Nummer 1, februari MAURICE HARDER Pijn VOETENWERK Ingegroeide teennagels DE PRAKTIJK Bewuster financieel plannen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nummer 1, februari 2014. MAURICE HARDER Pijn VOETENWERK Ingegroeide teennagels DE PRAKTIJK Bewuster financieel plannen"

Transcriptie

1 Nummer 1, februari 2014 MAURICE HARDER Pijn VOETENWERK Ingegroeide teennagels DE PRAKTIJK Bewuster financieel plannen

2 W W W. I V S O P L E I D I N G E N. N L Sporttherapie Dé vervolgopleiding voor de sportverzorger. Een sporttherapeut speelt een voorname rol in het therapeutisch behandelen en begeleiden van sporters met 'pijntjes', overbelastingsblessures en andere blessures. IVS Opleidingen, Spuiweg 105, 3311 GT Dordrecht, telefoon: (078)

3 Colofon BMS Message, jaargang 22, nummer 1 BMS Postbus AA Sliedrecht Inhoud Redactie Passiebloem AK Rotterdam Leden administratie Postbus AA Sliedrecht Verschijning Februari Mei September December Kopijdatum 15 januari 15 april 15 augustus 10 november De Praktijk Bewuster financieel plannen 4 Kinesiologie Eet je doel! 12 Drukwerk Drukkerij de Potter Weg en Land DB Bergschenhoek Advertentie-index IVS Opleidingen 2 International Institute for Training 2 Meersport 16 Marian Pijnenburg 16 Treffers in Beweging 19 Spaarwinkelen.nl 19 Toco Tholin 21 Petra de Munck 21 Praktijk Jan Hermans 21 Elements to Suxeed 21 ESPO 21 Lopharm 24 Adverteren Telefoon: (078) BMS BELANGENVERENIGING Boekbespreking 4, 12, 20 Voetenwerk Ingegroeide teennagels 6 Toename van sportblessures bij kinderen 8 Pijn 10 Nieuwe knieband 14 Hypochonders 14 Knie- en bovenbeenblessures bij wielrennen 15 Sportpsychologie Hoe en wat? Vijf nieuwe lymfetherapeuten 18 Uit de Pers 19 Spiermassaverlies na immobiliteit 20 Kalender 22 Massagemarathon 22 Alternatief Bekeken 23

4 Marja van der Ende runt een succesvolle praktijk en is in 2007 afgestudeerd als massagetherapeut. Marja is ervaringsdeskundige in het overwinnen van de angsten en het loslaten van de overtuigingen die haar ooit belemmerden een eigen praktijk te starten of een grote groep mensen toe te spreken. In haar rubriek deelt ze haar ervaring(en).

5 De Praktijk Bewuster financieel plannen In je eigen praktijk kun je de winterperiode zien als een periode van bezinning. Evaluatie van het afgelopen jaar en nieuwe keuzes maken voor het nieuwe jaar dat eraan komt. Hoe is 2013 voor jou geweest? Ben je tevreden over je omzet, kostenplaatje en winst? Welke persoonlijke doelstellingen heb je wel of niet bereikt? Hoe wil je verder? De praktijk Marja van den Ende Boekbespreking Opmerkelijke verhalen Een olympische medaille is de ultieme droom van iedere sporter. Maar is die beloning jaren later nog steeds zo waardevol? Of zijn de herinneringen aan de gebeurtenissen van toen veel belangrijker geworden? In aanloop naar de Winterspelen van Sotsji gingen de journalisten Gerard den Elt en Mariëlle Verstegen samen met fotograaf Marcel Krijger in gesprek met de helden van weleer. Het leverde niet alleen 43 opmerkelijke verhalen op, maar ook beeldmateriaal dat nog niet eerder is gepubliceerd. Bij de term 'financiële planning' schieten bij negen van de tien masseurs meestal de nekharen overeind. "Ik wil gewoon lekker masseren, de boekhouding heb ik uitbesteed!" Toch bedoel ik met dit onderwerp iets anders. Het maken van je financiële plannen lijkt meer op fantaseren en die fantasie vertalen naar bedragen en aantallen. Het visualiseren van jouw toekomstbeeld is een taak die je het beste zelf kunt uitvoeren, het is immers jouw praktijk en jouw toekomst. Hoe werkt dat dan? En hoe doe jij dat zonder dat het je weerstand geeft? Stap 1: Het 'waarom' achter je financiële uitgaven De eerste stap bestaat uit het ontdekken en formuleren van jouw 'waarom' achter je bestedingspatroon om zo tot berekening van het inkomen uit je praktijk te komen. Welke persoonlijke behoeften wil jij ingevuld krijgen door middel van de praktijk die je hebt? Waarom heb jij een eigen praktijk? Eerst ga je de diepte in om daarna de middelen met benodigde financiën te kunnen uitrekenen. Een voorbeeld van een persoonlijke behoefte is 'gezien worden'. De locatie en ruimte van je eigen praktijk en de marketingmiddelen die je gebruikt om je werk te promoten, zijn middelen om gezien te worden en je naamsbekendheid te vergroten. Is 'schoonheid' een van jouw persoonlijke behoeften, oftewel: moeten de middelen waarmee jij jezelf laat zien er ook nog mooi en perfect uitzien, dan brengt dat een ander kostenplaatje met zich mee dan wanneer je een standaard visitekaartje bij Vistaprint zou bestellen. Andere voorbeelden van behoeften die een rol kunnen spelen in je praktijk zijn: zekerheid, waardering, spel, verbinding, ondersteuning, harmonie, controle, bijdragen, van betekenis zijn, liefde, erkenning, vrijheid, prestatie, vooruitgang, gehoord worden, voeding, ontwikkeling. Stuk voor stuk basisbehoeften die ieder mens heeft, waar je zonder oordeel als mens gewoon naar verlangt. Iedere (financiële) investering of kostenpost is bedoeld om een of meer onderliggende persoonlijke behoeften voor jou in te vullen. Het middel waar je het geld aan uitgeeft, is een strategie die succesvol kan zijn om je eigen wensen in vervulling te laten gaan maar soms niet meer. In de winterperiode kun je jouw bestedingspatroon onder de loep leggen om te onderzoeken of hetgeen je uitgeeft, nog wel tot een bevredigende invulling van je behoefte leidt. Een voorbeeld ter illustratie: in de loop van mijn ondernemersleven (nu negen jaar), heb ik steeds wanneer ik een nieuw idee in mijn hoofd kreeg, een of meer woorden die daarbij passen vastgelegd Tot aan de Winterspelen van Sotsji in 2014 wonnen 43 Nederlandse topsporters een of meerdere olympische medailles. Kees Broekman was in 1952 de eerste Nederlander op een olympisch podium. Het is straks vijftig jaar geleden dat Sjoukje Dijkstra de eerste gouden medaille voor Nederland won op de Olympische Winterspelen van Innsbruck. Ze kregen een hele reeks prominente opvolgers. Type Paperback Auteur(s) G. den Elt, M. Verstegen, M. Krijger Uitgever Sponsored Media BV ISBN Pagina s 196 Prijs E 25,00

6 als domeinnaam. Inmiddels heb ik 65 domeinnamen geregistreerd staan, die ik wel doorgelinkt heb naar ieder een eigen pagina of gedeelte op mijn website, maar (nog) niet allemaal actief gebruik in communicatieuitingen. Elke domeinnaamregistratie kost mij een klein bedrag per jaar. Elk jaar opnieuw kijk ik welke domeinnamen ik nog wil behouden en waar ik actief iets mee wil gaan doen. Van de andere domeinnamen beëindig ik de registratie. Deze manier van werken geeft mij de vrijheid om ieder idee een kans van slagen te geven en het heeft effect op mijn uitgaven. Elk jaar kies ik op gevoel voor voortgang of beëindiging. In de afgelopen jaren ben ik meer en meer een hardnekkig en lastig te doorbreken patroon in mijn activiteiten en daaraan gekoppelde uitgaven gaan ontdekken. Hoe meer inkomen ik ontvang, hoe meer en makkelijker ik geld uitgeef zonder goed te onderzoeken welke behoefte de uitgave eigenlijk vervult. De lat om een steeds hoger wordend inkomen binnen te halen, komt steeds hoger te liggen en heeft meer druk op mij gelegd waardoor ik soms het plezier in het werk verloor. Ik raakte kwijt waarom ik in 2005 ben gaan ondernemen: vrijheid, van betekenis zijn voor anderen, voldoening en plezier wordt voor mij een jaar waarin ik (met alle kennis over en ervaringen met gedragspatronen, die ik tot nu heb opgedaan) veel bewuster met het onderwerp geld en het onderliggende waarom, wil omgaan. Zodat ik bewuster kan focussen op middelen die wel succesvol zijn en 'nee' kan zeggen tegen middelen en activiteiten die niet meer werken om een behoefte in te vullen. Stap 2: Strategieën bepalen Als je in stap 1 een overzicht hebt gemaakt van de onderliggende behoeften die jij door middel van en binnen jouw eigen praktijk wilt invullen, kun je bij deze behoeften bepalen welke strategieën je gaat inzetten voor het komende jaar. Dit kunnen succesvolle bestaande strategieën zijn en nieuwe middelen die je wilt uitproberen. Het afgelopen jaar heb ik gemerkt dat het inboeken van mijn inkomende facturen steeds bleef liggen, omdat ik veel buiten de deur was voor trainingen en het promoten van mijn boek. Ik werd daar steeds behoorlijk onrustig van omdat ik dan geen overzicht had van de BTW die ik moest reserveren en ik de controle over mijn financiële overzicht verloor. Dit jaar besteed ik het inboeken uit aan mijn boekhouder. Dit brengt natuurlijk een hoger kostenplaatje met zich mee, maar ik voel me zo opgelucht dat ik de stress die ik had kan omzetten in nieuwe energie. De tijd die vrij komt, kan ik besteden aan het schrijven van een volgend boek en daar komt straks naar verwachting meer passief inkomen uit voort. Als je net start met je praktijk, lijkt het bepalen van je onderliggende behoeften en de bijbehorende strategieën een monnikenwerk, zo niet onmogelijk om te doen omdat je nog geen beeld hebt van hetgeen je op je pad tegenkomt. Zelf ben ik zonder enig vooropgezet plan gewoon gestart. Ik kreeg het gevoel dat ik opnieuw het wiel aan het uitvinden was en toen anderen gingen vragen naar mijn ervaringen met starten en marketing, heb ik om die reden een eendaagse starterstraining ontwikkeld die ik bij IVS Opleidingen ben gaan geven. Het bedenken van je toekomstplannen is eigenlijk heel simpel: fantaseren, een beeld schetsen, bedenken hoe jij het graag zou willen en wie jij zou willen masseren in je eigen praktijk. Alles is mogelijk, het idee hoeft alleen maar de ruimte te krijgen om gerealiseerd te worden. Daarna maak je jouw fantasie concreet door te bedenken hoe je dat doel gaat bereiken. Strategieën zijn de middelen met behulp waarvan jij jouw toekomstbeeld realiteit gaat maken. En die middelen kosten soms geld, soms alleen tijd en inspanning en soms gaat het vanzelf zonder dat jij er meer iets voor hoeft te doen (mond-totmond reclame bijvoorbeeld). Stap 3: Investeringen en kosten Als je op de website van de Kamer van Koophandel kijkt, vind je vijf financiële plannen terug die je kunt opstellen om je ondernemingsplan financiële onderbouwing te geven. Deze berekeningen zijn: de investeringsbegroting, het financieringsplan, de exploitatiebegroting, de privéspecificatie en de liquiditeitsbegroting. Het maken van deze berekeningen geeft veel starters zoveel weerstand, dat zij niet starten of zonder plan starten. Of ze denken dat ze het niet nodig hebben omdat ze geen geld hoeven te lenen. Toch is het handig om deze berekeningen wel te maken. Mijn tip daarbij is om de berekeningen te maken vanuit de onderliggende behoeften (dus beginnen bij stap 1) en de strategieën die je wilt inzetten om deze behoeften bevredigd te krijgen. Op deze manier gaan de cijfers leven en wordt je praktijk opgebouwd vanuit 'bewust en doelbewust bezig zijn met je eigen onderneming'. Als de ideeën in je fantasie leven krijgen, je bewust middelen en strategieën kiest om je doelen te bereiken en je de doelstellingen die je hebt, kunt formuleren in cijfers en aantallen, is de kans dat jouw doelen ook daadwerkelijk bereikt worden, veel groter. Overzicht geeft inzicht! Starterstraining Wil je ook weten wat je allemaal moet regelen om te starten? Kijk dan eens in de agenda op mijn website voor de starterstrainingen. Individuele starterstraining is ook mogelijk, je kunt mij dan inhuren om je op weg te helpen met je plannen om te starten of het nieuwe kalenderjaar in te gaan en de financiële onderbouwing overzichtelijk te krijgen. Boek Een lijst met basisbehoeften die je kunt gebruiken om die van jou overzichtelijk te krijgen, kun je vinden in het boek 'De Wet van Sinterklaas' van Rob de Best ( ). Reageren? Links

7 Voetenwerk Ingegroeide teennagels Een ingegroeide teennagel ontstaat meestal door foutief knippen van de nagels, door vorm van de nagel of het schoeisel. Vooral de grote tenen zijn aangedaan. De belangrijkste klachten zijn pijn en secundaire infectie. De punt of rand van de nagel is dan in de huid gedrongen en zorgt voor een ontsteking. VOETENWERK Gerard Treffers Of je nu een massage- of een pedicurepraktijk hebt, je zult behoorlijk vaak klachten aan de mediale of laterale nagelwal van - meestal - de hallux zien. In de sportwereld zien we dit fenomeen bij het dragen van te kleine schoenen. Denk hierbij aan indoor climbing, balsporten, atletiek, etc. Als de nagel onder constante druk komt te staan en de nagelwal wil binnendringen, zorgt dat voor beginnende pijnklachten. Vaak knipt men de nagel dan verder weg, of rond, om zo de pijn weg te nemen. Echter, dit leidt nu juist vaak tot ergere kwalen. De nagel groeit in en zorgt voor een huidbeschadiging. De aanwezigheid van veel bacteriën op en rond de voet zorgt dan vervolgens voor een behoorlijk pijnlijke ontsteking. Behandeling De sportverzorger kan advies geven omtrent het verzorgen van de nagels. Er kan een klein stukje watten, gedrenkt in alcohol, onder de nagelwal geschoven worden om zo tijdelijk de druk weg te nemen. Je kunt het schoeisel controleren en je geeft knipadvies. Vervolgens adviseer je de sporter een (medisch) pedicure te bezoeken. De basispedicure kan de nagel smal frezen om vervolgens de nagelwal op te vullen met een antidrukmiddel (bijvoorbeeld copoline). De medisch pedicure kan zorgen voor een nagelregulatie. Zij kan met behulp van een beugeltechniek de nagel in de juiste richting dwingen. Er is een verschil tussen een unguis pseudo incarnatus (een ingroeiende nagel zonder ontsteking) die door de (medisch) pedicure behandeld kan worden en een unguis incarnatus (een ingegroeide nagel met ontsteking). Deze dient eerst door de huisarts behandeld te worden. Hypergranulatieweefsel kan door de arts worden aangestipt met zilvernitraat of vloeibaar stikstof en wordt daarna door de medisch pedicure behandeld. De arts kan een wigexcisie toepassen maar men is tegenwoordig, terecht, erg terughoudend voor deze ingreep. Als er een klein stukje nagelwortel vergeten wordt ontstaat er juist een extra nagel die voor veel meer last zorgt. Voorkomen Belangrijker dan de behandeling van een ingegroeide teennagel is natuurlijk het voorkomen ervan. Ik sluit daarom af met een aantal tips om het ingroeien van teennagels te voorkomen: Draag geen (te) smalle schoenen. Trek binnenshuis de schoenen uit. Knip de nagels recht af (dus niet de hoekjes rond knippen). Knip de nagels ook niet te kort (zorg dat de nagels iets langer zijn dan de teen). Knip regelmatig de teennagels. Niet zelf rommelen aan de nagel, laat dit aan de vakspecialist over. Droog de voeten na het zwemmen, douchen en baden goed af (bij natte voeten kunnen de nagels makkelijker ingroeien). Laat je voeten regelmatig inspecteren en verzorgen door een pedicure. Reageren? Na het volgen van de opleidingen voetverzorging en sportmassage en diverse specialisaties (bij ondermeer IVS opleidingen, sportcentrum Papendal te Arnhem, de academie voor Podologie en het Utrechts medisch centrum) rondde Gerard Treffers de studie podo-orthesiologie en de specialisaties kinderpodo-orthesiologie en sportpodo-orthesiologie succesvol af. Gerard is lid van de vereniging voor dans- en muziekgeneeskunde, heeft een eigen registerpodologiepraktijk in een medisch centrum, is docent, examinator en opleider van examinatoren en assessoren bij TCI en geeft lezingen door het land.

8 Toename va Uit de Pers Uit onderzoek van VeiligheidNL blijkt dat een toenemend aantal Nederlandse kinderen tussen 9 en 12 jaar sportblessures oplopen. Het aantal sportblessures in deze leeftijdscategorie steeg van blessures in 2006 naar in Per gesport uur is het blessurerisico bij deze kinderen met de helft toegenomen. Marco Brugmans, directeur van VeiligheidNL, legt de achtergrond van deze ontwikkeling uit en vertelt welke aanpak de stichting aanbeveelt. Volgens Brugmans liggen twee ontwikkelingen ten grondslag aan de blessuretoename bij kinderen tussen 9 en 12 jaar. Allereerst bewegen kinderen te weinig, vertelt hij, wat ten koste gaat van hun motorische vaardigheden. Het aantal kinderen dat minimaal een uur per dag beweegt, is tussen 2006 en 2011 bijna gehalveerd. Ten tweede is er een groep kinderen die juist te intensief sport en daardoor overbelast raakt. "Die eerste groep is veruit de grootste", zegt Brugmans. "Dat zijn kinderen die eigenlijk alleen bewegen tijdens bewegingsonderwijs. Zij sporten weinig en spelen daarnaast niet of nauwelijks buiten, terwijl activiteiten als klauteren, klimmen en rennen de motoriek ontwikkelt." Verminderd motorisch vermogen kan leiden tot letsel, wanneer het kind bijvoorbeeld tijdens een gymles een val niet goed kan opvangen. De tweede groep is aanzienlijk kleiner. Brugmans: "Deze groep sport juist steeds meer.

9 n sportblessures bij kinderen Soms wel vier keer per week. Overbelasting bij deze kinderen is een probleem omdat bewegingswetenschappers aantonen dat vóór en tijdens de groeispurt kinderen een verhoogd blessurerisico hebben." Gemiddeld worden ongeveer tachtig kinderen per dag met sportblessures behandeld op de spoedeisende hulp in ziekenhuizen. Wetenschappelijke fundering Brugmans vindt het belangrijk dat er meer aandacht komt voor de kwaliteit van de sporttraining bij kinderen. "Sporten is gezond voor kinderen", zegt hij. "Die relatie is door wetenschappers vaak aangetoond, onder meer in verband met overgewicht. Verder laat recent onderzoek zien dat kinderen die regelmatig bewegen, beter leren. Bewegen is vanuit dat oogpunt goed voor lichaam én geest bij kinderen", zegt Brugmans. "Maar in onze cijfers zagen wij een stijging van het aantal jonge kinderen met sportblessures, zowel uit enquêteonderzoek als op de spoedeisende hulp. Het maakte de huidige doorlichting van blessurecijfers bij kinderen relevant", aldus Brugmans. Hij legt uit dat het uiteindelijke onderzoek werd opgebouwd met, naast de waargenomen blessurestijging, nog twee aspecten. "Een promotieonderzoek van het VUmc toonde aan dat motorische vaardigheden bij kinderen afnemen wanneer zij minder bewegen." Verder heeft VeiligheidNL samen met deskundigen van het VUmc een valtraining voor kinderen voor het bewegingsonderwijs ontwikkeld. Brugmans: "Uit evaluatie van die training bleek dat kinderen die weinig sporten daar vooral baat bij hadden: in het jaar na de training liepen zij de helft minder letsels door vallen op. Die drie zaken komen bij elkaar in het huidige onderzoek." Veldvoetbal en gym VeiligheidNL benoemt veldvoetbal en bewegingsonderwijs op basisscholen als de twee beweegactiviteiten waarbij de meeste blessuregevallen voorkomen. Brugmans beaamt dat die top twee logisch is, omdat simpelweg de meeste kinderen die twee activiteiten ondernemen. Volgens Brugmans is het lastig om een blessuregevoeligste sport aan te wijzen, omdat VeiligheidNL die cijfers niet bijhoudt voor jonge kinderen. De stichting houdt zich bezig met letselregistratie en onderzoek, maar ook met preventieaanpak en het ontwikkelen van gedragsveranderende campagnes en interventies. Het huidige onderzoek naar de blessurecijfers van jonge kinderen moet de aandacht voor die initiatieven kracht bijzetten. Brugmans wijst op het lespakket valvaardigheden dat VeiligheidNL al een paar jaar geleden ontwikkelde, met daarin onder meer technieken uit de judosport. "Deze training vinden de kinderen leuk om te doen en is effectief om letsels door vallen te voorkomen. Het grootste effect daarvan zien we bij de minst actieve kinderen. Wij willen graag dat alle basisscholen valtraining opnemen in hun bewegingsonderwijs. Het lespakket van VeiligheidNL kunnen leerkrachten simpel verwerken in hun lessen." Kwaliteitsimpuls Daarnaast vindt Brugmans het belangrijk dat het sportaanbod voor kinderen meer toegespitst wordt op het trainen van sportieve basisvaardigheden. "De kwaliteit van het trainingsaanbod moet omhoog, omdat kinderen nu blessuregevoeliger zijn dan vroeger. Dus de inspanningen moeten niet alleen gericht zijn op meer sporten door kinderen, maar ook op beter sporten door kinderen." Tot slot hebben ouders een belangrijke rol, volgens Brugmans: "Zorg dat je kind zich ook motorisch goed ontwikkelt, door te beginnen met basissporten. Zwemles, judo- en gymlessen zijn geschikte sporten voor jonge kinderen. Daarmee leg je een goede basis onder de motoriek, coördinatie en balans, waar kinderen in hun latere sportcarrière profijt van hebben." Groeispurt Over het probleem waar de tweede groep kinderen met blessures mee kampt (overbelasting) is Brugmans helder. "Daar is nog weinig aandacht voor, maar enthousiast sportende kinderen hebben een trainingsaanpak nodig die afgestemd is op wat goed is voor hun lijf. Tot en met de groeispurt moet de focus liggen op een optimale fysieke ontwikkeling, daarna pas op de sportprestaties." Volgens hem zijn dat trainingen die voornamelijk focussen op mobiliteit, stabiliteit en coördinatie bij jonge kinderen en daarna op conditie, kracht en snelheid. Die notie dringt nu door in de topsportwereld, aldus Brugmans. Hij noemt als voorbeeld de jeugdopleiding van Ajax. "Daar zijn ze tot en met de groeispurt voornamelijk bezig om atleten van de jongeren te maken." Een goed voorbeeld, vindt Brugmans, ook voor de breedtesport. "Ook daar moet de jeugd blessurevrij kunnen sporten. Dat is het belangrijkste; het presteren komt later wel." Ouders en de verenigingen zelf hebben volgens Brugmans een belangrijke begeleidingsrol in die context. Cruijff-pleidooi Actualiteitenprogramma KRO Brandpunt besteedde aandacht aan het onderzoek van VeiligheidNL. Daarin luidde Johan Cruijff de noodklok, na het vernemen van de blessurestijging bij jonge kinderen. De voetballegende pleitte voor een soort 'technisch hart' met daarin sportcoryfeeën als Richard Krajicek, Pieter van den Hoogenband en Teun de Nooijer, die vanuit hun eigen sportdiscipline beweging propageren in het Nederlandse onderwijs. "Als dit zo doorgaat, en er niet wordt ingegrepen, is de zorg over vijf of tien jaar onbetaalbaar", zei Cruijff bezorgd. In zijn pleidooi deed Cruijff een direct beroep op minister Edith Schippers om een dergelijke denktank spoedig te lanceren en zo schooljeugd structureel in beweging te krijgen. Bron Bloemhof

10 10 Maurice is werkt als (sport)fysiotherapeut en manueeltherapeut in de praktijk van Jan Hermans. Maurice is daarnaast als docent verbonden aan de opleidingen fysio- en manueeltherapie van de Hogeschool Rotterdam en de opleidingen sport- en massagetherapie bij IVS Opleidingen in Dordrecht.

11 Maurice Harder Pijn Pijn is een fenomeen waar iedereen in zijn leven mee te maken heeft. Het is onlosmakelijk verbonden met mens-zijn. Het is zo vanzelfsprekend, ieder mens kent het gevoel van nature, dat het begrijpen van pijn heel makkelijk zou moeten zijn. Het tegendeel is echter waar. PIJN Maurice Harder Pijn is subjectief en daarmee verbonden aan de intrinsieke beleving van de persoon die het voelt. Het is niet tastbaar, zelfs ongrijpbaar. Pijn is een gevoel, een gevoel is niet te zien, hooguit de emotionele weerslag (de lichamelijke tekenen) die met dit gevoel samengaat. Pijn is dus altijd verbonden met de persoon die het voelt en kan dus alleen kenbaar worden gemaakt door het persoonlijke verhaal. Raadselachtig Pijn is wonderlijk en raadselachtig. Het houdt de mensheid al bezig sinds zijn bestaan. Pijn is wonderlijk omdat dit natuurlijke zintuiglijke vermogen de mens beschermt tegen schadelijke invloeden, maar nog veel meer omdat pijn ook meestal wordt gevoeld zonder dat er sprake is van schade of beschadiging. Het meest aansprekende voorbeeld is liefdesverdriet. Bijna iedereen heeft er in zijn leven weleens mee te maken gehad. Het doet letterlijk pijn. Deze pijn wordt gevoeld ergens o.a in de buik, maar iedereen weet dat er geen schade is. Pijn is een fenomeen wat al eeuwen door de mensheid wordt bestudeerd. Ondanks alle vooruitgang die is geboekt met hersenonderzoek (neurowetenschappen) is het fenomeen nog steeds raadselachtig. In sommige gevallen kan men een duidelijke verklaring geven voor pijn, maar in vele gevallen kan dit niet. Zo ook bij sport. Er kan sprake zijn van weefselschade door een trap op je enkel of verzwikking waarbij de ontstane weefselschade verklarend wordt geacht voor de gevoelde pijn. Toch blijkt de ene persoon bij dezelfde mate van schade meer pijn te voelen dan de ander. Tevens blijkt dat de mate van de gevoelde pijn op 1 dag sterk kan verschillen bij dezelfde persoon terwijl de mate van schade dezelfde is gebleven. Impuls Het onderzoek naar de menselijke hersenen heeft de afgelopen 20 jaar een enorme impuls gehad. Dit orgaan is omringd door mysteries en mythes. Met verschillende geavanceerde middelen is een enorme vooruitgang geboekt over het functioneren en disfunctioneren van de hersenen. Ondanks deze explosieve groei, zijn er nog steeds meer vragen niet, dan wel beantwoord. Dat het menselijke brein voorwaarde is voor het voelen van pijn is onmiskenbaar. Echter de hersenen zijn niet statisch, dit orgaan verandert voortdurend. Vanaf de eerste ontwikkeling in de baarmoeder tot het einde van het leven. Wetenschappelijke studies in het kader van mensen met langdurige pijn bevestigen deze dynamische verandering. Zo is bekend bij deze populatie van mensen dat er allerlei veranderingen optreden in de hersenverbindingen van gebieden die te maken hebben met het voelen van pijn. Deze gebieden nemen letterlijk en figuurlijk een grotere ruimte in en vertonen meer activiteit. Naar mate de pijn langduriger wordt gevoeld kan het zelfs zo zijn dat de hersenen juist degeneratieve afwijkingen gaan vertonen. Ik wil zeker geen pessimist zijn, maar vooralsnog dragen deze gegevens niet bij aan het begrijpen, laat staan het verklaren van pijn. Maar hoe moeten artsen, fysiotherapeuten, sporttherapeuten, massagetherapeuten etc. hiermee omgaan in de behandeling van mensen met enkelpijn, schouderpijn, lage rugpijn en nekpijn? Ik denk dat de hulpverleners vooral dienen te vertrouwen op hun common sense. Logica over menselijk functioneren. Mensen voelen pijn en niet de hersenen. Elk mens is uniek en daarmee is de gevoelde pijn uniek voor die persoon in de wereld waarin hij leeft. Hiermee ligt voor de hulpverlener de uitdaging, omdat hieruit blijkt dat elk therapieplan persoonlijke doelstellingen moet hebben, welke altijd met de persoon zelf moet worden opgesteld. Dat pijn uniek, een raadselachtig fenomeen en on(be)grijpbaar is, blijkt wel uit de afscheidsrede van Patrick Wall (de bekenste pijnonderzoeker van de vorige eeuw). Hij heeft meer dan 50 jaar onderzoek gedaan naar pijn. Toen aan hem werd gevraagd: "Maar meneer Wall, wat is nu eigenlijk pijn?" Antwoordde hij serieus en oprecht: "Wat pijn is? Ik heb geen flauw idee. Het is voor mij ook nog steeds een puzzel, waarbij er nog heel veel stukken ontbreken." Dit verhaal heb ik geschreven vanuit verschillende gedachte gangen. Zelf ben ik fysiotherapeut/manueeltherapeut/sportfysiotherapeut en heb derhalve te maken met mensen die komen met verschillende klachten ten aanzien van het voelen van pijn. Deze pijn is voor hen een last in hun dagelijkse leven (sporten, werk. etc.) daarom raadplegen zij mij. Daarnaast geef ik les op de academie fysiotherapie en manueeltherapie. Alwaar de cursisten dezelfde strijd voeren als de hele fysiotherapie, namelijk om de pijn bij mensen te verklaren. Maar bovenal schrijf ik dit artikel, omdat ik zelf ook geregeld in aanvaring kom met mijn eigen pijn. Want ik ben niet anders dan de cliënten die ik behandel in de praktijk. Reageren 11

12 Boekbespreking Vechtlust Autobiografie van de Limburgse voetballer waarin hij vertelt over zijn roerige leven. De slogan 'Drank maakt meer kapot dan je lief is' slaat zeker op Fernando Ricksen. Overmatig drankgebruik kostte hem uiteindelijk zijn plek in het Nederlands elftal, Glasgow Rangers en bij Zenit Sint- Petersburg. Na een jaar clean te zijn geweest kon hij de verleiding van de drank niet weerstaan en ging ook aan de drugs. Dit leverde hem een jaar schorsing op. Ricksen is geen voetballer met een uitmuntende techniek; hij compenseert dit met een enorme inzet en werklust. Anderen vinden hem hartstikke gek, maar wel een goede jongen en een goede voetballer. Hij legt de schuld van zijn doen en laten niet bij anderen. Hij weet van zichzelf dat hij de schuldige is. Dat hij degene was die het allemaal zelf deed. Het is een open en eerlijk verhaal over zijn leven geworden. Vlak voor de publicatie van zijn boek maakt hij bij DWDD bekend dat hij ALS heeft. Type Paperback Auteur(s) J. Visser, D. Winner Uitgever VI Boeken ISBN Pagina s 483 Prijs E 19,95 Kinesiologie Eet je doel! Het nieuwe jaar is alweer een stukje op gang. Veel mensen die nu in de praktijk komen voor een massage of behandeling vertellen dat ze ofwel net gestopt zijn met hun goede voornemens of er nog volop strijd voor leveren. Traditiegetrouw hebben veel goede voornemens betrekking op meer bewegen en gezonder eten. Daarbij willen mensen afvallen, of fitter worden, of simpelweg minder stress ervaren rondom het thema eten. Kinesiologie Welkin College Het kan zijn dat ze de overtuiging hebben er een verkeerd voedingspatroon op na te houden. Voedingadvies geven, is tegenwoordig als balanceren op één schaats op het ijs. Er zijn zoveel adviezen, zoveel onderzoeken, talloze visies en meningen. Hoe praat je daarover met je cliënten? Ons advies is simpel: anders eten? Eet je doel! Waarheid of fictie? De tijd dat het voornaamste voedingsadvies van het voedingscentrum van de overheid kwam, ligt alweer enige tijd achter ons. Ondertussen heeft bijna iedere universiteit een voedingsonderzoek lopen en jaarlijks komen er honderden onderzoeksverslagen op de markt met evenzovele producten en voorschriften. Is melk juist goed voor je botten, want calcium versterkt je botten toch? Of heb je juist een grotere kans om osteoporose te ontwikkelen doordat in melk meer fosfor dan calcium zit en dit dus de opname van calcium blokkeert? Of krijg je wel voldoende goede calcium uit groente binnen maar doet het lichaam er niets mee omdat je niet beweegt? Ook de grotere diëten spreken elkaar meer en meer tegen. Veel koolhydraten en weinig vet, of juist bijna alleen maar eiwitten en zo min mogelijk koolhydraten? Het is geen wonder dat cliënten de weg kwijtraken en houvast zoeken in hun zoektocht naar een gezond voedingspatroon. Kinesiologie en voeding Binnen de kinesiologie werken we veel met voeding. Het is onderdeel van de pijler Biochemie van de gezondheidsdriehoek, die in voorgaande artikelen al een paar keer belicht is. Wat de benadering van Kinesiologie anders maakt, is dat er gekeken wordt vanuit een zeer brede visie 12

13 en dat de spiertest helpt tijdens de zoektocht. Voeding heeft effect op je lichaam op fysiologisch niveau: de voedingsstoffen (vitaminen, mineralen, vetten, koolhydraten, etc.) zorgen o.a. voor het in gang zetten van allerlei processen in je lichaam. Het gaat echter niet alleen om de stofjes als zodanig, allerlei andere zaken hebben ook invloed op de stofwisseling: eet je voor of na het sporten, eet je je voeding rauw of gekookt, etc. Naast deze fysiologische aspecten kunnen ook emoties veel invloed hebben. Als jij je schuldig voelt als je een hamburger met friet eet, en daardoor alles zo snel mogelijk naar binnen werkt zonder ervan te genieten, is het effect mogelijk schadelijker dan wanneer je rustig en ontspannen genietend zit te eten. Maar misschien nog wel belangrijker is het unieke aspect van ieder individu. De één ondersteunt zijn spijsverteringsstelsel door regelmatig een ontbijt van vers fruit te eten, een ander persoon krijgt juist verteringsproblemen door het eten van teveel vers fruit. Met behulp van de kinesiologische spiertest, kun je goed uitzoeken welk voedingspatroon en welke voedingsmiddelen ondersteunend zijn voor die betreffende cliënt. Een stap in de goede richting Maar voor het zover is, is het eerst van belang in kaart te brengen waarom jouw cliënt überhaupt iets met zijn voedingspatroon wil doen. Wat is zijn doel? Is dat om af te vallen en er zo beter uit te zien, of om meer energie te hebben? Wil je cliënt misschien meer plezier krijgen in het eten omdat er vroeger aan tafel altijd ruzie was? Of wil hij beter leren koken? Het kan ook zijn dat hij beginnende diabetes heeft en daar iets aan wil doen. Als je een helder en duidelijk doel formuleert, komt daarna pas de volgende stap: wat heeft de cliënt nodig om zijn doel te behalen? Dat kan betekenen dat meerdere cliënten, die in eerste instantie binnenkwamen met de uitspraak 8 kilo te willen afvallen, toch een heel ander advies krijgen. Het kan zijn dat de ene cliënt in eerste instantie psychisch ondersteund wordt in de stress rondom het thema eten en de ander geadviseerd wordt meer te gaan bewegen maar het eetpatroon niet te wijzigen. Of misschien krijgt een andere cliënt te horen dat hij teveel beweegt en te eenzijdig eet. Doordat het advies en de aanpak maatwerk zijn, gebaseerd op de individuele behoefte en vastgesteld met behulp van kinesiologische spiertesten en technieken, is de kans op succes veel groter. Op deze manier eet je cliënt zijn doel. Voeding en visies Welkin Kinesiologie College organiseert ieder jaar de themadag 'Voeding en Visies'. Een dag waarop we de verschillende aspecten van voeding en voeding testen bekijken. Welke tegenstrijdigheden over voeding kom je zoal tegen? Wat is het idee achter Ayurveda of Raw Food? Wat is de betekenis van culturele, emotionele en fysiologische aspecten op het gedrag van jouw cliënt, en hoe beïnvloedt dat jouw praktijkvoering? Is voeding meer dan de stofjes? Deze boeiende, interactieve dag is voor iedereen toegankelijk en wordt georganiseerd op 19 juni Meer informatie en aanmelden kan via Reageren? Links

14 Uit de Pers Nieuwe knieband Hypochonders Allergische reacties Kniechirurgen vragen zich al lang af waarom sporters na een perfect uitgevoerde operatie nog steeds last hebben van het doorzakken van de knie. 80% van de patiënten keert na een operatie aan de kruisbanden terug naar zijn vroegere niveau, maar de rest haalt dat niet meer. Professor Johan Bellemans en dokter Steven Claes van het UZ Leuven gingen op zoek naar een verklaring. Tijdens hun zoektocht stuitten zij op een artikel van de Franse chirurg Paul Segond uit In een paragraaf beschrijft de Franse arts het bestaan van een parelachtige, fibreuze band aan de buitenzijde van de knie. Deze band vertoonde bij zijn experimenten een belangrijke spanning wanneer hij de knie geforceerd naar binnen draaide. Het artikel verdween destijds geruisloos in de bibliotheek. Sleutelgat Hoe kan het dat de gewrichtsband ook in de moderne tijd nooit is opgemerkt? De laatste 30 jaar is de techniek enorm vooruit gegaan met de opkomst van de sleutelgatoperaties, waarbij een camera in de knieholte wordt gebracht. De chirurg ziet op zijn monitor het kraakbeen, de meniscus en de kruisbanden maar niet wat daar omheen zit. Claes en Bellemans gaven de onbekende gewrichtsband de naam anterolateraal ligament (ALL). In 97% van de knieën komt hij voor. Ze konden ook aantonen dat het door de knieën zakken bij patiënten met een scheur van de voorste kruisband te wijten is aan een letsel in deze ALL-gewrichtsband. Bron Algemeen Dagblad Hoewel er wordt beweerd dat we hier te maken hebben met een volledig verantwoorde medische gids lijkt het boekje: 'De laatste hulp voor hypochonders' van James Gorman meer op een satire op deze angstvallige bevolkingsgroep. De beoordeling is aan u. HYPOCHONDERS Ad Scheepbouwer Waar je bij allergieën op dient te letten, is niet het gesnuit en gesnotter, het genies en gerochel. Natuurlijk vestig je graag ieders aandacht op die symptomen, maar het werkelijke probleem is de anafylactische shock. Dit is een allergische reactie die zo ernstig is, dat je eraan kunt doodgaan. Alles waarvoor je allergisch kunt zijn, kan ook een anafylactische shock veroorzaken: pruimen, aardbeien, katten, paarden, penicilline of andere mensen. Veel mensen die geen merkbare allergieën hebben, maken zich niet bezorgd over de anafylactische shock. Maar je moet wel beseffen, dat er heel wat stoffen zijn waaraan je nog nooit bent blootgesteld en je weet niet of je dáár wellicht allergisch voor bent. Dat betekent dat elk nieuw soort voedsel, andere beest, medicijn of medemens je dood kan betekenen. Dit maakt het de hypochonder heel moeilijk een avontuurlijk leven te leiden. Waarschuwingen en symptomen: Ademnood. Dit is altijd een symptoom ergens van, al is het maar van zuurstofgebrek. Als je net bent blootgesteld aan iets wat je onprettig vindt, dan kon dat best wel eens het begin van een allergie zijn. Niezen Leidt gewoonlijk niet tot overlijden, maar kan wijzen op een nieuwe allergie, waarbij de reactie de tweede keer veel krachtiger kan zijn. Bleekheid Plotseling kleurverlies bij blootstelling aan iets waar je allergisch voor bent. Het kan je gebeuren bij lever met uitjes op je bord. Is dat het geval, eet dan niet. Verontschuldig je met vermelding van de allergie. Flauwvallen Komt vaak voor bij allergieën voor grotere huisdieren. Soms is het omvallen het gevolg van het feit dat het beest tegen je aanspringt, maar dat wil nog niet zeggen dat je er niet allergisch voor zou kunnen zijn. Zelfhulp Het basisprincipe van zelfhulp bij allergieën is uit de buurt te komen van de kwalijke stof. Soms is het voldoende om te zeggen: "Ik ben allergisch voor dieren. Als u mij uw tamme rat blijft opdringen, kon ik wel eens gaan braken". Soms zijn ook krachtiger maatregelen geboden. Ligt het al op je bord en tracht men je over te halen ervan te eten: Neem een hapje van die gore troep. Zeg: "O nee, het is toch geen aubergine!" en spuug het uit op het bord. 14

15 Daarmee zijn alle andere mensen aan tafel zo misselijk geworden, dat ze geen woord uitbrengen. Verontschuldig je en verklaar dat je allergisch bent voor aubergines. Je kunt ervan op aan dat niemand je ooit meer aubergines zal voorzetten. Het is zelfs goed mogelijk dat niemand ooit meer een woord tegen je zal zeggen. Dat is de prijs voor een mooie ziekte. Huisallergieën Veel huisdierbezitters geloven niet in allergieën. Zij verdenken mensen die beweren allergisch te zijn voor honden ervan het niet leuk te vinden in hun gezicht gelikt te worden door wezens die genoegen scheppen in het rollen door rotte vis. Uit de Pers Knie- en beenblessures bij wielrennen Het kniegewricht scharniert niet alleen, maar draait ook naar binnen en naar buiten. Bij buigen is er een gelijktijdig naar achteren rollen en naar voren Hondenbezitters vinden dat heel flauw. Om ze te overtuigen van de heuse ernst van je allergie moet je, zodra je het dier in het oog krijgt, op schrille, paniekerige toon beginnen te gillen: "Ik ben allergisch voor honden! Ik ben allergisch voor honden! Ik ben allergisch voor honden! Het is noodzakelijk het minstens drie keer uit te slaken, want de eerste keer horen hondenbezitters je niet en de tweede keer geloven ze je niet. Dezelfde gedragslijn kan gevolgd worden bij katten, muskusratten, papegaaien en boa constrictors. Reageren? glijden van het bolvormige bovenbeen over het plateau van het onderbeen. Naarmate de knie verder gebogen wordt, is de bijdrage van het schuiven groter en draait het onderbeen naar buiten. Bij het fietsen wordt de knie, afhankelijk van het gekozen verzet, zo n 140 tot 170 keer per kilometer gebogen. U kunt zich wel voorstellen, dat dit bij een verkeerde fietsafstelling voor de knie een aardige belasting kan zijn. De knie is dan ook de meest voorkomende locatie voor overbelastingsklachten en één van de belangrijkste oorzaken daarbij is een verkeerde fietsafstelling. Vaak staat het zadel te laag, zodat de knie te ver gebogen moet worden en er grote druk van de knieschijf op het dijbeen wordt uitgeoefend. Daarnaast moet door deze overmatige buiging de dijbeenspier harder werken en wordt de trekkracht aan de knieschijf onnodig hoog. Met name bij kinderen in de groei is het belangrijk om regelmatig de zadelhoogte bij te stellen. Vaak zitten kinderen op een te kleine fiets met een zadel wat te laag is afgesteld. Op die manier kun je niet alleen knie blessures in stand houden, maar ze zelfs oplopen. 15

16 Apexitis Dit is een irritatie van de kniepees net onder het puntje van de knieschijf. De oorzaak van deze klacht is meestal overbelasting, dat wil zeggen: de pees kan niet aan, wat u ervan vraagt. Oorzaken kunnen zijn: Te veel kracht(en) op de pees. Belasting van de pees in een niet optimale richting. De vezels van een pees liggen in een bepaalde richting, die optimaal is om kracht te leveren. Indien er onder een andere richting kracht geleverd wordt (X-been, O-been, schoenplaatjes die een knie naar binnen of naar buiten dwingen), worden sommige vezels te zwaar belast, terwijl andere vezels nauwelijks belast worden. In het begin merkt men daar niets van, maar op een gegeven moment ontstaat er verandering van het peesweefsel (een apexitis is geen ontsteking, maar degeneratief peesweefsel) en heeft men bij het starten van het fietsen pijn, die tijdens het MeerSport GROOTHANDEL IN SPORTVERZORGINGS-, EHBO/BHV- EN PEDICURE ARTIKELEN fietsen langzaam verdwijnt. Als de peesirritatie in een verder gevorderd stadium is, gaat de pijn tijdens het fietsen niet meer weg en kunnen er ook klachten zijn bij normale dagelijkse activiteiten. Hoe langer de pees overbelast wordt, hoe groter de schade en hoe langer het herstel kan duren. Omdat pezen slecht doorbloed zijn, herstellen ze traag. Irritatie van het patellofemorale gewricht Dit is het gewricht tussen knieschijf en bovenbeen. Symptomen zijn vooral pijn aan de voorkant van de knie. Kenmerkend hiervoor is de pijn die optreedt bij kracht zetten, helling op fietsen, traplopen of bij het opstaan uit hurkzit. Oorzaken kunnen zijn: Te laag zadel, waardoor de druk op het patellofemorale gewricht te groot wordt. Te grote trainingsintensiteit. Te zwaar verzet. X- of O-benen. Deze geven een verkeerde trekbelasting op de knieschijf met als gevolg, dat de knieschijf niet netjes in zijn groeve op het bovenbeen spoort. Ook een afwijkende vorm van de knieschijf of een te beweeglijke knieschijf kan dit veroorzaken. Zwakte van (een deel van) de quadriceps. Dit kan bijvoorbeeld na een ongeval of na een (knie)operatie. De oorspronkelijke klacht van de knieoperatie is weggenomen, maar dit is er 'voor in de plaats gekomen'. Tractus iliotibialis frictiesyndroom Dit ontstaat door te grote wrijving van de peesplaat aan de zijkant van het bovenbeen (de tractus) over een knobbel aan de buitenzijde van het bovenbeen (de laterale femur epicondyl). Symptomen zijn een pijnlijk en brandend gevoel aan de buitenzijde van de knie. Vaak is de buitenkant van de knie ook druk pijnlijk. Oorzaken kunnen zijn: O-stand van de knie. Beenlengteverschil Te hoog afgesteld zadel of een zadel dat te ver naar achteren geplaatst is. Verminderde spierkracht aan de buitenzijde van heup (abductoren). Schoenplaatjes die het onderbeen teveel naar binnen dwingen. Irritatie van de hamstrings Vooral de aanhechting van de hamstrings aan de buitenzijde, soms die aan de binnenzijde van de knieholte willen nog wel eens problemen geven. Oorzaken kunnen zijn: Te hoog afgesteld zadel. Beenlengteverschil 'Te ver naar achter trekken' van de pedalen. Zit de pijn hoger in de knieholte, dan kan dit duiden op aanhechtingsproblemen van de lange kuitspieren. Ook dit komt vaker voor bij een te hoog afgesteld zadel of bij schoenplaatjes, die te ver naar voren staan. Praktijk- en Cursuscentrum voor Professionele Kinesiologie Marian Pijnenburg Als u het niet vraagt zult u het nooit weten, dus vraag naar onze prijslijst of kom gerust eens langs in onze winkel/showroom. Leverancier van o.a. Biofreeze, Chemodis, Volatile, Toco BSN Medical, Mueller, Gehwol en Laufwunder, Curetape en Kinesiotape en ook draagbare en vaste massagebanken/stoelen en de diverse toebehoren. Doe meer met MeerSport! Openingstijden: Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag uur uur uur uur uur J.A. Beyerinkstraat 5a 2912 AA Nieuwerkerk a/d IJssel Telefoon (0180) Fax (0180) Website Op een lichaamsvriendelijke manier weer in balans komen, met gebruikmaking van spiertesten U kunt in mijn praktijk terecht voor: Kinesiologische consulten Cursussen: Touch for Health, Stress Release, Brain Gym, etc. Telefoon: Internet: Bel of mail gerust voor meer informatie 16

17 Vocht in de knie, krakende knie, kramp bovenbeenspieren Een krakende knie, met name wanneer het gekraak 'grof van aard' is, heeft over het algemeen weinig te betekenen, zeker wanneer het kraken niet pijnlijk is. 'Fijn' kraken aan de achterzijde van de knieschijf komt nogal eens voor bij patello-femorale klachten. Vocht in de knie is altijd reden om de knie nader te laten onderzoeken. Vaak is er meer aan de hand, dan alleen een overbelasting. Vocht in de knie is niet de juiste smering en hoewel fietsen in zo n geval vaak juist goed is, moet wel de oorzaak worden vastgesteld om de blessureduur te verkorten en mogelijke verdere schade te voorkomen. Sport daarom niet door met een dikke knie en neem contact op met een arts. Ook een te hoge spierspanning of kramp kan het gevolg zijn van een verkeerde fietsafstelling. De oplossing is ook hier weer het aanpassen van de fietshouding. Spierkramp kan ook veroorzaakt worden door vermoeidheid, kou en vocht/zoutverlies door transpiratie. Kleed je voldoende warm aan bij koud weer en rij niet met een te zwaar verzet. Drink voldoende onderweg ook al is het koud. Indien je de kramp aan voelt komen, ga niet rekken e.d., maar schud het been voorzichtig los. Bij kramp, forceer dan niet verder en geef de spier rust. In alle gevallen geldt dat een juiste fietsafstelling cruciaal is: zadel lager of hoger afstellen en meer naar voren of naar achteren plaatsen. Plaatjes van de schoenen meer naar achteren of naar voren zetten. Zo nodig aanpassen van het beenlengteverschil. Daarnaast rompstabiliserende oefeningen en specifieke oefeningen voor de bovenbeenspieren. Bron SMA Sportspychologie Hoe en wat? Doelen stellen naar een hoger niveau. Hoe vaak vragen we sporters niet na afloop van een wedstrijd: "Wat hebben jullie gedaan? Gewonnen?" Om de sporter te helpen presteren zou het beter zijn als we voortaan zouden vragen: "Hoe ging het? Heb je lekker gespeeld?" SPORTPSYCHOLOGIE Petra de Munck Doelen stellen we allemaal, zeker als het om sport gaat. De één sport voor de lol, de ander wil graag een bepaalde prestatie neerzetten. Die prestatie kan variëren van gewicht verliezen tot het winnen van Olympisch goud. Ongeacht welke sport, welk niveau, welk geslacht, doelen hebben we allemaal. En dat is maar goed ook, want zonder doelen zou sporten een stuk minder leuk zijn en zouden we er al lang mee opgehouden zijn, ze vergroten namelijk je motivatie voor de sport. Maar welk soort Sportpsycholoog, bewegingswetenschapper & sportpodoloog Petra de Munck combineert haar kennis met haar passie. Sport en het begeleiden van sporters om het maximale uit de sportbeleving te halen is waar haar hart ligt. Petra is bezig haar accreditatie bij de VSPN te behalen om daarna haar eigen praktijk voor sportpsychologie op te kunnen zetten. Tot die tijd deelt zij graag haar kennis met mensen met eenzelfde passie voor sport. Werkzaam als bewegingswetenschapper en sportpodoloog heeft zij dagelijks te maken met het leed dat blessure heet. doelen je stelt, bepaalt uiteindelijk hoe goed je zult presteren. Doelen zijn er in verschillende soorten: droomdoelen, resultaatdoelen, prestatiedoelen en procesdoelen. Een droomdoel heeft bijvoorbeeld het jonge schaatsertje dat een poster aan de muur heeft hangen van zijn idool, hij droomt dat hij net als zijn idool Olympisch goud zal winnen. Later, als hij groot is. Om daar te komen zal deze jonge schaatser dit seizoen eerst geselec- 17

18 teerd moeten worden voor de talentengroep (resultaatdoel). Om ieder seizoen zijn resultaatdoel te behalen zal hij steeds zijn weg daar naartoe moeten bepalen. Deze weg kan bijvoorbeeld bestaan uit het verbeteren van zijn PR (prestatiedoel) en het verbeteren van zijn schaatshouding: beter diep zitten (procesdoel, ook wel trainingsdoel genoemd). Zo weet hij iedere training waar hij nu mee bezig moet zijn, om later zijn droomdoel te behalen. Nu blijkt steeds weer dat de weg naar de top gemakkelijker wordt, naarmate je jezelf meer procesdoelen stelt. Je wordt doelgerichter, je haalt meer uit een training doordat je beter weet waar je de aandacht op moet richten, in een wedstrijd helpt het je te focussen op de taak voorhanden, je zelfvertrouwen stijgt doordat je ziet welke stappen je maakt en dit beïnvloedt je prestatie ook nog eens positief. Iedere sporter heeft desondanks de neiging om resultaatdoelen te stellen ('WAT wil ik bereiken?'), maar als je vergeet daarbij ook te vermelden HOE je dat wilt bereiken, is de kans om het niet te behalen veel groter. Daardoor hebben sporters die vooral resultaatdoelen stellen ook vaker last van een verminderd zelfvertrouwen, simpelweg omdat ze hun doelen vaak niet behalen. Je kunt niet altijd winnen, want dat heb je niet altijd helemaal zelf in de hand. Daarom zal je soms verliezen, ook al heb je zelf de sterren van de hemel gespeeld. Om dan te voorkomen dat je ego een tik krijgt, had je beter een procesdoel kunnen stellen voorafgaand aan die wedstrijd, waardoor je ego misschien zelfs een 'boost' had gekregen, ondanks dat je verloren hebt. Want als je wel hebt kunnen laten zien dat wat je getraind had, ook lukte in de wedstrijd, betekent het dat je weer een klein stukje dichter bij het behalen van je droomdoel bent gekomen, ongeacht de uitslag van deze ene wedstrijd. Dit is precies de reden waarom we sporters na afloop moeten vragen HOE het is gegaan, in plaats van WAT de uitslag was. Zo kunnen we de sporters ondersteunen in het stellen van de juiste doelen, kunnen we een positieve invloed hebben op hun zelfvertrouwen en motivatie en dit zal hun volgende prestaties ten goede komen. Vertel nu eens, HOE ga jij je doelen bereiken? Reageren 18 Manuele Lymfedrainage Vijf nieuwe lymfetherapeuten Eind november vorig jaar mochten 5 massagetherapeuten hun welverdiende diploma Lymfetherapie in ontvangst nemen, nadat zij geslaagd waren voor het ESPO-examen. MANUELE LYMFEDRAINGE Désirée Groen Na een jaar intensief werken treden zij daarmee toe tot de selecte groep van lymfetherapeuten, die in de afgelopen 5 jaar bij IVS Opleiding en zijn opgeleid in Tips voor een goed procesdoel Zorg dat het doel positief geformuleerd is: gericht op wat je wél wilt doen i.p.v. op wat je niet wilt doen. Zorg voor een goede uitleg van hoe je je doel gaat bereiken: hoe vaak, wanneer, etc. Maak het uitdagend, maar wel realistisch. Maak het meetbaar, zodat je kunt bepalen of je het hebt behaald. Zorg dat het onder jouw controle valt en het bereiken niet afhankelijk is van anderen. manuele lymfedrainage en lymftaping. Met een breed scala aan technieken kunnen zij nu in hun praktijk aan de slag met een diversiteit aan klachten zoals: zwelling/oedeemvorming na een trauma, operatie of sportblessure; weerstandsverbetering na een ziekte of bij een allergie; anti-stressbehandelingen bij slapeloosheid, rusteloze benen of hoofdpijn; pijnbestrijding bij bijvoorbeeld artrose. Voor geïnteresseerden in de opleiding lymfetherapie wordt er op woensdagavond 14 mei een informatie-avond georganiseerd waar naast de nodige informatie óók praktisch kennis kan worden gemaakt met MLD en Lymftaping. Links

19 Uit de Pers Medisch hulpmiddel bij migraine Wereldwijd lijdt 1 op de 10 mensen aan migraine, waarbij vrouwen 3 keer vaker migraineaanvallen hebben dan mannen. Migraine kan worden behandeld met algemene pijnstillers en met specifiek tegen migraine werkende geneesmiddelen. In de Verenigde Staten is het eerste medische hulpmiddel voor de behandeling van migraine door de Amerikaanse beoordelingsautoriteit, de FDA, goedgekeurd. Het hulpmiddel, dat in de VS onder de naam Cerena Transcranial Magnetic Stimulator (TMS) op de markt zal komen, is een apparaatje dat door de patiënt met twee handen tegen het achterhoofd wordt gedrukt. Bij het drukken op een knop wordt er een magnetische energiepuls afgevuurd, die door de schedel in de achterhoofdskwab terechtkomt. Door dit gedeelte van de hersenen te stimuleren, zou de pijn verminderen of zelfs verdwijnen. De eerste onderzoeksresultaten met het middel zijn veelbelovend, alhoewel evenals bij medicijnen lang niet alle patiënten er een gunstig effect van ondervinden. Het is onbekend of en wanneer het medische hulpmiddel ook in Europa zal worden goedgekeurd en op de markt zal worden gebracht. Bron FDA Licht helpt tegen winterdepressie In Nederland heeft ongeveer 1% van de bevolking last van een winterdepressie. Wat is het en wat kun je ertegen doen? Een mogelijke oorzaak is het anders of minder goed functioneren van de biologische klok. "Er is een aantal verschillen tussen een winterdepressie en andere vormen van depressie", zegt Witte Hoogendijk, hoofd van de afdeling Psychiatrie van het Erasmus MC. "Zo slapen patiënten meer in plaats van minder, ze eten meer in plaats van minder en ze hebben een extreem gevoel van lichamelijke vermoeidheid." Hoogendijk noemt manieren om een winterdepressie tegen te gaan: "Patiënten kunnen extra licht tot zich nemen, met een lichtsterkte van tot lux. Dit kan met een speciale lamp, maar het werkt ook heel goed om een ochtendwandeling te maken, zelfs wanneer het bewolkt is." Naast de mensen die lijden aan een winterdepressie, heeft 1% van de bevolking last van seizoensgebonden stemmingsklachten. "Deze mensen hebben geen depressie, maar willen vaak wel langer slapen en hebben last van vermoeidheid. Ook bij hen helpt extra licht vaak", aldus Hoogendijk. Bron Een registerpodoloog kan helpen bij o.a.: Voorvoetklachten Hielklachten Zenuwklachten Teenafwijkingen Voetdeformaties Houdingsklachten Voetklachten bij kinderen Treffers podologie, praktijk voor registerpodologie Medisch centrum de Zorgmolen Poldermolen TH Papendrecht Tel.: (078)

20 Boekbespreking Broodbuik Steeds meer mensen zijn intolerant voor gluten, hebben een tarwe allergie of coeliagie (pijn in de buik). Glutenvrije producten zijn gemakkelijk verkrijgbaar in de winkels. Maar hoe ongezond tarwe eigenlijk is, ook voor iedereen die niet aan bovenstaande lijdt, is veel minder bekend. Als we minder tarwe nuttigen, vallen we niet alleen af, maar verdwijnen allerlei vage vermoeidheids- en buikklachten, kunnen we ontstekingen remmen en type 2 diabetes terugdringen. Het gevaar van tarwe is het gezondheidsissue anno nu. Type Paperback Auteur(s) W. Davis Uitgever Kosmos Uitgevers ISBN Pagina s 320 Prijs E 12,50 Uit de Pers Spiermassaverlies na immobiliteit Beweging en eiwitrijke voedingsmiddelen helpen spiermassaverlies te voorkomen. Bewegingswetenschappers van het Maastricht UMC+ hebben ontdekt dat er al een aanzienlijk spiermassaverlies optreedt na vijf dagen minimale inspanning. In de korte periode, die vergelijkbaar is met een gemiddelde ziekenhuisopname, verloren gezonde vrijwilligers zo n tien procent spierkracht en 150 gram spiermassa aan één been. De resultaten van het onderzoek worden gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Acta Physiologica. Spiermassaverlies is een veelvoorkomend probleem dat de kop opsteekt bij ouderen. Dat houdt verband met een gebrek aan inspanning en een verminderd voedingspatroon. Dagelijks worden spiervezels opgebouwd en afgebroken, zodat na honderd dagen een complete spier vervangen is door nieuw materiaal. Door een gebrek aan beweging en eiwitrijke voedingsmiddelen gaat de afbraak echter sneller dan de opbouw en treedt verlies van spiermassa op. Die tekenen worden volgens de Maastrichtse onderzoekers al zichtbaar na slechts vijf dagen niet bewegen. Dat is vergelijkbaar met een gemiddelde ziekenhuisopname of het stil op bed liggen met griep. Spiermassaverlies In het Maastrichtse onderzoek werden 24 gezonde jonge mannen een aantal dagen geïmmobiliseerd. Daarvoor werd één been volledig ingegipst. Na vijf en veertien dagen werden spiermassa en spierkracht bepaald. Al na vijf dagen hadden de vrijwilligers gemiddeld ongeveer tien procent aan beenspierkracht verloren en 3,5 procent spiermassa, omgerekend zo n 150 gram. Na twee weken was dat opgelopen tot 25 procent verlies aan spierkracht en 8,5 procent spiermassa (350 gram). "Na vijf dagen kunnen oudere patiënten al onder de drempelwaarde komen om normale dagelijkse activiteiten uit te voeren," licht prof. Luc van Loon toe, hoogleraar fysiologie van inspanning van Maastricht UMC+. Beweging en voeding Gezonde jonge mensen hebben na zes weken de verloren spiermassa weer opgebouwd. Daarvoor is wel voldoende beweging en eiwitrijke voeding nodig. Van Loon: "Maar bij ouderen wordt dat al een stuk lastiger. Zij bouwen de verloren spiermassa op die manier nooit meer op." Momenteel zijn de onderzoekers bezig om manieren te vinden om dat spiermassaverlies tegen te gaan. "Eén mogelijkheid is om elektrostimulatie op spieren toe te passen tijdens immobiliteit, maar dat onderzoek is nog in volle gang. Blijven bewegen en eiwitrijk voedsel eten blijft het voornaamste devies," besluit Van Loon. Bron Mumc.nl 20

Sportief bewegen met artrose. Artrose

Sportief bewegen met artrose. Artrose Sportief bewegen met artrose Artrose Sportief bewegen met artrose...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid

Nadere informatie

Patellofemoraal pijnsyndroom

Patellofemoraal pijnsyndroom Orthopedie Patellofemoraal pijnsyndroom Pijn in en rond de knieschijf Inleiding U heeft een bezoek gebracht aan uw behandelend arts op de poli. De arts heeft geconstateerd dat u patellofemorale pijnklachten

Nadere informatie

Sportgeneeskunde. Een lopers knie (Iliotibiale band syndroom)

Sportgeneeskunde. Een lopers knie (Iliotibiale band syndroom) Sportgeneeskunde Een lopers knie (Iliotibiale band syndroom) Algemeen Deze folder geeft u informatie over een lopers knie oftewel het iliotibiale band syndroom. De iliotibiale band is een lange peesplaat

Nadere informatie

9-2-2012. Nederland fietsland. Marleen de Koning, sportarts in opleiding Blessurepreventie en -behandeling. Werkzaam op SGA Laurentius Roermond

9-2-2012. Nederland fietsland. Marleen de Koning, sportarts in opleiding Blessurepreventie en -behandeling. Werkzaam op SGA Laurentius Roermond Even voorstellen voorstellen Wielersymposium Marleen de Koning, sportarts in opleiding Blessurepreventie en -behandeling Werkzaam op SGA Laurentius Roermond Posterholt 7 februari 2011 Indeling Inleiding

Nadere informatie

kruisbandoperatie Wat is een voorste kruisbandreconstructie?

kruisbandoperatie Wat is een voorste kruisbandreconstructie? kruisbandoperatie U heeft in overleg met uw orthopedisch chirurg besloten om uw voorste kruisband te laten opereren. Deze operatie wordt een voorste kruisbandreconstructie genoemd. Hoe gaat deze operatie?

Nadere informatie

Patello-Femoraal Pijn Syndroom. Pijn rondom de knieschijf door verkeerde sporing

Patello-Femoraal Pijn Syndroom. Pijn rondom de knieschijf door verkeerde sporing Patello-Femoraal Pijn Syndroom Pijn rondom de knieschijf door verkeerde sporing Evt. Inhoudsopgave Inleiding De functie van de knieschijf De oorzaak van het Patello-Femoraal Pijn Syndroom. Het klachtenbeeld.

Nadere informatie

AANDOENINGEN VAN DE KNIE

AANDOENINGEN VAN DE KNIE AANDOENINGEN VAN DE KNIE In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over aandoeningen van de knie en de meest gebruikelijke behandelingen. Wij adviseren u deze informatie

Nadere informatie

Spier- en gewrichtspijn

Spier- en gewrichtspijn Spier- en gewrichtspijn Spierpijn na het sporten, een zweepslag, een verzwikte enkel, een gekneusde pink... Door een verkeerde beweging of door extra inspanning kunt u plotseling pijn aan spieren of gewrichten

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

De voorste kruisbandreconstructie

De voorste kruisbandreconstructie Afdeling: Onderwerp: Fysiotherapie De voorste kruisbandreconstructie 1 De voorste kruisbandreconstructie 2 De Voorste Kruisbandreconstructie De knie: De meeste mensen zien een knie als een simpel scharniergewricht

Nadere informatie

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen? Bewe Soe ge pele n r m be et wegen heu me p t - re e u n knieartrose Verzekering

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen? Bewe Soe ge pele n r m be et wegen heu me p t - re e u n knieartrose Verzekering Soepeler Bewegen bewegen met met heup- reuma en knieartrose Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen Wat is artrose? Artrose is een aandoening van

Nadere informatie

De Top 10 Dieet Mythen

De Top 10 Dieet Mythen - 1 - De Top 10 Dieet Mythen Een dieet volhouden is nooit makkelijk, zeker niet met de overvloed aan dieet mythen. Het is het vaak moeilijk een onderscheid te maken tussen effectieve afval technieken/strategieën

Nadere informatie

Presentatie blessure preventie. John Klerkx

Presentatie blessure preventie. John Klerkx Presentatie blessure preventie John Klerkx Programma 1. Doel van de presentatie. 2. De meest voorkomende blessures. 3. Preventie (voorkomen blessures). 4. Geslacht, leeftijd, lichaamsbouw/ gezondheid.

Nadere informatie

Patellofemoraal (pijn)syndroom Pijnklachten aan de voorzijde van de knie

Patellofemoraal (pijn)syndroom Pijnklachten aan de voorzijde van de knie Patellofemoraal (pijn)syndroom Pijnklachten aan de voorzijde van de knie Inhoudsopgave Inleiding 2 Wat is het patellofemoraal (pijn)syndroom? 2 Klachten 3 Oorzaken 3 Behandeling 3 Behandeling bij wat minder

Nadere informatie

Bertha Middendorp MIGRAINE. De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval

Bertha Middendorp MIGRAINE. De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval Bertha Middendorp MIGRAINE De oorzaak van jouw migraine en Leer in 6 weken je pijn te beheersen tijdens een aanval Inhoud Deel 1 12 Inleiding 15 Mijn migraine 21 Hypnose 26 Verhalen uit de praktijk Deel

Nadere informatie

Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters

Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters Gezonde Mama s & Co: Toolkit voor de verschillende type eters Kun jij de verleiding niet weerstaan als je versgebakken cake ruikt? Ga je eten als je verdrietig, boos, of gespannen bent? Lukt het je niet

Nadere informatie

Orthopedie. Voorste kruisband

Orthopedie. Voorste kruisband Orthopedie Voorste kruisband 1 Tijdens sporten of een ongelukkige beweging kan de voorste kruisband scheuren. Uw orthopedisch chirurg zal in veel gevallen adviseren de voorste kruisband te vervangen. In

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

Totale knieprothese polikliniekversie Orthopedie

Totale knieprothese polikliniekversie Orthopedie Totale knieprothese polikliniekversie Orthopedie Beter voor elkaar 2 De totale knieprothese Als u een beschadigde of versleten knie heeft, is lopen en lang staan vaak erg pijnlijk. In een vergevorderd

Nadere informatie

Voorste kruisbandreconstructie

Voorste kruisbandreconstructie Voorste kruisbandreconstructie Belangrijk Voor deze behandeling, ingreep of onderzoek dient u nuchter te blijven; dit betekent dat u vanaf 6 uur voor de opname: Niets meer mag eten Niet meer mag roken

Nadere informatie

Nog vragen? Artrose van de knie De knie Wat is een artrotische knie?

Nog vragen? Artrose van de knie De knie Wat is een artrotische knie? Artrose van de Knie Artrose van de knie Bij artrose van de knie is er sprake van slijtage. Er zijn drie vormen die het kniegewricht kunnen aantasten. In deze folder leest u over de mogelijkheden van een

Nadere informatie

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit,

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Wat is lage rugpijn? Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling

Nadere informatie

Ligamentair letsel kniegewricht

Ligamentair letsel kniegewricht Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie Kerkweg 45a 4102 KR Zijderveld Telefoon 0345-642618 Fax 0345-641004 E-mail vriesfysio@planet.nl Internet www.fysiodevries.nl Ligamentair letsel

Nadere informatie

de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog

de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog de 9 mentale vaardigheden van een succesvolle atleet Topsport Limburg Sittard, 28 maart 2012 drs. Joep Teeken, VSPN -sportpsycholoog doel inzicht krijgen in het belang van en ervaren van mentale vaardigheden

Nadere informatie

Door Jesse van der Velde. www.jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde (Online Personal Trainer) www.jessevandervelde.

Door Jesse van der Velde. www.jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde (Online Personal Trainer) www.jessevandervelde. Door Jesse van der Velde www.jessevandervelde.com Disclaimer De oefeningen, trainingen, adviezen en instructies in deze PDF zijn gemaakt voor gezonde en blessurevrije mensen. Wanneer u een fysieke beperking,

Nadere informatie

SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN. eenvoudig snel efficiënt

SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN. eenvoudig snel efficiënt SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN eenvoudig snel efficiënt DIËTEN IS TRAINEN OM DIK TE WORDEN 1Als een beer in een winterslaap is en dus niets meer eet gedurende een lange tijd, doet de natuur iets slims. Het

Nadere informatie

SERIE VISIES OP GENEZING: ARTROSE

SERIE VISIES OP GENEZING: ARTROSE SERIE VISIES OP GENEZING: ARTROSE ARTROSE, OORZAKEN EN BEHANDELWIJZEN Inhoud Introductie.... 3 1 Wat is artrose?......... 3-4 2 Wat zijn de oorzaken?... 4 3Behandelingen......5-6 2 Introductie Een overtuiging

Nadere informatie

Zonder dieet lekkerder in je vel!

Zonder dieet lekkerder in je vel! Zonder dieet lekkerder in je vel! Vijf vragen en vijf stappen om te ontdekken hoe je jouw eetpatroon kunt veranderen en succesvol kunt afvallen. Overgewicht neemt ernstige vormen aan, veel volwassenen

Nadere informatie

Lage rugklachten. www.gzcdiemenzuid.nl

Lage rugklachten. www.gzcdiemenzuid.nl Lage rugklachten Introductie De lage rug is het gebied ter hoogte van de onderste 5 lendenwervels (lumbale wervels) en de overgang met het heiligbeen (lumbo-sacrale overgang). De lendenwervelkolom bestaat

Nadere informatie

Kijkoperatie van de knie

Kijkoperatie van de knie Kijkoperatie van de knie Algemeen Uw behandelend specialist heeft u op de wachtlijst geplaatst voor een kijkoperatie van uw knie (arthroscopie). Deze folder geeft u informatie over deze behandeling en

Nadere informatie

Knieblessure Anatomie van de knie meniscus kruisbanden

Knieblessure Anatomie van de knie meniscus kruisbanden ! Knieblessure De knie is het gewricht tussen het bovenbeen (het femur) en het scheenbeen (de tibia). Het kuitbeen (de fibula) begint onder het kniegewricht en ligt aan de buitenkant van het onderbeen.

Nadere informatie

Enkelbandletsel. Gipskamer

Enkelbandletsel. Gipskamer Enkelbandletsel Gipskamer U heeft een blessure aan uw enkel/ enkelband. Dit wordt ook wel enkel distorsie genoemd. U heeft hiervoor op de Gipskamer een gips, tape of brace om uw enkel gekregen. Het gips,

Nadere informatie

De kracht van reflecteren

De kracht van reflecteren 28 test en techniek in beeld Motivational Interviewing deel 5 De kracht van reflecteren Speciaal voor Fysiopraxis schrijven Stijn van Merendonk, Mirjam Hulsenboom en Albertina Poelgeest een vijfdelige

Nadere informatie

http://www.dieetwijzer.com/gezondegewoontes

http://www.dieetwijzer.com/gezondegewoontes Door Jesse van der Velde http://www.dieetwijzer.com/gezondegewoontes Disclaimer De oefeningen, trainingen, adviezen en instructies in deze PDF zijn gemaakt voor gezonde en blessurevrije mensen. Wanneer

Nadere informatie

Adviezen voor patiënten met reumatische aandoeningen

Adviezen voor patiënten met reumatische aandoeningen Adviezen voor patiënten met reumatische aandoeningen Albert Schweitzer ziekenhuis april 2014 pavo 0222 Inleiding De reumatoloog heeft met u besproken dat u een reumatische aandoening heeft. In deze folder

Nadere informatie

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen Op 1 januari worden volop goede voornemens gemaakt. We willen stoppen met roken, afvallen, meer bewegen, gezonder leven en ga zo maar door. Afvallen is

Nadere informatie

Wat is sportpsychologie? Voorstellen. Programma. Doelstelling. Cursus Mentale Training Rogier Hoorn sportpsycholoog VSPN

Wat is sportpsychologie? Voorstellen. Programma. Doelstelling. Cursus Mentale Training Rogier Hoorn sportpsycholoog VSPN Voorstellen drs. Rogier Hoorn, sportpsycholoog VSPN Sinds 2003 praktijk Hilversum en Papendal Sporters, teams, coaches, Cursus Mentale Training Rogier Hoorn sportpsycholoog VSPN bedrijfsleven, LVNL, Luchtmacht

Nadere informatie

Gescheurde achillespees Achillespeesruptuur

Gescheurde achillespees Achillespeesruptuur Uw behandelend arts heeft bij u een gescheurde achillespees geconstateerd. Deze brochure geeft u een overzicht van de klachten en oorzaak van een gescheurde achillespees (achillespeesruptuur) en de meest

Nadere informatie

De foamroll oefeningen

De foamroll oefeningen www.bodyrelease.nl De foamroll oefeningen Wat je vooraf moet weten De foamroll oefeningen die je uitvoert moeten voelen als een diepe massage en kunnen zowel direct op de huid als met kleding aan worden

Nadere informatie

Een acuut letsel is een blessure die plots op treed (bvb een enkel verzwikking, een spierscheur, )

Een acuut letsel is een blessure die plots op treed (bvb een enkel verzwikking, een spierscheur, ) Sporten is hoe dan ook gezond, maar brengt ook een verhoogd risico op bepaalde letsels met zich mee. Er zijn echter enkele aandachtspunten en preventie oefeningen die dit risico sterk kunnen verlagen.

Nadere informatie

Correctie van de kniestand. (artrotische knie)

Correctie van de kniestand. (artrotische knie) Correctie van de kniestand (artrotische knie) Correctie van de kniestand Door slijtage (artrose) kan een afwijkende stand van uw knie ontstaan. Dit kan heel pijnlijk zijn. De orthopedisch chirurg kan u

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees)

Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees) ORTHOPEDIE Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees) Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen en daarmee de stabiliteit

Nadere informatie

KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE- DOOR ORTHOPEDIE

KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE- DOOR ORTHOPEDIE KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE- DOOR ORTHOPEDIE Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de gang van zaken rond een artroscopie (kijkoperatie) in verband met uw gewrichtsklachten.

Nadere informatie

Pijn rondom uw knieschijf

Pijn rondom uw knieschijf Fysiotherapie Pijn rondom uw knieschijf Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep 1. Inleiding Bij u is patellofemorale pijnproblematiek vastgesteld (patella

Nadere informatie

Revalidatie nieuwe knie operatie

Revalidatie nieuwe knie operatie Afdeling: Fysiotherapie Datum: Januari 2014 2 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Revalidatie 4 3 Thuissituatie 5 4 Anatomie 6 5 Operatietechniek 7 6 Leefregels 8 7 Oefeningen 9 3 1 Inleiding Jaarlijks krijgen zo n

Nadere informatie

Gewrichtspijn bij katten. Ernstig onderschat! Hoe komt het dat we het niet zien?

Gewrichtspijn bij katten. Ernstig onderschat! Hoe komt het dat we het niet zien? Gewrichtspijn bij katten Ernstig onderschat! Een kat komt altijd op zijn pootjes terecht Zo luidt het spreekwoord en zoals ieder spreekwoord bevat het veel waarheid. Echter wat niet vermeld wordt is de

Nadere informatie

De totale knieprothese

De totale knieprothese De totale knieprothese Buitenste meniscus Bovenbeen Buitenste knieband Knieschijf Kuitbeen Kniepees Binnenste meniscus Scheenbeen Binnenste knieband De rechterknie, vooraanzicht De knieprothese Als u een

Nadere informatie

Welk letsel kunt u opgelopen hebben?

Welk letsel kunt u opgelopen hebben? Acute knieblessure U bent op de Spoedeisende hulp van het Canisius-Wilhelimina Ziekenhuis (CWZ) terecht gekomen omdat u een acute knieblessure heeft opgelopen. Deze folder geeft u informatie over mogelijk

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Maatschap Orthopedie. Voorste kruisband reconstructie

Maatschap Orthopedie. Voorste kruisband reconstructie Maatschap Orthopedie Voorste kruisband reconstructie Algemeen Uw orthopedisch chirurg heeft geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen om daarmee de stabiliteit van de knie te verbeteren.

Nadere informatie

Pijn bij kanker. Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis

Pijn bij kanker. Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis Pijn bij kanker Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis Wat is pijn? Pijn is een onaangenaam gevoel. Het kan op verschillende manieren ontstaan en het kan op verschillende manieren worden

Nadere informatie

Eerste Hulp Bij Sport Ongelukken (EHBSO) Blessure preventie

Eerste Hulp Bij Sport Ongelukken (EHBSO) Blessure preventie Eerste Hulp Bij Sport Ongelukken (EHBSO) & Blessure preventie Wie zijn wij? Wij zijn Procare fysiotherapie met praktijkruimtes in Gorinchem, Vuren en Herwijnen. Onze praktijken bieden naast diverse specialisaties

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie

Voorste kruisband reconstructie Voorste kruisband reconstructie De voorste kruisband Tijdens sporten of een ongelukkige beweging kan de voorste kruisband scheuren. Uw orthopedisch chirurg zal in veel gevallen adviseren de voorste kruisband

Nadere informatie

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in LINDA AMMERLAAN KINDERVOEDINGSCOACH Inleiding Wie ben ik? Als moeder van 2 kinderen weet ik hoe lastig het is om in deze tijd je kinderen gezond te laten opgroeien.

Nadere informatie

Ik denk eigenlijk dat deze blessure niet slecht is geweest voor mijn carrière

Ik denk eigenlijk dat deze blessure niet slecht is geweest voor mijn carrière In de rubriek vertelt een (oud) prof-voetballer/voetbalster over zijn/haar voorste kruisband blessure. Vanaf het moment dat deze blessure werd opgelopen, de operatie, de revalidatie, de rentree en daarna.

Nadere informatie

Preventietips voor sportblessures

Preventietips voor sportblessures .Stef Verheyden Kinesitherapie Preventietips voor sportblessures Groepspraktijk De Brug Waarom blessurepreventie? Sportbeoefening en sportblessures, jammer genoeg gaan ze al te vaak samen. Vroeg of laat

Nadere informatie

TOTALE HEUP OPERATIE

TOTALE HEUP OPERATIE TOTALE HEUP OPERATIE Vervanging van het heupgewricht is een vaak voorkomende operatie waar veel mensen met een versleten heup baat bij hebben. In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene

Nadere informatie

Verdraaiing (distorsie) van de knie

Verdraaiing (distorsie) van de knie Verdraaiing (distorsie) van de knie Verdraaiing (distorsie) van de knie Een blessure van de knie ontstaat vaak door een verdraaiing of andere onnatuurlijke beweging. Vaak wordt de knie al snel erg dik.

Nadere informatie

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen?

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen? Stap 6. Changes only take place through action Dalai Lama Wat ga je doen? Jullie hebben een ACTiePlan voor het experiment gemaakt. Dat betekent dat je een nieuwe rol en andere ACTies gaat uitproberen dan

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

PROLOOP NR 1 2015 HAAL HET BESTE UIT JOUW LOPERS MET ZIPCOACH

PROLOOP NR 1 2015 HAAL HET BESTE UIT JOUW LOPERS MET ZIPCOACH PROLOOP NR 1 2015 HAAL HET BESTE UIT JOUW LOPERS MET ZIPCOACH 56 TIPS & TRICKS Elke hardloper heeft zijn eigen doelstelling: waar de één zich bijvoorbeeld focust op het verbeteren van zijn looptechniek,

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

Hardlopen Veel voorkomende blessures en het voorkomen ervan

Hardlopen Veel voorkomende blessures en het voorkomen ervan BRENGT GEZONDHEID IN BEWEGING Hardlopen Veel voorkomende blessures en het voorkomen ervan In samenwerking met: Wie zijn wij? MERAS Fysiotherapie Jeroen Panhuizen - Sportfysiotherapeut Ruud Huijbregts -

Nadere informatie

Bursitis, tendinitis en enthesitis/enthesopathie

Bursitis, tendinitis en enthesitis/enthesopathie Reumatologie Bursitis, tendinitis en enthesitis/enthesopathie i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding De reumatoloog heeft de diagnose bursitis, tendinitis of enthesitis/enthesopathie bij

Nadere informatie

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Ischias is een vorm van zenuwpijn, beginnend in de heup en verdergaand langs de achterzijde van het been tot aan de voet, veroorzaakt door

Nadere informatie

Voorste kruisbandreconstructie,

Voorste kruisbandreconstructie, Paramedische afdeling Voorste kruisbandreconstructie, oefeningen en richtlijnen Inleiding Bij een voorste kruisband reconstructie brengt de arts op de plaats van de oude voorste kruisband een vervangende

Nadere informatie

Fysiotherapie voor kinderen. Afdeling Fysiotherapie

Fysiotherapie voor kinderen. Afdeling Fysiotherapie 00 Fysiotherapie voor kinderen Afdeling Fysiotherapie 1 Spelenderwijs ontwikkelen kinderen hun zintuigen en motoriek. Meestal gaat dat goed en bijna ongemerkt. Maar bij sommige kinderen duurt het langer

Nadere informatie

Helmond verras app. Beginnen met hardlopen.

Helmond verras app. Beginnen met hardlopen. Helmond verras app Beginnen met hardlopen. Deze informatie helpt je om verantwoord met de sport te starten, zodat je zoveel mogelijk van het hardlopen kunt genieten! Die rode wangen, dat frisse gezicht

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. De totale knieprothese

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. De totale knieprothese De totale knieprothese DE TOTALE KNIEPROTHESE INLEIDING U staat op de wachtlijst voor een nieuwe knie, een zgn. totale knieprothese. Deze folder geeft informatie over het kniegewricht en de behandelingsmogelijkheden

Nadere informatie

Orthopedie. Artrotische knie / correctie kniestand. Afdeling: Onderwerp:

Orthopedie. Artrotische knie / correctie kniestand. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Orthopedie Artrotische knie / correctie kniestand 1 Correctie van de kniestand (artrotische knie) Correctie van de kniestand Door slijtage (artrose) kan een afwijkende stand van uw

Nadere informatie

Inleiding. Reumatische ziekten

Inleiding. Reumatische ziekten De reumatoloog Inleiding Ieder jaar bezoekt een groot aantal mensen de huisarts met klachten van het bewegingsapparaat (gewrichten, spieren, pezen en botten). Vaak is de huisarts in staat de diagnose

Nadere informatie

Patellaluxatie. De mate van patellaluxatie wordt in verschillende graden van ernst uitgedrukt:

Patellaluxatie. De mate van patellaluxatie wordt in verschillende graden van ernst uitgedrukt: Patellaluxatie Patellaluxatie is een aandoening die frequent wordt gezien bij de Engelse en Franse Bulldog, de Chihuahua, Yorkshire Terrier, Dwergkees en dwergpoedel. Het is niet bekend hoe hoog het percentage

Nadere informatie

Doorbreek je belemmerende overtuigingen!

Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Herken je het dat je soms dingen toch op dezelfde manier blijft doen, terwijl je het eigenlijk anders wilde? Dat het je niet lukt om de verandering te maken? Als

Nadere informatie

De unicompartimentele knieprothese

De unicompartimentele knieprothese De unicompartimentele knieprothese Inhoud Inleiding 3 Het kniegewricht 3 Artrose knie 3 De operatie 4 Voordelen van een enkelzijdige knieprothese 4 Na de operatie 4 Bloedverdunnende injecties 4 Fyisotherapie

Nadere informatie

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN De liesblessure Wat is het? Pijn in de lies wordt vaak een liesblessure genoemd. Automatisch denkt men dan vaak aan een blessure van de aanvoerende beenspieren (adductoren),

Nadere informatie

Voeding voor die gene die weet dat er altijd wat te verbeteren valt. Healthy Active Lifestyle

Voeding voor die gene die weet dat er altijd wat te verbeteren valt. Healthy Active Lifestyle Voeding voor die gene die weet dat er altijd wat te verbeteren valt Feiten over Herbalife Sinds 1980 Weight loss Vereenvoudigen gezonde (sport)voeding Toonaangevend en vernieuwend Beursnotering NYSE (code

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Bewustsporten.nl. Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek

Bewustsporten.nl. Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek Hardlopen is heerlijk en gezond, maar het is ook belangrijk verantwoord en veilig te sporten. Een goede voorbereiding en training zijn essentieel

Nadere informatie

Voorste kruisbandreconstructie

Voorste kruisbandreconstructie Voorste kruisbandreconstructie Orthopedie / Fysiotherapie Beter voor elkaar 2 Orthopedisch netwerk Ikazia Als u in het Ikazia Ziekenhuis geopereerd wordt aan de voorste kruisband, bent u verzekerd van

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN SPRINGERSKNIE - JUMPERS KNEE - HERSTEL

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN SPRINGERSKNIE - JUMPERS KNEE - HERSTEL AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN SPRINGERSKNIE - JUMPERS KNEE - HERSTEL Springersknie De springersknie is een chronische blessure, waarbij de kniepees is geïrriteerd. Bij te grote belastingen, zoals explosief

Nadere informatie

Mentale Strategieën in de sport met behulp van NLP

Mentale Strategieën in de sport met behulp van NLP Mentale Strategieën in de sport met behulp van NLP Dit seizoen ga ik het maken! Wanneer het voorjaar z n intrede doet en de wedstrijden weer beginnen, is het tijd voor nieuw elan. Vele sporters zullen

Nadere informatie

Doe de Sugar Addiction test!

Doe de Sugar Addiction test! Doe de Sugar Addiction test! Geniet je van af en toe suiker of ben je de hele dag bezig met hoeveel koekjes er nog in de trommel zitten? Weet je tot op de gram hoeveel snoep er nog in huis is en waar het

Nadere informatie

KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE

KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE KIJKOPERATIE IN EEN GEWRICHT ARTROSCOPIE 17964 Inleiding Deze folder geeft u een globaal overzicht van de gang van zaken rond een artroscopie (kijkoperatie) in verband met uw gewrichtsklachten. Wat is

Nadere informatie

TRAINING DESLY HILL : VOORBEREIDING OP HET NIEUWE SEIZOEN

TRAINING DESLY HILL : VOORBEREIDING OP HET NIEUWE SEIZOEN TRAINING DESLY HILL : VOORBEREIDING OP HET NIEUWE SEIZOEN Een goede voorbereiding is immers het halve werk. Maar wat is nou een goede voorbereiding op een nieuw skeelerseizoen? Op www.skatepodium.com geeft

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

FOLDER CHEMOTHERAPIE EN BEWEGEN. Door de Discipline Groep Paramedisch SKION 23 februari 2012

FOLDER CHEMOTHERAPIE EN BEWEGEN. Door de Discipline Groep Paramedisch SKION 23 februari 2012 FOLDER CHEMOTHERAPIE EN BEWEGEN Door de Discipline Groep Paramedisch SKION 23 februari 2012 CHEMOTHERAPIE EN BEWEGEN Deze folder is geschreven om u te informeren over het effect van de behandeling voor

Nadere informatie

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Cursusboek Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Beste cursist, De eerste stap is gezet! U gaat starten met een mindfulnesstraining van 8 lessen.

Nadere informatie

Vragenlijst voor volwassenen:

Vragenlijst voor volwassenen: Vragenlijst voor volwassenen: Voorletters + achternaam : Adres : Telefoon privé : werk : mobiel : E-mail adres : Geboortedatum : Geslacht : Man / Vrouw Huisarts : 1 Wat is de voornaamste klacht? 2 Wanneer

Nadere informatie

Sanny van Helden Beoefend al 15 jaar Yoga Is lezing over Yoga wel interessant? Deze lezing is een ontdekkingsreis Lezing én oefeningen Interactie Heb

Sanny van Helden Beoefend al 15 jaar Yoga Is lezing over Yoga wel interessant? Deze lezing is een ontdekkingsreis Lezing én oefeningen Interactie Heb Sanny van Helden Beoefend al 15 jaar Yoga Is lezing over Yoga wel interessant? Deze lezing is een ontdekkingsreis Lezing én oefeningen Interactie Heb je een vraag? Stel deze dan direct! Weet één van jullie

Nadere informatie

E-zine Voor een Goede lijn

E-zine Voor een Goede lijn Hierbij ontvang je het gratis E-zine voor een Goede lijn, Veel leesplezier! Mijn doel is voor iedereen een gezonde leefstijl mogelijk te maken met een gezond gewicht. Gezond leven met een gezond gewicht

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie

Voorste kruisband reconstructie 00 Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband poli Orthopedie 1 Inleiding Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen en daarmee

Nadere informatie

Gezond zwanger... 2. Medicijnen... 4 Orgaanvlees... 4 Rauwemelkse producten... 4 Rauwe eieren... 4 Rauw vlees en kattenontlasting...

Gezond zwanger... 2. Medicijnen... 4 Orgaanvlees... 4 Rauwemelkse producten... 4 Rauwe eieren... 4 Rauw vlees en kattenontlasting... Contents Gezond zwanger... 2 DOEN!... 2 Drink veel vocht.... 2 Eet elke dag verse groenten en fruit.... 2 Slik dagelijks foliumzuur.... 2 Slik een multivitamine speciaal voor zwangeren.... 2 Zorg voor

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie