NT2. Als je het slim aanpakt, maak je er een win-winsituatie van

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NT2. Als je het slim aanpakt, maak je er een win-winsituatie van"

Transcriptie

1 NT2 Taleninstituut zet eerste stappen naar duale trajecten Vakantiedagen opnemen om Nederlands te leren VROM 4. Het belang van duale trajecten 5. Inburgeren en tijdelijke migranten Nederland door de ogen van een Amerikaanse kunstenares voorjaar Succesfactoren bij Thieme- Meulenhoff Taleninstituut Quality Communication over duale trajecten: Als je het slim aanpakt, maak je er een win-winsituatie van 1 3 Bij Quality Communication in Barneveld komen mensen uit alle windstreken om zich voor te bereiden op het inburgeringsexamen. Sommigen gaan overdag naar school, anderen volgen lessen in de avonduren en combineren dit met een baan. Het taleninstituut onderzoekt sinds kort de mogelijkheid om zelf actief taalstages en werkplekken voor cursisten te regelen. 5 6 informatie over (nieuwe) uitgaven en ontwikkelingen binnen het NT2-onderwijs De aanpak van Quality Communication kenmerkt zich door kleinschaligheid: In vergelijking met een ROC zijn wij klein en kunnen we dus makkelijk iedere cursist individuele aandacht schenken, zegt Mattin Harmanny, coördinator Inburgering en docent NT2 bij Quality Communication. Dat wordt erg op prijs gesteld. We werken met groepen van maximaal twaalf personen en doen ook geregeld individuele duale trajecten. Die worden bijvoorbeeld gevolgd door mensen die vanwege hun werk niet naar school kunnen op de reguliere lestijden of door cursisten die langzaam leren. We geven als commercieel taleninstituut ook gewoon taaltraining aan mensen die hun Nederlands willen verbeteren. In die trajecten kun je echt ingaan op wat een cursist zelf graag wil leren. Iemand met een baan op een secretariaat zal gemotiveerd zijn om goed s en zakelijke brieven te leren schrijven. Bij werkende inburgeraars zou ik ook meer willen inspelen op specifieke situaties die aansluiten op hun werk. Maar de hoofdmoot blijft toch de voorbereiding op het inburgeringsexamen. Examen is te uitgebreid Het inburgeringsexamen bestaat uit vier delen. Volgens Mattin is dat eigenlijk te veel voor één examen. De taal is al ontzettend moeilijk voor de meeste cursisten en dan moeten ze ook nog eens veel algemene kennis opdoen. lees verder op pagina 2

2 Als je het slim aanpakt, maak je er een win-winsituatie van Voor de werkende inburgeraars vormen hun Nederlandse collega s een referentie. Vragen over politiek en geschiedenis die hun collega s niet kunnen beantwoorden, moeten onze cursisten tijdens het examen wel weten. Dat vinden ze vreemd. Ze zijn vaak wel erg gemotiveerd om de taal te leren en ook de cruciale praktijksituaties zien ze als een goede oefening. Cursisten zijn het liefst met iets bezig waar ze direct wat aan hebben. Af en toe is het grappig om de proef op de som te nemen. Zo behandelde ik met een hoger opgeleide Poolse dame het woord chagrijnig. Ik vroeg haar aan drie Nederlandse collega s te vragen hoe je dat schrijft. Ze kwam rood van het lachen weer op school. Geen van de drie collega s had het woord correct geschreven! Taalstages en werkplekken regelen De doelstelling van de Nederlandse overheid is dat in % van alle inburgeringstrajecten een duaal karakter heeft. Quality Communication heeft onlangs de eerste stappen in die richting gezet. Op dit moment hebben wij wel cursisten die werken en studie combineren, maar die mensen hadden zelf al een baan, zegt Mattin. Wij zorgen ervoor dat zij dit werk met het inburgeren kunnen combineren, bijvoorbeeld door flexibele openingstijden. Mattin Harmanny Zelf zijn we sinds kort ook begonnen met het regelen van taalstages en werkplekken. Binnenkort hebben wij in dat kader de eerste gesprekken met werkgevers en een organisatie voor sociale werkvoorziening. Ik verwacht dat bedrijven wel mee willen werken. Als je het een beetje slim aanpakt, maak je er een win-winsituatie van. Naast de aansluiting op werksituaties vind ik dat er aandacht moet zijn voor de stap naar een beroepsopleiding. Het blijkt dat mensen die vanuit een inburgeringstraject doorstromen naar een beroepsopleiding soms toch nog een taalprobleem hebben. De betrokken partijen moeten samen zoeken naar mogelijkheden om dit gat te dichten. Basisniveau is vereist Ik verwacht dat we snel meer informatie krijgen over wat de overheid precies onder een duaal traject verstaat en aan welke voorwaarden dit moet voldoen. Zelf vind ik het heel goed om mensen vroeg in het traject praktijkervaring te laten opdoen. Zo stimuleer je participatie. Ik vind wel dat een basisniveau vereist is voordat je iemand op pad laat gaan. Gisteren had ik een intakegesprek met een vrouw uit Eritrea. De enige woorden die ze kent zijn doei en huis. Het heeft geen zin om haar meteen de praktijk in te sturen. De meeste mensen hebben eerst behoefte aan een veilige schoolsituatie. Als ze de taal in de basis beheersen, dus op A1-niveau, hebben ze ook wat meer vertrouwen om de volgende stap te zetten. Heel veel samen oefenen Veel nadruk wordt bij dit taleninstituut gelegd op spreekvaardigheden. Als mensen goed met anderen kunnen communiceren, gaat er een wereld aan mogelijkheden voor ze open. Dan volgt interesse voor andere aspecten van de taal en de Nederlandse samenleving vaak vanzelf. Natuurlijk gaan we ook met onze tijd mee en hebben we sinds kort een digibord en werken we met computers. Dat zijn heel handige hulpmiddelen. Bovendien moeten we aansluiten op het examen dat deels ook op de computer wordt afgenomen. Onlangs hebben we voor NT2 Flex gekozen. Dit gebruiken we voor inburgeraars, maar ook bij taaltrainingen. Het mooie van dit programma is dat iedere cursist begint met een instaptoets en een op maat samengesteld pakket krijgt. Het werken op de computer is een essentieel onderdeel van onze lessen, maar ik geloof niet dat je goed Nederlands leert spreken door continu individueel achter de pc te werken. Durven spreken is namelijk een belangrijk aandachtspunt. Veel cursisten schamen zich voor hun Nederlands en durven aan een balie niet te vragen of iemand wat langzamer kan praten. Als je een bepaald gesprek al een paar keer met een medecursist hebt geoefend, ga je met meer zelfvertrouwen op pad. Ja, heel veel samen oefenen, daar ligt onze kracht. 2 NT2

3 Na een halfuur praten is mijn Nederlands op Hoewel hij al meer dan tien jaar in Nederland woont, zegt hij ontzettend veel geleerd te hebben van de onlangs gevolgde inburgeringscursus. Ari Omar Karim vroeg voorheen vaak aan Nederlandse collega s of zij hem even wilden helpen met het plegen van een telefoontje of het schrijven van een brief. Na 32 cruciale praktijksituaties en de bijbehorende bewijzen in zijn portfolio kan en durft hij het zelf te regelen. H ij kwam als vluchteling in Nederland terecht en begon in Den Haag aan een talencursus. Ik ben daar een tijdje naar school geweest, vertelt Ari. Maar ik ben gestopt, want ik wilde geen uitkering. Ik wilde liever werken en had verschillende banen via het uitzendbureau. Nu woon ik in Nijkerk met mijn vrouw en zoontje en werk ik bij een kippenbedrijf. Die heb je veel in deze regio. Ik heb nooit moeite gehad om werk te vinden, ook al beheerste ik de Nederlandse taal niet goed. Alle vakantiedagen opgenomen Ari ontving in 2008 een brief van de gemeente over het inburgeringsexamen. Ik moest verplicht weer naar school in Barneveld. Dat vond ik moeilijk, want ik werk van vijf uur s ochtends tot half vier s middags. Daarna was ik te moe om naar school te gaan en huiswerk te maken. Daarom heb ik het anders geregeld. Ik heb al mijn 25 vakantiedagen opgenomen en er voor 900 euro aan snipperdagen bijgekocht om toch overdag naar school te kunnen. Ik heb heel veel geleerd over de taal maar ook over de Nederlanders. Alles staat in het boekje. Ook dingen die ik toen ik net in Nederland was niet begreep. Bijvoorbeeld dat de maandag in Nederland een beetje een moeilijke dag is. Dat de mensen nog niet veel zin hebben om te werken. Als ze dan geen goedemorgen terug zeggen, hoef je je geen zorgen te maken. Dinsdag zeggen ze wel weer gedag. Ik heb ook beter leren schrijven en dat komt goed van pas bij mijn werk als hulpchef. Zelf oefenen is belangrijk Over de cruciale praktijksituaties is Ari enthousiast: Zelf oefenen is heel belangrijk. In het begin was ik wel bang om ergens naar toe te gaan. Ik dacht dat de mensen van de verzekering, de gemeente, het CWI of de politie geen tijd voor mij zouden hebben. Maar ze waren juist blij als ik hen om hulp vroeg. Ik vind het prettig dat ik nu meer zelf kan regelen. Het inburgeringsexamen heeft Ari inmiddels achter de rug. Het praktijkdeel heeft hij gehaald, maar jammer genoeg zakte hij voor één van de onderdelen van het centraal examen. Iets waarover hij erg teleurgesteld is. Ik heb heel veel geoefend en geleerd, maar de vragen die gesteld werden stonden niet in mijn boek. Dat is erg jammer, maar binnenkort doe ik herexamen. Ari Omar Karim NT2 3

4 Inburgering is een middel, niet het doel In 2011 moet 80% van de inburgeringsprogramma s duaal zijn. Dat staat in het Deltaplan Inburgering van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer. Waarom vindt de overheid het duale karakter van programma s zo belangrijk en wat wordt er precies onder verstaan? Daarover spraken wij met beleidsadviseur Ilhan Tuna van het ministerie van VROM. De Wet inburgering Nieuwkomers leverde onvoldoende rendement op. Met de inspanningsverplichting van 600 uur scholing behaalde minder dan de helft van het aantal inburgeraars het gewenste taalniveau. Daarom werden in 2007 met de Wet inburgering een aantal structurele wijzigingen doorgevoerd. Van een inspanningsverplichting gingen we over naar een resultaatsverplichting, licht Ilhan Tuna toe. Ook geldt er een eigen bijdrage, kunnen gemeenten sancties opleggen en hebben zij de regie gekregen. Er wordt ook een groot beroep gedaan op de eigen verantwoordelijkheid van inburgeraars. Met het Deltaplan Inburgering is er verder richting gegeven aan wat inburgering eigenlijk betekent. Voorheen zagen we inburgering als het einddoel, maar met inburgeren alleen ben je er nog niet. Daarom zeggen we nu: inburgeren is een middel waarmee de mensen hun persoonlijke doelen kunnen behalen. We willen geen lessituatie in een vacuüm, maar aansluiting op het perspectief van de kandidaat. Wat iemand zelf voor ogen heeft in Nederland staat centraal. Of dat nu ondernemerschap, werk, een beroepsopleiding of het opvoeden van kinderen is. Met een duaal traject verbetert iemand zijn positie in de maatschappij. En het mes snijdt aan twee kanten. De taal wordt beter geleerd als iemand meteen meedoet in de samenleving. Meteen de praktijk in Het is de bedoeling dat het opdoen van praktijkervaring tegelijk met de taalverwerving wordt aangeboden. Dus niet eerst een paar maanden les, dan een examen en daarna stage. Nee, zelfs bij het alfabetiseren kun je mensen al laten oefenen in de praktijk. Een mooi voorbeeld daarvan vind ik de aanpak van het Friesland College. Zij leggen de lat eigenlijk elke keer net iets te hoog, zodat de cursisten die willen inburgeren in taalnood komen. Docenten kauwen niets voor, maar laten cursisten samen veel opdrachten binnen en buiten de school uitvoeren. Vervolgens geven de deelnemers in het Nederlands een presentatie over hoe ze de opdracht hebben uitgevoerd. Ze leren sneller Nederlands en worden meteen wegwijs gemaakt in de samenleving. Instrumenten voor gemeenten Het traject dat aangeboden wordt, is een samenspel tussen de gemeente, de onderwijsaanbieder en de cursist. De basis van het inburgeringstraject bestaat uit een aantal standaard onderdelen, maar met de keuze voor een profiel en het praktijkdeel wordt het traject toegespitst op de persoon. Het is de bedoeling dat cursisten niet alleen het minimum taalniveau bereiken, maar ook taalvaardigheden verwerven die van pas komen op hun werk of tijdens de beroepsopleiding die ze willen volgen. Wij hebben daarom een aantal nieuwe instrumenten ontwikkeld: de taalkennisvoorziening mbo, het innovatietraject ondernemerschap en de wijkgerichte inburgering. Wij verwachten van de gemeenten dat zij een goed lokaal inburgeringsbeleid ontwikkelen en dat zij zorgen voor voldoende kwantiteit en kwaliteit. We komen de gemeenten tegemoet met instrumenten waarmee zij de kwaliteit van hun aanbod kunnen controleren en verbeteren. Zo zijn we nu bezig met het opstellen van een competentieprofiel voor docenten NT2. Budget voor maatwerk In de door VROM opgestelde definitie van een duaal inburgeringstraject (zie kader) is niet opgenomen hoeveel praktijkonderdelen in een traject moeten zijn opgenomen om een traject duaal te mogen noemen. Gemeenten kunnen heel goed zelf inschatten hoeveel praktijkervaring ervoor nodig is om iemands participatie aan de maatschappij te vergroten. Zij hebben er veel belang bij dat mensen goed inburgeren en niet op een uitkering terug hoeven te vallen. De gemeenten krijgen een budget en hebben veel vrijheid om maatwerk te leveren. Ze hebben wel een resultaatverplichting, hetgeen is doorvertaald naar de financieringssystematiek voor gemeenten. Taalinstituten hebben natuurlijk ook een commercieel belang om goed op de vraag in te spelen en duale trajecten aan te bieden. Dat doen zij bijvoorbeeld door hun openingstijden te verruimen zodat de combinatie van werken en leren gemakkelijker wordt en door zelf stages en werkplekken te regelen. Wij vinden dat de markt het over het algemeen goed oppakt. Wat verstaat het ministerie van VROM onder een duaal inburgeringstraject? Inburgeringsvoorziening die met het oog op de actieve deelname van de inburgeringsplichtige aan de Nederlandse samenleving mede voorziet in activiteiten die in samenhang, en ten minste voor een deel gelijktijdig, met het verwerven van mondelinge en schriftelijke vaardigheden in de Nederlandse taal en kennis van de Nederlandse samenleving worden uitgevoerd. (Bron: Besluit Inburgering, artikel 1.1, onder p.) 4 NT2

5 Binnenkort komt een educatieve DVD uit waarmee mensen worden geïnformeerd over wonen en meedoen in Nederland. Suzanne Hafidi Inburgering en tijdelijke migranten uit Midden- en Oost-Europa Steeds meer mensen uit Midden- en Oost-Europa vestigen zich in Nederland. Velen werken hier voor een bepaalde periode en een grote groep mensen pendelt tussen Nederland en hun thuisland. Een ander deel is zeker van plan hier te blijven. Dit is een relatief nieuw fenomeen waar het ministerie van VROM op inspeelt. I nburgering richt zich primair op mensen die hier blijven. Nederland telt circa gevestigde immigranten uit Midden- en Oost-Europa 1, vertelt Suzanne Hafidi, senior beleidsmedewerker bij het ministerie van VROM. Ongeveer de helft hiervan heeft zich na 2004 in Nederland gevestigd en is potentieel doelgroep voor inburgering. Waar de groep die voor 2004 naar Nederland kwam met name bestond uit vrouwen, zien we na 2004 een verschuiving naar relatief meer mannen. De groep kenmerkt zich verder door een gemiddeld tot hoog opleidingsniveau en bestaat uit veel twintigers en dertigers. Voor de mensen die pas in Nederland verblijven zetten we veel in op goede voorlichting. Hierbij is aandacht voor een breed scala aan onderwerpen, zoals arbeidsrecht, gezondheidszorg, huisvesting en inburgering. Binnenkort komt een educatieve DVD uit waarmee mensen worden geïnformeerd over wonen en meedoen in Nederland. Wat betreft de regeling vrijwillige inburgering, zien we in 2008 een stijging van het aantal mensen dat gebruikmaakt van een gemeentelijk inburgeringsaanbod. Uit gesprekken met Poolse migranten merken we dat zij wel behoefte hebben aan inburgering, maar dat zij vaak eerst bepaalde problemen op willen lossen voordat ze zich met inburgering kunnen bezighouden. De problemen spelen vaak rond huisvesting of hun arbeidssituatie. Als het gaat om migranten die hier tijdelijk zijn, is het voor de overheid lastig te investeren in mensen die hoogstwaarschijnlijk over een aantal maanden het land weer verlaten. Toch zien we tegelijk dat mensen vaak langer blijven dan vooraf gepland. Om dan zo snel mogelijk met taalverwerving en inburgering te beginnen, zijn we in gesprek met uitzendbureaus en werkgevers om op een lager niveau een taaltraject aan te bieden, bijvoorbeeld via een taaltraject op de werkvloer. Mochten deze mensen later toch besluiten te blijven, dan kunnen ze doorstromen naar het reguliere inburgeringstraject. 1 Bron: Jaarrapport Integratie 2008, Hoofdstuk 10 Oude en nieuwe migranten uit Oost-Europa. Centraal Bureau voor de Statistiek, Den Haag / Heerlen, 2008 NT2 5

6 De ervaringen van een Amerikaanse Het licht in Nederland De Amerikaanse kunstenares Ginger Slonaker (46) woonde van 1994 tot 1997 in Eindhoven. Haar man, een elektrotechnicus en natuurkundige, kreeg daar een tijdelijke baan bij Philips. Ginger verwerkte haar indrukken van Nederland in een serie schilderijen, een aantal daarvan zijn bij dit artikel afgedrukt. Inverse Rappel was een van de laatste werken die ze maakte in Nederland. In dit schilderij ligt berusting, vertelt Ginger. Het gaat over het beste maken van je situatie en het nastreven van je eigen, hogere doelen. Dat is gelukt. En hoe moeilijk het soms ook was: zonder mijn verblijf in Nederland was ik niet de kunstenaar geworden die ik nu ben. Thank you Holland! In Time Factor heb ik geprobeerd weer te geven hoe het is om je aan te passen aan een vreemde cultuur, en daarin een plek te vinden. Dat vereist een enorme motivatie. En wanneer je niet genoeg positieve respons krijgt voel je je kwetsbaar. Dan kun je alleen maar hopen dat je wijsheid je er doorheen helpt. Mijn eerste herinnering aan Nederland is het wandelen met mijn hond, Vincent. Inderdaad, genoemd naar jullie beroemde schilder. In de beginperiode dat we in Eindhoven woonden was het behoorlijk wennen voor mij. Mijn man was op zijn werk en ik zat alleen thuis. Dus nam ik een hond voor het gezelschap. Zo ontmoette ik veel mensen, en dat was mijn manier van kennismaken met Nederland. En ik dacht meteen: Jee, wat zijn die mensen lang en knap! Ik voelde mezelf heel klein en dik! 180 graden Ginger woont nu met haar man en Hollandse hond in een dorp nabij San Francisco. Haar twee dochters zijn inmiddels uit huis. Voordat ze verhuisde naar Nederland, op een dag in februari, woonde ze nog in het zonovergoten Arizona, en die overgang was een shock to her system. Ik kwam aan op Schiphol en het was koud en druilerig, grijs. De zon leek niet te bestaan. Bovendien was ik ruimte en ruimtelijkheid gewend. In Nederland kon ik niet verder kijken dan 180 graden, overal stonden grote gebouwen of bomen in mijn blikveld. Een ander groot verschil dat Ginger opviel, was de directheid van Nederlanders. Ik ben opgegroeid in Virginia, een staat waar niemand een ander vertelt wat ie moet doen, waar opperste beleefdheid heerst. Dat geldt eigenlijk sowieso voor heel Amerika. In Nederland zeggen mensen meteen waar het op staat. Ik kreeg adviezen van buren en collega s van mijn man, over hoe ik me zou kunnen aanpassen. Daar moest ik in het begin heel erg aan wennen, maar nu vind ik het prachtig. De goede vrienden die ik toen heb gemaakt, daar heb ik nog steeds contact mee. Twee taalcursussen De taal was een obstakel. Ik heb twee taalcursussen gevolgd. Een aan het begin en een tijdens het eind van mijn verblijf. Als we langer waren gebleven, was ik zeker doorgegaan met de cursus. De eerste cursus was problematisch. We spraken Engels in de les, terwijl we Nederlands moesten leren. Dat hielp dus niet echt. Later volgde ik een andere cursus en daar 6 NT2

7 kunstenares in Nederland Alien Police maakte ze op basis van haar ervaringen met de bureaucratie waarmee buitenlanders in Nederland te maken krijgen. Regels, vergunningen, de frustratie daarover kwam er in dit schilderij uit. moesten we wel steeds Nederlands spreken. In de koffiepauze werd ik gedwongen om mee te doen in het gesprek, in het Nederlands, en oh, wat heb ik daar veel geleerd van hoe Hollanders Amerika zien. Ik had het gevoel dat ik mezelf steeds moest verdedigen, en dat ik moest leren om mezelf te wapenen tegen grapjes over Amerikanen. Hollands licht Ik sprak in het begin geen woord Nederlands, en dat maakte de communicatie met mensen lastig. Ik ervoer geen begrip en contact. Dat deprimeerde me soms, net als het licht. Toch zorgde dat specifieke Hollandse licht voor een nieuwe impuls in haar werk als kunstenaar. Ik was gewend aan helder, diep licht, zo schilderde ik ook. Maar Nederland voegde nieuwe dimensies aan mijn palet toe. Mijn kleurbewustzijn veranderde. Het fletse, delicate, lente-achtige licht in Nederland vond ik eerst niets, maar later begon ik er de schoonheid van in te zien. Hier in de VS is het licht overweldigend, intens, in jullie land is het subtieler. Wat Ginger ook raakte, was de georganiseerdheid van Nederland. Elke boom staat er omdat hij door de een zo bedacht en door een ander geplant is. Er is geen sprake van een onverschillig kluitje bomen, er zit een visie achter. Dat vind ik heel interessant. De kunst van de organisatie. Misschien boeit me dat wel zo omdat dat ook voor kunst geldt: Good art has a deeper meaning than just please the eye. Symbolistisch Zo gaat zij ook zelf te werk in haar kunst. Mijn werk straalt geen georganiseerdheid uit, maar dat zit er wel achter. Ik steek er veel tijd en moeite in om over te brengen wat ik wil zeggen. Jij vindt mijn werk symbolistisch? Dat zou kunnen, zelf houd ik me verre van interpretaties, lacht ze. Mijn inspiratie haal ik uit kunstenaars als Francis Bacon, Lucien Freud en Frida Kahlo. Ik wil me terugtrekken in mijn studio, al m n gedachten en gevoelens op het doek kwakken, een stap achteruit doen en overzien: Aha, dus dát was het. Dan ben ik het kwijt. En leeft het zijn eigen leven verder, zonder mij. NT2 7

8 Een zo hoog mogelijk rendement tegen een zo laag mogelijke leerlast! Kwaliteitsverbetering van inburgeringstrajecten begint bij ThiemeMeulenhoff Wat zijn de belangrijkste succesfactoren binnen het NT2-onderwijs? Het antwoord op deze vraag is te vinden in een onlangs verschenen rapport van het ministerie van VROM. Op verzoek van het ministerie heeft het CITO een lijst samengesteld van factoren die een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de kwaliteitsverhoging van het NT2-onderwijs. En wat blijkt? De leermiddelen van ThiemeMeulenhoff hebben de succesfactoren voor efficiënt én effectief NT2-onderwijs al jaren in zich. Goed lesmateriaal Volgens het rapport Succesfactoren bij het leren van de taal in het kader van inburgering dat het Ministerie van VROM onlangs uitbracht, voldoet goed lesmateriaal voor een doelgericht inburgeringsprogramma op maat aan een aantal voorwaarden, het materiaal moet: 1. inhoudelijk aansluiten bij de doelsituatie; 2. gebaseerd zijn op taalverwerving; 3. een systematische opbouw kennen; 4. een mix aan oefenvormen bevatten; 5. zelfstandig en docentonafhankelijk leren mogelijk maken; 6. rekening houden met verschillen tussen leerders. Lees verder op onze website! Wilt u weten hoe onze leermiddelen bijdragen aan de succesfactoren voor inburgerings- en taalverwervingstrajecten? Kijk dan op onder downloads. Hier vindt u ook het complete rapport van VROM. Meer informatie over onze NT2-leermiddelen vindt u op onze website De leermiddelen van ThiemeMeulenhoff voldoen aan al deze voorwaarden. Colofon TM In het onderwijs is een uitgave van ThiemeMeulenhoff en wordt twee keer per jaar verstuurd aan alle docenten in het NT2-onderwijs. ThiemeMeulenhoff Postbus AA Zutphen T (0575) F (0575) E I Redactie Manintveld Tekst & Ontwerp (hoofd- en eindredactie) Met dank aan Suzanne Hafidi, Mattin Harmanny, Ari Omar Karim, Ginger Slonaker, Ilhan Tuna Drukwerk ARS Grafische Producties & Communicatie Vormgeving Crossings Communications Fotografie Martin Hogeboom Redactieadres

Project Taalcoaches. 1 januari 2009 31 december 2011. Locatie Moerdijk. Vluchtelingenwerk Brabant-West. Projectvoorstel taalcoaches.

Project Taalcoaches. 1 januari 2009 31 december 2011. Locatie Moerdijk. Vluchtelingenwerk Brabant-West. Projectvoorstel taalcoaches. Locatie Moerdijk VluchtelingenWerk Brabant-West Postbus 173 4250 DD Werkendam Telefoon (0183) 50 90 16 Fax (0183) 50 90 17 afdeling@vluchtelingenwerk.org Project Taalcoaches 1 januari 2009 31 december

Nadere informatie

Wat is duaal inburgeren?

Wat is duaal inburgeren? Wat is duaal inburgeren? Duaal is participeren Voldoende van Nederland en de Nederlandse taal leren om actief te kunnen deelnemen aan de Nederlandse samenleving Duaal is gelijktijdigheid Les en praktijk

Nadere informatie

Nederlandse taal op de werkvloer: ook uw belang!

Nederlandse taal op de werkvloer: ook uw belang! Nederlandse taal op de werkvloer: ook uw belang! De Nederlandse taal verbindt ons allemaal Nederlandse taal op de werkvloer: ook uw belang! De Nederlandse taal verbindt ons allemaal Heeft u werknemers

Nadere informatie

Het inburgeringsexamen

Het inburgeringsexamen Het inburgeringsexamen Als gevolg van de Nieuwe Wet Inburgering zijn zowel de oud- als de nieuwkomers niet alleen verplicht een inburgeringsprogramma te volgen, ze moeten op het inburgeringsexamen ook

Nadere informatie

Ingekomen stuk D14. Datum uw brief nvt

Ingekomen stuk D14. Datum uw brief nvt Directie Inwoners Ingekomen stuk D14 Aan de raad van gemeente Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus

Nadere informatie

Cursussen voor volwassenen

Cursussen voor volwassenen Groningen Drenthe Overijssel 26 2014-2015 Cursussen voor volwassenen www.alfa-college.nl U volgt uw cursus bij het Alfa-college Het Alfa-college is het regionaal opleidingen centrum voor Noorden Oost-Nederland,

Nadere informatie

WIJZIGINGENOVERZICHT VERORDENING EN KADERNOTA INBURGERING N.A.V. WETSWIJZIGINGEN

WIJZIGINGENOVERZICHT VERORDENING EN KADERNOTA INBURGERING N.A.V. WETSWIJZIGINGEN WIJZIGINGENOVERZICHT VERORDENING EN KADERNOTA INBURGERING N.A.V. WETSWIJZIGINGEN In de afgelopen periode hebben er vele wijzigingen plaatsgevonden in de wet inburgering. Een aantal van deze wijzigen zijn

Nadere informatie

jaarrapportage examenbureau KCE

jaarrapportage examenbureau KCE jaarrapportage examenbureau KCE maart 2013- maart 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Aantal aanmeldingen 4 3. Uitslag examen 6 4. Aantal afgenomen examens per onderdeel 7 5. Examencommissie / examinatoren

Nadere informatie

Cursussen voor volwassenen

Cursussen voor volwassenen Groningen Drenthe Overijssel 25 2012-2013 Cursussen voor volwassenen U volgt uw cursus bij het Alfa-college Het Alfa-college is het regionaal opleidingen centrum voor Noorden Oost-Nederland, met een breed

Nadere informatie

Sectorgids Educatie OnderwijsBoulevard 2015-2016

Sectorgids Educatie OnderwijsBoulevard 2015-2016 : specialisten in maatwerk Sectorgids Educatie 2015-2016 Sector Educatie - 2 Inhoudsopgave pagina Inleiding 1 BasisEducatie in de 2 Nederlands als tweede Taal (NT2) en inburgering in de 3 4 6 3 MBO opleidingen

Nadere informatie

Informatie voor doorverwijzers. Aanbod ISKB taalcoaching

Informatie voor doorverwijzers. Aanbod ISKB taalcoaching Informatie voor doorverwijzers Aanbod ISKB taalcoaching 25 jaar ISKB Taal en meer In 2011 vierde de ISKB met vrijwilligers, cursisten en leerlingen haar 25 jarig bestaan. We hebben een niet meer weg te

Nadere informatie

Meedoen Werkt! Geen werk, geen uitkering, wél ambitie? Ontwikkel je talent in Purmerend!

Meedoen Werkt! Geen werk, geen uitkering, wél ambitie? Ontwikkel je talent in Purmerend! Meedoen Werkt! Geen werk, geen uitkering, wél ambitie? Ontwikkel je talent in Purmerend! Heb je geen werk, geen uitkering maar wél ambitie? Wil je bijvoorbeeld graag werkervaring opdoen, in contact komen

Nadere informatie

tieve En Ect Educa traj

tieve En Ect Educa traj Educatieve trajecten Educatieve trajecten In opdracht van gemeentes verzorgt het ROC Kop van Noord- Holland opleidingen voor volwassenen om participatie in de samenleving of op het werk te vergroten: de

Nadere informatie

EEN LEVEN LANG LEREN

EEN LEVEN LANG LEREN EEN LEVEN LANG LEREN Martin van der Dong, 48 allround operator mengvoeder Agrifirm, Meppel Waarom ben je een EVC-traject gaan volgen? Wat was je motivatie? Mijn werkgever Agrifirm besloot om voor alle

Nadere informatie

Inge Aarnoudse & Sible Andringa Het belang van het Staatsexamen NT2

Inge Aarnoudse & Sible Andringa Het belang van het Staatsexamen NT2 Inge Aarnoudse & Sible Andringa Het belang van het Staatsexamen NT2 Onderzoek naar de motieven van Staatsexamenkandidaten Modellen van taalverwerving (Gardner 2001; Schumann 1986; Spolksy, 1989) Aarnoudse

Nadere informatie

WHITEPAPER. Waarom taalkennis veiligheid en productiviteit verhoogt

WHITEPAPER. Waarom taalkennis veiligheid en productiviteit verhoogt WHITEPAPER Gebrekkige taalkennis is gevaarlijk en contraproductief Het kunnen spreken van goed Nederlands is voor veel mensen een vanzelfsprekendheid. Men gaat er dan ook vaak van uit dat iedereen probleemloos

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst!

Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst! Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst! Taal doet meer In Utrecht wonen meer dan 15.000 volwassenen

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 2668 30 december 2008 Regeling van de Minister voor Wonen, Wijken en Integratie van 16 december 2008, nr. BJZ2008123774,

Nadere informatie

Tijd voor Taal. Cursisten aan het werk in het digitaal lokaal aan de Maresingel.

Tijd voor Taal. Cursisten aan het werk in het digitaal lokaal aan de Maresingel. nieuwsbrief 2 december 2006 In deze nieuwsbrief Eerste 50 cursisten gestart De stand van zaken rondom de wet Een kijkje in het digitaal lokaal Eerste vijftig cursisten gestart Stichting Vluchtelingenwerk

Nadere informatie

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34

Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders. Tekstboek. DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders Tekstboek DM-Basiscursus2-tekstboek_05.indd 1 07-09-15 12:34 Basiscursus 2 Nederlands voor buitenlanders P.J. Meijer A.G. Sciarone Tekstboek Herziene editie

Nadere informatie

NT2. Eerst werken aan het taalniveau, daarna aan ondernemersvaardigheden. Nieuw domein inburgeringsexamen: ondernemerschap

NT2. Eerst werken aan het taalniveau, daarna aan ondernemersvaardigheden. Nieuw domein inburgeringsexamen: ondernemerschap NT2 voorjaar najaar 2008 Nieuw domein inburgeringsexamen: ondernemerschap Reportage: Drie Turkse cursisten verzamelen bewijzen voor CP s NT2 Flex: Begeleiding bij implementatie geeft structuur Oproep:

Nadere informatie

Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken. Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken. Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo 2 Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken Met dit document geven wij docenten en loopbaanbegeleiders

Nadere informatie

Verslag uitvoering Wet inburgering

Verslag uitvoering Wet inburgering Gewijzigde Wet inburgering per 1 januari 2013 Verslag uitvoering Wet inburgering 2007 2012 Juni 2013 Verslag Wet inburgering 2007 2012 Voor u ligt een verslag van de Wet inburgering. Gemeenten zijn vanaf

Nadere informatie

Veel gestelde vragen

Veel gestelde vragen 1. Welke cursussen biedt Ad Appel Taaltrainingen? Er zijn cursussen Inburgering en Nederlands als Tweede Taal op alle niveaus van A1 tot C1. U kunt lessen volgen voor alle vaardigheden of voor één vaardigheid

Nadere informatie

Online taalleren met professionele ondersteuning

Online taalleren met professionele ondersteuning Online taalleren met professionele ondersteuning Met NLvaardig volgen deelnemers hun taaltraject volledig online. Natuurlijk onder enthousiaste professionele begeleiding. Geen groepslessen dus, cursisten

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 januari 2012 AB11.01201 RV2011.139

Raadsvoorstel 26 januari 2012 AB11.01201 RV2011.139 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 januari 2012 AB11.01201 RV2011.139 Gemeente Bussum Vaststellen verordening Wet Inburgering 2012 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum

Nadere informatie

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot 2012-2013 Opleiding tot ervaringsdeskundige Mensen met een licht verstandelijk beperking Uit eigen ervaring... Ik wil mijn stem laten horen, in een groot aantal werkvelden wordt er steeds meer gebruik

Nadere informatie

Jan de Laat OVERSTAG

Jan de Laat OVERSTAG Jan de Laat VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van teksten

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Informatie Taal op de werkvloer. Nederlandse taal op de werkvloer: ook uw belang! Hoe ziet het traject Taal op de werkvloer eruit?

Informatie Taal op de werkvloer. Nederlandse taal op de werkvloer: ook uw belang! Hoe ziet het traject Taal op de werkvloer eruit? Informatie Taal op de werkvloer Nederlandse taal op de werkvloer: ook uw belang! De Nederlandse taal verbindt ons allemaal Heeft u werknemers in dienst die de Nederlandse taal onvoldoende beheersen? Die

Nadere informatie

Informatie Taal op de Werkvloer. Nederlandse taal op de werkvloer: ook uw belang! Hoe ziet Taal op de werkvloer eruit?

Informatie Taal op de Werkvloer. Nederlandse taal op de werkvloer: ook uw belang! Hoe ziet Taal op de werkvloer eruit? Informatie Taal op de Werkvloer Nederlandse taal op de werkvloer: ook uw belang! De Nederlandse taal verbindt ons allemaal Heeft u werknemers in dienst die de Nederlandse taal onvoldoende beheersen? Die

Nadere informatie

Per 1 januari 2013 is zowel de nieuwe Wet Inburgering in werking getreden alsook de Wet Kinderopvang gewijzigd.

Per 1 januari 2013 is zowel de nieuwe Wet Inburgering in werking getreden alsook de Wet Kinderopvang gewijzigd. Aan de raad agendanummer afdeling Simpelveld VI IBR 14 oktober 2013 onderwerp Verordening Wet Inburgering & Verordening Wet Kinderopvang 7740 zaakkenmerk Inleiding Per 1 januari 2013 is zowel de nieuwe

Nadere informatie

Offerte IVIO-Opleidingen. Pilot volwasseneneducatie gemeente Gennep, schooljaar 2015-2016

Offerte IVIO-Opleidingen. Pilot volwasseneneducatie gemeente Gennep, schooljaar 2015-2016 Offerte IVIO-Opleidingen Pilot volwasseneneducatie gemeente Gennep, schooljaar 2015-2016 AANBIEDINGSBRIEF Almere, 2 juni 2015 Geachte heer de Maeyer, Hierbij doen wij u onze inschrijving toekomen in het

Nadere informatie

Ontwikkelen/schrijiven methodiek Nederlands (geschreven door Jalal Al Baz) Kennis voor een gevulde winkelwagen / 2004/EQC/0021

Ontwikkelen/schrijiven methodiek Nederlands (geschreven door Jalal Al Baz) Kennis voor een gevulde winkelwagen / 2004/EQC/0021 Ontwikkelen/schrijiven methodiek Nederlands (geschreven door Jalal Al Baz) Kennis voor een gevulde winkelwagen / 2004/EQC/0021 Beschrijving van de methodiek Nederlands op de boulevard Inleiding In het

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Taalles werkt! Een fotoserie in het kader van de Week van de Alfabetisering 2013

Taalles werkt! Een fotoserie in het kader van de Week van de Alfabetisering 2013 Taalles werkt! Een fotoserie in het kader van de Week van de Alfabetisering 2013 Deze fotoserie is ontwikkeld in het kader van de Week van de Alfabetisering 2013. In Utrecht wonen zo n 30.000 mensen die

Nadere informatie

Aanbod. laaggeletterdheid en inburgering

Aanbod. laaggeletterdheid en inburgering Aanbod laaggeletterdheid en inburgering voor Organisaties voor volwasseneneducatie 2014-2015 Inhoudsopgave Inleiding...2 Aanbod algemeen Kernaanbod...3 Aanvullend aanbod: wisselcollecties...4 Aanvullend

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Taal: de sleutel naar echt meedoen

Taal: de sleutel naar echt meedoen Taal: de sleutel naar echt meedoen Leren en participeren, hoe doe je dat? www.wmoradar.nl Bewoners die moeite hebben met de Nederlandse taal, kunnen bij Radar Wmo diensten een taalcursus volgen in hun

Nadere informatie

Op het Nova College leer je een vak. Bijvoorbeeld verpleegkundige, monteur of kok. Dat kies je zelf, waarschijnlijk samen met je

Op het Nova College leer je een vak. Bijvoorbeeld verpleegkundige, monteur of kok. Dat kies je zelf, waarschijnlijk samen met je GELOOF IN JEZELF Jij verwacht dat je bij ons een vak kunt leren. Dat je goed onderwijs krijgt, zodat je kennis opbouwt die je nodig hebt voor later. Dat je tijdens je stage werkervaring kunt opdoen die

Nadere informatie

Voorbereiding assessment

Voorbereiding assessment Voorbereiding assessment 1. Zelfportret gemaakt door malou... 1 2. Samenvatting... 3 3. Zelfportret door een docent... 5 4. Zelfportret door Slc er... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 5. Aanvullende

Nadere informatie

Succesfactoren bij het leren van de taal in het kader van inburgering

Succesfactoren bij het leren van de taal in het kader van inburgering Succesfactoren bij het leren van de taal in het kader van inburgering Vooraf In juli 2008 gaf het Ministerie van VROM aan Cito de opdracht te inventariseren welke factoren een belangrijke bijdrage leveren

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Rotterdams Ambassadrices Netwerk

Rotterdams Ambassadrices Netwerk De ambassadrice als werver van inburgeraars 1. Inleiding; eigen ervaringen 2 A. Wat is werven 2 B. Het belang van werven 2 C. Verwachtingen 3 D. Rollenspel 4 E. Opdracht 4 2. Voortraject: 4 A. Doel 4 B.

Nadere informatie

taal in veenendaal verbeter je nederlands Hollandaca ögrenmek istiyorsaniz Wanaaji Holandeeskaaga

taal in veenendaal verbeter je nederlands Hollandaca ögrenmek istiyorsaniz Wanaaji Holandeeskaaga taal in veenendaal verbeter je nederlands Hollandaca ögrenmek istiyorsaniz Wanaaji Holandeeskaaga Verbeter je Nederlands! Wil jij ook beter Nederlands leren? Ga dan naar de bibliotheek in De Cultuurfabriek.

Nadere informatie

VERORDENING INBURGERING DRECHTSTEDEN (noot van de redactie: geconsolideerde tekst per 7 juni 2012)

VERORDENING INBURGERING DRECHTSTEDEN (noot van de redactie: geconsolideerde tekst per 7 juni 2012) VERORDENING INBURGERING DRECHTSTEDEN (noot van de redactie: geconsolideerde tekst per 7 juni 2012) HOOFDSTUK 1 BEGRIPSOMSCHRIJVINGEN EN INFORMATIEVERSTREKKING Artikel 1 Begripsomschrijvingen 1. In deze

Nadere informatie

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek,

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek, Kom verder Welkom bij het vak Kennis van de Nederlandse Samenleving, KNS. Dit boek vertelt je over Nederland. Veel van wat je moet weten over het leven in Nederland, staat in dit boek. Je haalt straks

Nadere informatie

Inburgeringsexamen: voorwaarde voor naturalisatie in het buitenland

Inburgeringsexamen: voorwaarde voor naturalisatie in het buitenland Inburgeringsexamen: voorwaarde voor naturalisatie in het buitenland Inhoudsopgave 1. Waarom deze publicatie? 2. Hoe ziet het inburgeringsexamen eruit? 3. Wanneer hoef ik het inburgeringsexamen niet te

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Nederlands als basis. 2013-2014 www.rocrivor.nl. Beter leren schrijven, lezen, computer, rekenen

Nederlands als basis. 2013-2014 www.rocrivor.nl. Beter leren schrijven, lezen, computer, rekenen Nederlands als basis 2013-2014 www.rocrivor.nl Beter leren schrijven, lezen, computer, rekenen NEDERLANDS NIVEAUVERHOGING EN STAATSEXAMEN ZOMERCURSUS NEDERLANDS Welkom bij roc rivor ROC Rivor is hét opleidingscentrum

Nadere informatie

PHOTO WISE fotografie-opleiding 2015 1

PHOTO WISE fotografie-opleiding 2015 1 PHOTO WISE fotografie-opleiding 2015 1 Visie Voor wie? Voor iedereen met een interesse in de professionele fotografie, met aanleg voor beeld, en met een goede motivatie. Iedereen? Iedereen lijkt te kunnen

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst BVNT2. Mohammed el Hamdaoui Beleidsadviseur DUO

Informatiebijeenkomst BVNT2. Mohammed el Hamdaoui Beleidsadviseur DUO Informatiebijeenkomst BVNT2 Mohammed el Hamdaoui Beleidsadviseur DUO 14 november 2014 Presentatie - Globaal overzicht van taken en activiteiten DUO - Inzoomen: - Informatievoorziening - Kennisgeving -

Nadere informatie

Blok 1. Lezingen en demonstraties

Blok 1. Lezingen en demonstraties Blok 1. Lezingen en demonstraties Locatie 12.00 12.45 uur Congreszaal Film: Beleidsmakers ervaren in Marokko het leren van (grote lezing) Arabisch als tweede taal Noureddine Erradi, ROC Midden-Brabant

Nadere informatie

Beginnerslessen. Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen

Beginnerslessen. Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen Beginnerslessen Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen Wat leert u in deze les? Gesprekken over het inburgeringsexamen begrijpen. Welke examens bij het inburgeringsexamen horen. Waar u kunt oefenen met de

Nadere informatie

MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING

MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING 2016 OPLEIDING TOT ERVARINGSDESKUNDIGE MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING UIT EIGEN ERVARING Inge Mol Ik wil mijn stem laten horen. In het werkveld wordt er steeds meer gebruik gemaakt van kennis

Nadere informatie

Mona geeft naailes in buurthuis De Meeuw.

Mona geeft naailes in buurthuis De Meeuw. Mona geeft naailes in buurthuis De Meeuw. Ik ben Mona, ben geboren in Egypte. Ik heb daar basisschool gedaan. Daarna een opleiding voor zuster. Ik woon 6 jaar in Nederland. Mijn man is overleden. Ik zorg

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Rapport. Datum: 15 juli 2013. Rapportnummer: 2013/087

Rapport. Datum: 15 juli 2013. Rapportnummer: 2013/087 Rapport "Toch een voldoende voor de Toets Gesproken Nederlands" Rapport over een klacht over de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid te Den Haag. Datum: 15 juli 2013 Rapportnummer: 2013/087 2

Nadere informatie

Taalonderwijs. Berna de Boer (Talencentrum, RUG) José Bakx (Radboud in to Languages, RU)

Taalonderwijs. Berna de Boer (Talencentrum, RUG) José Bakx (Radboud in to Languages, RU) Taalonderwijs Berna de Boer (Talencentrum, RUG) José Bakx (Radboud in to Languages, RU) Inhoud 1. Blik op Werk Keurmerk 2. DUO 3. Vluchtelingen versus internationale studenten 4. TANG-toetsen Keurmerk

Nadere informatie

Irma Steenbeek VERSTAG

Irma Steenbeek VERSTAG Irma Steenbeek VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Een goede relatie tussen ouders en school komt het leerresultaat ten goede en dat is wat we allemaal willen! Convenant Impuls Kwaliteitsverbetering Onderwijs

Nadere informatie

Betrokken ondernemen? Steun vluchtelingenwerk!

Betrokken ondernemen? Steun vluchtelingenwerk! Betrokken ondernemen? Steun vluchtelingenwerk! VluchtelingenWerk Noord-Nederland Informatiefolder voor bedrijven Stelt u zich eens voor dat u vanwege oorlog en vervolging huis en haard moet ontvluchten

Nadere informatie

WELKOM OP HET GROENE LYCEUM!

WELKOM OP HET GROENE LYCEUM! De andere route naar het hbo! WELKOM OP HET GROENE LYCEUM! Binnenkort ga jij naar het voortgezet onderwijs. Een grote stap! Kun je goed leren, maar ben je ook praktisch ingesteld? Dan past het Groene Lyceum

Nadere informatie

examen doen voor inburgering of naturalisatie

examen doen voor inburgering of naturalisatie InburgerEN EXAMEN DOEN examen doen voor inburgering of naturalisatie Wilt u zich aanmelden voor het inburgeringsexamen? In deze folder leest u welke examens er zijn. Ook leest u hoe u de examens kunt doen.

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Intake bij atlas trefdag NT2

Intake bij atlas trefdag NT2 Intake bij atlas trefdag NT2 Nieuwe organisatie Atlas Bij Atlas, integratie& inburgering Antwerpen kan je terecht voor: inburgeringstrajecten en informatie over Nederlands leren en oefenen ondersteuning

Nadere informatie

Werkprogramma Deltaplan Inburgering

Werkprogramma Deltaplan Inburgering Werkprogramma Deltaplan Inburgering Het werkprogramma is een uitwerking van het Deltaplan Inburgering. Met het Deltaplan wil de rijksoverheid de kwaliteit van inburgering verbeteren, het rendement verhogen

Nadere informatie

Taaltraining. die bij u past

Taaltraining. die bij u past Taaltraining die bij u past ,, Incompany training en groepstraining: Het tempo van de training is goed. Bovendien is er een leuke dynamiek ontstaan in de groep. Taalcoaching: Een dag met de taaltrainer

Nadere informatie

Omscholing Telefoniste/ Receptioniste/ Administratief Medewerker

Omscholing Telefoniste/ Receptioniste/ Administratief Medewerker Omscholing Telefoniste/ Receptioniste/ Administratief Medewerker InterTransfer Sonsbeekweg 1 6814 BA Arnhem www.intertransfer.nl 026-355 72 77/ info@intertransfer.nl Wie is InterTransfer? InterTransfer

Nadere informatie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie ld be e or Vo WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie Stichting Lezen & Schrijven t 070 302 26 60 www.lezenenschrijven.nl Auteur Elma Draaisma Vormgeving 7Causes Eindeloos Medeauteurs en klankbordgroep

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Ontwikkeling Ketenaanpak Taal en Activering voor Allochtone Vrouwen. InterConnect

Ontwikkeling Ketenaanpak Taal en Activering voor Allochtone Vrouwen. InterConnect Ontwikkeling Ketenaanpak Taal en Activering voor Allochtone Vrouwen InterConnect OKTAAV De overheid heeft de wens dat inburgeraars, naast hun inburgeringtraject, duurzaam participeren in de samenleving

Nadere informatie

INBURGEREN EXAMEN DOEN EXAMEN DOEN VOOR INBURGERING OF NATURALISATIE

INBURGEREN EXAMEN DOEN EXAMEN DOEN VOOR INBURGERING OF NATURALISATIE INBURGEREN EXAMEN DOEN EXAMEN DOEN VOOR INBURGERING OF NATURALISATIE Wilt u zich aanmelden voor het inburgeringsexamen? In deze folder leest u welke examens er zijn. Ook leest u hoe u de examens kunt doen.

Nadere informatie

De gemeente heeft een aantal taken binnen de uitvoering van de WI.

De gemeente heeft een aantal taken binnen de uitvoering van de WI. BELEIDSNOTITIE EN BELEIDSREGELS WET INBURGERING INLEIDING Sinds 1 januari 2007 is de Wet Inburgering (hierna te noemen: WI) van kracht. Op grond van deze wet is er een algemene inburgeringsplicht voor

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Demet TV. Lesbrief 9. De kinderopvang

Thema Kinderen en school. Demet TV. Lesbrief 9. De kinderopvang Thema Kinderen en school. Demet TV Lesbrief 9. De kinderopvang zoekt opvang voor haar kind. belt naar een kinderdagverblijf. Is er plaats? Is de peuterspeelzaal misschien een oplossing? Gaat inschrijven

Nadere informatie

ACTIVITEITEN EN WERK VOOR MENSEN MET EEN LICHAMELIJKE HANDICAP EN/OF NIET-AANGEBOREN HERSENLETSEL

ACTIVITEITEN EN WERK VOOR MENSEN MET EEN LICHAMELIJKE HANDICAP EN/OF NIET-AANGEBOREN HERSENLETSEL Ondersteuning bij activiteiten en werk ACTIVITEITEN EN WERK VOOR MENSEN MET EEN LICHAMELIJKE HANDICAP EN/OF NIET-AANGEBOREN HERSENLETSEL Voorpagina: Gerben de Gruijl: Jarenlang had ik mij beziggehouden

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Lesbrief 10. Het eindgesprek. Wat leert u in deze les? Een eindgesprek voeren. Informatie vragen en geven. Het verschil tussen werk en vrijwilligerswerk. De

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? RESPECT

WAAROM DIT BOEKJE? RESPECT WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over pesten op het werk. Iemand kan bijvoorbeeld gepest worden door een collega. Of door de baas. PESTEN OF PLAGEN? Pesten is wat anders dan plagen. Iedereen maakt wel

Nadere informatie

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk De jongeren die zich aanmelden bij Maljuna Frato hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt en hebben weinig of geen zicht op hun mogelijkheden, kwaliteiten

Nadere informatie

Ontvangst rapportage met gegevens uit ISI. Deze gegevens dienen als basis voor de indicatoren die in de SiSa bijlage moeten worden ingevuld.

Ontvangst rapportage met gegevens uit ISI. Deze gegevens dienen als basis voor de indicatoren die in de SiSa bijlage moeten worden ingevuld. > Retouradres Postbus 93249 2509 AE Den Haag «Adres» «huisnummer» «Postcode» «Plaats» «Postcode» «huisnummer» Contactpersoon binnen uw organisatie: Naam contactpersoon Datum: 14 september 2011

Nadere informatie

Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van 6

Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van 6 Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van 6 W 6 gemeente- Heemskerk Verordening Wet inburgering gemeente Heemskerk 2042 1 januari 2012 Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 2 van 6 +6 V E R O R D E N I N G W E

Nadere informatie

Het non-formele bibliotheekaanbod voor volwassenen

Het non-formele bibliotheekaanbod voor volwassenen Het non-formele bibliotheekaanbod voor volwassenen Programma s laagdrempelig Voor veel laaggeletterden is leren en het volgen van formeel of non-formeel onderwijs allerminst een vanzelfsprekend. Zaken

Nadere informatie

VluchtelingenWerk WOBB Jaarverslag 2014 Locatie Schijndel. Locatie Schijndel

VluchtelingenWerk WOBB Jaarverslag 2014 Locatie Schijndel. Locatie Schijndel 1 Introductie In Schijndel werkt een zeer enthousiaste groep vrijwilligers onder leiding van de coördinator. Het dagelijks werk is het ondersteunen van vluchtelingen die nieuw in de gemeente komen wonen.

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen! 1 Wil je wel leren? Opdracht 1a Wat heb jij vanzelf geleerd? 7 Opdracht 1b Van externe naar interne motivatie 7 Opdracht 1c Wat willen jullie graag leren? 8 2 Kun je wel leren? Opdracht 2a Op wie lijk

Nadere informatie

De Budget Ster: omgaan met je schulden

De Budget Ster: omgaan met je schulden De Budget Ster: omgaan met je schulden Budget Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Budget Ster MOTIVATIE EN VERANTWOORDELIJKHEID STRESS DOOR SCHULDEN BASISVAARDIGHEDEN STABILITEIT FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg!

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! leuk en zinvol werk passend bij wat jij kunt gezelligheid met collega s je eigen salaris verdienen Jo Arts, assistent-kok: Van thuis zitten word

Nadere informatie

Inburgeringsexamen: voorwaarde voor naturalisatie in het buitenland

Inburgeringsexamen: voorwaarde voor naturalisatie in het buitenland Inburgeringsexamen: voorwaarde voor naturalisatie in het buitenland 1. Waarom deze publicatie? 2. Hoe ziet het inburgeringsexamen eruit? U moet het inburgeringsexamen halen om Nederlander te kunnen worden.

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van 6

Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van 6 Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 1 van Wé' - îheemskerk gemeente Verordening Wet inburgering gemeente Heemskerk 203 1 januari 2013 Scan nummer 1 van 1 - Scanpagina 2 van Nè V E R O R D E N I N G W E T

Nadere informatie

Employee Support en Menea

Employee Support en Menea Employee Support en Menea Sinds de aankondiging in april heb je de adviseurs van Employee Support bij Philip Morris kunnen zien om jou en je collega's te ondersteunen en bij te staan. Gelukkig hebben veel

Nadere informatie

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top.

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Heb je een mavo- of mavo/havo-advies en wil je het beste uit jezelf halen? Kom dan eens

Nadere informatie

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen.

Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. 2 Inleiding Aan de leerlingen van de 3 e klas HTL, Dit jaar moet je een keuze gaan maken voor de vakken, waarin je volgend jaar examen in gaat doen. Om tot een weloverwogen keuze te komen, is het goed

Nadere informatie