ONDERZOEKSTEAM. Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt: Prof. Dr. Andries de Grip (2 e promotor) Afdeling

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ONDERZOEKSTEAM. Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt: Prof. Dr. Andries de Grip (2 e promotor) Afdeling"

Transcriptie

1 Bevordering van de arbeidsparticipatie van oudere werknemers: een prospectieve cohort studie naar de determinanten van (langer) doorwerken op oudere leeftijd ONDERZOEKSTEAM Capgroep Epidemiologie: Prof. Dr. IJmert Kant (projectleider, 1 e promotor) Dr. Nicole Jansen (projectleider, co-promotor) Drs. Fleur Gommans (promovendus) Dr. Dave Stynen (postdoc) Jos Slangen (datamanager) Petra Brouns (onderzoeksassistent) Viviane Heijnen (onderzoeksassistent) Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt: Prof. Dr. Andries de Grip (2 e promotor) Afdeling

2 Hoofdvraagstellingen onderzoeksprogramma Welke omstandigheden (uit de domeinen gezondheid, werk, privésituatie / individuele kenmerken en competenties) in de loop van het leven verklaren of voorspellen het al dan niet doorwerken van oudere werknemers? Welke van deze verklarende variabelen hebben een stimulerende dan wel belemmerende invloed op het langer doorwerken van oudere werknemers? Zijn er interventiemogelijkheden om langer doorwerken van oudere werknemers te stimuleren en zo ja, waaruit bestaan deze en wanneer dienen deze te worden toegepast? Welke voorzieningen en instrumenten kunnen werkgevers en werknemers geboden worden om de oudere werknemer gemotiveerd, langer en gezond op de werkvloer te houden?, Medicine and Life Sciences 2

3 Conceptueel model Tijd Vroege determinanten Late determinanten Doorwerken (45-60 jaar) Langer doorwerken ( 60 jaar) (onafhankelijke variabelen) Arbeid (onafhankelijke variabelen) Arbeid (afhankelijke / onafhankelijke variabele) Werkstatus (afhankelijke variabele) Werkstatus Gezondheid Privé situatie / individuele kenmerken Competenties Gezondheid Privé situatie/ individuele kenmerken Competenties + Werkstatus Werkvermogen Intentie, motivatie tot (langer) doorwerken Werkvermogen Intentie, motivatie tot langer doorwerken Werkvermogen Intentie, motivatie tot langer doorwerken Wet- en regelgeving Bedrijf / bedrijfssector, Medicine and Life Sciences 3

4 Onderzochte domeinen / thema s Domein / thema Vroege determinant Late determinant Herstelbehoefte (langer) doorwerken Invloed van werk, gezondheid, en persoonlijke kenmerken op herstelbehoefte (Int Arch Occup Environ Health. 2015;88(3):281-95) x x Herstelbehoefte als determinant van (langer doorwerken (under review) Werktijdregelingen: De invloed van arbeidspatroon (Scand J Work Environ Health 2015;41(4): ) Lichamelijke activiteit en belasting in het werk (J Occup Environ Med. 2016;58(4):e140-51) Competenties in het werk: (Mis)match tussen verworven en vereiste vaardigheden in de baan (Int Labour Rev. 2016, in press) Verticale en horizontale job mobiliteitspatronen gedurende de carriere (under review) Langdurige ziektes: Diabetes en depressie (J Psychosom Res Dec;79(6):604-13) x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x x Ontwikkel- versus ontziemaatregelen (J Occup Environ Med. 2016, in press) x x De impact van werkgerelateerde en persoonlijke hulpbronnen (resources) (under review), Medicine and Life Sciences 4 x x

5 Ploegendienst in relatie tot gezondheid en arbeidsparticipatie Het werken in een drieploegendienst of in een onregelmatige dienst verhoogt het risico op een hoge herstelbehoefte i.v.m. werken in dagdienst. Deze tendens geldt tevens voor een vijfploegendienst, hoewel niet statistisch significant Het werken in een drie- of vijfploegendienst, alsook een onregelmatige dienst verhoogt het risico op arbeidsongeschiktheid i.v.m. met werken in dagdienst Onder jongere werknemers in ploegendienst wordt de hoogste score op herstelbehoefte behaald wanneer zij kortdurig in ploegendienst werken. Onder oudere werknemers in ploegendienst wordt de laagste score op herstelbehoefte behaald wanneer zij langdurig in ploegendienst werken. Dit wijst mogelijk op een healthy worker effect Voorafgaand aan een overstap van ploegendienst naar dagdienst rapporteren oudere werknemers vaak een hoge herstelbehoefte. Ook dit wijst op een healthy worker effect, Medicine and Life Sciences 5 (Scand J Work Environ Health 2015;41(4): )

6 Omdat belemmeringen voor langer doorwerken al vroeg in de carrière kunnen liggen, kunnen de kosten voor langer doorwerken niet alleen bij de laatste werkgever gelegd worden, Medicine and Life Sciences 6

7 Gezondheid in relatie tot functioneren van oudere werknemers Gezondheid en ziekte relevante factor voor oudere werknemer Echter..! De ene ziekte is de andere niet: mentaal vs. fysiek Depressie & Diabetes mellitus: frequent voorkomen, relevant in ouder wordende werknemerspopulatie Ziekte verminderde arbeidsparticipatie Gaat ziekte gepaard met verminderd functioneren? De rol van werk? Belasting en hulpbronnen?, Medicine and Life Sciences 7

8 De invloed van depressie en diabetes mellitus op het functioneren van oudere werknemers In vergelijking met werknemers zonder chronische aandoening: gaan chronische aandoeningen zoals depressie en diabetes mellitus gepaard met aspecten van verminderd functioneren zoals een hoger risico op een hoge herstelbehoefte en het ervaren van beperkingen in sociale participatie; maar niet per se met beperkingen in arbeidsparticipatie en verhoogt depressie de kans op concentratieproblemen, terwijl diabetes mellitus de kans op verminderd lichamelijk functioneren verhoogt Ook de aard van het werk speelt een rol: in vergelijking met werknemers zonder chronische aandoening zijn: oudere werknemers met depressie kwetsbaarder voor verminderd functioneren wanneer blootgesteld aan een hoge werkdruk en zijn zowel oudere werknemers met depressie of diabetes mellitus kwetsbaarder voor verminderd functioneren wanneer ze weinig regelmogelijkheden hebben in het werk Indicatoren van verminderde gezondheid/functioneren zoals langdurige vermoeidheid en een hoge herstelbehoefte verhogen de kans op het ontwikkelen van een intentie om vervroegd met pensioen te gaan Een hoge herstelbehoefte verhoogt de kans dat werknemers zich niet lichamelijk en mentaal in staat achten om door te werken tot aan de pensioenleeftijd alsook het risico op arbeidsongeschiktheid, Medicine and Life Sciences 8 (J Psychosom Res Dec;79(6):604-13)

9 Duurzame inzetbaarheid van oudere werkenden die kampen met een langdurige ziekte vereist maatwerk, Medicine and Life Sciences 9

10 Competenties in het werk: (Mis)match tussen verworven en vereiste vaardigheden in de baan Underskilling: Het ervaren van een negatieve discrepantie tussen de verworven en vereiste vaardigheden in de baan bv. doordat vaardigheden/kennis verouderen of de baan is veranderd Underskilling vormt een risicofactor voor de gezondheid en arbeidsparticipatie van oudere werknemers Onder oudere werknemers werkzaam in een kantooromgeving met een hoge ICT densiteit vonden wij: In vergelijking met werknemers die een overeenstemming ervaren tussen verworven en vereiste vaardigheden, verhoogt underskilling het risico op een hoge herstelbehoefte en baanverlies Algemene underskilling gaat terug op underskilling in specifieke vaardigheden zoals communicatieve vaardigheden en het kunnen omgaan met veranderingen in de baan dewelke het risico verhogen op een hoge herstelbehoefte, Medicine and Life Sciences 10 (Int Labour Rev. 2016, in press)

11 Het op peil houden van competenties teneinde duurzame inzetbaarheid te realiseren vereist een pro actieve aanpak van werknemer én werkgever, Medicine and Life Sciences 11

12 Stand van zaken onderzoeksprogramma Onderzoek naar belemmerende en bevorderende factoren van doorwerken en langer doorwerken op oudere leeftijd Determinanten afkomstig uit (interactie) velerlei domeinen: Werk Competenties Gezondheid Privé situatie / individuele kenmerken Inzicht in deze determinanten belangrijke handvaten voor optimalisatie arbeidsparticipatie oudere werknemers in Nederland, Medicine and Life Sciences 12

13 Haalbaarheid implementatie resultaten Vraag is in hoeverre implementatie van de resultaten wenselijk en uitvoerbaar is? Technisch, juridisch, organisatorisch? Micro, meso, macro niveau Vraag is in hoeverre er draagvlak voor dergelijke maatregelen bij verschillende stakeholders is? Werknemers Professionals Bedrijven / instellingen Werkgevers / werknemers organisaties / Sociale partners, Medicine and Life Sciences 13

14 Langer doorwerken Verbreding en verdieping Determinanten van (langer) doorwerken voor belangrijke subgroepen op de arbeidsmarkt Bv. chronisch zieken, beroepsgroepen, zzp-ers Een verdere detaillering van determinanten van (langer) doorwerken Bv. vroege vs late determinanten, transitievraagstukken Effectiviteit van preventieve maatregelen / interventies RCT s, natuurlijke experimenten Neveneffecten? Impact van langer doorwerken op gezondheid na pensionering? Presenteïsme als neveneffect van langer doorwerken?, Medicine and Life Sciences 14

WORKSHOP. Determinanten van doorwerken tot en na de pensioengerechtigde leeftijd: maken ouderen nog kans op de arbeidsmarkt?

WORKSHOP. Determinanten van doorwerken tot en na de pensioengerechtigde leeftijd: maken ouderen nog kans op de arbeidsmarkt? WORKSHOP Determinanten van doorwerken tot en na de pensioengerechtigde leeftijd: maken ouderen nog kans op de arbeidsmarkt? Afdeling Determinanten van doorwerken: TOT de pensioengerechtigde leeftijd NA

Nadere informatie

De gevolgen van een verminderd werkvermogen voor duurzame inzetbaarheid

De gevolgen van een verminderd werkvermogen voor duurzame inzetbaarheid De gevolgen van een verminderd werkvermogen voor duurzame inzetbaarheid Tilja van den Berg & Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Aanleiding Zorgsector Aanleiding

Nadere informatie

30-5-2012. Gezond en vitaal langer doorwerken?! Programma. Inleiding. Inleiding

30-5-2012. Gezond en vitaal langer doorwerken?! Programma. Inleiding. Inleiding Programma Gezond en vitaal langer doorwerken?! Allard van der Beek Hoogleraar Epidemiologie van Arbeid & Gezondheid Afdeling Sociale Geneeskunde,, EMGO + Instituut Onderzoekscentrum Body@Work TNO-VU/ VU/VUmcVUmc

Nadere informatie

Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie

Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie Prof Dr Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Gezondheid van uitkeringsgerechtigden

Nadere informatie

Hoe haalt een extra productieve werknemer gezond en werkend zijn pensioen?

Hoe haalt een extra productieve werknemer gezond en werkend zijn pensioen? Hoe haalt een extra productieve werknemer gezond en werkend zijn pensioen? Lex Burdorf hoogleraar determinanten van volksgezondheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam Langer

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

Hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 s Samenvatting Door de hogere participatiegraad van oudere werknemers en de afname van de aanwas van jongere werknemers door daling van het geboortecijfer (ontgroening) vergrijst de beroepsbevolking.

Nadere informatie

VTV-2014: themarapport gezondheid en maatschappelijke participatie. Maartje Harbers Nancy Hoeymans

VTV-2014: themarapport gezondheid en maatschappelijke participatie. Maartje Harbers Nancy Hoeymans VTV-2014: themarapport gezondheid en maatschappelijke participatie Maartje Harbers Nancy Hoeymans 1 Themarapport gezondheid en participatie Doelen 1. In kaart brengen participatiegraad van mensen met gezondheidsproblemen

Nadere informatie

werkbaar werk uitvoerend bediende

werkbaar werk uitvoerend bediende werkbaar werk uitvoerend bediende juli 2009 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2007 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid tot 67 jaar: Hoe doe je dat? Prof Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam

Duurzame inzetbaarheid tot 67 jaar: Hoe doe je dat? Prof Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Duurzame inzetbaarheid tot 67 jaar: Hoe doe je dat? Prof Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Duurzame inzetbaarheid in het nieuws Duurzame inzetbaarheid in het nieuws

Nadere informatie

werkbaar werk geschoolde arbeider / technicus

werkbaar werk geschoolde arbeider / technicus werkbaar werk geschoolde arbeider / technicus juli 2009 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2007 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering

Nadere informatie

duurzame inzetbaarheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam

duurzame inzetbaarheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam De feiten en mythen van werkvermogen en duurzame inzetbaarheid Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC Rotterdam Het gaat uitstekend met ons.. 84 82 80 78 76 74 72 70 68 66 64

Nadere informatie

Goede inzetbaarheid oudere medewerkers vereist beter HR-beleid

Goede inzetbaarheid oudere medewerkers vereist beter HR-beleid Goede inzetbaarheid oudere medewerkers vereist beter HR-beleid Andries de Grip, Didier Fouarge en Raymond Montizaan Context Netspar Brief Het Nederlandse pensioenstelsel is de afgelopen jaren sterk veranderd:

Nadere informatie

En we werken nog lang en gelukkig. over duurzame inzetbaarheid

En we werken nog lang en gelukkig. over duurzame inzetbaarheid En we werken nog lang en gelukkig over duurzame inzetbaarheid Remco Fransen 26 september 2013 1 Wist u dat 2 Duurzame inzetbaarheid in het nieuws 3 Wil u werken, kan u werken? % van de werkende beroepsbevolking

Nadere informatie

Hoe kan het legaal dopingbeleid voor de topsportende (oudere) werknemer er uit zien?

Hoe kan het legaal dopingbeleid voor de topsportende (oudere) werknemer er uit zien? Hoe kan het legaal dopingbeleid voor de topsportende (oudere) werknemer er uit zien? Jac van der Klink Hoogleraar sociale geneeskunde, arbeid en gezondheid University Medical Center Groningen Department

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Zakelijke dienstverlening November 2008 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2007 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse

Nadere informatie

Werk als medicijn. Monique Klompé

Werk als medicijn. Monique Klompé Werk als medicijn Monique Klompé Waarom werk als medicijn? Tegen verzuim Tegen arbeidsongeschiktheid Voor duurzame inzetbaarheid Werk maakt gelukkig Werk is voorwaarde voor gezondheid en geen risicofactor

Nadere informatie

Sociaal-economische gezondheidsverschillen en werk: consequenties voor arbeidsparticipatie en pensionering

Sociaal-economische gezondheidsverschillen en werk: consequenties voor arbeidsparticipatie en pensionering Sociaal-economische gezondheidsverschillen en werk: consequenties voor arbeidsparticipatie en pensionering Lex Burdorf Hoogleraar Determinanten van Volksgezondheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg

Nadere informatie

Werkbaar werk kortgeschoolde arbeider

Werkbaar werk kortgeschoolde arbeider Werkbaar werk kortgeschoolde arbeider 2004-2010 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2010 Brussel juli 2011 Inleiding In het Pact 2020 spraken de Vlaamse Regering

Nadere informatie

Gezondheid en werk Rondetafellezing Langer leven, langer werken 13 mei 2014

Gezondheid en werk Rondetafellezing Langer leven, langer werken 13 mei 2014 Gezondheid en werk Rondetafellezing Langer leven, langer werken 13 mei 2014 Jac van der Klink Gezondheid en werk Duurzame inzetbaarheid Rondetafellezing Langer leven, langer werken 13 mei 2014 Jac van

Nadere informatie

Werkbaar werk uitvoerend bediende

Werkbaar werk uitvoerend bediende Werkbaar werk uitvoerend bediende 2004-2010 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2010 Brussel juli 2011 Inleiding In het Pact 2020 spraken de Vlaamse Regering

Nadere informatie

Werk, participatie en gezondheid

Werk, participatie en gezondheid Werk, participatie en gezondheid Prof Dr Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC Coordinator academische werkplaats CEPHIR ism Dr Merel Schuring Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg,

Nadere informatie

Samenvatting 205. Samenvatting

Samenvatting 205. Samenvatting Samenvatting 205 Samenvatting In veel ontwikkelde landen vergrijst de bevolking door de toegenomen levensverwachting en de daling van het geboortecijfer. De ratio van gepensioneerde ouderen ten opzichte

Nadere informatie

Wat zijn de redenen om langer door te werken?

Wat zijn de redenen om langer door te werken? Wat zijn de redenen om langer door te werken? Karin Proper 1, Dorly Deeg 2, Allard van der Beek 1 Body@Work, Onderzoekscentrum Bewegen, Arbeid en Gezondheid, TNO VUmc 1) Afdeling Sociale Geneeskunde en

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid en ouder worden op het werk? Dr. Annet H. de Lange

Duurzame inzetbaarheid en ouder worden op het werk? Dr. Annet H. de Lange Duurzame inzetbaarheid en ouder worden op het werk? Dr. Annet H. de Lange Agenda 1. Wat is duurzame inzetbaarheid? 2. Ouder worden en Werkvermogen? 3. Antecedenten duurzame inzetbaarheid? 4. Onderzoek

Nadere informatie

Inhoud. deel i het domein arbeid en gezondheid 31. Voorwoord 1 0

Inhoud. deel i het domein arbeid en gezondheid 31. Voorwoord 1 0 Voorwoord 1 0 1 Inleiding 1 2 1.1 Aanleiding en doelstelling 1 5 1.2 Doelstelling 2 4 1.3 Leeswijzer 2 6 deel i het domein arbeid en gezondheid 31 2 Wat is arbeid, wat is gezondheid? 3 3 2.1 Wat is arbeid?

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid en de rol van de zorg

Duurzame inzetbaarheid en de rol van de zorg Duurzame inzetaarheid en de rol van de zorg Romy Steeneek Duurzame inzetaarheid Zorgverleners: rol ij gezonder en langer kunnen werken Werk is een elangrijk deel van het leven Werk evordert welzijn Werk

Nadere informatie

Aanbestedingsdocument AKC Onderzoekprogramma: Onderzoek Thema: Ronde 6: Titel: Projectnummer: AKC 27 1. Aanleiding 2. Context en hoofddoelen

Aanbestedingsdocument AKC Onderzoekprogramma: Onderzoek Thema: Ronde 6: Titel: Projectnummer: AKC 27 1. Aanleiding 2. Context en hoofddoelen Aanbestedingsdocument AKC Onderzoekprogramma: Professionalisering Arbeidsdeskundig Handelen Onderzoek Thema: Arbeidsparticipatie en Chronische Ziekte Ronde 6: AKC PAH 2015 Titel: Implementatie en verbreding

Nadere informatie

Functioneren op het werk in relatie met gezondheid

Functioneren op het werk in relatie met gezondheid Functioneren op het werk in relatie met gezondheid, PhD Universitair Medisch Centrum Groningen, Rijksuniversiteit Groningen, afdeling Sociale Geneeskunde Presentatiemiddag RiMoBo, Gent, Belgie 19 november

Nadere informatie

S De afgelopen decennia is het aantal mensen met kanker toegenomen, maar is tevens veel vooruitgang geboekt op het gebied van vroegdiagnostiek en behandeling van kanker. Hiermee is de kans op genezing

Nadere informatie

Pensioenverwachtingen en duurzame inzetbaarheid

Pensioenverwachtingen en duurzame inzetbaarheid Pensioenverwachtingen en duurzame inzetbaarheid Prof.dr. Andries de Grip Studiedag Waarheen met de loopbaan? CCR, Universiteit Antwerpen,11 juni 2015 Toenemende noodzaak om langer door te werken Verlagen

Nadere informatie

Sociaal-economische gezondheidsverschillen en werk

Sociaal-economische gezondheidsverschillen en werk Sociaal-economische gezondheidsverschillen en werk Lex Burdorf, hoogleraar Determinanten van Volksgezondheid Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Academische Werkplaats Publieke Gezondheid CEPHIR

Nadere informatie

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

Wat meet de werkbaarheidsmonitor?

Wat meet de werkbaarheidsmonitor? Wat meet de werkbaarheidsmonitor? Mogelijke stressoren 1. Werkdruk 2. Emotionele belasting 3. Afwisseling in het werk 4. Autonomie of zelfstandigheid 5. Ondersteuning door directe leiding 6. Arbeidsomstandigheden

Nadere informatie

Bedrijfskundige opbrengsten van investeren in Vitaliteit en Gezondheid. Prof. Dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot

Bedrijfskundige opbrengsten van investeren in Vitaliteit en Gezondheid. Prof. Dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Bedrijfskundige opbrengsten van investeren in Vitaliteit en Gezondheid Prof. Dr. Gerard I.J.M. Zwetsloot Programma Workshop Eerste deel: Presentatie Visie op Gezond Ondernemen Een paar voorbeelden van

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid. Marieke Schapers Manager Hr Business Support & Aegon Health Center

Duurzame Inzetbaarheid. Marieke Schapers Manager Hr Business Support & Aegon Health Center Duurzame Inzetbaarheid Marieke Schapers Manager Hr Business Support & Aegon Health Center 1 Hoera! We worden steeds ouder Vergrijzing en ontgroening Ook op de arbeidsmarkt Gevolgen Uitstroom expertise,

Nadere informatie

Mededeling aan het AB

Mededeling aan het AB HRM Algemeen Fout! Ongeldige bes tandsnaam. Mededeling aan het AB Van Dagelijks Bestuur Corsanr. mmwjan/2017.07722 Onderwerp Analyse ziekteverzuim; aanpak inhuur naar vast. Agendapuntnr. 3.5 AB-vergadering

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Gezondheids- en welzijnszorg Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004- Brussel datum 2011 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de

Nadere informatie

Gezondheidsvaardigheden in de Nederlandse volwassen bevolking Het doel van het eerste deel van dit proefschrift, was te onderzoeken in hoeverre

Gezondheidsvaardigheden in de Nederlandse volwassen bevolking Het doel van het eerste deel van dit proefschrift, was te onderzoeken in hoeverre Samenvatting Inleiding In Nederland wordt van burgers verwacht dat zij een zelfstandige en verantwoordelijke rol vervullen met betrekking tot hun gezondheid en zorg. Dit is het gevolg van verschillende

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Vrije beroepen November 2008 Werkbaarheidsprofiel voor de vrije beroepen op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor voor zelfstandige ondernemers 2007 I n l e i d i n g In het

Nadere informatie

Inleiding Positie van chronisch zieke werknemers Welke drempels ervaren chronisch zieke werknemers?... 6

Inleiding Positie van chronisch zieke werknemers Welke drempels ervaren chronisch zieke werknemers?... 6 1 Inleiding... 3 1. Kennis over de ontwikkeling rondom chronisch zieke medewerkers... 4 1.1 Zijn werkgevers bekend met de groei van het aantal chronisch zieken?... 4 1.2 Zijn werkgevers op de hoogte van

Nadere informatie

Wees de regisseur van je eigen loopbaan

Wees de regisseur van je eigen loopbaan Wees de regisseur van je eigen loopbaan De regisseur van mijn loopbaan Wanneer is ondersteuning bij loopbaanontwikkeling zinvol? Preventief: hoe zit ik in mijn vel in mijn huidige functie? Loopbaanadvies:

Nadere informatie

Werken in Vlaanderen: vermoeiend of plezierig?

Werken in Vlaanderen: vermoeiend of plezierig? Werken in Vlaanderen: vermoeiend of plezierig? Resultaten van 10 jaar onderzoek naar de beleving en beoordeling van arbeid Prof. Dr. Hans De Witte Gewoon Hoogleraar Arbeidspsychologie, WOPP-KU Leuven Seminarie

Nadere informatie

Programma Participatie en Gezondheid

Programma Participatie en Gezondheid Programma Participatie en Gezondheid TNO & VUmc met AWVN voor Ministeries SZW, VWS en BZK Donderdag 20 November 2008 1 Programma participatie en gezondheid 1. Behoud en bevorderen van een gezonde arbeidsparticipatie

Nadere informatie

Bevorderen van de duurzame inzetbaarheid van de oudere werknemer

Bevorderen van de duurzame inzetbaarheid van de oudere werknemer ONDERZOEK Bevorderen van de duurzame inzetbaarheid van de oudere werknemer Langer doorwerken gaat niet vanzelf W. Koolhaas, S. Brouwer, J.W. Groothoff, B. Sorgdrager, J.J.L. van der Klink SAMENVATTING

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Langdurig ziekteverzuim is een erkend sociaal-economisch en sociaal-geneeskundig probleem op nationaal en internationaal niveau. Verschillende landen hebben wettelijke maatregelen genomen

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Zakelijke dienstverlening Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid van ouderen: resultaten van de eerste meting van STREAM

Duurzame inzetbaarheid van ouderen: resultaten van de eerste meting van STREAM TNO-rapport Duurzame inzetbaarheid van ouderen: resultaten van de eerste meting van STREAM TNO Work and Employment Polarisavenue 151 2132 JJ Hoofddorp Postbus 718 2130 AS Hoofddorp www.tno.nl T +31 88

Nadere informatie

Cobi Oostveen Bedrijfsarts Bedrijfsartsconsulent oncologie. Nascholing NVAB Noord 6 april 2017

Cobi Oostveen Bedrijfsarts Bedrijfsartsconsulent oncologie. Nascholing NVAB Noord 6 april 2017 Cobi Oostveen Bedrijfsarts Bedrijfsartsconsulent oncologie Nascholing NVAB Noord 6 april 2017 De brug van kanker naar arbeid Aanleiding Arbeidsparticipatie van mensen die behandeld worden of zijn voor

Nadere informatie

In PErson happy & healthy at work inperson.nl

In PErson happy & healthy at work inperson.nl inperson.nl happy & healthy inperson.nl Happy & Healthy at Work Geluk als businessmodel Gelukkige medewerkers presteren beter en zorgen voor succesvolle organisaties. Dat bewijst tal van wetenschappelijk

Nadere informatie

Pomme E.A. van Maarschalkerweerd, MSc 1, Michael Schaapveld, PhD 1, Neil K. Aaronson, PhD 1 Saskia F.A. Duijts, PhD 1,2

Pomme E.A. van Maarschalkerweerd, MSc 1, Michael Schaapveld, PhD 1, Neil K. Aaronson, PhD 1 Saskia F.A. Duijts, PhD 1,2 Barrières en ondersteunende factoren van terugkeer naar werk bij vrouwen die 5 10 jaar geleden behandeld zijn voor borstkanker: resultaten van een focusgroep studie Pomme E.A. van Maarschalkerweerd, MSc

Nadere informatie

Wat werkt voor de oudere werknemers?

Wat werkt voor de oudere werknemers? Wat werkt voor de oudere werknemers? Hoe houdenwe mensenlangergezondaanhet werk Drs Wendy Koolhaas Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) Disciplinegroep Gezondheidswetenschappen, Sociale Geneeskunde

Nadere informatie

Rapport. Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de horeca 2013. Brussel, februari 2015. Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe.

Rapport. Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de horeca 2013. Brussel, februari 2015. Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Rapport Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de horeca 2013 Brussel, februari 2015 Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Dit rapport verstrekt informatie uit de Vlaamse Werkbaarheidsmonitor

Nadere informatie

Het verbeteren van de integratie van zieke werknemers door aandacht voor hun dubbele rol (Universiteit Utrecht) Projectleider: Prof. dr.

Het verbeteren van de integratie van zieke werknemers door aandacht voor hun dubbele rol (Universiteit Utrecht) Projectleider: Prof. dr. Het verbeteren van de integratie van zieke werknemers door aandacht voor hun dubbele rol (Universiteit Utrecht) Projectleider: Prof. dr. Trudie Knijn Onderzoekers: dr. Mira Peeters, drs. Marta Dijkgraaf,

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk in de financiële sector

Sectorprofiel werkbaar werk in de financiële sector Sectorprofiel werkbaar werk in de financiële sector 2004-2013 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2013 Brussel, juni 2014 Ria Bourdeaud hui / Stephan Vanderhaeghe

Nadere informatie

Hulpmiddelen voor werknemers 1

Hulpmiddelen voor werknemers 1 Hulpmiddelen voor werknemers 1 Oriënterende vragenlijsten Vragenlijst Inzetbaarheid algemeen Mini-scan Duurzame Inzetbaarheid Duurzame Inzetbaarheid Index Performance Beschrijving De korte versie van de

Nadere informatie

Werkbaar werk vrouwelijke. zelfstandige ondernemers.

Werkbaar werk vrouwelijke. zelfstandige ondernemers. Werkbaar werk vrouwelijke zelfstandige ondernemers 2007-2010 Werkbaarheidsprofiel van de vrouwelijke zelfstandige ondernemers op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2007-2010 Brussel september

Nadere informatie

Werken aan het huis van werkvermogen

Werken aan het huis van werkvermogen Werken aan het huis van werkvermogen De sleutel tot duurzame inzetbaarheid (naar Juhani Ilmarinen) Werkvermogen Werk Omstandigheden Inhoud en -eisen Organisatie Management en leiderschap Normen en waarden

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Bouwsector Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale partners

Nadere informatie

Mentaal Kapitaal. Jan A. Walburg. Trimbos Instituut Improving Mental Health by Sharing Knowledge

Mentaal Kapitaal. Jan A. Walburg. Trimbos Instituut Improving Mental Health by Sharing Knowledge Mentaal Kapitaal Jan A. Walburg Trimbos Instituut Improving Mental Health by Sharing Knowledge VERMOGEN VAN NEDERLAND 1900 VERMOGEN VAN NEDERLAND 2012 ONS BREIN IS DE POLDER VAN VANDAAG VROEGER DIJKEN

Nadere informatie

Werkhervatting bij Hartpatiënten. Drs. Cindy Noben 21 April CNE

Werkhervatting bij Hartpatiënten. Drs. Cindy Noben 21 April CNE Werkhervatting bij Hartpatiënten Drs. Cindy Noben 21 April 2015 - CNE Opbouw Inleiding (Arbeids-)participatie Arbeid & gezondheid Werkhervatting van hartpatiënten Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie

Nadere informatie

Werkbaar werk zelfstandige ondernemers-starters

Werkbaar werk zelfstandige ondernemers-starters Werkbaar werk zelfstandige ondernemers-starters 2007-2010 Werkbaarheidsprofiel van zelfstandige ondernemers-starters op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2007-2010 Brussel juni 2012 Inleiding

Nadere informatie

Groeien naar arbeidsparticipatie

Groeien naar arbeidsparticipatie Groeien naar arbeidsparticipatie Over praktijk en effectiviteit Prof. dr. Roland W.B. Blonk Agenda Even voorstellen Arbeidsparticipatie, reïntegratie en effectiviteit Kennisontwikkeling en kennisdeling:

Nadere informatie

De toekomst van duurzame inzetbaarheid? Langer gezond werken: nieuwe inzichten en uitdagingen voor de bedrijfsarts?

De toekomst van duurzame inzetbaarheid? Langer gezond werken: nieuwe inzichten en uitdagingen voor de bedrijfsarts? De toekomst van duurzame inzetbaarheid? Langer gezond werken: nieuwe inzichten en uitdagingen voor de bedrijfsarts? Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC Rotterdam RVZ rapport

Nadere informatie

Chronische zieke werknemers: Werkbeleving & ziekteverzuim

Chronische zieke werknemers: Werkbeleving & ziekteverzuim Chronische zieke werknemers: Werkbeleving & ziekteverzuim dr. Nathalie Donders drs. Karin Roskes dr. Joost van der Gulden Afdeling Eerstelijnsgeneeskunde Centrum voor Huisartsgeneeskunde, Ouderengeneeskunde

Nadere informatie

Ontwikkeling en Evaluatie van een vitaliteitsprogramma voor oudere werknemers in de zorg: het Vital@Work onderzoek

Ontwikkeling en Evaluatie van een vitaliteitsprogramma voor oudere werknemers in de zorg: het Vital@Work onderzoek Ontwikkeling en Evaluatie van een vitaliteitsprogramma voor oudere werknemers in de zorg: het Vital@Work onderzoek Dr. Jorien Strijk Dr. Karin Proper Prof. dr. Allard van der Beek Prof. dr. van Mechelen

Nadere informatie

Het meten van werk-capabilities

Het meten van werk-capabilities Het meten van werk-capabilities Femke Abma, PhD Universitair Medisch Centrum Groningen, Community and Occupational Medicine Startsymposium Academische Werkplaats Arbeid en Gezondheid, 17 april 2015, Tilburg

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Oktober 2005 Horeca Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale partners af

Nadere informatie

De arbeidsdeskundige en PSA. Patrick Ox - arbeidsdeskundige

De arbeidsdeskundige en PSA. Patrick Ox - arbeidsdeskundige De arbeidsdeskundige en PSA Patrick Ox - arbeidsdeskundige Expereans: even voorstellen Expertisecentrum voor verzuim-, re-integratievraagstukken en Arboconcepten Nieuwe Stijl. Onafhankelijk, landelijk,

Nadere informatie

Vakkennis & vaardigheden. Motivatie & betrokkenheid. Gezondheid & vitaliteit. Werk & prive. Loopbaanmobiliteit

Vakkennis & vaardigheden. Motivatie & betrokkenheid. Gezondheid & vitaliteit. Werk & prive. Loopbaanmobiliteit DI CODE Vakkennis & vaardigheden Motivatie & betrokkenheid Gezondheid & vitaliteit Werk & prive Loopbaanmobiliteit Waarom deze code? De DI Code biedt sociale partners een kapstok om aan de slag te kunnen

Nadere informatie

Zorg voor de mantelzorger

Zorg voor de mantelzorger Zorg voor de mantelzorger Het geven van zorg aan je naasten is een taak van ons allen. Dat verwacht de overheid ook van ons. Maar voor zorgmedewerkers is mantelzorg verlenen een extra gezondheidsrisico.

Nadere informatie

Rapport. Werkbaarheidsprofiel uitvoerende bedienden. Brussel maart Ria Bourdeaud hui. Stephan Vanderhaeghe

Rapport. Werkbaarheidsprofiel uitvoerende bedienden. Brussel maart Ria Bourdeaud hui. Stephan Vanderhaeghe Rapport Werkbaarheidsprofiel uitvoerende bedienden 2004-2013 Brussel maart 2015 Ria Bourdeaud hui Stephan Vanderhaeghe Dit rapport verstrekt informatie uit de Vlaamse Werkbaarheidsmonitor voor werknemers

Nadere informatie

WERKEN MET EEN VOP: SAMENVATTING. 1. Onderzoeksopzet. 2. Uitvoering onderzoek. 3. Kenmerken van de VOP werknemers

WERKEN MET EEN VOP: SAMENVATTING. 1. Onderzoeksopzet. 2. Uitvoering onderzoek. 3. Kenmerken van de VOP werknemers WERKEN MET EEN VOP: SAMENVATTING 1. Onderzoeksopzet De Vlaamse Ondersteuningspremie (VOP) is een tegemoetkoming ter compensatie van de kosten van de inschakeling in het beroepsleven, de kosten van ondersteuning

Nadere informatie

BedrijfsGezondheidsIndex 2008:

BedrijfsGezondheidsIndex 2008: BedrijfsGezondheidsIndex 2008: Nederland niet klaar voor verhoogde AOW-leeftijd Een derde van de oudere Nederlandse werknemers (50+) is nog niet klaar voor een hogere AOW-leeftijd. Dat blijkt uit de LifeGuard

Nadere informatie

BedrijfsGezondheidsIndex 2007

BedrijfsGezondheidsIndex 2007 BedrijfsGezondheidsIndex 2007 Oudere werknemers zijn vitaler Oudere werknemers zijn vitaler en ervaren een betere mentale gezondheid dan hun jongere collega s. Dit komt mede doordat ze een gezondere leefstijl

Nadere informatie

Rapport. Werkbaarheidsprofiel onderwijzend personeel. Brussel, maart Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe.

Rapport. Werkbaarheidsprofiel onderwijzend personeel. Brussel, maart Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Rapport Werkbaarheidsprofiel onderwijzend personeel 2004-2013 Brussel, maart 2015 Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Dit rapport verstrekt informatie uit de Vlaamse Werkbaarheidsmonitor voor werknemers

Nadere informatie

Werk, participatie en gezondheid: meer dan alleen!

Werk, participatie en gezondheid: meer dan alleen! Werk, participatie en gezondheid: meer dan alleen! Prof Dr Alex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC Coordinator academische werkplaats CEPHIR Arbeidsparticipatie en gezondheid

Nadere informatie

50 plussers op de arbeidsmarkt

50 plussers op de arbeidsmarkt 50 plussers op de arbeidsmarkt Onderzoek arbeidsparticipatie 50-plus werknemers in het bedrijfsleven Het 50+ Adviescentrum heeft in de maanden februari tot en met juni 2016 onderzoek gedaan naar de participatie

Nadere informatie

Werkvermogen in de Limburgse zorg

Werkvermogen in de Limburgse zorg Werkvermogen in de Limburgse zorg Oorzaken en gevolgen van verminderd werkvermogen Dit onderzoek wordt mede mogelijk gemaakt dankzij bijdragen van de provincie Limburg, het ministerie van VWS, ZonMw, en

Nadere informatie

Vitaliteitsmanagement: je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden! Tinka van Vuuren

Vitaliteitsmanagement: je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden! Tinka van Vuuren Vitaliteitsmanagement: je hoeft niet ziek te zijn om beter te worden! Tinka van Vuuren Online Talent Manager event 12 mei 2014 Inhoud presentatie Wat is vitaliteit? Welke factoren beïnvloeden de vitaliteit

Nadere informatie

Duurzame Inzetbaarheid Seminar Ontwikkelingen in arbeid Windesheim Zwolle Maandag, 9 november 2015

Duurzame Inzetbaarheid Seminar Ontwikkelingen in arbeid Windesheim Zwolle Maandag, 9 november 2015 Duurzame Inzetbaarheid Seminar Ontwikkelingen in arbeid Windesheim Zwolle Maandag, 9 november 2015 Rob Gründemann Lector Hogeschool Utrecht Suzanne Jungjohann HR directeur Delta Lloyd Opzet presentatie

Nadere informatie

Onderzoek heeft aangetoond dat een hoge mate van herstelbehoefte een voorspellende factor is voor ziekteverzuim. Daarom is in de NL-SH ook de relatie

Onderzoek heeft aangetoond dat een hoge mate van herstelbehoefte een voorspellende factor is voor ziekteverzuim. Daarom is in de NL-SH ook de relatie Samenvatting Gehoor en de relatie met psychosociale gezondheid, werkgerelateerde variabelen en zorggebruik. De Nationale Longitudinale Studie naar Horen Slechthorendheid is een veelvoorkomende chronische

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid en Pensioenverwachtingen

Duurzame inzetbaarheid en Pensioenverwachtingen Duurzame inzetbaarheid en Pensioenverwachtingen -onderzoek onder werknemers en werkgevers 2007-2013 Toenemende noodzaak om langer door te werken Verlagen (vroegtijdige) pensioenrechten: - Afschaffing VUT,

Nadere informatie

Rapport Duurzame Inzetbaarheid

Rapport Duurzame Inzetbaarheid Rapport Duurzame Inzetbaarheid Naam Adviseur Piet Pieterse Reinier van der Hel Datum 31-08-2015 Inleiding Duurzame inzetbaarheid is talenten optimaal benutten, gezond en met plezier werken, nu en in de

Nadere informatie

Dat is de belangrijkste boodschap die volgt uit de masterclass. Met als belangrijkste wapenfeiten:

Dat is de belangrijkste boodschap die volgt uit de masterclass. Met als belangrijkste wapenfeiten: If you can, if you will, if you may Werkvermogen van mensen met een chronische ziekte Verslag van de masterclass Work, Workability and Chronically ill met Prof. Juhani Ilmarinen voor patiëntenorganisaties

Nadere informatie

fit for work AAN HET WERK BLIJVEN MET EEN CHRONISCHE AANDOENING HANDREIKING WERNEMER

fit for work AAN HET WERK BLIJVEN MET EEN CHRONISCHE AANDOENING HANDREIKING WERNEMER HANDREIKING WERNEMER AAN HET WERK BLIJVEN MET EEN CHRONISCHE AANDOENING fit for work Eén op de drie mensen krijgt te maken met een chronische aandoening. Werken met een chronische aandoening is goed mogelijk.

Nadere informatie

en psychosociale werkkenmerken voorspellen wie van de nog actief werkende bedrijfsen/

en psychosociale werkkenmerken voorspellen wie van de nog actief werkende bedrijfsen/ Moe! Studies naar hulpzoekend gedrag laten zien dat het besluit om een arts te bezoeken doorgaans het resultaat is van een complex proces. Niet alleen gezondheidsgerelateerde, maar ook sociale, culturele

Nadere informatie

Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers

Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers augustus 2009 Profiel voor elijke zelfstandige ondernemers Werkbaarheidsprofiel voor de elijke zelfstandige ondernemers op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor

Nadere informatie

Werkbaar werk zelfstandige ondernemers-groeiers

Werkbaar werk zelfstandige ondernemers-groeiers Werkbaar werk zelfstandige ondernemers-groeiers 2007-2010 Werkbaarheidsprofiel van zelfstandige ondernemers-groeiers op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2007-2010 Brussel juni 2012 Inleiding

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

Re-integratie van langdurig bijstandsafhankelijke cliënten op de arbeidsmarkt. Van inzicht in cliënten naar het ontwikkelen van

Re-integratie van langdurig bijstandsafhankelijke cliënten op de arbeidsmarkt. Van inzicht in cliënten naar het ontwikkelen van Re-integratie van langdurig bijstandsafhankelijke cliënten op de arbeidsmarkt. Van inzicht in cliënten naar het ontwikkelen van re-integratietrajecten Inhoud Onderzoeksgroep Kernpunt onderzoek Theoretisch

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Transportsector Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale partners

Nadere informatie

Hoe werkbaar werk realiseren in de (kleine) zorg/welzijnsinstellingen? HR in zorg en welzijn: studievoormiddag 22 mei 2013

Hoe werkbaar werk realiseren in de (kleine) zorg/welzijnsinstellingen? HR in zorg en welzijn: studievoormiddag 22 mei 2013 1 Hoe werkbaar werk realiseren in de (kleine) zorg/welzijnsinstellingen? HR in zorg en welzijn: studievoormiddag 22 mei 2013 Hadewych Bamps Ria Bourdeaud hui Werkbaar werk realiseren in zorginstellingen

Nadere informatie

DOORFEESTEN TOT IN DE LATE UURTJES? Relatie tussen onregelmatige werktijden/nachtarbeid en leeftijd Hardy van de Ven, Noortje Wiezer

DOORFEESTEN TOT IN DE LATE UURTJES? Relatie tussen onregelmatige werktijden/nachtarbeid en leeftijd Hardy van de Ven, Noortje Wiezer DOORFEESTEN TOT IN DE LATE UURTJES? Relatie tussen onregelmatige werktijden/nachtarbeid en leeftijd Hardy van de Ven, Noortje Wiezer IEDEREEN MOET LANGER DOOR 2 Doorfeesten tot in de late uurtjes? OOK

Nadere informatie

Werkbaar werk leidinggevenden

Werkbaar werk leidinggevenden Technische nota Werkbaar werk leidinggevenden 2004-2010 Werkbaarheidsprofiel van werknemers met een leidinggevende functie, op basis van Vlaamse Werkbaarheidsmonitor Werknemers 2004-2010 Brussel mei 2013

Nadere informatie

Stressklachten bij werkenden, van inzicht naar interventie

Stressklachten bij werkenden, van inzicht naar interventie Stressklachten bij werkenden, van inzicht naar interventie Dr. Karen Nieuwenhuijsen voor Arbeid en Gezondheid, AMC, Amsterdam Amsterdam, 17 juni 2016 Disclosure belangenverstrengeling (potentiële) belangenverstrengeling

Nadere informatie

1 Inleiding 9 1.1 Doel van deze uitgave 9 1.2 Uitgangspunten 9. 2 Het belang van werk voor mensen 11

1 Inleiding 9 1.1 Doel van deze uitgave 9 1.2 Uitgangspunten 9. 2 Het belang van werk voor mensen 11 Inhoud 1 Inleiding 9 1.1 Doel van deze uitgave 9 1.2 Uitgangspunten 9 2 Het belang van werk voor mensen 11 3 Het belang van werk voor de maatschappij 15 3.1 Vergrijzing en ontgroening 16 3.2 Werken met

Nadere informatie

Hét instrument voor het meten van werkfunctioneren!

Hét instrument voor het meten van werkfunctioneren! Hét instrument voor het meten van werkfunctioneren! Dr. Edwin Boezeman Dr. Karen Nieuwenhuijsen Prof. dr. Judith Sluiter 1 Gezondheidsklachten 2 Gezondheidsklachten Verminderen geregeld het vermogen van

Nadere informatie

DUURZAME INZETBAARHEID VAN OUDEREN

DUURZAME INZETBAARHEID VAN OUDEREN TNO-rapport DUURZAME INZETBAARHEID VAN OUDEREN Resultaten van de eerste twee metingen van STREAM 2012 TNO Auteurs: 18 februari 2013 Swenneke van den Heuvel Voor het Ministerie van Sociale Zaken Jan Fekke

Nadere informatie

Sectorprofiel werkbaar werk

Sectorprofiel werkbaar werk Sectorprofiel werkbaar werk Financiële sector Oktober 2005 Werkbaarheidsprofiel op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2004 Inleiding In het Pact van Vilvoorde spraken de Vlaamse regering en sociale

Nadere informatie

Hoe halen wij vitaal en gemotiveerd de gewenste pensioenleeftijd? 21 januari 2016

Hoe halen wij vitaal en gemotiveerd de gewenste pensioenleeftijd? 21 januari 2016 Hoe halen wij vitaal en gemotiveerd de gewenste pensioenleeftijd? 21 januari 2016 Wie zijn wij? Dr. Sarah Detaille ( onderzoeker/docent /trainer Duurzame inzetbaarheid) Drs. José Cuperus ( docent/onderzoeker/adviseur

Nadere informatie