Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie"

Transcriptie

1 & Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie E HO DIT T RK AL E W ITA? G I D IER H CA mens & maatschappij specifieke visie van leerlijn naar methodiek van methodiek naar leerlijn volgen en evalueren (in ontwikkeling) Dit document wordt regelmatig bijgewerkt. Dit is de versie van woensdag 12 oktober Indien je fouten opmerkt of zelf tips hebt, kan je mailen naar 1

2 Mens en maatschappij! 1 van 4!!!!!!!!!!! pagina Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Conflicthantering jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Regels en afspraken jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Rechten en plichten oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 2

3 Mens en maatschappij! 2 van 4!!!!!!!!!!! pagina !!!!!! Ik en de samenleving Talenten jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Arbeid, vrije tijd en studiekeuze jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Gezin en familie jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Meervoudige identiteit Wat is dat? L3 L4 L5 L6 Omgaan met gelijkenissen en verschillen Omgaan met mensen met beperkingen oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 L1 L2 L3 L4 L5 L6 Migratie oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Politieke en juridische structuren en gemeenschappelijke voorzieningen L3 L4 L5 L6 Herinneringseducatie Wat is dat? L3 L4 L5 L6 Ongelijke verdeling van welvaart oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Mondiale solidariteit en internationale organisaties L1 L2 L3 L4 L5 L6 3

4 Mens en maatschappij! 3 van 4!!!!!!!!!!! pagina !!!!!! Ik als consument Geld jongste kleuters oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Omgaan met geld L1 L2 L3 L4 L5 L6 Economische principes L1 L2 L3 L4 L5 L6 Consumentenopvoeding L3 L4 L5 L6 Ik en de media Media-educatie oudste kleuters L1 L2 L3 L4 L5 L6 Omgaan met reclame L1 L2 L3 L4 L5 L6 4

5 Ik en de anderen 5

6 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!!! ZEL1 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid Jongste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Voor zichzelf opkomen door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn. geen aanzet nvt neen ja 6

7 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!!! ZEL2 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid Oudste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Voor zichzelf opkomen door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen in eigen mogelijkheden tonen. ev. aangezet bereiken jongste kleuters ja ja geen bereiken nvt ja ja 7

8 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!!! ZEL3 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid 1ste leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen tonen, gebaseerd op kennis van het eigen kunnen. geen bereiken 2de leerjaar neen ja geen bereiken 2de leerjaar neen ja Zich op een assertieve wijze voorstellen. geen bereiken 2de leerjaar neen ja Zich weerbaar opstellen naar leeftijdgenoten en volwassenen toe door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn o.m. door hulpvragen te stellen, zich te laten helpen en positieve voorstellen te doen op het niveau van het samenleven in de klas en de school. geen bereiken 2de leerjaar neen ja 8

9 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! ZEL4 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid 2de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen tonen, gebaseerd op kennis van het eigen kunnen. geen bereiken 1ste leerjaar neen ja geen bereiken 1ste leerjaar neen ja Zich op een assertieve wijze voorstellen. geen bereiken 1ste leerjaar neen ja Zich weerbaar opstellen naar leeftijdgenoten en volwassenen toe door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn o.m. door hulpvragen te stellen, zich te laten helpen en positieve voorstellen te doen op het niveau van het samenleven in de klas en de school. geen bereiken 1ste leerjaar neen ja 9

10 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! ZEL5 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid 3de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen tonen, gebaseerd op kennis van het eigen kunnen. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja Zich op een assertieve wijze voorstellen. bereikt herhalen nvt neen ja Zich weerbaar opstellen naar leeftijdgenoten en volwassenen toe door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn o.m. door hulpvragen te stellen, zich te laten helpen en positieve voorstellen te doen op het niveau van het samenleven in de klas en de school. bereikt herhalen nvt neen ja 10

11 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! ZEL6 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid 4de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen tonen, gebaseerd op kennis van het eigen kunnen. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja Zich op een assertieve wijze voorstellen. bereikt herhalen nvt neen ja Zich weerbaar opstellen naar leeftijdgenoten en volwassenen toe door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn o.m. door hulpvragen te stellen, zich te laten helpen en positieve voorstellen te doen op het niveau van het samenleven in de klas en de school. bereikt herhalen nvt neen ja 11

12 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! ZEL7 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid 5de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen tonen, gebaseerd op kennis van het eigen kunnen. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja Zich op een assertieve wijze voorstellen. bereikt herhalen nvt neen ja Zich weerbaar opstellen naar leeftijdgenoten en volwassenen toe door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn o.m. door hulpvragen te stellen, zich te laten helpen en positieve voorstellen te doen op het niveau van het samenleven in de klas en de school. bereikt herhalen nvt neen ja 12

13 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! ZEL8 Ik en de anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid 6de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. In concrete situaties voldoende zelfvertrouwen tonen, gebaseerd op kennis van het eigen kunnen. bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja ja Zich op een assertieve wijze voorstellen. bereikt herhalen nvt ja ja Zich weerbaar opstellen naar leeftijdgenoten en volwassenen toe door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn o.m. door hulpvragen te stellen, zich te laten helpen en positieve voorstellen te doen op het niveau van het samenleven in de klas en de school. bereikt herhalen nvt ja ja 13

14 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP1 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar Jongste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Gevoelens als bang, blij, boos of verdrietig zijn bij zichzelf onderkennen en die op een eenvoudige wijze uitdrukken. geen aanzet nvt neen ja 14

15 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP2 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar Oudste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Gevoelens als bang, blij, boos of verdrietig zijn bij zichzelf onderkennen en die op een eenvoudige wijze uitdrukken. Gevoelens van bang, blij, boos en verdrietig zijn bij anderen herkennen, dat gevoel verwoorden en meeleven in dit gevoel. In een eenvoudige taal een recent gebeurde situatie waarbij zij betrokken waren in dialoog met een volwassene, beschrijven en vertellen hoe zij zich daarbij voelden. Tonen in hun omgang met anderen een gevoeligheid voor de behoeften van de ander. Met eigen woorden aangeven dat mensen eenzelfde situatie op een verschillende wijze kunnen ervaren en er verschillend kunnen op reageren. ev. aangezet bereiken jongste kleuters ja ja geen bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja Tonen dat ze kunnen omgaan met uitgestelde aandacht. geen bereiken nvt neen neen Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. geen aanzetten nvt neen ja geen aanzetten nvt neen ja 15

16 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP3 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar 1ste leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Tonen dat ze kunnen omgaan met uitgestelde aandacht. ev. aangezet bereiken 2de leerjaar ja neen Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze zich discreet kunnen opstellen. ev. aangezet bereiken 2de leerjaar neen ja ev. aangezet bereiken 2de leerjaar neen ja geen aanzetten 2de leerjaar neen ja 16

17 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP4 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar 2de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Tonen dat ze kunnen omgaan met uitgestelde aandacht. ev. aangezet bereiken 1ste leerjaar ja neen Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze zich discreet kunnen opstellen. ev. aangezet bereiken 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet bereiken 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja 17

18 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP5 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar 3de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze zich discreet kunnen opstellen. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja ev. aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja 18

19 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP6 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar 4de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze zich discreet kunnen opstellen. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja ev. aangezet bereiken 3de leerjaar neen ja 19

20 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP7 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar 5de leerjaar nr doel verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. herhalen nvt neen ja Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze zich discreet kunnen opstellen. herhalen nvt neen ja herhalen nvt neen ja 20

21 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! EMP8 Ik en de anderen Empathie en zorg voor elkaar 6de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Tonen in hun omgang met anderen respect en waardering. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze solidariteit en zorg opbrengen voor iemand anders. Tonen in de dagelijkse omgang dat ze zich discreet kunnen opstellen. bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja ja 21

22 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON1 Ik en de anderen Conflicthantering Jongste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Met eigen woorden uitleggen wat ruzie, pijn doen, geweld betekenen.. geen aanzet nvt neen ja 22

23 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON2 Ik en de anderen Conflicthantering Oudste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Met eigen woorden uitleggen wat ruzie, pijn doen, geweld betekenen. In een eenvoudige taal een recent gebeurd conflict waarbij zij betrokken waren in dialoog met een volwassene, beschrijven en vertellen hoe zij zich daarbij voelden. Het verschil aangeven tussen geweldloze en gewelddadige oplossingen voor conflicten. aangezet bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja 23

24 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON3 Ik en de anderen Conflicthantering 1ste leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een conflict vanuit verschillende gezichtspunten/ perspectieven beschrijven. Een conflict beschrijven: context (wie, wat, waar, wanneer), hun gevoelens hierbij en hoe ze het graag wel zouden willen. Het onderscheid uitleggen tussen de aanleiding en de oorzaak van een conflict. Verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en verwoorden en aangeven dat deze op elkaar inspelen. Ongelijk of onmacht toegeven, kritiek beluisteren en eruit leren. Met eigen woorden uitleggen hoe zij door hun eigen gedrag aan te passen een conflict in de toekomst kunnen vermijden. Met een voorbeeld uit eigen ervaring illustreren hoe zij een eenvoudig conflict op een constructieve manier opgelost hebben. Tonen in een eenvoudige conflictsituatie in de omgang met leeftijdgenoten de bereidheid om te zoeken naar een geweldloze oplossing. Tonen de bereidheid zich te oefenen in omgangswijzen met anderen waarin ze minder sterk zijn. neen bereiken 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja neen aanzetten 2de leerjaar neen ja Kritisch zijn en een eigen mening formuleren. neen aanzetten 2de leerjaar neen ja 24

25 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON4 Ik en de anderen Conflicthantering 2de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een conflict vanuit verschillende gezichtspunten/ perspectieven beschrijven. Een conflict beschrijven: context (wie, wat, waar, wanneer), hun gevoelens hierbij en hoe ze het graag wel zouden willen. Het onderscheid uitleggen tussen de aanleiding en de oorzaak van een conflict. Verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en verwoorden en aangeven dat deze op elkaar inspelen. Ongelijk of onmacht toegeven, kritiek beluisteren en eruit leren. Met eigen woorden uitleggen hoe zij door hun eigen gedrag aan te passen een conflict in de toekomst kunnen vermijden. Met een voorbeeld uit eigen ervaring illustreren hoe zij een eenvoudig conflict op een constructieve manier opgelost hebben. Tonen in een eenvoudige conflictsituatie in de omgang met leeftijdgenoten de bereidheid om te zoeken naar een geweldloze oplossing. Tonen de bereidheid zich te oefenen in omgangswijzen met anderen waarin ze minder sterk zijn. ev. bereikt bereiken 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja Kritisch zijn en een eigen mening formuleren. ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja 25

26 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON5 Ik en de anderen Conflicthantering 3de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een conflict vanuit verschillende gezichtspunten/ perspectieven beschrijven. bereikt herhalen nvt neen ja Een conflict beschrijven: context (wie, wat, waar, wanneer), hun gevoelens hierbij en hoe ze het graag wel zouden willen. Het onderscheid uitleggen tussen de aanleiding en de oorzaak van een conflict. Verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en verwoorden en aangeven dat deze op elkaar inspelen. Ongelijk of onmacht toegeven, kritiek beluisteren en eruit leren. Met eigen woorden uitleggen hoe zij door hun eigen gedrag aan te passen een conflict in de toekomst kunnen vermijden. Met een voorbeeld uit eigen ervaring illustreren hoe zij een eenvoudig conflict op een constructieve manier opgelost hebben. Tonen in een eenvoudige conflictsituatie in de omgang met leeftijdgenoten de bereidheid om te zoeken naar een geweldloze oplossing. Tonen de bereidheid zich te oefenen in omgangswijzen met anderen waarin ze minder sterk zijn. aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja Kritisch zijn en een eigen mening formuleren. aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja Beschrijven wat ze voelen en wat ze doen in een concrete situatie en kunnen illustreren dat zowel hun gedrag als hun gevoelens situatiegebonden zijn. geen aanzetten 4de leerjaar neen ja 26

27 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON6 Ik en de anderen Conflicthantering 4de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een conflict vanuit verschillende gezichtspunten/ perspectieven beschrijven. bereikt herhalen nvt neen ja Een conflict beschrijven: context (wie, wat, waar, wanneer), hun gevoelens hierbij en hoe ze het graag wel zouden willen. Het onderscheid uitleggen tussen de aanleiding en de oorzaak van een conflict. Verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en verwoorden en aangeven dat deze op elkaar inspelen. Ongelijk of onmacht toegeven, kritiek beluisteren en eruit leren. Met eigen woorden uitleggen hoe zij door hun eigen gedrag aan te passen een conflict in de toekomst kunnen vermijden. ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja Met een voorbeeld uit eigen ervaring illustreren hoe zij een eenvoudig conflict op een constructieve manier opgelost hebben. Tonen in een eenvoudige conflictsituatie in de omgang met leeftijdgenoten de bereidheid om te zoeken naar een geweldloze oplossing. Tonen de bereidheid zich te oefenen in omgangswijzen met anderen waarin ze minder sterk zijn. ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja Kritisch zijn en een eigen mening formuleren. ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja Beschrijven wat ze voelen en wat ze doen in een concrete situatie en kunnen illustreren dat zowel hun gedrag als hun gevoelens situatiegebonden zijn. ev. aangezet aanzetten 3de leerjaar neen ja 27

28 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON7 Ik en de anderen Conflicthantering 5de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een conflict vanuit verschillende gezichtspunten/ perspectieven beschrijven. bereikt herhalen nvt neen ja Een conflict beschrijven: context (wie, wat, waar, wanneer), hun gevoelens hierbij en hoe ze het graag wel zouden willen. Het onderscheid uitleggen tussen de aanleiding en de oorzaak van een conflict. Verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en verwoorden en aangeven dat deze op elkaar inspelen. Ongelijk of onmacht toegeven, kritiek beluisteren en eruit leren. Met eigen woorden uitleggen hoe zij door hun eigen gedrag aan te passen een conflict in de toekomst kunnen vermijden. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja Met een voorbeeld uit eigen ervaring illustreren hoe zij een eenvoudig conflict op een constructieve manier opgelost hebben. Tonen in een eenvoudige conflictsituatie in de omgang met leeftijdgenoten de bereidheid om te zoeken naar een geweldloze oplossing. Tonen de bereidheid zich te oefenen in omgangswijzen met anderen waarin ze minder sterk zijn. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja Kritisch zijn en een eigen mening formuleren. bereikt herhalen nvt neen ja Beschrijven wat ze voelen en wat ze doen in een concrete situatie en kunnen illustreren dat zowel hun gedrag als hun gevoelens situatiegebonden zijn. aangezet berreiken 6de leerjaar neen ja 28

29 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! CON8 Ik en de groep Conflicthantering 6de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een conflict vanuit verschillende gezichtspunten/ perspectieven beschrijven. bereikt herhalen nvt ja ja Een conflict beschrijven: context (wie, wat, waar, wanneer), hun gevoelens hierbij en hoe ze het graag wel zouden willen. bereikt herhalen nvt ja ja Het onderscheid uitleggen tussen de aanleiding en de oorzaak van een conflict. bereikt herhalen nvt ja ja Verschillende manieren van omgaan met elkaar herkennen en verwoorden en aangeven dat deze op elkaar inspelen. bereikt herhalen nvt ja ja Ongelijk of onmacht toegeven, kritiek beluisteren en eruit leren. bereikt herhalen nvt ja ja Met eigen woorden uitleggen hoe zij door hun eigen gedrag aan te passen een conflict in de toekomst kunnen vermijden. Met een voorbeeld uit eigen ervaring illustreren hoe zij een eenvoudig conflict op een constructieve manier opgelost hebben. Tonen in een eenvoudige conflictsituatie in de omgang met leeftijdgenoten de bereidheid om te zoeken naar een geweldloze oplossing. bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja ja Tonen de bereidheid zich te oefenen in omgangswijzen met anderen waarin ze minder sterk zijn. bereikt herhalen nvt ja ja Kritisch zijn en een eigen mening formuleren. bereikt herhalen nvt ja ja Beschrijven wat ze voelen en wat ze doen in een concrete situatie en kunnen illustreren dat zowel hun gedrag als hun gevoelens situatiegebonden zijn. ev. bereikt bereiken 5de leerjaar ja ja 29

30 Ik en de groep 30

31 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR2 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken Oudste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. geen aanzetten nvt neen ja geen aanzetten nvt neen ja 31

32 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR3 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken 1ste leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Met eigen voorbeelden illustreren hoe een groep tot gedragen democratische beslissingen kan komen waarbij ook rekening gehouden wordt met minderheidsstandpunten. De eigen bijdrage en de eigen rol of verantwoordelijkheid in een groep/klasgroep/schoolgroep/gezin/ buurt/... omschrijven. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. aangezet bereiken 2de leerjaar neen ja aangezet bereiken 2de leerjaar neen ja geen aanzetten 2de leerjaar neen neen geen aanzetten 2de leerjaar neen neen geen aanzetten 2de leerjaar neen ja 32

33 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR4 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken 2de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Met eigen voorbeelden illustreren hoe een groep tot gedragen democratische beslissingen kan komen waarbij ook rekening gehouden wordt met minderheidsstandpunten. De eigen bijdrage en de eigen rol of verantwoordelijkheid in een groep/klasgroep/schoolgroep/gezin/ buurt/... omschrijven. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. ev. bereikt bereiken 1ste leerjaar neen ja ev. bereikt bereiken 1ste leerjaar neen ja ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen neen ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen neen ev. aangezet aanzetten 1ste leerjaar neen ja 33

34 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR5 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken 3de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Met eigen voorbeelden illustreren hoe een groep tot gedragen democratische beslissingen kan komen waarbij ook rekening gehouden wordt met minderheidsstandpunten. De eigen bijdrage en de eigen rol of verantwoordelijkheid in een groep/klasgroep/schoolgroep/gezin/ buurt/... omschrijven. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja aangezet bereiken 4de leerjaar neen neen aangezet bereiken 4de leerjaar neen neen aangezet bereiken 4de leerjaar neen ja 34

35 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR6 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken 4de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Met eigen voorbeelden illustreren hoe een groep tot gedragen democratische beslissingen kan komen waarbij ook rekening gehouden wordt met minderheidsstandpunten. De eigen bijdrage en de eigen rol of verantwoordelijkheid in een groep/klasgroep/schoolgroep/gezin/ buurt/... omschrijven. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen neen ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen neen ev. bereikt bereiken 3de leerjaar neen ja 35

36 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR7 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken 5de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Met eigen voorbeelden illustreren hoe een groep tot gedragen democratische beslissingen kan komen waarbij ook rekening gehouden wordt met minderheidsstandpunten. De eigen bijdrage en de eigen rol of verantwoordelijkheid in een groep/klasgroep/schoolgroep/gezin/ buurt/... omschrijven. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen ja bereikt herhalen nvt neen neen bereikt herhalen nvt neen neen bereikt herhalen nvt neen ja 36

37 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! PAR8 Ik en de groep Participatie, democratie en samenwerken 6de leerjaar nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Een taak binnen de groep op een verantwoordelijke wijze oppakken. Samenwerken met anderen in de groep, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Met eigen voorbeelden illustreren hoe een groep tot gedragen democratische beslissingen kan komen waarbij ook rekening gehouden wordt met minderheidsstandpunten. De eigen bijdrage en de eigen rol of verantwoordelijkheid in een groep/klasgroep/schoolgroep/gezin/ buurt/... omschrijven. Bij groepstaken leiding geven en onder leiding van een medeleerling meewerken. bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja ja bereikt herhalen nvt ja neen bereikt herhalen nvt ja neen bereikt herhalen nvt ja ja 37

38 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! REG1 Ik en de groep Regels en afspraken Jongste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Begrijpbare en uitvoerbare instructies van de leraar uitvoeren. geen aanzet nvt neen neen 38

39 Mens en maatschappij!!!!!!!!!!!!!! REG2 Ik en de groep Regels en afspraken Oudste kleuters nr doel voorkennis verwervingsniveau overleg outputdoel minimumdoel Begrijpbare en uitvoerbare instructies van de leraar uitvoeren. In concrete situaties met de hulp van een volwassene afspraken maken. Met eigen voorbeelden illustreren dat er school- en klasregels nodig zijn en dat er ook in de samenleving regels zijn. Omgangsvormen, leefregels en afspraken die van belang zijn voor het samenleven in een groep verwoorden. aangezet bereiken nvt ja neen geen bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja geen bereiken nvt ja ja 39

SOCIALE VAARDIGHEDEN: contactsleutels

SOCIALE VAARDIGHEDEN: contactsleutels SOCIALE VAARDIGHEDEN: contactsleutels We gebruiken op school voor het 4 de, 5 de en 6 de leerjaar de handleiding CONTACTSLEUTELS van uitgeverij De Sleutel. Kenmerken van Contactsleutels: Elk leerjaar beschikt

Nadere informatie

Individueel werkplan

Individueel werkplan Individueel werkplan 1. Spreek af hoe jullie zullen omgaan met het werkplan. a. Volgen jullie alle competenties op? b. Werken jullie met de eindtermen, leerplandoelen of overkoepelende omschrijvingen?

Nadere informatie

Doelen relationele vorming

Doelen relationele vorming Doelen relationele vorming RV 1 Kinderen hebben vertrouwen in zichzelf RV 1.1. Ontdekken dat ieder uniek is. RV 1.2. Zich bewust worden van hun eigen kwetsbaarheid en ermee kunnen omgaan. RV 1.3. Eigen

Nadere informatie

Doelenlijst Relationele Vorming in de Basisschool in combinatie met de IK-zinnen

Doelenlijst Relationele Vorming in de Basisschool in combinatie met de IK-zinnen Doelenlijst Relationele Vorming in de Basisschool in combinatie met de IK-zinnen RV 1 Kinderen hebben vertrouwen in zichzelf. RV1.1 RV1.2 RV1.3 RV1.4 Ontdekken dat iedereen uniek is. Ik heb door dat iedereen

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien,

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, matrijzenbouwer, ) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector

Nadere informatie

Eindtermen en leerdoelen WO

Eindtermen en leerdoelen WO Eindtermen en leerdoelen WO 1. Eindtermen In functie van gezondheidsopvoeding beoogt het project te werken aan verscheidene eindtermen: Eindtermen wereldoriëntatie (geldig vanaf 01/09/2010) Wereldoriëntatie

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 3 e graad basisonderwijs Leervak: WO Technologie - Maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker)

Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Lesvoorbereiding: Grafische sector (beroep: drukker) Klas: 3 de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de Grafische sector

Nadere informatie

Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen

Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen Eindtermen: Activiteiten + 6 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen 1. Kids Adventure: - Kids-moeras, blote voetenpad, estafettes, kano s, lage tarzans, speleobox Eindtermen wereldoriëntatie (WO) WO mens en

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Printmedia (beroep: drukker)

Lesvoorbereiding: Printmedia (beroep: drukker) Lesvoorbereiding: Printmedia (beroep: drukker) Klas: 3 de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren en specifiek over de Printmedia Beginsituatie:

Nadere informatie

Zoveel heb ik jou lief

Zoveel heb ik jou lief Langreuter, Jutta Stefanie Dahle ISBN-13: 9789059241046 NUR 273 D/2014/6186/19 Suggesties: Emy Geyskens Korte inhoud 1 Jij en ik! Victor Haas heeft een fikse ruzie met mama Haas: Hij moet mee opruimen,

Nadere informatie

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 Soorten gezinnen 1. Thema: Diversiteit 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst 3. Doelgroep Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 4. Duur: 50 min. 5. Doelen Eindtermen Wereldoriëntatie:

Nadere informatie

Domein mens: gezondheid welbevinden 21 De leerlingen herkennen en benoemen het gevoel van behagen en onbehagen. x

Domein mens: gezondheid welbevinden 21 De leerlingen herkennen en benoemen het gevoel van behagen en onbehagen. x Praatrondeboek, week A ma di wo do vr s f o m n a d m j j Domein mens: sociale cognitie: bewust zijn van jezelf: weten wat je voelt, denkt en doet (zelfkennis) 01 De leerlingen kunnen eigen gevoelens herkennen

Nadere informatie

Eindtermen Wonen en leven in India

Eindtermen Wonen en leven in India Eindtermen Wonen en leven in India Leergebiedgebonden eindtermen Wereldoriëntatie Natuur ET 1.1. De leerlingen kunnen gericht waanemen met alle zintuigen en kunnen waarnemingen op een systematische wijze

Nadere informatie

WO - Mens en Maatschappij - derde graad! PBD GO! 1/12 nr werkveld cluster doel niveau

WO - Mens en Maatschappij - derde graad! PBD GO! 1/12 nr werkveld cluster doel niveau WO - Mens en Maatschappij - derde graad! PBD GO! 1/12 31103 anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen

Nadere informatie

Thema/lessenreeks: Psycho-Motorisch - respect hebben voor de materialen waarmee ze aan de slag gaan(pm1)

Thema/lessenreeks: Psycho-Motorisch - respect hebben voor de materialen waarmee ze aan de slag gaan(pm1) Naam student: Datum: School: Uur: Klas: Thema/lessenreeks: Activiteit: Samen Spelen De leerlingen weten hoe ze zich voelen en gedragen als ze samenspelen. De leerkracht werkt voor de eerste keer met een

Nadere informatie

In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken.

In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen spontaan uitdrukken. WO - Mens en Maatschappij 4 de leerjaar PBD GO 1/10 31103 anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen

Nadere informatie

WO - Mens en Maatschappij - tweede graad! PBD GO! 1/10 nr werkveld cluster doel niveau

WO - Mens en Maatschappij - tweede graad! PBD GO! 1/10 nr werkveld cluster doel niveau WO - Mens en Maatschappij - tweede graad! PBD GO! 1/10 31103 anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid In een niet-conflictgeladen situatie, eigen indrukken, gevoelens, verlangens, gedachten en waarderingen

Nadere informatie

Inbreken in de klas Werken aan een krachtige leeromgeving: lager onderwijs

Inbreken in de klas Werken aan een krachtige leeromgeving: lager onderwijs Inbreken in de klas Werken aan een krachtige leeromgeving: lager onderwijs Ronde Krachtige leeromgeving Hulpmiddelen voor leerkrachten om een krachtige leeromgeving te creëren Hoek 1 (01.10): Screeningsinstrument

Nadere informatie

Echte helden. ALICE PANTERMULLER, Christiane Hansen ISBN 9789059241060 NUR 273 D/2014/6186/20. Uitgeverij Bakermat. Suggesties: Emy Geyskens

Echte helden. ALICE PANTERMULLER, Christiane Hansen ISBN 9789059241060 NUR 273 D/2014/6186/20. Uitgeverij Bakermat. Suggesties: Emy Geyskens ALICE PANTERMULLER, Christiane Hansen ISBN 9789059241060 NUR 273 D/2014/6186/20 Suggesties: Emy Geyskens Korte inhoud 1 Grappig, spannend, heldhaftig: de avonturen van Frederik Kikker! Frederik Kikker

Nadere informatie

Opdracht: Waar kan ik terecht voor?

Opdracht: Waar kan ik terecht voor? Opdracht: Waar kan ik terecht voor? Sleutelwoorden: gemeente, gemeentediensten Werkvormen: de klas verdelen in groepen van 2, groepsgesprek Lesmateriaal: opdrachten bladen waar kan ik terecht voor? De

Nadere informatie

EINDTERMEN HERINNERINGSEDUCATIE

EINDTERMEN HERINNERINGSEDUCATIE EINDTERMEN HERINNERINGSEDUCATIE Door aan herinneringseducatie te werken, besteed je aandacht aan verschillende eindtermen van de hele schoolloopbaan. Voor de leerlingen van het basisonderwijs zijn de meest

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker)

Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Lesvoorbereiding: Social profit (begeleider in de kinderopvang, optieker, radioloog, verpleegkundige, sociocultureel werker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp:

Nadere informatie

Thema/lessenreeks: Psycho-Motorisch - respect hebben voor de materialen waarmee ze aan de slag gaan(pm1)

Thema/lessenreeks: Psycho-Motorisch - respect hebben voor de materialen waarmee ze aan de slag gaan(pm1) Naam student: Datum: School: Uur: Klas: Thema/lessenreeks: Activiteit: Winnen en Verliezen De leerlingen weten hoe ze zich voelen en gedragen als ze winnen of verliezen. De leerkracht werkt voor de eerste

Nadere informatie

Overzicht van de leergebiedgebonden, leergebied-overschrijdende, vakgebonden en vakoverschrijdende eindtermen EHBO en de ontwikkelingsdoelen.

Overzicht van de leergebiedgebonden, leergebied-overschrijdende, vakgebonden en vakoverschrijdende eindtermen EHBO en de ontwikkelingsdoelen. Overzicht van de leergebiedgebonden, leergebied-overschrijdende, vakgebonden en vakoverschrijdende eindtermen EHBO en de ontwikkelingsdoelen. Inhoud Ontwikkelingsdoelen kleuteronderwijs Impliciet Wereldoriëntatie

Nadere informatie

Cursusgids 2016 Den Helder & Schagen

Cursusgids 2016 Den Helder & Schagen MEE & de Wering Cursusgids 2016 Den Helder & Schagen 1 Weerbaarheid & sociale vaardigheden Voor kinderen van 9 12 jaar (basisschool) Het hoofddoel van de cursus Ho, tot hier en niet verder! is het bevorderen

Nadere informatie

Luister- en kijkvaardigheid in de lessen Nederlands

Luister- en kijkvaardigheid in de lessen Nederlands Les Taalblad, Pendelaars Tekstsoort, publiek, niveau Informatieve en persuasieve tekst Onbekend publiek Structurerend niveau voor leesvaardigheid, beoordelend niveau voor luistervaardigheid Verwijzing

Nadere informatie

bs.wellen@gemeenschapsonderwijs.be

bs.wellen@gemeenschapsonderwijs.be E-mail: bs.wellen@gemeenschapsonderwijs.be Projectweek Anders zijn maar toch gelijk van 02 februari tot en met 06 februari 09. Waarom deze projectweek? Binnen het Pedagogisch Project van onze school willen

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker)

Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Lesvoorbereiding: Chemie, kunststoffen en life-sciences (beroep: Onderzoeker) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO techniek maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector Chemie, kunststoffen

Nadere informatie

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Hulpaanbod

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Hulpaanbod Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? - Normaal begaafde kinderen van 4 tot 13 jaar, woonachtig in de regio Gelderland-Zuid, die in hun gedrag signalen afgeven die mogelijk duiden op een problematische

Nadere informatie

Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken.

Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken. Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken. 2 5 Ik hoef niet aangespoord te worden om mijn taken te maken. Niemand hoeft mij te zeggen

Nadere informatie

Eindtermen: Activiteiten + 12 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen

Eindtermen: Activiteiten + 12 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen Eindtermen: Activiteiten + 12 jaar The Outsider Vlaamse Ardennen 1. Extreme - Touwenpiste, kajakpolo, natte teambuilders, via ferrata, Death Ride, Moeraspiste Eindtermen wereldoriëntatie (WO) WO mens en

Nadere informatie

Het probleem is dat pesten soms wordt afgedaan als plagerij of als een onschuldig spelletje.

Het probleem is dat pesten soms wordt afgedaan als plagerij of als een onschuldig spelletje. 1-1. HET PROBLEEM Pesten en plagen worden vaak door elkaar gehaald! Het probleem is dat pesten soms wordt afgedaan als plagerij of als een onschuldig spelletje. Als je gepest bent, heb je ervaren dat pesten

Nadere informatie

Schuilt er een onderzoeker in jou?

Schuilt er een onderzoeker in jou? Schuilt er een onderzoeker in jou? Bijlage: Lesdoelen en leerplandoelen INHOUD 1 Eerste kennismaking met Inagro en zijn activiteiten... 3 1.1 Lesdoelen... 3 1.2 Leerplandoelen... 3 1.2.1 Leerplan wereldoriëntatie

Nadere informatie

Klasbezoek bibliotheek 2de-3de kleuter

Klasbezoek bibliotheek 2de-3de kleuter Klasbezoek bibliotheek 2de-3de kleuter De bib is een bos. In groep volgen we een spoor van blaadjes langs verschillende plaatsen in de bib. We leren het reglement kennen en aan de hand van voorwerpen ontdekken

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame School (1999) toenemende gedragsproblematiek in scholen grensoverschrijdend

Nadere informatie

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS WWW.PESTWEB.NL DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS Kinderen en jongeren willen je hulp, als je maar (niet)... Wat kinderen zeggen over pesten Kinderen gaan over het algemeen het liefst met hun probleem naar hun

Nadere informatie

Kaarten voor Leerling-bemiddeling

Kaarten voor Leerling-bemiddeling Math Boesten Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Arno Callemeijn Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Kaarten voor Leerling-bemiddeling Een handzaam hulpmiddel

Nadere informatie

EINDTERMENTABEL OVERZICHT. Flos en Bros werkboekjes. x x. x x x x x. x x x. Werkboekje blz e Leerjaar 6 e Leerjaar

EINDTERMENTABEL OVERZICHT. Flos en Bros werkboekjes. x x. x x x x x. x x x. Werkboekje blz e Leerjaar 6 e Leerjaar 5 e Leerjaar 6 e Leerjaar EINDTERMENTABEL OVERZICHT Flos en Bros werkboekjes Tandenmuzeum De mondgazt Dagboek v/e tandenborstel Gezonde start in de mond - Suiker Verzin een supersmoes Tanden de wereld

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel7: Exploreren, verkennen en integreren van het geluk in het bestaan

Bijzonder procesdoel7: Exploreren, verkennen en integreren van het geluk in het bestaan Bijzonder procesdoel7: Exploreren, verkennen en integreren van het geluk in het bestaan Eerste leerjaar B Beroepsvoorbereidend leerjaar 7.1. Herkennen en verkennen Wat ik versta onder geluk Ik ben gelukkig

Nadere informatie

Het spel der democratische opvoeding Wat vooraf ging: Aan de hand van de 4 pijlers deden de ambassadeurs van Triodus samen goed voor later en de werkgroep wat iedere kindwijzerorganisatie deed, inventariseren!

Nadere informatie

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen)

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) (VAN KRACHT VANAF SEPTEMBER 200) VOOR DE EERSTE GRAAD 2 2 AANSLUITING BIJ DE VAKKEN aardrijkskunde biologie sociaal-economische initiatie

Nadere informatie

PROCESDOEL 4 VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE GENERATIES

PROCESDOEL 4 VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE GENERATIES PROCESDOEL 4 VERANTWOORDELIJKHEID VOOR HUIDIGE EN TOEKOMSTIGE GENERATIES Bijzondere procesdoelen 4.1 Verantwoordelijkheid tegenover zichzelf 4.2 Eerbied voor de anderen 4.3 Zorg voor de anderen 4.4 Eerbied

Nadere informatie

Brief voor ouder over thema 1

Brief voor ouder over thema 1 Brief voor ouder over thema 1 Steeds meer scholen besteden aandacht aan sociaal-emotionele vaardigheden en gezondheidsvaardigheden. Niet alleen om probleemgedrag te bestrijden en om ongewenst gedrag te

Nadere informatie

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden. Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel 4: beleven van de democratie

Bijzonder procesdoel 4: beleven van de democratie Bijzonder procesdoel 4: beleven van de democratie Eerste leerjaar B 4.1. Herkennen en verkennen Mijn gedrag - hoe gedraag ik mij en waarom? - mijn waarden: - aan welke waarde(n) hecht ik belang? - thuis

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Sociaal-emotionele ontwikkeling

Sociaal-emotionele ontwikkeling Het thema richt zich op het dynamische proces waarmee kinderen en jongeren de fundamentele levensvaardigheden verwerven die hen helpen bij het ontwikkelen van een persoonlijke identiteit, het opbouwen

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren

Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren Workshop levensverhalen van Duitse soldaten infobrochure voor leraren Deze infobrochure bevat een inhoudelijke beschrijving van de workshop en zijn doelstellingen. Ten tweede vinden begeleidende leraren

Nadere informatie

CONCEPT PESTPROTOCOL SBO DE BALANS

CONCEPT PESTPROTOCOL SBO DE BALANS CONCEPT PESTPROTOCOL SBO DE BALANS Reina Bos en Henk Versteeg 0 Inhoudsopgave: 1. Pesten op school: Hoe gaan wij er mee om? 2. Algemene voorwaarden 3. Hoe willen wij daar op De Balans mee omgaan? 4. Uitgangspunten

Nadere informatie

Echtscheiding. Informatie en tips voor ouders en verzorgers

Echtscheiding. Informatie en tips voor ouders en verzorgers Echtscheiding Informatie en tips voor ouders en verzorgers Kinderen vinden het vanzelfsprekend dat zij ouders hebben. Ouders scheiden van elkaar als partners, maar blijven ouders van hun kinderen. Om uw

Nadere informatie

Wanneer ouders kiezen voor een omgangsregeling ontvangt de ouder waar het kind woont de kinderbijslag en eventueel de éénouderheffingskorting.

Wanneer ouders kiezen voor een omgangsregeling ontvangt de ouder waar het kind woont de kinderbijslag en eventueel de éénouderheffingskorting. Omgangsregeling en co-ouderschap Inleiding In het algemeen is het voor ouders geen eenvoudige zaak om goede afspraken over een omgangsregeling of het co-ouderschap te maken. Niet alleen moeten de ouders

Nadere informatie

Lessenserie over Taal & Respect. Klas 1 - VMBO

Lessenserie over Taal & Respect. Klas 1 - VMBO Lessenserie over Taal & Respect Klas 1 - VMBO Hallo, In deze lessenserie ga je samen met je klasgenoten en je docent nadenken over de effecten van grof taalgebruik en het respectvol omgaan met de ander.

Nadere informatie

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen)

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) (VAN KRACHT VANAF SEPTEMBER 00) VOOR DE DERDE GRAAD AANSLUITING BIJ DE VAKKEN De ethische matri aardrijkskunde biologie ecologie economie

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School

Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School Nieuwsbrief 3 De Vreedzame School Blok 3 Blok 3: We hebben oor voor elkaar Blok 3: Algemeen: In dit blok stimuleren we de kinderen om oor voor elkaar te hebben. De lessen gaan over communicatie, over praten

Nadere informatie

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Pestprotocol Floris Radewijnszschool. Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en

Nadere informatie

Info-avond De Vreedzame School. Yorick Saeijs onderwijsadviseur Onderwijs Maak Je Samen

Info-avond De Vreedzame School. Yorick Saeijs onderwijsadviseur Onderwijs Maak Je Samen Info-avond De Vreedzame School Yorick Saeijs onderwijsadviseur Onderwijs Maak Je Samen Binnenkomer Food, Family, Fun. Agenda Binnenkomer Kernwaarden de Hoeksteen De Vreedzame School Voorbeelden uit de

Nadere informatie

Leerplan VVKBaO. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen

Leerplan VVKBaO. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen 2014 2015 Leerplan VVKBaO Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen THOMAS MORE KEMPEN VORSELAAR INHOUDSOPGAVE 1 Wereldoriëntatie...

Nadere informatie

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland 1 ONZE SCHOOL en de SCHOLENGROEP ARKORUM Het katholiek basisonderwijs brengt al vele jaren een aanbod van kwalitatief onderwijs en opvoeding aan kleuters en leerlingen in de regio Roeselare- Ardooie. In

Nadere informatie

TALENTENZOEKTOCHT overzicht van de talenten

TALENTENZOEKTOCHT overzicht van de talenten TALENTENZOEKTOCHT overzicht van de talenten bijlage 1 1 Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg 1. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken. 2 Ik hoef niet aangespoord te worden

Nadere informatie

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO)

Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) RLLL-RLLL-EXT-ADV-007bijl3 Basiseducatie LEERGEBIED Maatschappijoriëntatie (MO) Opleiding AO BE 20 (Ontwerp) Versie {1.0} (Ontwerp) Pagina 1 van 11 Inhoud Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming 15

Nadere informatie

Burgerschap in kaart gebracht

Burgerschap in kaart gebracht SLO is het nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling. Al 35 jaar geven wij inhoud aan leren en innovatie in de driehoek beleid, wetenschap en onderwijspraktijk. De kern van onze expertise betreft

Nadere informatie

PESTPROTOCOL DE BOOG. Koudenhovenseweg Zuid 202 5641 AC Eindhoven T: 040-2811760 E: deboog@skpo.nl

PESTPROTOCOL DE BOOG. Koudenhovenseweg Zuid 202 5641 AC Eindhoven T: 040-2811760 E: deboog@skpo.nl PESTPROTOCOL DE BOOG Pestprotocol De Boog Dit pestprotocol heeft als doel voor De Boog: Alle kinderen moeten zich op school veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels

Nadere informatie

PTA maatschappijleer 1&2 KBL Bohemen cohort 14-15-16

PTA maatschappijleer 1&2 KBL Bohemen cohort 14-15-16 Dit is een gecombineerd PTA voor twee vakken: voor maatschappijleer 1 (basis, behorend tot het gemeenschappelijk deel van het vakkenpakket) en voor maatschappijleer 2 (verdieping, behorend tot de sectorvakken

Nadere informatie

Resultaten & conclusies onderzoek:

Resultaten & conclusies onderzoek: Resultaten & conclusies onderzoek: Kinderen over armoede en vluchtelingen door Kinderen Goedgekeurd! Er hebben in totaal 50 scholen deelgenomen aan deze enquête. Dit gaat om een 3000-tal leerlingen. 1.

Nadere informatie

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN Bijzondere procesdoelen 1.1. Groei naar volwassenheid 1.2. Zelfstandig denken 1.3. Zelfstandig handelen 1.4. Postconventionele instelling 1.1 Groei

Nadere informatie

- ontdekken dat stilte en rust helpen om een gepaste uitdrukking te vinden voor gevoelens.

- ontdekken dat stilte en rust helpen om een gepaste uitdrukking te vinden voor gevoelens. Tuin van Heden 2 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Daltonlijn. Verantwoordelijkheid

Daltonlijn. Verantwoordelijkheid Verantwoordelijkheid Verantwoordelijkheid eind groep 2 De planning Ik kan op de takentoren zien welke taken er zijn Ik kan plannen welke taken ik wil maken Ik kan de geplande taak uitvoeren De materialen

Nadere informatie

De Vreedzame School. Blok 4 We hebben hart voor elkaar. Wij starten met de lessen uit:

De Vreedzame School. Blok 4 We hebben hart voor elkaar. Wij starten met de lessen uit: De Vreedzame School Blok 4 We hebben hart voor elkaar Wij starten met de lessen uit: Algemeen Dit blok gaat over gevoelens. Om kunnen gaan met gevoelens is van groot belang voor een positief klimaat in

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

- ontdekken dat stilte en rust helpen om een gepaste uitdrukking te vinden voor gevoelens.

- ontdekken dat stilte en rust helpen om een gepaste uitdrukking te vinden voor gevoelens. Tuin van Heden 1 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Jaarplan Jaarplan PAV 5dejaar

Jaarplan Jaarplan PAV 5dejaar Schooljaar 2011-2012 Leerkracht(en): Vak: Klassen: Ann Debecker, Sonia Mannaerts, Carine Peeters, Ivo Thyssen, Jo Vonckx Jaarplan PAV 5dejaar 5GK, 5RK1, 5RK2 Schooljaar: 2011-2012 Algemene gegevens Leerjaar

Nadere informatie

Hoogbegaafdheid en onderpresteren

Hoogbegaafdheid en onderpresteren Hoogbegaafdheid en onderpresteren Onderwijs Praktijk Texel Hoogbegaafdheid en onderpresteren Veel kinderen weten niet dat leren leuk kan zijn en weten niet wat ze nodig hebben om zich minder ellendig te

Nadere informatie

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING

STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING STUDIEGEBIED ALGEMENE VORMING Modulaire opleiding Economie - Moderne Talen AO AV 006 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 28 Inhoud Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap 23 november 2006 1 Deel 1 Opleiding... 5

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

Uitwerking kerndoel 3 Nederlandse taal

Uitwerking kerndoel 3 Nederlandse taal Uitwerking kerndoel 3 Nederlandse taal Tussendoelen en leerlijnen Nederlandse taal Primair onderwijs In samenwerking met het expertisecentrum Nederlands Enschede, 1 juni 2006 Nederlands kerndoel 3 Stichting

Nadere informatie

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Pestprotocol Floris Radewijnszschool. Dit PESTPROTOCOL heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en

Nadere informatie

LEEF- EN WERKHOUDING RESPECT

LEEF- EN WERKHOUDING RESPECT LEEF- EN WERKHOUDING RESPECT Onze school vindt respect belangrijk: van de leerlingen tegenover elkaar en tegenover alle personeelsleden van de school. We verwachten een voorname houding en een beschaafde

Nadere informatie

Pestprotocol. Plagen en pesten. Pesten op school, hoe gaan we er mee om?

Pestprotocol. Plagen en pesten. Pesten op school, hoe gaan we er mee om? Pesten op school, hoe gaan we er mee om? Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen willen zien en op onze school serieus willen aanpakken. Plagen en

Nadere informatie

Openingsuren en bereikbaarheid: Ma Di Wo Do Vrij ZA

Openingsuren en bereikbaarheid: Ma Di Wo Do Vrij ZA PEDAGOGISCHE FICHE Laatst gewijzigd op: 27/Mar/09 ORGANISATIE: ECUADORGALLERY METHODIEK: CREATIEVE SCHILDEREN 1. Algemene info Adres: Bretagnestraat 25, 17 1200 Brussel Tel: 027704310-0494486164 Fax: /

Nadere informatie

Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie

Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie Basis Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie Kerndoelen: Verwerking binnen de lessen van de andere leergebieden. ICT, digibord, creatieve materialen Culturele oriëntatie en

Nadere informatie

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten.

Deze gevoelens en emoties blijven bestaan totdat jij er aan toe bent om ze te uiten. Ik wil EmoKnallen. Sjoelen en uiten van emoties en gevoelens met jongeren en volwassenen. Benodigdheden: een sjoelbak en sjoelschijven. Te spelen op school, in jongeren en opvangcentra, in het gezin, bij

Nadere informatie

STEVIGE STAP TRAINING 1. stevige stap training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

STEVIGE STAP TRAINING 1. stevige stap training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl STEVIGE STAP TRAINING 1 stevige stap training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER STEVIGE STAP TRAINING 3 INFORMATIE BROCHURE STEVIGE STAP TRAINING

Nadere informatie

Workshop: Geweldloze Communicatie

Workshop: Geweldloze Communicatie Workshop: Geweldloze Communicatie ALV SIETAR NL Door Jackie van der Kroft www.jackievanderkroft.nl Programma: Geweldloze Communicatie Introductie Model 4 elementen Niet-verbindende communicatie Praktijk

Nadere informatie

Bedrijf en effecten - 3 Talenten en beroepen

Bedrijf en effecten - 3 Talenten en beroepen Klas in bedrijf www.klasinbedrijf.be Werkbladen Techniek in de klas Reëel bedrijfsbezoek Bedrijf en effecten - 3 Talenten en beroepen Peter Hantson 2013 2015 Dit materiaal is auteursrechtelijk beschermd.

Nadere informatie

Beleid Actief Burgerschap en Sociale integratie op ICBS De Bonte Mol (juni 2013)

Beleid Actief Burgerschap en Sociale integratie op ICBS De Bonte Mol (juni 2013) Beleid Actief Burgerschap en Sociale integratie op ICBS De Bonte Mol (juni 2013) Wat is wordt hieronder verstaan? Actief burgerschap verwijst naar de bereidheid en het vermogen deel uit te maken van een

Nadere informatie

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS CONFERENTIE STEUNPUNT GOK: De lat hoog voor iedereen!, Leuven 18 september STROOM KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen

Nadere informatie

WO - Mens en Maatschappij - jongste kleuters! PBD GO! 1/1. nr werkveld cluster doel niveau

WO - Mens en Maatschappij - jongste kleuters! PBD GO! 1/1. nr werkveld cluster doel niveau WO - Mens en Maatschappij - jongste kleuters! PBD GO! 1/1 31101 anderen Zelfbewustzijn en weerbaarheid Voor zichzelf opkomen door signalen te geven die voor anderen begrijpelijk en aanvaardbaar zijn. 31107

Nadere informatie

Onderwijssociologie & Diversiteit

Onderwijssociologie & Diversiteit Onderwijssociologie & Diversiteit Hoorcollege 1: inleiding sociologie en burgerschap IVL Leike van der Leun Om deze presentatie te kunnen volgen op je mobiele telefoon, tablet of laptom, ga je naar: www.presentain.com

Nadere informatie

Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland

Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland Cursusoverzicht Context 2014 Zaanstreek Waterland Kinderen 5-12 jaar KOPP/KVO Doe-praatgroep (8-12 jaar). Een vader of moeder met problemen Als je vader of moeder een psychisch of verslavingsprobleem heeft

Nadere informatie

Nieuwsbrief De Vreedzame School

Nieuwsbrief De Vreedzame School Nieuwsbrief De Vreedzame School Blok 1 We horen bij elkaar Algemeen Onze school werkt met het programma van de Vreedzame School. Dit programma wil een bijdrage leveren aan een positief sociaal klimaat

Nadere informatie

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN

PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN PROCESDOEL 3 HUMANISEREN VAN HET SAMENLEVEN MET ANDEREN 3.1 Exploreren, verkennen en integreren van de mogelijkheden van de mens 3.2 Exploreren, verkennen en integreren van de grenzen van de mens 3.3 Ontdekken

Nadere informatie

Anti-pestbeleid OBS De Schakel Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen

Anti-pestbeleid OBS De Schakel Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Anti-pestbeleid OBS De Schakel Dit ANTI-PESTBELEID heeft als doel: Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken

Nadere informatie

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H.

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Leloux-Opmeer Voorwoord Inhoudsopgave Een tijd geleden hebben Stichting Horizon

Nadere informatie

Vreedzame VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Hart, handen en voeten voor de BSO als democratische oefenplaats

Vreedzame VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Hart, handen en voeten voor de BSO als democratische oefenplaats VERBETER DE WERELD, BEGIN BIJ DE OPVOEDING... Hart, handen en voeten voor de als democratische oefenplaats Het beleid van SKH is gebaseerd op de visie van Mischa de Winter, met name wat betreft de opvang

Nadere informatie

Leerdoelen en kerndoelen

Leerdoelen en kerndoelen Leerdoelen en kerndoelen De leerdoelen in de leerlijn vallen in het leerdomein Oriëntatie op jezelf en de wereld. Naast de gebruikelijke natuur en milieukerndoelen (kerndoelen 39, 40 en 41) zijn ook de

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel 5: oefenen in sociale verantwoordelijkheid

Bijzonder procesdoel 5: oefenen in sociale verantwoordelijkheid Bijzonder procesdoel 5: oefenen in sociale verantwoordelijkheid Eerste leerjaar B Omgaan met mijn zelfstandigheid * Opkomen voor mezelf: mijn rechten: - eerlijke behandeling - ik word gepest: maatregelen

Nadere informatie