A I K I. Kwartaal 3 K A M I. Het kwartaaltijdschrift van de Vlaamse Aikido Vereniging

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "A I K I. Kwartaal 3 K A M I. Het kwartaaltijdschrift van de Vlaamse Aikido Vereniging"

Transcriptie

1 A I K I Kwartaal aaa K A M I Het kwartaaltijdschrift van de Vlaamse Aikido Vereniging 0

2 Edito 2016: Objectief 8/10 Beste lezers, Z oals jullie allen weten, vieren in 2016 België en Japan 150 jaar diplomatieke betrekkingen. Naar aanleiding hiervan komt Doshu naar België op 22 en 23 oktober. De verwachting is dat een grote opkomst tot de mogelijkheid behoort. Onze Waalse buren willen geenszins met de billen bloot gaan en zij zijn begin dit jaar reeds begonnen met de voorbereidingen van deze organisatie. Hun objectief is om 80% van hun leden naar deze stage te laten komen. Zij laten niets onverlet om dit te realiseren. Omdat wij voor deze stage samenwerken met AFA is het meer dan wenselijk dat ook wij een ernstige inbreng doen opdat er van samenwerking sprake zou kunnen zijn. Vandaar onze oproep om vrijwilligers te ronselen om deze megastage tot een goed einde te kunnen brengen. Laat ons eens, al was het maar voor één keer, afstand doen van onze kerktorenmentaliteit om in 2016 de verplaatsing te maken naar Brussel en deel te nemen aan de stage met Doshu. Laat ons eens, al was het maar één keer, in de wij-vorm denken in plaats van in de ik-vorm. Wij gaan óók voor 80%! Van onze clubverantwoordelijken en trainers verwachten we dat ze hun leden motiveren en stimuleren voor de stage met Doshu! En van aikidoka s verwachten we dat ze spontaan deze unieke ervaring willen meemaken. Erik Van Lierde 1

3 Inhoudsopgave 4 VTS-denkcel Om de toekomst van onze sport veilig te stellen, hebben we nood aan mensen die in de denkcel mee actief willen zijn Japan, het leven zoals het is (deel 3) Alain Dujardin schetst ons een beeld over Japan en de actuele aikidobeleving in Hombu Dojo Vitamine B-6 In onze reeks over de, door velen gewaardeerde, reeks over vitamines zijn we ondertussen toe aan vitamine B-6. Sushi: de finesse van rauw We nodigen je uit op een ontdekkingstocht door de culinaire wereld van Japan Inwendige letsels aan de knie Deze letsels zijn goed voor 37 % van de letsels! GES - Mijn vechtsportclub is geweldig! Neemt jouw club deel aan de streefdoelen voor 2015? Stage Fukakusa Motohiro Shihan Op 25, 26 en 27 september gaat in Brussel. Voorstelling van de docenten. Jean Burnay en Claude Pellerin Twee van de vier docenten die mee lesgeven bij Fukakusa Shihan Pierre Geraedts Geeft, samen met onze voorzitter, eveneens les op de stage met Fukakusa Shihan 2

4 36 Wetgeving Wat is een feitelijke vereniging? 38 Kruiswoordraadsel Voor de liefhebbers van kruiswoordraadsels. Oplossing: zie website enkele weken na het verschijnen van de AOK. 40 Promoties Dan Shiken van 16 mei 15 deelnemers slaagden in het proef om een hogere graad te behalen 41 Kennismaking Enkele mensen die promotie maakten tijdens de dan shiken stellen zichzelf voor In memoriam: Georges Rousseau Georges Rousseau was een van de medestichters van de Brussels Aikido and Budo Federation Stageverslag Smibert Shihan Klein verslag van de hand van Ulrich D Haese. Stageverslag OLHH-stage Onze nieuwe PR-verantwoordelijke maakte eveneens een verslag van de stage met Smibert 48 Stagekalender Bundeling van de stages zoals men ze kan terugvinden op de website van VAV 50 Colofon 3

5 BLOSO-DENKCEL Wij zoeken een DENKCELMEDEWERKER BLOSO FUNCTIEPROFIEL VAN DE DENKCELLEDEN De partners van de Vlaamse Trainersschool hebben er alle belang bij dat elk denkcellid een zo sterk mogelijk functieprofiel heeft zodat de kwaliteit van de denkcelwerking optimaal is. Achtereenvolgens wordt het gewenste functieprofiel voor een Directeur Sportkaderopleiding, professionele Directeur Sportkaderopleiding, Manager Sportkaderopleiding, denkcellid en expert besproken Denkcellid PROFIEL Denkcelleden kunnen afgevaardigden zijn van verschillende partners, elk met andere taken en een eigen functieprofiel om de betrokken denkcelpartner optimaal te kunnen vertegenwoordigen. Een denkcellid beschikt over volgende technische bekwaamheden: Kennis van de algemene werking van de Vlaamse Trainersschool; Kennis van de organisatiestructuur van de Vlaamse Trainersschool; Kennis van het beleid sportkaderopleiding van de betrokken sportfederatie(s); Kennis van het beleid sportkaderopleiding van de instantie die men vertegenwoordigt. Een denkcellid beschikt over volgende persoonlijke eigenschappen: Vaardigheid in analyse van problemen; Vaardigheid in communicatie; Vaardigheid in synthetiseren; Spreekt steeds in naam van de instelling of het net die/dat men vertegenwoordigt; Positieve ingesteldheid en bereidheid tot samenwerking binnen het bestaande samenwerkingsverband VTS. 4

6 TAKEN Denkcelleden hebben verschillende taken: Actief participeren in en betrokken zijn bij de werking van de denkcel, en het bijwonen van de denkcelvergaderingen; Uitwisselen van opleidingsgebonden informatie zoals visie, beleid, vorming, opties, nieuwe inzichten, ontwikkelingen, beslissingen, inschalingen, tussen de instantie die men vertegenwoordigt en de denkcel; Rapporteren (feedback geven) van de denkcelwerking aan de instantie die men vertegenwoordigt; Deelnemen aan (eventuele) coördinatievergaderingen van de instantie die men vertegenwoordigt; Formele en informele contacten onderhouden met de instantie die men vertegenwoordigt; Detecteren van specifieke noden inzake sportkaderopleiding voor de betrokken sporttak; Uitwerken van voorstellen voor planning en organisatie van opleidingen en bijscholingen om aan die specifieke noden tegemoet te komen; Detecteren van specifieke noden in de opleiding en bijscholing van het sporttechnisch kader van de sportfederatie; De afgevaardigden van de sportfederatie(s) formuleren de noden inzake opleiding en bijscholing van het sporttechnisch kader op basis van het beleidsplan van de sportfederatie (decretale basisopdracht); Bepalen van doelstellingen van de specifieke opleidingsonderdelen en daaraan gekoppeld de eindtermen van elk onderdeel; Het profiel bepalen van de deelnemers aan de specifieke sportkaderopleiding; Uitwerken van toelatingsvoorwaarden voor de verschillende opleidingsonderdelen (inclusief toelatingsproeven); Meewerken aan de inhoudsbepaling van de sportkaderopleiding van de betrokken sporttak (opleidingsstructuur, opleidingsstramienen, cursusteksten, enz.) Samenstellen van cursusmateriaal, mee zoeken en aanspreken van docenten en auteurs van cursusteksten; Advies geven omtrent de planning van de cursussen en de evaluatie ervan; Verantwoordelijkheid opnemen bij de organisatie van specifieke bijscholingen; Opvolgen van studenten van de hogescholen en universiteiten die in aanmerking komen voor een individuele inschaling via een specialisatieprogramma aan de hogescholen en de universitaire afstudeervariante Training Coaching. Ben je geïnteresseerd in deze functie? Neem dan contact op met het secretariaat van de VAV. 5

7 REISVERSLAG Japan: Het leven zoals het is gezien door de ogen van een westerse Aikidoka (deel 3) Alain Dujardin Al die verschillende mensen door en met elkaar I Ik ging gisterenavond nogal vroeg slapen, om 21u00 al. Ik wou mijn lichaam maximaal de kans geven te recupereren. Om 4u15 word ik wakker van het muziekje dat de regendruppels maken op de daken. Ik voel me goed, blijf nog even liggen luisteren naar het getik van de druppels, en bereid me mentaal voor op de ochtendlessen. Als bij wonder verstilt het getik rond 5u30, het moment dat ik mijn fietske bestijg om naar Hombu te rijden. Ik doe toch maar mijn regenvest aan, maar riskeer de regenbroek in de plastic zak te laten. Het weer is mij gunstig gezind; ik kan gezwind doorrijden en word niet nat. Mijn partner deze morgen is Isumi san, een superklein vrouwtje (1m50 of misschien nog niet) die ik jaren geleden al leerde kennen. Ik gaf haar toen een meishi, en wil je geloven dat ze zelfs mijn achternaam nog kon uitspreken (ze zal dat kaartje gisteren even uit de kast gehaald hebben natuurlijk, maar toch). 6

8 De indruk die je hier achterlaat blijft je dus heel lang achtervolgen: zorg dus maar dat het een goede is. De eerste les wordt gegeven door Kobayashi sensei die Waka sensei vervangt. Deze laatste reist vandaag naar Slovakia voor een seminar. Ik werk superzacht met Isumi san, alsof ik met een breekbaar poppetje omga. Maar zo breekbaar is ze niet hoor, ze staat wel degelijk haar "mannetje". Natuurlijk is er het grootte verschil en het gewicht verschil, ik weet ook wel dat ik haar gemakkelijk zou kunnen vastzetten. Je zou het kunnen vergelijken met Mike Tyson in de ring met een pluimgewichtje; natuurlijk heeft deze laatste geen kans. Maar daar gaat Aikido niet over. Het mooie is net dat al die verschillende mensen door en met elkaar moeten kunnen trainen, elkaars lichaam en ledematen respecterend. Het tweede uurtje is met Osawa shihan en mijn partner is Victor san uit Denemarken. Hij is een stevige en robuuste kerel, maar net zoals steeds als we trainen, vanaf het eerste contact is er die connectie en werken we zacht met elkaar. Het doet me denken aan wat Tony sensei ons zegt: "Just because we know we can be hard, we don't need to be. So we can work softly." Keikogi'tje is terug verzadigd na deze twee uurtjes non stop training, het wasmachinetje lonkt... Nadat ik mijn Gi uit de wasmachine haal, bekruipt me het nostalgisch gevoel van afscheid. Ik ben hier met drie Gi's, de laatste drie waar mijn naam nog in Katakana staat. Twee ervan zijn echt wel oud en stilaan versleten, uitgevezeld aan de randen, kleine gaatjes die elk moment zouden kunnen overgaan naar scheuren, enz... Deze twee zal ik zo goed als zeker moeten achterlaten om de maximum bagagegewichten te respecteren; er komen immers o.a. nieuwe mee terug. Terwijl ik de Gi ophang om te drogen, bedenk ik even welke historie we samen hebben meegemaakt, we zijn samen ouder geworden, hebben samen getraind in verschillende continenten en raakten samen een beetje meer versleten. Maar het achterlaten is ook een afscheid nemen van deze jaren en ik ben er dankbaar voor. Ik weet, het is maar een lapje stof, maar het heeft al die jaren mijn zweet geabsorbeerd en mijn lichaam beschermd bij het vallen Dat lichaam is trouwens echt wel een wonder, nu voel ik elke dag wel dat ik mijn gewrichten, spieren en pezen tot het uiterste belast. Zolang we op bedrijfstemperatuur zijn, protesteren ze niet. Maar na de afkoeling vindt er een "damage-report" plaats (om het in StarTrek termen te zeggen) en dat rapport krijg ik dan te vernemen. Vandaag is het mijn rechter quadriceps dat een beetje over de schreef heeft moeten gaan. Een scherpe pijn is voelbaar midden in de spier als ik ze gebruik, al is het maar om een stap te zetten. Anderzijds zit ik al maanden (sinds OLHH) met een spier/pees probleem aan mijn linker arm. Gelukkig houd mijn arm het nog. Soms kan ik 's morgens deze arm niet meer zelfstandig buigen of de hand optillen, moet ik helpen met mijn andere arm. En na de trainingen komt de pijn weer geleidelijk aan opzetten, ze is nog draaglijk... Maar tijdens de training kan ik werken zoals gewoon, ik kan echter geen enkele vorm van kracht zetten. Maar dat is een pluspunt, we moeten toch leren zacht werken. Doet me een beetje denken aan wat Endo shihan vroeger meegemaakt heeft met zijn schouder. Kortom, ik voel dankbaarheid naar mijn oude Gi en naar mijn (ook stilaan oude) 7

9 lichaam toe, samen stellen ze mij in staat me hier te herbronnen onder de kundige leiding van Doshu en de Hombu shihan. Ik ga nog even afwachten wat ik vanavond doe, het is Seki shihan. Ik zou graag nog een uurtje doen. Maar anderzijds wil ik de ochtendlessen van morgen niet hypothekeren: we zien wel. Oh ja, vanaf vandaag zitten 3 tenen in de tape. Rechter klein teentje kon het ook niet meer houden en is opengescheurd in de plooi. Toen waren ze nog met zeven... Ik ga terug slapen om 21u recuperatie lichaam heeft voorrang. Dit doet mee een beetje denken aan mijn schooltijd. Ik volgde sportschool, daar was ook steeds weer het motto; "vroeg genoeg gaan slapen zodat je lichaam de kans krijgt te herstellen". Toen vonden we dat natuurlijk raad van "de wijzen" en volgden we dat zeker niet altijd op. Nu begin ik hen gelijk te geven. Het duurde maar enkele decennia om het te begrijpen Even een beetje Star Trek-nostalgie 04u55 word ik wakker, voel me goed uitgeslapen. Q: "Mr Sulu, damage report, please." A: "Shields rechter quadriceps 90%, sir." Q: "Thank you, Mr. Sulu." Zag er dus niet slecht uit met mijn quadricepske, nachtje rust heeft haar werk gedaan. Ik fiets mijn spieren warm op weg naar Hombu voor de ochtendles met Doshu. Mijn eerste partner is een Franse student die drie maanden in Hombu verblijft (vanaf meer dan drie maanden heb je in principe een Visa nodig tenzij je een weg eromheen vindt maar dat is moeilijk). Het is een jonge man vol van energie. Zijn naam is Jonathan, hij is lid van FFAAA. Vandaag is de ochtendles ongelofelijk volzet, de voorste rij moet tot twee keer toe een mat naar voor schuiven en dat gebeurt eigenlijk alleen maar op de vrijdagavondles en de zondagles met Doshu. De tatami zit zo al tot halfweg vol met mensen die niet bewegen, wat gaat dat geven als we wel bewegen? Mijn Russische vriendin is er ook, ik ga gedag zeggen. Ik schrik even wanneer ze me vraagt "what happened to your face? Have you lost weight?" Ja, zelf merk je dat natuurlijk niet zo maar het zou best wel eens kunnen. Ik mag het hopen, zou een aangename bijkomstigheid zijn tijdens dit verblijf hier. Ik heb inderdaad nog niet veel vlees gegeten; gisteren deden 5 kippenboutjes wel enorm deugd... Ik denk gemakkelijk een 500 gr steak binnen te krijgen nu, maar wil proberen te blijven bij rijst en sushi... (Ja, en af en toe eens pasta of kip ;-). Het is aangenaam werken met Jonathan, na de eerste contacten schat ik hem in als shodan of nidan. Hij is echter leergierig en dat loont. Ik toon hem regelmatig en zo onopvallend mogelijk wat hints waarmee hij de techniek die we moeten uitvoeren wel kon doen of beter kon doen. Hij accepteert het graag. Geeft mij natuurlijk weerwerk bij wijze van test. Ik vind het niet erg want het gebeurt in goede verstandhouding. Heb trouwens geen moeite met de tests. We zoeken en vinden de krappe ruimte die nodig is om de techniek te kunnen doen, soms doen we het zonder vallen. Het risico dat een ander op jou valt is immers niet denkbeeldig. Tweede les is Irie shihan. Ik apprecieerde zijn manier van werken al in 2008 toen ik hem naar België terug bracht om een en ander recht te zetten. Maar nu waardeer ik hem nog meer, hij is duidelijk gegroeid, steviger geworden 8

10 in zijn techniek. Gewoon meer power is zichtbaar en voelbaar in zijn uitvoeringen... Als partner heb ik een Hombu medewerker Jun san, ik stel me ondergeschikt op, ik ken zijn graad niet maar aangezien hij een toekomstig shihan zal zijn, laat ik hem de eer en ik ben eerst Uke. Jun san werkt stevig en technisch. Ik doe hetzelfde terug. Maar ik voel ook meteen dat het interessant kan worden. We hebben een stevige training met regelmatig tests heen en weer. Ook Irie sensei komt zich even mengen in onze "strijd". Waarbij ik steeds weer ook zijn power kan ondervinden, uiteraard. Strijd met de beste intenties hoor, we willen gewoon het onderste uit de kan halen dit uurtje. Bewijs dat het goed is wat de verstandhouding betreft, is wanneer Irie sensei vraagt te wisselen van partner en Jun san meteen komt vragen of ik a.u.b. verder met hem wil trainen. Ik stem graag toe want er valt veel te leren vandaag... En ik heb energie genoeg, voel ik. Na de les fiets ik terug in een ontluikende zonnig overgoten dag. Q: "Mr Sulu, damage report, please." A: "Shields rechter quadriceps still at 90%, sir. However Linkerheup en Bilspier have lost their shields to 25%, sir." Q: "Thank you, Mr. Sulu. Dr McCoy, to the sick bay, please." Ja, er is niet aan te ontkomen, dagelijks kleine blessures door de non-stop inspanningen zijn onvermijdelijk geworden. Het komt er op aan er verstandig mee om te gaan zodat het geen grotere blessures worden want dat betekent meteen gedaan met de pret. En ik wil absoluut vermijden dat ik enkel kan gaan kijken. Dat wil ik absoluut niet, dus ik moet verstandig omgaan met mijn lichaam... Ik neem me voor om direct na thuiskomst "mijn" plaats in "mijn" parkje in te nemen en niets of niemand krijgt me daar weg voor 14u, want dan verdwijnt de zon achter de hoogbouw, jammer genoeg. Daarna ga ik wel eens wat rondwandelen, want in zo een mooi weer wil ik niet gaan binnen zitten, wetende dat eenmaal ik terug in België zal zijn, het nulpunt al redelijk dichtbij zal komen. Ik zag immers gisteren dat het maar 9 C was in België? Ik mag er niet aan denken. De zon "vult" mijn lichaam met energie. Ik stel me voor hoe goed het moet voelen voor een bloem of een boom om te kunnen groeien dankzij deze zonneenergie. Zonder is geen leven op aarde mogelijk, doch ook teveel ervan vernietigt datzelfde leven.. Het is een balans, zoals met alles in dit leven Ohayoo, Kyo wa issho ni? Ik werd even wakker om 03.00u maar kon daarna terug inslapen tot 05.00u. Zou kunnen dat ik eindelijk op Japanse tijd sta... Ochtendles met Doshu, ik kom de kleedkamer binnen, zeg zoals gebruikelijk de "ohayoo gozaimasu" en hoor onmiddellijk een stem zeggen "Ohayoo, kyo wa issho ni?". Ik kijk waar de stem vandaan komt, het is van Yamashima shihan, die me net zoals vorige keren eens uitnodigt om met hem te trainen. Ik antwoord met "dzeehi", wat betekent "met veel plezier", en zeg er direct na "oh my god". Alle aanwezigen schieten in een luide lach want ze weten dat ik weet dat het een moeilijk uurtje wordt... Yamashima sensei is immers zo sterk en vol van Ki; ik weet maar al te goed dat het een uurtje 9

11 werken wordt bij de gratie van hem. Wat hij toelaat, zal ik mogen doen. Al het andere mag ik vergeten. Vergelijk het een beetje met een uurtje werken met Tamura sensei en je hebt een goed idee waarover ik het heb. Anderzijds is dit een mooie kans om bij te leren, waar ik dan ook mijn best voor doe. Ik sta helemaal vooraan links in de hoek van de "oude krokodillen" en Doshu komt daar ook graag langs voor een kort gesprek en om even te spelen. Ik doe mijn best toch iets te doen lukken als Doshu bij mij staat maar tevergeefs... Doshu lacht vol begrip; hij weet ook wel hoe Yamashima sensei is. Het zweet loopt me af, ik geef alle energie die ik heb maar die muur blijft overeind staan. Het is een ervaring op zich. De Doshu heeft al enige tijd veel last van de knie, maar na de les lijkt dat plots over te zijn. Want ja hoor, daar zijn ze weer, de volgende generatie Ueshiba, de twee zoontjes van Waka sensei. Aangezien papa dit weekend naar Slovakia is voor een seminar, heeft Opa (Doshu) de kinderwacht. Ze komen binnengelopen in hun kleine pakjes, weer onder begeleiding van een uchi deshi. En Opa komt spelen met zijn kleinkinderen, ongegeneerd terwijl de anderen vertederd toekijken. Nu was hij geen Doshu maar een gewone opa die heen en weer liep terwijl zijn kleinkinderen hem achterna liepen, misschien zijn zwaarste training ooit ;-). En ook hier weer worden ze even het heen en weer schommelen bijgebracht en moeten ze even ikkyo doen, waarna ze opnieuw de vrije loop krijgen. Die kinderen groeien op met de geur van de tatami en het geluid van ukemi, het kan moeilijk anders dan dat ze voor Aikido voorbestemd zijn. Ik voel me weer kiplekker. Die ochtendlessen, dat heeft wel iets. Niets beter dan even te sporten om de dag mee open te breken Pleasuu meei aai checku youru baikuu? Het is zondag, kans om een beetje uit te slapen. Tenminste, ik dacht te kunnen uitslapen, maar het is tegengevallen (om 3u en 5u wakker, en dan wat blijven liggen tot 5.45u waarna ik dan maar opstond.) Vandaag zal een warme onweersdag worden, ben benieuwd. Na de ochtendles ga ik normaal gezien naar de Nippon Budokan, naar die demonstraties kijken. Niet dat ik nu zo gretig ben om 50 groepen telkens weer dezelfde technieken te zien demonstreren maar bon, ik had nu eenmaal toegezegd dat ik ging komen kijken en dat zal ik dan maar doen ook. Als het weer het toelaat tenminste, want ik ga me nu ook niet doornat laten worden. Ik maak me rustig klaar en vertrek om 8u00 naar de Hombu op mijn fietske. Het is kalm buiten, weinig wagens, weinig mensen, gewoon een kalme zondagmorgen. Ik zie een politiewagen passeren met de zwaailichtjes aan maar zonder de sirene, ik vraag me nog af waar dat nu voor nodig is. Enkele 100 m verder gaat de politiewagen aan de kant staan en er stapt een agent uit. Noem het telepathie, maar ik weet meteen "yep, die is voor mij". 10

12 Wie ooit nog naar James Bond heeft gekeken, naar die film met die kleine geblokte japanner (met zijn fameuze bolhoed), awel, die agent was waarschijnlijk zijn broer. Zo een kleine maar brede, kort afgezaagde eik... Hij doet teken te vertragen. Ik zal het maar bij een beleefde "ohayoo gozaimasu" houden en trek mijn remmekes dicht, mijn fietske stopt naast de agent. (Ik denk nu ineens aan Urbanus met zijn verhaaltje over de Hell s Angels...) Hij brabbelt een en ander, waarop ik meteen met een zo onschuldig mogelijk gezicht "sumimasen, wakarimasen" antwoord. En ik floep er nog achterna "watashi wa Aikido hombu dojo ni ikimasu", en "Aikido keiko o shimasu" achterna gooi... Nu moet je weten dat de Tokyo Metropolitan Police reeds jaaaren wordt opgeleid in Aikido (Gozo Shioda's Yoshinkan AIkido). EN ik had mijn keikogi aan EN ik had mijn Aikido Gi Bag op mijn rug, EN ik had zo'n onschuldig gezichtje... De agent wordt wat inschikkelijker, door mijn vloeiend Japans waarschijnlijk, en hij zegt in armtierig Engels "pleasuu meei aai checku youru baikuu?". Alsof ik daar Nee ging op antwoorden... Hij leest de nummers voor aan de centrale en natuurlijk (of gelukkig?) stond deze "Baikuu" niet gesignaliseerd als gestolen en ik mag mijn weg vervolgen. Ik zweette toch wel al zeker, had nochtans nog maar enkele minuten gereden. In Hombu aangekomen ontmoet ik Gunther san, een daar wonende Duitser waar ik elk jaar een aangenaam contact mee heb. Hij zei me dat hij al wist dat ik er was. Blijkbaar is er een 6e dan Japanner al enkele dagen naar mij op zoek om te trainen. Ik herinner me dat vorige vrijdag mijn Russische vriendin me vroeg of ik er iets op tegen zou hebben met hem te trainen, ik zei natuurlijk dat ik dat graag wou doen maar aangezien mijn agenda al volstond tot en met zondag had ik dan maandagochtend als eerste optie opgegeven. Zij had op haar beurt aan die japanner een foto van mij getoond en die was blijkbaar meteen op zoek gegaan. Ben benieuwd wat dat zal geven maandagochtend... Maar goed, vandaag had ik afspraak met Tomoko san, een ex-leerlinge van Aziz die verschillende jaren in Europa woonde, waarna ze terugkeerde naar Japan. En verder Aikido bleef trainen, ondertussen al een stuk meer dan twintig jaar geleden. De ochtendles met Kanazawa sensei is weer een juweeltje. Ik blijf het herhalen, maar het is stevig, technisch zo goed als perfect werk, met zeer solide technieken. Het is om van te snoepen... I like this very much. Dan snel naar huis, doucheke nemen, ontbijtje halen en opeten... EN dan naar de Budokan, gisteren zocht ik mijn weg via Google en daarna de website van Tokyo metro, dus geen probleem. Ik kom zoals voorzien aan in de Nippon Budokan: prachtige omgeving, mooie tuin eromheen. Ik ga binnen en er staan allerlei standjes, ik zie Japanners zich omkleden in de traditionele kledij, prachtig gewoon... Ik ga binnen en zie... een mooie voorstelling van Japanse muziek en dans... Maar geen Aikido... 11

13 Allee, wat is dat nu weer? Even rondvragen en uiteindelijk aan de info desk terecht gekomen. Enig rondbellen leert uiteindelijk dat het Aikido gebeuren plaatsvond in de Tokyo Budokan en niet de Nippon Budokan. Ik zat maar eventjes helemaal aan de andere kant van Tokyo, compleet verkeerd dus. Nu moet je zelf voor de grap eens in Google ingeven: "Tokyo Budokan". Je komt nagenoeg meteen terecht bij de Nippon Budokan. Maar goed, ik had geen zin om nog eens heel Tokyo door te rijden en dan nog juist het laatste te kunnen zien van de demo's. En keer dan maar rustig terug naar mijn huisje, eten gaan halen. En een beetje verder schrijven aan dit verslagje. Ik zal het morgen wel uitleggen als ze me vragen waar ik was Numajiri san.. Slechte nachtrust gehad: reeds wakker om 0u30 en heel veel liggen draaien en keren, beetje slapen dan weer wakker, en dit tot 4u50. Ik heb eigenlijk nog maar 1 keer mijn wekker horen afgaan in al die tijd dat ik hier nu al ben... Vandaag ochtendles met Doshu en mijn partner is Numajiri-San, 6dan. Mij dus aangeraden. Hij komt me inderdaad zoeken, stelt zich voor waarop ik hetzelfde doe. Ik ben benieuwd. Er was mij gezegd dat hij een 6e dan was en dat plaatje klopte volledig. Ik deed goed mijn best maar voelde ook wel dat hij toch wel wat jaren ervaring voor had. En zo hoort het ook te zijn De les verliep in de beste verstandhouding en opnieuw sluiten we die af met een doornat bezwete keikogi. Ik maakte me op de terugweg nog de bedenking hoe dit toch mogelijk is. Bij ons kun je gemakkelijk 2u stage volgen zonder dat je Gi nog maar een beetje bezweet is, hier is hij na een halfuurtje al om uit te wringen. De technieken zijn nochtans dezelfde. Het enige verschil dat ik kan vinden is gewoon dat er continue en zonder praten gewerkt wordt, en dat de lesgever de volgende techniek maar 4 keren toont. That's it... Daarna had ik afgesproken met Victor san, om samen ontbijt te nemen en dan eens naar een budoshop te gaan, een die goedkopere kledij aanbied, en ook mindere kwaliteit natuurlijk, maar gericht op de gemiddelde aikidoka en/of wie gewoon een keikogi wil kopen om hier te trainen. Men heeft ondertussen al twee concurrenten voor Iwata, maar eerlijk gezegd blijf ik toch wel een voorkeur hebben voor deze traditie. Zij leveren al keikogi sinds O'Sensei, en dat wil toch wel wat zeggen. Numajiri-San werkt zeer zacht doch correct. Na de eerste techniek (iriminage) hebben we Ikkyo, en bij de afwerking merk ik dat Numajiri-San nog een andere budo heeft beoefend. Dit kan ik overduidelijk zien aan zijn kneukels, dat zijn gewoon dikke eeltknobbels. Hij kan dus hard zijn als het moet, dat is me duidelijk. Verwonderlijk dat mensen met zulk een historie uiteindelijk de weg van Aiki vinden en vervolgen. EN bovendien zeer zachtaardig kunnen en willen werken. 12

14 MEDISCH VITAMINE B-COMPLEX In deze Aiki O Kami komt vitamine B-6 aan bod. Deze vitamine kent heel veel synoniemen: de anti-oedeemvitamine, pyridoxamine, pyridoxine, de vrouwelijke vitamine en adermine. Geschiedenis en eigenschappen E Er zijn verschillende termen in omloop voor vitamine B-6, een vitamine die uit drie verwante verbindingen bestaat: pyridoxine, pyridoxinaal, en pyridoxamine. Pyridoxamine is een vier-amino-ethyl-analogie van pyridoxine. Pyridoksaal-5-fosfaat is een derivaat van pyridoxine en pridotanune: het dient als co-enzym van bepaalde aminozuren (decarboxylasen) van bacteriën. Het wordt ook in dierlijk weefsel aangetroffen als 3.4- dihydroxyfenylalanine (dopa) decarboxylase. Het belangrijkste eindproduct van de pyri-doxine-stofwisseling is 4-pyridoxizuur. Vitamine B-6 is oplosbaar in water en alcohol, en erg gevoelig voor licht, maar niet voor warmte, zonlicht of lucht. Moderne zuiverings- en bewerkingstechnieken halen veel van de vitamine B-6 uit ons voedsel. Een recent onderzoek komt tot de conclusie dat bij ingeblikte groenten 55 tot 77% van de vitamine B-6 verloren gaat, bij diepgevroren groenten 37 tot 56%, bij bevroren vruchtensappen 37,6%, bij ingeblikt vlees 42,6%, bij voorgekookte rijst 93% en bij wit meel 80%. Vitamine B-6 wordt in het lichaam met behulp van riboflavine omgezet in het coenzympyridoxaal 5-fosfaat. In deze fase heeft de vitamine in hoofdzaak te maken met de stofwisseling van vetten, koolhydraten, kalium, ijzer, insuline, en bijnierschorshormonen. Vitamine B-6 is uitzonderlijk belangrijk voor de stofwisseling van eiwitten. Als een co-enzym beïnvloedt vitamine B-6 de stofwisseling van aminozuren en regelt ze de juiste aanwending van vetten. Vitamine B-6 is eveneens nodig voor de anabolische processen in de huid- en orgaanweefsels. Deze vitamine is van essentieel belang voor de absorptie van vitamine B-12. Vitamine B-6 ondersteunt de werking van het zenuwstelsel en helpt bij de aanmaak van antilichamen. 13

15 Vitamine B-6 beweegt door de bloedsomloop. Als de stof niet wordt gebruikt, zal ze ongeveer acht uur na opname weer worden uitgescheiden. Anders dan veel andere nutriënten wordt vitamine B-6 niet in de lever opgeslagen. Een gezonde darmflora kan zelf vitamine B-6 synthetiseren. Vasten en ook vermageringsdiëten kunnen, wanneer de juiste voorzorgsmaatregelen niet worden getroffen, tot verlies van vitamine B-6 leiden. Vitamine B-6 kan ook bijdragen aan het verlichten van operatiepijnen en -complicaties. Als een patiënt voor de operatie vitamine B-6 neemt, dan worden de bijnieren gestimuleerd en neemt het aantal antilichamen toe, wat betekent dat de strijd tegen mogelijke postoperatieve infecties met meer middelen gevoerd kan worden. Vitamine B-6 kan ook het braken tegengaan dat zo vaak tijdens het herstel van operaties optreedt. Gewoonlijk geeft men injecties met 50 milligram vitamine B-6. Bovendien kan vitamine B-6 bijdragen aan de preventie van overgeven door labyrintitis ofwel het syndroom van Menière, een binnenoorontsteking. Tekort aan vitamine B- 6 en pantotheezuur kan betekenen dat er zoveel zout via de urine verloren gaat, dat de bijnieren uitgeput raken en overbodig vocht de weefsels binnendringt in dit geval de oren. Braken is daarvan een bijwerking. Ten slotte is vitamine B-6 een natuurlijk urinedrijvend middel en ze zou waar mogelijk gebruikt dienen te worden in plaats van kunstmatige urinedrijvende middelen, zij het wel altijd onder begeleiding van een arts. Giftigheid Er zijn geen gegevens die wijzen op een giftige dosis. Aangezien vitamine B-6 in water oplosbaar is, zal het lichaam overbodige hoeveelheden via de urine afvoeren. Te veel vitamine B-6 kan echter wel leiden tot deficiënties van de andere vitamines uit het B-complex in geval de juiste verhoudingen tussen deze vitamines niet in acht worden genomen. Deficiëntiesymptomen Bij een vitamine B-6-deficiëntie wordt het aminozuur tryptofaan omgezet in xanthureenzuur en dat kan in vrij korte tijd tot een beschadiging van de alvleesklier leiden: de bloedsuikerspiegel gaat omhoog en er komt overmatig veel glucose in het bloed het begin van diabetes. De glucose die in het bloed sijpelt, dwingt het lichaam water aan de cellen en urine te onttrekken en te elimineren vandaar dat diabetici zo dorstig zijn. Een andere met suiker verband houdende ziekte die met vitamine B-6 wordt geassocieerd, is hypoglycemie het tegenovergestelde van diabetes. Tot de talrijke symptomen van hypoglycemie behoren onder meer beven, duizeligheid, flauwvallen, geïrriteerdheid en andere vormen van geestesziekten. De slachtoffers denken soms dat zij op het randje van krankzinnigheid balanceren en het is inderdaad een feit dat een aantal mensen van wie hun hypoglykemie niet werd vastgesteld in psychiatrische inrichtingen terecht is gekomen. Hypoglykemie kan onder controle worden gehouden, en soms zelfs genezen, met vitamine B-6 en een geschikte voeding. Vitamine B-6 wordt ook wel de vrouwelijke vitamine genoemd, omdat symptomen van veel zwangerschappen oedeemvorming in de handen en benen, ochtendmisselijkheid, depressiviteit en uremie in feite symptomen van een tekort aan vitamine B-6 zijn. De oedeemvorming is een gevolg van toxemie (giftige afscheidingen van in het lichaam aanwezige bacteriën). Hoewel veel artsen oedeem aan een te zout- of te natriumrijke voeding wijten, is een overdosis natrium niet de enige oorzaak van de zwellingen. Er is een onderzoek bekend van een dokter die bij zijn behandeling van 225 zwangere vrouwen de zoutconsumptie niet beperkte en ook geen urinedrijvende middelen voorschreef, maar in plaats daarvan 10 milligram vitamine B-6 per dag verstrekte. Bij velen van hen verdween het oedeem, terwijl anderen hogere doses vitamine B-6 moesten nemen om vrij van zwellingen te blijven. Vitamine B-6 speelt een essentiële rol tijdens de zwangerschap, aangezien deze vitamine nodig is voor de secretie van hormonen. Neemt de behoefte aan oestrogeen toe, dan zal vitamine B-6 de aanvoer daarvan vergroten. 14

16 Ook voor niet-zwangere vrouwen zijn de juiste hoeveelheden vitamine B-6 belangrijk. Ten gevolge van een tekort aan vitamine B-6 kan depressiviteit een terugkerend probleem worden, en dan vooral vijf dagen voor het begin van de menstruatiecyclus. Vrouwen die een tekort aan vitamine B-6 hebben en de anticonceptiepil gebruiken, kunnen last krijgen van oedeem, gewichtstoename en, maandelijks, menopauze-artritis. Een verlaagd hemoglobinegehalte van de rode bloed-lichaampjes) kan door een tekort aan vitamine B-6 worden veroorzaakt. IJzer is noodzakelijk voor de synthese van hemoglobine. Bij afwezigheid van voldoende vitamine B-6 kan het ijzer niet op de juiste manier worden benut en zal het in korrelvorm neerslaan in de bloedcellen. (Sommige artsen zijn van mening dat dit type bloedarmoede niet volledig kan worden genezen met vitamine B-6). Bovendien hangen diverse huidkwalen met vitamine B-6 samen. Zo kan seborroe (een huidontsteking gekenmerkt door schilferen, roodheid en korstige plekken op het gezicht, de hoofdhuid en de oren) met vitamine B-6 worden genezen. In een bepaald onderzoek werd 10 milligram pyridoxine in een dagcrème verwerkt en op huidlaesies gesmeerd: bij dagelijks gebruik verdwenen alle klachten binnen vijf tot eenentwintig dagen. Met de premenstruele cyclus samenhangenede acne kan tot de helft of een vierde worden teruggebracht door inwendig gebruik van vitamine B-6. Behoefte aan vitamine B-6 kan ook blijken uit gezwollen handen en voeten, slaap in de ledematen en krampen op pijnlijke zenuwstoornissen. Ten slotte kan een gebrek aan vitamine B-6 tot tekorten van andere vitamines leiden, omdat vitamine B-6 een wezenlijk element vormt in het totale functioneren van de stofwisseling hoewel moet worden erkend dat vitamine B-6-deficiënties minder duidelijk zijn vast te stellen dan tekorten aan bepaalde andere vitamines en mineralen. Zonder vitamine B-6 kunnen thiamine, riboflavine en vitamine B-12 niet effectief functioneren of op de juiste wijze worden geassimileerd. Het beste laboratoriumonderzoek ter vaststelling van een vitamine B-6deficiëntie meet het gehalte aan xantureenzuur in de urine. Een aantal hartklachten kan indirect teruggevoerd worden op een tekort aan vitamine B-6. Deze vitamine zorgt, samen met magnesium, mede voor het cholesterolevenwicht. Onvoldoende vitamine B-6 betekent dat lecithine (een fosfolipide die in de lever wordt aangemaakt en cellen helpt bij het verwijderen van vetten en cholesterol) niet gesynthetiseerd kan worden. Het eindresultaat is atherosclerose (door vet en cholesterol verstopte aders), met als gevolg hartklachten. Tekorten aan vitamine B-6 zijn tevens verantwoordelijk voor een type bloedarmoede dat gewoonlijk tijdens de zwangerschap naar voor komt en met extra aanvullingen ijzer wordt bestreden. Onvoldoende vitamine B-6 leidt tot ijzervergiftiging en kan uiteindelijk verkalkende littekens veroorzaken een ziekte die lijkt op een dodelijke ijzerafzettingsziekte genaamd siderosis of hemosiderose. Als vitamine B-6 ruim voldoende aanwezig is, wordt alleen de benodigde hoeveelheid ijzer geabsorbeerd en het restant, zonder dat dit schade heeft berokkend, weer uitgescheiden. In dat geval speelt vitamine B-6 de rol van politieagent die het verkeer van de andere vitamines en mineralen in het lichaam regelt en overschotten wegstuurt zodat er geen schade kan worden berokkend. Onvoldoende vitamine B-6 in combinatie met een tekort aan vitamine C en pantotheezuur kan de oorzaak van bepaalde allergieën zijn. Deze drie vitamines hebben een bijzondere antihistaminewerking en een tekort aan één van de drie kan leiden tot een abnormale toename van de eosinefiele bloedcellen, de bron van een allergie. Voorts kan een tekort aan vitamine B-6 verband houden met een gebrekkig functionerende alvleesklier (de pancreas scheidt insuline en spijsverteringsenzymen in het bloed uit). Dezelfde klachten kunnen optreden bij therapieën die gebruik maken van de hormonen adrenocotricotroop of cortison. Deze ziekte houdt in dat de pancreas enorme hoeveelheden ijzer absorbeert, wat op een tekort aan vitamine B- 6 wijst. Bij gebrek aan voldoende vitamine B-6 raakt de pancreas op den duur beschadigd, waardoor allerlei voor de spijsvertering noodzakelijke enzymen verloren gaan. 15

17 Limabonen Blaaswier Sommige gevallen van haaruitval kunnen eveneens worden toegeschreven aan een gebrek aan vitamine B-6 en foliumzuur. Vitamine B-6 kan een gunstig effect hebben op bepaalde zenuwtrekken, beverigheid, krampen en trekkende ledematen. Andere typen spierkrampen ten gevolge van een calciumgebrek kunnen eveneens worden geïnduceerd door tekorten aan vitamine B-6 en magnesium: door de tekorten kan calciumverlies via de urine niet worden voorkomen. Bronnen Groenten: rauwe sojabonen, rauwe witte bonen, limabonen, linzen en erwtjes. Vruchten en noten: bananen, walnoten, zonnebloemzaadjes, avocado s, pruimen pinda s. Vis en vlees: tonijn, makreel, zalm, runderlever, kippenlever, wit kippenvlees en lamsvlees. Granen: tarwekiemen. Zuivelproducten: taptemelk. Kruiden: luzerne en blaaswier. Natuurlijke aanvullingen: eetbaar zeewier, kelp, gist, rijstzemelen, pyridoxaal-5-fosfaat, pyridoxaal-5-fosfaat p-s-p en pyridoxaminep. Werkzame eenheid Vitamine B-6 wordt gemeten in milligrammen. Mannen jaar 1, jaar 1, jaar 1,8 18 jaar en ouder 2,0 Vrouwen jaar 1, jaar 1, jaar 1,8 16 jaar en ouder 2,0 Zwangere vrouwen 2,5 Zogende vrouwen 2,5 Therapeutische dosering De aanbevolen therapeutische dosis bedraagt 100 milligram per dag, zij het onder dokterstoezicht en bij voorkeur in combinatie met de andere vitamines uit het vitamine B-complex, om zodoende deficiënties te voorkomen. Megadosering: Artsen hebben doses voorgeschreven van 50 tot 450 milligram per dag in sommige gevallen voor korte perioden 1000 milligram. Vooral tijdens de zwangerschap lijkt een grotere behoefte aan vitamine B-6 te bestaan om bijwerkingen zoals oedeem, gezwollen handen en enkels, en misselijkheid te bestrijden. Sommige mensen beweren dat excessieve hoeveelheden vitamine B-6 verantwoordelijk moeten worden gesteld voor het gespleten verhemelte van zuigelingen. Megadosesringen dienen altijd onder controle van een arts te staan of deficiënties te voorkomen. Synthetische vormen Pyridoxine hydrochloride en pyridoxine. Aanbevolen dagelijkse dosering Zuigelingen maanden 0, maanden 0, maanden 0,4 Kinderen jaar 0, jaar 0, jaar 0, jaar 0, jaar 1, jaar 1,2 16

18 CULINAIR Sushi: de finesse van rauw MARIANNE VAN HOE Nigri, sashimi, temaki. Het zegt je allemaal weinig? Hoog tijd voor een ontdekkingstocht door de culinaire wereld van Japan. Wij gingen je voor en kunnen je geruststellen: sushi en haar varianten zijn overheerlijk, goed voor de lijn, en verrassend simpel te maken. 17

19 In Japan eten ze meer nog dan bij ons met hun ogen. Wat een doorsnee Japanner thuis in alle eenvoud voorschotelt, ziet er prachtig, kleurrijk en gestileerd uit. Schoonheid en evenwicht is er van groot belang. Daarom leren moeders hun dochters al heel vroeg wat goed is voor het lijf. Eten om strak te blijven en er goed uit te zien, is een essentieel onderdeel van de cultuur. Elke vrouw heeft geleerd hoe ze in vorm kan blijven, waarvan haar haar gaat glanzen en wat haar huid doet stralen. En dat werpt duidelijk vruchten af. Bij recente, wereldwijde obesitasmetingen scoorde Japan het op één na laagste percentage. De gemiddelde dagelijkse calorie-inname is er 2754 kcal (tegenover 3825 kcal in Amerika). Variatie zou wel eens een stuk van de verklaring voor die cijfers kunnen zijn. Gemiddeld eten Japanners per week wel 100 verschillende soorten voedsel; een Brit komt maar aan 30. Slank blijven De slanke lijntjes van de meeste Japanse vrouwen hebben niet alleen te maken met wat er allemaal op het bord ligt (veel rauw, beduidend minder vlees, en helemaal geen zuivel). De presentatie van hun gerechten (in drie of vier kleine schoteltjes in plaats van één groot bord) heeft een niet te onderschatten invloed op het eetgedrag. Daarnaast speelt ook de manier van eten. Met stokjes eet je namelijk langzamer, wat goed is voor de vertering én helpt om te stoppen met eten net vóór je helemaal verzadigd bent. Het tijdstip waarop gegeten wordt, speelt evenzeer in het voordeel van de strijd tegen de kilo s. De nadruk ligt op een stevig ontbijt en dat betekent in Japan soep, rijst, zalm en omelet. Er wordt bovendien beweerd dat het veelvuldig gebruik van azijn in de Oosterse keuken de vetverbranding zou bevorderen. Hét geheim van de gezonde Japanner is 18

20 echter even simpel als geniaal: groene thee. Die typische eetcultuur en hoe je ze in onze Westerse levens kan inpassen, beschrijft Makiko Sano in haar boek Sushi Slim. Dat Makiko niet zomaar een expert is op het gebied van de Japanse keuken, bewees ze toen ze als jonge, Londense kokkin sushi mocht leveren aan niemand minder dan de royals op Buckingham Palace. In haar eigen restaurant Suzu (wat lang en gezond leven betekent) verfijnde ze tal van recepten die ze verzamelde in een boek. Wij selecteerden een eenvoudige meeneemlunch en een simpele sushivariant uit haar verrassend kookboek om onze eerste stappen in de Japanse keuken te wagen. Sashiwatte? Eenvoud en verfijning siert de Oosterse keuken, maar het blijft voor ons Westerlingen een complexe oefening in woordenschat. Vooraleer we aan de slag gaan, is een korte verklarende woordenlijst geen overbodige luxe. Nori-vellen zijn gedroogd zeewier, onmisbaar voor het maken van sushirolletjes. Wasabi-pasta is een tranen trekkend scherpe pasta die bij elk Japans gerecht geserveerd wordt. en niet donkerpaars, en dat de ogen van je vis glanzen, of als je voorverpakte vis koopt dat hij niet te vissig ruikt, en dat het vlees bij zalm of tonijn rood is en niet zilverachtig. Aan de slag: sushi-rolletjes De bekendste en kleurrijkste varianten uit de sushifamilie zijn heel gemakkelijk te bereiden. Ze bestaan in twee soorten: de Hosomaki-rolletjes met aan de buitenkant het typische, donkere vel, en de California-rolletjes met aan de buitenkant vis, rijst of een blaadje groen. Voor beide rolletjes heb je een half Norivel nodig (horizontaal gehalveerd), voldoende sushirijst, en een sushimatje. Voor de Hosomaki leg je het Nori-vel met de glanzende kant omlaag, vlak boven de onderkant van het matje. Je verspreidt de rijst erover en laat langs de bovenkant een rand van één cm vrij. Daarna leg je de vulling in een recht lijn midden op de rijst. Hosomaki kan je maken met komkommer in smalle reepjes, met zalmreepjes, tonijnreepjes en bieslook-sprieten, met surimisticks, avocado-plakjes, sperziebonen, en misopasta of noem maar op. Enkele van de bekendste sushi s zijn: Nigri: een plukje sushirijst met vis of een groentje erop Temaki: een puntzakje van Norivel gevuld met rijst en lekkers Gunkan: een opgevuld bootje van Nori-reep met rijstbodempje Sashimi: dunne schijfjes rauwe vis of schelpdieren. Omdat de basis van alles sushirijst is, begint zowat elke maaltijd met het koken van grondig gewassen, kortkorrelige rijst die na uitlekken overgoten wordt met de zoetige Sushi-azijn. De rijst is klaar voor gebruik als hij afgekoeld, maar niet helemaal koud is. Ook een bezoekje aan de visboer mag niet ontbreken, want sushi vraagt om kraakvers. Let er daarom op dat de kieuwen van je vis helder roze zijn, 19

21 Wie zich aan California-rolletjes wil wagen, drukt eerst de topping (zoals plakjes zalm, sesamzaadjes, garnalen of rucolablaadjes) in de rijst en draait het geheel voorzichtig om vooraleer de vulling op het Nori-vel te leggen. Bij beide soorten rol je ten slotte alles dicht en knijp je voorzichtig in het matje om de rol strak te maken. Om te serveren, snijd je de sushi-rol in zes stukjes met een zeer scherp mes. Een lichte, gezonde bento (lunchbox) Vul de helft van je lunch box met 165 gram gekookte Japanse witte rijst. Voeg 50 gram gerookte makreel toe, in vlokken of in één stuk. Als groenten kan je opteren voor twee okra s, die je samen met een paar gehalveerde sperziebonen en wat wortelreepjes eventjes kookt, en na uitlekken met wasabi-dressing overgiet. Ten slotte past hier perfect een Japanse omelet met doperwten bij. Los hiervoor wat maïzena op in een grote kom met enkele eetlepels water. Voeg er zes eieren bij en klop deze los met wat zout. Verhit sesamolie in een pan, en bak een dunne omelet tot hij begint te stollen. Voeg net voor het stollen enkele doperwten toe. Vouw de gestolde omelet drie keer dubbel en laat hem liggen in de pan. Schep nieuw eimengsel op en laat het onder de gevouwen omelet doorlopen. Als de nieuwe omelet begint te stollen, vouw je ook deze drie keer dubbel. Herhaal dit tot het eimengsel volledig gebakken is. Snij de omeletwikkel doormidden en voeg hem toe aan je lunch box. Smakelijk! Dit artikel wordt met toestemming van mevrouw Marianne van Hoe van Neos vzw gepubliceerd. Geïnteresseerden kunnen het boek van Makiko Sano bestellen (zie hieronder). Sushi Slim. Makiko Sano, foto s Lisa Linder, 15 euro, Veltman Uitgevers. Bestel via met de code betaal je geen verzendkosten op dit boek. 20

Posterolaterale hoek letsels

Posterolaterale hoek letsels Posterolaterale hoek letsels Dr. Peter Van Eygen 04-11-2014 CAMPUS HENRI SERRUYS Inleiding Vaak niet herkend J. Hughston: You may not have seen posterolateral corner injuries, I can assure you that they

Nadere informatie

Knieblessure Anatomie van de knie meniscus kruisbanden

Knieblessure Anatomie van de knie meniscus kruisbanden ! Knieblessure De knie is het gewricht tussen het bovenbeen (het femur) en het scheenbeen (de tibia). Het kuitbeen (de fibula) begint onder het kniegewricht en ligt aan de buitenkant van het onderbeen.

Nadere informatie

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014

Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Eet smakelijk René de Groot 15-06-2014 Inhoudsopgave: Kennis testen Waar is voeding eigenlijk goed voor? Waarmee moeten we dan ontbijten? Bloedsuiker spiegel Calorieën?? Schijf van 5 Hoeveel calorieën

Nadere informatie

Snelle sushi. Snelle sushi. Ingrediënten. Snelle sushi

Snelle sushi. Snelle sushi. Ingrediënten. Snelle sushi Snelle sushi Snelle sushi Snelle sushi Heerlijk, sushi als lunch. Maar omdat we niet allemaal uren tijd hebben om in de keuken te staan, verzon ik een vlugklaar versie van sushi. Maak je niet al te druk

Nadere informatie

Doe de test: welke hormonen zijn uit balans?

Doe de test: welke hormonen zijn uit balans? Doe de test: welke hormonen zijn uit balans? Het moment van de waarheid is aangebroken. Gewichtsproblemen wijzen erop dat er iets niet in orde is met jouw hormonen, maar met welke hormonen gaat het precies

Nadere informatie

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Vitaminen en mineralen. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Vitaminen en mineralen Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Vitaminen 3 Mineralen 4 Voeding 4 Dagelijkse behoefte 4 Wanneer extra vitaminen gebruiken

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 12 sep t/m 18 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 12 sep t/m 18 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

ZWANGERSCHAPSDIABETES. - Patiëntinformatie -

ZWANGERSCHAPSDIABETES. - Patiëntinformatie - ZWANGERSCHAPSDIABETES - Patiëntinformatie - Zwangerschapsdiabetes is een vaak miskende aandoening die bij 16% van alle zwangere vrouwen optreedt, meestal in de tweede helft van de zwangerschap. Omdat

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees)

Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees) ORTHOPEDIE Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband (donorpees) Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen en daarmee de stabiliteit

Nadere informatie

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten

Gezonde recepten avondeten. Gezonde recepten avondeten Gezonde recepten Gezonde recepten Vraag jij je ook wel eens af wat gezonde recepten zijn en wat nu gezond is en wat niet? Er zijn zoveel geluiden in voedingsland, dat je soms de weg kwijt kunt raken. Wat

Nadere informatie

Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen

Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen Ipsen Endocrinologie Increlex (injectie met mecasermine [rdna-herkomst]) Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen Voorlichtingsfolder zoals beschreven

Nadere informatie

Energie op je bord, voedsel tegen vermoeidheid In de herfst worden we sneller moe dan in het warme seizoen. Welke producten verlossen ons van de

Energie op je bord, voedsel tegen vermoeidheid In de herfst worden we sneller moe dan in het warme seizoen. Welke producten verlossen ons van de Energie op je bord, voedsel tegen vermoeidheid In de herfst worden we sneller moe dan in het warme seizoen. Welke producten verlossen ons van de vermoeidheid? Gezond eten, wil niet enkel zeggen voedsel

Nadere informatie

S C H I J F V A N V I J F

S C H I J F V A N V I J F SCHIJF VAN VIJF DE SCHIJF VAN VIJF, GOED VOOR JE LIJF! V o o r i e d e r e e n i s e e n v o e d i n g s k e u z e v a n b e l a n g w a a r a l l e b e n o d i g d e voedingsstoffen in zitten. Dit zijn

Nadere informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis In deze folder vindt u algemene informatie over ernstig braken tijdens de zwangerschap. Wat is zwangerschapsbraken?

Nadere informatie

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Anatomie Anatomie Anatomie Anatomie Algemeen Goede anamnese! ontstaansmechanisme van het letsel begrijpen

Nadere informatie

De kijkoperatie. (Artroscopie)

De kijkoperatie. (Artroscopie) De kijkoperatie (Artroscopie) De kijkoperatie Als u een aandoening in uw knie heeft, kan de orthopedisch chirurg een kijkoperatie adviseren. Met deze ingreep kan de diagnose vaak beter worden gesteld.

Nadere informatie

Notities bij deel : Gezonde voeding. ter preventie van overgewicht en diabetes

Notities bij deel : Gezonde voeding. ter preventie van overgewicht en diabetes 1 Notities bij deel : Gezonde voeding ter preventie van overgewicht en diabetes DIA 1 Informatiesessie : GEZONDE VOEDING TER PREVENTIE VAN OVERGEWICHT EN DIABETES Naast deze PowerPoint presentatie,is er

Nadere informatie

Orthopedie. Voorste kruisband

Orthopedie. Voorste kruisband Orthopedie Voorste kruisband 1 Tijdens sporten of een ongelukkige beweging kan de voorste kruisband scheuren. Uw orthopedisch chirurg zal in veel gevallen adviseren de voorste kruisband te vervangen. In

Nadere informatie

De voorste kruisbandreconstructie

De voorste kruisbandreconstructie Afdeling: Onderwerp: Fysiotherapie De voorste kruisbandreconstructie 1 De voorste kruisbandreconstructie 2 De Voorste Kruisbandreconstructie De knie: De meeste mensen zien een knie als een simpel scharniergewricht

Nadere informatie

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het

Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de. hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het SUIKERZIEKTE Overmatig drinken en plassen is een vaak voorkomend symptoom bij de hond. Het kan veroorzaakt worden door verschillende ziekten in het lichaam. U kunt hierbij denken aan slecht functionerende

Nadere informatie

Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen

Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen Ipsen Endocrinologie Increlex (injectie met mecasermine [rdna-herkomst]) Patiënteninformatie over ernstige primaire IGF-1-deficiëntie en hoe Increlex daarbij kan helpen Voorlichtingsfolder zoals beschreven

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

5 Daags Afvalprogramma

5 Daags Afvalprogramma 5 Daags Afvalprogramma Dag 1 Dieetsnel.nl De eerste dag van mijn dieet is aangebroken, het zal je vast meevallen wat er vandaag op het menu staat! s Morgens 2 crackers met melk, s middags 2 boterhammen

Nadere informatie

Arthroscopie van de knie

Arthroscopie van de knie Orthopedie Arthroscopie van de knie Kijkoperatie in het kniegewricht De knie De knie is een groot gewricht. De botten van de knie zijn aan de binnenzijde bekleed met kraakbeen. Tussen het boven- en onderbeen

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Groenten zijn gezond. Ze zitten boordevol voedingsstoffen maar bevatten weinig calorieën. De enorme hoeveelheden mineralen en vitaminen geven je lichaam alle bouwstenen die het nodig

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Vitamine C. Lisanne Damsma ; ; CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/58645

Vitamine C. Lisanne Damsma ; ; CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/58645 Auteurs Laatst gewijzigd Licentie Webadres Lisanne Damsma ; ; 11 June 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/58645 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Kruisbandherstel d.m.v.

Kruisbandherstel d.m.v. Kruisbandherstel d.m.v. operatie Voorste kruisbandruptuur VKB-ruptuur) Vaak worden we geconfronteerd met een hond die plotseling of geleidelijk is gaan manken met een of beide achterbenen. Zeer frequent

Nadere informatie

Voedingsschema. Believe in. 5 sep t/m 11 sep FUNCTIONEEL FIT

Voedingsschema. Believe in. 5 sep t/m 11 sep FUNCTIONEEL FIT Voedingsschema FUNCTIONEEL FIT 5 sep t/m 11 sep Believe in GEZONDE LEVENSSTIJL Je bent nu in je bezit van een gezond voedingsschema. Dit voedingsschema helpt jou om de dagelijkse structuur en planning

Nadere informatie

Kijkoperatie van de knie

Kijkoperatie van de knie Kijkoperatie van de knie Algemeen Uw behandelend specialist heeft u op de wachtlijst geplaatst voor een kijkoperatie van uw knie (arthroscopie). Deze folder geeft u informatie over deze behandeling en

Nadere informatie

Voedingsrichtlijnen zwangerschap

Voedingsrichtlijnen zwangerschap Voedingsrichtlijnen zwangerschap Hoera! Je bent zwanger. Een nieuwe tijd breekt aan. Wat gaat deze zwangerschap brengen? Hoe zorg je dat je baby goed groeit? Hoe blijf je zelf fit tijdens je zwangerschap?

Nadere informatie

Voedingsleer. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedingsleer en het plantenrijk

Voedingsleer. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedingsleer en het plantenrijk Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over voedingsleer: over voedingsstoffen en de manier waarop ons lichaam met deze stoffen omgaat. Wat wordt er van je verwacht? Na het bestuderen van deze kaart

Nadere informatie

Informatiebrochure. Gipsverbanden

Informatiebrochure. Gipsverbanden Informatiebrochure Gipsverbanden dddd Beste patiënt, U heeft net een gipsverband gekregen, waardoor uw arm of been in een goede stand kan genezen. Een goed immobilisatieverband vermindert de pijn in belangrijke

Nadere informatie

Roerei en komkommer ontbijt.

Roerei en komkommer ontbijt. Roerei en komkommer ontbijt. Roerei en komkommer. Roerei en komkommer. Lekker luchtig roerei met wat komkommerschijfjes. Als je hongerige huisgenoten hebt die weigeren koolhydraatarm te eten dan is dit,

Nadere informatie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie

Een gezonde lunch. Een gezonde lunch. Ontbijt en energie Een gezonde lunch Een gezonde lunch Ga met folders van het Voorlichtingsbureau voor de Voeding een gezonde lunch voor jezelf maken. Zoek daarvoor eerst uit wat er precies in een gezonde lunch moet zitten.

Nadere informatie

Contents. Terug naar Website

Contents. Terug naar Website Contents 14/10/2014- Waar ging de tijd naartoe?... 2 15/10/2014- soemiemaaseeeeen... 2 16-10-2014- biologische klok en een ellendige hoest... 4 17-10-2014- mijne wekker en mijne zadelpijn... 5 18-10-2014-

Nadere informatie

Pure Whey Eiwit - Kennismakingsset

Pure Whey Eiwit - Kennismakingsset Zo ondersteunt Pure Whey Eiwit uw gezondheid Eiwitten zijn belangrijke bouwstoffen voor het lichaam. Ze zijn nodig voor groei, herstel en instandhouding van lichaamscellen en weefsels. Niet voor niets

Nadere informatie

Diabetes mellitus. Victoza en voeding

Diabetes mellitus. Victoza en voeding Diabetes mellitus Victoza en voeding In het kort Wat is diabetes? Diabetes mellitus wordt in de volksmond ook wel suikerziekte genoemd. Bij Diabetes mellitus is er geen of onvoldoende insuline beschikbaar

Nadere informatie

De schouder. Anatomie De schouder bestaat uit 3 botstukken: - het schouderblad met de schouderkom - de bovenarm met schouderkop - het sleutelbeen

De schouder. Anatomie De schouder bestaat uit 3 botstukken: - het schouderblad met de schouderkom - de bovenarm met schouderkop - het sleutelbeen De schouder De schouder is een relatief complex gewricht. De vorm van het gewricht laat het toe om onze arm in alle richtingen te bewegen. Zolang alle componenten normaal functioneren kan de schouder perfect

Nadere informatie

Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Prednison (corticosteroïden)

Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Prednison (corticosteroïden) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa Prednison (corticosteroïden) Maag-, Darm- en Leverziekten IJsselland Ziekenhuis Uw MDL-arts (maag-, darm- en leverarts) heeft u Prednison voorgeschreven

Nadere informatie

Patellofemoraal pijnsyndroom

Patellofemoraal pijnsyndroom Orthopedie Patellofemoraal pijnsyndroom Pijn in en rond de knieschijf Inleiding U heeft een bezoek gebracht aan uw behandelend arts op de poli. De arts heeft geconstateerd dat u patellofemorale pijnklachten

Nadere informatie

JUNKFOOD HET OPTIMALEGEZONDHEIDS TRAININGSPROGRAMMA! WEEK 1, JUNKFOOD. Het OptimaleGezondheids trainingsprogramma!

JUNKFOOD HET OPTIMALEGEZONDHEIDS TRAININGSPROGRAMMA! WEEK 1, JUNKFOOD. Het OptimaleGezondheids trainingsprogramma! HET OPTIMALEGEZONDHEIDS TRAININGSPROGRAMMA! WEEK 1, JUNKFOOD 101 JUNKFOOD Het OptimaleGezondheids trainingsprogramma! Week 1, Junkfood Snel, pijnloos en effectief! klantenservice@optimalegezondheid.com

Nadere informatie

Les 33. Zwangerschap

Les 33. Zwangerschap http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Les 33. Zwangerschap Wat leert u in deze les? Informatie begrijpen over zwanger zijn. Zeggen dat u zwanger bent of dat u zich niet lekker voelt. Woorden die hetzelfde

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant!

Beste KOOK-OOK klant! Beste KOOK-OOK klant! Je bent wat je eet. Een gezegde wat veel wordt gebruikt in de volksmond. Maar waar komt dit eigenlijk vandaan? Het menselijk lichaam werkt op een fascinerende manier. Zonder dat je

Nadere informatie

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten

Cholesterol. Alles wat je ooit wilde weten Cholesterol Alles wat je ooit wilde weten Waar komt cholesterol vandaan? Het overgrote deel van de cholesterol in ons lichaam maakt ons lichaam zélf aan. Eén derde nemen we op via onze voeding. Cholesterol

Nadere informatie

Ligamentair letsel kniegewricht

Ligamentair letsel kniegewricht Sport-Fysiotherapie R. de Vries en Medische Trainings Therapie Kerkweg 45a 4102 KR Zijderveld Telefoon 0345-642618 Fax 0345-641004 E-mail vriesfysio@planet.nl Internet www.fysiodevries.nl Ligamentair letsel

Nadere informatie

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K.

Vitamines zitten in kleine hoeveelheden in je eten en drinken. Je hebt het halve alfabet aan vitamines: A, B, C, D, E, K. Testlab Er zitten heel veel voedingsstoffen in gezonde producten. Dat hebben jullie in de film gezien. Nou ja gezien? Voedingsstoffen zijn niet zichbaar in producten, maar we kunnen ze wel aantonen. Daar

Nadere informatie

Patello-Femoraal Pijn Syndroom. Pijn rondom de knieschijf door verkeerde sporing

Patello-Femoraal Pijn Syndroom. Pijn rondom de knieschijf door verkeerde sporing Patello-Femoraal Pijn Syndroom Pijn rondom de knieschijf door verkeerde sporing Evt. Inhoudsopgave Inleiding De functie van de knieschijf De oorzaak van het Patello-Femoraal Pijn Syndroom. Het klachtenbeeld.

Nadere informatie

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen

7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Handige Tips Die Je Meteen Kan Toepassen 7 Gezondheids Hacks Ik zal eerlijk met je zijn. Afvallen is één van de moeilijkste dingen die je kan doen als mens. Waarom? Omdat ons lichaam

Nadere informatie

Sojaproducten - Een bron van hoogwaardige eiwitten

Sojaproducten - Een bron van hoogwaardige eiwitten Sojaproducten - Een bron van hoogwaardige eiwitten Standpuntnota van de ENSA Scientific Advisory Committee Inleiding Eiwitten zijn een belangrijke voedingsstof die nodig zijn voor de groei en het herstel

Nadere informatie

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven

Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Oefeningen tegen Ischias en klachten van de tussenwervelschijven Ischias is een vorm van zenuwpijn, beginnend in de heup en verdergaand langs de achterzijde van het been tot aan de voet, veroorzaakt door

Nadere informatie

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten:

Naam: GEZOND ETEN. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf van Vijf.In het midden staan de 5 regels hoe je gezond kan eten: Naam: GEZOND ETEN Gezonde voeding zorgt voor een gezond lichaam. Als je daarbij genoeg beweegt blijf je op een gezond gewicht. Daardoor word je minder snel ziek. Hoe je gezond kan eten zie je in de Schijf

Nadere informatie

Eiwitten. Het is echter zo geschreven dat je er sowieso baat bij hebt. Ook als je geen toertocht gaat rijden.

Eiwitten. Het is echter zo geschreven dat je er sowieso baat bij hebt. Ook als je geen toertocht gaat rijden. Beste wielerfanaat, Wat goed dat je dit boek openslaat. Het bevat een bak aan informatie die je gaat ondersteunen bij de voorbereiding van je toertocht. Dit boek is speciaal geschreven voor jou als sportieve

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie. Orthopedie

Voorste kruisband reconstructie. Orthopedie Voorste kruisband reconstructie Orthopedie Inhoudsopgave Inleiding 4 Klachten 5 Diagnose stellen 6 De operatie 6 Hamstring pezen techniek 7 Patellapees techniek 9 Na de operatie 10 Ontslag 11 Leefregels

Nadere informatie

De 27 onmisbare vitaminen en mineralen

De 27 onmisbare vitaminen en mineralen Page 1 of 5 De 27 onmisbare vitaminen en mineralen zaterdag 05 september 2009 Wist je dat een kiwi in verhouding veel meer vitamine C bevat dan een sinaasappel? Week&nd start het nieuwe schooljaar gezond,

Nadere informatie

Revalidatie nieuwe heupoperatie. Voorste benadering

Revalidatie nieuwe heupoperatie. Voorste benadering Revalidatie nieuwe heupoperatie Voorste benadering Afdeling: fysiotherapie Datum: januari 2014 2 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Revalidatie 4 3 Thuissituatie 5 4 Anatomie 6 5 Operatietechniek 7 6 Leefregels voorwaartse

Nadere informatie

KOOK-OOK wenst jullie een hele fijne kerst & een gezond en gelukkig 2016!

KOOK-OOK wenst jullie een hele fijne kerst & een gezond en gelukkig 2016! KOOK-OOK wenst jullie een hele fijne kerst & een gezond en gelukkig 2016! ZwARte BoNeNSoEP Met PuLLeD PoRK Zoete aardappel is lekker en gezond. Een zoete aardappel is een knol en behoort, in tegenstelling

Nadere informatie

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet

Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Gezond leven betekent dat je; - voldoende beweegt - gezond eet Waarom eet je eigenlijk? Je krijgt er energie van! Energie heb je nodig alle processen in je lichaam b.v. voor lopen, computeren Maar ook

Nadere informatie

Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren

Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren Pagina 1 / 5 Aanbevolen Dagelijks Hoeveelheden (ADH) voor zwangeren Energie Energie De basaal stofwisseling neemt tijdens de zwangerschap geleidelijk toe. Aan het eind van de zwangerschap is de basaal

Nadere informatie

Herken je 3 of meer van bovenstaande symptomen, dan heb je mogelijk een tekort aan schildklierhormoon.

Herken je 3 of meer van bovenstaande symptomen, dan heb je mogelijk een tekort aan schildklierhormoon. Check je hormonen. Zijn je hormonen in balans? Doe de zelftest en check je hormoonhuishouding. Schildklierhormoon verantwoordelijk voor oa stofwisseling. Symptomen te weinig schildklierhormoon Checklist.

Nadere informatie

Prednison (corticosteroïden)

Prednison (corticosteroïden) Prednison (corticosteroïden) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Uw MDL-arts (maag-, darm- en leverarts) heeft u Prednison voorgeschreven

Nadere informatie

De foamroll oefeningen

De foamroll oefeningen www.bodyrelease.nl De foamroll oefeningen Wat je vooraf moet weten De foamroll oefeningen die je uitvoert moeten voelen als een diepe massage en kunnen zowel direct op de huid als met kleding aan worden

Nadere informatie

13. MICROBEWEGINGEN VOOR IN DE BADKAMER

13. MICROBEWEGINGEN VOOR IN DE BADKAMER 13. MICROBEWEGINGEN VOOR IN DE BADKAMER De badkamer is een uitgelezen plek voor MicroBewegingen. Als het goed is, kom je er ook meerdere malen per dag. Een mooie ruimte om eens te bekijken wat je daar

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie

Voorste kruisband reconstructie 00 Voorste kruisband reconstructie Het plaatsen van een nieuwe kruisband poli Orthopedie 1 Inleiding Uw orthopedisch chirurg heeft u geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen en daarmee

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak Dr Mike Tengrootenhuysen Inleiding Heup Knie FAI Coxartrose Meniscusscheur Voorste kruisband Bursitis ruptuur Patellofemorale klachten Gonartose trochanterica

Nadere informatie

prednison bij darmziekten

prednison bij darmziekten patiënteninformatie prednison bij darmziekten Uw maag-darm-leverarts heeft u prednison voorgeschreven voor de behandeling van de ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa of auto-immuun hepatitis. Om dit medicijn

Nadere informatie

Voorste kruisband reconstructie

Voorste kruisband reconstructie Voorste kruisband reconstructie De voorste kruisband Tijdens sporten of een ongelukkige beweging kan de voorste kruisband scheuren. Uw orthopedisch chirurg zal in veel gevallen adviseren de voorste kruisband

Nadere informatie

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Eerst enkele weetjes: Vocht (=lichaamswater) is het belangrijkste bestanddeel van ons lichaam Afhankelijk van je leeftijd, gewicht, lichaamssamenstelling

Nadere informatie

Tuberositas transpositie

Tuberositas transpositie Tuberositas transpositie De tuberositas transpositie Inleiding U krijgt een operatie aan de knie in verband met problemen met uw knieschijf. Bij deze operatie wordt de aanhechting van de pees van de bovenbeenspieren

Nadere informatie

Moeder worden, moeder zijn

Moeder worden, moeder zijn Moeder worden, moeder zijn Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus 10208 1001 EE Amsterdam Telefoon: (020) 520 60 70 Fax: (020) 520 60 61 E-mail: info@eenvoudigcommuniceren.nl Website: www.eenvoudigcommuniceren.nl

Nadere informatie

gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen

gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen gezond zijn, gezond blijven met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen

Nadere informatie

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog

Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus. Bij gebruik van GLP-1-analoog Voedingsadvies bij Diabetes Mellitus Bij gebruik van GLP-1-analoog Aangezien u lijdt aan Diabetes mellitus, type 2 (oftewel ouderdomsdiabetes) én overgewicht hebt, heeft de arts u een behandeling met zogenaamd

Nadere informatie

Salade van gerookte makreel met spruitjes en vergeten groeten

Salade van gerookte makreel met spruitjes en vergeten groeten Salade van gerookte makreel met spruitjes en vergeten groeten Ingrediënten (4 personen) 200 g spruitjes 3 takjes bonenkruid 3 takjes peterselie 1 krop frisee 1 eetl dijonmosterd 3 eetl sesamolie 1,5 dl

Nadere informatie

Tortilla s met gerookte makreel

Tortilla s met gerookte makreel Beste KOOK-OOK klant! De recepten van KOOK-OOK worden samen gesteld met producten die zo min mogelijk bewerkt zijn. Een groot gedeelte van ons voedsel dat verkrijgbaar is in de supermarkt, komt uit een

Nadere informatie

Revalidatie nieuwe knie operatie

Revalidatie nieuwe knie operatie Afdeling: Fysiotherapie Datum: Januari 2014 2 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Revalidatie 4 3 Thuissituatie 5 4 Anatomie 6 5 Operatietechniek 7 6 Leefregels 8 7 Oefeningen 9 3 1 Inleiding Jaarlijks krijgen zo n

Nadere informatie

Correctie van de kniestand. (artrotische knie)

Correctie van de kniestand. (artrotische knie) Correctie van de kniestand (artrotische knie) Correctie van de kniestand Door slijtage (artrose) kan een afwijkende stand van uw knie ontstaan. Dit kan heel pijnlijk zijn. De orthopedisch chirurg kan u

Nadere informatie

gezond zwanger met vitamines en mineralen

gezond zwanger met vitamines en mineralen gezond zwanger met vitamines en mineralen Vitamines en mineralen: we kunnen geen dag zonder We weten dat we ze elke dag nodig hebben. Maar wat zijn het nu eigenlijk? Vitamines en mineralen zijn voedingsstoffen

Nadere informatie

Ik denk eigenlijk dat deze blessure niet slecht is geweest voor mijn carrière

Ik denk eigenlijk dat deze blessure niet slecht is geweest voor mijn carrière In de rubriek vertelt een (oud) prof-voetballer/voetbalster over zijn/haar voorste kruisband blessure. Vanaf het moment dat deze blessure werd opgelopen, de operatie, de revalidatie, de rentree en daarna.

Nadere informatie

Sheet 3 Als jullie het advies lezen, komen waarschijnlijk deze vragen bij jullie op. In deze presentatie worden deze vragen beantwoord.

Sheet 3 Als jullie het advies lezen, komen waarschijnlijk deze vragen bij jullie op. In deze presentatie worden deze vragen beantwoord. Memo Aan: Van: Datum: Dit document hoort bij de presentatie Vitamine D. De presentatie is bedoeld om te geven tijdens een voorlichtingsbijeenkomst voor (laag opgeleide) consumenten met een getinte of donkere

Nadere informatie

Preventietips voor sportblessures

Preventietips voor sportblessures .Stef Verheyden Kinesitherapie Preventietips voor sportblessures Groepspraktijk De Brug Waarom blessurepreventie? Sportbeoefening en sportblessures, jammer genoeg gaan ze al te vaak samen. Vroeg of laat

Nadere informatie

Wat zorgt voor de stabiliteit? Instabiliteit ontstaat wanneer er iets mis met het actieve of passieve systeem.

Wat zorgt voor de stabiliteit? Instabiliteit ontstaat wanneer er iets mis met het actieve of passieve systeem. (In-) Stabiliteit Inleiding Wat is instabiliteit? Instabiliteit van het schoudergewricht houdt in dat de weefsels in en rond de schouder niet in staat zijn de kop van de bovenarm op een juiste manier in

Nadere informatie

Vervangen buiten- of binnenband of achterste kruisband van de knie. Laterale/ mediale bandreconstructie of achterste kruisbandreconstructie

Vervangen buiten- of binnenband of achterste kruisband van de knie. Laterale/ mediale bandreconstructie of achterste kruisbandreconstructie Vervangen buiten- of binnenband of achterste kruisband van de knie Laterale/ mediale bandreconstructie of achterste kruisbandreconstructie Inhoud Inleiding 3 Mediale/laterale band 3 De operatie 3 Na de

Nadere informatie

Naam: BOTTEN EN SPIEREN Het menselijk lichaam

Naam: BOTTEN EN SPIEREN Het menselijk lichaam Naam: BOTTEN EN SPIEREN Het menselijk lichaam Waarom heb je botten nodig? Het skelet is onmisbaar. Het houdt je overeind en geeft je lichaam vorm. Zonder het skelet zou je een soort pudding zijn. Je skelet

Nadere informatie

Cursus Rust. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie KINDERGENEESKUNDE TELEFOONNUMMER 020-512 45 42

Cursus Rust. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie KINDERGENEESKUNDE TELEFOONNUMMER 020-512 45 42 Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie Het Slotervaartziekenhuis, een opmerkelijk en ambitieus ziekenhuis in Amsterdam. In een informele en vertrouwde omgeving werken wij aan innovatieve medische

Nadere informatie

b Sportvoeding en herstel

b Sportvoeding en herstel b Meer dan voeding! b Sportvoeding en herstel Anouska van Meer der dan Zee voeding! & Brenda Frunt Belang gezonde sportvoeding Prestatieverbetering Voldoende energie voor trainingen en wedstrijden Sneller

Nadere informatie

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE 17601 Inleiding In deze folder vindt u een algemeen oefenschema en beweegadvies. Deze kunt u gebruiken ter voorbereiding op de revalidatie, maar ook tijdens en na de revalidatieperiode.

Nadere informatie

Sportgeneeskunde. Een lopers knie (Iliotibiale band syndroom)

Sportgeneeskunde. Een lopers knie (Iliotibiale band syndroom) Sportgeneeskunde Een lopers knie (Iliotibiale band syndroom) Algemeen Deze folder geeft u informatie over een lopers knie oftewel het iliotibiale band syndroom. De iliotibiale band is een lange peesplaat

Nadere informatie

GEZONDE ONTBIJT RECEPTEN WWW.OPTIMALEGEZONDHEID.COM

GEZONDE ONTBIJT RECEPTEN WWW.OPTIMALEGEZONDHEID.COM GEZONDE RECEPTEN ITALIAANSE KRUIDEN OMELET Voeg de uienringen en een eetlepel water toe aan een voorverwarmde pan. Bak de uien net zolang totdat het kleine beetje water in verdampt. Voeg daarna een kleine

Nadere informatie

Maatschap Orthopedie. Voorste kruisband reconstructie

Maatschap Orthopedie. Voorste kruisband reconstructie Maatschap Orthopedie Voorste kruisband reconstructie Algemeen Uw orthopedisch chirurg heeft geadviseerd om de voorste kruisband van uw knie te vervangen om daarmee de stabiliteit van de knie te verbeteren.

Nadere informatie

7 Geheimen voor een gezond leven. Elizabeth Versluis

7 Geheimen voor een gezond leven. Elizabeth Versluis 7 Geheimen voor een gezond leven. Elizabeth Versluis 5 Schrijver: Elizabeth Versluis Coverontwerp: ISBN: 9789402129168 2014 Elizabeth Versluis 6 Medullaza 2 7 Geheimen voor een gezond leven. Inhoudsopgave:

Nadere informatie

23-Oct-14. 6) Waardoor wordt hyperextensie van het kniegewricht vooral beperkt? A) Banden B) Bot C) Menisci D) Spieren

23-Oct-14. 6) Waardoor wordt hyperextensie van het kniegewricht vooral beperkt? A) Banden B) Bot C) Menisci D) Spieren Vlak As Beweging Gym Frontaal Sagitale Ab-adductie Radslag Latero flexie Ulnair-radiaal deviatie Elevatie-depressie Sagitaal Frontale Flexie-extensie Salto Transversale Ante-retro flexie Dorsaal flexie

Nadere informatie

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition HERBALIFE FITCHECK WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition % LICHAAMSVET Wie wil je worden? Waar ben je nu? % LICHAAMSVET Vrouw 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Man 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Te laag

Nadere informatie

Kijkoperatie van de knie

Kijkoperatie van de knie Kijkoperatie van de knie Wat gebeurt er bij een kijkoperatie van de knie? De knie is een scharnierverbinding in het been die het scheenbeen en kuitbeen (onderkant) verbindt met het dijbeen (bovenkant).

Nadere informatie

SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN. eenvoudig snel efficiënt

SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN. eenvoudig snel efficiënt SLANK WORDEN SLANK BLIJVEN eenvoudig snel efficiënt DIËTEN IS TRAINEN OM DIK TE WORDEN 1Als een beer in een winterslaap is en dus niets meer eet gedurende een lange tijd, doet de natuur iets slims. Het

Nadere informatie

Domino-effect. Gevolgen van diabetes

Domino-effect. Gevolgen van diabetes Domino-effect Het gevaar van complicaties is dat ze pas na jaren optreden. Bovendien heeft diabetes een domino-effect. Vanaf dat je één aandoening hebt, zijn deze een trigger voor meerdere aandoeningen.

Nadere informatie

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist

Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Vakantie vitamines: hoe voorkom je vakantie kilo s? Jantine Blaauwbroek Diëtist Inhoud 1 Vakantiebestemmingen 2 Wat is gezonde voeding? 3 Energieleveranciers en functies 4 Energiebalans op vakantie 5 Weet

Nadere informatie

Beste KOOK-OOK klant,

Beste KOOK-OOK klant, Beste KOOK-OOK klant, Recent is uit een internationaal onderzoek gebleken dat biologisch voedsel een hogere voedingswaarde heeft dan niet biologisch voedsel. Biologische gewassen zoals groenten, fruit

Nadere informatie

Vooraf. In dit boekje vind je allerlei tips die je helpen gezond te blijven en je prettig te voelen. Tips voor iedereen en voor elk moment van de dag.

Vooraf. In dit boekje vind je allerlei tips die je helpen gezond te blijven en je prettig te voelen. Tips voor iedereen en voor elk moment van de dag. Zo blijf je fit! Vooraf Gezond blijven. Je prettig voelen. Je leven lang. Wie wil dat niet? Maar gezond blijven gaat niet vanzelf. Daar moet je wel wat voor doen. Door aandacht te hebben voor je gezondheid.

Nadere informatie