Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie"

Transcriptie

1 & Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie E HO DIT T RK AL E W ITA? G I D IER H CA mens & maatschappij specifieke visie van leerlijn naar methodiek van methodiek naar leerlijn volgen en evalueren (in ontwikkeling) Dit document wordt regelmatig bijgewerkt. Dit is de versie van woensdag 12 oktober Indien je fouten opmerkt of zelf tips hebt, kan je mailen naar 1

2 Mens en maatschappij! 1 van 4!!!!!!!!!!! pagina Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Conflicthantering jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Regels en afspraken jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Rechten en plichten oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 2

3 Mens en maatschappij! 2 van 4!!!!!!!!!!! pagina !!!!!! Ik en de samenleving Talenten jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Arbeid, vrije tijd en studiekeuze jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Gezin en familie jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Meervoudige identiteit Wat is dat? L3 L4 L5 L6 Omgaan met gelijkenissen en verschillen Omgaan met mensen met beperkingen oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 L1 L2 L3 L4 L5 L6 Migratie oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Politieke en juridische structuren en gemeenschappelijke voorzieningen L3 L4 L5 L6 Herinneringseducatie Wat is dat? L3 L4 L5 L6 Ongelijke verdeling van welvaart oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Mondiale solidariteit en internationale organisaties L1 L2 L3 L4 L5 L6 3

4 Mens en maatschappij! 3 van 4!!!!!!!!!!! pagina !!!!!! Ik als consument Geld jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Omgaan met geld L1 L2 L3 L4 L5 L6 Economische principes L1 L2 L3 L4 L5 L6 Consumentenopvoeding L3 L4 L5 L6 Ik en de media Media-educatie oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Omgaan met reclame L1 L2 L3 L4 L5 L6 4

5 Ik en de anderen 5

6 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!!! ZEL1 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid Jongste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Voor zichzelf opkomen door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn. geen aanzet nvt neen ja 6

7 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!!! ZEL2 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid Oudste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Voor zichzelf opkomen door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen in eigen mogelijkheden tonen. ev. aangezet bereiken jongste kleuters ja ja geen bereiken nvt ja ja 7

8 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!!! ZEL3 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid 1ste leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen tonen, gebaseerd op kennis van het eigen kunnen. geen bereiken 2de leerjaar neen ja geen bereiken 2de leerjaar neen ja Zich op een assertieve wijze voorstellen. geen bereiken 2de leerjaar neen ja Zich weerbaar opstellen naar leeftijdgenoten en volwassenen toe door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn o.m. door hulpvragen te stellen, zich te laten helpen en positieve voorstellen te doen op het niveau van het samenleven in de klas en de school. geen bereiken 2de leerjaar neen ja 8

9 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! ZEL4 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid 2de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen tonen, gebaseerd op kennis van het eigen kunnen. geen bereiken 1ste leerjaar neen ja geen bereiken 1ste leerjaar neen ja Zich op een assertieve wijze voorstellen. geen bereiken 1ste leerjaar neen ja Zich weerbaar opstellen naar leeftijdgenoten en volwassenen toe door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn o.m. door hulpvragen te stellen, zich te laten helpen en positieve voorstellen te doen op het niveau van het samenleven in de klas en de school. geen bereiken 1ste leerjaar neen ja 9

10 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! ZEL5 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid 3de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen tonen, gebaseerd op kennis van het eigen kunnen. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja Zich op een assertieve wijze voorstellen. bereikt herhalen nvt neen ja Zich weerbaar opstellen naar leeftijdgenoten en volwassenen toe door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn o.m. door hulpvragen te stellen, zich te laten helpen en positieve voorstellen te doen op het niveau van het samenleven in de klas en de school. bereikt herhalen nvt neen ja 10

11 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! ZEL6 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid 4de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen tonen, gebaseerd op kennis van het eigen kunnen. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja Zich op een assertieve wijze voorstellen. bereikt herhalen nvt neen ja Zich weerbaar opstellen naar leeftijdgenoten en volwassenen toe door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn o.m. door hulpvragen te stellen, zich te laten helpen en positieve voorstellen te doen op het niveau van het samenleven in de klas en de school. bereikt herhalen nvt neen ja 11

12 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! ZEL7 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid 5de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen tonen, gebaseerd op kennis van het eigen kunnen. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja Zich op een assertieve wijze voorstellen. bereikt herhalen nvt neen ja Zich weerbaar opstellen naar leeftijdgenoten en volwassenen toe door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn o.m. door hulpvragen te stellen, zich te laten helpen en positieve voorstellen te doen op het niveau van het samenleven in de klas en de school. bereikt herhalen nvt neen ja 12

13 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! ZEL8 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid 6de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen tonen, gebaseerd op kennis van het eigen kunnen. bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja ja Zich op een assertieve wijze voorstellen. bereikt herhalen nvt ja ja Zich weerbaar opstellen naar leeftijdgenoten en volwassenen toe door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn o.m. door hulpvragen te stellen, zich te laten helpen en positieve voorstellen te doen op het niveau van het samenleven in de klas en de school. bereikt herhalen nvt ja ja 13

14 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP1 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar Jongste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Gevoelens als bang, blij, boos of verdrietig zijn bij zichzelf onderkennen en die op een eenvoudige wijze uitdrukken. geen aanzet nvt neen ja 14

15 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP2 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar Oudste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Gevoelens als bang, blij, boos of verdrietig zijn bij zichzelf onderkennen en die op een eenvoudige wijze uitdrukken. Gevoelens van bang, blij, boos en verdrietig zijn bij anderen herkennen, dat gevoel verwoorden en meeleven in dit gevoel. In een eenvoudige taal een recent gebeurde situatie waarbij zij betrokken waren in dialoog met een volwassene, beschrijven en vertellen hoe zij zich daarbij voelden. Tonen in hun omgang met anderen een gevoeligheid voor de behoeften van de ander. Met eigen woorden aangeven dat mensen eenzelfde situatie op een verschillende wijze kunnen ervaren en er verschillend kunnen op reageren. ev. aangezet bereiken jongste kleuters ja ja geen bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja Tonen dat ze kunnen omgaan met uitgestelde aandacht. geen bereiken nvt neen neen Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. geen aanzetten nvt neen ja geen aanzetten nvt neen ja 15

16 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP3 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar 1ste leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Tonen dat ze kunnen omgaan met uitgestelde aandacht. ev. aangezet bereiken 2de leerjaar ja neen Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze zich discreet kunnen opstellen. ev. aangezet bereiken 2de leerjaar neen ja ev. aangezet bereiken 2de leerjaar neen ja geen aanzetten 2de leerjaar neen ja 16

17 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP4 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar 2de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Tonen dat ze kunnen omgaan met uitgestelde aandacht. ev. aangezet bereiken 1ste leerjaar ja neen Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze zich discreet kunnen opstellen. ev. aangezet bereiken 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet bereiken 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja 17

18 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP5 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar 3de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze zich discreet kunnen opstellen. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja ev. aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja 18

19 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP6 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar 4de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze zich discreet kunnen opstellen. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja ev. aangezet bereiken 3de leerjaar neen ja 19

20 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP7 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar 5de leerjaar nr doel verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. herhalen nvt neen ja Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze zich discreet kunnen opstellen. herhalen nvt neen ja herhalen nvt neen ja 20

21 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP8 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar 6de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze zich discreet kunnen opstellen. bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja ja 21

22 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON1 Ik en de anderen Conflicthantering Jongste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Met eigen woorden uitleggen wat ruzie, pijn doen, geweld betekenen.. geen aanzet nvt neen ja 22

23 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON2 Ik en de anderen Conflicthantering Oudste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Met eigen woorden uitleggen wat ruzie, pijn doen, geweld betekenen. In een eenvoudige taal een recent gebeurd conflict waarbij zij betrokken waren in dialoog met een volwassene, beschrijven en vertellen hoe zij zich daarbij voelden. Het verschil aangeven tussen geweldloze en gewelddadige oplossingen voor conflicten. aangezet bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja 23

24 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON3 Ik en de anderen Conflicthantering 1ste leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een conflict vanuit verschillende gezichtspunten/ perspectieven beschrijven. Een conflict beschrijven: context (wie, wat, waar, wanneer), hun gevoelens hierbij en hoe ze het graag wel zouden willen. Het onderscheid uitleggen tussen de aanleiding en de oorzaak van een conflict. Verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en verwoorden en aangeven dat deze op elkaar inspelen. Ongelijk of onmacht toegeven, kritiek beluisteren en eruit leren. Met eigen woorden uitleggen hoe zij door hun eigen gedrag aan te passen een conflict in de toekomst kunnen vermijden. Met een voorbeeld uit eigen ervaring illustreren hoe zij een eenvoudig conflict op een constructieve manier opgelost hebben. Tonen in een eenvoudige conflictsituatie in de omgang met leeftijdgenoten de bereidheid om te zoeken naar een geweldloze oplossing. Tonen de bereidheid zich te oefenen in omgangswijzen met anderen waarin ze minder sterk zijn. neen bereiken 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja Kritisch zijn en een eigen mening formuleren. neen aanzetten 2de leerjaar neen ja 24

25 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON4 Ik en de anderen Conflicthantering 2de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een conflict vanuit verschillende gezichtspunten/ perspectieven beschrijven. Een conflict beschrijven: context (wie, wat, waar, wanneer), hun gevoelens hierbij en hoe ze het graag wel zouden willen. Het onderscheid uitleggen tussen de aanleiding en de oorzaak van een conflict. Verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en verwoorden en aangeven dat deze op elkaar inspelen. Ongelijk of onmacht toegeven, kritiek beluisteren en eruit leren. Met eigen woorden uitleggen hoe zij door hun eigen gedrag aan te passen een conflict in de toekomst kunnen vermijden. Met een voorbeeld uit eigen ervaring illustreren hoe zij een eenvoudig conflict op een constructieve manier opgelost hebben. Tonen in een eenvoudige conflictsituatie in de omgang met leeftijdgenoten de bereidheid om te zoeken naar een geweldloze oplossing. Tonen de bereidheid zich te oefenen in omgangswijzen met anderen waarin ze minder sterk zijn. ev. bereikt bereiken 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja Kritisch zijn en een eigen mening formuleren. ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja 25

26 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON5 Ik en de anderen Conflicthantering 3de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een conflict vanuit verschillende gezichtspunten/ perspectieven beschrijven. bereikt herhalen nvt neen ja Een conflict beschrijven: context (wie, wat, waar, wanneer), hun gevoelens hierbij en hoe ze het graag wel zouden willen. Het onderscheid uitleggen tussen de aanleiding en de oorzaak van een conflict. Verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en verwoorden en aangeven dat deze op elkaar inspelen. Ongelijk of onmacht toegeven, kritiek beluisteren en eruit leren. Met eigen woorden uitleggen hoe zij door hun eigen gedrag aan te passen een conflict in de toekomst kunnen vermijden. Met een voorbeeld uit eigen ervaring illustreren hoe zij een eenvoudig conflict op een constructieve manier opgelost hebben. Tonen in een eenvoudige conflictsituatie in de omgang met leeftijdgenoten de bereidheid om te zoeken naar een geweldloze oplossing. Tonen de bereidheid zich te oefenen in omgangswijzen met anderen waarin ze minder sterk zijn. aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja Kritisch zijn en een eigen mening formuleren. aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja Beschrijven wat ze voelen en wat ze doen in een concrete situatie en kunnen illustreren dat zowel hun gedrag als hun gevoelens situatiegebonden zijn. geen aanzetten 4de leerjaar neen ja 26

27 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON6 Ik en de anderen Conflicthantering 4de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een conflict vanuit verschillende gezichtspunten/ perspectieven beschrijven. bereikt herhalen nvt neen ja Een conflict beschrijven: context (wie, wat, waar, wanneer), hun gevoelens hierbij en hoe ze het graag wel zouden willen. Het onderscheid uitleggen tussen de aanleiding en de oorzaak van een conflict. Verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en verwoorden en aangeven dat deze op elkaar inspelen. Ongelijk of onmacht toegeven, kritiek beluisteren en eruit leren. Met eigen woorden uitleggen hoe zij door hun eigen gedrag aan te passen een conflict in de toekomst kunnen vermijden. ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja Met een voorbeeld uit eigen ervaring illustreren hoe zij een eenvoudig conflict op een constructieve manier opgelost hebben. Tonen in een eenvoudige conflictsituatie in de omgang met leeftijdgenoten de bereidheid om te zoeken naar een geweldloze oplossing. Tonen de bereidheid zich te oefenen in omgangswijzen met anderen waarin ze minder sterk zijn. ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja Kritisch zijn en een eigen mening formuleren. ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja Beschrijven wat ze voelen en wat ze doen in een concrete situatie en kunnen illustreren dat zowel hun gedrag als hun gevoelens situatiegebonden zijn. ev. aangezet aanzetten 3de leerjaar neen ja 27

28 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON7 Ik en de anderen Conflicthantering 5de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een conflict vanuit verschillende gezichtspunten/ perspectieven beschrijven. bereikt herhalen nvt neen ja Een conflict beschrijven: context (wie, wat, waar, wanneer), hun gevoelens hierbij en hoe ze het graag wel zouden willen. Het onderscheid uitleggen tussen de aanleiding en de oorzaak van een conflict. Verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en verwoorden en aangeven dat deze op elkaar inspelen. Ongelijk of onmacht toegeven, kritiek beluisteren en eruit leren. Met eigen woorden uitleggen hoe zij door hun eigen gedrag aan te passen een conflict in de toekomst kunnen vermijden. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja Met een voorbeeld uit eigen ervaring illustreren hoe zij een eenvoudig conflict op een constructieve manier opgelost hebben. Tonen in een eenvoudige conflictsituatie in de omgang met leeftijdgenoten de bereidheid om te zoeken naar een geweldloze oplossing. Tonen de bereidheid zich te oefenen in omgangswijzen met anderen waarin ze minder sterk zijn. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja Kritisch zijn en een eigen mening formuleren. bereikt herhalen nvt neen ja Beschrijven wat ze voelen en wat ze doen in een concrete situatie en kunnen illustreren dat zowel hun gedrag als hun gevoelens situatiegebonden zijn. aangezet berreiken 6de leerjaar neen ja 28

29 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON8 Ik en de groep Conflicthantering 6de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een conflict vanuit verschillende gezichtspunten/ perspectieven beschrijven. bereikt herhalen nvt ja ja Een conflict beschrijven: context (wie, wat, waar, wanneer), hun gevoelens hierbij en hoe ze het graag wel zouden willen. bereikt herhalen nvt ja ja Het onderscheid uitleggen tussen de aanleiding en de oorzaak van een conflict. bereikt herhalen nvt ja ja Verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en verwoorden en aangeven dat deze op elkaar inspelen. bereikt herhalen nvt ja ja Ongelijk of onmacht toegeven, kritiek beluisteren en eruit leren. bereikt herhalen nvt ja ja Met eigen woorden uitleggen hoe zij door hun eigen gedrag aan te passen een conflict in de toekomst kunnen vermijden. Met een voorbeeld uit eigen ervaring illustreren hoe zij een eenvoudig conflict op een constructieve manier opgelost hebben. Tonen in een eenvoudige conflictsituatie in de omgang met leeftijdgenoten de bereidheid om te zoeken naar een geweldloze oplossing. bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja ja Tonen de bereidheid zich te oefenen in omgangswijzen met anderen waarin ze minder sterk zijn. bereikt herhalen nvt ja ja Kritisch zijn en een eigen mening formuleren. bereikt herhalen nvt ja ja Beschrijven wat ze voelen en wat ze doen in een concrete situatie en kunnen illustreren dat zowel hun gedrag als hun gevoelens situatiegebonden zijn. ev. bereikt bereiken 5de leerjaar ja ja 29

30 Ik en de groep 30

31 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR2 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken Oudste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. geen aanzetten nvt neen ja geen aanzetten nvt neen ja 31

32 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR3 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken 1ste leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Met eigen voorbeelden illustreren hoe een groep tot gedragen democratische beslissingen kan komen waarbij ook rekening gehouden wordt met minderheidsstandpunten. De eigen bijdrage en de eigen rol of verantwoordelijkheid in een groep/klasgroep/schoolgroep/gezin/ buurt/... omschrijven. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. aangezet bereiken 2de leerjaar neen ja aangezet bereiken 2de leerjaar neen ja geen aanzetten 2de leerjaar neen neen geen aanzetten 2de leerjaar neen neen geen aanzetten 2de leerjaar neen ja 32

33 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR4 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken 2de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Met eigen voorbeelden illustreren hoe een groep tot gedragen democratische beslissingen kan komen waarbij ook rekening gehouden wordt met minderheidsstandpunten. De eigen bijdrage en de eigen rol of verantwoordelijkheid in een groep/klasgroep/schoolgroep/gezin/ buurt/... omschrijven. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. ev. bereikt bereiken 1ste leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen neen ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen neen ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja 33

34 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR5 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken 3de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Met eigen voorbeelden illustreren hoe een groep tot gedragen democratische beslissingen kan komen waarbij ook rekening gehouden wordt met minderheidsstandpunten. De eigen bijdrage en de eigen rol of verantwoordelijkheid in een groep/klasgroep/schoolgroep/gezin/ buurt/... omschrijven. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen neen aangezet bereiken 4de leerjaar neen neen aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja 34

35 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR6 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken 4de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Met eigen voorbeelden illustreren hoe een groep tot gedragen democratische beslissingen kan komen waarbij ook rekening gehouden wordt met minderheidsstandpunten. De eigen bijdrage en de eigen rol of verantwoordelijkheid in een groep/klasgroep/schoolgroep/gezin/ buurt/... omschrijven. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen neen ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen neen ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja 35

36 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR7 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken 5de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Met eigen voorbeelden illustreren hoe een groep tot gedragen democratische beslissingen kan komen waarbij ook rekening gehouden wordt met minderheidsstandpunten. De eigen bijdrage en de eigen rol of verantwoordelijkheid in een groep/klasgroep/schoolgroep/gezin/ buurt/... omschrijven. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen neen bereikt herhalen nvt neen neen bereikt herhalen nvt neen ja 36

37 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR8 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken 6de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Met eigen voorbeelden illustreren hoe een groep tot gedragen democratische beslissingen kan komen waarbij ook rekening gehouden wordt met minderheidsstandpunten. De eigen bijdrage en de eigen rol of verantwoordelijkheid in een groep/klasgroep/schoolgroep/gezin/ buurt/... omschrijven. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja neen bereikt herhalen nvt ja neen bereikt herhalen nvt ja ja 37

38 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! REG1 Ik en de groep Regels en afspraken Jongste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Begrijpbare en uitvoerbare instructies van de leraar uitvoeren. geen aanzet nvt neen neen 38

39 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! REG2 Ik en de groep Regels en afspraken Oudste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Begrijpbare en uitvoerbare instructies van de leraar uitvoeren. In concrete situaties met de hulp van een volwassene afspraken maken. Met eigen voorbeelden illustreren dat er school- en klasregels nodig zijn en dat er ook in de samenleving regels zijn. Omgangsvormen, leefregels en afspraken die van belang zijn voor het samenleven in een groep verwoorden. aangezet bereiken nvt ja neen geen bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja 39

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien,

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, matrijzenbouwer, ) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector

Nadere informatie

Eindtermen en leerdoelen WO

Eindtermen en leerdoelen WO Eindtermen en leerdoelen WO 1. Eindtermen In functie van gezondheidsopvoeding beoogt het project te werken aan verscheidene eindtermen: Eindtermen wereldoriëntatie (geldig vanaf 01/09/2010) Wereldoriëntatie

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker)

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Klas: 3 de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de Grafische sector

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 3 e graad basisonderwijs Leervak: WO Technologie - Maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren

Nadere informatie

Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen

Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen 1. Kids Adventure: - Kids-moeras, blote voetenpad, estafettes, kano s, lage tarzans, speleobox Eindtermen wereldoriëntatie (WO) WO mens en

Nadere informatie

Zoveel heb ik jou lief

Zoveel heb ik jou lief Langreuter, Jutta Stefanie Dahle ISBN-13: 9789059241046 NUR 273 D/2014/6186/19 Suggesties: Emy Geyskens Korte inhoud 1 Jij en ik! Victor Haas heeft een fikse ruzie met mama Haas: Hij moet mee opruimen,

Nadere informatie

Domein mens: gezondheid welbevinden 21 De leerlingen herkennen en benoemen het gevoel van behagen en onbehagen. x

Domein mens: gezondheid welbevinden 21 De leerlingen herkennen en benoemen het gevoel van behagen en onbehagen. x Praatrondeboek, week A ma di wo do vr s f o m n a d m j j Domein mens: sociale cognitie: bewust zijn van jezelf: weten wat je voelt, denkt en doet (zelfkennis) 01 De leerlingen kunnen eigen gevoelens herkennen

Nadere informatie

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 Soorten gezinnen 1. Thema: Diversiteit 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst 3. Doelgroep Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 4. Duur: 50 min. 5. Doelen Eindtermen Wereldoriëntatie:

Nadere informatie

WO - Mens en Maatschappij - derde graad! PBD GO! 1/12 nr werkveld cluster doel niveau

WO - Mens en Maatschappij - derde graad! PBD GO! 1/12 nr werkveld cluster doel niveau WO - Mens en Maatschappij - derde graad! PBD GO! 1/12 31103 anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen

Nadere informatie

In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken.

In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. WO - Mens en Maatschappij 4 de leerjaar PBD GO 1/10 31103 anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen

Nadere informatie

Echte helden. ALICE PANTERMULLER, Christiane Hansen ISBN 9789059241060 NUR 273 D/2014/6186/20. Uitgeverij Bakermat. Suggesties: Emy Geyskens

Echte helden. ALICE PANTERMULLER, Christiane Hansen ISBN 9789059241060 NUR 273 D/2014/6186/20. Uitgeverij Bakermat. Suggesties: Emy Geyskens ALICE PANTERMULLER, Christiane Hansen ISBN 9789059241060 NUR 273 D/2014/6186/20 Suggesties: Emy Geyskens Korte inhoud 1 Grappig, spannend, heldhaftig: de avonturen van Frederik Kikker! Frederik Kikker

Nadere informatie

Inbreken in de klas Werken aan een krachtige leeromgeving: lager onderwijs

Inbreken in de klas Werken aan een krachtige leeromgeving: lager onderwijs Inbreken in de klas Werken aan een krachtige leeromgeving: lager onderwijs Ronde Krachtige leeromgeving Hulpmiddelen voor leerkrachten om een krachtige leeromgeving te creëren Hoek 1 (01.10): Screeningsinstrument

Nadere informatie

EINDTERMEN HERINNERINGSEDUCATIE

EINDTERMEN HERINNERINGSEDUCATIE EINDTERMEN HERINNERINGSEDUCATIE Door aan herinneringseducatie te werken, besteed je aandacht aan verschillende eindtermen van de hele schoolloopbaan. Voor de leerlingen van het basisonderwijs zijn de meest

Nadere informatie

WO - Mens en Maatschappij - tweede graad! PBD GO! 1/10 nr werkveld cluster doel niveau

WO - Mens en Maatschappij - tweede graad! PBD GO! 1/10 nr werkveld cluster doel niveau WO - Mens en Maatschappij - tweede graad! PBD GO! 1/10 31103 anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker)

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp:

Nadere informatie

Luister- en kijkvaardigheid in de lessen Nederlands

Luister- en kijkvaardigheid in de lessen Nederlands Les Taalblad, Pendelaars Tekstsoort, publiek, niveau Informatieve en persuasieve tekst Onbekend publiek Structurerend niveau voor leesvaardigheid, beoordelend niveau voor luistervaardigheid Verwijzing

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker)

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector Chemie, kunststoffen

Nadere informatie

bs.wellen@gemeenschapsonderwijs.be

bs.wellen@gemeenschapsonderwijs.be E-mail: bs.wellen@gemeenschapsonderwijs.be Projectweek Anders zijn maar toch gelijk van 02 februari tot en met 06 februari 09. Waarom deze projectweek? Binnen het Pedagogisch Project van onze school willen

Nadere informatie

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Hulpaanbod

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Hulpaanbod Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? - Normaal begaafde kinderen van 4 tot 13 jaar, woonachtig in de regio Gelderland-Zuid, die in hun gedrag signalen afgeven die mogelijk duiden op een problematische

Nadere informatie

Eindtermen: Activiteiten + 12 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen

Eindtermen: Activiteiten + 12 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen Eindtermen: Activiteiten + 12 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen 1. Extreme - Touwenpiste, kajakpolo, natte teambuilders, via ferrata, Death Ride, Moeraspiste Eindtermen wereldoriëntatie (WO) WO mens en

Nadere informatie

Overzicht van de leergebiedgebonden, leergebied-overschrijdende, vakgebonden en vakoverschrijdende eindtermen EHBO en de ontwikkelingsdoelen.

Overzicht van de leergebiedgebonden, leergebied-overschrijdende, vakgebonden en vakoverschrijdende eindtermen EHBO en de ontwikkelingsdoelen. Overzicht van de leergebiedgebonden, leergebied-overschrijdende, vakgebonden en vakoverschrijdende eindtermen EHBO en de ontwikkelingsdoelen. Inhoud Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs Impliciet Wereldoriëntatie

Nadere informatie

Het probleem is dat pesten soms wordt afgedaan als plagerij of als een onschuldig spelletje.

Het probleem is dat pesten soms wordt afgedaan als plagerij of als een onschuldig spelletje. 1-1. HET PROBLEEM Pesten en plagen worden vaak door elkaar gehaald! Het probleem is dat pesten soms wordt afgedaan als plagerij of als een onschuldig spelletje. Als je gepest bent, heb je ervaren dat pesten

Nadere informatie

Cursusgids 2016 Den Helder & Schagen

Cursusgids 2016 Den Helder & Schagen MEE & de Wering Cursusgids 2016 Den Helder & Schagen 1 Weerbaarheid & sociale vaardigheden Voor kinderen van 9 12 jaar (basisschool) Het hoofddoel van de cursus Ho, tot hier en niet verder! is het bevorderen

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken.

Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken. Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken. 2 5 Ik hoef niet aangespoord te worden om mijn taken te maken. Niemand hoeft mij te zeggen

Nadere informatie

Het spel der democratische opvoeding Wat vooraf ging: Aan de hand van de 4 pijlers deden de ambassadeurs van Triodus samen goed voor later en de werkgroep wat iedere kindwijzerorganisatie deed, inventariseren!

Nadere informatie

PROCESDOEL 4 VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE GENERATIES

PROCESDOEL 4 VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE GENERATIES PROCESDOEL 4 VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE GENERATIES Bijzondere procesdoelen 4.1 Verantwoordelijkheid tegenover zichzelf 4.2 Eerbied voor de anderen 4.3 Zorg voor de anderen 4.4 Eerbied

Nadere informatie

Kaarten voor Leerling-bemiddeling

Kaarten voor Leerling-bemiddeling Math Boesten Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Arno Callemeijn Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Kaarten voor Leerling-bemiddeling Een handzaam hulpmiddel

Nadere informatie

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen)

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) (VAN KRACHT VANAF SEPTEMBER 200) VOOR DE EERSTE GRAAD 2 2 AANSLUITING BIJ DE VAKKEN aardrijkskunde biologie sociaal-economische initiatie

Nadere informatie

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS WWW.PESTWEB.NL DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS Kinderen en jongeren willen je hulp, als je maar (niet)... Wat kinderen zeggen over pesten Kinderen gaan over het algemeen het liefst met hun probleem naar hun

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen)

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) (VAN KRACHT VANAF SEPTEMBER 00) VOOR DE DERDE GRAAD AANSLUITING BIJ DE VAKKEN De ethische matri aardrijkskunde biologie ecologie economie

Nadere informatie

Lessenserie over Taal & Respect. Klas 1 - VMBO

Lessenserie over Taal & Respect. Klas 1 - VMBO Lessenserie over Taal & Respect Klas 1 - VMBO Hallo, In deze lessenserie ga je samen met je klasgenoten en je docent nadenken over de effecten van grof taalgebruik en het respectvol omgaan met de ander.

Nadere informatie

Brief voor ouder over thema 1

Brief voor ouder over thema 1 Brief voor ouder over thema 1 Steeds meer scholen besteden aandacht aan sociaal-emotionele vaardigheden en gezondheidsvaardigheden. Niet alleen om probleemgedrag te bestrijden en om ongewenst gedrag te

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl3 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Opleiding AO BE 20 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 11 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 15

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden. Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van

Nadere informatie

Wanneer ouders kiezen voor een omgangsregeling ontvangt de ouder waar het kind woont de kinderbijslag en eventueel de éénouderheffingskorting.

Wanneer ouders kiezen voor een omgangsregeling ontvangt de ouder waar het kind woont de kinderbijslag en eventueel de éénouderheffingskorting. Omgangsregeling en co-ouderschap Inleiding In het algemeen is het voor ouders geen eenvoudige zaak om goede afspraken over een omgangsregeling of het co-ouderschap te maken. Niet alleen moeten de ouders

Nadere informatie

Sociaal-emotionele ontwikkeling

Sociaal-emotionele ontwikkeling Het thema richt zich op het dynamische proces waarmee kinderen en jongeren de fundamentele levensvaardigheden verwerven die hen helpen bij het ontwikkelen van een persoonlijke identiteit, het opbouwen

Nadere informatie

Echtscheiding. Informatie en tips voor ouders en verzorgers

Echtscheiding. Informatie en tips voor ouders en verzorgers Echtscheiding Informatie en tips voor ouders en verzorgers Kinderen vinden het vanzelfsprekend dat zij ouders hebben. Ouders scheiden van elkaar als partners, maar blijven ouders van hun kinderen. Om uw

Nadere informatie

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Pestprotocol Floris Radewijnszschool. Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en

Nadere informatie

Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie

Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie Basis Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie Kerndoelen: Verwerking binnen de lessen van de andere leergebieden. ICT, digibord, creatieve materialen Culturele oriëntatie en

Nadere informatie

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland 1 ONZE SCHOOL en de SCHOLENGROEP ARKORUM Het katholiek basisonderwijs brengt al vele jaren een aanbod van kwalitatief onderwijs en opvoeding aan kleuters en leerlingen in de regio Roeselare- Ardooie. In

Nadere informatie

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN Bijzondere procesdoelen 1.1. Groei naar volwassenheid 1.2. Zelfstandig denken 1.3. Zelfstandig handelen 1.4. Postconventionele instelling 1.1 Groei

Nadere informatie

PTA maatschappijleer 1&2 KBL Bohemen cohort 14-15-16

PTA maatschappijleer 1&2 KBL Bohemen cohort 14-15-16 Dit is een gecombineerd PTA voor twee vakken: voor maatschappijleer 1 (basis, behorend tot het gemeenschappelijk deel van het vakkenpakket) en voor maatschappijleer 2 (verdieping, behorend tot de sectorvakken

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel 5: oefenen in sociale verantwoordelijkheid

Bijzonder procesdoel 5: oefenen in sociale verantwoordelijkheid Bijzonder procesdoel 5: oefenen in sociale verantwoordelijkheid Eerste leerjaar B Omgaan met mijn zelfstandigheid * Opkomen voor mezelf: mijn rechten: - eerlijke behandeling - ik word gepest: maatregelen

Nadere informatie

Leerdoelen en kerndoelen

Leerdoelen en kerndoelen Leerdoelen en kerndoelen De leerdoelen in de leerlijn vallen in het leerdomein Oriëntatie op jezelf en de wereld. Naast de gebruikelijke natuur en milieukerndoelen (kerndoelen 39, 40 en 41) zijn ook de

Nadere informatie

Hoogbegaafdheid en onderpresteren

Hoogbegaafdheid en onderpresteren Hoogbegaafdheid en onderpresteren Onderwijs Praktijk Texel Hoogbegaafdheid en onderpresteren Veel kinderen weten niet dat leren leuk kan zijn en weten niet wat ze nodig hebben om zich minder ellendig te

Nadere informatie

TALENTENZOEKTOCHT overzicht van de talenten

TALENTENZOEKTOCHT overzicht van de talenten TALENTENZOEKTOCHT overzicht van de talenten bijlage 1 1 Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg 1. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken. 2 Ik hoef niet aangespoord te worden

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Kinderen & huiselijk geweld. Fransien Jans & Anke van Schooten

Kinderen & huiselijk geweld. Fransien Jans & Anke van Schooten Kinderen & huiselijk geweld Fransien Jans & Anke van Schooten Programma Inzoomen op doelgroep Hoe krijgen we de gezinnen binnen? Bossche kindspoor Hoe maken we context? Gezinsveiligheidsplan Hoe ziet behandeling

Nadere informatie

Openingsuren en bereikbaarheid: Ma Di Wo Do Vrij ZA

Openingsuren en bereikbaarheid: Ma Di Wo Do Vrij ZA PEDAGOGISCHE FICHE Laatst gewijzigd op: 27/Mar/09 ORGANISATIE: ECUADORGALLERY METHODIEK: CREATIEVE SCHILDEREN 1. Algemene info Adres: Bretagnestraat 25, 17 1200 Brussel Tel: 027704310-0494486164 Fax: /

Nadere informatie

WO - Mens en Maatschappij - jongste kleuters! PBD GO! 1/1. nr werkveld cluster doel niveau

WO - Mens en Maatschappij - jongste kleuters! PBD GO! 1/1. nr werkveld cluster doel niveau WO - Mens en Maatschappij - jongste kleuters! PBD GO! 1/1 31101 anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid Voor zichzelf opkomen door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn. 31107

Nadere informatie

STEVIGE STAP TRAINING 1. stevige stap training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

STEVIGE STAP TRAINING 1. stevige stap training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl STEVIGE STAP TRAINING 1 stevige stap training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER STEVIGE STAP TRAINING 3 INFORMATIE BROCHURE STEVIGE STAP TRAINING

Nadere informatie

Pakket 5: auteursrechten

Pakket 5: auteursrechten Pakket 5: auteursrechten Inhoud 5. PAKKET 5: AUTEURSRECHTEN ENZ. 5.1 Eindtermen voor het lager onderwijs 3 5.2 Eindtermen voor het secundair onderwijs 4 5.3 Doelen 5 5.4 Links 6 5.5 Tip voor de leerkracht

Nadere informatie

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame School (1999) toenemende gedragsproblematiek in scholen grensoverschrijdend

Nadere informatie

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS CONFERENTIE STEUNPUNT GOK: De lat hoog voor iedereen!, Leuven 18 september STROOM KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen

Nadere informatie

Geschiedenis en VOET

Geschiedenis en VOET Geschiedenis en VOET Per 1 september 2010 traden de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen (VOET) in werking en vanaf 1 september 2011 zal de doorlichting de VOET meenemen in de focus van de scholen. De

Nadere informatie

Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland

Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland Kinderen 5-12 jaar KOPP/KVO Doe-praatgroep (8-12 jaar). Een vader of moeder met problemen Als je vader of moeder een psychisch of verslavingsprobleem heeft

Nadere informatie

Info-avond De Vreedzame School. Yorick Saeijs onderwijsadviseur Onderwijs Maak Je Samen

Info-avond De Vreedzame School. Yorick Saeijs onderwijsadviseur Onderwijs Maak Je Samen Info-avond De Vreedzame School Yorick Saeijs onderwijsadviseur Onderwijs Maak Je Samen Binnenkomer Food, Family, Fun. Agenda Binnenkomer Kernwaarden de Hoeksteen De Vreedzame School Voorbeelden uit de

Nadere informatie

Onderwijssociologie & Diversiteit

Onderwijssociologie & Diversiteit Onderwijssociologie & Diversiteit Hoorcollege 1: inleiding sociologie en burgerschap IVL Leike van der Leun Om deze presentatie te kunnen volgen op je mobiele telefoon, tablet of laptom, ga je naar: www.presentain.com

Nadere informatie

Klas in bedrijf. Werkbladen. Bedrijf en logistiek proces - 3. Talenten en beroepen: logistiek. Peter Hantson

Klas in bedrijf. Werkbladen. Bedrijf en logistiek proces - 3. Talenten en beroepen: logistiek. Peter Hantson Klas in bedrijf www.klasinbedrijf.be Werkbladen Techniek in de klas Reëel bedrijfsbezoek Bedrijf en logistiek proces - 3 Talenten en beroepen: logistiek Peter Hantson 2013 2015 Dit materiaal is auteursrechtelijk

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014.

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014. Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014. Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

- ontdekken dat stilte en rust helpen om een gepaste uitdrukking te vinden voor gevoelens.

- ontdekken dat stilte en rust helpen om een gepaste uitdrukking te vinden voor gevoelens. Tuin van Heden 2 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Ik heb een ziekte, maar ik ben die ziekte niet!

Ik heb een ziekte, maar ik ben die ziekte niet! Ik heb een ziekte, maar ik ben die ziekte niet! Langdurig Zieke Leerlingen in reguliere onderwijs Hélène Sieljes ambulant begeleider Partner Passend Onderwijs Tarweweg 3 6534 AM Nijmegen tel. 024-3602873

Nadere informatie

PESTPROTOCOL DE BOOG. Koudenhovenseweg Zuid 202 5641 AC Eindhoven T: 040-2811760 E: deboog@skpo.nl

PESTPROTOCOL DE BOOG. Koudenhovenseweg Zuid 202 5641 AC Eindhoven T: 040-2811760 E: deboog@skpo.nl PESTPROTOCOL DE BOOG Pestprotocol De Boog Dit pestprotocol heeft als doel voor De Boog: Alle kinderen moeten zich op school veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels

Nadere informatie

Bedrijf en effecten - 3 Talenten en beroepen

Bedrijf en effecten - 3 Talenten en beroepen Klas in bedrijf www.klasinbedrijf.be Werkbladen Techniek in de klas Reëel bedrijfsbezoek Bedrijf en effecten - 3 Talenten en beroepen Peter Hantson 2013 2015 Dit materiaal is auteursrechtelijk beschermd.

Nadere informatie

Anti-pestbeleid OBS De Schakel Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

Anti-pestbeleid OBS De Schakel Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Anti-pestbeleid OBS De Schakel Dit ANTI-PESTBELEID heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken

Nadere informatie

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H.

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Leloux-Opmeer Voorwoord Inhoudsopgave Een tijd geleden hebben Stichting Horizon

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Horeca (beroepen: kelner en barpersoneel)

Lesvoorbereiding: Horeca (beroepen: kelner en barpersoneel) Lesvoorbereiding: Horeca (beroepen: kelner en barpersoneel) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector Horeca Beginsituatie: Leerlingen hebben verschillende

Nadere informatie

- ontdekken dat stilte en rust helpen om een gepaste uitdrukking te vinden voor gevoelens.

- ontdekken dat stilte en rust helpen om een gepaste uitdrukking te vinden voor gevoelens. Tuin van Heden 1 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Pestprotocol PCBS Willem van Oranje

Pestprotocol PCBS Willem van Oranje Pestprotocol PCBS Willem van Oranje Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en

Nadere informatie

GEZINSBELEID. GEMEENTESCHOOL DWORP Alsembergsesteenweg 569, 1653 Dworp 1

GEZINSBELEID. GEMEENTESCHOOL DWORP Alsembergsesteenweg 569, 1653 Dworp 1 GEZINSBELEID Als ik later groot ben, wil ik gelukkig zijn, antwoorden kinderen als je hen vraagt waarover ze dromen. En dat is ook hetgene wat hun ouders wensen, evenals hun leerkrachten. Iedereen verlangt

Nadere informatie

Resultaten & conclusies onderzoek:

Resultaten & conclusies onderzoek: Resultaten & conclusies onderzoek: Kinderen over armoede en vluchtelingen door Kinderen Goedgekeurd! Er hebben in totaal 50 scholen deelgenomen aan deze enquête. Dit gaat om een 3000-tal leerlingen. 1.

Nadere informatie

GEDRAGSPROTOCOL. (anti pestgedrag) Basisschool De Boomgaard Dieren

GEDRAGSPROTOCOL. (anti pestgedrag) Basisschool De Boomgaard Dieren GEDRAGSPROTOCOL (anti pestgedrag) Basisschool De Boomgaard Dieren Mei 2014 Gedragsprotocol de Boomgaard I. Doel van dit gedragsprotocol: Alle kinderen van De Boomgaard moeten zich veilig voelen, zodat

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

Brief voor ouder over thema 1

Brief voor ouder over thema 1 Brief voor ouder over thema 1 Steeds meer scholen besteden aandacht aan sociaal-emotionele vaardigheden en gezondheidsvaardigheden. Niet alleen om probleemgedrag te bestrijden en om ongewenst gedrag te

Nadere informatie

Promotie Cultuur en Maatschappij werkboek Waar woon je? (methode Cultuur & Maatschappij)

Promotie Cultuur en Maatschappij werkboek Waar woon je? (methode Cultuur & Maatschappij) Basis Groep: AGL fase 1 Leerjaar 1 Vak: Mens & Maatschappij 2x per week 45 minuten werken aan de basisdoelen Promotie Cultuur en Maatschappij werkboek Waar woon je? (methode Cultuur & Maatschappij) Promotie

Nadere informatie

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten.

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten. Ik wil EmoKnallen. Sjoelen en uiten van emoties en gevoelens met jongeren en volwassenen. Benodigdheden: een sjoelbak en sjoelschijven. Te spelen op school, in jongeren en opvangcentra, in het gezin, bij

Nadere informatie

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN GGD Kennemerland geeft diverse bijeenkomsten voor ouders. Over opvoeding, gezondheid en gedrag bij kinderen. Deze bijeenkomsten kunnen als school, peuterspeelzaal of kinderdagverblijf

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 1W

Steekkaart: nummer 1W Steekkaart: nummer 1W Onderwerp Kennis maken met de eigen emoties en die van anderen Leeftijd/Doelgroep 1 e leerjaar Leergebied Wereldoriëntatie Tijdsduur 50 minuten Beschrijving In deze les leren de jonge

Nadere informatie

Een voorlopige balans (Periode 1)

Een voorlopige balans (Periode 1) Een voorlopige balans (Periode 1) Omschrijving van deze periode We hebben tijdens dit schooljaar al heel wat gediscussieerd, besproken, nagedacht, Je hebt in deze gesprekken, maar ook in de logboekopdrachten

Nadere informatie

9 overzicht doelen VEILIG DE WERELD ROND DOELSTELLINGEN GEMEENSCHAPSONDERWIJS 1 ste graad

9 overzicht doelen VEILIG DE WERELD ROND DOELSTELLINGEN GEMEENSCHAPSONDERWIJS 1 ste graad overzicht doelen ste graad - WERELDORIËNTATIE MENS EN MAATSCHAPPIJ.. Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid... In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten

Nadere informatie

Studiedag Duurzame Ontwikkeling

Studiedag Duurzame Ontwikkeling Studiedag Duurzame Ontwikkeling Wanneer je een schip wilt bouwen, breng dan geen mensen bij elkaar om hout aan te slepen, werktekeningen te maken, taken te verdelen en werk te plannen, maar leer de mensen

Nadere informatie

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

- Babbel - spel Dit is een spel die leerlingen op een speelse manier laat oefenen in sociale vaardigheden.

- Babbel - spel Dit is een spel die leerlingen op een speelse manier laat oefenen in sociale vaardigheden. Overzicht anti-pestactieplan Gaspard de Colignyschool- School met de Bijbel Preventief Schoolniveau - Babbel - spel Dit is een spel die leerlingen op een speelse manier laat oefenen in sociale vaardigheden.

Nadere informatie

Goed-gedrag protocol als ANTI-PEST-PROTOCOL (Oktober 2013)

Goed-gedrag protocol als ANTI-PEST-PROTOCOL (Oktober 2013) Goed-gedrag protocol als ANTI-PEST-PROTOCOL (Oktober 2013) 1. Inleiding Pesten komt overal voor en is alleen goed op te lossen als het besproken wordt met alle betrokkenen. We willen daar als team niet

Nadere informatie

OPLEIDINGSPROGRAMMA ILW. DUUR: 36 maanden 24 maanden indien de competenties Logistieke hulp in de verzorgingssector reeds zijn verworven

OPLEIDINGSPROGRAMMA ILW. DUUR: 36 maanden 24 maanden indien de competenties Logistieke hulp in de verzorgingssector reeds zijn verworven VERZORGENDE OPLEIDINGSPROGRAMMA ILW DUUR: 36 maanden 24 maanden indien de competenties Logistieke hulp in de verzorgingssector reeds zijn verworven Competenties: CLUSTERS VAN COMPETENTIES De leerling kan

Nadere informatie

WO - Mens en Maatschappij - eerste graad! PBD GO! 1/5 nr werkveld cluster doel niveau

WO - Mens en Maatschappij - eerste graad! PBD GO! 1/5 nr werkveld cluster doel niveau WO - Mens en Maatschappij - eerste graad! PBD GO! 1/5 31103 anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen

Nadere informatie

Curriculum Leerroute 4 en 5 Sociale en emotionele ontwikkeling

Curriculum Leerroute 4 en 5 Sociale en emotionele ontwikkeling Curriculum Leerroute 4 en 5 Sociale en emotionele ontwikkeling Dit curriculum is van 4 t/m 13 jaar gebaseerd op de ZML SO leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag, CED-groep

Nadere informatie

JK OK L1 L2 L3 L4 L5 L6

JK OK L1 L2 L3 L4 L5 L6 Atelier: Een reclamefilmpje maken JK OK L1 L2 L3 L4 L5 L6 Eindtermen: Wereldoriëntatie 1.16 De leerlingen kunnen met enkele voorbeelden aantonen dat energie nodig is voor het functioneren van levende en

Nadere informatie

van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen

van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 / De kern en inhoud als uitgangspunt... 4 1.1 de kern... 4 1.2 de inhoud... 5 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Pestbeleid op school

Pestbeleid op school Pestbeleid op school Pesten wordt niet aangepakt en opgelost door projecten. Het vereist attitudeverandering. Een zaligmakende oplossing voor pestproblemen bestaat helaas niet. Bob van der Meer Natuurlijk

Nadere informatie

Gedragscode Bernardusschool Den Haag

Gedragscode Bernardusschool Den Haag Gedragscode Bernardusschool Den Haag Ruychrocklaan 340 2597 EE Den Haag Wat is een gedragscode? Een belangrijk onderdeel van veiligheidsbeleid is het opstellen van regels voor het sociale verkeer op school.

Nadere informatie

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN GGD Kennemerland geeft diverse bijeenkomsten voor ouders. Over opvoeding, gezondheid en gedrag bij kinderen. Deze bijeenkomsten kunnen als school, peuterspeelzaal of kinderdagverblijf

Nadere informatie

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden Leerlijnen per graad : 3 de graad LO 10-12j Doelstelling: Versterken van de kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben om gezonde keuzes te maken en niet te roken, geen alcohol te drinken en op een

Nadere informatie

VROLIJKE VRIENDEN SOCIALE VAARDIGHEDEN KINDEREN MET GEBREK AAN VANUIT WELKE ERVARING POSITIEF OUDERSCHAP: FOCUS OP VERZET TEGEN RIDICULE REGELS

VROLIJKE VRIENDEN SOCIALE VAARDIGHEDEN KINDEREN MET GEBREK AAN VANUIT WELKE ERVARING POSITIEF OUDERSCHAP: FOCUS OP VERZET TEGEN RIDICULE REGELS SOCIALE VAARDIGHEDEN VROLIJKE VRIENDEN Kinderen sociale vaardigheden leren door middel van spel Bewust zijn van je gedrag Goed luisteren Wederkerigheid Goede observeren Non verbale communicatie Verbale

Nadere informatie