Toepassing van modellen bij de bestrijding van infectieziekten. Jacco Wallinga

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toepassing van modellen bij de bestrijding van infectieziekten. Jacco Wallinga"

Transcriptie

1 Toepassing van modellen bij de bestrijding van infectieziekten Jacco Wallinga 1

2 Model in de medische wetenschappen De muis als diermodel 2

3 Model in de epidemiologie Een logistisch regressie model 3

4 Model in de infectieziektenepidemiologie Model van overdracht van infectieziekten Toegepast bij introductie van nieuw vaccin wat is het verwachte effect? wat is het beste vaccinatieschema? Grassly & Fraser Nature Rev Mircobiol 2008;6:

5 Rekenen aan vaccinaties Modellen geven een verklaring voor waargenomen fenomenen zoals groepsimmuniteit regelmatige epidemische verheffingen toename in leeftijd bij infectie na invoering vaccinatie 5

6 Introductie van nieuwe vaccins in Nederland ziekte jaar difterie tetanus kinkhoest polio rodehond mazelen voor 11 jarige meisjes voor kinderen van 14 maanden en 9 jaar bof Haemophilus influenzae b Meningococcen c Pneumokokken Humaan papillomavirus voor 12 jarige meisjes Hepatitis B

7 Rodehond Infectie met rubella-virus, overdracht via aanhoesten Infectie van zwangeren geeft risico op besmetting van de vrucht spontane abortus kind met Congenitaal Rubella Syndroom (CRS) perceptief gehoorverlies (87%) hart- en vaatafwijkingen (46%) mentale retardatie (39%) cataract, retinopathie of glaucoom (34%) Vaccin beschikbaar sinds 1969 bijwerkingen zeer zeldzaam 7

8 De invoering van rodehond vaccinatie na 1970 Strategie 1: vaccineren van alleen meisjes op 11 jarige leeftijd CRS voorkomen door de risicogroep te beschermen Verenigd Koninkrijk, Nederland Strategie 2: vaccineren van jonge kinderen van 14 maanden CRS voorkomen door elimineren van infectie Verenigde Staten, Zweden Welke strategie zorgt voor de minste CRS gevallen? 8

9 Rekenen aan vaccinatie tegen rodehond Strategie 1: vaccineren van alleen meisjes daling in CRS gevallen proportioneel met vaccinatiegraad Strategie 2: vaccineren van jonge kinderen voor ongevaccineerden wordt de leeftijd van infectie hoger, en daarmee het risico op CRS méér CRS gevallen dan voor vaccinatie bij lage vaccinatiegraad en hoge infectiedruk infectiedruk = kans op infectie per tijdseenheid per vatbare Van Druten et al. Dev Biol Stand 1986;65:

10 Waarnemingen voor rodehond in Nederland Infectiedruk voor vaccinatie gemiddelde leeftijd bij infectie is 9 jaar kans op infectie met rubella-virus is ca 0.11 per jaar Van Druten et al. T Soc Gezondheidsz 1984;62:

11 Uitkomst Strategie 1: alleen meisjes van 11 jaar vaccineren reductie in CRS gevallen tot 10% bij vaccinatiegraad van 90% geen enkel risico op meer CRS Strategie 2: jonge kinderen van 14 maanden vaccineren reductie in CRS gevallen tot 0% bij vaccinatiegraad van 90% geen risico op meer CRS zolang vaccinatiegraad boven 70% blijft Besluit tot vaccinatie van jonge kinderen vanaf

12 De effecten van rodehondvaccinatie in Nederland Vaccinatiegraad 90-95% Daling meldingen rodehond rubella notifications per year Vaccinatie meisjes (11 jaar) Vaccinatie kinderen (14 maand) Vaccinatie meisjes (11 jaar) Daling CRS ziekenhuisopnames CRS hospitalizations per year Vaccinatie kinderen (14 maand) Bron: Susan Hahné, RIVM 12

13 Effecten van rodehondvaccinatie in Finland Vaccinatie van jonge kinderen Vaccinatiegraad 95% Eliminatie van rodehond 13

14 Effecten van rodehondvaccinatie in Griekenland Vaccinatie van jonge kinderen Vaccinatiegraad minder dan 50% Méér CRS dan voor vaccinatie jaar CRS meldingen Panagiotopoulos et al. BMJ 1999;319:

15 Vaccinatie van kinderen ter voorkoming van CRS Modeluitkomsten rond 1984 bij hoge vaccinatiegraad eliminatie van rodehond waargenomen in Finland in 1994 bij lage vaccinatiegraad meer CRS dan voorheen waargenomen in Griekenland in

16 Invoering van nieuwe vaccins in Nederland ziekte jaar difterie tetanus kinkhoest polio rodehond mazelen voor 11 jarige meisjes voor kinderen van 14 maanden en 9 jaar bof Haemophilus influenzae b Meningococcen c Pneumokokken Humaan papillomavirus voor 12 jarige meisjes Hepatitis B

17 Humaan papilloma-virus (HPV) Sommige typen worden via seksueel contact overgedragen en kunnen baarmoederhalskanker veroorzaken Vaccin is beschikbaar sinds 2008 tegen de meest oncogene typen HPV 16 en 18 bijwerkingen zeer zeldzaam 17

18 Invoering van vaccinatie tegen HPV Strategie 1: vaccineren van alleen meisjes baarmoederhalskanker voorkomen door de risicogroep te beschermen vaccinatie van meisjes voor seksueel actieve leeftijd Nederland, Verenigd Koninkrijk, Verenigde Staten Strategie 2: vaccineren van alle kinderen baarmoederhalskanker voorkomen door elimineren van infectie met meest kankerverwekkende virustypen vaccinatie van meisjes en jongens voor seksueel actieve leeftijd discussie in de Verenigde Staten Welke strategie zorgt voor de minste gevallen van baarmoederhalskanker? 18

19 Rekenen aan vaccinatie tegen HPV Vaccineren van jongens en meisjes is altijd minder effectief dan vaccinatie van of meisjes of jongens Hans Bogaards et al. ingediend manuscript. 19

20 Monitoren van effect van HPV vaccinatie Tijd van HPV vaccinatie tot vermindering in aantal gevallen baarmoederhalskanker is erg lang daling in HPV infecties bij cohortstudie na 5 jaar daling in laesies bij bevolkingsonderzoek na 15 jaar daling in baarmoederhalskanker na 20 jaar Model vertaalt waargenomen effect van vaccinatie op infecties en laesies naar verwacht effect op baarmoederhalskanker Aantal HPV infecties Aantal CIN2,3 laesies Aantal gevallen cervixkanker leeftijd 20

21 Modellen voor infectieziektenbestrijding Gelijksoortige modellen worden ook gebruikt bij andere maatregelen zoals contactopsporing schoolsluiting grenssluiting antibiotica Modellen van infectieziekten worden gebruikt voor het aangeven welke waarnemingen het meest informatief zijn schetsen referentiekader voor interpretatie van de waarnemingen inschatten van het effect van de maatregel 21

22 Dankwoord Susan Hahné Hans Bogaards Nicoline van der Maas Annelie Vink 22

23 23

24 Wat is een goed model voor infectieziekten? Het eenvoudigste model dat alle te beschouwen waarnemingen verklaart en voorspelling geeft van nieuwe gelijksoortige waarnemingen van hetzelfde soort De term eenvoudigste is een esthetisch canon gering aantal vrije parameters mechanistische interpretatie van wiskundige vergelijkingen uit te rekenen met standaard algoritmen etc. 24

25 Rodehond Voor vaccinatie infecties per jaar 1000 rubella-gecompliceersde zwangerschappen per jaar 100 levensvatbare CRS kinderen begoren per jaar Vaccin Bijwerkingen zeer zeldzaam Ca 6 ziekenhuisopnamen met thrombocytopenic purpura per jaar gerelateerd aan vaccinatie tegen rodehond, mazelen, bof 25

26 HPV Voor vaccinatie Leeftijdsspecifieke prevalentie van alle HPV typen piekt op 30% In 2007 waren er 204 sterftegevallen in Nederland door baarmoederhalskanker In 2007 hadden vrouwen baarmoederhalskanker 100% van de baarmoederhalskanker is geassocieerd met HPV infectie Vaccin Bijwerkingen zeer zeldzaam 1 ziekenhuisopname met een mogelijk oorzakelijk verband met HPV vaccinatie na doses in 2009 en doses in

27 Mannen of vrouwen vaccineren tegen HPV? Is het beter om vrouwen te vaccineren of mannen? Hangt af van transmissiekansen tussen de geslachten: Als het gemakkelijker van vrouw naar man gaat dan omgekeerd, is vaccinatie van vrouwen effectiever Prevalence (absolute) after vaccination Single-sex immunization coverage 27

28 Waarnemingen bij vaccinatie tegen HPV Vaccinatiegraad in Nederland ca 50% van meisjes Monitoren van effect van vaccinatie Tijd van HPV infectie tot baarmoederhalskanker is erg lang Daling in HPV infecties bij cohortstudie (na 5 jaar) Daling in laesies bij bevolkingsonderzoek (na 15 jaar) Daling in baarmoederhalskanker (na 20 jaar) Model vertaalt waargenomen effect van vaccinatie op infecties en laesies naar verwacht effect op baarmoederhalskanker Aantal CIN2,3 laesies Aantal gevallen cervixkanker leeftijd 28

29 Waarnemingen bij vaccinatie tegen rodehond Vaccinatiegraad in Nederland ca 95% Infectiedruk in Nederland gemiddelde leeftijd bij infectie is 9 jaar, 26% meisjes van 11 jaar vatbaar kans op infectie met rubella-virus is ca 0.11 per jaar Strategie 2: vaccinatie van jonge kinderen is het beste Verandering vaccinatiestrategie van vaccinatie van alleen meisjes naar vaccinatie van jonge kinderen in 1987 risico s voor ongevaccineerden berekeningen voor orthodox-protestantse bevolking die vaccinatie afwijst zeldzame korte hevige uitbraken van rodehond met hoog risico op CRS De Boo, van Druten, Plantinga. Stat Med 1987;6:

30 Rekenen aan vaccinaties Modeluitkomsten reproduceren waarnemingen groepsimmuniteit terugkerende epidemische verheffingen constante fractie vatbaren bij invoering vaccinatie toename leeftijd bij infectie na invoering vaccinatie Meerdere modellen geven vergelijkbare resultaten Knox (1980) Dietz (1981) Cvetjanovic et al (1982) Hethcote (1983) Anderson & May (1983) 30

Vaccinaties voor peuters van 14 maanden. Rijksvaccinatieprogramma

Vaccinaties voor peuters van 14 maanden. Rijksvaccinatieprogramma Vaccinaties voor peuters van 14 maanden Rijksvaccinatieprogramma In Nederland gingen vroeger veel kinderen dood aan infectieziekten waartegen nu vaccins bestaan. Omdat bijna alle kinderen in Nederland

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 27158 31 augustus 2015 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 19 augustus 2015, houdende regels

Nadere informatie

Vaccinaties voor kinderen van 9 jaar. Rijksvaccinatieprogramma

Vaccinaties voor kinderen van 9 jaar. Rijksvaccinatieprogramma Vaccinaties voor kinderen van 9 jaar Rijksvaccinatieprogramma In Nederland gingen vroeger veel kinderen dood aan infectieziekten waartegen nu vaccins bestaan. Omdat bijna alle kinderen in Nederland worden

Nadere informatie

Bescherm uw kind tegen 12 infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma

Bescherm uw kind tegen 12 infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma Bescherm uw kind tegen 12 infectieziekten Rijksvaccinatieprogramma In Nederland gingen vroeger veel kinderen dood aan infectieziekten waar tegen nu vaccins bestaan. Omdat bijna alle kinderen in Nederland

Nadere informatie

Het Rijksvaccinatieprogramma, vrijwillig maar niet vrijblijvend

Het Rijksvaccinatieprogramma, vrijwillig maar niet vrijblijvend Het Rijksvaccinatieprogramma, vrijwillig maar niet vrijblijvend Marina Conyn-van Spaendonck Programmamanager RVP Nijmegen, 14 september 2012 Symposium bij de promotie van Helma Ruijs Vaccinatie acceptatie

Nadere informatie

Vaccinaties voor kinderen van 4 jaar. Rijksvaccinatieprogramma

Vaccinaties voor kinderen van 4 jaar. Rijksvaccinatieprogramma Vaccinaties voor kinderen van 4 jaar Rijksvaccinatieprogramma In Nederland gingen vroeger veel kinderen dood aan infectieziekten waartegen nu vaccins bestaan. Omdat bijna alle kinderen in Nederland worden

Nadere informatie

Vaccinaties voor baby s van 6-9 weken, 3, 4 en 10-11 maanden. Rijksvaccinatieprogramma

Vaccinaties voor baby s van 6-9 weken, 3, 4 en 10-11 maanden. Rijksvaccinatieprogramma Vaccinaties voor baby s van 6-9 weken, 3, 4 en 10-11 maanden Rijksvaccinatieprogramma In Nederland gingen vroeger veel kinderen dood aan infectieziekten waartegen nu vaccins bestaan. Omdat bijna alle kinderen

Nadere informatie

Het is een goed moment om na te denken over de toekomst van het RVP

Het is een goed moment om na te denken over de toekomst van het RVP Samenvatting Het is een goed moment om na te denken over de toekomst van het RVP Sinds 1957 worden Nederlandse kinderen gevaccineerd tegen infectieziekten. Dat gebeurt in het kader van het zogenoemde Rijksvaccinatieprogramma

Nadere informatie

Bescherm uw kind. Informatie voor ouders tegen infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma

Bescherm uw kind. Informatie voor ouders tegen infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma Bescherm uw kind Informatie voor ouders tegen infectieziekten Rijksvaccinatieprogramma Waar gaat deze folder over? De overheid heeft het Rijksvaccinatieprogramma gemaakt voor alle kinderen in Nederland.

Nadere informatie

Bescherm uw kind. Laat uw kind inenten tegen infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma

Bescherm uw kind. Laat uw kind inenten tegen infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma Bescherm uw kind Laat uw kind inenten tegen infectieziekten Rijksvaccinatieprogramma Laat uw kind inenten De overheid heeft het Rijksvaccinatieprogramma gemaakt voor alle kinderen in Nederland. Met het

Nadere informatie

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen Samenvatting Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen In Nederland bestaat al decennia een succesvol programma voor bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarmee

Nadere informatie

Bescherm uw kind. Laat uw kind inenten tegen infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma

Bescherm uw kind. Laat uw kind inenten tegen infectieziekten. Rijksvaccinatieprogramma Bescherm uw kind Laat uw kind inenten tegen infectieziekten Rijksvaccinatieprogramma Laat uw kind inenten De overheid heeft het Rijksvaccinatieprogramma gemaakt voor alle kinderen in Nederland. Met het

Nadere informatie

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag PG/ZP 2.859.072 8 jul. 08

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag PG/ZP 2.859.072 8 jul. 08 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag 8 jul. 08 Onderwerp Bijlage(n) Uw brief vaccinatie tegen baarmoederhalskanker

Nadere informatie

1823: Kinderen werden niet zonder pokkenbriefje op de lagere school toegelaten

1823: Kinderen werden niet zonder pokkenbriefje op de lagere school toegelaten De geschiedenis en toekomst van het Rijksvaccinatieprogramma De adviserende d rol van de Gezondheidsraad d Inhoud De weg naar het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) Vaccins in het RVP Organisatie van het RVP

Nadere informatie

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen

Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Samenvatting Kinkhoest is gevaarlijk voor zuigelingen en jonge kinderen Kinkhoest is een gevaarlijke ziekte voor zuigelingen en jonge kinderen. Hoe jonger het kind is, des te vaker zich restverschijnselen

Nadere informatie

Vaccinaties ; informatie voor ouders

Vaccinaties ; informatie voor ouders Vaccinaties ; informatie voor ouders In deze folder leest u wat vaccineren is, wanneer uw kind kan worden gevaccineerd en tegen welke kinderziekten. U ziet het vaccinatieprogramma en leest welke bijwerkingen

Nadere informatie

Gezondheidsdoelstellingen in Vlaanderen: een stand van zaken

Gezondheidsdoelstellingen in Vlaanderen: een stand van zaken Gezondheidsdoelstellingen in Vlaanderen: een stand van zaken Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Inhoud Gezondheidsdoelstellingen: algemene principes Stand van zaken per

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 22 894 Preventiebeleid voor de volksgezondheid Nr. 178 BRIEF VAN MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Antwoorden op kamervragen van de Kamerleden Van Gerven en Langkamp over vaccinatie tegen polio, bof, mazelen en rodehond.

Antwoorden op kamervragen van de Kamerleden Van Gerven en Langkamp over vaccinatie tegen polio, bof, mazelen en rodehond. Antwoorden op kamervragen van de Kamerleden Van Gerven en Langkamp over vaccinatie tegen polio, bof, mazelen en rodehond. (2080910270) 1 Wat is uw reactie op het bericht dat de gepromoveerde arts P. uit

Nadere informatie

8 Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM ( )

8 Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM ( ) 8 Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM (1998-2012) Inleiding Kinkhoest is een acute, zeer besmettelijke infectie van de bovenste luchtwegen die veroorzaakt wordt door de bacterie Bordetella

Nadere informatie

Het voorkomen van besmettelijke ziekten

Het voorkomen van besmettelijke ziekten Het voorkomen van besmettelijke ziekten Het voorkomen van besmettelijke ziekten - vaccinaties Het meest effectieve middel tegen besmettelijke ziekten zijn, indien beschikbaar, vaccinaties. Wanneer een

Nadere informatie

Wie vaccineert Het CLB vaccineert gratis. Bij de huisarts of kinderarts is het vaccin ook gratis, maar moet de raadpleging wel betaald worden.

Wie vaccineert Het CLB vaccineert gratis. Bij de huisarts of kinderarts is het vaccin ook gratis, maar moet de raadpleging wel betaald worden. Geachte ouder De Vlaamse overheid biedt als bescherming tegen polio, difterie, tetanus en pertussis een herhalingsinenting aan voor leerlingen in het P'^ leerjaar. Bescherming tegen 4 ziekten Polio (idnderverlamming)

Nadere informatie

Rijksvaccinatieprogramma 2010

Rijksvaccinatieprogramma 2010 Rijksvaccinatieprogramma 2010 Richtlijn voor de uitvoering van vaccinaties tegen difterie, kinkhoest, tetanus, poliomyelitis, Hib-ziekte (ziekte veroorzaakt door Haemophilus influenzae type b), hepatitis

Nadere informatie

Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker, een belangrijke stap voorwaarts en toch veel verzet. Jaarcongres MPA Alumni, 15 april 2011, Den Haag

Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker, een belangrijke stap voorwaarts en toch veel verzet. Jaarcongres MPA Alumni, 15 april 2011, Den Haag Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker, een belangrijke stap voorwaarts en toch veel verzet Jaarcongres MPA Alumni,, Den Haag Roel A. Coutinho 1 Center for Infectious Disease Control National Institute

Nadere informatie

Gezondheidspromotie. Vaccinaties bij kinderen

Gezondheidspromotie. Vaccinaties bij kinderen Gezondheidspromotie Vaccinaties bij kinderen Vaccinaties bij kinderen Een uitgave van de Onafhankelijke Ziekenfondsen Sint-Huibrechtsstraat 19-1150 Brussel T 02 778 92 11 - F 02 778 94 04 gezondheidspromotie@mloz.be

Nadere informatie

FORMULIER ZIEKTEGESCHIEDENIS

FORMULIER ZIEKTEGESCHIEDENIS FORMULIER ZIEKTEGESCHIEDENIS Voor een goede behandeling is het belangrijk je ziektegeschiedenis te kennen. Neem daarom de tijd voor het invullen van onderstaand schema. Het kan zijn dat je soms wat na

Nadere informatie

Vaccinaties nu en in de toekomst

Vaccinaties nu en in de toekomst Vaccinaties nu en in de toekomst Gezondheidsconferentie Vaccinaties tijdens de Europese Vaccinatieweek. Mechelen, 21 april 2012 1 Marina Conyn-van Spaendonck Programmamanager RVP Vaccinaties, succesvolle

Nadere informatie

Ziektebeleid gastouderbureau Kindercath

Ziektebeleid gastouderbureau Kindercath Ziektebeleid gastouderbureau Kindercath Gastouderopvang biedt in veel gevallen meer ruimte voor de individuele benadering van een ziek kind. Een ziektegeval moet daarom dan ook per keer worden beoordeeld

Nadere informatie

De onderstaande teksten zijn gekopieerd van de site http://www.rivm.nl ofwel de site van het Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu.

De onderstaande teksten zijn gekopieerd van de site http://www.rivm.nl ofwel de site van het Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu. De onderstaande teksten zijn gekopieerd van de site http://www.rivm.nl ofwel de site van het Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu. De dikgedrukte koppen geven de verschillende pagina s van de

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Epi-nieuws. Toezicht Volksgezondheid. Registratie overzicht 2012 West-Vlaanderen

Epi-nieuws. Toezicht Volksgezondheid. Registratie overzicht 2012 West-Vlaanderen Epi-nieuws Toezicht Volksgezondheid Registratie overzicht 1 West-Vlaanderen Toezicht Volksgezondheid Team Infectieziektenbestrijding West-Vlaanderen Koning Albert I-laan 1- - Brugge Registratie van infectieziekten

Nadere informatie

Vaccinatie baarmoederhalskanker. Gynaecologie

Vaccinatie baarmoederhalskanker. Gynaecologie Vaccinatie baarmoederhalskanker Gynaecologie Inleiding Als u nog nooit van het Humaan Papillomavirus (hierna te noemen: HPV) en baarmoederhalskanker heeft gehoord, dan bent u niet de enige. Ondanks het

Nadere informatie

Gezondheidspromotie. Vaccinaties bij kinderen

Gezondheidspromotie. Vaccinaties bij kinderen Gezondheidspromotie Vaccinaties bij kinderen Een uitgave van de Onafhankelijke Ziekenfondsen Sint-Huibrechtsstraat 19-1150 Brussel T 02 778 92 11 - F 02 778 94 04 gezondheidspromotie@mloz.be www.mloz.be

Nadere informatie

Rijks- Vaccinaties. programma 2012. Rijksvaccinatieprogramma. RVP-richtlijn. 1 Algemeen. Overzicht van vaccinaties in 2012

Rijks- Vaccinaties. programma 2012. Rijksvaccinatieprogramma. RVP-richtlijn. 1 Algemeen. Overzicht van vaccinaties in 2012 Rijks- Rijksvaccinatieprogramma vaccinatie- RVP-richtlijn programma 2012 Deze richtlijn geeft de kaders voor de medisch-professionele uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Het RVP bevat vaccinaties

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting 159 Het humaan papillomavirus (HPV) is één van de meest voorkomende seksueel overdraagbare ziekteverwekkers wereldwijd. Ongeveer 80% van de bevolking zal eens in zijn leven een HPV infectie oplopen en

Nadere informatie

HPV test volgens landelijke richtlijn. Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009

HPV test volgens landelijke richtlijn. Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009 HPV test volgens landelijke richtlijn Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009 HPV-vaccinatie Het kan je leven redden, maar ook voor niks zijn NRCnext, dd 03-03-09 1.Wat heeft baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Bevorderen van Hepatitis B screening in de Turkse gemeenschap in Rotterdam Ytje van der Veen Presentatie: Dr. Jan Hendrik Richardus

Bevorderen van Hepatitis B screening in de Turkse gemeenschap in Rotterdam Ytje van der Veen Presentatie: Dr. Jan Hendrik Richardus Bevorderen van Hepatitis B screening in de Turkse gemeenschap in Rotterdam 2007 2011 Ytje van der Veen Presentatie: Dr. Jan Hendrik Richardus - Hepatitis B (HBV) bij Turkse Nederlanders - Vooronderzoek

Nadere informatie

Rapport 210021010/2009

Rapport 210021010/2009 Rapport 210021010/2009 E.A. van Lier et al. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar 2009 RIVM-rapport 210021010/2009 Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar

Nadere informatie

Ontwerp van actieplan

Ontwerp van actieplan Ontwerp van actieplan Inleiding Dit ontwerp van actieplan bij de voorgestelde vernieuwde gezondheidsdoelstelling is tot stand gekomen dankzij de inbreng van heel wat mensen en organisaties. 4 werkgroepen

Nadere informatie

Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM ( )

Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM ( ) Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM (1998-2013) Inleiding Kinkhoest is een acute, zeer besmettelijke infectie van de bovenste luchtwegen die veroorzaakt wordt door de bacterie Bordetella

Nadere informatie

Samenvatting. Griepvaccinatie: wie wel en wie niet?

Samenvatting. Griepvaccinatie: wie wel en wie niet? Samenvatting Griepvaccinatie: wie wel en wie niet? Griep (influenza) wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Omdat het virus steeds verandert, bouwen mensen geen weerstand op die hen een leven lang

Nadere informatie

Epi-nieuws. Toezicht Volksgezondheid. Registratie overzicht 2011 Vlaams - Brabant

Epi-nieuws. Toezicht Volksgezondheid. Registratie overzicht 2011 Vlaams - Brabant Epi-nieuws Toezicht Volksgezondheid Registratie overzicht Vlaams - Brabant Toezicht Volksgezondheid Team Infectieziektenbestrijding Vlaams-Brabant Brouwersstraat bus, Leuven Tel : - 7 Fax: - 7 toezichtvolksgezondheid.vlaamsbrabant@vlaanderen.be

Nadere informatie

Epi-nieuws. Toezicht Volksgezondheid. Registratie overzicht 2010 Oost-Vlaanderen

Epi-nieuws. Toezicht Volksgezondheid. Registratie overzicht 2010 Oost-Vlaanderen Epi-nieuws Toezicht Volksgezondheid Registratie overzicht Oost-Vlaanderen Toezicht Volksgezondheid Team Infectieziektenbestrijding Oost-Vlaanderen Elf Julistraat, 9 Gent Tel : 9- Fax: 9- toezichtvolksgezondheid.oostvlaanderen@vlaanderen.be

Nadere informatie

Rapport /2010 E.A. van Lier et al. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland

Rapport /2010 E.A. van Lier et al. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Rapport 210021011/2010 E.A. van Lier et al. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar 2010 RIVM-rapport 210021011/2010 Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar

Nadere informatie

REIS GERELATEERDE VACCINATIES. Dr. Perry JJ van Genderen, internist Havenziekenhuis en Instituut voor Tropische Ziekten Rotterdam

REIS GERELATEERDE VACCINATIES. Dr. Perry JJ van Genderen, internist Havenziekenhuis en Instituut voor Tropische Ziekten Rotterdam REIS GERELATEERDE VACCINATIES Dr. Perry JJ van Genderen, internist Havenziekenhuis en Instituut voor Tropische Ziekten Rotterdam Risicolanden: vaccineren? Increased risk for infectious diseases standard

Nadere informatie

Liefs Jill. hip, hot & handig nieuws. Prikgids prikken - inentingen - vaccins

Liefs Jill. hip, hot & handig nieuws. Prikgids prikken - inentingen - vaccins Liefs Jill hip, hot & handig nieuws Prikgids prikken - inentingen - vaccins DKTP-Hib-HepB In de Liefs Jill Prikgids lees je alles over de inentingen die jouw kind tot en met 4 jaar krijgt. Zo weet je altijd

Nadere informatie

INFOKAART INFECTIEZIEKTEN ALGEMEEN

INFOKAART INFECTIEZIEKTEN ALGEMEEN INFOKAART INFECTIEZIEKTEN ALGEMEEN Naast deze infokaart over infectieziektebestrijding in het algemeen zijn er ook infokaarten beschikbaar over: hepatitis, tuberculose, seksueel overdraagbare aandoeningen,

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF OKTOBER 12

NIEUWSBRIEF OKTOBER 12 Vrije basisschool St-Barbara Sint-Barbarastraat 1 / Riemewegel 39 G 9940 Ertvelde-Rieme Tel. : 09/344 63 63 GSM: 0473/48.57.51 E-mail: vbsintbarbararieme@telenet.be Website: http://www.st-barbararieme.be

Nadere informatie

Antwoord. 1. Schema. Poliomyelitis x x x Difterie/tetanus/kinkhoest x x x x Mazelen/bof/rodehond Haemophilus Influenzae B x x x x Hepatitis B x x x

Antwoord. 1. Schema. Poliomyelitis x x x Difterie/tetanus/kinkhoest x x x x Mazelen/bof/rodehond Haemophilus Influenzae B x x x x Hepatitis B x x x Vraag nr. 233 van 27 juni 1997 van mevrouw SONJA BECQ Vaccinaties Beleid In ons land is vaccinatie tegen polio algemeen wettelijk verplicht. Andere vaccinaties zijn niet verplicht. In het kader van de

Nadere informatie

RIVM rapport /2004. Het Rijksvaccinatieprogramma in Nederland: het vóórkomen van de doelziekten ( )

RIVM rapport /2004. Het Rijksvaccinatieprogramma in Nederland: het vóórkomen van de doelziekten ( ) RIVM rapport 210021001/2004 Het Rijksvaccinatieprogramma in Nederland: het vóórkomen van de doelziekten (1997-2002) F Abbink, SC de Greeff, S van den Hof, HE de Melker Dit onderzoek werd verricht in opdracht

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 11

Samenvatting. Samenvatting 11 Samenvatting Een werkgever is verantwoordelijk voor gezonde en veilige arbeidsomstandigheden voor zijn werknemer. Hij dient zijn werknemers onder meer te beschermen tegen de mogelijke gevolgen van blootstelling

Nadere informatie

Vaccinatie voor asielzoekers. Provinciehuis 19 januari 2016

Vaccinatie voor asielzoekers. Provinciehuis 19 januari 2016 Vaccinatie voor asielzoekers Provinciehuis 19 januari 2016 Agenda 1. Partners aan tafel 2. Probleemstelling 3. Doelstelling 4. Vlaamse aanbevelingen en richtlijnen 5. Doelgroepen 6. Regionale afspraken

Nadere informatie

E-GOV en GEZONDHEIDSBELEID

E-GOV en GEZONDHEIDSBELEID E-GOV en GEZONDHEIDSBELEID DE VACCINATIEDATABANK Dr. Erwin Van Kerschaver Wetenschapellijk adviseur-hoofdarts Kwaliteitsconferentie 12-11-2003 K&G MISSIE ANNO 2000 Kind en Gezin wil, samen met haar partners,

Nadere informatie

Achtergronddocument Beoordelingskaders vaccinaties

Achtergronddocument Beoordelingskaders vaccinaties Achtergronddocument Beoordelingskaders vaccinaties 1 Uitgangspunten voor overheidsbemoeienis met vaccineren De overheidsbemoeienis met vaccineren en vaccinatieprogramma s is gebaseerd op twee uitgangspunten.

Nadere informatie

Bof Brief ouders (t.e.m. 4 de leerjaar)

Bof Brief ouders (t.e.m. 4 de leerjaar) 246 DRAAIBOEK INFECTIEZIEKTEN CLB Bof Brief ouders (t.e.m. 4 de leerjaar) KORTE VERSIE VOOR MEER INFORMATIE ZIE ANDERE ZIJDE Beste ouder(s), Een medeleerling van uw dochter of zoon heeft dikoor (bof).

Nadere informatie

CIJFERS INFECTIEZIEKTEN IN BEELD 2013 OOST-VLAANDEREN Infectieziektebestrijding/

CIJFERS INFECTIEZIEKTEN IN BEELD 2013 OOST-VLAANDEREN Infectieziektebestrijding/ / Rapport CIJFERS INFECTIEZIEKTEN IN BEELD 213 OOST-VLAANDEREN Infectieziektebestrijding/24..214 Inhoudstafel 1 Overzichtstabel 213 3 2 Cijfers infectieziekten Oost- 213 3 Cijfers infectieziekten 213 1

Nadere informatie

Workshop 1 Vaccinatie: bescherming van individu en maatschappij. moderator Marleen Finoulst

Workshop 1 Vaccinatie: bescherming van individu en maatschappij. moderator Marleen Finoulst Workshop 1 Vaccinatie: bescherming van individu en maatschappij moderator Marleen Finoulst Presentaties Adviezen Hoge Gezondheidsraad: Marc Van Ranst Individuele bescherming: antroposofische invalshoek:

Nadere informatie

Liefs Jill. hip, hot & handig nieuws. Prikgids prikken - inentingen - vaccins

Liefs Jill. hip, hot & handig nieuws. Prikgids prikken - inentingen - vaccins Liefs Jill hip, hot & handig nieuws Prikgids prikken - inentingen - vaccins DKTP - Hib - Pneumokokken In de Liefs Jill Prikgids lees je alles over de inentingen die jouw kind tot en met 4 jaar krijgt.

Nadere informatie

Achtergrond en praktijk. Verandering in het vaccinatieschema Pneumokokken

Achtergrond en praktijk. Verandering in het vaccinatieschema Pneumokokken Verandering in het vaccinatieschema Pneumokokken Achtergrond en praktijk Inhoud 1. Essentie (3) 2. Achtergrond Invasieve Pneumokokkenziekte (4-6) 3. Achtergrond vaccinatieschema (7) 4. Caribisch Nederland

Nadere informatie

Kinderziekten. Wat je moet weten en wat je kan doen.

Kinderziekten. Wat je moet weten en wat je kan doen. op basis van paracetamol op basis van ibuprofen Kinderziekten Perdolan (paracetamol) is een geneesmiddel. Geen langdurig gebruik zonder geneeskundig advies. Perdophen (ibuprofen) is een geneesmiddel voor

Nadere informatie

5 JAAR HPV-VACCINATIE IN VLAANDEREN

5 JAAR HPV-VACCINATIE IN VLAANDEREN 5 JAAR HPV-VACCINATIE IN VLAANDEREN Dr. Geert Top Infectieziektebestrijding en vaccinatie 5 JAAR HPV-VACCINATIEPROGRAMMA IN VLAANDEREN Kader en start vaccinatieprogramma Methode Resultaten Discussie Conclusies

Nadere informatie

Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM ( )

Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM ( ) Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM (1998-2014) Inleiding Kinkhoest is een acute, zeer besmettelijke infectie van de bovenste luchtwegen die veroorzaakt wordt door de bacterie Bordetella

Nadere informatie

Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar 2015. RIVM rapport 2015-0067 E.A. van Lier et al.

Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar 2015. RIVM rapport 2015-0067 E.A. van Lier et al. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar 2015 RIVM rapport 2015-0067 E.A. van Lier et al. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar 2015 RIVM Rapport 2015-0067

Nadere informatie

HPV als ziekteverwekker

HPV als ziekteverwekker HPV als ziekteverwekker Nathalie Reesink-Peters 27 februari 2009 Inhoud Introductie HPV Levenscyclus HPV, ziekte verwekker Oncogenese Therapie (van HPV gerelateerde ziekte) Indicaties moleculaire diagnostiek

Nadere informatie

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A

Hepatitis B Inleiding Hepatitis A Preventie hepatitis B Preventie hepatitis A Naast deze infokaart over hepatitis zijn er ook infokaarten beschikbaar over: infectieziekten algemeen, tuberculose, seksueel overdraagbare aandoeningen, jeugd en onveilig vrijen en jeugd en vaccinatie.

Nadere informatie

Op een modern melkveebedrijf horen BVD en IBR niet thuis!

Op een modern melkveebedrijf horen BVD en IBR niet thuis! Op een modern melkveebedrijf horen BVD en IBR niet thuis! Bedrijfsinfectie BVD Bedrijfsinfectie Op dit bedrijf loopt een pink van ca. 9 maanden die drager is van het BVD-virus. Deze pink is drager geworden

Nadere informatie

Vaccinatie. Jean Tafforeau

Vaccinatie. Jean Tafforeau Vaccinatie Jean Tafforeau Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance J. Wytsmanstraat, 14 B - 1050 Brussel 02 / 642 57 71 E-mail : jean.tafforeau@iph.fgov.be

Nadere informatie

Vaccinaties en reizen bij IBDpatiënten. Dinsdag 17 mei 2016 Wout Mares MDL-arts ziekenhuis Gelderse Vallei

Vaccinaties en reizen bij IBDpatiënten. Dinsdag 17 mei 2016 Wout Mares MDL-arts ziekenhuis Gelderse Vallei Vaccinaties en reizen bij IBDpatiënten Dinsdag 17 mei 2016 Wout Mares MDL-arts ziekenhuis Gelderse Vallei Vaccinatie en reizen bij IBD-patiënten Achtergrond IBD Medicatie en afweersysteem Vaccinatie Vaccinatie

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS PRIORIX-TETRA, Poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie in voorgevulde spuit Vaccin tegen mazelen, bof, rubella en varicella (levend) Lees goed de hele

Nadere informatie

Kinderziekten. Wat je moet weten en wat je kan doen.

Kinderziekten. Wat je moet weten en wat je kan doen. Kinderziekten Wat je moet weten en wat je kan doen. Inhoud Wat zijn kinderziekten? p 1 p 2 Zijn ze te voorkomen? p 3 Kunnen anderen ervoor behoed worden? p 4 Dien je je arts te raadplegen? p 5 Mazelen

Nadere informatie

Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Verslagjaar 2014. RIVM rapport 150202003/2014 E.A. van Lier et al.

Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Verslagjaar 2014. RIVM rapport 150202003/2014 E.A. van Lier et al. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Verslagjaar 2014 Nederland RIVM rapport 150202003/2014 E.A. van Lier et al. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar 2014 RIVM Rapport 150202003/2014

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Raadsinformatiebrief Van: J.P. Ragetlie Aan: de leden van de Gemeenteraad Datum: 6 maart 2012 Onderwerp: Jaarcijfers GGD Infectieziektebestrijding Steller: Wil Evers Nr.: RIB-JR-1209 Geachte heer, mevrouw,

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over mazelen

Veelgestelde vragen over mazelen Veelgestelde vragen over mazelen Inhoud Wat is er aan de hand? Over de ziekte mazelen Vragen voor ouders met kinderen Vragen voor volwassenen Vragen voor werknemers in gezondheidszorg Vaccin tegen mazelen

Nadere informatie

Preventie van Infectieziekten in de regio West-Brabant

Preventie van Infectieziekten in de regio West-Brabant Preventie van Infectieziekten in de regio West-Brabant Als het gaat om infectieziekten kan men bij de GGD West-Brabant terecht met vragen over infectieziekten en kan men gebruik maken van het soa spreekuur,

Nadere informatie

Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wat zijn de veranderingen?

Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wat zijn de veranderingen? Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Wat zijn de veranderingen? Wat zijn de veranderingen? Het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker gaat veranderen. Wat verandert er precies? Testen op

Nadere informatie

AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS I. ACHTERGROND

AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS I. ACHTERGROND AFSPRAKEN KETENPARTNERS OVER WATERPOKKEN EN RODEHOND BIJ ASIELZOEKERS Onderstaande ketenafspraken zijn tot stand gekomen in samenwerking met COA, GC A, GGD GHOR Nederland, KNOV, NVOG en LCI, en zijn bedoeld

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uitslag

Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Uitslag Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Uitslag Uitslagen In deze folder staat informatie over verschillende uitslagen van het onderzoek en HPV. Lees de informatie die hoort bij uw uitslag. Heeft u na

Nadere informatie

GEZONDHEIDSINFORMATIE

GEZONDHEIDSINFORMATIE GEZONDHEIDSINFORMATIE voor risicovolle beroepsgroepen vaccinatie DTP en Hepatitis A/B www.vggm.nl GEZONDHEIDSINFORMATIE VOOR RISICOVOLLE BEROEPSGROEPEN Als medewerker kunt u via uw werk risico lopen op

Nadere informatie

Kwartaaloverzicht meldingsplichtige infectieziekten in het kader van de Wet Publieke Gezondheid

Kwartaaloverzicht meldingsplichtige infectieziekten in het kader van de Wet Publieke Gezondheid Kwartaaloverzicht meldingsplichtige infectieziekten in het kader van de Wet Publieke Gezondheid Hierbij ontvangt u het overzicht van de gemelde infectieziekten die bij de afdeling I&H van de GGD Haaglanden

Nadere informatie

Ziekte / Medicijnen Beleid

Ziekte / Medicijnen Beleid Im Langental 58a D-52538 Selfkant-Hillensberg Ziekte / Medicijnen Beleid Inleiding Een kinderdagverblijf is niet berekend op de opvang van zieke kinderen. Ziekte is echter een rekbaar begrip waardoor soms

Nadere informatie

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR

JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR JEUGDGEZONDHEIDSZORG 4-19 JAAR INFORMATIE VOOR OUDERS / VERZORGERS Een gezonde jeugd heeft de toekomst Kinderen zijn lichamelijk, geestelijk en sociaal voortdurend in ontwikkeling. Bij de meeste kinderen

Nadere informatie

CLB. GBS Wemmel BROCHURE 6. Schooljaar Nederlandstalige Gemeentelijke Basisschool Wemmel J. Vanden Broeckstraat Wemmel

CLB. GBS Wemmel BROCHURE 6. Schooljaar Nederlandstalige Gemeentelijke Basisschool Wemmel J. Vanden Broeckstraat Wemmel BROCHURE 6 CLB GBS Wemmel Nederlandstalige Gemeentelijke Basisschool Wemmel J. Vanden Broeckstraat 29 1780 Wemmel Tel.: (02) 462.06.31 Fax: (02) 462.06.39 Schooljaar 2015-2016 URL: www.gbswemmel.be E-mail:

Nadere informatie

HBV-vaccinatieprogramma voor risicogroepen

HBV-vaccinatieprogramma voor risicogroepen HBV-vaccinatieprogramma voor risicogroepen Hans van den Kerkhof Paul van Beek Anouk Urbanus Landelijke Coördinatie Infectieziekte (LCI) Centrum Infectieziektebestrijding RIVM 1 Disclosure belangen Hans

Nadere informatie

Preventie van. Wat u moet weten over. baarmoederhalskanker. Deze brochure bevat informatie over baarmoederhalskanker,

Preventie van. Wat u moet weten over. baarmoederhalskanker. Deze brochure bevat informatie over baarmoederhalskanker, Preventie van baarmoederhalskanker Wat u moet weten over baarmoederhalskanker Deze brochure bevat informatie over baarmoederhalskanker, een ziekte die kan voorkomen worden. Spreek er over met uw arts,

Nadere informatie

BAARMOEDERHALSKANKER Wat u moet weten over baarmoederhalskanker

BAARMOEDERHALSKANKER Wat u moet weten over baarmoederhalskanker 2007 VAC 47 VU : GlaxoSmithKline, Rue du Tilleul 13, 1332 Genval BAARMOEDERHALSKANKER Wat u moet weten over baarmoederhalskanker Wenst U hierover meer te weten, contacteer Uw arts of surf naar : BAARMOEDERHALSKANKER

Nadere informatie

Medische informatie. Het KCE evalueerde het nieuwe vaccin tegen meningokokken B

Medische informatie. Het KCE evalueerde het nieuwe vaccin tegen meningokokken B Medische informatie Het KCE evalueerde het nieuwe vaccin tegen meningokokken B Meningokokkeninfecties, zeldzaam maar wel ernstig Invasieve meningokokkeninfecties (IMD) worden veroorzaakt door Neisseria

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting 161. Samenvatting. Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden

Nederlandse samenvatting 161. Samenvatting. Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden Nederlandse samenvatting 161 1 2 3 Samenvatting Nederlandse samenvatting voor niet ingewijden 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Nederlandse samenvatting 163 Wereldwijd is het percentage kinderen dat te vroeg geboren

Nadere informatie

Infectieziektebestrijding elke dag anders!

Infectieziektebestrijding elke dag anders! Infectieziektebestrijding elke dag anders! Ronald ter Schegget Arts infectieziekten 29 GGD en Algemene Infectieziekten Bestrijding Surveillance Meldingsplichtige infectieziekten Bron- en contactonderzoek

Nadere informatie

15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant

15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant 15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant Kamervragen van het lid Thieme aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn

Nadere informatie

Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar 2011. Rapport 210021014/2011 E.A. van Lier et al.

Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar 2011. Rapport 210021014/2011 E.A. van Lier et al. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar 2011 Rapport 210021014/2011 E.A. van Lier et al. Vaccinatiegraad Rijksvaccinatieprogramma Nederland Verslagjaar 2011 RIVM Rapport 210021014/2011

Nadere informatie

Transmissieroute : Wetenschap, return of investment of l art pour l art? Het Rijksvaccinatieprogramma van surveillance tot interventie

Transmissieroute : Wetenschap, return of investment of l art pour l art? Het Rijksvaccinatieprogramma van surveillance tot interventie 4 Transmissieroute : Wetenschap, return of investment of l art pour l art? Het Rijksvaccinatieprogramma van surveillance tot interventie Vaccinatie tegen bacteriële meningitis Vaccinatie ter preventie

Nadere informatie

Vaccinatie tegen HPV voor meisjes van 12 jaar. Rijksvaccinatieprogramma

Vaccinatie tegen HPV voor meisjes van 12 jaar. Rijksvaccinatieprogramma Vaccinatie tegen HPV voor meisjes van 12 jaar Rijksvaccinatieprogramma Waarom vaccineren tegen HPV? Als je je laat vaccineren tegen HPV, ben je goed beschermd tegen baarmoederhalskanker. Elk jaar krijgen

Nadere informatie

Gezondheidsinformatiefiche voor bedrijven: bof

Gezondheidsinformatiefiche voor bedrijven: bof Gezondheidsinformatiefiche voor bedrijven: bof Bepaalde infectieziekten komen frequenter voor op kinderleeftijd dan bij volwassenen. Ze worden daarom verkeerdelijk kinderziekten genoemd. De meeste van

Nadere informatie

Vaccinatie. Achtergrondinformatie over werking, veiligheid en waarde van vaccinatie

Vaccinatie. Achtergrondinformatie over werking, veiligheid en waarde van vaccinatie Vaccinatie Achtergrondinformatie over werking, veiligheid en waarde van vaccinatie Inleiding Vaccinaties worden ingezet tegen tal van infectieziekten, zoals o.a. poliomyelitis, hepatitis, hondsdolheid,

Nadere informatie

Priorix-Tetra injectieflacon/ampul, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie

Priorix-Tetra injectieflacon/ampul, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Priorix-Tetra (nieuw) Bijsluiter BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Priorix-Tetra injectieflacon/ampul, poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Mazelen-, bof-, rodehond- en waterpokkenvaccin

Nadere informatie

8 HPV. VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 95

8 HPV. VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 95 8 HPV VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 95 96 VaccInformatiemap Rijksvaccinatieprogramma 2015/2016 8.1 HPV-vaccinatie Het humaan papillomavirus (HPV) is een zeer besmettelijk virus dat

Nadere informatie

Vaccinaties bij kinderen

Vaccinaties bij kinderen Vaccinaties bij kinderen isopix VACCINATIES BIJ KINDEREN Besmettelijke ziektes bedreigen de mens al heel zijn bestaan: kinderen, volwassenen en senioren krijgen ermee te kampen in hun dagelijks leven of

Nadere informatie

Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM ( )

Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM ( ) Kinkhoest Rubriekhouder: Mw. dr. H. de Melker, RIVM (1998-2015) Inleiding Kinkhoest is een acute, zeer besmettelijke infectie van de bovenste luchtwegen die veroorzaakt wordt door de bacterie Bordetella

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Opvang 5.3.5.0 Zieke kinderen / besmettelijke ziekten en werkwijze versie: 2

Hoofdstuk 5: Opvang 5.3.5.0 Zieke kinderen / besmettelijke ziekten en werkwijze versie: 2 De organisatie heeft een protocol opgesteld conform de Wet Bestrijding Infectieziekten, waarin beschreven staat hoe te handelen in geval van (besmettelijke) ziekte(n) van kinderen. Het protocol is van

Nadere informatie

contactpersoon van de school Psycho-pedagogisch consulent goedele.seys@vclbweimeersen.be

contactpersoon van de school Psycho-pedagogisch consulent goedele.seys@vclbweimeersen.be CLB 1. De school werkt samen met het: Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding VCLB Weimeersen Zuiderlaan 42 8790 Waregem Tel. : 056 60 23 93 Fax. : 056 61 42 84 Directie : Mevr. Catteeuw Griet www.vclbweimeersen.be

Nadere informatie