4 HYGIËNE 4.1 REINIGING & DESINFECTIE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "4 HYGIËNE 4.1 REINIGING & DESINFECTIE"

Transcriptie

1 4 HYGIËNE 4.1 REINIGING & DESINFECTIE Auteurs : mw. ir. E. Brinkman mw. ir. A.G.E. Griffioen juli 1995 blad 1 van 16

2 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 3 2 REINIGING Reinigingsmethoden Soorten reinigingsmiddelen 4 3 DESINFECTIE Desinfectiemethoden Soorten desinfectiemiddelen Werkingsspectrum Gebruikseigenschappen Resistentie van micro-organismen Intrinsieke resistentie Verworven resistentie Toetsing desinfectiemiddelen Suspensietest Oppervlaktetest Gecombineerde middelen 13 4 HYGIËNECONTROLE 13 5 LITERATUUR 15 blad 2 van 16

3 1 INLEIDING Het is in de vleeswarenindustrie van groot belang om besmetting van produkten met micro-organismen te voorkomen of zo laag mogelijk te houden. Daartoe is een goede bedrijfshygiëne noodzakelijk. Een belangrijk onderdeel hiervan is het reinigen en desinfecteren van apparatuur, gereedschappen en oppervlakken. In het hierna volgende zal worden ingegaan op de methoden van reiniging en desinfectie en de eisen die aan reiniging en desinfectie worden gesteld. 2 behandelt de reiniging en in 3 wordt de desinfectie besproken. Hierbij wordt o.a. het werkingsspectrum van de desinfectiemiddelen, de resistentie van micro-organismen tegen desinfectantia, de toetsingsmethoden van desinfectiemiddelen en gecombineerde middelen voor reiniging en desinfectie behandeld. In 4 wordt de hygiënecontrole van procesapparatuur en andere materialen in de vleeswarenindustrie besproken. 2 REINIGING 2.1 Reinigingsmethoden Het doel van de reiniging van apparatuur, gereedschappen en oppervlakken is het verwijderen van vuil en daarmee een deel van de micro-organismen zodat: - te produceren voedingsmiddelen niet worden verontreinigd met resten/afval; - microbiologisch bederf of chemische verontreiniging wordt voorkomen; - apparatuur optimaal kan werken; - voor werknemers een beter arbeidsmilieu ontstaat. In de voedingsmiddelenindustrie onderscheidt men drie reinigingsfasen. Eerst worden de produktresten verwijderd. Daarna wordt het reinigingsmiddel aangebracht en vervolgens wordt met water nagespoeld. Voor vuilverwijdering is energie nodig. Men onderscheidt de volgende soorten: - mechanisch (borstelen, spuiten, rondpompen); - chemisch (zuren/basen); - fysisch (temperatuur, oppervlaktespanning) [1]. Een goede reiniging is opgebouwd uit 5 componenten: - mechanische werking of druk; - reinigingsprodukt; - debiet of reinigingsvolume; - temperatuur; - tijd [2]. Er bestaan verschillende reinigingsmethoden: - Handreiniging Hoewel mechanisering van de reiniging steeds meer gewenst wordt (i.v.m. tijd en kosten), is bepaalde apparatuur alleen te reinigen met de hand (b.v. met borstels). Deze methode is arbeidsintensief. Een ander nadeel is de beperkte keuze uit reinigingsmiddelen in verband met de irriterende werking op de huid. Een voordeel is dat minder water gebruikt wordt. Van zeer groot belang hierbij is het schoonhouden van de eventueel gebruikte borstels en doeken. Indien borstels gewenst zijn, gebruik dan nylonborstels (d.w.z. kunststofgreep, waarin nylon 'haren' bevestigd zijn). Het regelmatig vervangen van borstels blijft noodzakelijk. Doeken dienen eenmalig gebruikt te worden, waarna uitkoken noodzakelijk is. - Mechanisch reinigen met behulp van schrobmachines Mechanische reiniging kan toegepast worden voor reiniging van vloeren en eventueel muren. Opgemerkt dient te worden dat, ondanks de mechanisatie, deze methode zeer arbeidsintensief is, hoewel minder arbeid benodigd is dan bij handreiniging. - Stoomreiniging Stoomreiniging is gebaseerd op het reinigen met stoom, waarin een oplossing van een reinigingsmiddel wordt geïnjecteerd. In de vleesbe- en verwerkende industrie is deze methode minder goed toepasbaar in verband met condensvorming in gekoelde werkruimten. Bovendien kunnen de relatief hoge temperaturen gevaar opleveren voor het personeel. Een ander nadeel is dat eiwitten zullen gaan coaguleren en aankoeken, waardoor ter verwijdering veel water c.q. stoomkracht benodigd zal zijn. Een voordeel van stoomreiniging is dat tegelijk met de reinigende werking ook een deel van de micro-organismen afgedood wordt. blad 3 van 16

4 - Hoge drukreiniging Het principe van de hoge drukreiniging is gebaseerd op het zogenaamd snijdend effect. Een voordeel is de goede reiniging: de verontreiniging wordt als het ware van het oppervlak afgesneden doordat water met of zonder reinigingsmiddel onder hoge druk (200 atm) verspoten wordt op het te reinigen object. Enkele nadelen van deze methode zijn: * reinigend effect te groot, indien te zware apparatuur wordt gebruikt, zodat b.v. het cement van een tegelvloer beschadigd kan worden, onttegeling van muren door extreem hoge druk; * vuil wordt verplaatst; * kans op het ontstaan van aërosolen (in de atmosfeer zwevende vaste en vloeibare deeltjes); * de grote hoeveelheid water die nodig is; * gevaarlijk indien men rechtstreeks met de straal in aanraking komt. - Schuimreiniging Schuimreiniging is gebaseerd op het aanbrengen van een laag schuim met reinigingsmiddel op het te reinigen object, door middel van een op perslucht aangesloten apparaat. De schuimlaag, die als het ware aan het oppervlak blijft kleven, kan voor een langere contacttijd tussen het reinigingsmiddel en het te reinigen object zorgen. Een nadeel is dat (na enige inwerktijd) met behulp van een waterstraal het inmiddels geëmulgeerde of opgeloste vuil verwijderd moet worden. Voordelen zijn: * door het toepassen van het colonnesysteem (d.w.z. één persoon grof vuil verwijderen, één persoon inschuimen en één persoon schoonspuiten) is dit systeem weinig arbeidsintensief; * het waterverbruik c.q. de hoeveelheid afvalwater is klein; * omdat het schuim met een daarvoor geschikt reinigingsmiddel koud opgebracht kan worden, treedt er minder condensvorming op. Het is eveneens mogelijk het schuimreinigingssysteem te centraliseren, hetgeen een besparing aan investeringen betekent. - Cleaning in place (CIP) De term 'Cleaning in Place' wordt gebruikt om aan te geven dat de apparatuur niet gedemonteerd hoeft te worden voor de reiniging. Bij deze reiniging worden de reinigingsoplossing, de desinfectie-oplossing en het spoelwater gecirculeerd door aanwezige pijpleidingssystemen en produktieapparatuur. Om een gesloten circuit te krijgen moeten speciale koppelingen, retourleidingen en pompen worden geïnstalleerd. Deze reinigingsmethode kan daardoor geheel geautomatiseerd worden. Bij te hoge rondpompsnelheid kan vuil in afsluiters, ringen en kleppen geperst worden [3]. De keuze van de reinigingsmethode is o.a. afhankelijk van: - aard van de vervuiling; - de constructie en het materiaal van het te reinigen object; - hechting van vuil aan het oppervlak; - de beschikbaarheid van warm of koud water; - de keuze van het reinigingsmiddel; - beschikbaarheid van tijd en geld [2]. 2.2 Soorten reinigingsmiddelen De keuze van het reinigingsmiddel hangt af van: - de hoeveelheid en de aard van de verontreiniging (vet, eiwit, rookteer, e.d.); - materiaal van het te reinigen object in verband met corrosie; - de te volgen methode van reiniging; - de hardheid van het beschikbare water; - de samenstelling; - de oplosbaarheid van het reinigingsmiddel; - de mate waarin het reinigingsmiddel afspoelbaar is; - de bedrijfsomstandigheden ter plaatse; - de beschikbare tijd; - de kostprijs. Afhankelijk van de aard van de vervuiling wordt gebruik gemaakt van alkalische, zure en neutrale reinigingsmiddelen. Deze indeling is gebaseerd op de ph-waarde van het reinigingsmiddel in oplossing. blad 4 van 16

5 Alkalische reinigingsmiddelen Bestaan voor 60-80% uit loog, toegepast bij zware vervuilingen, met name vet en eiwitten op rubber, roestvast staal en glas. Ze zijn zeer agressief en gevaarlijk voor huid en ogen. Ze werken op basis van verzeping en hydrolyse. Zure reinigingsmiddelen Verwijderen kalk en eiwitresten, zijn meestal corrosief en gevaarlijk voor huid en ogen. Ze worden voornamelijk toegepast om bier- melk- of ketelsteen te verwijderen (b.v. salpeterzuur, fosforzuur en sulfaminezuur). Neutrale reinigingsmiddelen (detergentia) Bestaan voornamelijk uit oplossingen van oppervlakte-actieve stoffen in water. Ze zijn vaak sterk schuimend en niet agressief ten aanzien van metalen en de menselijke huid. Er bestaan verschillende soorten detergentia: - anion actieve stoffen: het actieve deel is negatief geladen. Ze zijn relatief goedkoop en makkelijk afbreekbaar. Nadelen zijn de matige stabiliteit in zuur en de matige huidverdraagzaamheid. Voorbeelden zijn dodecylbenzeensulfaat en alkylethersulfaat. - kation-actieve stoffen: het actieve deel is positief geladen. Ze zijn sterk schuimend, niet corrosief, relatief goedkoop, reuk- en smaakloos en moeilijk af te spoelen. Als voorbeeld kunnen quaternaire ammoniumverbindingen (quats) genoemd worden. - niet-ionogene stoffen: bestaan uit nonylfenol en ethyleenoxide (sterk bepalend voor oplosbaarheid en schuimkracht). Ze hebben een synergistische werking met anionen kation-actieve stoffen. Een nadeel is dat ze slecht biologisch afbreekbaar zijn. - ampholyten: zijn in zuur milieu kation-actief en in basisch milieu anion-actief. Ze zijn stabiel in zuur en basisch milieu, niet toxisch, niet corrosief en worden goed verdragen. Ze reinigen minder goed dan anion-actieve stoffen en kunnen hiermee niet gecombineerd worden. Elk van bovengenoemde typen reinigingsmiddelen is hoofdzakelijk samengesteld uit de hierna volgende ingrediënten: - Oppervlakte-actieve stoffen De werking bestaat uit het verlagen van de oppervlaktespanning, het losmaken van vuil en dit zwevend houden in de oplossing. De anion-actieven en niet-ionogenen worden het meest toegepast voor reinigingsdoeleinden. - Sterke basen-alkalische zouten De belangrijkste alkalische ingrediënten die in reinigingsmiddelen worden gebruikt zijn: loog, silicaten en fosfaten. Hoewel de sterk alkalische verbindingen veilig toepasbaar zijn op roestvrij staal, staal, rubber en kunststoffen, kunnen zij in het algemeen niet op aluminium, tin en gegalvaniseerd ijzer worden gebruikt vanwege een te grote corrosiviteit. Bovendien is de mogelijke aantasting van nikkel- en koperlegeringen, glas en le een duidelijk nadeel van deze groep. De silicaten vormen in deze groep een uitzondering wat betreft de corrosie. Een ander nadeel van deze ingrediënten is de agressiviteit ten aanzien van de menselijke huid. Mild alkalische groepen zijn minder corrosief ten aanzien van metalen en de huidaantasting is veel geringer dan van de sterk alkalische groep. - Neutrale zouten Neutrale zouten zoals natriumsulfaat (Na 2 SO 4 ) en keukenzout (NaCl) worden vaak om produkt-technische redenen toegepast. - Sequestreermiddelen Sequestreermiddelen of complexvormers dienen om de waterhardheids-ionen (calcium- en magnesiumionen), alsmede ionen van zware metalen te binden (om te voorkomen dat de werking van het desinfectiemiddel door hard water nadelig wordt beïnvloed). Het sequestreermiddel bindt met calcium of magnesium of een ander metaal onder afsplitsing van H + -ionen, waardoor de ph daalt. Dit kan in nietgebufferde oplossingen corrosie tot gevolg hebben. - Zuren Hier kunnen twee groepen worden onderscheiden: minerale zuren en organische zuren. - Oxidatiemiddelen Hoewel actief-chloorvormende componenten meestal voor desinfectie aan reinigingsmiddelen worden toegevoegd geven deze ook een verbetering van de reinigende werking, vooral op eiwitbevattende verontreinigingen [3]. - Corrosiebeschermers Deze kunnen slechts in beperkte mate het optreden van corrosie voorkomen. Voorbeelden zijn natriumsilicaat, fosfonaat en polyesters. blad 5 van 16

6 3 DESINFECTIE Desinfectie is het zodanig behandelen van oppervlakken dat alle ongewenste microorganismen worden gedood of tot aanvaardbare aantallen worden teruggebracht. Een optimaal uitgevoerde reiniging kan het aantal micro-organismen op een oppervlak met 50 tot 90% verlagen. Deze waarde mag hoog lijken, microbiologisch gezien is dit echter niet het geval. Bij desinfectie wordt een verlaging van het koloniegetal met 99,999% (log 5 reductie) geëist. Het is nodig alle oppervlakken, die rechtstreeks of indirect met voedingsmiddelen in contact komen, te desinfecteren [5]. 3.1 Desinfectiemethoden Desinfectie kan op verschillende manieren plaats vinden: - Vernevelen Bij het vernevelen dient het oppervlak droog te zijn om de concentratie van het desinfectans niet te veel te verminderen. Bij natte oppervlakken kan men ook de concentratie van het desinfectans naar verhouding vermeerderen. Een eenvoudig vernevelsysteem (draagbaar) van niet corroderend materiaal is aan te bevelen. - Besproeien c.q. spoelen (circuleren met desinfectans) Bij het besproeien c.q. spoelen met desinfectans is het verbruik aan desinfectiemiddel over het algemeen groot. - Disinfection in place (D.I.P.) - Onderdompelen in desinfectans van kleinere objecten zoals messen - Behandeling met actief zuurstof (ozon). Het tijdstip van desinfectie is erg belangrijk. De reiniging en desinfectie zullen voornamelijk plaatsvinden als de produktie is beëindigd. Dit is in het bijzonder het geval bij cleaning in place (C.I.P.). In bepaalde ' open plant' situaties kan het echter meer geschikt zijn om te desinfecteren (of in het ideale geval te redesinfecteren) net vóór de produktie. Dit is vooral nodig als oppervlakken overnacht nat zijn gelaten. Men kan er ook voor kiezen te desinfecteren en in de ochtend na te spoelen [6]. Na desinfectie moet met water nagespoeld worden om residuen te verwijderen en soms is het noodzakelijk de gereinigde en gedesinfecteerde oppervlakken goed te drogen. 3.2 Soorten desinfectiemiddelen Er is een aantal eisen waaraan desinfectantia die in de voedings-middelenindustrie worden toegepast moeten voldoen: - breed werkingsspectrum tegen verschillende groepen micro-organismen (of in specifieke gevallen een grote selectieve activiteit tegen bepaalde microorganismen); - snel en irreversibel effect bij gebruikte concentratie; - weinig verlies van effectiviteit door omgevingsinvloeden (eiwitten, faeces, ph verandering); - stabiel (opslag van concentraat, gebruikte oplossing); - ongevaarlijk voor mens en dier tijdens en na gebruik (bij dosis volgens voorschrift); - niet of weinig corrosief; - liefst reukloos en de kleur mag geen aanleiding geven tot verkleuring op het te desinfecteren materiaal (jodiumhoudende desinfectantia bijvoorbeeld veroorzaken in het algemeen een verkleuring van kunststoffen, b.v. snijplanken) [7]. De keuze van het desinfectiemiddel hangt af van: - de te volgen methode van desinfectie; - de bovengenoemde eisen; - de oplosbaarheid van het desinfectiemiddel; - de afspoelbaarheid van het desinfectiemiddel; - het voldoen aan de European Suspension Test (E.S.T.) (zie 3.5.); - het goedkeuringsnummer van het Bureau Bestrijdingsmiddelen en/of The United States Department of Agriculture (dit is verplicht); - de kostprijs van het desinfectiemiddel, gerelateerd aan de te verbruiken concentratie; - de samenstelling. De belangrijkste factor voor kostenbesparing bij het reinigen en desinfecteren is de arbeidstijd en niet de kosten van water, energie of gebruikte middelen. Uit een onderzoek in de vleesverwerkende industrie bleek dat het inzetten van geroutineerd personeel de kosten met 28 % kan verlagen [2]. blad 6 van 16

7 Een aantal veel gemaakte fouten bij het desinfecteren en de gevolgen daarvan zijn vermeld in tabel 1. Tabel 1. Enkele veel gemaakte fouten bij het desinfecteren [7]. Fout Onvoldoende reiniging Te korte inwerkingstijd Dosis te laag Dosis te hoog Desinfectans niet geschikt Niet correct werken Vocht aanwezig Resultaat Neutralisatie van het desinfectiemiddel Desinfectans maar gedeeltelijk effectief Weinig desinfecterend effect, opbouwen resistentie Residu problemen, corrosie, milieubelasting Onvoldoende desinfectie, corrosie, verkleuring Sommige gebieden niet bereikt met desinfectans Temperatuur bij gebruik niet correct Verandering in concentratie desinfectans Geen optimale werking desinfectie Desinfectiemiddelen en -methoden zijn onder te verdelen in de volgende groepen: - hitte/stoom; - op basis van chloor; - op basis van jodium (jodoforen); - halogeencarbonzuren; - oxidatiemiddelen; - alcoholen; - quaternaire ammoniumverbindingen; - ampholyten; - aldehyden; - fenolen; - UV-bestraling; - ozon; - overigen. Het Bureau Bestrijdingsmiddelen te Wageningen stelt lijsten op die aangeven welke desinfectiemiddelen in een bepaalde tak van de levensmiddelenindustrie gebruikt mogen worden. De efficiëntie van desinfectantia wordt beïnvloed door concentratie, contacttijd, temperatuur, aanwezigheid van organisch materiaal, ph, waterhardheid en de typen micro-organismen die afgedood moeten worden. Bijvoorbeeld een te lage concentratie (sublethale dosis) bevordert de resistentieontwikkeling van micro-organismen (zie 3.5.). Er wordt gezocht naar mogelijkheden om tussentijds een desinfectie uit te kunnen voeren. Voorbeelden van deze ontwikkelingen zijn de toepassing van alcohol/voedingszuurmengsels en de toepassing van desinfectiegels in koelunits. Hierna volgt een korte beschrijving van enkele desinfectiemiddelen en -methoden. Hitte/stoom Men onderscheidt twee soorten hitte: droge hitte en natte hitte. De hitteresistentie van micro-organismen varieert tussen sporen van verschillende soorten en stammen en is in het algemeen behoorlijk hoger in droge dan in natte hitte. Sporen zijn resistenter tegen hitte dan vegetatieve cellen. Factoren als ph en aanwezige bufferstoffen, natriumchloride en kationen kunnen de hitteresistentie van bacteriesporen beïnvloeden. Chloorhoudende desinfectiemiddelen Chloorhoudende produkten werken snel tegen een breed scala van micro-organismen. Het ph optimum ligt tussen 9 en 11. Hypochlorieten zijn het meest gebruikt van alle actieve chloorcomponenten op het gebied van chemische desinfectiemiddelen. Ze zijn gemakkelijk in het gebruik en goedkoop. Kleine hoeveelheden actief chloor reageren met organische vuilcomponenten zodat geadsorbeerde organische halogeencomponenten ontstaan. Sommige van deze stoffen zijn erg toxisch. Chloor wordt hoofdzakelijk als chloorgas (Cl 2 ) of als chloordioxide oplossing (ClO 2 ) voor de desinfectie van afvalwater ingezet. Chloordioxide krijgt de laatste jaren meer aandacht. Het heeft de unieke eigenschap fenolcomponenten af te breken en fenolsmaken en - geuren uit water te verwijderen. Chloordioxide heeft een hogere sporicide blad 7 van 16

8 (sporendodende) activiteit dan chloor. De oxidatie-capaciteit van chloordioxide in termen van beschikbaar chloor is ongeveer 2,5 keer meer dan die van chloor. In waterige oplossingen wordt het afgebroken door licht. Aan het gebruik van chloor kleven nogal wat nadelen. Er kunnen carcinogene gechloreerde koolwaterstoffen ontstaan. Verder is chloor een erg stabiel element dat in het milieu achterblijft. Dit kan problemen opleveren bij het verwijderen van het effluent. Nadelig is de corrosiviteit ten opzichte van metalen en de vorming van gechloreerde koolwaterstoffen. Anorganische chloorontsmettingsmiddelen (Na-hypochloriet, bleekpoeder) worden snel geïnactiveeerd door de aanwezigheid van organisch vuil. De organische verbindingen (chlooramine T, chloorisocyanuraat) zijn daarvoor minder gevoelig. Jodoforen Jodoforen hebben een breed werkingsspectrum. Het ph optimum ligt tussen 2,5 en 4. Ze worden spoedig onwerkzaam door organisch materiaal. Bovendien kunnen ze corrosief inwerken op metalen, afhankelijk van de betreffende formule van de jodofoor en de aard van het oppervlak waarop de jodofoor wordt toegepast. De activiteit van jodium neemt minder snel af dan die van chloor bij het desinfecteren van besmet water bij: - stijging van de ph van 6,0 tot 9,0 - toename van de temperatuur van 5EC tot 35EC - toename van de hoeveelheid vervuiling. Halogeencarbonzuren Halogeencarbonzuren, zoals monobroomazijnzuur en monochloorazijnzuur, hebben een breed werkingsspectrum en vertonen een optimale werking bij een ph van ca. 2. De kiemdodende werking wordt nauwelijks beïnvloed door organisch vuil. Halogeencarbonzuren zijn echter bij hoge concentraties toxisch en de residuen zijn schadelijk voor het milieu. Oxidatiemiddelen Het bekendste oxidatiemiddel is waterstofperoxyde. Waterstofperoxyde bezit een breed activiteitsspectrum. Waterstofperoxyde is effectiever tegen Gram-negatieve dan tegen Gram-positieve bacteriën. De enzymen katalase en peroxidase kunnen het makkelijk afbreken waarbij zuurstof en water ontstaat. Het is een sterk oxidant met, voor zover bekend, een lage toxiciteit. Een ander oxidatiemiddel met een breed werkingsspectrum is perazijnzuur. Het is sporicide, zelfs bij erg lage temperaturen. De optimale ph voor gebruik ligt tussen 3 en 5,5. Uit milieu-oogpunt kan perazijnzuur als een aantrekkelijk en veilig produkt worden beschouwd. Nadelig zijn de penetrante geur en de corrosiviteit. Het is instabiel: een 1% oplossing verliest de helft van zijn activiteit in 6 dagen. Daarom wordt meestal een mengsel van perazijnzuur, azijnzuur en waterstofperoxyde gebruikt. Alcoholen Alcoholen zijn werkzaam tegen bacteriën (bactericide) en een aantal virussen (virucide) en schimmels (fungicide), maar niet tegen bacterie-sporen. Het gebruik van alcoholen (ethanol, propanol) laat geen residuen achter. Nadelig is de gevoeligheid voor organisch vuil. Quaternaire ammoniumverbindingen Quaternaire ammoniumverbindingen (quats) zijn kation-actieve stoffen die tot diep in spleten en poriën kunnen doordringen. Het is een reinigingsmiddel dat tevens een bactericide en fungicide werking heeft. Quats zijn minder werkzaam tegen Gramnegatieve bacteriën. Daarbij kan resistentie optreden. Ze zijn kleurloos, werkzaam in een breed ph bereik, niet corrosief en niet giftig, maar kunnen een bittere smaak afgeven. Ampholyten Ampholyten zijn net als quats, reinigingsmiddelen die een kiemdodende werking hebben. Ze zijn werkzaam tegen bacteriën, schimmels en gisten, maar niet tegen bacterie-sporen. De werking is optimaal bij ph 6-8. In een zuur milieu zijn ze kation-actief en in een basisch milieu anion-actief. Ze zijn niet giftig en niet corrosief. Aldehyden Voorbeelden van een aldehyde zijn formaldehyde en glutaaraldehyde. Het werkingsspectrum van aldehyden is breed maar wordt sterk negatief beïnvloed door organisch vuil. Ze zijn instabiel in een alkalisch milieu, agressief en toxicologisch verdacht. blad 8 van 16

9 Fenolen De werking van fenolen wordt sterk beïnvloed door organisch materiaal. Door een scherpe geur, toxiciteit en een slechte biologische afbreekbaarheid worden ze weinig meer toegepast. O-fenyl-fenol wordt vooral als schimmelwerend middel gebruikt in kaaspakhuizen (niet op kaas zelf) en op citrusvruchten. UV-bestraling UV-straling van nm golflengte heeft een kiemdodend effect. Het bactericide effect is het grootst bij nm. Het doordringend vermogen is gering en daarom is het gebruik beperkt tot sterilisatie van lucht, oppervlakken en heldere vloeistoffen. UV bestraling wordt vooral gebruikt bij de produktie van steriel water. Voordelen van UV bestraling zijn de afwezigheid van residuen en geen verandering van smaak, geur en ph van het water. Een nadeel van desinfectie met UV-straling is dat deeltjes in het water invloed hebben op de inactivatie, d.m.v. absorptie of verstrooiing. Daarom is alleen voorgefilterd, helder water effectief met UV-straling te behandelen. De voorgeschiedenis van micro-organismen is van belang. In een onderzoek is er verschil aangetoond in gevoeligheid voor UV-straling tussen de natuurlijke flora van afvalwater en overeenkomstige laboratoriumculturen aangetoond. De bacteriën uit het afvalwater werden gereduceerd met 1-3 log eenheden. Laboratoriumcultures van Enterococcus faecalis en Salmonella enteritidis werden daarentegen met 3-4 log eenheden gereduceerd. De evaluatie van UV-desinfectiemethoden zal dus moeten gebeuren met natuurlijk verontreinigd water. Ozon Ozon wordt op grote schaal gebruikt voor de desinfectie van water. Onderzoek toonde aan dat ozon goed werkt tegen biofilms. Het kan daarom onder andere toegepast worden voor de controle van micro-organismen in circulerend water en in water dat hergebruikt wordt (koel- en waswater). Desinfectie met ozon is minder problematisch dan toepassing van andere middelen. De belangrijkste voordelen zijn dat ozon een sterker oxidant is dan chloor en dat bij de reactie met organisch materiaal niet zulke toxische verbindingen gevormd worden. Er zijn echter ook bezwaren tegen het gebruik van ozon. Vanwege het instabiele karakter kan ozon niet worden opgeslagen. Het moet daarom naar behoefte gemaakt worden. De hiervoor benodigde apparatuur is kostbaar. De halfwaarde tijd (tijd waarin de helft van de stof wordt afgebroken) is niet precies bekend maar wordt geschat op 20 minuten. Dit betekent tevens dat er geen ozonresiduen achterblijven in het milieu. Een tweede bezwaar is dat ozon wegens zijn hoge chemische reactiviteit onder bepaalde omstandigheden corrosief is voor veel materialen, zoals koper, rubber en enkele kunststoffen [1, 6, 8 t/m 15]. 3.3 Werkingsspectrum Tabel 2: Werkingsspectrum van actieve delen van desinfectantia [6,16]. H A PER ALD ALC FEN QUA PAZ AMP Gram Gram Mycobact ?? Pseudomona s ++???? +/- ++ +/- Gist Schimmel Bact. sporen Virussen ?? ++ goed werkzaam HA: Halogenen QUA: Quat + redelijk werkzaam PER: Peroxyde PAZ: Perazijnzuur +/- variabel ALD: Aldehyde AMP: Ampholyten - niet werkzaam ALC: Alcohol? onbekend FEN: Fenol blad 9 van 16

10 Chemische desinfectantia vernietigen microbiële cellen door aan te grijpen op verschillende onderdelen van de cel, afhankelijk van het type desinfectans (zie tabel 3). Tabel 3: Werkingsmechanisme van desinfectiemiddelen [6]. aangrijpingspunt desinfectans geen germicide activiteit tegen celcomponenten (eiwitten, nucleïnezuren) perazijnzuur alcoholen waterstofperoxyde alkylerende stoffen halogenen biguanidines aldehyden sporen sporen thiol (SH) enzymen organometaalcomponenten cytoplasmatisch, membraandisruptie, enzymen fenolen biguanidines quats waterstofperoxyde sporen sporen en mycobacteriën 3.4 Gebruikseigenschappen Tabel 4 geeft de gebruikstechnische eigenschappen van enkele desinfectantia. Tabel 4: Vergelijking van gebruikseigenschappen van desinfectantia. A-Cl H 2 O 2 PAZ Quats HCZ Jodo Aldehyd e Opslagstabiliteit Corrosie Schuimvorming Afspoelbaarheid Residuen /- - +/0 Milieubelasting Vuilstabiliteit Gebruiksgemak ph bereik zeer goed, + goed, 0 redelijk, - slecht, -- zeer slecht, A-Cl = actief chloor, PAZ = perazijnzuur, HCZ = halogeencarbonzuren, Jodo = jodoforen [16]. ph effect Quats zijn het meest effectief bij een ph boven 9,5, hoewel er activiteit bij lage ph (3 of lager) is waargenomen. Ampholyten zijn het meest effectief rond ph 8. Natriumhypochloriet is het meest effectief bij lage ph als het actieve hypochloorzuur blad 10 van 16

11 aanwezig is. Beneden ph 5,5 kan vrij chloorgas worden gevormd dat erg gevaarlijk is. Bij ph's boven 11,4 verhoogt de hypochloriet-activiteit. Bij sporen bijvoorbeeld wordt het sporeomhulsel beschadigd door een hoge ph zodat de spore kwetsbaarder is voor het hypochloriet. De meeste halogenen zijn gestabiliseerd op een hoge ph (vanaf ph 12) omdat bij een lage ph het hypochloriet afbreekt. Perazijnzuur is een lage ph desinfectans. Bij ph's boven 6,8 dissocieert het. Het effect van de ph op waterstofperoxyde en vice versa is afhankelijk van zijn actieve concentratie (1-35%). Het is van groot belang dat na reiniging geen residumaterialen achterblijven die de ph van het desinfectiemiddel en zijn activiteit beïnvloeden. Effect van waterhardheid Alle desinfectantia worden in enige mate door hard water beïnvloed. Het effect op halogeen- en peroxyde-desinfectantia is minimaal. Het effect kan worden voorkomen door een sequestrant (chelator) toe te voegen aan de desinfectans-formule [6]. Uit onderzoek bleek de werking van een desinfectiemiddel opgelost in leidingwater uit een kliniek, duidelijk minder goed dan die in water van lagere gestandaardiseerde hardheid. Voor de inactivatie van Staphylococcus aureus in 'praktijkwater' was voor sommige middelen 60 minuten inwerkingstijd nodig tegen 15 minuten in water van standaard hardheid [17]. 3.5 Resistentie van micro-organismen Micro-organismen ontwikkelen vaak resistentie tegen kiemremmende en/of dodende stoffen. Men onderscheidt twee soorten resistentie: - intrinsieke resistentie: is 'van nature' al aanwezig - verworven resistentie: treedt op wanneer een resistente soort ontstaat uit een gevoelige soort, na blootstelling aan antimicrobiële stoffen. Micro-organismen kunnen een resistentie ontwikkelen tegen quats en ampholyten. Deze stoffen voorkomen enzymactiviteit of de enzymvorming in de cel. Afwisselend gebruik van quats en ampholyten is niet zinvol omdat cellen die resistent zijn tegen de ene stof, waarschijnlijk ook resistent zullen zijn tegen de andere stof vanwege de overeenkomst in werkingsmechanisme. Resistentie tegen halogeen- en zuurstofdesinfectantia blijkt niet voor te komen. Deze stoffen oxyderen eiwitten in de cel en daarom is het moeilijk voor het organisme dit te boven te komen [6]. Soms is het noodzakelijk het hoofdprodukt (b.v. een Quat) na enige tijd (b.v. vijf maanden) gedurende één maand af te wisselen met een ander produkt (b.v. op chloorbasis), zodat de aanwezigheid van voor desinfectiemiddelen resistente organismen wordt voorkomen. Daarna kan het hoofdprodukt weer worden gebruikt Intrinsieke resistentie De intrinsieke resistentie wordt bepaald door: - het soort micro-organisme (Gram-positief of negatief, sporen etc.) - voorgeschiedenis van de getoetste stam - aanwezigheid van de micro-organismen in een biofilm. Soort organisme Gram-negatieve bacteriën zijn door de structuur van hun celwand vaak beter beschermd tegen de werking van desinfectantia dan Gram-positieve micro-organismen. Dit geldt b.v. voor fenolen, quats, hydroxyquinolines en amidines. Dit wil niet zeggen dat Gramnegatieve micro-organismen altijd een grotere weerstand bezitten. Een combinatie van twee stoffen waarvan één de buitenste celwand 'openbreekt' en de ander het cytoplasmatisch membraan 'aantast' kan een nieuwe reeks van produkten opleveren die effectiever zijn tegen Gram-negatieve bacteriën. Veel antimicrobiële stoffen doden sporen niet af maar hebben een remmend effect, b.v. fenolen, quats en alcoholen. Weinig stoffen zijn actief sporocide. Voorbeelden zijn glutaaraldehyde, formaldehyde, halogenen en ethyleenoxide [18]. Voorgeschiedenis Het bebroeden van de getoetste stam kan effect hebben op de gevoeligheid van de micro-organismen voor desinfectantia. Zo spelen het groeimedium, de ph daarvan en de kweektemperatuur een belangrijke rol (zie 3.6.). Bijvoorbeeld micro-organismen die bij lage temperatuur zijn gekweekt blijken resistenter tegen een desinfectiemiddel op basis van fenol dan micro-organismen gekweekt bij een normale temperatuur [29]. blad 11 van 16

Schoon eindigen voor een schone start

Schoon eindigen voor een schone start Schoon eindigen voor een schone start Reinigen en Ontsmetten Najaar 2013 Om een goede en vooral schone start met uw nieuwe teelt te maken is het van belang om op het gebied van ziekten en plagen zo schoon

Nadere informatie

Voorschriften ten aanzien van transportvolgorde, reiniging en desinfectie

Voorschriften ten aanzien van transportvolgorde, reiniging en desinfectie Voorschriften ten aanzien van transportvolgorde, reiniging en desinfectie 1.1 Algemeen Voorafgaand aan de aanvaarding van een transportopdracht dient de deelnemer het reinigingsregime van de nieuwe lading

Nadere informatie

Belang van goed water

Belang van goed water Belang van goed water Dr Guillaume Counotte Wat is goed water? Smakelijk Beschikbaar Niet schadelijk voor dieren Niet schadelijk voor producten (ei, vlees) 1 Waterbehoefte Normale omstandigheden: 1,6-2

Nadere informatie

VMT: Water in de fabriek. Selectie van biociden

VMT: Water in de fabriek. Selectie van biociden VMT: Water in de fabriek 1 Selectie van biociden Utrecht 2 december 2014 Email: dolf.van.den.berg@ecolab.com 2 Agenda Wat is proces water? Waar gebruiken we het? Wat zijn de grootste uitdagingen bij opslag

Nadere informatie

Module 2 Reinigingstechnologie en Hygiëne in de voedselindustrie

Module 2 Reinigingstechnologie en Hygiëne in de voedselindustrie Module 2 Reinigingstechnologie en Hygiëne in de voedselindustrie Dit project werd gefinancierd met de steun van de Europese Commissie. De verantwoordelijkheid voor deze publicatie ligt uitsluitend bij

Nadere informatie

enzymatisch reinigen detecteren en verwijderen van biofilms

enzymatisch reinigen detecteren en verwijderen van biofilms enzymatisch reinigen detecteren en verwijderen van biofilms Voedselveiligheid uw hygiënenormen naar een nog hoger plan Het waarborgen van de kwaliteit van uw eindproduct en de voedselveiligheid; u bent

Nadere informatie

Reinigen en desinfecteren

Reinigen en desinfecteren Reinigen en desinfecteren In de levensmiddelenindustrie wordt vaak gesproken over reinigen en desinfecteren. Eigenlijk hoort er nog een uitdrukking vóór: opruimen. Er blijkt veel onduidelijkheid te zijn

Nadere informatie

Reiniging en desinfectie

Reiniging en desinfectie Reiniging en desinfectie 1 Reiniging en desinfectie Als jij een frietje eet bij de snackbar, denk je waarschijnlijk niet na over de keuken. Maar stel je eens voor dat jouw friet wordt gebakken in een hele

Nadere informatie

Inweekmiddel codes 00701

Inweekmiddel codes 00701 Inweekmiddel codes 00701 Onderhoud Poeder product voor het verwijderen van vervuilingen in diverse keukenmachines. Tevens geschikt als vaatwasreiniger voor het verwijderen van hardnekkige eiwit- en zetmeelresten.

Nadere informatie

Schoonmaak validatie, chemische aanpak. Een praktische aanpak van de bewijsvoering van afwezigheid van schoonmaakmiddel resten.

Schoonmaak validatie, chemische aanpak. Een praktische aanpak van de bewijsvoering van afwezigheid van schoonmaakmiddel resten. Schoonmaak validatie, chemische aanpak Een praktische aanpak van de bewijsvoering van afwezigheid van schoonmaakmiddel resten. Voorbeelden van onderwerpen in schoonmaak validaties. Botplug Cleanroom Farmaceutische

Nadere informatie

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN Toelatingsnummer HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN 1 AFGELEIDE TOELATING Gelet op de aanvraag d.d. 28 september 2014 (20146102 AB) van Asito B.V. Plesmanweg 24 7602

Nadere informatie

Milieuvriendelijke en efficiënte desinfectie zonder chemicaliën en toxische additieven enkel elektriciteit, zout en water?

Milieuvriendelijke en efficiënte desinfectie zonder chemicaliën en toxische additieven enkel elektriciteit, zout en water? Milieuvriendelijke en efficiënte desinfectie zonder chemicaliën en toxische additieven enkel elektriciteit, zout en water? Dankzij een uiterst efficiënte en stabiele diaphragma electrolyse produceert ANOLYTECH

Nadere informatie

Rolith Chemicals. Bestaat sinds 1977. Sinds november 2003 onderdeel van de Pearl Paint Group te Lelystad. Rolith bouwchemie

Rolith Chemicals. Bestaat sinds 1977. Sinds november 2003 onderdeel van de Pearl Paint Group te Lelystad. Rolith bouwchemie Rolith Chemicals Bestaat sinds 1977 Sinds november 2003 onderdeel van de Pearl Paint Group te Lelystad Waarom Rolith producten! Producten ontwikkeld i.s.m. baksteenindustrie (al sinds 1988!) Alle producten

Nadere informatie

De perfecte isolatiekamer: een kraakpand voor micro-organismen

De perfecte isolatiekamer: een kraakpand voor micro-organismen Inhoud De perfecte isolatiekamer: een kraakpand voor micro-organismen Lia de Graaf-Miltenburg Deskundige infectiepreventie VCCN Den Bosch mei 2015 - Isolatie vormen - Microbiologie en virologie - Bacteriën

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT

ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT ONDERZOEK NAAR DE WATERKWALITEIT Naam: Klas: Datum: 1 Situering van het biotoop Plaats: Type water: vijver / meer / ven / moeras/ rivier / kanaal / poel / beek / sloot / bron Omgeving: woonkern / landbouwgebied

Nadere informatie

Deel 5. Reiniging en desinfectie

Deel 5. Reiniging en desinfectie Goedgekeurd door: Pagina 1 van 12 Deel 5 Reiniging en desinfectie Goedgekeurd door: Pagina 2 van 12 Inhoudsopgave deel 5 Reiniging en desinfectie Pagina 1 DEFINITIE... 3 2 DOEL... 3 3 RICHTLIJNEN... 3

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Uitdagingen. Pagina 02. De bestanddelen van water. Pagina 06. Pagina 13. Hoe ontstaat kalkvorming. Pagina 15

Inhoud. Voorwoord. Uitdagingen. Pagina 02. De bestanddelen van water. Pagina 06. Pagina 13. Hoe ontstaat kalkvorming. Pagina 15 Waterweetjes Voorwoord Inhoud Drinkwater is het belangrijkste levensmiddel en vormt de basis voor goede hygiëne. Het wordt op allerlei manieren gebruikt - als drank, voor het bereiden van voedsel en dranken

Nadere informatie

Studiedag Legionella - 3 april 2003

Studiedag Legionella - 3 april 2003 Studiedag Legionella - 3 april 2003 Alternatieve desinfectietechnieken voor Legionella: : pro en contra s Jan Gruwez (milieudeskundige Trevi milieuadvies & technologie, Gent) Issued by J. Gruwez - Pagina

Nadere informatie

TOELATINGSAKTE Nieuwe toelating/identiek product/hetzelfde gebruik. Gelet op de aanvraag ingediend op: 11/06/2009. De Minister van Leefmilieu beslist:

TOELATINGSAKTE Nieuwe toelating/identiek product/hetzelfde gebruik. Gelet op de aanvraag ingediend op: 11/06/2009. De Minister van Leefmilieu beslist: Dienst Risicobeheersing Uw brief van: Uw kenmerk: Ons kenmerk: Datum: FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu EUROSTATION Bloc II Victor Hortaplein, 40 bus 15 B 1060 BRUSSEL MRB/HC/2009/1168/

Nadere informatie

Verslag Werkgroep ontsmettingsmiddelen - subwerkgroep thermische en chemothermische desinfectie Eindrapport

Verslag Werkgroep ontsmettingsmiddelen - subwerkgroep thermische en chemothermische desinfectie Eindrapport Regionale Werkgroep Ziekenhuishygiëne Vlaams-Brabant en Limburg campus Gasthuisberg Herestraat 49 B - 3000 Leuven tel. +32 16 34 62 60 fax. +32 16 34 62 70 ziekenhuishygiene@uzleuven.be ons kenmerk RWZHH-Ontsmett/AS/gw/

Nadere informatie

Micro-organismen. Waar gaat deze kaart over? De soorten micro-organismen. Wat wordt er van je verwacht? Wat zijn micro-organismen?

Micro-organismen. Waar gaat deze kaart over? De soorten micro-organismen. Wat wordt er van je verwacht? Wat zijn micro-organismen? Waar gaat deze kaart over? De soorten micro-organismen Deze kaart gaat over micro-organismen. Microorganismen zitten in voedsel. Als je voedsel bereidt is het belangrijk om te weten wat micro-organismen

Nadere informatie

Hergebruik van recirculatiewater in de aardbei stellingteelt

Hergebruik van recirculatiewater in de aardbei stellingteelt Hergebruik van recirculatiewater in de aardbei stellingteelt Bij de teelt van aardbeien op stellingen is het mogelijk om water en mineralen optimaler te gebruiken. Van de bemesting (stikstof en fosfaat)

Nadere informatie

Bij aanraking met de ogen afspoelen met veel water en een arts raadplegen.

Bij aanraking met de ogen afspoelen met veel water en een arts raadplegen. GEVAARLIJKE STOFFEN 1 Product: Chloor tabletten Uitsluitend te gebruiken bij het desinfecteren tijdens een Norovirus (zie protocol Norovirus). Bevat een natriumdichloorisocyanuraat en 1,1 g actief chloor.

Nadere informatie

Geavanceerde reinigingsoplossingen. voor onderhoud, herstel en industrie

Geavanceerde reinigingsoplossingen. voor onderhoud, herstel en industrie Geavanceerde reinigingsoplossingen voor onderhoud, herstel en industrie Voor professionele reiniging Vertrouw op de kwaliteit van Loctite De Loctite MRO-reinigers zijn ontwikkeld voor de reiniging van

Nadere informatie

Bewaren en transporteren van gebruikt instrumentarium

Bewaren en transporteren van gebruikt instrumentarium Ziekenhuizen Bewaren en transporteren van gebruikt instrumentarium Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis

Nadere informatie

DATASHEET SUPPLIER ART.NO. STAXS. ART.NO. T-0033-5 9140 Halapur Liquid, cleaning and disinfecting agent 2 cans of 5 liters per box STAXS ART.NR.

DATASHEET SUPPLIER ART.NO. STAXS. ART.NO. T-0033-5 9140 Halapur Liquid, cleaning and disinfecting agent 2 cans of 5 liters per box STAXS ART.NR. DATASHEET E STAXS SUPPLIER DESCRIPTION SALES UNIT ART.NO. ART.NO. T-0033-5 9140 Halapur Liquid, cleaning and disinfecting agent 2 cans of 5 liters per box NL STAXS LEVERANCIERS OMSCHRIJVING VERKOOPEENHEID

Nadere informatie

Lotus Fresh voor kristal helder water in whirlpools en zwemspa s.

Lotus Fresh voor kristal helder water in whirlpools en zwemspa s. 1. Lotus Fresh voor kristal helder water in whirlpools en zwemspa s. Met de waterbehandeling van Lotus Fresh heb je géén enkel ander product nodig voor zuiver water. 2. Waarom Lotus Fresh gebruiken in

Nadere informatie

Grijs Water Recuperatie. Rik Daneels

Grijs Water Recuperatie. Rik Daneels Grijs Water Recuperatie Rik Daneels Water in de stad, vandaag Water in de stad, vandaag Vlaanderen: Waterhuishouding lijkt in orde Maar: Grondwaterreserves onder druk!!! Gezamelijke acties vereist Alternatieve

Nadere informatie

Iedere zwembad en/of jacuzzi bezitter moet derhalve zijn water chemisch onderhouden om in hygiënisch water te kunnen zwemmen.

Iedere zwembad en/of jacuzzi bezitter moet derhalve zijn water chemisch onderhouden om in hygiënisch water te kunnen zwemmen. Bentemmerstraat 11-13 6942 EZ Didam 0316 220903 0316 221609 info@heuff-zwembaden.nl http://www.heuff-zwembaden.nl Principe van de waterbehandeling: - Fysische waterbehandeling - Chemische waterbehandeling

Nadere informatie

door drs. B. L. Rohde Veip desinfectantia bv Nedefa (Nederlandse Vereniging van Desinfectiemiddelen Fabrikanten)

door drs. B. L. Rohde Veip desinfectantia bv Nedefa (Nederlandse Vereniging van Desinfectiemiddelen Fabrikanten) 106 1 Desinfectiemiddelen door drs. B. L. Rohde Veip desinfectantia bv Nedefa (Nederlandse Vereniging van Desinfectiemiddelen Fabrikanten) 1. Inleiding 106 3 2. Soorten micro-organismen 106 3 2.1. Bacteriën

Nadere informatie

Champignon teelt. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels

Champignon teelt. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels Champignon teelt Champignonteelt Hoewel champignons zelf schimmels zijn stimuleert het gebruik van Vires5 Food de groei en de ontwikkeling van de champignons. Vires5 Food staat garant voor een constante

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Archaea en hyperthermofielen De levende organismen op onze aarde kunnen verdeeld worden in twee groepen, de prokaryoten en de eukaryoten. Eukaryote cellen hebben een celkern, een

Nadere informatie

RSR reinigingsprotocol

RSR reinigingsprotocol RSR reinigingsprotocol Dit stuk is een samenvatting van de hygiënevoorschriften zoals die zijn opgesteld door de Landelijke Vereniging van Thuiszorg (LVT).Tevens geldend voor verpleeghuis middelen. Het

Nadere informatie

TIPS & TRICKS. TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem

TIPS & TRICKS. TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem Ongelijke waterafgiftes door leidingvernauwingen en/of verstopte druppelaars of sproei-installatie zijn een doorn in het oog van een kweker. Ongelijke bewatering verstoort

Nadere informatie

Labanalyse in de voedingsmiddelenindustrie, ook een kwestie van chemie. Ron Davidse Cargill B.V. Rotterdam, 31 maart 2011 www.cargill.

Labanalyse in de voedingsmiddelenindustrie, ook een kwestie van chemie. Ron Davidse Cargill B.V. Rotterdam, 31 maart 2011 www.cargill. Labanalyse in de voedingsmiddelenindustrie, ook een kwestie van chemie. Ron Davidse Cargill B.V. Rotterdam, 31 maart 2011 www.cargill.com Waarom analyseren we voedingsmiddelen? Eisen van overheidswege

Nadere informatie

MECHEMPRO Surface Solutions

MECHEMPRO Surface Solutions MECHEMPRO Surface Solutions INDUSTRIËLE REINIGING MIRUS ONTVETTER 24 Krachtige emulgeerbare ontvetter Traditionele ontvetter op basis van koolwaterstoffen en emulgatoren. Een witte melkachtige vloeistof

Nadere informatie

ELECTRO / BRAKE CLEANER Productcode 350

ELECTRO / BRAKE CLEANER Productcode 350 Industriële Reiniging ANTOL 24 Productcode 803 Krachtige emulgeerbare ontvetter Traditionele ontvetter op basis van koolwaterstoffen en emulgatoren. Een witte melkachtige vloeistof ontstaat wanneer Antol

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting 139 Staphylococcus aureus is één van de belangrijkste bacteriën verantwoordelijk voor implantaat gerelateerde infecties. Biomateriaal gerelateerde infecties beginnen met reversibele hechting van bacteriën

Nadere informatie

VERWERKINGSADVIES MOXILON 200 TOPICAL SEALER BETONVERDICHTING voor betonvloeren en horizontale delen

VERWERKINGSADVIES MOXILON 200 TOPICAL SEALER BETONVERDICHTING voor betonvloeren en horizontale delen Voorbereidingen Voor een goed resultaat van de werking van Moxilon 200 Topical Sealer is het van belang dat het product volledig in het oppervlak kan indringen. Het te behandelen oppervlak dient schoon,

Nadere informatie

Het diensthoofd, ir. Marc Leemans.

Het diensthoofd, ir. Marc Leemans. Dienst Risicobeheersing Uw brief van: Uw kenmerk: Ons kenmerk: Datum: Bijlage(n): 1 FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu MRB/AV/2008/0001310 Telefoon: 02/524.95.79 Fax : 02/524.96.03

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen

Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen NaSk II Vmbo 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen NaSk II 1. Bouw van materie 2. Verbranding 3. Water, zuren en basen 4. Basis chemie voor beroep

Nadere informatie

Werking en toepassingen Eurostel unit. Algemeen

Werking en toepassingen Eurostel unit. Algemeen Werking en toepassingen Eurostel unit Algemeen Neutkens Aqua systems Lantie 1 a 5512 NG Vessem +31 (0)497 59 17 94 www.eurostel.nl info@neutkens.nl Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1 Algemene beschrijving

Nadere informatie

Geschikt voor grote monsteraantallen

Geschikt voor grote monsteraantallen ELISA (mg eiwit/kg) immunologische test PCR Flowcytometrische methoden (niet het eiwit zelf maar het DNA wordt gedetecteerd, moleculairbiologische test), DNA kwantitatieve analytische methode Specifieke

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad

Veiligheidsinformatieblad 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING Productidentificatie Leverancier Akzo Nobel Functional Chemicals bv Stationsstraat 77 PO Box 247 NL-3800 AE Amersfoort Tel.:

Nadere informatie

Cellulomonas knipt! Aantonen van cellulose afbraak door Cellulomonas sp.

Cellulomonas knipt! Aantonen van cellulose afbraak door Cellulomonas sp. Aantonen van cellulose afbraak door Cellulomonas sp. Inleiding In de hout en papierindustrie ontstaat veel afval in de vorm van cellulose. Als men dit zou kunnen verwerken tot veevoer, wordt waardeloos

Nadere informatie

Kalvermedicatie. Hoe los ik het op?

Kalvermedicatie. Hoe los ik het op? Welkom! Kalvermedicatie Hoe los ik het op? Luc Boonen Waar gaat het over? Voorstellen, achtergrond Medicatie door de melk Goed water is de basis Medicijnen en eigenschappen Oplossing of suspensie Van water

Nadere informatie

Klasse 8: Bijtende stoffen

Klasse 8: Bijtende stoffen Klasse 8: Bijtende stoffen De bijtende stoffen (zuren en basen) kunnen afhankelijk van hun oorsprong (organisch of anorganisch) worden onderverdeeld in de volgende groepen: - anorganische zuren, zoals

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Omzendbrief met betrekking tot het ontsmetten van gereedschap in slachthuizen, uitsnijderijen en inrichtingen voor het vervaardigen van gehakt

Nadere informatie

Kruishofstraat 142 2020 Antwerpen T: 03 888 58 21 F: 03 440 59 26 info@clarobelgium.be SCHOONMAAK CATALOGUS

Kruishofstraat 142 2020 Antwerpen T: 03 888 58 21 F: 03 440 59 26 info@clarobelgium.be SCHOONMAAK CATALOGUS Kruishofstraat 142 2020 Antwerpen T: 03 888 58 21 F: 03 440 59 26 info@clarobelgium.be SCHOONMAAK CATALOGUS VLOER 3 versie: 15.01.2010 INTERIEUR SANITAIR KEUKEN/ REFTER A Ecologische lijn, een mooi verhaal...

Nadere informatie

De Climalife aanbevelingen

De Climalife aanbevelingen REINIGING De Climalife aanbevelingen Uitwendige reiniging Filters Verluchtingskokers Vinnen van verdampers Condensbakken / Lekpannen Condensors / Verdampers / Ventilatiekasten Vetten Condensors Geuren

Nadere informatie

Vires5 Animal. Technische Informatie. Afrekenen met bacteriën, virussen en schimmels NRA 6781238-2015

Vires5 Animal. Technische Informatie. Afrekenen met bacteriën, virussen en schimmels NRA 6781238-2015 Vires5 Animal Technische Informatie NRA 6781238-2015 Technische Informatie Van product: Vires5 Animal Vires5 Animal is behandeld water. Dit product wordt geproduceerd door negatieve ionisatie. Met negatieve

Nadere informatie

Praktijktest CASOL Anti-schimmel systeem

Praktijktest CASOL Anti-schimmel systeem Praktijktest CASOL Anti-schimmel systeem Periode: 24 mei tot en met 3 september 2012 1. Het produkt: CASOL anti-schimmelsysteem Reinigt bestaande schimmels en voorkomt schimmelvorming, op 100 % biologische

Nadere informatie

1. Belang Hygiënecode

1. Belang Hygiënecode 1. Belang Hygiënecode 1. Waarom wordt er in de slagerij met een Hygiënecode gewerkt? Om op een structurele manier hygiënisch en veilig met voedsel te werken. Om mensen te leren om gezonder en gevarieerder

Nadere informatie

SanDry Drogen en UVC ontsmetting

SanDry Drogen en UVC ontsmetting SanDry Drogen en UVC ontsmetting SanDry Onderhoud en reiniging van hoortoestellen. Hoortoestellen ontsluiten de wereld van woord en geluid voor u, verscherpen uw hoorzintuig op een nieuwe manier en dragen

Nadere informatie

Safety Data Sheet According to 1907/2006/EC, Article 31

Safety Data Sheet According to 1907/2006/EC, Article 31 Pagina 1 van 5 According to 1907/2006/EC, Article 31 1 Identificatie van de stof/preparaat en de producent/leverancier Product details - Handelsnaam: TORIEL GLUE PO- 186 - Toepassing /omschrijving: B i

Nadere informatie

Samenvatting Hoofdstuk 1 hoofdstuk 2

Samenvatting Hoofdstuk 1 hoofdstuk 2 Hoofdstuk 1 geeft een overzicht van de achtergronden van biomateriaalgerelateerde infecties (BAI) en de mogelijke strategieën om deze infecties te voorkomen. De lezer wordt meegenomen in het onderwerp

Nadere informatie

Over het reinigen en onderhouden van metalen ramen, deuren en gevels.

Over het reinigen en onderhouden van metalen ramen, deuren en gevels. Over het reinigen en onderhouden van metalen ramen, deuren en gevels. 1. Algemeen Aluminium en stalen gevelelementen*, die zijn voorzien van een deugdelijke oppervlaktebehandeling volgens de voorschriften

Nadere informatie

Scheikundige begrippen

Scheikundige begrippen Scheikundige begrippen Door: Ruby Vreedenburgh, Jesse Bosman, Colana van Klink en Fleur Jansen Scheikunde begrippen 1 Chemische reactie Ruby Vreedenburgh Overal om ons heen vinden er chemische reacties

Nadere informatie

Purita bvba Grootreesdijk 52 BE 2460 Kasterlee. Geachte mevrouw, Geachte heer,

Purita bvba Grootreesdijk 52 BE 2460 Kasterlee. Geachte mevrouw, Geachte heer, Dienst Risicobeheersing Uw brief van: Uw kenmerk: Ons kenmerk: Datum: FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu EUROSTATION Bloc II Victor Hortaplein, 40 bus 15 B 1060 BRUSSEL MRB/KDN/2009/1104/

Nadere informatie

DE VEILIGE KEUZE VOOR EFFECTIVITEIT

DE VEILIGE KEUZE VOOR EFFECTIVITEIT DE VEILIGE KEUZE VOOR EFFECTIVITEIT De kracht van de natuur SURE is een uitgebreid assortiment van plantaardige, 100% biologisch afbreekbare* reinigingsmiddelen die veilig zijn voor mens en milieu en

Nadere informatie

Vires5 Greenery. Technische Informatie. Afrekenen met virussen, schimmels en bacteriën NRA 6781241-2012

Vires5 Greenery. Technische Informatie. Afrekenen met virussen, schimmels en bacteriën NRA 6781241-2012 Vires5 Greenery Technische Informatie NRA 6781241-2012 Technische Informatie Van product: Vires5 Greenery Vires5 Greenery is behandeld water. Dit product wordt geproduceerd door negatieve ionisatie. Met

Nadere informatie

Sugarbait Versie 1.10 - Deze uitgave vervangt alle vorige uitgaven. Herzieningsdatum 22.07.2014 Printdatum 22.07.2014

Sugarbait Versie 1.10 - Deze uitgave vervangt alle vorige uitgaven. Herzieningsdatum 22.07.2014 Printdatum 22.07.2014 RUBRIEK 1: Identificatie van de stof/het mengsel en van de onderneming 1.1. Productidentificatie 1.2. Relevant geïdentificeerd gebruik van de stof of het mengsel en ontraden gebruik Voedingsmiddel voor

Nadere informatie

Machinevaatwasmiddelen

Machinevaatwasmiddelen 169 1 Machinevaatwasmiddelen door drs. Lucie H. M. Vollebregt, Chemiewinkel Universiteit van Amsterdam, Postbus 20242, 1000 HE Amsterdam, e-mail: l.vollebregt@chem.uva.nl 1. Inleiding 169 3 2. Samenstelling

Nadere informatie

WATERWERKBLAD. DOORSPOELEN (spuien) EN DESINFECTEREN VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES

WATERWERKBLAD. DOORSPOELEN (spuien) EN DESINFECTEREN VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES WATERWERKBLAD DOORSPOELEN (spuien) EN DESINFECTEREN VAN LEIDINGWATERINSTALLATIES WB 2.4 DATUM: JUNI 2004 Auteursrechten voorbehouden Met betrekking tot het in gebruik stellen van een leidingwaterinstallatie

Nadere informatie

Laat uw markt niet bederven. Trend Consumentenmarkt. Trend Consumentenmarkt. Laat uw markt niet bederven

Laat uw markt niet bederven. Trend Consumentenmarkt. Trend Consumentenmarkt. Laat uw markt niet bederven Laat uw markt niet bederven Laat uw markt niet bederven Bedreigingen en Kansen voor de Voedselindustrie in de Benelux Ir Wouter Burggraaf, Burggraaf & Partners B.V., www.burggraaf.cc Food Trend Dynamiek

Nadere informatie

Orange Nano InfiniClean. Met minder inspanning langer schoon. Orange Nano InfiniClean

Orange Nano InfiniClean. Met minder inspanning langer schoon. Orange Nano InfiniClean Orange Nano Met minder inspanning langer schoon Orange Nano reinigingsmiddelen, easy to clean en selfclean coatings maken oppervlakken minder vatbaar voor vervuiling en eenvoudiger te reinigen. Productlijnen

Nadere informatie

Dwarrelende stofdeeltjes kunnen ademhalingsmoeilijkheden opleveren bij astmapatiënten. Door goed schoonmaken wordt het aantal stofdeeltjes verlaagd.

Dwarrelende stofdeeltjes kunnen ademhalingsmoeilijkheden opleveren bij astmapatiënten. Door goed schoonmaken wordt het aantal stofdeeltjes verlaagd. Schoonmaakprotocol kinderdagverblijf De Speelhaven Schuitevoerderslaan 16 1671 JZ Medemblik Februari 2015 Inhoudsopgave Inleiding 1. Schoonmaakmethoden 2. Aandachtspunten reiniging 3. Desinfecteren van

Nadere informatie

Uitvoerder Water module: Waterkwaliteit en hygiëne

Uitvoerder Water module: Waterkwaliteit en hygiëne Uitvoerder Water module: Waterkwaliteit en hygiëne Cursusboek Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, november 2012 Groningenhaven 7 3433 PE Nieuwegein

Nadere informatie

Xylamon Houtwormdood. Algemene informatie Pagina 2. Technische informatie Pagina 4. Veiligheid informatie Pagina 5-6.

Xylamon Houtwormdood. Algemene informatie Pagina 2. Technische informatie Pagina 4. Veiligheid informatie Pagina 5-6. Xylamon Houtwormdood Algemene informatie Pagina 2 Gebruiksaanwijzing Pagina 3 Technische informatie Pagina 4 Veiligheid informatie Pagina 5-6 Houtverduurzaming Algemene informatie Voorkomt en bestrijdt

Nadere informatie

Product informatie EN1040, EN1276, EN1275, EN1650, EN12504, EN13727, EN1500 & AFNOR

Product informatie EN1040, EN1276, EN1275, EN1650, EN12504, EN13727, EN1500 & AFNOR Product informatie EN1040, EN1276, EN1275, EN1650, EN12504, EN13727, EN1500 & AFNOR Desinfecterende vloeistof Desinfecterende reinigingsoplossing (Alcohol vrij) Effectief en krachtig, onafhankelijk getest

Nadere informatie

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater april 2005 One Cue Systems Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming

Nadere informatie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie

Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Waterkwaliteit 2: Natuur/chemie Prof. ir. Hans van Dijk 1 Afdeling Watermanagement Sectie Gezondheidstechniek Inhoud hydrologische kringloop kwalitatief 1. regenwater 2. afstromend/oppervlaktewater. infiltratie

Nadere informatie

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Organische vracht continue on-line bewaken Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Waardeketen Organische stoffen TOC/CZV correlatie Inhoud Afvalwater karakteristiek zuivel-industrie Redenen om

Nadere informatie

Bedankt voor uw vertrouwen in SUBESTA en tot ziens. Pagina 1 van 6

Bedankt voor uw vertrouwen in SUBESTA en tot ziens. Pagina 1 van 6 V E I L I G H E I D S I N F O R M A T I E B L A D 9 1 / 1 5 5 / C E E SUBESTA REINIGINGSPRODUCTEN 1. IDENTIFICATIE Product benaming: SUBESTA 25 Leverancier: SUBESTA Toby Verkerk 2406 GA ALPHEN AAN DEN

Nadere informatie

Belangrijker nog HS PROTECT BOUW beschermt uw relatie met uw klant!

Belangrijker nog HS PROTECT BOUW beschermt uw relatie met uw klant! HS PROTECT BOUW is een luchtdrogende coating ter bescherming van ramen en profielen tijdens constructiewerken, transport en opslag. De coating kan eenvoudig worden aangebracht met een spuitpistool, verfrol

Nadere informatie

EUROPEAN UNION SCIENCE OLYMPIAD ANTWOORDENBUNDEL TEST 1 13 APRIL 13, 2010. Land:

EUROPEAN UNION SCIENCE OLYMPIAD ANTWOORDENBUNDEL TEST 1 13 APRIL 13, 2010. Land: EUROPEAN UNION SCIENCE OLYMPIAD ANTWOORDENBUNDEL TEST 1 13 APRIL 13, 2010 Land: Team: Namen en handtekeningen 1 OPDRACHT 1 Relatieve vochtigheid van de lucht 1.1: Het dauwpunt is (noteer ook de eenheid)

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad Suiker

Veiligheidsinformatieblad Suiker 1. Identificatie van de stof of het mengsel en van de vennootschap/onderneming Productidentificatie: Suiker EG-Nr: 200-334-9 Gebruik: Hoofdgebruik: Suiker wordt toegepast als zoetmiddel in voedingsmiddelen

Nadere informatie

Afdichting van gas en waterlekken zonder afbraak

Afdichting van gas en waterlekken zonder afbraak 2015 Afdichting van gas en waterlekken zonder afbraak Firma ALLEGRETTI BVBA Dilbeekstraat 104 1080 Brussel Telefoon : +32(2)410.88.80. Fax : +32(2)414.81.60. Email : info@allegretti.be Website : www.allegretti.be

Nadere informatie

1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN DE ONDERNEMING

1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN DE ONDERNEMING Vidol GreaseCare A 100 3 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN DE ONDERNEMING HANDELSNAAM Vidol GreaseCare A 100 3 SOORT GEBRUIK Smeervet LANDELIJKE FABRIKANT/IMPORTEUR Onderneming Vidol Trading

Nadere informatie

De Inspecteur-directeur van het leefmilieu, R. HUYSMAN.

De Inspecteur-directeur van het leefmilieu, R. HUYSMAN. Dienst Risicobeheersing Uw brief van: Uw kenmerk: Ons kenmerk: Datum: Bijlage(n): 0001443 Telefoon: 02/524.95.83 Fax : 02/524.96.03 FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu Betreft:

Nadere informatie

Veiligheidsinformatieblad

Veiligheidsinformatieblad Agialube BioCleaner 1. Identificatie van de stof of het mengsel en van de onderneming - Informatie over het product - Handelsnaam: Agialube BioCleaner - Artikelnummer: 074 - Toepassing van de stof / van

Nadere informatie

PRODUCTINFORMATIE DESBEST 700

PRODUCTINFORMATIE DESBEST 700 WETTELIJK GEBRUIKSVOORSCHRIFT PRODUCTINFORMATIE DESBEST 700 Toegestaan is uitsluitend het gebruik als middel ter bestrijding van bacteriën (excl. bacteriesporen), gisten en schimmels in of op: ruimten

Nadere informatie

Onderhoud. Niet-toegestane reinigingsmiddelen en reinigingsbenodigdheden. Toegestane reinigingsmiddelen en reinigingsbenodigdheden.

Onderhoud. Niet-toegestane reinigingsmiddelen en reinigingsbenodigdheden. Toegestane reinigingsmiddelen en reinigingsbenodigdheden. NL Onderhoud Toegestane reinigingsmiddelen en reinigingsbenodigdheden Reinigingsmiddel Reinigingsmiddel mag zwak zuur zijn, bijv. citroenzuur Reinigingsmiddel liefst met water verdunnen Reinigingsmiddel

Nadere informatie

Europa 14 juni 1993: hygiënerichtlijn 93/94/EEG. België 7 februari 1997: KB inzake de algemene voedingsmiddelenhygiëne

Europa 14 juni 1993: hygiënerichtlijn 93/94/EEG. België 7 februari 1997: KB inzake de algemene voedingsmiddelenhygiëne WAAROM? Voor VEILIGHEID van de consument Jaarlijks 1.5 miljoen vergiftigingen in Nederland 1993 Duitsland: > 1000 mensen ziek na eten van chips (salmonella) 1996 15- jarige jongen sterft door botulisme

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PAGINA: 1 van 3 VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD REF: V20 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING Produkt benaming: SYSTEM RESIN Leverancier: Telefoonnummer voor noodgevallen:

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISAN

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISAN VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD PODISAN 1 Identificatie van het product en de onderneming pag. 1/5 1.1 productnaam: PODISAN 1.2 CAS-nr: zie samenstelling 1.3 EINICSnr: zie samenstelling 1.4 ANNEX-1 nr: zie samenstelling

Nadere informatie

Speciale aspecten van Europese Verordeningen met betrekking tot Reiniging en Desinfectie van Gebieden waar voedingswaren worden verwerkt

Speciale aspecten van Europese Verordeningen met betrekking tot Reiniging en Desinfectie van Gebieden waar voedingswaren worden verwerkt Module 6 Speciale aspecten van Europese Verordeningen met betrekking tot Reiniging en Desinfectie van Gebieden waar voedingswaren worden verwerkt Dit project werd gefinancierd met de steun van de Europese

Nadere informatie

Meer dan 70 jaar producten en technologie voor waterbehandeling. Institutional

Meer dan 70 jaar producten en technologie voor waterbehandeling. Institutional Meer dan 70 jaar producten en technologie voor waterbehandeling Institutional TABEL A. Vereisten van het vulwater en het water in het zwembad PARAMETERS VOOR HET VULWATER EN HET WATER IN HET ZWEMBAD FYSISCHE

Nadere informatie

Multifunctioneel Milieuvriendelijk Zachtvoorhetlichaam Goedvooruwportemonnee Ruimtebesparend NUOOKINNEDERLANDVOORDELIGVERKRIJGBAAR

Multifunctioneel Milieuvriendelijk Zachtvoorhetlichaam Goedvooruwportemonnee Ruimtebesparend NUOOKINNEDERLANDVOORDELIGVERKRIJGBAAR Multifunctioneel Milieuvriendelijk Zachtvoorhetlichaam Goedvooruwportemonnee Ruimtebesparend NUOOKINNEDERLANDVOORDELIGVERKRIJGBAAR Schoonmaken Welke stoffen zitten er in schoonmaakmiddelen? De meest gebruikte

Nadere informatie

Nano Green World AirQuality Interior SelfClean

Nano Green World AirQuality Interior SelfClean Nano Green World AirQuality Interior SelfClean Op basis van Nanotechnologie Luchtreiniging met licht Hygiëne Actieve luchtverfrissing Easy to Clean eigenschappen Inhoud Introductie Nano Green World...

Nadere informatie

Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling

Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling Particles Matter: Transformation of Suspended Particles in Constructed Wetlands B.T.M. Mulling Zwevende stof vormt een complex mengsel van allerlei verschillende deeltjes, en speelt een belangrijke rol

Nadere informatie

VEILIGHEIDS- INFORMATIE- BLAD

VEILIGHEIDS- INFORMATIE- BLAD VEILIGHEIDS- INFORMATIE- BLAD COLORSIL VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD 1.- IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING 1.1 Productbenaming: COLORSIL 1.2 Fabrikant: COSENTINO

Nadere informatie

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN Toelatingsnummer HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN 1 AFGELEIDE TOELATING Gelet op de aanvraag d.d. 29 april 2014 (20145324 AB) van KANTERS SPECIAL PRODUCTS B.V. De

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD BIJ PRODUCT

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD BIJ PRODUCT Volgens Verordening (EC) Nr. 1907/2006 Versie 1 VIB gemaakt voor niet-verkleurende tabletten Herzieningsdatum: 28.01.2013 Afdrukdatum: 28.01.2013 1. I D E N T I F I C A T I E V A N D E M I X E N H E T

Nadere informatie

MICRO-ORGANISMEN A: BACTERIËN

MICRO-ORGANISMEN A: BACTERIËN Naam: Klas: VERWERKING van AGRARISCHE PRODUCTEN MICRO-ORGANISMEN A: BACTERIËN INLEIDING De komende lessen gaan over micro-organismen. In deze les gaan we in op bacteriën. De lessen hierna kijken we ook

Nadere informatie

Winnen en bleken van papiergrondstoffen

Winnen en bleken van papiergrondstoffen 119 1 Winnen en bleken van papiergrondstoffen door M. Jennekens KNP Leykam 1. Inleiding 119 3 2. Naaldhout en loofhout 119 3 3. Winning van papiervezels 119 4 4. Secundaire vezelbron 119 5 5. Mechanische

Nadere informatie

Emmeloord tel: 0527 613037 Raamsdonksveer tel: 0162 520204. Reinigingsvoorschriften Trelleborg zie pagina 93.

Emmeloord tel: 0527 613037 Raamsdonksveer tel: 0162 520204. Reinigingsvoorschriften Trelleborg zie pagina 93. RMO-slang Trelleborg CITERDIAL NR Zeer soepele, lichte slang. Speciaal ontwikkeld voor gebruik op RMO-wagens. Geschikt voor doorvoer van melk, wijn, bier, vruchtensappen, azijn, alcohol (tot 96% bij +40

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Print datum 04-04-2008 10.150.00 - Brake Cleaner AL 1 Van 6

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Print datum 04-04-2008 10.150.00 - Brake Cleaner AL 1 Van 6 Print datum 04-04-2008 10.150.00 - Brake Cleaner AL 1 Van 6 A.P. Logistics Labradordreef 6 3565 AN Utrecht 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING 01. Productcode en naam 10.150.00

Nadere informatie