Conservatieve behandeling bij een speerwerper van nationaal niveau met een partiële MCL ruptuur van de rechter elleboog

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Conservatieve behandeling bij een speerwerper van nationaal niveau met een partiële MCL ruptuur van de rechter elleboog"

Transcriptie

1 Case Report Conservatieve behandeling bij een speerwerper van nationaal niveau met een partiële MCL ruptuur van de rechter elleboog Naam: Opleiding: Jelle Heisen Hogeschool Utrecht Master Fysiotherapie, Orthopedische Manuele Therapie

2 Samenvatting Inleiding Klachten aan het mediale collaterale ligament (MCL) van de elleboog zijn een van de meest voorkomende blessures bij de bovenhandse sporter. 1, 2, 3 Er is echter, in tegenstelling tot een operatieve ingreep, weinig bekend over de conservatieve behandeling van een bovenhandse sporter met een MCL ruptuur. 4 Dit case report beschrijft de conservatieve behandeling van een bovenhandse topsporter met een partiële MCL ruptuur van de elleboog. De beweeglijkheid van de schouder heeft mogelijk invloed op MCL klachten van de elleboog bij 10, 11 de bovenhandse sporter en kan een basis vormen voor de conservatieve revalidatie. Casusbeschrijving Een speerwerper (25 jaar) van nationaal niveau heeft, na een traumamoment tijdens een worp, sinds acht weken klachten aan de mediale zijde van de elleboog bij het speerwerpen. De patiënt heeft als doel om over 10 weken bij de Nederlandse kampioenschappen een afstand van boven de 70 meter pijnvrij speer te werpen. Bij het arthrokinematisch onderzoek blijkt de supinatie en extensiebeweging van de elleboog beperkt. Daarnaast heeft de patiënt een exo- en endorotatiebeperking van de schouder. De beweeglijkheid van de schouder blijkt een belangrijke voorwaarde voor bewegen te zijn bij het speerwerpen en dit vormt een 10, 11 uitgangswaarde voor de revalidatie. Resultaten Na 10 weken waren er geen pijnklachten aanwezig en kon de patiënt speerwerpen op wedstrijdniveau. Discussie Er is geen wetenschappelijk bewijs voor de voorspellende waarde van een goed resultaat bij de conservatieve behandeling van dergelijk letsel. Er is mogelijk een invloed van de beweeglijkheid van de schouder op het ontstaan en in stand houden van elleboogklachten bij de bovenhandse sporter. 10, 11 Er is echter nog geen eenduidigheid over de causaliteit van de beweeglijkheid van de schouder op elleboogklachten. Conclusie De verbetering van de beweeglijkheid van de schouder heeft mogelijk een goede ondersteuning geboden bij de revalidatie van een partiële ruptuur van het MCL van de elleboog bij een speerwerper van nationaal niveau om op zijn oude niveau terug te keren.

3 Inleiding Het toegenomen aantal deelnemers aan bovenhandse sporten heeft ertoe geleid dat er de laatste jaren een grote stijging van de incidentie van elleboogklachten is. 1, 2, 3 Klachten aan het mediale collaterale ligament (MCL) van de elleboog zijn een van de meest voorkomende blessures bij de bovenhandse sporter en komen vaak tot uiting in combinatie met andere blessures. 2, 3, 4 Er zijn geen concrete getallen over de incidentie en prevalentie bekend, naar schatting ondergaat echter 1 op de 9 pitchers uit de Major Baseball League een MCL reconstructie. 2 Als er sprake is van een MCL ruptuur is een operatieve ingreep of een conservatieve behandeling een mogelijke behandeloptie. 4 De resultaten van operatieve ingrepen en reconstructies van het MCL zijn regelmatig beschreven in de literatuur. Er is echter weinig bekend over de conservatieve behandeling van een bovenhandse sporter met een MCL ruptuur. 4 Een speerwerper (25 jaar) van nationaal niveau heeft sinds acht weken klachten aan de mediale zijde van de elleboog bij het speerwerpen. Er is sprake van een traumamoment tijdens een worp waarbij de klachten zijn ontstaan. De hulpvraag van de patiënt is dat hij over 10 weken bij de Nederlandse kampioenschappen een afstand van boven de 70 meter pijnvrij wil speerwerpen. In dit geval is de speerwerper doorverwezen door de orthopedisch chirurg. Zij heeft nader diagnostisch onderzoek door middel van röntgendiagnostiek en mriscan (Magnetic Resonance Imaging) gepleegd waarbij een partiële ruptuur van het MCL werd geconstateerd. 3, 5, 6 Op basis van deze gegevens is er besloten een conservatief beleid in te stellen. Een conservatieve behandeling is de enige mogelijkheid om de doelstelling van de patiënt te kunnen behalen. Met een operatieve ingreep zou dit, gezien het herstel, in ieder geval onmogelijk zijn. Er is sprake van een vertraagd herstel aangezien er normaliter zes weken na het trauma begonnen kan worden met de werpopbouw. 4 Het is mogelijk dat er herstelbelemmerende factoren aanwezig zijn waardoor de patiënt zijn sport nog niet kan uitoefenen. 7 De voorwaarden voor bewegen die de patiënt nodig heeft voor het uitoefenen van zijn sport vormen de basis van de behandeling. 7, 8 De behandeling is onder andere gericht op de beweeglijkheid van de schouder. Volgens de literatuur heeft met name de GIRD (Glenohumeral Internal Rotation Deficit) invloed bij MCL klachten van de elleboog. 9 Daarnaast wordt omschreven dat een afname van de range of motion van de exorotatie een risicofactor voor elleboogletsel bij jonge honkballers is. 10 Dit case report beschrijft de conservatieve behandeling van een bovenhandse topsporter met een partiële MCL ruptuur van de elleboog. Hierbij wordt onder andere ingegaan op de

4 behandelbare grootheden voor de fysiotherapeutische / manueeltherapeutische behandeling en gebruikte behandelmethodes. Biomechanica Het MCL complex bestaat uit een anterieur mediale collaterale ligament (AMCL), posterieur mediale collaterale ligament (PMCL) en een transversaal ligament (Figuur 1). Het AMCL is de sterkste en stugste band van de collaterale ligamenten. 1, 11, 12 Het AMCL is tevens de primaire stabilisator voor valgusstress tijdens flexie extensie bewegingen. 3, 4 Hierbij wordt 11, 12 het PMCL als een secundaire stabilisator gezien. Figuur 1: Anatomie MCL complex elleboog (mediaal aanzicht) Bij het speerwerpen treden er grote krachten in valgusrichting op in de late cocking en vroege acceleratiefase van de arm. 1, 4, 11, 12, 13, 14, 15 De combinatie van valgusdruk en een snelle extensie van de elleboog genereert grote trekkrachten aan het mediale compartiment (mediale collaterale ligament, flexie-pronatie spierstructuren, mediale epicondylaire apofyse en de nervus ulnaris), compressiestress op het posterieure compartiment (posteromediale zijde olecranon en trochlea humeri of fossa olecrani) en compressiestress aan de laterale zijde (radiuskopje en capitulum humeri). 1, 11, 16 Dit fenomeen wordt ook wel valgus extension overload syndroom genoemd en vormt de basis voor het pathofysiologische model bij de 12, 13, 14, 15 meest voorkomende elleboogletsels bij bovenhandse sporters. Klachten aan de mediale zijde van de elleboog kunnen ontstaan door een acute rupturering van het MCL of 1, 3, 7, 11, op basis van microtraumata door repetitieve bewegingen tijdens bovenhands werpen. 12, 14, 15, 17, 18

5 Figuur 2: Valgus extension overload syndroom. Laterale (a) en posterieure (b) aanzichten laten valgusdruk van de elleboog met posteromediale osteofytvorming op het olecranon zien. 12 De beweeglijkheid van de schouder kan een provocerende invloed op de mediale zijde van de elleboog hebben. Dit kan een belangrijke uitgangswaarde vormen voor de preventie en revalidatie van elleboogklachten. 9 Een GIRD kan invloed hebben op elleboogklachten bij bovenhandse sporters. 9 Daarnaast kan een afname van de exorotatie tot elleboogklachten leiden doordat er eerder een valgusbeweging van de elleboog optreedt, wat kan resulteren in een toename van de valgus stress op de elleboog. 10

6 Theoretisch construct voor het onderzoek Bij de behandeling van deze patiënt is uitgegaan van het Bio-Psycho-Sociaal model (Figuur 3). Bij een Bio-Psycho-Sociaal model wordt uitgegaan van de biomedische bevindingen, de pijnklachten en de beperkingen die de persoon ondervindt in het dagelijks leven. In het Bio- Psycho-Sociaal model kan gesproken worden over de oorzaak van de klachten, zoals in deze casus een trauma, maar de focus ligt vooral op de in stand houdende factoren. Figuur 3: Het Bio-Psycho-Sociaal model. Vrij naar Van Houdenhove (2001) Om deze factoren in kaart te brengen was onder ander gebruik gemaakt van de klinische testen, alsmede vragenlijsten om de status van de patiënt vast te stellen. De klinische testen waren gebruikt om de functie van de elleboog in kaart te brengen. De vragenlijsten waren gebruikt om de beperkingen op activiteiten en participatieniveau zo objectief mogelijk te meten. De gegevens zijn weergegeven in een RPS-formulier, Rehabilitation Problem Solving Form (zie bijlage 1). Psychometrische eigenschappen vragenlijsten Om de effectiviteit van de behandelingen te evalueren is er gebruik gemaakt van een tweetal vragenlijsten om dit te objectiveren. Hiervoor is gebruik gemaakt van de DASH-DLV (Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand) en de PrFEQ-DV (Patiënt-rated Forearm Evaluation Questionnaire). De psychometrische eigenschappen van deze vragenlijsten worden weergegeven in Tabel 1. De DASH-DLV is een betrouwbaar en valide meetinstrument voor klachten aan de bovenste extremiteit. 19, 20 De PrFEQ-DV is ook een betrouwbaar meetinstrument, de validiteit van de PrFEQ-DV is echter niet bekend in de 21, 22 literatuur.

7 Psychometrische Eigenschappen DASH-DLV 19, 20 PrFEQ-DV Lichaamsregio Arm Arm Schouder Hand Doel Evaluatief Evaluatief Inventariserend Domein Menselijk functioneren (ICF) Sensorische functies en pijn Activiteiten algemeen Sensorische functies en pijn Activiteiten algemeen Maatschappelijk-sociaal-leven Meetmethode 5 puntsschaal (0-100 totaal), 30 items 11 puntsschaal (0-100 totaal), 15 items Betrouwbaarheid meetinstrument 91% 96% Validiteit meetinstrument 81% - MIC 10 punten 22 punten Extra componenten Sport en werk - Meetniveau sport en werk , 22 Tabel 1: Psychometrische eigenschappen DASH (Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand) en de PrFEQ (Patiënt-rated Forearm Evaluation Questionnaire). Klinisch onderzoek Er was sprake van pijnklachten aan de mediale zijde van de elleboog tijdens het speerwerpen. Tevens werden hierbij lichte instabiliteitklachten ervaren. Daarnaast gaf de patiënt stijfheid van de elleboog aan. We treffen een atletisch gebouwde jonge man. Bij inspectie in stand was atrofie rondom de proximale aanhechting van de polsflexie-pronatie spierstructuren te zien. Daarnaast viel op dat de elleboog in een lichte pronatie-flexie stand stond ten opzichte van de gezonde zijde. De patiënt had een lichte protractiestand van de schoudergordel beiderzijds, waarbij de aangedane zijde een lichte anteropositie van de schouder had. Palpatie van de aanhechting van het MCL was pijnlijk op de voor de patiënt herkenbare plek. De Moving Valgus Stress Test was positief doordat er de herkenbare pijn werd waargenomen van 70 tot 100 graden extensie. De Moving Valgus Stress Test is een klinische test voor klachten van de mediale band van de elleboog. De patiënt zit rechtop met de schouder 90 graden geabduceerd. De elleboog is maximaal geflecteerd. Er wordt een volledige valgisatie van de elleboog gemaakt totdat de schouder volledig geëxoroteerd is. Met een volledige valgus wordt de elleboog snel geëxtendeerd tot 30 graden. De test is positief als de bekende pijn aan de mediale zijde van de elleboog wordt aangegeven als de elleboog tussen de 120 en 70 graden is geëxtendeerd. 23

8 De Moving Valgus Stress Test is een valide diagnostische test. De test heeft een sensitiviteit van 100% en een specificiteit van 75%. Bovendien heeft de test een positieve likelihood ratio (LR+) van 4 en een negatieve likelihood ratio (LR-) van Daarnaast werd er bij de valgus stress test (in 30graden flexie getest) een lichte instabiliteit waargenomen. De patiënt was niet bekend met nevenpathologie. Activiteiten De activiteit met betrekking op de hulpvraag van de patiënt was het speerwerpen, DASHsport: 20 (0-20). Daarnaast ervoer de patiënt ook beperking in activiteiten in het dagelijks leven, DASHtotaal: 41 (0-100) en PrFEQ-DV: 24 (0-100) Participatie Beperkingen binnen dit domein kwamen naar voren op het niveau van sport (het niet kunnen deelnemen aan trainingen en wedstrijden speerwerpen). Persoonlijke factoren De patiënt wilde graag op het Nederlands kampioenschap op zijn oude niveau presteren. Hij had zichzelf goed verbeterd totdat hij de klachten aan zijn elleboog kreeg. Hij baalde er dus van dat hij deze blessure had opgelopen. Bovendien wilde hij graag weer op niveau met zijn trainingsgroep meetrainen. De patiënt was reëel ten aanzien van zijn blessure en het herstel hiervan. Omgevingsfactoren De patiënt trainde in een trainingsgroep met speerwerpers die allemaal in de Nederlandse top meedraaiden. Ondanks dat het concurrenten van elkaar waren, waren ze ook een team die graag met zijn allen goed wilde presteren op het Nederlands kampioenschap. Hij gaf aan dat hij dit niet als druk ervoer, maar mogelijk had dit wel invloed op hem. Orthopedisch onderzoek Door de orthopedisch chirurg was de diagnose partiële MCL ruptuur gesteld op basis van klinisch en radiologisch onderzoek. De positieve Moving Valgus Stress Test en de instabiliteit die gevonden was bij de valgus stress test ondersteunen deze bevindingen. Bij het arthrokinematisch onderzoek werd gebruik gemaakt van een goniometer voor het vaststellen van de bewegingsuitslagen. De extensie van de elleboog was getest in de supinatiestand waarbij de aangedane zijde 0 graden hyperextensie met een stug eindgevoel betrof en de niet-aangedane zijde 3 graden hyperextensie met een hard eindgevoel had. Daarnaast had

9 de fysiologische supinatie met 70 graden een beperking van 20 graden beperkt ten opzichte van de niet-aangedane zijde. De range of motion van de schouder werd op twee verschillende manieren gemeten. De eerste test werd in ruglig uitgevoerd waarbij de schouder van de patiënt 90 graden geabduceerd en de elleboog in 90 graden flexie gehouden werd. 24 De humerus werd in horizontale positie gehouden en de onderarm staat loodrecht op de vloer. Deze positie werd als 0 graden rotatie beschouwd. Vanaf dit punt werd de schouder geëxoroteerd. De maximale exorotatie werd bereikt als de schouder niet meer verder kon bewegen of de scapula mee begon te bewegen. Met een goniometer werd de exacte rotatie-uitslag gemeten. De endorotatie werd op dezelfde manier gemeten. De totale range of motion werd bij elkaar opgeteld en vergeleken met de gezonde zijde. De afname van de endorotatie van de werparm ten opzichte van de andere zijde wordt de GIRD (glenohumeral internal rotation deficit) genoemd. 24, 25, 26 De tweede meting werd in zijlig op de aangedane zijde uitgevoerd (sleeper stretch positie) waarbij de scapula gefixeerd werd door de behandelbank. De schouder en de elleboog werden beiden 90 graden geflecteerd. Vervolgens werd de schouder via de onderarm geëndoroteerd tot het einde van de beweging was bereikt of totdat de patiënt mee begon te draaien. Bij het schouderonderzoek werd een GIRD van 30 graden in ruglig waargenomen en 50 graden in de sleeper stretch positie. Er was met 110 graden exorotatie geen beperking in bewegingsuitslag ten opzichte van de niet-aangedane zijde, echter het eindgevoel was stugger. De totale range of motion van de exorotatie en endorotatie aan de aangedane zijde betrof 170 graden, waar dat aan de niet-aangedane zijde 180 graden betrof. Behandeling In deze casus werd aangenomen dat er een partiële ruptuur van het MCL aanwezig is, waarbij het traumamoment mogelijk was ontstaan door een bewegingsbeperking in de schouder. Dit was dan ook een uitgangspositie voor het instellen van de therapie. In dit case report zal er verder voornamelijk ingegaan worden op de behandeling op stoornisniveau. Er zijn adviezen ten aanzien van de belasting, ondersteunende oefentherapie en preventieve maatregelen meegegeven. 1 De oefentherapie was gericht op de kracht van de polsflexorenpronatoren en de elleboog extensoren. 1 Daarnaast zijn er retractieoefeningen uitgevoerd ter verbetering van de retractie van de schoudergordel. 26 Het behandelprotocol en oefentherapie waarbij de revalidatie is afgezet tegen de tijdslijn is terug te vinden in bijlage 2. De patiënt is de eerste drie weken tweemaal per week behandeld. Na drie weken had de patiënt heeft een volledig goede beweeglijkheid bereikt en daarom is er vervolgens gedurende drie weken eenmaal per week behandeld. De laatste vier weken werd hij eenmaal per twee weken behandeld.

10 Mobilisatie van de schouder De GIRD van de schouder wordt veroorzaakt door het verkorten van het postero-inferieure kapsel en het verkorten van de rotator cuff spieren. 24, 25 Er werden tijdens de behandelingen hold-relaxtechnieken gebruikt om de beweeglijkheid te verbeteren. 27 Binnen de orthopedische manuele therapie worden deze technieken als neurmodulatietechnieken omschreven. In deze casus is gebruik gemaakt van post-facilitatie inhibitie. Daarnaast kreeg de patiënt een oefenprogramma mee die hij dagelijks moest uitvoeren. Het rekken van het achterste kapsel door middel van een rekprogramma blijkt een goede methode te zijn om de endorotatie van de schouder te verbeteren. 28, 29 Het rekprogramma werd dagelijks uitgevoerd waarbij de rektechnieken gedurende 30 seconden aangehouden en 5 maal herhaald werden. 29 Het achterste kapsel van de schouder werd op twee manieren gerekt. De eerste rektechniek werd in de sleeper stretch positie uitgevoerd en de tweede rektechniek was de cross-body stretch (afbeelding 1 en 2). De beperking in exorotatie werd voornamelijk veroorzaakt door een musculaire hypertonie van de m. pectoralis major. De verbetering van de beweeglijkheid naar exorotatie werd daarom met name gericht op detoniserende en mobiliserende interventies gericht op de pectoralismusculatuur. 30 Tijdens de behandelingen werden er twee mobilisaties uitgevoerd. De eerste mobilisatie was met de humerus in 0 graden abductie (afbeelding 3). De tweede mobilisatietechniek werd in 90 graden abductie met een exorotatiestand, met de elleboog in 90 graden flexie, uitgevoerd (afbeelding 4). Naast deze mobilisaties kreeg de patiënt een oefenprogramma mee die hij dagelijks moest uitvoeren. De patiënt kreeg een rekoefening ter vermindering van de hypertonie van de m. pectoralis minor en major (afbeelding 5).

11 Mobilisatie van de elleboog Vanuit het orthopedisch onderzoek is naar voren gekomen dat er sprake was van een extensiebeperking en een supinatiebeperking van de elleboog. De beweeglijkheid van de elleboog werd verbeterd door middel van een aantal manipulatietechnieken. Er werd een manipulatie ten behoeve van de extensie van het art. humero-radialis uitgevoerd (afbeelding 6). Daarnaast werd de supinatie van het art. radio-ulnaris proximalis en distalis verbeterd (afbeelding 7 en 8). Naast de translatiemanipulaties werden er een tweetal tractiemanipulaties gebruikt ter verbetering van de beweeglijkheid van de elleboog. Om te beginnen werd er een tractietechniek van het art. humero-ulnaris ten behoeve van de verbetering van de extensie uitgevoerd (afbeelding 9). Daarnaast is er van een tractie van het art. humero-radialis gebruik gemaakt (afbeelding 10). Resultaten van de behandeling Na 4 weken interventies werd de beweeglijkheid van de schouder en elleboog geëvalueerd. De extensie van de elleboog in supinatiestand was verbeterd van 0 graden hyperextensie met een stug eindgevoel naar 3 graden hyperextensie met een hard eindgevoel. Daarnaast was de fysiologische supinatie verbeterd van 70 graden naar 90 graden. Na de interventies was er geen GIRD meer aanwezig. De totale range of motion van de exorotatie en endorotatie aan de aangedane zijde betrof na de interventies 180 graden. De uitgangswaarden bij aanvang van de revalidatie waren: DASHtotaal 41 (0-100), DASH sport 20 (0-20), DASHwerk 0 (0-20), PrFEQ-DV 24 (0-100). Na 4 weken gaf de DASHtotaal 26, DASHsport 12, DASHwerk 0 en de PrFEQ-DV 8 aan. Na 10 weken waren er geen pijnklachten aanwezig en kon de patiënt speerwerpen op wedstrijdniveau. Objectief gezien

12 komt dit tot uiting door een DASHtotaal 3, DASHsport 2, DASHwerk 0, PrFEQ-DV 0. Er was een significante verbetering van de DASHtotaal (MIC = 10 punten) en PrFEQ-DV (MIC = 22 punten). 31 De patiënt kwam uiteindelijk op het Nederlands kampioenschap tot een afstand van 68 meter. Daarbij ervoer hij geen klachten aan zijn elleboog, echter het gebrek aan wedstrijdritme leidde ertoe dat hij voor zijn doen geen optimaal resultaat behaalde. Dit was terug te zien in de DASHsport 2 (0-100), waarbij hij aangaf dat het beoefenen van zijn sport nog niet zo goed ging als hij zou had gewild. Discussie Doel van het case report is het omschrijven van een conservatieve behandeling van een bovenhandse topsporter met een partiële MCL ruptuur van de elleboog. Er is geen wetenschappelijk bewijs voor de voorspellende waarde van een goed resultaat bij de conservatieve behandeling van dergelijk letsel. Daarnaast is het niet bekend wat de besluitvorming omtrent de keuze voor een operatieve of conservatieve behandeling van een MCL ruptuur is. De behandeling die in dit case report is beschreven is met name gericht op de voorwaarden voor de bewegingen die nodig zijn bij het speerwerpen te verbeteren zodat het MCL van de elleboog niet wordt geprovoceerd tijdens deze activiteiten. Hierbij is aandacht besteedt aan de beweeglijkheid van de schouder en elleboog. Er is nog geen eenduidigheid over de causaliteit van de beweeglijkheid van de schouder op elleboogklachten. Er lijkt een mogelijke invloed te bestaan in het ontstaan en het in stand houden van elleboogklachten door een verminderde beweeglijkheid van de schouder. Er wordt echter gesproken over de invloed van een verminderde endorotatie van de schouder als mogelijke risicofactor voor het ontstaan van elleboogklachten, maar ook een verminderde exorotatie wordt gezien als een mogelijke risicofactor. 9, 10 Het is mogelijk dat deze tegenstrijdigheid in bewegingsrichtingen met de biomechanica van de bovenhandse sporter te maken heeft. Zo gaat de schouder bij een speerwerper van een exorotatiepositie naar een endorotatiepositie waarbij de elleboog onder een valgusdruk van flexie naar extensie gaat. Er is dus een mogelijkheid dat de elleboogklacht gedurende de gehele range of motion van een worp kan ontstaan en dus de exorotatie en de endorotatie van invloed kan zijn op deze klacht. Deze hypothese wordt ondersteund door de literatuur, waarbij aangegeven wordt dat 85% van de sporters met mediale band instabiliteit pijnklachten ervaart in de acceleratiefase (exorotatiepositie) en 25% in de deceleratie (endorotatiepositie) fase. 13 De Moving Valgus Stress Test is als diagnostische test gebruikt. Opvallend aan de moving valgus stress test is de lage positieve likelihood ratio. 23 Verder moet bij de gegevens over deze test worden opgemerkt dat er alleen in een kleine patiëntengroep is onderzocht. 23

13 Hierdoor zijn de waardes minder betrouwbaar. Op dit moment zijn er naast de moving valgus stress test en de valgus stress test in graden geen specifieke testen voor de diagnosticering van MCL letsel bekend. De anamnestische gegevens, differentiaaldiagnose en de bovenstaande speciële testen kunnen een basis vormen voor de diagnostiek. Bij de differentiaaldiagnose is het van belang of de flexie-pronatie spierstructuren, mediale epicondylaire apofyse en de nervus ulnaris een rol spelen bij de klachten van de patiënt. Nadere diagnostiek voor het vaststellen van MCL letsel kan aanvullend gepleegd worden 3, 5, 6 door een orthopedisch chirurg door middel van mri-scan en röntgendiagnostiek. Conclusie De verbetering van de beweeglijkheid van de schouder heeft mogelijk een goede ondersteuning geboden bij de revalidatie van een partiële ruptuur van het MCL van de elleboog bij een speerwerper van nationaal niveau om op zijn oude niveau terug te keren. De beweeglijkheid van de schouder kan gezien worden als een voorwaardenscheppende interventie bij de revalidatie van elleboogklachten. Daarnaast kan de beweeglijkheid van de schouder alsmede de elleboog mogelijk een voorwaarde in de preventie voor elleboogklachten zijn. Om een uitspraak te doen over de effectiviteit van dit behandelprotocol ten aanzien van de revalidatie van klachten aan de mediale zijde van de elleboog en de preventie hiervan is nader onderzoek geïndiceerd.

14 Literatuurlijst 1. Eygendaal D, Safran M. Postero-medial elbow problems in the adult athlete. Br J Sports Med 2006;40: Vitale MA, Ahmad CS. The outcome of elbow ulnar collateral ligament reconstruction in overhead athletes: a systematic review. Am J Sports Med Jun;36(6): Hariri S, Safran MR. Ulnar collateral ligament injury in the overhead athlete. Clin Sports Med Oct;29(4): Rettig A, Sherrill C, Snead D, Mendler J, Mieling P. Nonoperative Treatment of Ulnar Collateral Ligament Injuries in Throwing Athletes. Am J Sports Med : Chen A, Youm T, Ong B, Rafii M, Rokito A. Imaging of the Elbow in the Overhead Throwing Athlete. The American Journal Of Sports Medicine Vol. 31, No Eygendaal D, Obermann WR, Heijboer MP, Rozing PM. medial instability of the elbow joint in Dutch athletes. Acta Ortop Scan 2000; 71(5): Schickendantz MS. Diagnosis and treatment of elbow disorders in the overhead athlete. Hand Clin Feb;18(1): Ellenbecker TS. Rehabilitation of shoulder and elbow injuries in tennis players. Clin Sports Med Jan;14(1): Dines J, Frank J, Akerman M, Yocum L. Glenohumeral Internal Rotation Deficits in Baseball Players With Ulnar Collateral Ligament Insufficiency. Am J Sports Med : Harada M, Takahara M, Mura N, Sasaki J, Ito T, Ogino T. Risk factors for elbow injuries among young baseball Players. J Shoulder Elbow Surg (2010) 19, Eygendaal D, Rahussen F, Diercks R. Biomechanics of the elbow joint in tennis players and relation to pathology. Br J Sports Med :

15 12. Rahman RK, Levine WN, Ahmad CS. Elbow medial collateral ligament injuries. Curr Rev Musculoskelet Med (2008) 1: DOI /s Cain E, Jr., Dugas J, Wolf R, Andrews J. Elbow Injuries in Throwing Athletes : A Current Concepts ReviewAm J Sports Med : Chen FS, Rokito AS, Jobe FW. Medial elbow problems in the overhead-throwing athlete. J Am Acad Orthop Surg Mar-Apr;9(2): Dugas JR. Valgus extension overload: diagnosis and treatment. Clin Sports Med Oct;29(4): Eygendaal D, Olsen BS, Jensen SL, Seki A, Söjbjerg JO. Kinematics of partial and total ruptures of the medial collateral ligament of the elbow. J Shoulder Elbow Surg Nov- Dec;8(6): Williams RJ 3rd, Urquhart ER, Altchek DW. Medial collateral ligament tears in the throwing athlete. Instr Course Lect. 2004;53: Ball CM, Galatz LM, Yamaguchi K. Elbow instability: treatment strategies and emerging concepts. Instr Course Lect. 2002;51: Bot SD, Terwee CB, van der Windt DA, Bouter LM, Dekker J, de Vet HC. Clinimetric evaluation of shoulder disability questionnaires: a systematic review of the literature. Ann Rheum Dis Apr;63(4): Veehof MM, Sleegers EJ, van Veldhoven NH, Schuurman AH, van Meeteren NL. Psychometric qualities of the Dutch language version of the Disabilities of the Arm, Shoulder, and Hand questionnaire (DASH-DLV). J Hand Ther Oct-Dec;15(4): Newcomer KL, Martinez-Silvestrini JA, Schaefer MP, Gay RE, Arendt KW, Sensitivity of the Patient-rated Forearm Evaluation Questionnaire in lateral epicondylitis. J Hand Ther Oct-Dec;18(4):

16 22. Overend TJ, Wuori-Fearn JL, Kramer JF, MacDermid JC. Reliability of a patient-rated forearm evaluation questionnaire for patients with lateral epicondylitis. J Hand Ther Jan-Mar;12(1): O'Driscoll S, Lawton R, Smith A. The ''Moving Valgus Stress Test'' for Medial Collateral Ligament Tears of the Elbow. Am J Sports Med : Torres RR, Gomes JLE. Measurement of Glenohumeral Internal Rotation in Asymptomatic Tennis Players and Swimmers. Am J Sports Med : Burkhart SS, Morgan CD, Kibler WB. The Disabled Throwing Shoulder: Spectrum of Pathology Part I: Pathoanatomy and Biomechanics. The Journal of Arthroscopic and Related Surgery, Vol 19, No 4 (April), 2003: pp Borich MR, Bright JM, Lorello DJ, Cieminski CJ, Buisman T, Ludewig PM. Scapular Angular Positioning at End Range Internal Rotation in Cases of Glenohumeral Internal Rotation Deficit. J Orthop Sports Phys Ther 2006;36(12): doi: /jospt Spernoga SG, Uhl TL, Arnold BL, Gansneder BM. Duration of Maintained Hamstring Flexibility After a One-Time, Modified Hold-Relax Stretching Protocol. Journal of Athletic Training 2001;36(1): Lintner D, Mayol M, Uzodinma O, Jones R, Labossiere D. Glenohumeral Internal Rotation Deficits in Professional Pitchers Enrolled in an Internal Rotation Stretching Program. Am J Sports Med : McClure P, Balaicuis J, Heiland D, Broersma ME, Thorndike CK, Wood A. Randomized Controlled Comparison of Stretching Procedures for Posterior Shoulder Tightness. J Orthop Sports Phys Ther 2007;37(3): doi: /jospt Borstad JD, Ludewig PM. Comparison of three stretches for the pectoralis minor muscle. J Shoulder Elbow Surg 2006;15:

17 31. Gummesson C, Atroshi I, Ekdahl C. The disabilities of the arm, shoulder and hand (DASH) outcome questionnaire: longitudinal construct validity and measuring self-rated health change after surgery. BMC Musculoskelet Disord Jun 16;4:11. Epub 2003 Jun 16.

http://www.psychfysio.nl/nieuws/6_04_1.html Jelle Heisen Anamnese

http://www.psychfysio.nl/nieuws/6_04_1.html Jelle Heisen Anamnese http://www.psychfysio.nl/nieuws/6_04_1.html Jelle Heisen Anamnese Wat is de hulpvraag in termen van ICF en gerelateerd aan het functioneren van de patiënt in zijn / haar context? 1 inventarisatie concrete

Nadere informatie

Conservatieve behandeling bij een speerwerper van nationaal niveau met een partiële MCL ruptuur van de rechter elleboog

Conservatieve behandeling bij een speerwerper van nationaal niveau met een partiële MCL ruptuur van de rechter elleboog Case Report Conservatieve behandeling bij een speerwerper van nationaal niveau met een partiële MCL ruptuur van de rechter elleboog Naam: Opleiding: Fysiotherapiepraktijk: Jelle Heisen Hogeschool Utrecht

Nadere informatie

Tennis en elleboog. Babette Pluim, sportarts Samen de elleboog omarmen

Tennis en elleboog. Babette Pluim, sportarts Samen de elleboog omarmen Tennis en elleboog Babette Pluim, sportarts Samen de elleboog omarmen Tennisblessures 3,5 blessure/1000 uur tennis C&V, 2010 Elleboog: 2 tot 10% van alle tennisblessures Pluim & Staal, 2009 Casus # 1 13-jarige

Nadere informatie

De elleboog is de link Lennart de Munnik Fysiotherapeut / Handtherapeut Docent Fysiotherapie Hogeschool Rotterdam

De elleboog is de link Lennart de Munnik Fysiotherapeut / Handtherapeut Docent Fysiotherapie Hogeschool Rotterdam FYSIOTHERAPIE BIJ ELLEBOOG PIJNKLACHTEN EN STIJFHEID: De elleboog is de link Lennart de Munnik Fysiotherapeut / Handtherapeut Docent Fysiotherapie Hogeschool Rotterdam LINK? WAT BEHOORT TOT DE INHOUD?

Nadere informatie

Posterolaterale hoek letsels

Posterolaterale hoek letsels Posterolaterale hoek letsels Dr. Peter Van Eygen 04-11-2014 CAMPUS HENRI SERRUYS Inleiding Vaak niet herkend J. Hughston: You may not have seen posterolateral corner injuries, I can assure you that they

Nadere informatie

Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose

Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose Vergelijkende studie voor behandeling van achillespeestendinose Studie Universitair Ziekenhuis Antwerpen Dienst Fysische Geneeskunde en Revalidatie Totaal 40 patiënten: 20 met hyaluronacidinfiltraties

Nadere informatie

Rotator cuff impingement. Beate Dejaco-Lanz Sportfysiotherapeute MSc Orthopedisch manueel therapeute Sport Medisch Centrum Papendal

Rotator cuff impingement. Beate Dejaco-Lanz Sportfysiotherapeute MSc Orthopedisch manueel therapeute Sport Medisch Centrum Papendal Rotator cuff impingement Beate Dejaco-Lanz Sportfysiotherapeute MSc Orthopedisch manueel therapeute Sport Medisch Centrum Papendal introductie definitie impingement classificatie impingement diagnostiek

Nadere informatie

Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (DASH)

Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (DASH) Disabilities of the Arm, Shoulder and Hand (DASH) P.L. Hudak et al. (1996) DOEL(GROEP): Inventariserend en evaluatief De DASH meet symptomen en functionele beperkingen in de bovenste extremiteit gedurende

Nadere informatie

De Knie. diagnostische testen. Mark Vongehr Fysiotherapeut/manueeltherapeut. presentatie knie 20-09-07 medisch centrum aarveld

De Knie. diagnostische testen. Mark Vongehr Fysiotherapeut/manueeltherapeut. presentatie knie 20-09-07 medisch centrum aarveld De Knie diagnostische testen Mark Vongehr Fysiotherapeut/manueeltherapeut Het blijkt, dat met de anamnese, lichamelijk onderzoek en röntgenfoto de diagnose van knieklachten in 83% van de gevallen correct

Nadere informatie

SNT KLINISCHE TESTS. Dia 1 / 64

SNT KLINISCHE TESTS. Dia 1 / 64 SNT KLINISCHE TESTS Tests letsels rotator cuff (lag tests): dia s 2 9. Tests scapula diskinesie: dia s 10-14. (Klassieke) Tests bij impingement: dia s 15 28. Tests voor lengte dorsale kapsel: dia s 29

Nadere informatie

Uitgebreide toelichting van het meetinstrument

Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Shoulder Disability Questionnaire (SDQ) 29 december 2010 Review: 1) Pijn Kennis Centrum Maastricht 2) S Düsedau, R Erkens, B Dijcks 3) S Joeris Invoer: E

Nadere informatie

Lijst van auteurs 1. Inleiding 5 Koos van Nugteren

Lijst van auteurs 1. Inleiding 5 Koos van Nugteren Inhoud Lijst van auteurs 1 Verwijzingen naar eerder verschenen Orthopedische casuïstiek 3 Inleiding 5 Anatomie 5 Articulatio cubiti 9 Kapsel en ligamenten 10 Stabiliteit 13 Instabiliteit 13 De stijve elleboog

Nadere informatie

P. van der Tas & J.M. Klomp-Jacobs

P. van der Tas & J.M. Klomp-Jacobs Naam: Datum: 15-8-2009 Maatschap voor Sport-Fysiotherapie Manuele Therapie Medische Trainings Therapie en Echografie en EMG Stadtlohnallee 2 7595 BP WEERSELO Telefoon 0541-661590 Molemansstraat 52 7561

Nadere informatie

Lichamelijk onderzoek

Lichamelijk onderzoek Hoofdstuk 3 Lichamelijk onderzoek Het lichamelijk onderzoek omvat de volgende onderdelen: -- inspectie in rust -- passief en actief uitgevoerd onderzoek naar de beweeglijkheid van de cervicale wervelkolom,

Nadere informatie

Het kinesitherapeutisch dossier in het ICF-kader:

Het kinesitherapeutisch dossier in het ICF-kader: Het kinesitherapeutisch dossier in het ICF-kader: Casus Musculoskeletale kinesitherapie Stap 1: voorschrift en aanmelding K. H. Vrouw, 51 jaar Gehuwd, geen kinderen meer ten laste Oefent geen beroep uit,

Nadere informatie

Wat weten we nu eigenlijk van hielklachten zoals fasciosis plantaris en hielspoor? [+ tips en oefeningen]

Wat weten we nu eigenlijk van hielklachten zoals fasciosis plantaris en hielspoor? [+ tips en oefeningen] Door: Marjolein Stegeman Wat weten we nu eigenlijk van hielklachten zoals fasciosis plantaris en hielspoor? [+ tips en oefeningen] Zo n 1 op de 10 Nederlanders heeft wel eens last van zijn hiel, in 80%

Nadere informatie

Revalidatie Schouder na een labrum reconstructie. www.groningensportrevalidatie.nl

Revalidatie Schouder na een labrum reconstructie. www.groningensportrevalidatie.nl Revalidatie Schouder na een labrum reconstructie Groningen Sport Revalidatie (sport) fysiotherapie praktijk locatie Alfa - Kardingerweg 48 9735 AH Groningen locatie Hanze - Eyssoniusplein 18 9714 CE Groningen

Nadere informatie

01/11/2015. Shear test (antero-posterieure translatie) Scapula tractie (joint play) Clavicula translatie (ventro-dorsaal)

01/11/2015. Shear test (antero-posterieure translatie) Scapula tractie (joint play) Clavicula translatie (ventro-dorsaal) AC en SC artrose: hoe revalideer je deze kleine gewrichtjes 40 60 jaar Bovenhandse activiteiten (sport) (direct) Trauma Geassocieerde schoudergordelpathologie Vereecken Styn Lic. Kinesitherapie UZ-KUL

Nadere informatie

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol

Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn. Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Aanpak van acute knieletsels in de eerste lijn Dr. Bex Steven Huisarts/sportarts KSTVV Lotto-Belisol Anatomie Anatomie Anatomie Anatomie Algemeen Goede anamnese! ontstaansmechanisme van het letsel begrijpen

Nadere informatie

Diagnostiek aan de schoudergordel. Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel)

Diagnostiek aan de schoudergordel. Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel) Diagnostiek aan de schoudergordel Model orthopedische geneeskunde ( James Cyriax) (Dos winkel) Doorsnede art. humeri bicepspees, loopt door bovenkant van kapsel en voorkomt inklemming van kapsel in gewrichtsspleet

Nadere informatie

De schouder. Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg. Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch

De schouder. Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg. Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch De schouder Dirk van Oostveen Orthopaedisch chirurg Jeroen Bosch Ziekenhuis Orthopedie en Traumatologie s-hertogenbosch DE Schouder? Aandoeningen Traumatologische afwijkingen fracturen Instabiliteit

Nadere informatie

Sport Specifieke Blessure Begeleiding

Sport Specifieke Blessure Begeleiding Sport Specifieke Blessure Begeleiding Week 8. Knierevalidatie Acute knie 300.000 knie letsels per jaar Aandoeningen contusie / distorsie hydrops heamartros meniscus kruisbanden / collaterale banden Acute

Nadere informatie

ERASMUS MC MODIFICATIE VAN DE (REVISED) NOTTINGHAM SENSORY ASSESSMENT Handleiding

ERASMUS MC MODIFICATIE VAN DE (REVISED) NOTTINGHAM SENSORY ASSESSMENT Handleiding De Erasmus MC Modificatie van de (revised) Nottingham Sensory Assessment (EmNSA) 1 is een meetinstrument om bij patiënten met intracraniële aandoeningen de tastzin, de scherp-dof discriminatie en de propriocepsis

Nadere informatie

De hardloper in Nederland Belasting vs. Belastbaarheid

De hardloper in Nederland Belasting vs. Belastbaarheid De hardloper in Nederland Belasting vs. Belastbaarheid Inhoud Introductie SMC Rijnland Incidentie hardloopblessures Belasting vs. belastbaarheid Epidemiologie van sportblessures Rol van de fysiotherapeut

Nadere informatie

NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder. Werk en KANS. 11-5-2015 Hoge School Leiden. Dr. Leo. A.M. Elders

NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder. Werk en KANS. 11-5-2015 Hoge School Leiden. Dr. Leo. A.M. Elders NVAB Richtlijn Klachten aan Arm, Nek of Schouder 1 11-5-2015 Hoge School Leiden Dr. Leo. A.M. Elders Werk en KANS Tel: 06-55741585 E-mail: info@nvka.nl Inhoud presentatie Schouderklachten /SAPS Epidemiologie

Nadere informatie

Impingement Protocol

Impingement Protocol Impingement Protocol Etiologie Rode vlaggen Anamnese en onderzoek Evidence based behandelrichtlijn SIS Discussie Groene Hart SchouderWerkgroep 16 juni 2010 etiologie Botstructuur Glenohumerale instabiliteit

Nadere informatie

SAMENVATTING. Schouder pijn na een beroerte.

SAMENVATTING. Schouder pijn na een beroerte. SAMENVATTING Schouder pijn na een beroerte. Schouderpijn na een beroerte is een veelvoorkomend bijverschijnsel bij patiënten met een hemiplegie (halfzijdige verlamming) en het voorkomen ervan wordt geschat

Nadere informatie

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Algemeen, overig, ongespecificeerd

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Algemeen, overig, ongespecificeerd Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Beightonscore voor hypermobiliteit Augustus 2011 Review: Thijs van Meulenbroek Invoer: Eveline van Engelen 1 Algemene gegevens Het meetinstrument heeft betrekking

Nadere informatie

Biomechanische mechanismen van het secundair subacromiaal impingement syndroom. Een narrative review

Biomechanische mechanismen van het secundair subacromiaal impingement syndroom. Een narrative review Biomechanische mechanismen van het secundair subacromiaal impingement syndroom. Een narrative review Auteur: Jos Vreeken Inleiding. Het subacromiaal Impingement Syndroom (SAIS) is de meest voorkomende

Nadere informatie

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012

Luxaties van schouder elleboog en vingers. Compagnonscursus 2012 Luxaties van schouder elleboog en vingers Compagnonscursus 2012 De schouder - Epidemiologie Meest gedisloceerde gewricht: NL 2000/jaar op SEH 45% van alle luxaties betreffen schouder 44% in de leeftijdsgroep

Nadere informatie

Responsiviteit van meetinstrumenten. Prof. dr. ir. Riekie de Vet. EMGO Instituut, Amsterdam

Responsiviteit van meetinstrumenten. Prof. dr. ir. Riekie de Vet. EMGO Instituut, Amsterdam Responsiviteit van meetinstrumenten Prof. dr. ir. Riekie de Vet EMGO Instituut, Amsterdam Meet-eigenschappen Klinimetrische eigenschappen Reproduceerbaarheid Validiteit Responsiviteit Interpretatie Definitie

Nadere informatie

UNIVERSITAIR MEDISCH CENTRUM GRONINGEN

UNIVERSITAIR MEDISCH CENTRUM GRONINGEN Handtherapeutische behandelrichtlijn extensorpeesletsel zone 3-4 UNIVERSITAIR MEDISCH CENTRUM GRONINGEN Verwijzers: Conservatief: bij gesloten midslipletsel statische nabehandeling voor 5 weken in volledige

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Instabiliteit van de schouder

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder INSTABILITEIT VAN DE SCHOUDER Inleiding De schouder is een zeer beweeglijk gewricht. De kom is klein en vlak en de kop relatief groot, zodat grote bewegingsuitslagen mogelijk

Nadere informatie

Substantial Clinical Important Benefit van de CMS en SST!! Toepassing van schoudervragenlijsten bij patiënten van het Schoudernetwerk Twente

Substantial Clinical Important Benefit van de CMS en SST!! Toepassing van schoudervragenlijsten bij patiënten van het Schoudernetwerk Twente Substantial Clinical Important Benefit van de CMS en SST!! Toepassing van schoudervragenlijsten bij patiënten van het Schoudernetwerk Twente Donald van der Burg Onderzoek naar responsiviteit van de CMS/SST

Nadere informatie

Achterste Kruisband Revalidatie Protocol (conservatief) FASE 1 (0-6 weken na het letsel)

Achterste Kruisband Revalidatie Protocol (conservatief) FASE 1 (0-6 weken na het letsel) Achterste Kruisband Revalidatie Protocol (conservatief) RPA Janssen, orthopedisch chirurg-traumatoloog (www.rpajanssen.nl) FAM Brooymans, PT, MSc, fysio-manueeltherapeut Inleiding Geïsoleerde achterste

Nadere informatie

Samenvatting. Introductie

Samenvatting. Introductie 11SAMENVATTING Chapter 11 158 Samenvatting Introductie In patiënten met lang bestaande reumatoïde arthritis is het ellebooggewricht in 41 tot 68 % aangedaan. Dit zorgt voor pijnklachten en functiebeperkingen

Nadere informatie

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen

Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak. Dr Mike Tengrootenhuysen Heup- en kniepathologie: 1ste lijnsaanpak Dr Mike Tengrootenhuysen Inleiding Heup Knie FAI Coxartrose Meniscusscheur Voorste kruisband Bursitis ruptuur Patellofemorale klachten Gonartose trochanterica

Nadere informatie

Bewegingsapparaat schouder glenohumeraal Pagina 1 van 5

Bewegingsapparaat schouder glenohumeraal Pagina 1 van 5 Pagina 1 van 5 Glenohumerale artropathie Luxatie Glenohumerale instabiliteit index Glenohumerale artropathie arthrose glenohumuraal Capsulair patroon Closed packed patroon delta prothese Frozen shoulder

Nadere informatie

Achterste Kruisband Reconstructie Revalidatie Protocol. FASE 1 (0-6 weken na het letsel)

Achterste Kruisband Reconstructie Revalidatie Protocol. FASE 1 (0-6 weken na het letsel) Achterste Kruisband Reconstructie Revalidatie Protocol RPA Janssen, orthopedisch chirurg-traumatoloog (www.rpajanssen.nl) FAM Brooymans, PT, MSc, fysio-manueeltherapeut Inleiding Geïsoleerde achterste

Nadere informatie

Uitgebreide toelichting van het meetinstrument

Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Constant Murley Score 28 mei 2010 Review: 1) Sabine Düsedau Ruth Erkens 2) Sandra Joeris Invoer: Eveline van Engelen 1 Algemene gegevens Het meetinstrument

Nadere informatie

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan.

Rotator cuff scheur. De meeste scheuren treden op in de supraspinatus maar andere delen van de pees kunnen ook zijn aangedaan. Rotator Cuff Scheur Rotator cuff scheur Inleiding Een rotator cuff scheur is een vaak voorkomende oorzaak van pijn en ongemak in de schouder bij een volwassene. De rotator cuff bestaat uit 4 spieren en

Nadere informatie

Echografie in de schouderdiagnostiek.

Echografie in de schouderdiagnostiek. Echografie in de schouderdiagnostiek. Arjan Ouweneel VOF 4C Echografie in de schouderdiagnostiek. A. Ouweneel, juni 2005 Afstudeeropdracht Verkorte Opleiding Fysiotherapie Hogeschool van Utrecht Samenvatting:

Nadere informatie

Chronische instabiliteit van de enkel

Chronische instabiliteit van de enkel Chronische instabiliteit van de enkel Een update Dr. Wim Jorissen, 24 maart 2012. Recidiverende enkeldistortio s Recidiverende enkeldistortio s met vaak een gevoel van instabiliteit Recidiverende enkeldistortio

Nadere informatie

Helder en transparant aan de patiënt en aan de mede- en vervolgbehandelaars, de oorzaak en gevolgen van de aandoening en de keuzemogelijkheden van

Helder en transparant aan de patiënt en aan de mede- en vervolgbehandelaars, de oorzaak en gevolgen van de aandoening en de keuzemogelijkheden van Helder en transparant aan de patiënt en aan de mede- en vervolgbehandelaars, de oorzaak en gevolgen van de aandoening en de keuzemogelijkheden van behandeling uit te leggen. Eenduidige terminologie tussen

Nadere informatie

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Onderste extremiteit

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Onderste extremiteit Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Hip Injury and Osteoarthritis Outcome Score (HOOS) Januari 2011 Review en invoer: E. v. Engelen 1 Algemene gegevens Het meetinstrument heeft betrekking op

Nadere informatie

Een literatuuroverzicht. Behandeling van MTSS bij atleten; een gerandomiseerde studie. Maarten Moen Sportarts

Een literatuuroverzicht. Behandeling van MTSS bij atleten; een gerandomiseerde studie. Maarten Moen Sportarts Een literatuuroverzicht Behandeling van MTSS bij atleten; een gerandomiseerde studie Maarten Moen Sportarts MTSS komt door tractie van de tibialis posterior aan het periost waardoor periostitis ontstaat.

Nadere informatie

Schouder instabiliteit

Schouder instabiliteit Schouder instabiliteit 16 maart 2011 SchouderWerkgroep Groene Hart Ron Onstenk Shoulder stabilizers 1. Statisch 2. Dynamisch Shoulder stabilizers 1. Statisch: - ossaal - capsulair --Labrum --GH ligamenten

Nadere informatie

Schuitemaker fysiotherapie en manuele therapie bv www.fysio.net - Amsterdam

Schuitemaker fysiotherapie en manuele therapie bv www.fysio.net - Amsterdam Uit: Egmond-Schuitemaker schouderprotocol (conform Kibler, Cools en Walraven) Excentrische oefeningen rotatorencuff schouder www.fysio.net (nog niet op de huiswerkfilmpjes.) Toe te passen bij stabiliseren

Nadere informatie

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma

Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma. Fysiotherapie na acceleratie deceleratie trauma Hans Allaart Fysiotherapeut Sport Fysiotherapeut Orthopedische Manueel Th. Dryneedling Hans Allaart Fysiotherapeut Sport Fysiotherapeut Orthopedische Manueel Th. Dryneedling Fysiotherapie na acceleratie

Nadere informatie

Bijlage 2 Meetinstrumenten

Bijlage 2 Meetinstrumenten Bijlage 2 Meetinstrumenten Bijlage 2.1 Functiescore De Bie et al. De Bie et al. (1997) gebruikten de functiescore als prognostisch instrument om lichte van ernstige letsels te onderscheiden. De functiescore

Nadere informatie

Tweede bijeenkomst 2011 van het Schouder Netwerk Twente. 6 December 2011, Saxion Hogeschool Enschede.

Tweede bijeenkomst 2011 van het Schouder Netwerk Twente. 6 December 2011, Saxion Hogeschool Enschede. Tweede bijeenkomst 2011 van het Schouder Netwerk Twente. 6 December 2011, Saxion Hogeschool Enschede. AGENDA 06-12-2011; F 1.09. 18:30 19:00 uur: Ontvangst. 19:00 19:20 uur: Mededelingen van het bestuur;

Nadere informatie

Hevige pijn ter hoogte van de schoudertop als gevolg van een forse schouderduw, bij een 23-jarige topvoetballer

Hevige pijn ter hoogte van de schoudertop als gevolg van een forse schouderduw, bij een 23-jarige topvoetballer 9 2 Hevige pijn ter hoogte van de schoudertop als gevolg van een forse schouderduw, bij een 23-jarige topvoetballer Dos Winkel en Koos van Nugteren Introductie Het verhaal van een topvoetballer met acute

Nadere informatie

Skillslab handleiding

Skillslab handleiding Skillslab handleiding Faculteit Geneeskunde & Gezondheidswetenschappen Inleiding tot het orthopedisch onderzoek Academiejaar 2012-2013 Dr. Francis Hugelier - Dr. Jan Reniers Dr. Hans Van den Abbeele Met

Nadere informatie

Uitgebreide toelichting van het meetinstrumenten

Uitgebreide toelichting van het meetinstrumenten 1 Uitgebreide toelichting van het meetinstrumenten Harris Hip Score (HHS) Augustus 2010 Review: Dagmar Schulte Susanne Brasseler Sandra Joeris Invoer: Eveline van Engelen 1 Algemene gegevens Lichaamsregio

Nadere informatie

Schouderpathologie voorde huisarts

Schouderpathologie voorde huisarts Schouderpathologie voorde huisarts Linda Cervenka Ellen de Wit Ron Onstenk April 2012 Schouderklachten?? Nekklachten Radiculaire klachten CTS Infectieus Polymyalgia Schouder/POB klachten Gecombineerd Schouder

Nadere informatie

Inleiding 1 Koos van Nugteren Evolutie 1 Anatomie 1 Bewegingen van de schouder 7 Het schouderdak 8 Pathologie 8 Literatuur 11

Inleiding 1 Koos van Nugteren Evolutie 1 Anatomie 1 Bewegingen van de schouder 7 Het schouderdak 8 Pathologie 8 Literatuur 11 Lijst van auteurs XI Inleiding 1 Evolutie 1 Anatomie 1 Bewegingen van de schouder 7 Het schouderdak 8 Pathologie 8 Literatuur 11 1 Hevige pijn in de rechterschouder bij een 20- jarige vrouw, geleidelijk

Nadere informatie

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Overige, ongespecificeerd

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Overige, ongespecificeerd Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Utrechtse Coping Lijst (UCL) November 2012 Review: 1. A. Lueb 2. M. Jungen Invoer: E. van Engelen 1 Algemene gegevens Het meetinstrument heeft betrekking

Nadere informatie

Protocol. Rotator cuffletsels. Projectgroep Fysiotherapie Schoudernetwerk. 27 oktober 2010

Protocol. Rotator cuffletsels. Projectgroep Fysiotherapie Schoudernetwerk. 27 oktober 2010 Protocol Rotator cuffletsels BEHANDELING BELANGRIJKE ROL FYSIOTHERAPIE Kennis van pathologie Kennis van natuurlijk beloop Herkennen van risicofactoren Kennis van de operatie Post-operatieve begeleiding

Nadere informatie

25 jaar whiplash in Nederland

25 jaar whiplash in Nederland 25 jaar whiplash in Nederland Vanuit een fysiotherapeutisch perspectief Maarten Schmitt M.Sc 1 2 Fysiotherapeut & manueeltherapeut Hoofd van de Divisie Onderwijs Stichting Opleidingen Musculoskeletale

Nadere informatie

Richtlijn bij revalidatie na een SLAP REPAIR

Richtlijn bij revalidatie na een SLAP REPAIR Richtlijn bij revalidatie na een SLAP REPAIR We onderscheiden een 3-tal postoperatieve fasen: Fase 1: 0 t/m 6 Fase 2: 7 t/m 12 Fase3: 3 tot 6 maanden Elke fase is ingedeeld in een 3-tal onderdelen, te

Nadere informatie

Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding

Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Arthroscopische subacromiale decompressie van de schouder (Neerplastiek) Inleiding Uw behandelend arts heeft u geadviseerd om uw schouderklachten operatief te behandelen met behulp van een kijkoperatie

Nadere informatie

Klinisch uur orthopedie: de knie

Klinisch uur orthopedie: de knie Klinisch uur orthopedie: de knie (zinvol onderzoek door de huisarts ) Rob Ariës, orthopeed, Peter van der Lugt, Mariët Bosselaar, huisartsen Leerdoel Beter inzicht in differentiaal diagnostiek Beter inzicht

Nadere informatie

Anatomy MP joint. Anatomie MP. Rotatie van MP. Anatomy PIP joint

Anatomy MP joint. Anatomie MP. Rotatie van MP. Anatomy PIP joint Anatomy MP joint Anatomie MP Rotatie van MP Door de vorm van het kopje En door de plaats van aanhechting: MP in extensie: ACL strak MP in flexie: PCL strak A < B A B Anatomy PIP joint 1 Testing for instability

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding. Casus 12L Fase A Titel Tak op de weg. Onderwerp Radiuskopfractuur Inhoudsdeskundige Dr. P.A. van Luijt, traumatoloog Technisch verantwoordelijke E. Beekhuizen, COO ontwikkelaar Opleidingsniveau studenten

Nadere informatie

Samenvatting hoofdstuk 1

Samenvatting hoofdstuk 1 Samenvatting In de inleiding (hoofdstuk 1) wordt de voorgeschiedenis van de hoofdhalsoncologie beschreven. De eerste publicatie over de radicale halsklierdissectie werd beschreven door Crile in 1906. Crile

Nadere informatie

Technieken: Provocatie testen Cervicogene hoofdpijn (Hall 2010)

Technieken: Provocatie testen Cervicogene hoofdpijn (Hall 2010) Specifieke Testen Hoofdpijn Flexie-rotatie test Provocatie test cervicogene hoofdpijn Trigger points palpatie Spierkrachttesten nekflexoren Provocatiestesten Tension-type headache en Migraine Flexie rotatie

Nadere informatie

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding.

De casus is bedoeld voor medisch studenten in de doctoraalfase van de opleiding. Casus 16L Fase A Titel Kniepijn Onderwerp Laesie mediale meniscus linker knie. Inhoudsdeskundige Dr. P.D.S. Dijkstra, orthopedisch chirurg Technisch verantwoordelijke Drs. S. Nadery Drs. E.M. Schoonderwaldt

Nadere informatie

Kan de fysiotherapeut acute knieletsels adequaat diagnosticeren?

Kan de fysiotherapeut acute knieletsels adequaat diagnosticeren? WWW.PHYSIOS.NL 4 PUNTEN KENNISTOETS Kan de fysiotherapeut acute knieletsels adequaat diagnosticeren? Frans Brooijmans, Leon Huiberts, Johan Hekking, Arno Lataster F.A.M. Brooijmans MSc, fysiotherapeut,

Nadere informatie

Fracturen en luxaties hand

Fracturen en luxaties hand Fracturen en luxaties hand phalanx fracturen hand veel voorkomende fracturen op EHBO indien verkeerde behandeling: aanzienlijk functieverlies kans op arbeidsongeschiktheid goede behandeling: anatomische

Nadere informatie

Anatomie les 5 en 6: SpecieleArthrologie 20 oefenvragen voor les 5: zie Map blz26 15 oefenvragen voor les 6: 1 Tot het steunweefsel behoren: A) de

Anatomie les 5 en 6: SpecieleArthrologie 20 oefenvragen voor les 5: zie Map blz26 15 oefenvragen voor les 6: 1 Tot het steunweefsel behoren: A) de Anatomie les 5 en 6: SpecieleArthrologie 20 oefenvragen voor les 5: zie Map blz26 15 oefenvragen voor les 6: 1 Tot het steunweefsel behoren: A) de botten en de huid B) kraakbeen en spierweefsel C) kraakbeen

Nadere informatie

Fysiotherapie 2008. Klinimetrie. Klinimetrie, klinisch redeneren en verslagleggen. klinisch redeneren met behulp van klinimetrie

Fysiotherapie 2008. Klinimetrie. Klinimetrie, klinisch redeneren en verslagleggen. klinisch redeneren met behulp van klinimetrie klinisch redeneren met behulp van klinimetrie De zin en onzin van het meten, klinisch redeneren en verslagleggen = stelselmatig meten van klinische verschijnselen Dr Harriët Wittink Lector leefstijl en

Nadere informatie

Afdeling Handchirurgie

Afdeling Handchirurgie Europees erkend Hand Trauma Centrum Medisch Protocol SL ligamentletsel v.1-04/2013 Het scapholunaire ligament (SL) kan geheel of gedeeltelijke scheuren bij een val op de uitgestrekte hand. Het kan een

Nadere informatie

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Onderste extremiteiten Boveste extremiteiten

Het meetinstrument heeft betrekking op de volgende categorieën Lichaamsregio Onderste extremiteiten Boveste extremiteiten 1 Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Neutrale-0-methode (NNM) 27 januari 2012 Review: Sandra Joeris Invoer: Eveline van Engelen 1 Algemene gegevens Het meetinstrument heeft betrekking op de

Nadere informatie

Impingement van de schouder

Impingement van de schouder Impingement van de schouder anatomie pathofysiologie diagnostiek behandeling conclusie Peer Poelmann Anatomie Ossaal Musculair Gewricht Anatomie Ossaal Musculair Gewricht posterieur zij aanzicht Anatomie

Nadere informatie

Letselpreventie basketbal. Sempels Peter Vereecken Styn

Letselpreventie basketbal. Sempels Peter Vereecken Styn Letselpreventie basketbal Sempels Peter Vereecken Styn Expertise Sempels Peter Zelfstandige praktijk Leuven Bears Belgian National Team Basketball Topsportschool Basket Leuven Vereecken Styn Sportmedisch

Nadere informatie

Diagnostiek Kliniek: anamnese: aard letsel (hoogenergetisch?), pre-existente afwijkingen, aard en tijdsduur zwelling, belastbaarheid

Diagnostiek Kliniek: anamnese: aard letsel (hoogenergetisch?), pre-existente afwijkingen, aard en tijdsduur zwelling, belastbaarheid T-III Acuut enkelletsel Inleiding Het inversietrauma van de enkel is met een geschatte incidentie van 425.000 gevallen per jaar in Nederland waarschijnlijk het meest voorkomende letsel van het bewegingsapparaat.

Nadere informatie

Workshop Themadag Physios Mobiliseren van bindweefselplaten

Workshop Themadag Physios Mobiliseren van bindweefselplaten Workshop Themadag van door Ruud Schuitemaker fysiotherapeut, manueeltherapeut, docent manuele therapie en auteur van Extremiteiten, manuele therapie in enge en ruime zin, BSL Houten (11de druk) 14 maart

Nadere informatie

Maatschap Orthopedie Zaans Medisch Centrum

Maatschap Orthopedie Zaans Medisch Centrum mini symposium voor verwijzers Maatschap Orthopedie Zaans Medisch Centrum Miguel Sewnath Even voorstellen Miguel Sewnath 5 jaar orthopedisch chirurg Opleiding OLVG/ UMCU Fellowship Trauma Engeland Vlietland

Nadere informatie

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie Is Orthopedische Manuele Therapie nog Orthopedische Manuele Therapie? Zijn de huidige paradigma shifts wenselijk?

Nadere informatie

Henny Leentvaar (Sport)Massage. Functie testen. Datum: 14 mei 2008. Opgesteld door: Henny Leentvaar

Henny Leentvaar (Sport)Massage. Functie testen. Datum: 14 mei 2008. Opgesteld door: Henny Leentvaar Henny Leentvaar (Sport)Massage Functie testen Datum: 14 mei 2008 Opgesteld door: Henny Leentvaar Functie testen Voordat kan worden overgegaan tot tapen of bandageren van een aangedane spier en/of gewricht

Nadere informatie

Post-Op braces S t a b i l i s e r e n e n i m m o b i l i s e r e n p r o d u c t i n f o r m a t i e

Post-Op braces S t a b i l i s e r e n e n i m m o b i l i s e r e n p r o d u c t i n f o r m a t i e Post-Op braces t a b i l i s e r e n e n i m m o b i l i s e r e n p r o d u c t i n f o r m a t i e OT TO BOCK POT- OP BRCE --------------------------- eer en meer worden bij postoperatieve of posttraumatische

Nadere informatie

KNGF-richtlijn Beroerte Verantwoording en Toelichting Map K

KNGF-richtlijn Beroerte Verantwoording en Toelichting Map K KNGF-richtlijn Beroerte Verantwoording en Toelichting Map K K.3.5 Brunnstrom Fugl-Meyer assessment (Aanbevolen generiek meetinstrument) Het Brunnstrom Fugl-Meyer assessment (BFM) is een test, waarmee de

Nadere informatie

Inhoud. Koos van Nugteren en Dos Winkel. Koos van Nugteren. Literatuur... 15. Literatuur... 20. 1 Inleiding... 1

Inhoud. Koos van Nugteren en Dos Winkel. Koos van Nugteren. Literatuur... 15. Literatuur... 20. 1 Inleiding... 1 V 1 Inleiding............................................................................. 1 en Dos Winkel 2 Een 40 jarige man met hevige pijn ter hoogte van het distale deel van de bovenarm bij een worp

Nadere informatie

Sportletsels bij wielrenners Sportletsels bij wielrenners. Acute letsels >> val of botsing. Hoofdletsel 22 % Knie Arm 50 %

Sportletsels bij wielrenners Sportletsels bij wielrenners. Acute letsels >> val of botsing. Hoofdletsel 22 % Knie Arm 50 % Sportletsels bij wielrenners Sportletsels bij wielrenners Acuut Chronisch Dr.F.Nelde Fysische geneeskunde en Revalidatie Sportgeneeskunde Acute letsels >> val of botsing Hoofdletsel 22 % Knie Arm 50 %

Nadere informatie

Rol van de scapula in normale schouderfunctie

Rol van de scapula in normale schouderfunctie Scapula disfuncties Rol van de scapula in normale schouderfunctie Stabiele basis bieden voor het glenohumerale gewricht Voldoende pro-en retractie geven bij ADL bewegingen Voldoende elevatie van acromion

Nadere informatie

Uitgebreide toelichting van het meetinstrument

Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Uitgebreide toelichting van het meetinstrument Pediatric Volitional Questionnaire (PVQ) December 2013 Review: 1) G. Hodenius, J. Issel, J. Ohl 2) J.B.Grondal Invoer: E. van Engelen 1 Algemene gegevens

Nadere informatie

Uitgebreide toelichting van het meetinstrumenten

Uitgebreide toelichting van het meetinstrumenten 1 Uitgebreide toelichting van het meetinstrumenten Life Habits 22 September 2010 Review: 1) E. Bernges, M. Bertrand, L. Patelski 2) Sandra Joeris Invoer: Eveline van Engelen 1 Algemene gegevens Lichaamsregio

Nadere informatie

OEFENTHERAPIE ALS CONSERVATIEVE BEHANDELING BIJ SCHOUDERINSTABILITEIT.

OEFENTHERAPIE ALS CONSERVATIEVE BEHANDELING BIJ SCHOUDERINSTABILITEIT. OEFENTHERAPIE ALS CONSERVATIEVE BEHANDELING BIJ SCHOUDERINSTABILITEIT. Dr. Carl Dierickx, dienst orthopaedie Virga-Jesseziekenhuis, Stadsomvaart 11, 35OO Hasselt. Samenvatting : na een korte bespreking

Nadere informatie

Registratie-richtlijnen D001 WERKGERELATEERDE AANDOENINGEN VAN DE BOVENSTE EXTREMITEIT

Registratie-richtlijnen D001 WERKGERELATEERDE AANDOENINGEN VAN DE BOVENSTE EXTREMITEIT WERKGERELATEERDE AANDOENINGEN VAN DE BOVENSTE EXTREMITEIT (Inclusief 506.21: Ontstekingen door overmatige inspanning van peesscheden; 506.22: Ontstekingen door overmatige inspanning van het weefsel van

Nadere informatie

UCL letsel ANATOMIE. A.MP in extensie = test van ACL B.MP in flexie = test van PCL. Ulnair Collateraal Ligament 28-6-2012

UCL letsel ANATOMIE. A.MP in extensie = test van ACL B.MP in flexie = test van PCL. Ulnair Collateraal Ligament 28-6-2012 UCL letsel ANATOMIE A.MP in extensie = test van ACL B.MP in flexie = test van PCL Spring functie vergelijk met aanleggen van een boot Ulnair Collateraal Ligament Ski duim - acuut letsel gamekeeper s thumb

Nadere informatie

Instabiliteit van de schouder

Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder Instabiliteit van de schouder De schouder is een zeer beweeglijk gewricht. De kom is klein en vlak en de bol relatief groot, zodat grote bewegingsuitslagen mogelijk worden.

Nadere informatie

Afdeling Handchirurgie

Afdeling Handchirurgie Paramedisch Extensorpeesletsel zone 3 & 4 Boutonnière v.1-01/2013 Een boutonnière deformiteit (knoopsgatdeformiteit) beschrijft een 'zigzag'-collaps van een vinger of duim waarbij het PIP gewricht in flexie

Nadere informatie

AXIOMA S FUNCTIONELE MORFOLOGIE

AXIOMA S FUNCTIONELE MORFOLOGIE De wetenschap van de relaties tussen vormen en functies van levende organismen Het verband tussen structuur en functie is de sleutel voor het begrijpen van levende systemen AXIOMA S FUNCTIONELE MORFOLOGIE

Nadere informatie

ONDERZOEK KNIE. Datum onderzoek... Naam onderzoeker. SENSIBILITEIT Tintelingen. nee / ja. Lokalisatie...bovenbeen / knie / onderbeen / voet. Hobby s.

ONDERZOEK KNIE. Datum onderzoek... Naam onderzoeker. SENSIBILITEIT Tintelingen. nee / ja. Lokalisatie...bovenbeen / knie / onderbeen / voet. Hobby s. Naam: Geb.datum: ONDERZOEK KNIE Datum onderzoek... Naam onderzoeker Beroep Hobby s.... Werkbelasting / houding. Sport.. Voorkeursbeen.links / rechts Klachten.links / rechts ANAMNESE Belangrijkste klachten...

Nadere informatie

Eerste bijeenkomst 2008 van het Schouder Netwerk Twente. 3 juni 2008, Saxion Hogeschool Enschede.

Eerste bijeenkomst 2008 van het Schouder Netwerk Twente. 3 juni 2008, Saxion Hogeschool Enschede. Eerste bijeenkomst 2008 van het Schouder Netwerk Twente. 3 juni 2008, Saxion Hogeschool Enschede. AGENDA 03-06-2008. 18:30 19:00 uur: Ontvangst. 19:00 19:30 uur: Mededelingen van het bestuur; -Maria Knippers

Nadere informatie

Behandeling Voorste KruisBand letsel door GSR. www.groningensportrevalidatie.nl

Behandeling Voorste KruisBand letsel door GSR. www.groningensportrevalidatie.nl Behandeling Voorste KruisBand letsel door GSR Groningen Sport Revalidatie (sport) fysiotherapie praktijk locatie Alfa - Kardingerweg 48 9735 AH Groningen locatie Hanze - Eyssoniusplein 18 9714 CE Groningen

Nadere informatie

Verdiepingsmodule. Vaardigheid schouderonderzoek. Schoudersklachten: Vaardigheid schouderonderzoek. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur

Verdiepingsmodule. Vaardigheid schouderonderzoek. Schoudersklachten: Vaardigheid schouderonderzoek. 1. Toelichting. 2. Doel, doelgroep en tijdsduur Schoudersklachten: 1. Toelichting Deze verdiepingsmodule is gebaseerd op de NHG Standaard van oktober 2008 (tweede herziening). De anatomie van de schouder is globaal wel bekend bij de huisarts. Veelal

Nadere informatie

UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? 30/04/2013. A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op

UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? 30/04/2013. A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Mijn innovatie is beter dan de concurrentie Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op Bijvoorbeeld: Mortaliteit Kwaliteit

Nadere informatie

Eerste bijeenkomst 2011 van het Schouder Netwerk Twente. 7 juni 2011, Saxion Hogeschool Enschede.

Eerste bijeenkomst 2011 van het Schouder Netwerk Twente. 7 juni 2011, Saxion Hogeschool Enschede. Eerste bijeenkomst 2011 van het Schouder Netwerk Twente. 7 juni 2011, Saxion Hogeschool Enschede. AGENDA 07-06-2011; lokaal F 1.09. 18:30 19:00 uur: Ontvangst. 19:00 19:30 uur: Mededelingen van het bestuur;

Nadere informatie