE ARBEIDSOVEREENKOMST KLAKKELOOS ONDERTEKENEN IS NIET VERSTANDIG

DE ARBEIDSOVEREENKOMST KLAKKELOOS ONDERTEKENEN IS NIET VERSTANDIG DE ARBEIDSOVEREENKOMST KLAKKELOOS ONDERTEKENEN IS NIET VERSTANDIG VOORWAARDEN ARBEIDSOVEREENKOMST Wanneer is er sprake van een arbeidsovereenkomst: Verplichting om persoonlijk arbeid te verrichten; Werkgever

Nadere informatie

BRM Uitzendbureau. Werk organiseren naar menselijke maat. BRM Uitzendbureau kan werkgevers en werknemers met elkaar in contact brengen.

BRM Uitzendbureau. Werk organiseren naar menselijke maat. BRM Uitzendbureau kan werkgevers en werknemers met elkaar in contact brengen. BRM Uitzendbureau Werk organiseren naar menselijke maat kan werkgevers en werknemers met elkaar in contact brengen. BRM Uitzendbureau Werk organiseren naar menselijke maat Wij zijn een uitzendbureau dat

Nadere informatie

Inhoud. 10326-bro-AL93 29-11-2001 09:34 Pagina 3. 1 Waarom deze brochure? 4. 2 Wie kan een verklaring arbeidsrelatie aanvragen? 5

Inhoud. 10326-bro-AL93 29-11-2001 09:34 Pagina 3. 1 Waarom deze brochure? 4. 2 Wie kan een verklaring arbeidsrelatie aanvragen? 5 10326-bro-AL93 29-11-2001 09:34 Pagina 3 Inhoud 1 Waarom deze brochure? 4 2 Wie kan een verklaring arbeidsrelatie aanvragen? 5 3 Hoe vraagt u de verklaring aan? 6 4 Wat staat er in de Verklaring arbeidsrelatie?

Nadere informatie

De Verklaring arbeidsrelatie

De Verklaring arbeidsrelatie 12345 De Verklaring arbeidsrelatie Zekerheid voor u en uw opdrachtgever over het inhouden en afdragen van loonheffingen Werkt u voor een opdrachtgever, bijvoorbeeld als freelancer of zelfstandige zonder

Nadere informatie

Toelichting model nulurenovereenkomst

Toelichting model nulurenovereenkomst Toelichting model nulurenovereenkomst Hieronder treft u de toelichting op het model nulurenovereenkomst aan. Dit model kunt u gebruiken als u de CAO W&MD toepast en kunt u aan uw concrete situatie aanpassen.

Nadere informatie

FREELANCERS, ZELFSTANDIGEN EN ZZP ERS

FREELANCERS, ZELFSTANDIGEN EN ZZP ERS FREELANCERS, ZELFSTANDIGEN EN ZZP ERS KNMvD, januari 2011 Versie 1.2 Freelancer, zelfstandige en zzp er De aanduiding freelancer, zelfstandige en ZZP-er (afkorting voor zelfstandige zonder personeel) zijn

Nadere informatie

VOORBEELDOVEREENKOMST ARTIESTENREGELING INDIVIDUEEL Beoordeling Belastingdienst nr. 9101586370-1 07 10 2015

VOORBEELDOVEREENKOMST ARTIESTENREGELING INDIVIDUEEL Beoordeling Belastingdienst nr. 9101586370-1 07 10 2015 1 VOORBEELDOVEREENKOMST ARTIESTENREGELING INDIVIDUEEL Beoordeling Belastingdienst nr. 9101586370-1 07 10 2015 Beoordeling overeenkomst artiestenregeling Ik ben van mening dat werken volgens de bijgevoegde

Nadere informatie

Voorbeeld modelovereenkomst algemeen - Tussenkomst

Voorbeeld modelovereenkomst algemeen - Tussenkomst Voorbeeld modelovereenkomst algemeen - Tussenkomst Inclusief instructieblad met toelichting voor genummerde invulvelden. Overeenkomst Versie 1.0 U krijgt van 1 april 2016 tot 1 januari 2017 de tijd om

Nadere informatie

Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam!

Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam! Pagina 1 van 5 Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam! Informatiebrief voor directie en management van (potentiële) afnemers van diensten van de Vrijwilligersacademie Amsterdam. Wij willen u allereerst

Nadere informatie

Minimumloon, jeugdloon januari 2016 - juni 2016 plus Uurloon

Minimumloon, jeugdloon januari 2016 - juni 2016 plus Uurloon Minimumloon, jeugdloon januari 2016 - juni 2016 plus Uurloon Het wettelijk minimum loon of wettelijk minimum jeugdloon is het loon of het salaris dat je minimaal uitbetaald hoort te krijgen. Werknemers

Nadere informatie

Cao-loze periode in de horeca; wat nu?

Cao-loze periode in de horeca; wat nu? Cao-loze periode in de horeca; wat nu? Sinds 1 april 2012 bevindt de horecasector zich in een cao-loze periode. Dit kan veranderingen in jouw arbeidssituatie met zich meebrengen. Hoewel er op dit moment

Nadere informatie

Arbeidsrecht en Hyperemesis Gravidarum

Arbeidsrecht en Hyperemesis Gravidarum Arbeidsrecht en Hyperemesis Gravidarum Regelmatig lopen vrouwen die last hebben van Hyperemesis Gravidarum (HG) tegen arbeidsrechtelijke problemen aan. Contracten worden niet verlengd, er wordt gedreigd

Nadere informatie

Voorbeeld modelovereenkomst algemeen Geen werkgeversgezag

Voorbeeld modelovereenkomst algemeen Geen werkgeversgezag Voorbeeld modelovereenkomst algemeen Geen werkgeversgezag Inclusief instructieblad met toelichting voor genummerde invulvelden. Overeenkomst Versie 1.0 Je krijgt van 1 april 2016 tot 1 januari 2017 de

Nadere informatie

3.6 Werving en selectie van leden voor de familieraad

3.6 Werving en selectie van leden voor de familieraad 3.6 Werving en selectie van leden voor de familieraad Een familieraad binnen een GGZ-instelling kan op verschillende manieren georganiseerd zijn: één familieraad voor de hele instelling, een centrale familieraad

Nadere informatie

WEA Deltaland Accountants & Adviseurs. Henk Coehoorn

WEA Deltaland Accountants & Adviseurs. Henk Coehoorn WEA Deltaland Accountants & Adviseurs Henk Coehoorn Agenda Van VAR naar DBA (Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties) Waarom geen VAR meer? Huidige VAR: werking en problemen?! Beoordeling arbeidsrelatie

Nadere informatie

Infokaart. Flexwet. voor en door professionals. Een product van De Unie

Infokaart. Flexwet. voor en door professionals. Een product van De Unie Infokaart voor en door professionals Flexwet Een product van De Unie De Wet Flexibiliteit en Zekerheid (Flexwet) is indertijd ingesteld met als doel: de werkgever de mogelijkheid te bieden meer flexibiliteit

Nadere informatie

Bovib informatiesessie: De WDBA; hoe nu verder?

Bovib informatiesessie: De WDBA; hoe nu verder? Bovib informatiesessie: De WDBA; hoe nu verder? 0 Drie soorten arbeidsrelaties Freelancer/ZZP er 1 OPTIE Arbeidsovereenkomst 2 OPTIE Overeenkomst van opdracht Bedrijf of organisatie 3 OPTIE Overeenkomst

Nadere informatie

11/1 4 1 Flexibele arbeidsrelaties

11/1 4 1 Flexibele arbeidsrelaties 11/1 4 1 Flexibele arbeidsrelaties Mr. Klarie de Boer werkt als jurist arbeidsrecht vanuit haar eigen onderneming Werkgoed en Arbeidsrecht. Daarnaast werkt ze als jurist voor IrisZorg, een organisatie

Nadere informatie

Nieuwe keten- en anti-draaideurbepalingen in de CAR

Nieuwe keten- en anti-draaideurbepalingen in de CAR Nieuwe keten- en anti-draaideurbepalingen in de CAR Met ingang van 1 juli 2015 treedt het gewijzigde artikel 2:4 van de CAR in werking. Dit betreft de keten- en antidraaideurbepalingen zoals die met ingang

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN WERKGEVERSGEZAG Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-06 19 10 2015

VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN WERKGEVERSGEZAG Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-06 19 10 2015 VOORBEELD MODELOVEREENKOMST ALGEMEEN GEEN WERKGEVERSGEZAG Opgesteld door de Belastingdienst nr. 9015550000-06 19 10 2015 Beoordeling overeenkomst Algemeen / geen werkgeversgezag De Belastingdienst heeft,

Nadere informatie

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER.

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. Mats Werkt! DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. WWW.MATSWERKT.NL Mats werkt: Dé cursus voor het begeleiden van mensen met een arbeidsbeperking op de werkvloer.

Nadere informatie

II Het dienstverband

II Het dienstverband II Het dienstverband Voorwaarden De onderwerpen in dit boek hebben betrekking op de situaties waarbij er sprake is van een - tijdelijk of vast - dienstverband. Er is sprake van een dienstverband als er

Nadere informatie

Dit is een voorbeeld van Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd zoals gegenereerd met de Arbeidsovereenkomst generator van ICTRecht:

Dit is een voorbeeld van Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd zoals gegenereerd met de Arbeidsovereenkomst generator van ICTRecht: Dit is een voorbeeld van Arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd zoals gegenereerd met de Arbeidsovereenkomst generator van ICTRecht: https://ictrecht.nl/diensten/juridische- generatoren/arbeidsovereenkomst-

Nadere informatie

Voordelen en risico's van payrolling

Voordelen en risico's van payrolling mr. J.P.M. (Joop) van Zijl advocaat Kantoor Mr. van Zijl B.V. Korvelseweg 142, 5025 JL Tilburg Postbus 1095, 5004 BB Tilburg tel. (013) 463 55 99 fax (013) 463 22 66 E-mail: mail@kantoormrvanzijl.nl Internet:

Nadere informatie

BAANBREKEND AL MEER DAN 50 JAAR IN KANTOORPERSONEEL. Uitzenden, payrolling, werving & selectie voor werk op elk niveau

BAANBREKEND AL MEER DAN 50 JAAR IN KANTOORPERSONEEL. Uitzenden, payrolling, werving & selectie voor werk op elk niveau BAANBREKEND AL MEER DAN 50 JAAR BAANBREKEND Uitzenden, payrolling, werving & selectie voor werk op elk niveau IN KANTOORPERSONEEL De Koning uitzendbureau is een van de langst bestaande uitzendorganisaties

Nadere informatie

Ontslag na doorstart faillissement

Ontslag na doorstart faillissement Ontslag na doorstart faillissement december 2006 mr De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch kan aansprakelijk worden

Nadere informatie

Informatie voor buddy s - Aanmelding, training en begeleiding

Informatie voor buddy s - Aanmelding, training en begeleiding Informatie voor buddy s - Aanmelding, training en begeleiding Aanmelding Als je belangstelling hebt om buddy te worden kun je je vrijblijvend aanmelden via onze website. We sturen je dan een contactformulier

Nadere informatie

Dossier Wet werk en zekerheid per 01-01-2015

Dossier Wet werk en zekerheid per 01-01-2015 Dossier Wet werk en zekerheid per 01-01-2015 De arbeidsmarkt is de afgelopen decennia sterk veranderd. De nieuwe Wet werk en zekerheid (Wwz) biedt werkgevers en werknemers de mogelijkheid mee te groeien

Nadere informatie

Arbeidsovereenkomst: informatie voor werkgevers

Arbeidsovereenkomst: informatie voor werkgevers Arbeidsovereenkomst: informatie voor werkgevers Veertig jaar werken bij dezelfde werkgever met een vast contract komt steeds minder vaak voor. Veel mensen werken flexibel: als tijdelijke medewerker, uitzend-

Nadere informatie

de Wet werk en zekerheid Praktische informatie over de nieuwe wet Werk en Zekerheid Deel 1

de Wet werk en zekerheid Praktische informatie over de nieuwe wet Werk en Zekerheid Deel 1 de Wet werk en zekerheid Praktische informatie over de nieuwe wet Werk en Zekerheid Deel 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Hoofdstuk 1 - Proeftijd 4 Hoofdstuk 2 - Concurrentiebeding 6 Hoofdstuk 3 - Aanzegtermijn

Nadere informatie

De volgende alinea wordt toegevoegd in de inleiding van hoofdstuk 7 van de Beleidsregels Ontslagtaak UWV (Bedrijfseconomische redenen):

De volgende alinea wordt toegevoegd in de inleiding van hoofdstuk 7 van de Beleidsregels Ontslagtaak UWV (Bedrijfseconomische redenen): Uitvoeringsinstructie UWV De volgende alinea wordt toegevoegd in de inleiding van hoofdstuk 7 van de Beleidsregels Ontslagtaak UWV (Bedrijfseconomische redenen): Sinds enige tijd komt het voor dat werkgevers

Nadere informatie

In 2014 zijn er weer twee studiedagen bij ZieZaZo. Deze zijn als volgt gepland:

In 2014 zijn er weer twee studiedagen bij ZieZaZo. Deze zijn als volgt gepland: INTERNE MEMO betreft: NOTULEN wo 15 jan 2014 kinderdagverblijf ZieZaZo kinderdagcentra ZieZaZo buitenschoolse opvang ZieZaZo van: aan: afwezig: Gwen kdc s regio Utrecht Djoeke, Wendy datum: 15-01-2014

Nadere informatie

Stagewijzer. Stagiairs

Stagewijzer. Stagiairs Stagewijzer Stagiairs Stagewijzer voor stagiairs De gemeente Emmen vindt het belangrijk om te investeren in toekomstige jonge professionals. We besteden daarom veel zorg aan de werving en begeleiding van

Nadere informatie

OPLEIDINGEN WERKWIJZE OPEN INSCHRIJVING OPLEIDINGEN IN COMPANY OPLEIDINGEN DOELGROEP

OPLEIDINGEN WERKWIJZE OPEN INSCHRIJVING OPLEIDINGEN IN COMPANY OPLEIDINGEN DOELGROEP OPLEIDINGEN WERKWIJZE De opleidingen van 2Work Arbeidsjuristen onderscheiden zich door de kleine, interactieve werkgroepen van maximaal 12 deelnemers. Theorie, jurisprudentie en praktijkvoorbeelden wisselen

Nadere informatie

WHITEPAPER BEOORDELING ARBEIDSRELATIES

WHITEPAPER BEOORDELING ARBEIDSRELATIES WHITEPAPER BEOORDELING ARBEIDSRELATIES DOELGROEP Deze whitepaper over de beoordeling arbeidsrelaties in het kader van de invoering van de Wet Deregulering beoordeling arbeidsrelaties (Wet DBA) per 1 mei

Nadere informatie

NVJ FAQ - VAR en modelovereenkomsten

NVJ FAQ - VAR en modelovereenkomsten NVJ FAQ - VAR en modelovereenkomsten Vragen over het verdwijnen van de VAR 1. Tot wanneer is mijn VAR geldig? Per 1 mei 2016 komt de VAR te vervallen en verliest zijn geldigheid. Op die datum gaat de wet

Nadere informatie

Flexibele vormen van arbeidsrelaties

Flexibele vormen van arbeidsrelaties Flexibele vormen van arbeidsrelaties Direct aan de slag met checklists en modellen van de 5 meest gebruikte contractvormen. Inclusief de veranderingen in de Wet werk en zekerheid Inhoud Inleiding 5 1.

Nadere informatie

Algemene kenmerken. De aard van een min/max-overeenkomst

Algemene kenmerken. De aard van een min/max-overeenkomst Hieronder treft u aan de toelichting op het model min/max-overeenkomst. Dit model kunt u gebruiken als u de CAO W&MD toepast en kunt u aan uw concrete situatie aanpassen. Algemene kenmerken De aard van

Nadere informatie

Voorbeeld modelovereenkomst algemeen Geen verplichting tot persoonlijke arbeid

Voorbeeld modelovereenkomst algemeen Geen verplichting tot persoonlijke arbeid Voorbeeld modelovereenkomst algemeen Geen verplichting tot persoonlijke arbeid Inclusief instructieblad met toelichting voor genummerde invulvelden. Overeenkomst Versie 1.0 Je krijgt van 1 april 2016 tot

Nadere informatie

Payrolling. Tentoo Collective Freelance & Flex. Aan de slag. Verschillende soorten prijsafspraken. Hoe werkt Tentoo CF&F?

Payrolling. Tentoo Collective Freelance & Flex. Aan de slag. Verschillende soorten prijsafspraken. Hoe werkt Tentoo CF&F? Welkom bij Tentoo Om het werken met Tentoo zo eenvoudig mogelijk te maken, vind je in deze brochure een toelichting op onze dienstverlening, de werkwijze en andere relevante informatie. TENTOO Sinds onze

Nadere informatie

Veel gestelde vragen Hulpvrager Noordoostpolder.

Veel gestelde vragen Hulpvrager Noordoostpolder. Veel gestelde vragen Hulpvrager Noordoostpolder. Is er gegarandeerd een schoonmaakondersteuner voor mij? Zodra u een aanvraag heeft gedaan, gaat het systeem op zoek naar een schoonmaakondersteuner voor

Nadere informatie

Training. Vergaderen

Training. Vergaderen Training Vergaderen Halide Temel 1-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Opdracht Luciferspel 6 Theorie 7 Opdracht - Vergaderen 12

Nadere informatie

Expert Class HRM. Flexibele arbeidsrelaties. Berdine van Eerden Norbert Laane Advocaten arbeidsrecht

Expert Class HRM. Flexibele arbeidsrelaties. Berdine van Eerden Norbert Laane Advocaten arbeidsrecht Expert Class HRM Flexibele arbeidsrelaties Berdine van Eerden Norbert Laane Advocaten arbeidsrecht 23 september 2014 Flexibele arbeidsrelaties Welke flexibele arbeidsrelaties gebruik jij in de praktijk?

Nadere informatie

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT

STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT STAD EN TAAL ONTMOET KUNST HANDLEIDING VOOR DE DOCENT 1 Voorwoord Het programma Ontmoet kunst van het Stedelijk Museum is onderdeel van Stad en Taal. Binnen Stad en Taal hebben verschillende musea met

Nadere informatie

Moeder- en kindcentrum

Moeder- en kindcentrum Moeder- en kindcentrum Jaarverslag 2012 'Een Duurzame Toekomst 2011-2014' Februari 2013 Moeder- en Kindcentrum Bij-1 Schimmelweg 1 2524 VT Den Haag 070 785 58 20 06 19 45 43 47 info@bij-1.nl Stichting

Nadere informatie

Modelovereenkomst agrarische werkzaamheden; geen werkgeversgezag

Modelovereenkomst agrarische werkzaamheden; geen werkgeversgezag Modelovereenkomst agrarische werkzaamheden; geen werkgeversgezag Deze overeenkomst is gebaseerd op de door de Belastingdienst op 4 mei 2016 onder nummer 9041634635 beoordeelde overeenkomst. De in die overeenkomst

Nadere informatie

WELKOM BIJ VAN DE PLAS HORECA GROEP! VAN DE PLAS HORECA GROEP

WELKOM BIJ VAN DE PLAS HORECA GROEP! VAN DE PLAS HORECA GROEP WELKOM BIJ VAN DE PLAS HORECA GROEP! Van de Plas Horeca Groep is inmiddels 10 jaar specialist als het gaat om het leveren van vakkundig en bekwaam personeel binnen de horecabranche. Sinds 2013 zijn wij

Nadere informatie

Hierna geef ik een toelichting op mijn beoordeling. Hierbij komen de volgende onderwerpen aan de orde:

Hierna geef ik een toelichting op mijn beoordeling. Hierbij komen de volgende onderwerpen aan de orde: Belastingdienst Belastingdienst, Postbus 10014, 8000 GA Zwolle Advinsure BV T.a.v. mr. P.H.T.M. de Keijzer Europa-allee lob 8265 VB KAMPEN Betreft: Beoordeling overeenkomst Advinsure B.V. Geachte heer

Nadere informatie