H5 - H O E W E R K T D E A R B E I D S M A R K T?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "H5 - H O E W E R K T D E A R B E I D S M A R K T?"

Transcriptie

1 H5 - H O E W E R K T D E A R B E I D S M A R K T? 1 WIE HEEFT ER WERK? Mensen die werken/werk zoeken, vormen samen het aanbod van arbeid. Dat is de beroepsbevolking. Die bestaat uit alle mensen tussen 15 en 65 jaar die: - minimaal 12 uur betaald werk per week verrichten - minimaal 12 uur per week willen werken en zich daarvoor hebben laten inschrijven bij het CWI (centrum voor werk en inkomen) Er is ongeveer 67,6% van de 11 miljoen mensen dat tot de beroepsbevolking behoort. De arbeidsparticipatiegraad of arbeidsdeelnamepercentage: het deel dat deelneemt of beschikbaar is voor de arbeidsmarkt. Dat is nooit 100% Alle banen samen vormen de werkgelegenheid: aantal arbeidsplaatsen dat beschikbaar is bij bedrijven en de overheid. Werkgelegenheid: stijgt: Als er nieuwe bedrijven starten, of als bedrijven uitbreiden daalt: Als bedrijven failliet gaan of krimpen. De werkgelegenheid wordt vastgesteld in arbeidsjaren: een volledige baan gedurende een vol jaar. Vraag naar werk(werkgelegenheid) en het aanbod(beroepsbevolking) vormen samen de arbeidsmarkt. Het is een abstracte markt. Als het aanbod groter is dan de vraag is er werkloosheid. Er is sprake van een krappe arbeidsmarkt als het moeilijk is om aan personeel te komen. Bij een ruime arbeidsmarkt is het aanbod van arbeid groter dan de vraag. De vraag naar arbeid zijn de bedrijven. Het aanbod zijn de werknemers. 2 IS ER WERK VOOR IEDEREEN? Het CWI(Centrum voor werk en inkomen) houdt bij hoeveel mensen opzoek zijn naar werk. Geregistreerde werkloosheid omvat alle mensen tussen 15 en 65 jaar die: - Als werkzoekende staan ingeschreven bij het CWI - Op zoek zijn naar werk voor minimaal 12 uur per week Het CWI is een overheidsinstelling voor arbeidsbemiddeling: het CWI helpt mensen bij het vinden van werk. Als je geen baan gevonden krijgt, kun je bij het CWI een uitkering aanvragen. Maar ze controleren wel goed of je die uitkering wel verdiend. Je verdient een uitkering als je : - Afspraken nakomt - Regelmatig solliciteert

2 Het CWI ondersteunt mensen die zich hebben ingeschreven een half jaar bij vinden van werk, als het na een half jaar niet is gelukt adviseren ze een vervolgtraject. Dat kan een opleiding zijn om de kansen op werk te vergroten of een sollicitatiecursus. Verborgen werkloosheid: alle mensen die wel werk zoeken, maar niet als werkzoekende zijn geregistreerd. Die hebben dus geen uitkering. Tijdelijke werkloosheid: term voor mensen die maar kort naar werk zoeken. Daarvan heb je twee vormen: - Frictie werkloosheid: ontstaat doordat mensen na een opleiding of tussen 2 banen tijdelijk geen werk hebben. - Seizoenswerkloosheid: ontstaat doordat je bepaald werk alleen in een deel van het jaar kunt doen. Langdurige werkloosheid: als mensen langer dan een jaar naar werk zoeken. Gemeentes hebben werkgelegenheidsplannen om de werkloosheid te bestrijden: - Subsidie aan bedrijven gegeven voor het in dienst nemen van een werkzoekende - Gemeente neemt zelf een werkzoekende in dienst - Gemeente betaald een deel van een opleiding zodat de werkzoekende meer kans heeft op een baan. 3 WAAR KOMT WERK VANDAAN? Werkloosheid is een fout in de arbeidsmarkt, de vraag en het aanbod sluiten niet goed op elkaar aan. De laatste jaren is het aanbod gegroeid: er bieden zich meer mensen aan op de arbeidsmarkt. Dat komt onder andere doordat meer vrouwen gaan werken/werk zoeken. Door groei van de beroepsbevolking stijgt de werkloosheid. Ze verwachten dat de beroepsbevolking steeds meer gaat krimpen, dat komt doordat er minder kinderen worden geboren. Zelfs als het aantal mensen dat zich beschikbaar stelt voor de arbeidsmarkt overeenkomt met het aantal beschikbare banen, kan er werkloosheid zijn. Dat kan komen doordat sommige banen minder populair zijn, of dat sommigen niet de juiste opleidingen hebben. Zulke werkloosheid : werkloosheid die is ontstaat door kwaliteitsverschil tussen aanbod en vraag van arbeid heet: kwalitatieve structurele werkloosheid. Belangrijke oorzaken van werkloosheid: - Mechanisatie - Automatisering - Het verplaatsen van de productie naar het buitenland Deze vormen van werkloosheid heten: kwantitatieve structurele werkloosheid. Als het slecht gaat met de economie, stijgt de werkloosheid ook. Dat komt omdat de vraag dan niet groot genoeg is, want mensen hebben minder geld te besteden. De werkloosheid die hierdoor ontstaat is: conjuncturele werkloosheid. Als de economische groei in een korte tijd sterk toeneemt noem je dat een hoogconjunctuur. Als de groei afneemt noem je dat een laagconjunctuur.

3 niet-werkende mensen worden ook wel inactieven genoemd. wel werkende mensen worden actieven genoemd. 4 HOE KOM JE AAN WERK? Werk waarvoor je geen opleiding nodig hebt, heet ongeschoold werk. Bijvoorbeeld: - Fabrieksarbeid - Schoonmaakwerk Werk waarvoor je wel een opleiding nodig hebt, heet geschoold werk. Het werk wat je later wilt doen, moet ook bij je passen. Vacature: is een baan waar iemand voor wordt gezocht. Die kan ontstaan doordat er iemand vertrekt. De werkgever zoekt dan een vervanger. Het kan ook ontstaan omdat het bedrijf erg veel werk heeft, of het gaat uitbreiden. In de vacatureomschrijving staan de functie-eisen waar de geschikte kandidaat aan moet voldoen. Solliciteren: jezelf presenteren aan een werkgever. Meestal zul je een sollicitatiebrief moeten schrijven. Daarnaast stuur je een lijst mee waarop staat wat je allemaal gedaan hebt. (opleiding en werkervaring) : cv Je kunt ook een open sollicitatie schrijven naar bedrijven. Dan is er geen vacature. Bij een open sollicitatie stuur je ook je cv mee. Scheppen van werk: een eigen bedrijf starten Als je werk zoekt kun je je ook inschrijven bij een uitzendbureau. Het uitzendbureau zoekt (tijdelijke) werknemers voor bedrijven. Je bent bij het uitzendbureau in dienst, niet bij de werkgever! Soms krijgt iemand die via een uitzendbureau is begonnen, een arbeidscontract bij het bedrijf.

4 H 6 - W A T D O E T D E O V E R H E I D? 1 WAT IS DE OVERHEID? De overheid zorgt voor veel voorzieningen. Bijvoorbeeld: aanleg en onderhoud van wegen en sportvelden, onderwijs, brandweer, en politie. De overheid is werkzaam op 3 niveaus: - De gemeente: zorgt voor onderhoud van straten en parken, ophalen van het huisvuil en het bijhouden van het bevolkingsregister. - De provincie: zorgt voor rampenplannen, provinciale wegen en deel van het milieubeheer. - Het rijk: ookwel de rijksoverheid: zorgt voor het leger, gevangenissen. Het rijksoverheid is de centrale overheid. Provincie en gemeente heten de lagere overheden. Op al deze 3 dingen voert de overheid beleid, stelt wetten of regels vast en ziet erop toe dat die ook worden nageleefd. Elke gemeente heeft een gemeentehuis/stadhuis. Daar kun je terecht voor paspoorten, identiteitskaarten en rijbewijzen. De gemeente houdt ook het bevolkingsregister bij, als je verhuist, gaat trouwen of een kind krijgt moet je dat bij de gemeente aangeven. In alle provinciehoofdsteden van NL staat een provinciehuis, vanuit daar wordt de provincie geleid. De plannen die hier worden gemaakt, gaan meestal over de gemeentegrenzen heen, bijvoorbeeld over de indeling van de regio: waar gewoond en gewerkt kan worden, en waar natuur moet zijn. Dit heet ruimtelijke ordening. De rijksoverheid bestaat uit de regering, eerste- en tweede kamer en een aantal ministeries. Hier worden plannen gemaakt voor alle onderdelen van de maatschappij, van onderwijs tot gezondheidszorg en van natuurbeheer tot veiligheid. In Nederland heeft het bestuur van de overheid de vorm van een parlementaire democratie. Elk niveau van de overheid heeft een eigen parlement (volksvertegenwoordiging): in de gemeente de gemeenteraad, in de provincie de provinciale staten en bij het rijk de eerste- en tweede kamer. Verder bestaat de overheid uit een regering(de ministers) met een staatshoofd. Iedereen die belasting betaalt, betaalt mee aan voorzieningen zoals onderwijs, ouderenzorg etc. Ook al wordt niet elke voorziening door iedereen gebruikt. De overheid zorgt voor een aantal collectieve voorzieningen waar iedereen gebruik van kan maken. (wegen, afval- en sport voorzieningen etc. maar ook brandweer, politie etc.) De collectieve voorzieningen worden betaald uit de inkomsten van de belastingen. Het deel van de economie en de maatschappij dat wordt betaald en georganiseerd door de overheid, heet de collectieve sector, ook wel publieke sector. Het wordt naast de primaire, secundaire en tertiaire sector, ook wel de quartaire sector genoemd. In de quartaire sector gaat het om banen in de publieke dienstverlening, waarbij er geen winstoogmerk is. Er zijn veel mensen in de collectieve sector werkzaam: bij gemeenten, provincies en de rijksoverheid werken 10duizenden mensen. Ongeveer een derde van alle banen

5 bevindt zich in deze collectieve sector. Bedrijven en organisaties die niet bij de overheid horen, vormen samen de particuliere sector, ook wel marktsector. Zij moeten zich aan de wetten en regels van de overheid en ook moeten ze belasting betalen. Privatiseren: dat een staatsbedrijf wordt afgestoten door de overheid en in de particuliere sector komt. Bedrijven die gedeeltelijk bij de overheid horen heten semioverheidsbedrijven. De collectieve voorzieningen zijn er voor iedereen. toch maakt niet iedereen daar gebruik van. Een voorbeeld daarvan is de infrastructuur. Dat zijn alle basisvoorzieningen waardoor mensen kunnen wonen en werken, zoals wegen, bruggen, rioleringen, industrieterreinen en vliegvelden. Zelfs al vlieg je nooit, of rijd je geen auto, de infrastructuur is wel aanwezig! 2 WAT DOET DE OVERHEID VOOR MIJ? Het is een taak van de overheid om de openbare orde te handhaven, de criminaliteit te bestrijden en de veiligheid van de burgers te bewaken. De politie en justitie voeren deze taken uit. Ze bestrijden criminaliteit niet alleen door het oppakken en bestraffen van misdadigers, maar ook door preventie: het voorkomen van misdrijven. De overheid informeert mensen over preventie van inbraken, diefstal en brand. De brandweer en het leger zijn ook voorzieningen die door de overheid geregeld en betaald worden. Ook aan de gezondheidszorg betaald de overheid veel mee. Verpleeghuizen, zorg voor lichamelijk en verstandelijk gehandicapten en jeugdzorg worden door de overheid betaald. Maar veel medische hulp moet je zelf betalen. Om die kosten te kunnen betalen, ben je verplicht om je te verzekeren met een zorgverzekering. Een van de belangrijkste taken is het zorgen voor onderwijs. Tot je 16e geldt er in NL volledige leerplicht, vanaf je 17e moet je tenminste één dag per week naar school.(partiële leerplicht) Dit betekent dat de overheid verplicht is om onderwijs aan te bieden aan iedereen tot die leeftijd. Daarom betaald de overheid (bijna) alle kosten. Als je je inschrijft voor een opleiding, moet je die wel zelf betalen. Een andere taak van de overheid is het beschermen van het milieu. Er zijn al veel wetten en regels. Het principe daarbij is: de vervuiler betaalt. Het opruimen en schoonmaken kost veel geld, als de overheid dit betaalt, betaalt iedereen daar feitelijk aan mee. Daarom worden dit soort kosten ook wel maatschappelijke kosten genoemd. Daarbij hoort ook andere schade die wordt toegebracht aan de leefomgeving. (vandalisme etc) De overheid wil de welvaart in NL spreiden, ze willen bereiken dat de inkomens van mensen niet te veel uit elkaar gaan lopen. Zo betalen mensen met hoge inkomens meer belasting. Inkomensverdeling: de manier waarop de inkomens zijn verdeeld over de personen in een land. Bij een onevenwichtige inkomensverdeling zijn er veel mensen die in

6 armoede leven en slechts enkelen met een heel hoog inkomen. In NL is de inkomensverdeling gematigd: er zijn veel middeninkomens. 3 WAT WIL DE OVERHEID VAN MIJ? De overheid heeft een aparte afdeling die de belastingsopbrengsten verzamelt: de belastingdienst. Belasting is een verplichte bijdrage aan de overheid. Bij iedereen met een salaris worden bedragen ingehouden op het loon (loonheffingen) Deze bestaan uit: - loonbelasting - premies voor werknemersverzekeringen - premies voor volksverzekeringen - inkomensafhankelijke bijdrage voor de verplichte zorgverzekering Inkomen kan ook uit andere bronnen komen dan alleen je loon. Daarom is de inkomstenbelasting verdeeld in drie soorten inkomen. box 1: inkomen uit werk en wonen box 2: inkomen uit aandelen box 3: inkomen uit vermogen, zoals spaargeld en beleggingen. Bij het bepalen van belasting, bestaan er allerlei kortingen. De algemene heffingskorting is een bedrag waarover je geen belasting hoeft te betalen. Heb je een uitkering of een inkomen uit arbeid, dan wordt de algemene heffingskorting verrekend met de te betalen inkomstenbelasting. Mensen die geen inkomsten hebben, krijgen de algemene heffingskorting op hun rekening gestort. Daarnaast zijn er nog meer kortingen te krijgen, die hangen af van je persoonlijke situatie. 3 WAT WIL DE OVERHEID VAN MIJ? (AANTEKENINGEN) Alle taken van de overheid moeten natuurlijk ergens van betaald worden. Daarom moet iedereen belasting betalen. Er zijn veel verschillende belastingen, die op verschillende manieren betaald worden. Je krijgt een overzicht van de belangrijkste belastingen: Inkomstenbelasting Eén keer per jaar moet iedereen belastingaangifte doen. Dan bereken je hoeveel inkomstenbelasting je moet betalen. Elke maand wordt er op je brutoloon alvast een bedrag ingehouden. Dit is de loonheffing: een voorheffing op de inkomstenbelasting. De belangrijkste inkomstenbron is voor veel Nederlanders loon. De te betalen loonbelasting bereken je met het schijventarief. In elke schijf wordt het tarief hoger. Hoe meer je verdient hoe meer belasting je in procenten moet betalen. In schijf 1 en 2 bereken je wat je moet betalen aan belasting én premies voor sociale verzekeringen. Als je méér verdient dan betaal je over dát deel van je inkomen alleen belasting, en geen premies.

7 Als je de bedragen van alle schijven bij elkaar optelt weet je hoeveel belasting (en premies) je moet betalen. Van dit bedrag mag je altijd nog één of meer heffingskortingen afhalen. Algemene heffingskorting, arbeidskorting, kinderkorting, enz. Vermogensrendementsheffing Ook als je geld verdient door beleggingen of spaartegoeden moet je hierover belasting betalen. De Belastingdienst gaat niet controleren hoeveel rendement je precies haalt en hoeveel rente je precies ontvangt. Zij gaan uit van 4% rendement op je gemiddeld vermogen. Over deze 4% betaal je 30% belasting. Dat noem je de vermogensrendementsheffing. Je betaalt deze belasting trouwens alleen als je vermogen gemiddeld hoger was dan Belasting voor bedrijven Ook over winst moet belasting worden betaald. Kleine bedrijven betalen inkomstenbelasting, grotere bedrijven (BV s en NV s) betalen vennootschapsbelasting. BV = besloten vennootschap NV = naamloze vennootschap Bedrijven moeten ook BTW afdragen aan de belastingdienst. Een groot deel van deze BTW hebben ze ontvangen van hun klanten. Er zit immers bijna altijd 6% of 19% BTW in de prijs van de producten die wij kopen. Via winkels komt deze belasting bij de belastingdienst terecht. Daarom noemen we BTW een indirecte belasting. Een ander voorbeeld van een indirecte belasting is accijns op alcohol, brandstof en tabak. Accijns: gebruiksbelasting. Verder moeten sommige bedrijven milieubelasting, grondwaterbelasting en wegenbelasting betalen. Gemeentelijke belastingen De gemeente waar je woont heeft het recht om de inwoners te laten meebetalen aan allerlei zaken. Zo kan hondenbelasting gebruikt worden voor nieuwe uitlaatplaatsen en rioolheffing voor onderhoud van de riolering. Dit zijn voorbeelden van directe belastingen omdat je het direct aan de overheid (gemeente) betaalt. De belangrijkste gemeentelijke belasting is de OZB; Dit betekent onroerende zaakbelasting (onroerende zaak = huis) Tj-biljet: een formulier voor jongeren om teveel betaalde belasting terug te vragen aan de Belastingdienst UWV: Overheidsinstelling die de werkgeversverzekeringen betaalt van de ontvangen premies. Kansspelbelasting: 25% belasting op grote geldprijzen (behalve de Staatsloterij, belastingvrij!) Successierechten: Belasting over een erfenis

8 BPM: Belasting op de aankoop van nieuwe auto s Gemeente- en Provinciefonds: Geld dat de lagere overheden krijgen van de Rijksoverheid 4 WAAR GEEFT DE OVERHEID HET AAN UIT? Om de taken van de overheid goed uit te voeren, hebben ze veel uitgaven. Al die uitgaven moeten voor alle burgers openbaar zijn, want zij betalen er aan mee. Daarom worden er jaarlijks begrotingen gemaakt door alle overheidslagen, de volksvertegenwoordigers moeten deze goedkeuren. De rijksoverheid maakt elk jaar een overzicht van de inkomsten en uitgaven die verwacht worden voor het komende jaar. De rijksbegroting is het overzicht van alle te verwachten inkomsten en uitgaven van de rijksoverheid. De rijksbegroting wordt opgesteld door het ministerie van Financiën. In de miljoenennota wordt de rijksbegroting verder toegelicht. Deze worden elk jaar op de 3e dinsdag in september gepresenteerd. Net als in een huishouden moet de overheid ervoor zorgen dat de uitgaven niet hoger zijn dan de inkomsten. Een begrotingstekort houdt in dat er meer geld wordt uitgegeven dan er inkomsten zijn. Om dat te verminderen kan het rijk drie maatregelen nemen: - uitgaven verlagen - inkomsten laten stijgen door hogere belastingen - meer geld lenen Het kan ook zijn dat er meer geld binnenkomt dan dat er wordt uitgegeven: overschot op de begroting. Een grote uitgavenpost is de aflossing op de staatsschuld. Financieringstekort = begrotingstekort - aflossing op de staatsschuld Dat geeft aan hoeveel geld de overheid moet lenen om de begroting te kunnen betalen, en dus hoeveel de staatsschuld zal toenemen. Het is ook mogelijk om geen financieringstekort te hebben maar een overschot, dit wordt dan het financieringssaldo genoemd.

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen

Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Boek 4 Hoofdstuk 7: De overheid en ons inkomen Valt het mee of tegen? a Als Yara een appartement koopt moet ze een hypotheek afsluiten. Hiervoor betaalt ze iedere maand een bepaald bedrag. Dit zijn haar

Nadere informatie

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur

Economie Pincode klas 4 VMBO-GT 5 e editie Samenvatting Hoofdstuk 7 De overheid en ons inkomen Exameneenheid: Overheid en bestuur Paragraaf 7.1 Groeit de economie? BBP = Bruto Binnenlands Product, de totale productie in een land in één jaar Nationaal inkomen = het totaal van alle inkomens in een land in één jaar Inkomen = loon, rente,

Nadere informatie

Economie Elementaire economie 3 VWO

Economie Elementaire economie 3 VWO Economie Elementaire economie 3 VWO Les 13 Introductie overheid Ontwerp power point: Henk Douna docent: Jeannette de Beus De komende weken: de overheid Consumenten De markt Producenten Bijvoorbeeld Goederenmarkt

Nadere informatie

De overheid. Uitgaven: uitkeringen en subsidies. De overheid. Ontvangsten: belasting en premies. De grote herverdeler van inkomens

De overheid. Uitgaven: uitkeringen en subsidies. De overheid. Ontvangsten: belasting en premies. De grote herverdeler van inkomens Overheid H2 De overheid De grote herverdeler van inkomens Ontvangsten: belasting en premies De overheid Uitgaven: uitkeringen en subsidies De grote herverdeler van inkomens 2 De Nederlandse overheid Belangrijke

Nadere informatie

Lesbrief Iedereen betaalt belasting

Lesbrief Iedereen betaalt belasting Lesbrief Iedereen betaalt belasting inleiding Iedereen betaalt belasting» waar komt het geld vandaan?» waar gaat het geld naar toe?» nederland, europa en de wereld» Iedereen betaalt belasting 1 Iedereen

Nadere informatie

4.1 Klaar met de opleiding

4.1 Klaar met de opleiding 4.1 Klaar met de opleiding 1. Werken in loondienst - Bij een bedrijf of bij de overheid (gemeente, provincie, ministerie); - Je krijgt loon/salaris; - Je hebt een bepaalde zekerheid, dat je werk hebt,

Nadere informatie

5.1 Wie is er werkloos?

5.1 Wie is er werkloos? 5.1 Wie is er werkloos? Volgens het CBS behoren mensen tot de werkloze beroepsbevolking als ze een leeftijd hebben van 15 tot en met 64 jaar, minder dan 12 uur werken, actief op zoek zijn naar betaald

Nadere informatie

5.2 Wie is er werkloos?

5.2 Wie is er werkloos? 5.2 Wie is er werkloos? Volgens het CBS behoren mensen tot de werkloze beroepsbevolking als ze een leeftijd hebben van 15 tot en met 64 jaar, minder dan 12 uur werken, actief op zoek zijn naar betaald

Nadere informatie

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en arbeidsmarkt? (openstaande)vacatures. 2)Noem een ander woord voor Werkenden werkgelegenheid.

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en arbeidsmarkt? (openstaande)vacatures. 2)Noem een ander woord voor Werkenden werkgelegenheid. 1 1)Waaruit bestaat de vraag op de arbeidsmarkt? 2)Noem een ander woord voor werkgelegenheid. 3)Wie vragen arbeid? 4)Met welk woord wordt het aanbod van arbeid ook aangeduid? 5)Geef de omschrijving van

Nadere informatie

Leuker kunnen we het niet maken

Leuker kunnen we het niet maken Leuker kunnen we het niet maken Belastingen: blij met een blauwe envelop? De beruchte blauwe envelop belastingaangifte! De overheid heeft het recht om heffingen aan burgers op te leggen om inkomsten te

Nadere informatie

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als %

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als % Inflatie Stijging algemene prijspeil Consumenten Prijs Indexcijfer Gewogen gemiddelde Voordeel: Mensen met schulden Nadeel: Mensen met loon, spaargeld Reële winst bedrijven daalt Rentekosten bedrijven

Nadere informatie

3 De overheid geeft veel geld uit. Het geld daarvoor ontvangt de overheid van burgers en bedrijven die aan de overheid belasting moeten betalen.

3 De overheid geeft veel geld uit. Het geld daarvoor ontvangt de overheid van burgers en bedrijven die aan de overheid belasting moeten betalen. Hoofdstuk 6: Kan de overheid dat regelen? Weer naar school. a Leerplicht geldt voor kinderen tot en met het leerjaar waarin zij 16 jaar worden. Na het laatste schooljaar van de leerplicht begint de kwalificatieplicht.

Nadere informatie

Inkomsten en uitgaven vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73698

Inkomsten en uitgaven vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73698 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 22 March 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73698 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Inkomstenbelasting. Module 7 hoofdstuk 2

Inkomstenbelasting. Module 7 hoofdstuk 2 Inkomstenbelasting Module 7 hoofdstuk 2 Verschillende vormen inkomen, verschillende vormen belasting Verschillende boxen Box 1 Bruto inkomen uit arbeid (denk aan brutoloon) Inkomen uit koophuis Aftrekposten

Nadere informatie

Opdrachten belastingstelsel

Opdrachten belastingstelsel Opdrachten belastingstelsel Gegevens: BOX 1 Schijf Belastbaar inkomen uit werk en woning Inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen Totale belasting in een schijf 1 tot 18.628 33,% 6.147 2 van 18.629

Nadere informatie

H1: Economie gaat over..

H1: Economie gaat over.. H1: Economie gaat over.. 1: Belangen Geld is voor de economie een smeermiddel, door het gebruik van geld kunnen we handelen, sparen en goederen prijzen. Belangengroep Belang = Ze komen op voor belangen

Nadere informatie

JAN PELLEGROM ORGANISATIEADVIES www.janpellegrom.nl. Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2008

JAN PELLEGROM ORGANISATIEADVIES www.janpellegrom.nl. Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2008 JAN PELLEGROM ORGANISATIEADVIES www.janpellegrom.nl Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2008 Vooraf Deze informatie is vooral bedoeld voor gastouders die dit als bijverdienste doen en niet

Nadere informatie

Levensloopregeling. Spaar voor uw verlof

Levensloopregeling. Spaar voor uw verlof Levensloopregeling Spaar voor uw verlof De Levensloopregeling Spaar voor uw verlof Nederland verandert. Non stop werken tot aan ons pensioen is niet meer vanzelfsprekend, we willen werk kunnen combineren

Nadere informatie

Computeropdracht 'de overheid'

Computeropdracht 'de overheid' Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres ilvy van grunsven 26 May 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/61504 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Als u gaat scheiden. Let op! PA 960-1Z71FD (1019)

Als u gaat scheiden. Let op! PA 960-1Z71FD (1019) Als u gaat scheiden Als u gaat scheiden, heeft dit gevolgen voor de belasting van u en uw echtgenoot. Voor de belastingheffing wordt u als gescheiden beschouwd, als u niet meer bij elkaar woont. Om welke

Nadere informatie

Als u gaat trouwen. Sommige inkomsten en aftrekposten kunt u verdelen. Let op! PA 940-1Z71FD

Als u gaat trouwen. Sommige inkomsten en aftrekposten kunt u verdelen. Let op! PA 940-1Z71FD 7 Als u gaat trouwen Als u gaat trouwen, kan dit gevolgen hebben voor de belasting die u en uw echtgenoot betalen. Trouwen kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor uw inkomsten en aftrekposten en uw heffingskortingen.

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Voorbeelden van een juist antwoord zijn: kosten van politie-inzet

Nadere informatie

Verzonden: Aangifte inkomstenbelasting 2014

Verzonden: Aangifte inkomstenbelasting 2014 Eigen kopie, niet opsturen Aangifte Inkomstenbelasting 2014 Formulierenversie IB 651-2Z51OLAV Afgedrukt op 24-4-2015 Verzonden: Aangifte inkomstenbelasting 2014 Burgerservicenummer 034734879 Ondertekening

Nadere informatie

2014 -- Inkomstenbelasting - Inleiding -- Deel 1

2014 -- Inkomstenbelasting - Inleiding -- Deel 1 Inkomstenbelasting inleiding 1 programma Natuurlijke personen Wonen Boxenstelsel Partnerregeling Toerekeningsregels Belastingplicht Artikel 1.1 Onder de naam inkomstenbelasting wordt een belasting geheven

Nadere informatie

Wet werk en bijstand. Zo snel mogelijk weer aan het werk

Wet werk en bijstand. Zo snel mogelijk weer aan het werk Wet werk en bijstand Zo snel mogelijk weer aan het werk Wet werk en bijstand Inhoudsopgave Wanneer hebt u recht op bijstand? 3 Hoe vraagt u een bijstandsuitkering aan? 4 Hoe hoog is uw bijstandsuitkering?

Nadere informatie

MEER WETEN OVER BELASTINGEN

MEER WETEN OVER BELASTINGEN www.damd.nl Meer weten over Belastingen De belangrijkste belastingen waarmee je als zzp er te maken hebt zijn de inkomsten- en de omzetbelasting. De eerste belastingsoort is voor jou van belang, omdat

Nadere informatie

Info voor gastouders over

Info voor gastouders over Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2013 Vooraf Deze informatie is vooral bedoeld voor freelance gastouders die hun werk als zogenaamde resultaatgenieter (ofwel: inkomsten uit overige werkzaamheden)

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

Wet werk en bijstand. Zo snel mogelijk weer aan het werk

Wet werk en bijstand. Zo snel mogelijk weer aan het werk Wet werk en bijstand Zo snel mogelijk weer aan het werk Wet werk en bijstand Iedere Nederlander moet zelf in zijn levensonderhoud voorzien. Lukt u dat niet én zijn er geen andere voorzieningen, dan helpt

Nadere informatie

Werk en inkomen. Aangegeven loon/uitkering altijd BRUTO Wat gaat daar dan nog van af?

Werk en inkomen. Aangegeven loon/uitkering altijd BRUTO Wat gaat daar dan nog van af? Workshop Agenda 1. Introductie 2. Werk en inkomen 3. Verzekeringen 4. Woning a) Kopen b) Huren 5. Geld over a) Sparen b) Beleggen 6. Budgetteren 7. Hands-on a) Opstellen financiële planning 8. Vragenronde

Nadere informatie

Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2009

Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2009 JAN PELLEGROM ORGANISATIEADVIES ADVIES Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2009 Vooraf Deze informatie is vooral bedoeld voor gastouders die dit als bijverdienste doen en verder geen of

Nadere informatie

Onderwerpen. Kennismaken met verschillende manieren van solliciteren. Zich voorbereiden op een sollicitatie. Wat kun je meenemen?

Onderwerpen. Kennismaken met verschillende manieren van solliciteren. Zich voorbereiden op een sollicitatie. Wat kun je meenemen? Solliciteren Dit thema gaat over solliciteren: hoe doe je dat? Onderwerpen Kennismaken met verschillende manieren van solliciteren. Zich voorbereiden op een sollicitatie Stap 1 Introductie Wat kun je meenemen?

Nadere informatie

Belastingveranderingen 2016. Alex van Scherpenzeel Manager afdeling Belangenbehartiging

Belastingveranderingen 2016. Alex van Scherpenzeel Manager afdeling Belangenbehartiging Belastingveranderingen 2016 Alex van Scherpenzeel Manager afdeling Belangenbehartiging Geschiedenis - Wet op de Inkomstenbelasting 1964-1990: wijziging i.v.m. rapport Commissie Oort - Wet op de inkomstenbelasting

Nadere informatie

Administratiekantoor Van den Dungen B.V. Nieuwsbrief 2015, 4 e jaargang, 10 e editie

Administratiekantoor Van den Dungen B.V. Nieuwsbrief 2015, 4 e jaargang, 10 e editie Administratiekantoor Van den Dungen B.V. Nieuwsbrief 2015, 4 e jaargang, 10 e editie Inhoud 1. Digitalisering van de overheid en de belastingdienst 2. Herziening box 3 per 01-01-2017 3. Belastingplan 2016:

Nadere informatie

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd 2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd Mensen moeten steeds de keuze maken tussen werken en vrije tijd: 1. Werken * Je ontvangt loon in ruil voor je arbeid; * Langer werken geeft meer loon (en dus kun

Nadere informatie

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren.

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren. Levensloop. Wat is levensloop? De levensloopregeling (of: levensloop) is een fiscale regeling die vanaf 1 januari 2006 in Nederland bestaat om het sparen voor een vervangend inkomen tijdens een periode

Nadere informatie

Als u 65 jaar of ouder bent

Als u 65 jaar of ouder bent 2007 Als u 65 jaar of t Als u 65 jaar wordt, heeft dit gevolgen voor uw belasting en premie volksverzekeringen. Deze gevolgen hebben bijvoorbeeld betrekking op uw belastingtarief, uw heffingskortingen,

Nadere informatie

Nieuwsbrief kwartaal 4 Prinsjesdag Bron: Dukers & Baelemans Pagina 1. U als particulier: Algemene heffingskorting en de arbeidskorting

Nieuwsbrief kwartaal 4 Prinsjesdag Bron: Dukers & Baelemans Pagina 1. U als particulier: Algemene heffingskorting en de arbeidskorting U als particulier: Algemene heffingskorting en de arbeidskorting In het belastingplan 2014 was reeds aangekondigd dat het afbouwpercentage in de algemene heffingskorting geleidelijk wordt verhoogd en de

Nadere informatie

Ondertekening. Kantoorgegevens. 2 Als u in 2006 alleenstaand was, of een echtgenoot of huisgenoot had I

Ondertekening. Kantoorgegevens. 2 Als u in 2006 alleenstaand was, of een echtgenoot of huisgenoot had I I-UIIJI:H Naam BSN/Sofinummer Geboortedatum Adres Plaats J. Muilwijk 034734879. 22-03-1988 Telefoonnummer Rekeningnummer (wijkt af van ontvangen biljet) 141010576 Ondertekening Datum Plaats 27 juli 2007

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Checklist 2007. Wij verzorgen uw aangifte inkomstenbelasting 2007. Onze werkwijze is als volgt:

Checklist 2007. Wij verzorgen uw aangifte inkomstenbelasting 2007. Onze werkwijze is als volgt: Checklist 2007 Wij verzorgen uw aangifte inkomstenbelasting 2007 Onze werkwijze is als volgt: U kruist op onderstaand formulier aan welke situaties op u van toepassing zijn en levert het formulier met

Nadere informatie

Verzonden: Aangifte inkomstenbelasting 2014

Verzonden: Aangifte inkomstenbelasting 2014 Eigen kopie, niet opsturen Aangifte Inkomstenbelasting 2014 Formulierenversie IB 651-2Z51OLAV Afgedrukt op 24-4-2015 Verzonden: Aangifte inkomstenbelasting 2014 Burgerservicenummer 203988401 Ondertekening

Nadere informatie

4 Toon met twee verschillende berekeningen aan dat het ontbrekende gemiddelde inkomen (a) in de tabel gelijk moet zijn aan 70 000 euro.

4 Toon met twee verschillende berekeningen aan dat het ontbrekende gemiddelde inkomen (a) in de tabel gelijk moet zijn aan 70 000 euro. Grote opgave personele inkomensverdeling Blz. 1 van 4 personele inkomensverdeling Inkomensverschillen tussen personen kunnen te maken hebben met de verschillende soorten inkomen. 1 Noem drie soorten primair

Nadere informatie

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen

Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Rente de prijs van tijd. Als rente hoger is dan de opofferingskosten individuele prijs van tijd niet lenen maar sparen Ruilen over de tijd Intertemporele substitutie Bedrijven lenen geld om te investeren

Nadere informatie

Aanvulling Management en organisatie in Balans vwo in verband met de expliciteringen van de examencommissie

Aanvulling Management en organisatie in Balans vwo in verband met de expliciteringen van de examencommissie Aanvulling Management en organisatie in Balans vwo in verband met de expliciteringen van de examencommissie Eindterm: het noemen van de relevante belastingen bij de diverse rechtsvormen Je kunt - de relevante

Nadere informatie

Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2011

Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2011 JAN PELLEGROM ORGANISATIEADVIES ADVIES Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2011 Vooraf Deze informatie is vooral bedoeld voor gastouders die dit als bijverdienste doen en verder geen of

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid Werkgelegenheid Aanbod van arbeid: b Marktmechanisme Loonkosten per product

Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid Werkgelegenheid Aanbod van arbeid: b Marktmechanisme Loonkosten per product Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid = mensen Door werkgevers: bedrijven en overheid Werkgelegenheid Hoe lager het loon, hoe groter de vraag naar arbeid Aanbod van arbeid: beroepsbevolking (iedereen tussen de

Nadere informatie

Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2012

Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2012 JAN PELLEGROM ORGANISATIEADVIES ADVIES Info voor gastouders over inkomen en belastingen in 2012 Vooraf Deze informatie is vooral bedoeld voor gastouders die dit als bijverdienste doen en verder geen of

Nadere informatie

Als u gaat scheiden. Let op! PA 960-1Z81FD (2126)

Als u gaat scheiden. Let op! PA 960-1Z81FD (2126) 2008 Als u gaat scheiden Als u gaat scheiden, heeft dit gevolgen voor de belasting van u en uw echtgenoot. Voor de belastingheffing wordt u als gescheiden beschouwd, als u niet meer bij elkaar woont. Om

Nadere informatie

1. Belastingen Schijf: Loon op jaarbasis: Niet meer dan: Totaal tarief: Heffing over totaal van de schijven:

1. Belastingen Schijf: Loon op jaarbasis: Niet meer dan: Totaal tarief: Heffing over totaal van de schijven: Belastingen 2010 1. Belastingen 2. Heffingskortingen (via salaris) 3. Algemene heffingskorting 4. Arbeidskorting 5. Kinderkorting 6. Alleenstaande-ouder korting 7. Spaarloon- of levensloopregeling 8. Auto

Nadere informatie

Nieuwsbrief Prinsjesdag 2015 NIEUWSBRIEF. over de gevolgen van Prinsjesdag 2015 voor uw personeelsbeleid

Nieuwsbrief Prinsjesdag 2015 NIEUWSBRIEF. over de gevolgen van Prinsjesdag 2015 voor uw personeelsbeleid NIEUWSBRIEF over de gevolgen van Prinsjesdag 2015 voor uw personeelsbeleid Via deze speciale Prinsjesdag-nieuwsbrief brengen wij u volledig op de hoogte van Prinsjesdag 2015 die relevant zijn voor werkgevers.

Nadere informatie

1. Alle belastingplichtigen

1. Alle belastingplichtigen 1. Alle belastingplichtigen Aanpassing box 3-heffing en lastenverlichting Inkomstenbelastingtarieven middeninkomens omlaag De inkomstenbelastingtarieven in de tweede en derde schijf gaan omlaag. In de

Nadere informatie

Afdeling Samenleving Richtlijn 330 Ingangsdatum: 01-06-2012

Afdeling Samenleving Richtlijn 330 Ingangsdatum: 01-06-2012 Afdeling Samenleving Richtlijn 330 Ingangsdatum: 01-06-2012 HEFFINGSKORTINGEN Algemeen De uitgaven van de overheid worden onder andere door het opleggen van belastingen gefinancierd. Er bestaan verschillende

Nadere informatie

DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD. Module 4 Nu en later

DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD. Module 4 Nu en later DOMEIN E: RUILEN OVER DE TIJD Module 4 Nu en later Inflatie Definitie: stijging van het algemeen prijspeil Gevolgen van inflatie koopkracht neemt af Verslechtering internationale concurrentiepositie Bij

Nadere informatie

PARTICULIEREN: LETOP

PARTICULIEREN: LETOP PARTICULIEREN: LETOP Gehoor geven aan de brief van de belastingdienst dat u geen aangifte inkomstenbelasting meer hoeft in te dienen kan U geld kosten! De belastingdienst stuurt op basis van de gegevens

Nadere informatie

Als u gaat samenwonen

Als u gaat samenwonen 2 7 Als u gaat samenwonen Als u gaat samenwonen, kan dit gevolgen hebben voor de belasting die u en uw huisgenoot betalen. Welke gevolgen dat precies zijn, hangt af van uw persoonlijke situatie. Samenwonen

Nadere informatie

Eigen bijdrage 2016. Verblijf in een zorginstelling Persoonsgebonden budget Wlz Volledig of modulair pakket thuis Beschermd wonen

Eigen bijdrage 2016. Verblijf in een zorginstelling Persoonsgebonden budget Wlz Volledig of modulair pakket thuis Beschermd wonen Eigen bijdrage 2016 Verblijf in een zorginstelling Persoonsgebonden budget Wlz Volledig of modulair pakket thuis Beschermd wonen Deze folder gaat over de eigen bijdrage voor zorg vanuit de Wet langdurige

Nadere informatie

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Als u eenmaal recht heeft op een ontslagvergoeding, dan kunt u deze vergoeding in feite op 3 verschillende manieren

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2007 tijdvak 1 economie CSE GL en TL 700013-1-608b De goedkoopste auto van Nederland Informatiebron 1: Advertentie Daihatsu Cuore Wist u dat Daihatsu de kroon spant wanneer we praten

Nadere informatie

Belastingaangifte IB 2015: Gevorderden

Belastingaangifte IB 2015: Gevorderden Belastingaangifte IB 2015: Gevorderden Casus 4G: Peter Verwende en Brenda Kwast Doelstellingen: Salarissen en faillissement werkgever Restschuld oude hypotheek Resultaat overige werkzaamheden Heffingskortingen

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Samenvatting Miljoenennota 2007

Samenvatting Miljoenennota 2007 Samenvatting Miljoenennota 2007 De regering maakt elk jaar op Prinsjesdag in de rijksbegroting en de Miljoenennota haar plannen voor het komende jaar bekend. De rijksbegroting bestaat uit de begrotingen

Nadere informatie

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2006 - II BEOORDELINGSMODEL Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. HET GROTE ONDERNEMERSSPEL 1 B 2 A 3 maximumscore 2 Voorbeeld van een juiste berekening: Loonkosten in twee jaar:

Nadere informatie

ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels.

ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels. ABN AMRO. Kiezen tussen levensloopregeling en spaarloonregeling. Alle informatie in één oogopslag. Mét fiscale spelregels. Gemakkelijker kiezen tussen twee goede regelingen De overheid stelt werknemers

Nadere informatie

Thema: Arbeidsmarkt vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73796

Thema: Arbeidsmarkt vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73796 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 23 March 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/73796 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

Verdieping: Het huishoudboekje van Nederland

Verdieping: Het huishoudboekje van Nederland Verdieping: Het huishoudboekje van Nederland Korte omschrijving werkvorm In deze werkvorm leren leerlingen meer over de inkomsten en uitgaven van Nederland. In 2015 heeft de Nederlandse regering voor het

Nadere informatie

Prinsjesdag. Kerntaak 3- Maatschappelijke betrokkenheid Participeert in het politieke domein, in besluitvorming en beleidsbeïnvloeding.

Prinsjesdag. Kerntaak 3- Maatschappelijke betrokkenheid Participeert in het politieke domein, in besluitvorming en beleidsbeïnvloeding. Prinsjesdag Kerntaak 3- Maatschappelijke betrokkenheid Participeert in het politieke domein, in besluitvorming en beleidsbeïnvloeding. Waarom deze leerwerkprestatie? Prinsjesdag: de dag van de Troonrede

Nadere informatie

De commanditaire vennootschap (CV) is te beschouwen als een bijzondere. vorm van de vennootschap onder firma (VOF). Het verschil met de VOF is dat

De commanditaire vennootschap (CV) is te beschouwen als een bijzondere. vorm van de vennootschap onder firma (VOF). Het verschil met de VOF is dat Commanditaire vennootschap oprichten. De commanditaire vennootschap (CV) is te beschouwen als een bijzondere vorm van de vennootschap onder firma (VOF). Het verschil met de VOF is dat er twee soorten vennoten

Nadere informatie

Belastingplan 2012. Vs. 05-01-2012 1

Belastingplan 2012. Vs. 05-01-2012 1 Belastingplan 2012 - Wettelijk minimumloon per maand o 15 jr. 434,00 o 16 jr. 499,10 o 17 jr. 571,40 o 18 jr. 658,20 o 19 jr. 759,45 o 20 jr. 889,65 o 21 jr. 1.048,80 o 22 jr. 1.229,60 o 23 jr. e.o. 1.446,60

Nadere informatie

5.1 Het speelkwartier

5.1 Het speelkwartier 5.1 Het speelkwartier Economie gaat over het maken van keuzes. Iedereen maakt in het leven constant keuzes. Deze keuzes hebben economische gevolgen: Welke studie ga je volgen? Wanneer ga je op jezelf wonen?

Nadere informatie

De belangrijkste veranderingen in 2015 voor senioren op een rij INKOMEN

De belangrijkste veranderingen in 2015 voor senioren op een rij INKOMEN De belangrijkste veranderingen in 2015 voor senioren op een rij INKOMEN AOW De AOW-leeftijd stijgt verder. Wordt u vóór 1 oktober 2015 65 jaar, dan gaat uw AOW drie maanden na uw 65 e verjaardag in. 65

Nadere informatie

Belastingplan 2016 in teken van lagere lasten op arbeid

Belastingplan 2016 in teken van lagere lasten op arbeid PAG 2 HOGER HEFFINGSVRIJ VERMOGEN IN BOX 3 PAG 3 WIJZIGING AANMERKELIJK BELANG EN EMIGRATIE PAG 4 AANPASSING AUTOBELASTINGEN PAG 5 VERLAGING TWEEDE EN DERDE SCHIJF EN VERLENGING DERDE SCHIJF PAG 6 SNELLERE

Nadere informatie

REÏNTEGRATIEVERORDENING WET WERK EN BIJSTAND RIJSWIJK 2005

REÏNTEGRATIEVERORDENING WET WERK EN BIJSTAND RIJSWIJK 2005 -1.833.52 REÏNTEGRATIEVERORDENING WET WERK EN BIJSTAND RIJSWIJK 2005 HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEPALINGEN Artikel 1. Begripsomschrijvingen In deze verordening wordt verstaan onder: a. de wet : de WWB b. WWB:

Nadere informatie

5.5 a. Een bezit: Natascha heeft nog geld van de klant tegoed. b. Er is nog niets verkocht, dus ook niet op rekening.

5.5 a. Een bezit: Natascha heeft nog geld van de klant tegoed. b. Er is nog niets verkocht, dus ook niet op rekening. Hoofdstuk 5 Werken in een eigen bedrijf 5.1 a. De bezittingen zijn altijd door iemand gefinancierd: door de eigenaar (eigen vermogen) en/of door iemand die een lening verschaft (vreemd vermogen). b. Het

Nadere informatie

Nog niet verstuurd: Aangifte inkomstenbelasting 2014

Nog niet verstuurd: Aangifte inkomstenbelasting 2014 Eigen kopie, niet opsturen Aangifte Inkomstenbelasting 2014 Formulierenversie IB 651-2Z51OLAV Afgedrukt op 15-9-2015 Nog niet verstuurd: Aangifte inkomstenbelasting 2014 Burgerservicenummer 036071420 Ondertekening

Nadere informatie

Domein E: Concept Ruilen over de tijd

Domein E: Concept Ruilen over de tijd 1. Het bruto binnenlands product is gestegen met 0,9%. Het inflatiepercentage bedraagt 2,1%. Bereken de reële groei van het BBP. 2. Waarmee wordt het inflatiepercentage gemeten? 3. Lees de onderstaande

Nadere informatie

INLEIDING WET OP DE INKOMSTENBELASTING

INLEIDING WET OP DE INKOMSTENBELASTING INLEIDING WET OP DE INKOMSTENBELASTING ECONOMIE VMBO 3 VMBO TL 1 Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1: Box 1 berekenen Hoofdstuk 2: Box 3 berekenen Hoofdstuk 3: Alles bij elkaar Hoofdstuk 4: Handleiding

Nadere informatie

2.2 Kinderjaren. De bedragen en percentages uit dit hoofdstuk hoef je niet uit je hoofd te leren. Indien nodig krijg je deze op een proefwerk erbij.

2.2 Kinderjaren. De bedragen en percentages uit dit hoofdstuk hoef je niet uit je hoofd te leren. Indien nodig krijg je deze op een proefwerk erbij. 2.2 Kinderjaren Het krijgen van kinderen heeft voor ouders economische gevolgen: 1. Ouders krijgen minder tijd voor andere zaken en gaan bv. minder werken; 2. Kinderen kosten geld. De overheid komt ouders

Nadere informatie

Correctievoorschrift HAVO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Correctievoorschrift HAVO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Correctievoorschrift HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs 20 03 Tijdvak 1 Inzenden scores Vul de scores van de alfabetisch eerste vijf kandidaten per school in op de optisch

Nadere informatie

Daarvan kan ik niet rondkomen. Kan ik een toeslag krijgen?

Daarvan kan ik niet rondkomen. Kan ik een toeslag krijgen? Daarvan kan ik niet rondkomen Kan ik een toeslag krijgen? Werken aan perspectief Werken is belangrijk, voor uzelf en voor de maatschappij. UWV helpt u om werk te vinden en te houden. Is werken niet mogelijk,

Nadere informatie

Een eigen inkomen met de Wajong

Een eigen inkomen met de Wajong uwv.nl werk.nl Een eigen inkomen met de Wajong Als u zelf geen geld kunt verdienen Meer informatie Deze brochure geeft algemene informatie. Heeft u na het lezen nog vragen? Kijk dan op uwv.nl. U kunt ook

Nadere informatie

WHITEPAPER. Voor het eerst personeel aannemen

WHITEPAPER. Voor het eerst personeel aannemen WHITEPAPER 2015 Voor het eerst personeel aannemen Ondernemers heb je in alle soorten en maten. Van zzp er tot mkb er, van idealist tot opportunist, en van hobbyist tot professional. Veel van hen wordt

Nadere informatie

Mijn werkgever kan mij niet meer betalen!

Mijn werkgever kan mij niet meer betalen! Mijn werkgever kan mij niet meer betalen! Wat moet u doen? Kunt u een uitkering krijgen? VOOR RE-INTEGRATIE EN TIJDELIJK INKOMEN Werk boven uitkering UWV verstrekt tijdelijk inkomen in het kader van wettelijke

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBOGL en TL 2008 tijdvak 2 economie CSE GL en TL 8000452608b Schuld en boete Informatiebron 1 Kredietkosten Geleend geld Rente per maand 15.000 125,00 20.000 150,00 25.000 187,50 15.000 150,00

Nadere informatie

Ruilen over de tijd (havo)

Ruilen over de tijd (havo) 1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016

Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Wijzigingen minimumloon en sociale uitkeringen 2016 Werk en inkomen Wettelijk minimumloon en uitkeringsbedragen De bruto bedragen van het wettelijk minimumloon

Nadere informatie

Ongekende mogelijkheden

Ongekende mogelijkheden Ongekende mogelijkheden overzicht van de mogelijkheden bij het in dienst nemen van 45-plussers Heeft u vragen, opmerkingen of suggesties naar aanleiding van deze brochure, neemt u dan contact op met het

Nadere informatie

Prinsjesdag 2015 Hartelijk welkom!

Prinsjesdag 2015 Hartelijk welkom! Prinsjesdag 2015 Hartelijk welkom! Learning & Development 27 medewerkers die dagelijks bezig zijn met de inhoud van uw vak. 3 Learning & Development Programma Lastenverlichting op arbeid Herziening box

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Verzonden: Aangifte inkomstenbelasting 2014

Verzonden: Aangifte inkomstenbelasting 2014 Eigen kopie, niet opsturen Aangifte Inkomstenbelasting 2014 Formulierenversie IB 651-2Z51OLAV Afgedrukt op 2-7-2015 Verzonden: Aangifte inkomstenbelasting 2014 Burgerservicenummer 064236109 Ondertekening

Nadere informatie

Eigen bijdrage Zorg met Verblijf 2013

Eigen bijdrage Zorg met Verblijf 2013 Regelingen en voorzieningen CODE 1.4.3.528 Eigen bijdrage Zorg met Verblijf 2013 brochure bronnen de brochure Eigen bijdrage Zorg met Verblijf 2013 van het CAK (uitgave november 2012). De brochure is ook

Nadere informatie

Cursusgids belastingontwijking. Onderhandelen met de Belastingdienst, u kunt het ook!

Cursusgids belastingontwijking. Onderhandelen met de Belastingdienst, u kunt het ook! Cursusgids belastingontwijking Onderhandelen met de Belastingdienst, u kunt het ook! "Belastingen, leuker kunnen we het niet maken, wel makkelijker". Aldus de slogan waarmee de Belastingdienst ons jarenlang

Nadere informatie

1. Leg uit dat het sparen door gezinnen een voorbeeld is van ruilen in de tijd. 2. Leg uit waarom investeren door bedrijven als ruilen over de tijd beschouwd kan worden. 3. Wat is intertemporele substitutie?

Nadere informatie

Eindexamen economie havo II

Eindexamen economie havo II Opgave 1 Buitenland en overheid in de kringloop In de economische wetenschap wordt gebruikgemaakt van modellen. Een kringloopschema is een model waarmee een vereenvoudigd beeld van de economie van een

Nadere informatie

Werkboek Werk Ver 2. Week Opgaven Bijzonderheden 5 Toetsbespreking 1.1 t/m 1.12. Dit boekje elke les meenemen! 6 1.13 t/m 1.20 2.1 t/m 2.

Werkboek Werk Ver 2. Week Opgaven Bijzonderheden 5 Toetsbespreking 1.1 t/m 1.12. Dit boekje elke les meenemen! 6 1.13 t/m 1.20 2.1 t/m 2. Werkboek Werk Ver 2 Week Opgaven Bijzonderheden 5 Toetsbespreking 1.1 t/m 1.12 Dit boekje elke les meenemen! 6 1.13 t/m 1.20 2.1 t/m 2.9 7 2.10 t/m 2.14 Afmaken beleggen Inleveren handelingsdeel bij docent

Nadere informatie