Diagnose en behandeling van een sporter met een Tibial Stress Injury

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Diagnose en behandeling van een sporter met een Tibial Stress Injury"

Transcriptie

1 Diagnose en behandeling van een sporter met een Tibial Stress Injury Tibial Stress Syndrome Type II versus Shin Splints S. Portegies, Fysiotherapeute/ Professional Master Sportfysiotherapeute i.o Samenvatting In dit Case Report is gekozen voor een klacht die regelmatig voorkomt in de hedendaagse sportfysiotherapie praktijk. Het gaat om een sporter van 23 jaar, die op amateurniveau tennis (gravel) en hockey (kunstgras) beoefent en verwezen wordt met scheenbeenklachten. In de literatuur worden de termen Shin Splints en Medial Tibial Stress Syndrome vaak onder één noemer geplaatst. Uiteindelijk gaat het hierbij om twee verschillende termen. In dit Case Report wordt duidelijk dat er een overlap bestaat tussen deze twee klachten, maar dat er onderscheid gemaakt wordt in de term die gehanteerd wordt als diagnose. Vervolgens wordt de toegepaste interventie bij deze sporter besproken. De interventie bestond uit twee fysiotherapeutische behandelingen per week, waarin de nadruk werd gelegd op massage van de kuitmusculatuur in combinatie met stretchoefeningen. Ook was het van belang dat de sporter zijn sportactiviteiten beperkte. De sporter kreeg tevens het advies om het pijnlijke gebied te behandelen met een ijscompres ter pijnreductie. Na 12 weken was de sporter klachtenvrij en heeft hij zijn sportactiviteiten weer volledig kunnen hervatten. Key words: Shin Splints, Medial Tibial Stress Syndrome, Tibial Stress Syndrome, Scheenbeenirritatie, Tibial Stress Injuries, Treatment, Diagnosis, MTSS, beenvliesontsteking figuur 1: meest voorkomende plaats van Shin Splints blessures Inleiding In de afgelopen 30 jaar zijn een aantal algemene termen verschenen met betrekking op scheenbeenklachten zoals; Medial Tibial Syndrome, Tibial Syndrome, Shin Splints, Posterior Tibial Syndrome, Soleus Syndrome en Periostitis 1.

2 De term Shin Splints heeft in de afgelopen 40 jaar voor nogal wat verwarring gezorgd, aangezien deze term verwijst naar een diversiteit van onderbeenklachten 1,2,3. De term Shin Splints beschrijft een symptoom van activiteit gebonden scheenbeenpijn, wat geen diagnose is, aangezien de term niet specifiek genoeg is 2. Medial Tibial Stress Syndrome, oftewel MTSS verwijst naar een specifieke conditie dat karakteristieke klinische presentatie vertoont. Van de overbelastingblessures bij sporters, bestaan de klachten voor 18% uit scheenbeenklachten, en 10-15% van alle hardloop blessures bestaan uit Shin Splints. Na enig literatuur onderzoek ben ik tot de volgende vraagstelling gekomen; Wat is het effect, van een 2 wekelijkse fysiotherapeutische interventie, in de vorm van massage en passieve stretchoefeningen van de kuitmusculatuur bij een mannelijke sporter met een Medial Tibial stress Syndroom, Type II? Terminologie MTSS presenteert een stress reactie in het bot 3. ( zie tabel 1) Van al deze termen, is Medial Tibial Stressyndroom (MTSS) het meest aangewezen 1.Deze aandoening komt regelmatig voor bij hardlopers en daarnaast ook bij veld en spelsporten waarbij veel gelopen moet worden 3. De pijn ontstaat meestal bij aanvang van een training en neemt gedurende de training af. In de beginfase van MTSS verdwijnt de pijn na enkele minuten rust. In een later stadium van MTSS neemt de pijn tijdens activiteit toe en wordt scherper van aard. In het laatste stadium van MTSS is de pijn zo hevig dat ADL activiteiten moeten worden onderbroken en zelfs tijdens rust de klachten aanwezig blijven 1,2,3. Classificering MTSS Type I Stress fractuur van de Tibia Stress reactie van de Tibia Type II Periositis ten gevolge van tractie van de periostale/fasciale overgang van de M. Soleus De termen posterieure Shin Splints en Medial Tibial Stress Syndrome (Type II) kunnen beide worden gehanteert, alhoewel MTSS type II een meer accurate beschrijving van de onderliggende pathologie weergeeft Type III Chronische Posterior Compartiment Syndroom Tabel 1. Classifisering MTSS (Detmer) De klassieke Shin Splints of het mediaal tibiaal stress syndroom betreft een ontstekingsreactie (periostitis) van de m. tibialis posterior of het mediale deel van de m. soleus ter hoogte van de aanhechting aan de posteromediale zijde van de tibia 4. Diagnostische criteria De patiënt vertelt over: zwelling en drukpijn langs de mediale tibiarand; een scherpe stekende pijn tijdens belasting; toenemende pijn bij het op de tenen lopen; tijdens een rustige duurloop (joggen) meer pijn dan tijdens een tempoloop (doordat de afzet langer duurt) 5. (zie figuur 1) Klachten kunnen optreden bij: chronische overbelasting (meestal) door (hard)lopen op harde ondergrond; veel springen of lopen op spikes; een enkeldistorsie met inadequate revalidatie;

3 verandering van intensiteit van de training of verandering van de ondergrond; overgang van loopschoen naar spikes op de baan (seizoensgebonden); lopen aan de aflopende zijde van de weg, wegens excessieve pronatie van de voet 5 ; Slecht dempend schoeisel. Onderzoek MTSS presenteert zich vaak met diffuse pijn in het midden en derde distale deel van de posteromediale deel van de Tibia 3,5,. Op het scheenbeen is er aan de mediale zijde lokale kloppijn en hyperesthesie. De zwelling, crepitatie en drukpijn kunnen soms in het verloop van spier en pees tot langs de mediale malleolus worden gevoeld. De exacte lokalisatie is van belang om te bepalen of er sprake is van pijn op het bot zelf (scherp begrensd of diffuus), de overgang van periost in fascie of in de weke delen. (zie figuur 1.1) Type I Type II Type III Figuur 1.1 Doorsnede onderbeen met diverse locaties Type I: botreactie (periostitis), type II: periostale-fasciale overgang (insertietendinose), type III: spier (logesyndroom) 5 Oorzaken/ Differentiaaldiagnose De m. triceps surae ( met name de m. soleus) kan verkort zijn. In de statiek van been, enkel en voet zijn de volgende afwijkingen van belang (welke veelal gepaard gaan met versterkte pronatie): versterkte antetorsie van het femur; vergrootte of verminderde exorotatie van het onderbeen (normaal dertig graden), dan wel sabelvormige tibiae; beenlengteverschil, mobiliteitsverschillen van de heupen (beperkte endorotatie) en de sacro-iliacale gewrichten; verminderde enkelstabiliteit of mobiliteit 5. Differentiaal Diagnose Chronische onderbeenklachten bij actieve patiënten Stress fractuur Chronisch compartiment syndroom Spier/pees overgang blessure Complete ruptuur Partiele ruptuur Tendinitis Synovitis Infectie Osteomyelitis Cellulitis Neurovascular probleem Phlebitis Bloed klonten Zenuw inklemming

4 Radiculopathie Claudicatio intermittens Tumor Het ontstaan van MTSS Type II, ( Shin Splints ) is ten gevolge van overbelasting van de onderbeenspieren, het primaire doel van behandelen is pijnreductie door middel van rust ten aanzien van huidige sportactiviteiten. Daarnaast kan ijsmassage worden toegepast ter pijndemping. Immobilisatie dient vermeden te worden, deze kan spieratrofie veroorzaken 2. Tevens belasten op geleide van pijn, sterke reductie van looptraining en advies betreft het dragen van goed dempend schoeisel. Eventueel kan tapebandage bij aanvang van sporthervatting ondersteuning geven 5. Bewegingsanalyse Veldhockey Hockey is een a-cyclische sport. De ondergrond waarop gespeeld wordt is gras of kunstgras. De grondmotorische eigenschappen; lenigheid, snelheid en kracht staan centraal. De energieleverende systemen die een rol spelen zijn; 50% fosfaat + melkzuursysteem, 20% melkzuur + zuurstofsysteem, 30% zuurstofsysteem. 6 Bewegingsanalyse Tennis In Nederland zijn er zo'n 9000 tennisbanen. Tennis wordt in Nederland voornamelijk op gravel gespeeld maar de laatste jaren winnen weerbestendige kunstgrasbanen sterk aan populariteit. De ondergrond heeft invloed op het aantal en soort blessures dat ontstaat. Op gravelbanen kan de voet in de bewegingsrichting mee glijden waardoor het lichaam minder schokken hoeft te verwerken als op een hardcourtbaan. Kunstgras is wat betreft belasting voor het lichaam vergelijkbaar met een hardcourt baan, bovendien is het risico van uitglijden bij nat weer groter, zodat er meer knie- en rugklachten kunnen ontstaan. Tennis is een a-cyclische sport waarbij de grondmotorische eigenschappen: lenigheid, snelheid en kracht van groot belang zijn. 1 De energie leverende systemen die bij tennis een rol spelen: anaëroob; aëroob (70% fosfaat + melkzuursysteem); 20% melkzuur + zuurstofsysteem; 10% zuurstofsysteem) 3,15 Beschrijving van de casus Historie, patiënten kenmerken April 2005 werd een sporter van 23 jaar doorverwezen met scheenbeenklachten zowel rechts als links, waarbij geen sprake is geweest van een acuut trauma/ letsel. De klachten bestonden sinds 2 maanden. In eerste instantie had patiënt alleen pijn aan einde van sportactiviteit en hield 2 tot 3 uur aan. Na intensieve sportperiode zijn de klachten toegenomen, pijn ontstond nu ook tijdens sporten en was stekend van aard. Ook wordt patiënt beperkt in zijn (sport)activiteiten (zie figuur 1.3). Patiënt speelt tennis (gravel) op redelijk niveau met intensiteit van 2 maal per week, daarnaast speelt patiënt in vriendenteam hockey (kunstgras), wel competitie maar op lager niveau, frequentie van 2 x per week.

5 Klachten bestaan al sinds langere tijd, na intensieve sportperiode zijn klachten toegenomen en wordt patiënt beperkt in zijn sportactiviteiten. Door de huisarts is geen aanvullend onderzoek in de vorm van Röntgenfoto of scan aangevraagd. Verder studeert hij en zit hij momenteel in zijn afstudeerfase. Geen sprake van eerdere traumata en voor zover patiënt weet is hij gezond. Hulpvraag van de patiënt weer volledig pijnvrij kunnen sporten. Onderzoek, evaluatie, diagnose en prognose Bij aanvang van het onderzoek wordt eerst een inspectie in stand uitgevoerd. Er wordt gekeken naar de anatomische stand van het lichaam, stand van het bekken en de stand en houding van de voeten. Dit ten aanzien van houdingsafwijkingen. Bij deze patiënt was er geen sprake van een bekkenscheefstand, beenlengteverschil of standafwijking van de voeten. Het onderzoek wordt vervolgd met palpatie van het onderbeen. Gelet wordt op aanwezigheid van zwelling, drukpijn en kloppijn. Bij deze patiënt was er sprake van voelbare zwelling ter hoogte van de posteromediale zijde van de tibia. Dit was rechts beduidend meer voelbaar dan bij het linker onderbeen. De kuitmusculatuur, waaronder de m. gastrocnemius en m. soleus waren hypertoon zowel links als rechts. Vervolgens is het onderzoek actief vervolgd. Om de spierlengte van de m. soleus te testen kan je de patiënt vragen in hurkzit te gaan zitten. Deze test was negatief, patiënt kon in een juiste hurkzit komen met de voeten plat op de grond, en dus geen sprake van spierverkorting van de m. soleus. Het onderzoek wordt vervolgd met spierkrachttesten van de plantairflexoren van de enkel (m. soleus, m. gastrocnemius, m. plantaris, m. tibialis posterior, m. peroneus longus, m. peroneus brevis, m. flexor hallucius longus, m. flexor digitorum longus). De uitgangshouding voor deze test was in stand, waarbij de patient op zijn tenen moet staan en zijn lichaamsgewicht recht omhoog moet duwen. Dit geeft een globale indruk over de spierkracht in het onderbeen. Daarnaast kan de onderbeenmusculatuur ook afzonderlijk van elkaar op kracht getest, waaronder; M. Tibialis Anterior: weerstand tegen dorsaalflexie en inversie van de enkel 7 ; M. Tibialis Posterior: weerstand tegen inversie en plantairflexie van de enkel 7 ; M. Soleus: weerstand tegen plantairflexie van de enkel 7. Uitgangshouding; buiklig met de knie in een flexie van 90 graden of meer. m. gastrocnemius weerstand tegen plantairflexie van de enkel en weerstand tegen flexie van de knie 7. Er bleek uit de testen geen sprake te zijn van spierkrachtafname, alle spierkracht 5 van de plantairflexoren van het onderbeen (zie tabel 1.2). De MRC Schaal (Janda, 2001) 0 = geen enige contractie van de spier 1 = wel contractie van de spier maar nog geen bewegingsuitslag 2 = volledige bewegingsuitslag met uitschakeling van de zwaartekracht 3 = volledige bewegingsuitslag tegen de zwaartekracht in 4 = volledige bewegingsuitslag tegen lichte weerstand 5 = volledige bewegingsuitslag tegen een maximale weerstand Tabel 1.2 beoordeling van spierkracht Vervolgens heb ik de spierlengte van de plantairflexoren getest. De m. gastrocnemius bleek zowel recht als links zeer verkort, aangezien er een dorsaalflexiebeperking van de enkel bij gestrekte knie was en er een extensiebeperking van de knie aanwezig was wanneer de

6 enkel in dorsaalflexie was. Ook de m. soleus bleek verkort (rechts meer dan links) aangezien er sprake bleek van hyperextensie van de knieën in stand. Uit het passieve bewegingsonderzoek van de knieën, het bovenste spronggewricht en het onderste spronggewricht bleken geen beperkingen aanwezig. RPS Formulier Datum: Patiënt: Bas Verwijzer: Huisarts Verwijzing: Shin Splint Re>Li Tibial Stress Syndroom Re.>Li Fysiotherapeut: Sharon Portegies Pijn mediale zijde kuit Re>Li Pijn tijdens en na (sport)activiteit Pijnvrij kunnen tennissen en hockeyen Deel kunnen nemen aan training Deel kunnen nemen aan wedstrijd - Forse hypertonie M. Gastrocnemius - Hypertonie M. Soleus - Lichte zwelling mediale zijde kuit - Afname spierlengte kuitspieren - palpatie mediale zijde kuit pijnlijk Verminderde afwikkeling van voeten tijdens hardlopen Snel kunnen wenden en keren Explosief kunnen bewegen; sprintjes, uitstappen etc Sport: hockey en tennis Vermoeidheid ivm met afstuderen en afronden eindscriptie Geen warming-up en/of cooling down tijdens training Nieuwe schoenen voor kunstgras Nieuwe tennisschoenen Figuur 1.3. RPS formulier De interventie De uitkomsten van de anamnese en het functie onderzoek leidde tot de volgende fysiotherapeutische diagnose; Medial Tibial Stress Syndrome, Type II, ten gevolge van overbelasting. Vervolgens is er een behandelplan opgesteld, waarin ook informatieverstrekking en adviezen aan de sporter werden meegegeven. De sporter werd geacht zijn sportactiviteiten te beperken, en mocht hij alleen belasten binnen de pijngrens. De oefeningen die patiënt dagelijks dienden te doen waren stretch oefeningen van de m. soleus en m. gastrocnemius, ter tonus vermindering en ontspanning. Dit moest patiënt tweemaal per dag doen, in twee series van twaalf seconden. Patiënt kreeg het advies bij pijn tweemaal daags een ijscompres te gebruiken, dit ter pijnreductie. In het behandelplan dat is opgesteld staan korte en lange termijn doelen. De korte termijndoelen moeten in eerste instantie leidden tot pijnreductie, de lange termijndoelen zijn gericht op volledige sporthervatting. Korte termijndoelen; aanpassen/ reduceren van (sport)belasting; stretch oefeningen voor m. gastrocnemius, iedere dag 2 x 12 sec; rekken; accenten kunnen liggen op verlagen van de tonus of meer op het afnemen van de spierverkorting;

7 belasten binnen de pijngrens; pijndemping van onderbeenmusculatuur door middel van ijsapplicatie 2 a 3x daags minuten; bevordering locale trofiek van kuitmusculatuur door middel van sederende massage. Lange termijn doelen; belastbaarheid van kuitmusculatuur verhogen door middel van actieve oefentherapie; lokale belastbaarheid van kuitmusculatuur verhogen door middel van oefentherapie, gericht op spierversterken en verbeteren van coördinatie en stabiliteit; preventie ter voorkoming van recidief; advies betreffende cooling-down en warmingup. Er is geen gebruik gemaakt van protocollen en/of richtlijnen. Wel is er een beleid gevolgd wat in de literatuur naar voren komt als meest toegepaste interventie. Prognostisch profiel Aangezien er sprake is van MTSS type II, en dus sprake van een periostitis is het mogelijk dat het herstel nog 6 weken tot 12 maanden of meer in beslag kan nemen 1,8. Dit is afhankelijk van de duur dat de klachten aanwezig zijn en of er sprake is van een natuurlijk beloop. Resultaten De fysiotherapeutische behandeling heeft in eerste instantie bestaan uit advies betreft aanpassen belasting/belastbaarheid (zie figuur 1.4). De sportbelasting werd gereduceerd in de vorm van belasten binnen de pijngrens 1,2,3,4,9,. Daarnaast werd er advies gegeven om een goede warming-up bij aanvang van de training en goede cooling-down te doen na de training. Vervolgens kreeg de patiënt het advies mee om tweemaal per dag de pijnlijke regio te behandelen met een ijscompress van 2x 10 minuten per dag 2,3, bij voorkeur ook na training.. Figuur Vervolgens heeft de behandeling zich toegespitst op massage van de kuitmusculatuur (m. soleus, m. gastrocnemius) in combinatie met passieve stretch oefeningen, ter tonus vermindering, van de kuitmusculatuur. De eerste vier behandelingen, met een frequentie van tweemaal per week, werd dezelfde interventie toegepast. Patiënt gaf aan dat er aan het

8 rechterscheenbeen geen klachten meer waren en dat de klachten van het linkerscheenbeen waren afgenomen. Vervolgens is er in de behandeling gekeken naar de afwikkeling van de voet tijdens gaan, om te kijken of er sprake was van versterkte hyperpronatie. Dit was niet het geval. Vervolgens zijn er actieve oefenvormen ingebouwd, in eerste instantie is begonnen met isometrische spierkracht oefeningen van de kuitmusculatuur. Na 6 behandelingen gaf patiënt aan geen klachten te hebben, daarnaast had hij nu twee weken vrijaf van sportactiviteiten. Deze twee weken zijn gebruikt om de locale belastbaarheid van de kuitmusculatuur, m. gastronemius, m. soleus en m. tibialis posterior, verder op te trainen in de vorm van concentrische en excentrische spierkrachtoefeningen van de kuitmusculatuur. Patiënt ging hiermee twee weken zelfstandig aan de slag. Patiënt bleek in deze periode geen toename van klachten te hebben gehad, waardoor de therapie werd uitgebreid met coördinatie oefeningen en stabiliteit oefeningen, met o.a. behulp van de balance mat. Dit tevens ter verbetering van de propriocepsis. De klachten bleven uit en patiënt heeft als eerste weer rustig het tennis opgepakt, dit aangezien hockey de klachten provoceerde en tennis niet. De fysiotherapeutische behandeling is zich vanaf nu meer gaan richten op looptraining en loopscholing, op de loopband werd gekozen voor een tempo looptraining in de vorm van interval, korte belasting met lange pauze. De reden hiervoor was dat bij een tempoloop klachten beduidend minder zijn dan bij een rustige duurloop aangezien er dan een langer voetcontact plaatsvindt. Patiënt is vervolgens vier weken op vakantie geweest waarin hij zijn looptrainingsprogramma zou handhaven/opbouwen. Na vier weken kwam patiënt terug van vakantie en was hij volledig klachtenvrij. Inmiddels had hij het tennissen en hockeyen weer volledig hervat. Patiënt is toen uitbehandeld, maar heeft wel een advies meegekregen om het hardlopen gedurende vier weken rustig aan op te bouwen. Aangezien er bij beide sporten nooit een degelijke warming-up en cooling-down werd toegepast, werd patiënt geadviseerd dit wel te doen. Discussie De diagnose Tibial Stress Injuries blijkt uit de literatuur omvattend. Je zou kunnen stellen dat Tibial Stress Injuries wordt beschreven als een specifieke conditie met een karakteristieke klinische presentatie, en dat de term Shin Splints een symptoom beschrijving is ten gevolge van scheenbeenpijn, maar dat deze niet als diagnose kan worden gebruikt Tibial Stress Injuries type I, type II en type III wel. 3 Uit de verschillende literatuur blijkt dat bij Shin Splints blessures de nadruk moet worden gelegd op beperking van de sportactiviteiten, met name het hardlopen 2,3,5,13. Daarnaast wordt er gesproken over massage van kuitmusculatuur, ijsmassage en stretch oefeningen van de m. soleus en m. gastrocnemius. Externe factoren die aanleiding kunnen geven tot de ontwikkeling van een Shin Splints blessure zijn; ondergrond waarop gesport wordt, hoe harder de ondergrond hoe groter de kans op blessures, sportschoeisel dat niet goed dempt, techniek van de sport en de trainingsopbouw. Belangrijk is dat er gebruik gemaakt wordt van meetinstrumenten, dit om zo een objectief mogelijk beeld te vormen, bijvoorbeeld de VAS-score om de hoeveelheid en mate van pijn vast te kunnen leggen en te kunnen beoordelen. Daarnaast is het belangrijk om de grondmotorische eigenschappen van een sporter, sportspecifiek, te testen en te meten. Dit om de sporter weer naar zijn oude niveau te begeleiden. Om de grondmotorische eigenschappen te kunnen testen en meten is het belangrijk een goede sportanalyse van de betreffende sport te maken. Met behulp van de Rehaboom of de Muscle Ladder (zie figuur 1.5) is het mogelijk een goed behandelplan op te stellen, wanneer de sporter weer in staat is fysieke belasting te leveren. De interventies, stretchen en ijsmassage waren niet goed onderbouwd wat betreft duur en intensiteit. Wat het stretchen betreft zou de duur en intensiteit hoger moeten liggen om ontspanning en tonusvermindering van de

9 kuitmusculatuur te bereiken. Gekozen zou kunnen worden voor de methode Anderson, 30 seconden rekken tot aan de pijngrens, daarna de bereikte stand nog 30 seconden aanhouden, waarbij de voorwaarde is dat de sporter zich kan blijven ontspannen. Per spiergroep zou dit 3-5 maal kunnen worden herhaald 10. De intensiteit en duur van de ijsmassage is niet wetenschappelijk onderbouwd, wel komt uit de literatuur naar voren dat deze vorm van behandeling frequent wordt toegepast bij scheenbeenklachten. Figuur Trainingsladder als hulpmiddel bij het opzetten van een trainingsprogramma van ene geblesseerde sporter. Er wordt onderscheid gemaakt tussen pees- en spierletstel. Literatuur/ referenties 1. Dutton, M., `Orthopedic Examination, Evaluation, and Intervention, 2004, Chapter 19, p Touliopolous, S., Hershman, E.B., Lower leg Pain: Diagnosis and Treatment of Compartment Syndromes and Other Pain Syndromes of the Leg., Sports medicine; mar1999, Vol.27 Issue 3, p , 12p, (1 graph, 2c, 3bw) 3. Couture, Christpher, J., Karlson, Kristine, A., Tibial Stress Injuries., Physician & Sportsmedicine; Jun2002, Vol. 30 Issue6, p29, (8p, 2 charts, 1 diagram, 1c, 1bw.) 4. NOC*NSF, Scheenbeenirritatie (shin-splints), Sport Blessure vrij 5. Hendriks, E., Sportmedische diagnose en therapie, Elsevier Gezondheidszorg, Maarssen Fox, Edward, l., Bowers, Richard, w., Fysiologie voor lichamelijke opvoeding, sport en revalidatie, vierde druk, Elsevier/ De Tijdstroom, Maarssen, Florence, P., Kendall, Elizabeth, Kendall, McCreary, Spieren, tests en functie, 2e druk, Bohn Stafleu Van Loghum, Houten/Diegem De Morree, J.J., Dynamiek van het menselijk bindweefsel, functie, beschadiging en herstel, vierde druk, 2001

10 9. Beck, B.R., Tibial Stress Injuries: An Aetiological Review for the Purposes of Guiding Management., Sports Medicine; Oct1998, Vol. 26 Issue 4, p , 15p. 10. Kloosterboer, T., Elementaire trainingsleer en trainingsmethoden, 3e herziene druk, KNGF, Richtlijn verslaglegging (1), Wingerden, Van, B.A.M., Tapen en Bandageren, preventieve en therapeutische constructies, technieken, Stabiliserende effecten, Elsevier gezondheidszorg, Maarssen, Gardener, P.J., Shin Splints, injury prevention & performance enhancement, Atletic Therapy Today, 52-53, march Pluim, B., M.D., Ph.D, Marc Safran, M.D., From breakpoint to advantage, A practical Guide to Optimal Tennis Health and performance, includes description, treatment and prevention of all tennis injuries, Mosterd, prof. Dr. W.L., Prof. Dr. J.M.A. Sitsen, e.a., Het sport-medisch folarium, een praktische leidraad, 2e editie, Edwards et al., A Practical Approach for the Differential Diagnosis of Chronic Leg Pain in the Athlete, Am J Sports Med.2005; 33: Ostelo R.W.J.G., Lesbrief: Single case design: Effectiviteitonderzoek bij individuele patiënten met speciale aandacht voor de Single Case Randomised Clinical Trial, Ned T Fysiother, 2001, 5, Krieger J.N., Presenting a case Journal of urology, 2000, 163, Backman, C.L., Harris, S.R., Case studies, single-subject research, and N of 1 randomized trials: comparisons and contrasts, Amerian journal of physical medicine & rehabilitation, 1999, 78,

11

Maatschap voor Sport-Fysiotherapie Manuele Therapie Medische Trainings Therapie en Echografie en EMG. P. van der Tas & J.M.

Maatschap voor Sport-Fysiotherapie Manuele Therapie Medische Trainings Therapie en Echografie en EMG. P. van der Tas & J.M. Maatschap voor Sport-Fysiotherapie Manuele Therapie Medische Trainings Therapie en Echografie en EMG Stadtlohnallee 2 7595 BP Weerselo Telefoon 0541-661590 Molemansstraat 52 7561 BE Deurningen Telefoon

Nadere informatie

STARTEN NA EEN BLESSURE: WANNEER, WAT, HOE? TJITTE KAMMINGA Datum 10-11-2012

STARTEN NA EEN BLESSURE: WANNEER, WAT, HOE? TJITTE KAMMINGA Datum 10-11-2012 STARTEN NA EEN BLESSURE: WANNEER, WAT, HOE? TJITTE KAMMINGA Datum 10-11-2012 TJITTE KAMMINGA DOCENT FYSIOTHERAPIE HS LEIDEN FYSIOTHERAPEUT/MANUEEL THERAPEUT EX- TRAINER HARDLOPER WWW.TJITTEKAMMINGA.NL

Nadere informatie

Een blessure aan de binnenkant van het onderbeen

Een blessure aan de binnenkant van het onderbeen Een blessure aan de binnenkant van het onderbeen Dr. Fred Hartgens, sportarts Maastricht UMC+ Vakgroepen Epidemiologie en Chirurgie Sportmedisch Adviescentrum Maastricht TWEE CASUS Casus 1 De 36-jarige

Nadere informatie

Achillodynie, Achillespeesklachten, Achillotendinopathie

Achillodynie, Achillespeesklachten, Achillotendinopathie Achillodynie, Achillespeesklachten, Achillotendinopathie De grootste en sterkste pees van het lichaam, de Achillespees is een kwetsbare plek. Achillespeesklachten vormen 6,5-11% van de blessures bij hardlopers.

Nadere informatie

BLESSURE-ABC EN OEFENVORMEN

BLESSURE-ABC EN OEFENVORMEN BLESSURE-ABC EN OEFENVORMEN TJITTE KAMMINGA fysiotherapeut/manueel therapeut docent fysiotherapie HS-Leiden blessurehersteltrainer Haagatletiek auteur: Hardlopen zonder blessures BLESSURE-ABC EN OEFENVORMEN

Nadere informatie

Sportblessures anno 2015

Sportblessures anno 2015 Sportblessures anno 2015 Dr. Fred Hartgens, sportarts Maastricht UMC+ Vakgroepen Epidemiologie en Chirurgie SportmedischAdviescentrumMaastricht Presentatie Gezondheidsuniversiteit, 10 juni 2015 INHOUD

Nadere informatie

Hardlopen Veel voorkomende blessures en het voorkomen ervan

Hardlopen Veel voorkomende blessures en het voorkomen ervan BRENGT GEZONDHEID IN BEWEGING Hardlopen Veel voorkomende blessures en het voorkomen ervan In samenwerking met: Wie zijn wij? MERAS Fysiotherapie Jeroen Panhuizen - Sportfysiotherapeut Ruud Huijbregts -

Nadere informatie

Presentatie blessure preventie. John Klerkx

Presentatie blessure preventie. John Klerkx Presentatie blessure preventie John Klerkx Programma 1. Doel van de presentatie. 2. De meest voorkomende blessures. 3. Preventie (voorkomen blessures). 4. Geslacht, leeftijd, lichaamsbouw/ gezondheid.

Nadere informatie

SLIJTAGE BESTAAT NIET! ARTHROSE WEL. TJITTE KAMMINGA

SLIJTAGE BESTAAT NIET! ARTHROSE WEL. TJITTE KAMMINGA SLIJTAGE BESTAAT NIET! ARTHROSE WEL. TJITTE KAMMINGA TJITTE KAMMINGA - Docent fysiotherapie HS Leiden - Fysiotherapeut / manueel therapeut - Trainer Haagatletiek en zelf actief hardloper - Auteur Hardlopen

Nadere informatie

DE KUITBLESSURE: EEN PROBLEEMGEVAL? Tjitte Kamminga

DE KUITBLESSURE: EEN PROBLEEMGEVAL? Tjitte Kamminga DE KUITBLESSURE: EEN PROBLEEMGEVAL? Tjitte Kamminga TJITTE KAMMINGA - Docent fysiotherapie HS Leiden - Fysiotherapeut / manueel therapeut - Trainer Haagatletiek en zelf actief hardloper - Auteur Hardlopen

Nadere informatie

Overbelastingsklachten van de onderbenen bij de KL: samenwerking arts en fysiotherapeut.

Overbelastingsklachten van de onderbenen bij de KL: samenwerking arts en fysiotherapeut. Overbelastingsklachten van de onderbenen bij de KL: samenwerking arts en fysiotherapeut. Door Wessel Zimmermann Geregistreerd sportarts, bedrijfsarts i.o. IOF, Amsterdam, 13 september 2004 Inhoud van deze

Nadere informatie

Wat weten we nu eigenlijk van hielklachten zoals fasciosis plantaris en hielspoor? [+ tips en oefeningen]

Wat weten we nu eigenlijk van hielklachten zoals fasciosis plantaris en hielspoor? [+ tips en oefeningen] Door: Marjolein Stegeman Wat weten we nu eigenlijk van hielklachten zoals fasciosis plantaris en hielspoor? [+ tips en oefeningen] Zo n 1 op de 10 Nederlanders heeft wel eens last van zijn hiel, in 80%

Nadere informatie

Onstabiel gevoel Last bij stappen

Onstabiel gevoel Last bij stappen Naam: Datum: Leeftijd: 37 jaar Geslacht: M/V Beroep: bediende Adres: Telefoonnummer: / Hobby: joggen, zwemmen (totaal: 3u/week) Hoofdprobleem: Onstabiel gevoel en last ter hoogte van de rechter enkel Lichaamsdiagram

Nadere informatie

Een literatuuroverzicht. Behandeling van MTSS bij atleten; een gerandomiseerde studie. Maarten Moen Sportarts

Een literatuuroverzicht. Behandeling van MTSS bij atleten; een gerandomiseerde studie. Maarten Moen Sportarts Een literatuuroverzicht Behandeling van MTSS bij atleten; een gerandomiseerde studie Maarten Moen Sportarts MTSS komt door tractie van de tibialis posterior aan het periost waardoor periostitis ontstaat.

Nadere informatie

PREVENTIEF HANDELEN & WAT TE DOEN BIJ.. BLESSURES

PREVENTIEF HANDELEN & WAT TE DOEN BIJ.. BLESSURES PREVENTIEF HANDELEN & WAT TE DOEN BIJ.. BLESSURES Presentatie VV GKC, najaar 2012 Ralf Henderickx, Fysiotherapeut 1: Inleiding + introductie 2: Enkel Blessure, wat te doen 3: Knie blessure, wat te doen

Nadere informatie

Casus. Achillespeesklachten. Differentiaal diagnose. Anatomie. Rhijn Visser Sportarts

Casus. Achillespeesklachten. Differentiaal diagnose. Anatomie. Rhijn Visser Sportarts Casus Achillespeesklachten Rhijn Visser Sportarts Peter, een 35-jarige lange afstandloper, bezoekt het spreekuur. Hij heeft sinds 4 maanden geleidelijk toenemende last in de achillespeesregio. Hij is bang

Nadere informatie

Regular physical activity is probably the most important thing a person can do to stay healthy ALGEMENE INLEIDING SPORTBLESSURES

Regular physical activity is probably the most important thing a person can do to stay healthy ALGEMENE INLEIDING SPORTBLESSURES De rol van heupspierkracht in relatie tot full-body kinematische parameters in de ontwikkeling van exertionele mediale tibiale pijn: een prospectieve studie. Ruth Verrelst Dept. Revalidatiewetenschappen

Nadere informatie

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN SPRINGERSKNIE - JUMPERS KNEE - HERSTEL

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN SPRINGERSKNIE - JUMPERS KNEE - HERSTEL AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN SPRINGERSKNIE - JUMPERS KNEE - HERSTEL Springersknie De springersknie is een chronische blessure, waarbij de kniepees is geïrriteerd. Bij te grote belastingen, zoals explosief

Nadere informatie

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Ischias is een vorm van zenuwpijn, beginnend in de heup en verdergaand langs de achterzijde van het been tot aan de voet, veroorzaakt door

Nadere informatie

Trainingsopbouw na knieblessures

Trainingsopbouw na knieblessures Trainingsopbouw na knieblessures Trainingsopbouw na knieblessures Nu het herstelproces van uw geblesseerde knie al zo ver is gevorderd, wilt u natuurlijk weer zo snel mogelijk uw activiteiten hervatten.

Nadere informatie

Beroepsopdracht. Vragenlijst Enkelletsel. Arie Kostelijk Thomas van der Starre Sander Morsch. April Juni In opdracht van:

Beroepsopdracht. Vragenlijst Enkelletsel. Arie Kostelijk Thomas van der Starre Sander Morsch. April Juni In opdracht van: Beroepsopdracht April Juni 2007 In opdracht van: Vragenlijst Enkelletsel Arie Kostelijk Thomas van der Starre Sander Morsch Inleiding Jaarlijks lopen in Nederland ongeveer 600.000 mensen een traumatisch

Nadere informatie

Overbelasting van de onderbenen, een visie van een sport- bedrijfsarts

Overbelasting van de onderbenen, een visie van een sport- bedrijfsarts Overbelasting van de onderbenen, een visie van een sport- bedrijfsarts W.O. Zimmermann Den Helder, 29 oktober 2009, 45 minuten 1 TGTF, militaire sportgeneeskunde, Utrecht 2 TGTF personeel en diensten Personeel:

Nadere informatie

Sinds drie weken bestaande pijn aan beide achillespezen bij een 61-jarige prednisongebruiker*

Sinds drie weken bestaande pijn aan beide achillespezen bij een 61-jarige prednisongebruiker* j1 Sinds drie weken bestaande pijn aan beide achillespezen bij een 61-jarige prednisongebruiker* Koos van Nugteren Een 61-jarige man kocht enkele maanden geleden een paar nieuwe schoenen die hem, nadat

Nadere informatie

Achillespees blessure

Achillespees blessure Wat is het? 1. de aanhechting van de pees op de hiel 2. de pees met het omringende weefsel 3. de slijmbeurs in de diepte aan de voorzijde van de pees Een achillespeesblessure is een typische overbelastingsblessure.

Nadere informatie

Hielspoor, wat spoort er niet? Tjitte Kamminga

Hielspoor, wat spoort er niet? Tjitte Kamminga Hielspoor, wat spoort er niet? Tjitte Kamminga TJITTE KAMMINGA - Docent fysiotherapie HS Leiden - Fysiotherapeut / manueel therapeut - Trainer Haagatletiek en zelf actief hardloper - Auteur Hardlopen zonder

Nadere informatie

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma Hans Allaart Fysiotherapeut Sport Fysiotherapeut Orthopedische Manueel Th. Dryneedling Hans Allaart Fysiotherapeut Sport Fysiotherapeut Orthopedische Manueel Th. Dryneedling Fysiotherapie na acceleratie

Nadere informatie

Hardlooponderzoek in Nederland nu en in de toekomst. Marienke van Middelkoop, Erasmus MC Sjouke Zijlstra, UMC Groningen

Hardlooponderzoek in Nederland nu en in de toekomst. Marienke van Middelkoop, Erasmus MC Sjouke Zijlstra, UMC Groningen Hardlooponderzoek in Nederland nu en in de toekomst Marienke van Middelkoop, Erasmus MC Sjouke Zijlstra, UMC Groningen Hardloopblessures - Lange afstand lopen worden steeds populairder - Ook steeds meer

Nadere informatie

De nieuwe warming-up! TJITTE KAMMINGA

De nieuwe warming-up! TJITTE KAMMINGA De nieuwe warming-up! TJITTE KAMMINGA TJITTE KAMMINGA - Docent fysiotherapie HS Leiden - Fysiotherapeut / manueel therapeut - Voorheen trainer Haagatletiek en actief hardloper - Blessurehersteltrainer

Nadere informatie

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN

AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN AMICA MANU SPORTMEDISCH GEZIEN De liesblessure Wat is het? Pijn in de lies wordt vaak een liesblessure genoemd. Automatisch denkt men dan vaak aan een blessure van de aanvoerende beenspieren (adductoren),

Nadere informatie

Trainingsopbouw na enkelblessures

Trainingsopbouw na enkelblessures Trainingsopbouw na enkelblessures Trainingsopbouw na enkelblessures Nu het herstelproces van uw geblesseerde enkel al zo ver is gevorderd, wilt u natuurlijk weer zo snel mogelijk uw sportactiviteiten hervatten.

Nadere informatie

De complexiteit van het Medial Tibial Stress Syndrome bij sporters

De complexiteit van het Medial Tibial Stress Syndrome bij sporters SPORTREVALIDATIE Het Medial Tibial Stress Syndrome (MTSS) is een relatief nieuwe naam voor één van de aandoeningen die voorheen onder de term shin splints vielen. 1 In dit artikel worden gegevens uit de

Nadere informatie

Een acuut letsel is een blessure die plots op treed (bvb een enkel verzwikking, een spierscheur, )

Een acuut letsel is een blessure die plots op treed (bvb een enkel verzwikking, een spierscheur, ) Sporten is hoe dan ook gezond, maar brengt ook een verhoogd risico op bepaalde letsels met zich mee. Er zijn echter enkele aandachtspunten en preventie oefeningen die dit risico sterk kunnen verlagen.

Nadere informatie

Opvang en begeleiding van sporters met een enkelletsel

Opvang en begeleiding van sporters met een enkelletsel Opvang en begeleiding van sporters met een enkelletsel Rhijn Visser en Jeffrey Jansen Studieavond enkelblessures, 12 september 2011, Mariaheide Opvang en begeleiding van sporters met een enkelletsel Bestaande

Nadere informatie

Ligamentair letsel kniegewricht

Ligamentair letsel kniegewricht Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie Kerkweg 45a 4102 KR Zijderveld Telefoon 0345-642618 Fax 0345-641004 E-mail vriesfysio@planet.nl Internet www.fysiodevries.nl Ligamentair letsel

Nadere informatie

De hardloper in Nederland Belasting vs. Belastbaarheid

De hardloper in Nederland Belasting vs. Belastbaarheid De hardloper in Nederland Belasting vs. Belastbaarheid Inhoud Introductie SMC Rijnland Incidentie hardloopblessures Belasting vs. belastbaarheid Epidemiologie van sportblessures Rol van de fysiotherapeut

Nadere informatie

Enkelverstuiking, Enkeldistorsie, Inversietrauma Enkel, Verzwikte Enkel, Bandletsel Enkel

Enkelverstuiking, Enkeldistorsie, Inversietrauma Enkel, Verzwikte Enkel, Bandletsel Enkel Enkelverstuiking, Enkeldistorsie, Inversietrauma Enkel, Verzwikte Enkel, Bandletsel Enkel Wat is een verzwikte enkel? Bij het verzwikken van de enkel kantelt de voet naar binnen terwijl het been belast

Nadere informatie

Informatieavond SDV. Barneveld

Informatieavond SDV. Barneveld Informatieavond SDV. Barneveld Blessurepreventie 22-10-2012 Pieter Jansen & Arjan de Bruijn Voorstellen Pieter Jansen Voorstellen - Fysiotherapeut, master sportfysiotherapeut Fysiotherapie Vis, Wageningen

Nadere informatie

Gewrichten in beweging 14 maart WDH Breda

Gewrichten in beweging 14 maart WDH Breda Gewrichten in beweging 14 maart WDH Breda Anne van Vegchel SGA West-brabant CV 2000-2006 geneeskunde Utrecht 2007-2011 sportgeneeskunde Utrecht 2008-2012 clubarts eredivisieploeg handbal 2008-heden bondarts

Nadere informatie

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Anatomie Anatomie Anatomie Anatomie Algemeen Goede anamnese! ontstaansmechanisme van het letsel begrijpen

Nadere informatie

Nooit meer Mediaal Tibiaal Stress Syndroom bij hardlopers!

Nooit meer Mediaal Tibiaal Stress Syndroom bij hardlopers! Nooit meer Mediaal Tibiaal Stress Syndroom bij hardlopers! PREVENTIEPLAN VOOR HARDLOPERS Datum Juli 2012 Coach: B. Moed Opdrachtgever: Fysiotherapie & Fitness Zuidas Projectleden: S. Ros M. Lemm J. van

Nadere informatie

Oefen- en Revalidatie schemata

Oefen- en Revalidatie schemata Ed Hendriks Oefen- en Revalidatie schemata Sportgeneeskunde 2014 Agenda oefentherapie! indeling in herstelfasen! indeling in motorische basiseigenschappen! opbouw van belasting, belang van herstel! voorbeelden:

Nadere informatie

Sporthervatting na een enkelblessure

Sporthervatting na een enkelblessure Sporthervatting na een enkelblessure 2 Na uw enkelverstuiking of enkelblessure bent u behandeld op de afdeling spoedeisende hulp van het CWZ. Deze folder is bedoeld voor patiënten die na een enkelverstuiking

Nadere informatie

RICHTLIJN BIJ REVALIDATIE NA EEN GESLOTEN EN OPEN BANKART

RICHTLIJN BIJ REVALIDATIE NA EEN GESLOTEN EN OPEN BANKART RICHTLIJN BIJ REVALIDATIE NA EEN GESLOTEN EN OPEN BANKART We onderscheiden een 5-tal postoperatieve fasen: Fase 1 : week 0-1 - 2 Fase 2 : week 3-4 5 Fase 3 : week 6 7 8 9 Fase 4 : week 10 tot en met 15

Nadere informatie

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA TUSSENSEIZOEN (U14-U15-U16-U17)

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA TUSSENSEIZOEN (U14-U15-U16-U17) VOORBEREIDINGSPROGRAMMA TUSSENSEIZOEN (U14-U15-U16-U17) Zorg naast voldoende rust, dat je lichaam af en toe een fysieke prikkel krijgt. Buiten het loopschema dat je hieronder kan terugvinden raden we aan

Nadere informatie

DEEL II: HET ONDERSTE LIDMAAT (vervolg)

DEEL II: HET ONDERSTE LIDMAAT (vervolg) Inleiding tot het orthopedisch onderzoek 1 DEEL II: HET ONDERSTE LIDMAAT (vervolg) 3. ENKEL EN VOET 3.1. Inspectie in staande houding m. gastrocnemius Calcaneum Valgushoek achillespees met hiel Malleolus

Nadere informatie

Training?! Door Roos Slottje. Docent L.O., fysiotherapeut en bekkenfysiotherapeut i.o. Lid begeleidingsteam Nederlandse voltige selectie

Training?! Door Roos Slottje. Docent L.O., fysiotherapeut en bekkenfysiotherapeut i.o. Lid begeleidingsteam Nederlandse voltige selectie Training?! Door Roos Slottje Docent L.O., fysiotherapeut en bekkenfysiotherapeut i.o. Lid begeleidingsteam Nederlandse voltige selectie Rose body-balance Trainingsadviezen en begeleiding Inhoud presentatie

Nadere informatie

Stress Fracturen van de voet en enkel

Stress Fracturen van de voet en enkel Stress Fracturen van de voet en enkel Een stress fractuur is een kleine scheur in een bot. Stress fracturen worden vaak veroorzaakt door overbelasting, zoals bij sporten met grote consequenties voor de

Nadere informatie

Verantwoording Reader en opzet cursus. FysioFase

Verantwoording Reader en opzet cursus. FysioFase Verantwoording Reader en opzet cursus FysioFase Cursus jaar 2007-2008 Beroepsopdracht van Marc Altyzer & Opleiding fysiotherapie Hogeschool van Amsterdam Inhoud...3...4 Algemene toestand...4 Lokale stoornissen...4

Nadere informatie

H.334250.0215. GPS recover procedure hielspoor

H.334250.0215. GPS recover procedure hielspoor H.334250.0215 GPS recover procedure hielspoor Inleiding Bij hielspoor is er sprake van een uitstekend stukje bot aan het hielbeen (calcaneus). Onder de voet loopt een peesblad (fascia plantaris) dat aanhecht

Nadere informatie

Patello-Femoraal Pijn Syndroom. Pijn rondom de knieschijf door verkeerde sporing

Patello-Femoraal Pijn Syndroom. Pijn rondom de knieschijf door verkeerde sporing Patello-Femoraal Pijn Syndroom Pijn rondom de knieschijf door verkeerde sporing Evt. Inhoudsopgave Inleiding De functie van de knieschijf De oorzaak van het Patello-Femoraal Pijn Syndroom. Het klachtenbeeld.

Nadere informatie

Overbelastingsblessures van onderbeen en knie. Robert van Oosterom, sportarts 11 januari 2012

Overbelastingsblessures van onderbeen en knie. Robert van Oosterom, sportarts 11 januari 2012 Overbelastingsblessures van onderbeen en knie Robert van Oosterom, sportarts 11 januari 2012 Inleiding Overbelastingsblessures van het onderbeen: o algemeen o Achillespees Overbelastingsblessures van

Nadere informatie

Fysiotherapie na een voorste kruisband plastiek

Fysiotherapie na een voorste kruisband plastiek Afdeling fysiotherapie/orthopedie Molengracht 076-5953027 Pasteurlaan 0162-327705 Fysiotherapie na een voorste kruisband plastiek Publicatiedatum: februari 2009 Omschrijving operatie Medische definitie:

Nadere informatie

Blessurepreventie bij joggers

Blessurepreventie bij joggers Blessurepreventie bij joggers Infosessie Jogbegeleiders 4 oktober 2014 Dr. Kris Peeters Joggen : goed voor lichaam en geest Veel voordelen Toch ook nadelen 1 Lichamelijk voordelen -> goed voor hart en

Nadere informatie

Behandeling verdikking achillespees. Achillespeestendinose

Behandeling verdikking achillespees. Achillespeestendinose Behandeling verdikking achillespees Achillespeestendinose Inhoudsopgave Inleiding 3 De achillespeestendinose 3 Klachten 3 Oorzaak 3 Factoren 4 Aanvullend onderzoek 4 De behandeling 4 Fysiotherapie 5 De

Nadere informatie

Fysiotherapie Schiedam

Fysiotherapie Schiedam Fysiotherapie Schiedam Wie zijn wij? Fysiotherapie Van Zuilichem is een organisatie met meerdere vestigingen in Noord-Brabant en Zuid-Holland. Eén van onze locaties is Schiedam, waar wij u graag verder

Nadere informatie

1 Teenstand vanaf vlakke ondergrond. 2 Band training achillespees. 3 Teenstand op traptrede (gestrekte knie)

1 Teenstand vanaf vlakke ondergrond. 2 Band training achillespees. 3 Teenstand op traptrede (gestrekte knie) Pagina 1 van 5 Bij welke blessures werkt deze oefentherapie? Deze oefentherapie is effectief bij kuit, enkel, scheenbeen en fascia plantaris klachten. De fascia plantaris is de grote pees in de voetzool

Nadere informatie

Osteopathie bij beginnende hardlopers

Osteopathie bij beginnende hardlopers Osteopathie bij beginnende hardlopers Zorgt een osteopathische interventie voor vermindering van het aantal aan hardloopgerelateerde klachten bij beginnende hardlopers? Flanders International College of

Nadere informatie

Bijlage 2 Meetinstrumenten

Bijlage 2 Meetinstrumenten Bijlage 2 Meetinstrumenten Bijlage 2.1 Functiescore De Bie et al. De Bie et al. (1997) gebruikten de functiescore als prognostisch instrument om lichte van ernstige letsels te onderscheiden. De functiescore

Nadere informatie

MENISCUS LETSEL revalidatie na operatie. www.groningensportrevalidatie.nl

MENISCUS LETSEL revalidatie na operatie. www.groningensportrevalidatie.nl MENISCUS LETSEL revalidatie na operatie Groningen Sport Revalidatie (sport) fysiotherapie praktijk locatie Alfa - Kardingerweg 48 9735 AH Groningen locatie Hanze - Eyssoniusplein 18 9714 CE Groningen Tel:

Nadere informatie

Chronische instabiliteit van de enkel

Chronische instabiliteit van de enkel Chronische instabiliteit van de enkel Een update Dr. Wim Jorissen, 24 maart 2012. Recidiverende enkeldistortio s Recidiverende enkeldistortio s met vaak een gevoel van instabiliteit Recidiverende enkeldistortio

Nadere informatie

1 ste graads strain lange kop m. Biceps femoris

1 ste graads strain lange kop m. Biceps femoris 1 ste graads strain lange kop m. Biceps femoris Diagnos(ek - algemeen Lichamelijk onderzoek = Ketenonderzoek - wervelkolom - stand bekken - functie SIG - bewegingsonderzoek heup/knie/enkel - hamstrings:

Nadere informatie

preventie advies begeleiding - herstel ONDERDEEL VAN DE ST. ANNA ZORGGROEP AANGESLOTEN BIJ FSMI SCAS-GECERTIFICEERD

preventie advies begeleiding - herstel ONDERDEEL VAN DE ST. ANNA ZORGGROEP AANGESLOTEN BIJ FSMI SCAS-GECERTIFICEERD preventie advies begeleiding - herstel ONDERDEEL VAN DE ST. ANNA ZORGGROEP AANGESLOTEN BIJ FSMI SCAS-GECERTIFICEERD preventie advies begeleiding - herstel ONDERDEEL VAN DE ST. ANNA ZORGGROEP AANGESLOTEN

Nadere informatie

Even bedanken. Van jonge Haagsche naar Old Amsterdam. CICS; take home message

Even bedanken. Van jonge Haagsche naar Old Amsterdam. CICS; take home message 16-11-13 Even bedanken Even voorstellen Van jonge Haagsche naar Old Amsterdam naar Haagse Nieuwe HAAGSE NIEUWE Chronisch Inspanningsgebonden Compartiment Syndroom (CICS) Robert van Oosterom 15 november

Nadere informatie

Tennis en elleboog. Babette Pluim, sportarts Samen de elleboog omarmen

Tennis en elleboog. Babette Pluim, sportarts Samen de elleboog omarmen Tennis en elleboog Babette Pluim, sportarts Samen de elleboog omarmen Tennisblessures 3,5 blessure/1000 uur tennis C&V, 2010 Elleboog: 2 tot 10% van alle tennisblessures Pluim & Staal, 2009 Casus # 1 13-jarige

Nadere informatie

I.J.J.C.M. Naalden, MSc. J.J.C. de Wolf, MMT.

I.J.J.C.M. Naalden, MSc. J.J.C. de Wolf, MMT. I.J.J.C.M. Naalden, MSc. J.J.C. de Wolf, MMT. Introductie SMC Rijnland Jeugdsport in Nederland Epidemiologie van sportblessures Ontstaan van blessures Trainingsprogramma: INT-training Rol van de trainer/coach

Nadere informatie

RICHTLIJNEN BIJ REVALIDATIE NA. Partiële clavicula resectie

RICHTLIJNEN BIJ REVALIDATIE NA. Partiële clavicula resectie RICHTLIJNEN BIJ REVALIDATIE NA Partiële clavicula resectie We onderscheiden een 5-tal postoperatieve fasen: Fase 1 : week 0-1 - 2 Fase 2 : week 3-4 5 Fase 3 : week 6 7 8 9 Fase 4 : week 10 tot en met 26

Nadere informatie

4 Beweegprogramma. 4.1 Voorbereiding

4 Beweegprogramma. 4.1 Voorbereiding 4 Beweegprogramma In dit onderdeel wordt het beweegprogramma gepresenteerd. Binnen het programma worden eerst doelstellingen gevormd die gelden op lange en korte termijn. Vervolgens wordt de introductie

Nadere informatie

LANDELIJKE NGS KENNISDAG 2015 VOETBALMASSEURS

LANDELIJKE NGS KENNISDAG 2015 VOETBALMASSEURS Kim Blewanus Sportfysiotherapeut MSF Manueeltherapeut MMT LANDELIJKE NGS KENNISDAG 2015 VOETBALMASSEURS INHOUD De voetbalmasseur - Meest voorkomende blessures bij voetbal - Hamstringblessure - Enkelblessure

Nadere informatie

De voorste kruisbandreconstructie

De voorste kruisbandreconstructie Afdeling: Onderwerp: Fysiotherapie De voorste kruisbandreconstructie 1 De voorste kruisbandreconstructie 2 De Voorste Kruisbandreconstructie De knie: De meeste mensen zien een knie als een simpel scharniergewricht

Nadere informatie

Voorwoord 10. Inleiding 11. 1 Inleiding in de module inspanning 1 5

Voorwoord 10. Inleiding 11. 1 Inleiding in de module inspanning 1 5 Inhoud 5 Inhoud Voorwoord 10 Inleiding 11 module i aanpassen aan inspannen 1 Inleiding in de module inspanning 1 5 2 Energielevering bij inspanning 1 7 2.1 Bewegen kost energie 1 7 2.1.1 Energie, arbeid,

Nadere informatie

Lichamelijk onderzoek

Lichamelijk onderzoek Hoofdstuk 3 Lichamelijk onderzoek Het lichamelijk onderzoek omvat de volgende onderdelen: -- inspectie in rust -- passief en actief uitgevoerd onderzoek naar de beweeglijkheid van de cervicale wervelkolom,

Nadere informatie

Revalidatie: Biodex-meting. Dr. Sam Hendrix Fysische Geneeskunde & Revalidatie 15 november 2014

Revalidatie: Biodex-meting. Dr. Sam Hendrix Fysische Geneeskunde & Revalidatie 15 november 2014 Revalidatie: Biodex-meting Dr. Sam Hendrix Fysische Geneeskunde & Revalidatie 15 november 2014 Wat is Biodex? Objectief, gestandaardiseerd meet- en trainingsinstrument voor de perifere gewrichten Isokinetische

Nadere informatie

Ykja, is een IJslander, een merrie van 13 jaar oud en roodbont. Ze wordt gebruikt om recreatief te rijden, ze staat dag en nacht in een paddock.

Ykja, is een IJslander, een merrie van 13 jaar oud en roodbont. Ze wordt gebruikt om recreatief te rijden, ze staat dag en nacht in een paddock. Verslag Paard Ykja Inhoudsopgave 1. Vooraf bekende gegevens...3 2. Onderzoek...3 a. Protocol...3 Anamnese:...3 Inspectie in stand:...4 Oppervlakkige palpatie:...4 Inspectie in beweging:...4 Herhaling oppervlakkige

Nadere informatie

Informatieavond SDV. Barneveld

Informatieavond SDV. Barneveld Informatieavond SDV. Barneveld Eerste Hulp Bij Sport Ongevallen 01-04-2015 Pieter Jansen Master sportfysiotherapeut Inhoud 1. Risicofactoren voor blessures Inhoud 2. Acute blessures 3. Eerste hulp bij

Nadere informatie

Blessurepreventie Sportuitrusting hockey Schoenen Gebitbeschermer (=verplicht vanaf seizoen 2015/2016) Scheenbeschermer (=verplicht)

Blessurepreventie Sportuitrusting hockey Schoenen Gebitbeschermer (=verplicht vanaf seizoen 2015/2016) Scheenbeschermer (=verplicht) Blessurepreventie Sporten en bewegen hebben een groot positief effect op de gezondheid, maar gaan helaas gepaard met nogal wat blessures. Ook bij hockey ontstaan blessures maar er zijn gelukkig eenvoudige

Nadere informatie

Waarom meten Podologen zoveel?

Waarom meten Podologen zoveel? Waarom meten Podologen zoveel? Borgions Paul MsC Pod Secretaris Belgische Vereniging der podologen Podoloog Podologisch Centrum Rotselaar (met focus naar Topsporters en kinderen) Biomechanicus voor KRC

Nadere informatie

Henny Leentvaar (Sport)Massage. Functie testen. Datum: 14 mei 2008. Opgesteld door: Henny Leentvaar

Henny Leentvaar (Sport)Massage. Functie testen. Datum: 14 mei 2008. Opgesteld door: Henny Leentvaar Henny Leentvaar (Sport)Massage Functie testen Datum: 14 mei 2008 Opgesteld door: Henny Leentvaar Functie testen Voordat kan worden overgegaan tot tapen of bandageren van een aangedane spier en/of gewricht

Nadere informatie

ONDERZOEK KNIE. Datum onderzoek... Naam onderzoeker. SENSIBILITEIT Tintelingen. nee / ja. Lokalisatie...bovenbeen / knie / onderbeen / voet. Hobby s.

ONDERZOEK KNIE. Datum onderzoek... Naam onderzoeker. SENSIBILITEIT Tintelingen. nee / ja. Lokalisatie...bovenbeen / knie / onderbeen / voet. Hobby s. Naam: Geb.datum: ONDERZOEK KNIE Datum onderzoek... Naam onderzoeker Beroep Hobby s.... Werkbelasting / houding. Sport.. Voorkeursbeen.links / rechts Klachten.links / rechts ANAMNESE Belangrijkste klachten...

Nadere informatie

De Knie. diagnostische testen. Mark Vongehr Fysiotherapeut/manueeltherapeut. presentatie knie 20-09-07 medisch centrum aarveld

De Knie. diagnostische testen. Mark Vongehr Fysiotherapeut/manueeltherapeut. presentatie knie 20-09-07 medisch centrum aarveld De Knie diagnostische testen Mark Vongehr Fysiotherapeut/manueeltherapeut Het blijkt, dat met de anamnese, lichamelijk onderzoek en röntgenfoto de diagnose van knieklachten in 83% van de gevallen correct

Nadere informatie

Gratis open inloopspreekuur

Gratis open inloopspreekuur 1 augustus 2012 In dit nummer Hierbij ontvangt u de nieuwsbrief van Praktijk chiropractie Stegeman. Wij houden u met deze nieuwsbrief op de hoogte Sport Tips Inloopspreekuur Blessures voorkomen van belangrijke

Nadere informatie

TRAININGSPLAN STRETCHEN

TRAININGSPLAN STRETCHEN TRAININGSPLAN STRETCHEN Stretchen is een noodzaak! Door te trainen veroorzaak je minuscuul kleine blessures in je spiervezels. Des te slechter je conditie, des te groter de blessures kunnen zijn. De blessures

Nadere informatie

Achterste Kruisband Reconstructie Revalidatie Protocol. FASE 1 (0-6 weken na het letsel)

Achterste Kruisband Reconstructie Revalidatie Protocol. FASE 1 (0-6 weken na het letsel) Achterste Kruisband Reconstructie Revalidatie Protocol RPA Janssen, orthopedisch chirurg-traumatoloog (www.rpajanssen.nl) FAM Brooymans, PT, MSc, fysio-manueeltherapeut Inleiding Geïsoleerde achterste

Nadere informatie

Revalidatie na een voorste kruisbandoperatie

Revalidatie na een voorste kruisbandoperatie Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Revalidatie na een voorste kruisbandoperatie via de hamstringmethode 1 Revalidatie na een voorste kruisbandoperatie U heeft een

Nadere informatie

de totale conditie weer op wedstrijdniveau te krijgen.

de totale conditie weer op wedstrijdniveau te krijgen. Voldoende vocht Reeds een vochtverlies van minder dan 1 liter (op de weegschaal: 1 kilo) kan de prestatie al aantasten. Als je 10% van het lichaamsgewicht aan vocht bent kwijtgeraakt (te achterhalen door

Nadere informatie

Nieuwsbrief september - oktober 2014 Jaargang 1, nummer 3

Nieuwsbrief september - oktober 2014 Jaargang 1, nummer 3 Welkom De zomer loopt op zijn einde en de maand september brengt vaak goede voornemens met zich mee. In dit nummer is er aandacht voor twee 30- day challenges, oftewel beweegprogramma s van 30 dagen. Getest

Nadere informatie

Instructiefolder achillespeesklachten

Instructiefolder achillespeesklachten Instructiefolder achillespeesklachten Informatie voor patiënten F1105-3430 juli 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Revalidatieschema acute hamstringblessure Pagina 1 van 7

Revalidatieschema acute hamstringblessure Pagina 1 van 7 Pagina 1 van 7 Revalidatieprogramma handleiding Het onderstaande revalidatieprogramma is gebaseerd op de huidige wetenschappelijke inzichten. Het is belangrijk om te vermelden dat de criteria om naar de

Nadere informatie

H.347534.0715. GPS recover behandeling Achillespees

H.347534.0715. GPS recover behandeling Achillespees H.347534.0715 GPS recover behandeling Achillespees Inleiding U heeft samen met uw arts besloten om uw achillespeesklachten te laten behandelen met de GPS recover behandeling. Bij deze behandeling wordt

Nadere informatie

-Door het karakter van het voetbalspel is er een relatief grote kans om geblesseerd te raken in vergijking met met andere takken van sport. -Het blessurerisico in wedstrijden ligt beduidend hoger dan bij

Nadere informatie

Overbelastingsblessures van de knie. Beleid bij topsporters

Overbelastingsblessures van de knie. Beleid bij topsporters Overbelastingsblessures van de knie Beleid bij topsporters Lateraal Tractus ileotibialis frictie syndroom Degeneratieve laterale meniscuslaesie Strain/tendinopathie biceps femoris LCL-laesie Entrapment

Nadere informatie

Blessurepreventieve maatregelen voor Volleybal: Sportuitrusting - Sportschoenen - Sportkleding - Beschermende materialen

Blessurepreventieve maatregelen voor Volleybal: Sportuitrusting - Sportschoenen - Sportkleding - Beschermende materialen Het weten waard Volleybal staat op de derde plaats in de top-10 van sporttakken die relatief gezien de meeste blessures hebben. De hand en de vinger zijn de meest kwetsbare lichaamsdelen, terwijl verstuikingen

Nadere informatie

Eerste behandeling. Bij een drukverband

Eerste behandeling. Bij een drukverband Enkelbandletsel Eerste behandeling U heeft een letsel aan de enkelbanden. Vaak gaat een enkelbandletsel gepaard met zwelling van de enkel. Om deze zwelling zo snel mogelijk te laten verdwijnen heeft u

Nadere informatie

A B C. B Het niet-aangedane been wordt opgetild en vervolgens beweegt men de hiel van het aangedane been omlaag.

A B C. B Het niet-aangedane been wordt opgetild en vervolgens beweegt men de hiel van het aangedane been omlaag. Bijlage I Excentrische spierversterking van de kuitspieren Uitgangshouding: Men staat met de voorvoeten op een verhoging, bijvoorbeeld een traptrede. Door de hand tegen de muur te plaatsen, is het gemakkelijker

Nadere informatie

Use it or lose it Inside Out Health www.jenaidavanwijk.com

Use it or lose it Inside Out Health www.jenaidavanwijk.com 1 Disclaimer De oefeningen, trainingen, adviezen en instructies in deze PDF zijn gemaakt voor gezonde en blessurevrije mensen. Wanneer je een fysieke beperking, een blessure of klachten hebt van welke

Nadere informatie

Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding

Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Uw behandelend arts heeft u geadviseerd om uw schouderklachten operatief te behandelen met behulp van een kijkoperatie

Nadere informatie

Netwerk Orthopedie KETENPROTOCOL TOTALE KNIEPROTHESE. In het protocol zijn de volgende meetinstrumenten, scoringslijsten en testen opgenomen:

Netwerk Orthopedie KETENPROTOCOL TOTALE KNIEPROTHESE. In het protocol zijn de volgende meetinstrumenten, scoringslijsten en testen opgenomen: Netwerk Orthopedie KETENPROTOCOL TOTALE KNIEPROTHESE Mei 2015 Het keten protocol Het protocol moet bijdragen aan het verhogen van de kwaliteit, eenduidigheid en uniformiteit van de fysiotherapeutische

Nadere informatie

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak Dr Mike Tengrootenhuysen Inleiding Heup Knie FAI Coxartrose Meniscusscheur Voorste kruisband Bursitis ruptuur Patellofemorale klachten Gonartose trochanterica

Nadere informatie

Achterste Kruisband Revalidatie Protocol (conservatief) FASE 1 (0-6 weken na het letsel)

Achterste Kruisband Revalidatie Protocol (conservatief) FASE 1 (0-6 weken na het letsel) Achterste Kruisband Revalidatie Protocol (conservatief) RPA Janssen, orthopedisch chirurg-traumatoloog (www.rpajanssen.nl) FAM Brooymans, PT, MSc, fysio-manueeltherapeut Inleiding Geïsoleerde achterste

Nadere informatie

Eerste Hulp Bij Sport Ongelukken (EHBSO) Blessure preventie

Eerste Hulp Bij Sport Ongelukken (EHBSO) Blessure preventie Eerste Hulp Bij Sport Ongelukken (EHBSO) & Blessure preventie Wie zijn wij? Wij zijn Procare fysiotherapie met praktijkruimtes in Gorinchem, Vuren en Herwijnen. Onze praktijken bieden naast diverse specialisaties

Nadere informatie

Helmond verras app. Beginnen met hardlopen.

Helmond verras app. Beginnen met hardlopen. Helmond verras app Beginnen met hardlopen. Deze informatie helpt je om verantwoord met de sport te starten, zodat je zoveel mogelijk van het hardlopen kunt genieten! Die rode wangen, dat frisse gezicht

Nadere informatie