Transitienota Wmo 2015

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Transitienota Wmo 2015"

Transcriptie

1 Behoort bij raadsbesluit d.d. 27 november 2014 inzake transitie maatschappelijke ondersteuning. Transitienota Wmo 2015 Voorwoord Met de decentralisatie van de AWBZ/WMO krijgen gemeenten meer taken op het gebied van de zorg toebedeeld. Het college is daar blij mee. Uitgangspunt van de nieuwe wet is dat wij uitgaan van wat mensen zelf kunnen. Of wat hun netwerk (familie, vrienden, buren, vrijwilligers) voor hen kan betekenen. Wij zijn ervan overtuigd dat wij als gemeente beter kunnen organiseren dan de landelijke overheid. Wij kennen de lokale situatie, die in de kern Maartensdijk immers heel anders is dan in De Bilt Zuid. Wij zien veel mogelijkheden voor vernieuwing. Zo zien wij kansen om de huidige wijkservicepunten om te bouwen tot sociale wijkteams, waar medewerkers informatie en advies geven, het keukentafelgesprek voeren en waar kortdurende hulp geboden wordt. Dit alles om er vroeg bij te zijn en op termijn intensieve hulp te voorkomen. Maar wij zien ook mogelijkheden voor andere vormen van dagbesteding: in plaats van dagbesteding in een instelling, draaien mensen met een handicap mee op de kinderboerderij of in het wijkrestaurant. Als gemeente kunnen wij dit niet alleen. Gelukkig zijn er overal in onze gemeente organisaties deze vernieuwing tot stand te brengen. Mogelijk verwacht u in deze nota ook een nieuwe visie op de WMO. Wij moeten u teleurstellen. Door de relatief korte voorbereidingstijd (de wet is pas in juli 2014 aangenomen), moeten wij alle zeilen bijzetten om te zorgen dat op 2 januari 2015 de telefoon wordt opgenomen, dat de huidige cliënten hun zorg houden en dat nieuwe cliënten weten waar ze terecht kunnen. De echte innovatie zal vooral plaatsvinden in de jaren daarna. Waarbij de raad vanzelfsprekend nog uitgebreid betrokken wordt. Dit betekent gelukkig niet, dat wij alles bij het oude houden. De toegang tot de zorg, organiseren wij op een andere manier. Het gemeentelijk WMO-loket gaat per 1 januari 2015 over naar MENS De Bilt. De huidige ambtenaren worden toegevoegd aan het Mens op Maat-team. Alleen de Backoffice blijft nog bij de gemeente. Hiermee bewerkstelligen wij dat mensen maar één gesprek hoeven te voeren, dat wij uitgaan van de professionaliteit van de medewerker en bureaucratie terugdringen. Wij hebben er vertrouwen in dat we op 1 januari 2015 klaar zijn voor de transitie van de AWBZ/WMO. De transformatie is dan nog niet afgerond, daarover gaat het college de komende tijd nog regelmatig in gesprek met de gemeenteraad, met cliënten, de adviesraden en professionele organisaties. 1. Transitienota Wmo 2015

2 1. Inleiding 1.1 Aanleiding voor deze nota Met ingang van 1 januari 2015 wordt de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) op een nieuwe leest geschoeid en wordt de gemeente verantwoordelijk voor nieuwe taken. De invoering van de Wmo 2015 gaat gepaard met een forse bezuinigingsopgave en in een kort tijdbestek moeten grote stappen gezet worden. Dat vraagt veel van onze inwoners, van onze maatschappelijke organisaties en ook van de gemeente. Toch is optimisme op z n plaats, de nieuwe Wmo biedt de kans maatschappelijke ondersteuning daadwerkelijk wijkgericht en dicht bij de inwoners te organiseren. De Wmo 2015 maakt onderdeel uit van de hervorming van de (langdurige) zorg waarmee het kabinet niet alleen een bezuinigingsopgave wil realiseren maar tevens de kwaliteit van zorg en ondersteuning wil verbeteren. Dat vraagt een omslag van aanbodgerichte zorg en ondersteuning naar een resultaat gerichte aanpak. Van confectie naar maatwerk. Centraal hierbij staan de inzet van het sociale netwerk en datgene wat inwoners nog zelf kunnen. De term transformatie is hier op zijn plaats omdat het niet slechts gaat om het overhevelen van taken naar de gemeenten (decentralisatie) maar om een andere wijze van uitvoeren. Het kabinet staat op het standpunt dat net als bij overkomst van de jeugdzorg en de maatregelen die voortvloeien uit de participatiewet, de gemeente de meest aangewezen bestuurslaag is om de transformatie vorm te geven. Transformatie is een zaak van lange adem, het kost immers veel tijd om de zorgstructuur anders vorm te geven. In deze nota richten wij ons vooral op de korte termijn: het overnemen en organiseren van taken die nu nog bij het rijk liggen zodat we er zeker van zijn dat de ondersteuning van cliënten in 2015 naadloos wordt voortgezet. Dat duiden wij aan als transitie. Op 24 april 2014 is het wetsvoorstel Wmo 2015 door de Tweede Kamer aangenomen. Veel (belangen-) organisaties in de zorg en ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben hun zorgen geuit over de korte voorbereidingstijd voor de invoering van de wet en over het feit dat pas in juni van dit jaar de definitieve budgetten bekend werden. Ook tijdens de behandeling van het wetsvoorstel in de Eerste Kamer is de korte voorbereidingstijd als bezwaar genoemd. Toch heeft de Eerste Kamer op 8 juli 2014 ingestemd met de Wmo De Bilt heeft de invoering van de Wmo 2015 opgeknipt in vier onderdelen die corresponderen met de belangrijkste opgaven: 1. het opstellen van een visie; 2. het organiseren van de toegang tot de Wmo; 3. het verwerken van de bezuinigingen; 4. het opstellen van een Wmo-transitienota In december 2012 heeft de raad de visienotitie maatschappelijke ondersteuning vastgesteld. In deze nota staat de wijkgerichte aanpak centraal en de rol van MENS De Bilt hierbij. De stichting wordt verantwoordelijk voor de toegang tot de Wmo en het (keukentafel-) gesprek met de inwoner. Ons college heeft op 29 juli 2014 met de vaststelling van het projectplan de kanteling het ontwerp hiervoor vastgesteld. In hoofdstuk 3 gaan wij hier op in. Met voorstellen voor het verwerken van de bezuinigingen heeft uw raad op 25 september jl. ingestemd In de nu voorliggende transitienota worden de in de wet opgenomen opgaven behandeld. Omdat de visie op de maatschappelijke ondersteuning al is vastgelegd in 2012 is deze nota daarom vooral gericht op de transitie. 1.2 Opbouw van de nota In hoofdstuk 2 wordt de nieuwe Wmo besproken als onderdeel van de hervorming van de langdurige zorg. In hoofdstuk 3 is aangegeven hoe de toegang tot de maatschappelijke ondersteuning wordt georganiseerd met daarbij aandacht voor cliëntondersteuning en de informele zorg. 2. Transitienota Wmo 2015

3 De maatwerkvoorzieningen komen in hoofdstuk 4 ter sprake. Daarna volgen in hoofdstuk 5 de algemene voorzieningen. Hoofdstuk 6 behandelt de overige onderwerpen die de gemeente moet regelen. In hoofdstuk 7 volgt het financiële kader en tenslotte komt de communicatie aan bod in hoofdstuk 8. In hoofdstuk 9 geeft het college aan welke vervolgstappen zij wil zetten. 3. Transitienota Wmo 2015

4 2. Langdurige zorg en de Wmo 2.1 Hervorming van de AWBZ Met de invoering van de Wmo in 2007 en de introductie van het stelsel van basis- en aanvullende verzekeringen in 2006 zijn de eerste stappen gezet in de hervorming van de (langdurige) zorg. In de Zorgverzekeringswet (Zvw) in 2006 zijn alle op genezing gerichte zorgvormen (o.a. huisartsenzorg, de farmaceutische zorg en behandeling in ziekenhuizen) ondergebracht. Onder de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWZB) vallen de intramurale zorg zoals die geboden wordt in verzorgings- en verpleeghuizen, instellingen voor gehandicaptenzorg en de psychiatrische zorg. Ook vallen hier functies onder die aan huis worden aangeboden: persoonlijke verzorging, begeleiding, kort verblijf en verpleging thuis. Met de hervormingen in de zorg zoals die nu voorliggen worden definitieve stappen gezet. De op participatie gerichte onderdelen uit de AWBZ, de begeleiding, het kortverblijf en het beschermd wonen worden overgeheveld naar de Wmo De op zorg gerichte onderdelen, verpleging thuis en persoonlijke verzorging, worden overgeheveld naar de Zorgverzekeringswet. Zowel de over te hevelen onderdelen naar de Wmo als naar de Zorgverzekeringswet zijn gericht op zorg thuis. De intramurale onderdelen blijven in de AWBZ maar deze wet wordt omgevormd tot de Wet langdurige zorg en zal alleen nog toegang bieden voor wie aangewezen is op complexe, intensieve 24-uurszorg waar permanent toezicht nodig is. Met deze hervormingen beoogt het kabinet niet alleen een forse bezuiniging te realiseren maar ook de diverse zorgvormen beter op elkaar te laten aansluiten en daarmee kwaliteitswinst te boeken. In onderstaande tabel zijn de diverse maatregelen schematisch weergegeven. Tabel 1. Schema hervorming langdurige zorg Situatie in 2014 Zorgverzekeringswet Geneeskundige zorg (o.a. huisartsenzorg ziekenhuiszorg etc.). Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten Zorg in instellingen Zorg aan huis Verpleging thuis. Persoonlijke verzorging. Begeleiding (en vervoer). Kortverblijf. Aanpassingen Zorg in instellingen Beschermd wonen. Zorg aan huis Verpleging thuis. Persoonlijke verzorging. Begeleiding (en vervoer). Kortverblijf. Situatie in 2015 Wet maatschappelijke ondersteuning 2007 Hulp bij het huishouden. Voorzieningen aan huis. Zorgverzekeringswet Wet langdurige zorg Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 Geneeskundige zorg (o.a. huisartsenzorg ziekenhuiszorg etc.) Verpleging thuis. Persoonlijke verzorging. Complexe, intensieve langdurige 24-uurszorg en permanent toezicht. Hulp bij het huishouden. Voorzieningen aan huis. Begeleiding (en vervoer). Kortverblijf. Beschermd wonen. 4. Transitienota Wmo 2015

5 De Tweede kamer heeft op 25 september jl. ingestemd met de Wet langdurige zorg is. het voorstel ligt nu voor bij de Eerste Kamer De Zorgverzekeringswet hoeft voor het doorvoeren van de wijzigingen niet aangepast te worden. De Wmo 2015 is zoals gemeld inmiddels aangenomen door beide kamers. 2.2 Wmo 2015 Met deze nieuwe wet krijgen gemeenten de opdracht de maatschappelijke ondersteuning op een andere wijze uit te voeren, de transformatie. De opgave voor de komende jaren is het op gang brengen van een verschuiving van een op voorzieningen gerichte aanpak naar een maatwerk aanpak. Van zorgen voor inwoners naar zorgen dat inwoners in staat worden gesteld zo zelfstandig mogelijk te functioneren in de samenleving. Hierbij ligt de nadruk op datgene wat inwoners zelf kunnen (eigen kracht) met ondersteuning vanuit het sociale netwerk (o.a. mantelzorg). Omdat duidelijk zal moeten worden wat inwoners, al of niet met ondersteuning vanuit het sociale netwerk nog zelf kunnen en waar een beroep op voorzieningen gedaan moet worden, brengt de omslag maatwerk met zich mee. Dat vraagt een andere en vooral geïntegreerde inzet van gemeentelijke taken op het gebied van niet alleen de zorg en welzijn, maar ook de inzet van taken op het gebied van wonen, mantelzorg en bijvoorbeeld vrijwilligerswerk. Ook de relatie met de overheveling van de jeugdzorg en de nieuwe participatiewet is van belang. In de nieuwe wet is geen sprake meer van begeleiding (AWBZ) en hulp bij het huishouden (Wmo 2007) maar wordt de term maatschappelijke ondersteuning in drie onderdelen omschreven 1. het bevorderen van de sociale samenhang, de mantelzorg en vrijwilligerswerk, de toegankelijkheid van voorzieningen, diensten en ruimten voor mensen met een beperking, de veiligheid en leefbaarheid in de gemeente, evenals voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld; 2. het ondersteunen van de zelfredzaamheid en de participatie van personen met een beperking of met chronische psychische of psychosociale problemen zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving; 3. het bieden van beschermd wonen en opvang; Het eerste onderdeel heeft betrekking op algemene voorzieningen die open staan voor alle inwoners en waarvan gebruik gemaakt kan worden zonder voorafgaande indicatie. Algemene voorzieningen kunnen betrekking hebben op een breed scala aan activiteiten. In de wet wordt een aantal onderdelen benoemd die in ieder geval hieronder vallen (zie hierna onder Ad.1). De twee andere onderdelen geven de gemeente de opdracht algemene- en maatwerkvoorzieningen te bieden voor specifieke doelgroepen. Hieronder worden de drie onderdelen omschreven: Ad 1. a. het bevorderen sociale samenhang. Het bevorderen van de sociale samenhang is opgenomen omdat het, in de visie van het kabinet bijdraagt aan het verbeteren en in stand houden van de sociale netwerken en daarmee aan het voorkomen dat inwoners een beroep doen op maatschappelijke ondersteuning. De gemeente kan een stimulerende rol vervullen in bevorderen van de sociale samenhang. De gemeente heeft met dit element een ruime beleidsvrijheid om lokaal invulling te geven. b. het bevorderen van de toegankelijkheid voor mensen met een beperking. Met dit onderdeel wordt beoogd alle ruimten, diensten en voorzieningen in de gemeente toegankelijk te maken voor mensen met een beperking. Het houdt verband met de uitvoering van het VN verdrag voor de rechten van mensen met een beperking. 5. Transitienota Wmo 2015

6 c. het bevorderen van de veiligheid, de leefbaarheid en het voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld. Hiermee wordt bedoeld de veiligheid in de zin van vrij zijn van het risico op geweld uit huiselijke kring; er moet voor iedereen in de thuissituatie en als dat niet kan, elders - een veilige plek zijn. Het gaat hierbij niet om veiligheid in justitiële zin. Het betreft zowel fysiek geweld tussen partners als bijvoorbeeld ook ouderenmishandeling (waaronder verwaarlozing en financiële uitbuiting) of eergerelateerd geweld. d. het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers. Met het ondersteunen van mantelzorgers en vrijwilligers wordt gestimuleerd dat zij hun inzet kunnen blijven volhouden. Met de herziening van de AWBZ verdwijnt het mantelzorgcompliment, een financiële waardering van de inzet van mantelzorgers. Daarom wordt de gemeente opgedragen een jaarlijkse blijk van waardering te bieden, dat mag in financiële vorm of in natura. De gemeente is hier vrij in. e. het organiseren van preventie en vroegtijdige signalering. Met preventieve maatregelen en vroegtijdige signalering kan voorkomen worden dat inwoners aangewezen zijn op zwaardere en veelal duurdere vormen van zorg en ondersteuning. Ad 2. Ondersteuning bieden bij zelfredzaamheid en participatie, zoveel mogelijk in de eigen leefomgeving. Hoewel de Wmo 2015 in het teken staat van de overkomst van nieuwe taken vanuit de ABWZ is de terminologie van de taken losgelaten. Het doel van de Wmo 2015 is niet het bieden van zorgtaken maar het samen met de inwoners bepalen welke ondersteuning nodig is: maatwerk. Het is daarom dat in de Wmo 2015 niet is vastgelegd welke ondersteuning de gemeente in concrete situaties moet bieden. Het doel van de ondersteuning is wel vastgelegd in de wet, nl. het bieden van ondersteuning bij zelfredzaamheid en participatie. Onder participatie wordt verstaan het deelnemen aan het maatschappelijk verkeer. Het kan hierbij gaan om het ontmoeten van andere mensen of deelname aan activiteiten in de wijk. Dit onderdeel is vooral afhankelijk van de persoonlijke omstandigheden van degene die ondersteuning nodig heeft, Het onderdeel zelfredzaamheid is wel nader omschreven. Het gaat hierbij om het uitvoeren van de noodzakelijk algemene dagelijkse levensverrichtingen en het voeren van een gestructureerd huishouden. Wanneer iemand niet in staat is tot zelfredzaamheid of participatie en onvoldoende is geholpen met de inzet van hulp uit het sociale netwerk of met gebruikmaking van algemene voorzieningen, dan kan de gemeente een (individuele) maatwerkvoorziening bieden De maatwerkvoorziening moet rekening houden met de uitkomsten van het onderzoek naar de ondersteuningsbehoefte van de inwoner en een passende bijdrage leveren aan de zelfredzaamheid of participatie van de inwoner. De maatwerkvoorziening mag geleverd worden in natura maar er is ook het recht om te kiezen voor een persoonsgebonden budget. Ad 3. Het bieden van beschermd wonen en opvang Beschermd wonen voor mensen met een psychiatrische problematiek is eveneens onder Wmo 2015 gebracht omdat het participeren in de samenleving hierbij centraal staat. De centrumgemeente Utrecht is hiervoor verantwoordelijk en ontvangt hiervoor de middelen. Daarnaast zijn centrumgemeenten verantwoordelijk voor de opvang van mensen die dakloos zijn of dreigen te worden en voor mensen die als gevolg van huiselijk geweld opvang nodig hebben. 2.3 Overige maatregelen langdurige zorg. Schrappen zorgzwaartepakketten De hervorming van de langdurige zorg omvat, naast de introductie van Wmo 2015, een aantal andere wijzigingen in wet- en regelgeving. De beperking van de mogelijkheid om opgenomen te worden in een intramurale voorziening voor zorg, is er daar één van. Met de maatregelen, bekend onder de term 6. Transitienota Wmo 2015

7 schrappen van de zorgzwaartepakketten (ZZP) 1, wil het kabinet de lichtste vier zorgzwaarte pakketen (1 t/m 4) in de intramurale zorg schrappen. Dat wil zeggen dat er niet meer geïndiceerd wordt voor opname in een instelling. Dit heeft geen gevolg voor de inwoners die al een indicatie hebben en voor inwoners die reeds opgenomen zijn. Beide groepen behouden hun (recht op) zorg. Het schrappen van zorgzwaartepakketten 1 t/m 4 zal gefaseerd voor diverse zorgvormen worden ingevoerd. Het tijdpad ziet er als volgt uit: Tabel 2. Invoeringstraject schrappen zorgzwaartepakketten. Ouderenzorg Verstandelijk gehandicaptenzorg Geestelijke gezondheidszorg en 2 1 en 2 1 en Het schrappen van pakketten 1 en 2 heeft vooralsnog geen merkbare gevolgen gehad omdat het aantal aanvragen voor indicaties van deze vormen van zorg de afgelopen jaren reed sterk is afgenomen. Het kabinet heeft begin 2014 besloten ZZP 4 slechts voor 50% te schrappen. Het is nog steeds niet bekend waar de knip wordt gelegd. De maatregel zal er in ieder geval wel toe leiden dat de komende jaren het aantal mensen zal toenemen dat met een zorgvraag in de thuissituatie zal blijven wonen en een beroep zal doen op de Wmo. De toe- of afname van de vraag naar maatschappelijke ondersteuning zal de komende jaren sowieso goed gevolgd worden, in verband met de beperkte budgettaire ruimte. Ook de toename van de vraag als gevolg van het schrappen van de zorgzwaarte pakketten zal daarbij, voor zover mogelijk, gevolgd worden. De maatregelen hebben niet alleen gevolgen voor het beroep dat gedaan zal worden op maatschappelijke ondersteuning, maar hebben ook gevolgen voor het woonbeleid, inwoners zullen langer thuis blijven wonen. Ook zal het gevolgen hebben voor het vastgoed dat in beheer is van zorginstellingen. Binnen het woonbeleid en het ruimtelijk beleid zullen voorstellen worden gedaan hoe hier mee om te gaan. Invoering wijkverpleging Een tweede maatregel in de langdurige zorg die gevolgen heeft voor de gemeente is de invoering van de wijkverpleegkundige. De verpleging thuis en de persoonlijke verzorging, die overgeheveld worden van de AWBZ naar de zorgverzekeringswet (zie tabel 1.) worden omgevormd tot de functie wijkverpleging. Het kabinet heeft besloten dat de wijkverpleegkundige ook deel moet gaan uitmaken van het sociaal wijkteam. In hoofdstuk 3 wordt hierop teruggekomen. 2.4 Uitgangspunten voor de uitvoering Direct na de introductie van de Wmo in 2007 heeft de gemeente De Bilt met het project MENS gekozen voor een integrale wijkgerichte aanpak van de zorg- en welzijnsdiensten. Op basis van deze aanpak en vooruitlopende op de plannen van het kabinet met de drie transformaties heeft de raad in december 2012 de visienotitie maatschappelijke ondersteuning vastgesteld. In deze nota is een aantal uitgangspunten opgenomen voor de drie transformaties: 1. Vraaggericht en integraal: gebaseerd op het dagelijks leven van de burger. 1 Indien mensen in aanmerking willen komen voor opname in een intramurale zorginstelling voor ouderenzorg, verstandelijk gehandicaptenzorg of geestelijke gezondheidszorg is een indicatie vereist. De indicatie wordt gesteld op basis van de zorgbehoefte, aan de zorgbehoefte wordt een pakket aan zorg, zorgzwaartepakket, gekoppeld. Op basis van het zorgzwaarte pakket ontvangt de zorginstelling en budget. Voor elke zorgsector bestaan er ongeveer 8 tot 9 zorgzwaartepakketten. 7. Transitienota Wmo 2015

8 2. Laagdrempelig en wijkgericht: de toegang tot informatie, advies en ondersteuning wordt zo dicht mogelijk bij de inwoners aangeboden. 3. Eén inwoner, één plan. De situatie waarin (te) veel hulpverleners in iemands huis komen, is ongewenst. De contacten met de persoon of de groep die steun nodig heeft worden zoveel mogelijk door één en dezelfde persoon onderhouden. Indien dat niet mogelijk is, is afstemming noodzakelijk. 4. Zelfredzaamheid: de zelfredzaamheid en het eigen initiatief van de inwoners worden gestimuleerd. Als ondersteuning gerealiseerd kan worden zonder tussenkomst van professionals heeft dat de voorkeur. Maar er is een goed georganiseerd vangnet voor wie dat nodig heeft. 5. Bij het formuleren van de ondersteuning wordt uitgegaan van: a. de eigen kracht van inwoners: datgene wat inwoners (nog) zelf kunnen; b. de ondersteuning die het sociale netwerk van de inwoner kan bieden; c. collectief gaat voor individueel: een collectief georganiseerde voorziening geniet de voorkeur. Tabel 3. In schema ziet dit er als volgt uit 4. Maatwerk voorzieningen 3. Algemene voorzieningen 2.Sociaal netwerk 1. Eigen kracht Zoals in de inleiding is geschreven is de nu voorliggende nota gericht op de transitie, om op 1 januari gereed te zijn voor te invoering van de nieuwe Wmo. De toepassing van de in de visienotitie uit 2012 geformuleerde uitgangspunten zal vooral moeten plaatsen vinden tijdens de transformatie van de Wmo in Dat wil niet zeggen dat met de transformatie pas in 2015 gestart zal worden. De transformatie is ook terug te vinden in de aanpak van de toegang tot de maatschappelijke ondersteuning. De toegang omvat zowel het keukentafelgesprek als de indicatie. Het college heeft besloten dat de indicatie een verantwoordelijkheid blijft van de gemeente maar dat de Stichting MENS verantwoordelijk is voor de het keukentafelgesprek. In paragraaf 3 is dit beschreven. 2.5 Regionale samenwerking De raad heeft besloten om bij de transities op regionaal niveau samen te werken met de gemeenten die zijn aangesloten bij de Regionale Dienst Werk en Inkomen. Het betreft de gemeenten Bunnik, Zeist, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede en De Bilt. 8. Transitienota Wmo 2015

9 Deze gemeenten staan op het standpunt dat de Wmo 2015 vooral lokaal moeten worden uitgevoerd en dat daarom vooralsnog de samenwerking beperkt blijft tot praktische samenwerking, zoals de gezamenlijke aanbesteding van de nieuwe taak begeleiding. 9. Transitienota Wmo 2015

10 3. Toegang tot de maatschappelijke ondersteuning 3.2 Front- en backoffice In de Visienotitie Maatschappelijke Ondersteuning is opgenomen dat de Stichting MENS verantwoordelijk wordt voor de wijkgerichte aanpak van de Wmo Door de front-office bij MENS De Bilt te positioneren krijgt MENS De Bilt een centrale positie in de toeleiding naar de Wmo. Eerder heeft een pilot plaatsgevonden, waarbij geïnventariseerd is hoe de toegang het beste vorm gegeven kan worden. De aanbevelingen zijn neergelegd in het rapport Resultaten Ontwerpfase De Kanteling waarbij een nieuwe organisatiestructuur voor de uitvoering van de Wmo wordt voorgesteld. Mede op basis van de ontvangen adviezen van de Wmo Advies Raad en de Ouderenraad heeft het college ingestemd met het voorstel om de front-office aan MENS De Bilt op te dragen. Deze front-office vormt de toegang tot de Wmo. Als inwoners in aanmerking willen komen voor maatschappelijke ondersteuning kunnen zij hiervan melding doen bij het team MENS op Maat. Vervolgens vindt een keukentafelgesprek plaats. Uitgangspunt is dat op basis van het gesprek de ondersteuningsbehoefte in kaart wordt gebracht en vervolgens wordt bezien op welke wijze de zelfredzaamheid en participatie van betrokkene kan worden versterkt. Ook de mogelijkheden die de inwoner zelf heeft, al of niet met inzet van het sociaal netwerk komt aan de orde. Indien volstaan kan worden met een algemene voorziening is het onderzoek afgerond. Als uit het onderzoek blijkt dat een maatwerk voorziening noodzakelijk is of als de inwoner toch een maatwerk voorziening wil aanvragen volgt een indicatieprocedure. MENS beschikt al vanuit de voorgaande periode over adviseurs Wonen, Welzijn en Zorg. Aangevuld met medewerkers van het gemeentelijk zorgloket zullen zij het team MENS op Maat vormen. Via verdere opleiding van de huidige medewerkers en het aantrekken van deskundigheid zal een volwaardig team ontstaan. In het geval er wel een maatwerkvoorziening nodig is, volgt er een beschikking. Deze beschikking geeft de BackOffice af waarbij het advies van het team Mens op Maat zwaarwegend is. De BackOffice is een verantwoordelijkheid van de gemeente. 3.2 Cliëntondersteuning De Wmo 2015 draagt de gemeente op cliëntondersteuning beschikbaar te stellen voor haar burgers. Vanaf 1 januari 2015 moet de cliëntondersteuning als kostenloze algemene voorziening aangeboden worden. Bij het invullen van die verantwoordelijkheid heeft de gemeente beleidsvrijheid. De wet schrijft niet voor hoe en door wie de cliëntondersteuning moet worden uitgevoerd. Wel is aangegeven dat de cliëntondersteuning onafhankelijk moet zijn. De ondersteuning van mensen met een handicap voert MEE Nederland nu uit. Voor een zorgvuldige transitie van de MEE middelen zijn op landelijk niveau afspraken gemaakt tussen VWS, VNG en MEE. Doel van deze afspraken is om de continuïteit van de functie cliëntondersteuning te waarborgen. Conform landelijke afspraken hebben wij met het regiokantoor MEE Utrecht Gooi en Vecht (verder MEE genoemd) voor 1 mei 2014 laten weten de intentie te hebben de cliëntondersteuning door haar te laten voortzetten. Daartoe zullen wij vanaf 2015 subsidie verlenen aan MEE. De opdracht van MEE wordt te zorgen voor onafhankelijke cliëntondersteuning. Vooralsnog sluiten wij een overeenkomst af voor een periode van twee jaar. Bij de evaluatie van de Wmo zal de cliëntondersteuning worden meegenomen. Voor de financiering van MEE zal gebruik kunnen worden gemaakt van het bedrag dat vrijvalt door beëindiging van de rijksgelden van MEE. Dit bedrag is verdeeld over de gemeenten op basis van 10. Transitienota Wmo 2015

11 historische gegevens. Voor De Bilt gaat om bijna ,- per jaar dat via de Meerjarenbegroting aan u ter vaststelling wordt voorgelegd. 3.3 Wijkverpleegkundige De persoonlijke verzorging is uiteindelijk niet onder de werking van de Wmo gebracht. De Eerste en Tweede Kamer hebben ingestemd met het voorstel van de staatssecretaris om de persoonlijke verzorging toe te voegen aan de Zorgverzekeringswet. In verband met een goede afstemming heeft de wetgever zowel in de Wmo als in de Zorgverzekeringswet een verplichting tot samenwerking opgenomen. De belangrijkste zorgverzekeraar, Achmea, heeft in het voorjaar van 2014 het initiatief genomen voor overleg binnen de regio Zuid Oost Utrecht. Bespreekpunten zijn de verdeling van de beschikbare formatie over de gemeenten en de zorginstelling waar de wijkverpleegkundige in dienst komt. De samenwerking met de zorgverzekeraar zien wij als een belangrijke uitdaging om te komen tot een geïntegreerde aanpak. Wij herhalen nog eens ons standpunt dat wij liever hadden gezien dat de verzorging ook onder de werking van de Wmo zou worden gebracht. Nu dat niet het geval is moet vooral ingezet worden op afstemming. Uitgangspunt van De Bilt is dat de wijkverpleegkundige deel gaat uitmaken van het team MENS op Maat, waardoor de persoonlijke verzorging en de begeleiding op elkaar kunnen worden afgestemd. 3.4 Mantelzorg(ondersteuning) Als het gaat om de bepaling van het sociale netwerk wordt eerst gekeken naar wat de mantelzorger kan doen. Mantelzorg is zorg die niet in het kader van een hulpverlenend beroep wordt gegeven aan een hulpbehoevende door één of meerdere leden van diens directe omgeving, waarbij de zorgverlening direct voortvloeit uit de sociale relatie. Bekend is dat een groot deel van de mantelzorgers overbelast is. Wij vinden mantelzorgers onmisbaar. Wij willen de mantelzorgondersteuning daarom verder ontwikkelen. Wij denken hierbij aan de inzet van de middelen die beschikbaar komen door het wegvallen van het mantelzorgcompliment. Wij mogen als gemeente zelf bepalen hoe de middelen worden ingezet. Ons idee is om de middelen te gebruiken voor de dag van de mantelzorg. Deze dag organiseert het Steunpunt Mantelzorg al jaarlijks, maar de middelen zijn beperkt. Met deze extra injectie kan het steunpunt deze dag blijven organiseren en mogelijk uitbreiden naar een bredere groep, zoals jonge mantelzorgers en mantelzorgers van de nieuwe doelgroepen van de Wmo. 3.5 Vrijwillige hulpverlening Een onderwerp in het keukentafelgesprek is de mogelijke inzet van vrijwilligers. De gemeente kent veel vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties. In het gesprek zal onderzocht worden in hoeverre vrijwilligers kunnen helpen bij de maatschappelijke ondersteuning. In onze gemeente vervullen vrijwilligers een belangrijke rol die wij zeer waarderen. Voor de toekomst willen wij de rol van vrijwilligers behouden en versterken. Wij zien daar een belangrijke rol weggelegd voor MENS De Bilt die nu ook al met het Steunpunt Vrijwilligers in Actie (VIA) een belangrijke bijdrage levert. In samenwerking met MENS en ook andere partijen willen wij daarover een notitie opstellen. 11. Transitienota Wmo 2015

12 4 Maatwerkvoorzieningen 4.1 Inleiding In de Wmo 2015 komen de domeinen van de huidige Wmo, waarop de gemeente de burger met een belemmering moet compenseren (huishouden voeren, zich verplaatsen in en om de woning en lokaal medemensen ontmoeten) niet terug. De Wmo 2015 gaat uit van twee soorten voorzieningen: algemene en maatwerkvoorzieningen. Het verschil tussen een maatwerkvoorziening en algemene voorziening is dat bij een maatwerkvoorziening een beschikking wordt afgegeven. Een algemene voorziening is zonder beschikking toegankelijk. Wij zijn er voorstander van om het gebruik van algemene voorzieningen in plaats van maatwerkvoorzieningen te stimuleren. Wat een maatwerkvoorziening is wordt geregeld in de Verordening maatschappelijk ondersteuning 2015 of de daarop gebaseerde nadere regels. 4.2 Huidige Wmo voorzieningen Wij verstrekken diverse voorzieningen aan inwoners om zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen functioneren. Dat is geregeld in de Verordening maatschappelijke ondersteuning Het gaat dan om hulpmiddelen zoals rolstoelen, scootmobielen, woningaanpassingen en vervoer via de Regiotaxi. In het Wmo jaarverslag rapporteren wij over het aantal aanvragen en verstrekkingen. 4.3 Extramurale begeleiding Vanaf 1 januari 2015 wordt de gemeente verantwoordelijk voor inwoners die nu nog op basis van de AWBZ (extramurale) begeleiding ontvangen of gebruik maken van het kortdurend verblijf. Ook beschermd wonen behoort tot de nieuwe taken. Zij het dat die taak is neergelegd bij de centrumgemeenten. Binnen de AWBZ is begeleiding als volgt gedefinieerd: Begeleiding is bedoeld om de zelfredzaamheid van personen te bevorderen, te behouden of te compenseren zodat een verblijf in een instelling niet nodig is of zo lang mogelijk wordt uitgesteld. Begeleiding is mogelijk in de vorm van individuele begeleiding of als begeleiding in groepsverband. Voorlopig wordt voorgesteld mede in verband met de overgangsregeling voor bestaande cliënten 2 de begeleiding als maatwerkvoorziening aanbieden. In samenwerking met de gemeenten Zuid Oost Utrecht zijn wij een bestuurlijke aanbesteding gestart. De begeleiding onderscheidt zich van de hulp bij het huishouden door de specialisatie van de aanbieders op doelgroepen. Zo kennen we aanbieders die zich richten op inwoners met somatische beperkingen, verstandelijke en lichamelijke beperkingen, psychische en psychosociale beperkingen en zintuiglijke beperkingen. 4.4 Kortdurende verblijf In de AWBZ is geregeld dat mensen met een indicatie voor kortdurend verblijf maximaal drie etmalen per week kunnen logeren in een instelling, zodat hun mantelzorgers ontlast worden (respijtzorg). Wij zijn in regionaal verband in gesprek met enkele aanbieders over de vraag hoe de respijtzorg in stand kan worden gehouden. Voor dit onderdeel geldt eveneens een overgangsrecht. 4.5 Beschermd wonen De gemeente wordt ook verantwoordelijk voor het onderdeel beschermd wonen. Bij beschermd wonen gaat het om het bieden van verblijf en begeleiding gericht op participatie van personen met een psychische aandoening. Beschermd wonen biedt cliënten een veilige afgeschermde 2 De overgangsregeling regelt dat inwoners die begeleiding krijgen op grond van de AWBZ dat recht behouden voor de duur waarvoor de indicatie is afgegeven tot uiterlijk 31 december Transitienota Wmo 2015

13 woon- en leefomgeving waar samenhangende begeleiding wordt geboden aan cliënten die door hun beperkingen niet in staat zijn zelfstandig te leven en een mogelijk gevaar voor zichzelf of anderen vormen. De middelen worden overgeheveld naar de 43 centrumgemeenten voor maatschappelijke opvang. De centrumgemeenten krijgen de regie over de plaatsingen. Inwoners van De Bilt hebben te maken met de gemeente Utrecht. Beschermd wonen is landelijk toegankelijk. Dat betekent dat burgers zich in principe tot iedere gemeente kunnen wenden voor opvang en beschermd wonen. Het betekent niet dat in iedere gemeente een vorm van beschermd wonen geboden moet worden. Een cliënt die vanuit de beschermde woonvorm zelfstandig gaat wonen, is vrij zijn woonplaats te kiezen. De centrumgemeenten moeten in hun beleidsplan en verordening vastleggen hoe en op welke basis van criteria wordt vastgesteld of iemand in aanmerking komt voor beschermd wonen. De gemeente Utrecht overlegt met de regiogemeenten hoe tot afstemming kan worden gekomen 4.6 Persoonsgebonden budget Ons college is voorstander van het verstrekken van een persoonsgebonden budget (pgb) als de inwoners daarom vraagt. Met een pgb kan een inwoner zelf zorg regelen De verstrekking van een pgb is echter wel aan landelijke regelgeving gebonden. Het beheer van het pgb moeten wij overlaten aan de Sociale Verzekeringsbank. De nadere bepalingen over het pgb komen nog terug in de Verordening maatschappelijke ondersteuning Transitienota Wmo 2015

14 5 Algemene voorzieningen 5.1 Rol MENS De Bilt Naast toegang tot de Wmo kan MENS De Bilt ook een rol als aanbieder van ondersteuning gaan vervullen. De komende jaren kan MENS De Bilt zich dan meer en meer gaan ontwikkelen tot een wijkgerichte organisatie die op basis van de gesprekken met de inwoners algemene voorzieningen gaat ontwikkelen die de zelfredzaamheid en participatie bevorderen. Om een daadwerkelijke omslag te maken naar voorzieningen die bijdragen aan zelfredzaamheid en participatie is het noodzakelijk dat de voorzieningen nauw aansluiten bij de behoefte van de inwoners. MENS De Bilt kan op basis van de gesprekken met de inwoners in het kader van het team MENS op maat de komend jaren hier vorm aan geven. Wij vinden het belangrijk dat er meer algemene voorzieningen komen waar inwoners terecht kunnen voor ondersteuning en gebruik kunnen maken van een vrij inloop. Als de komende jaren blijkt dat hierdoor een kleiner beroep gedaan wordt op maatwerk voorzieningen kunnen er budgetten verschoven worden van maatwerk- naar algemene voorzieningen. 5.2 Bovenregionale voorzieningen Op dit moment fungeert een anonieme hulp op afstand, waarvoor de provincies subsidie geven. Zij financieren nu nog de landelijke organisatie Sensoor. Met ingang van 2015 is de gemeente verplicht op ieder moment van de dag telefonisch of elektronisch anoniem een luisterend oor te bieden. Ook hier geldt weer dat de gemeente hierin beleidsvrijheid heeft. In verband met de nieuwe Wmo hebben de provincies besloten de subsidies te beëindigen. De middelen van de provincies gaan echter niet over naar de gemeenten. Op de Algemene Ledenvergadering van de VNG van juni 2014 hebben de leden ingestemd met het voorstel deze taak de komende jaren landelijk (exclusief de G4) door de VNG te laten organiseren. Wij ondersteunen dit initiatief van harte omdat wij veel waarde hechten aan anonieme hulp op afstand die 24 uur per dag bereikbaar is. Dat draagt bij aan de ondersteuning van onze inwoners. Aangezien het op landelijk niveau goed geregeld is ligt het voor de hand deze voorziening in stand te houden. Voor de landelijke regeling verwachten zal het rijk een uitname van 4,2 miljoen doen uit het gemeentefonds. Wat de bijdrage van De Bilt hieraan is kan nog niet worden aangegeven. Een vergelijkbare ontwikkeling doet zich voor bij de doventolk. Ook daar heeft de VNG het initiatief genomen om te komen tot een landelijk aanbod. Dit moet nog geëffectueerd worden. 5.3 Advies en meldpunt huiselijke geweld. Als gevolg van de nieuwe Jeugdwet en nieuwe Wmo moeten gemeenten een (boven) lokaal Adviesen Meldpunt Huiselijk Geweld en Kindermishandeling (hierna (AMHK) hebben georganiseerd. De functies van de huidige Advies- en Meldpunten Kindermishandeling (AMK s) en de Steunpunten Huiselijk Geweld (SHG s) worden daartoe samengevoegd tot een Advies en Meldpunt Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Wij juichen een dergelijke ontwikkeling toe, omdat hierdoor informatie wordt gebundeld en de ondersteuning geïntegreerd plaatsvindt. De gemeente De Bilt is aangesloten bij de bestaande regionale steunpunten van de gemeente Utrecht. Op dit moment wordt de samenvoeging voorbereid. 5.4 Respijtzorg De gemeente kent al diverse vormen van respijtzorg. MENS De Bilt biedt een oppasdienst aan, zodat mantelzorgers even vrij af hebben. Ook Handjehelpen is actief in onze gemeente en biedt respijtzorg aan ouders van een gehandicapt kind. Beide activiteiten worden op basis van gemeentelijke subsidie gefinancierd. Beide instellingen stemmen hun aanbod op elkaar af. Wij vinden respijtzorg belangrijk als middel om mantelzorgers te ontlasten. Daarom willen wij de komende jaren gebruiken om de respijtzorg verder te ontwikkelen en ook instellingen daartoe stimuleren. Een belangrijke rol dichten wij toe aan vrijwilligersorganisaties. 14. Transitienota Wmo 2015

15 6 Overige onderwerpen 6.1 Wmo Advies Raad De Wmo 2015 vraagt van de gemeente om in de verordening uitgebreider te regelen over de manier waarop zij ingezetenen betrekken bij de totstandkoming van het Wmo beleid. De gemeente is vrij in de manier waarop zij burgers betrekt bij het Wmo beleid. Hoe de gemeente dat gaat doen moet in de verordening geregeld worden. In de huidige Wmo heeft u de Wmo Advies Raad aangewezen als adviserend orgaan. Die bepaling gaan wij overnemen in de nieuwe Wmo verordening. De Wmo raad zal dan wel de vertegenwoordiging moeten uitbreiden met de nieuwe doelgroepen van de decentralisatie zoals cliënten voor mensen met een verstandelijke beperking en mensen met GGZ problematiek. 6.2 Burgerinitiatieven Bij AMvB (Algemene Maatregel van Bestuur) kunnen aan gemeenten voorwaarden opgelegd worden over hoe ze moeten omgaan met maatschappelijke initiatieven op het terrein van maatschappelijke ondersteuning. De gemeente De Bilt beschikt over al over beleid voor burgerinitiatieven. Voor de Wmo willen wij hierbij aansluiten. 6.3 Toezicht Gemeenten zijn integraal verantwoordelijk voor de kwaliteit van de maatschappelijke ondersteuning. Ook aanbieders van maatschappelijke ondersteuning zijn verplicht om maatschappelijke ondersteuning te leveren die van goede kwaliteit is. De basisnormen voor goede kwaliteit worden in de Wmo genoemd. Deze basiseisen kunnen de gemeenten verder uitwerken, maar er is geen verplichting om ze verder te ontwikkelen. De basiseisen hebben wij meegenomen in de aanbesteding van de begeleiding. Verder heeft de VNG een werkgroep in het leven geroepen om de basiseisen verder uit te werken. Deze zijn nog niet beschikbaar. Wij wachten de aanbevelingen van de werkgroep af en zullen daarover later een beslissing nemen. In de AWBZ is het toezicht op de instellingen opgedragen aan de Inspectie voor de Gezondheidszorg (hierna IGZ). In de Wmo is geen verplichting opgenomen om het toezicht te laten uitvoeren door de IGZ. Het toezicht door de Inspectie voor de Gezondheidszorg (hierna IGZ) is beperkt tot de AMHK s. Voor het toezicht op de begeleiding moet de gemeente zelf het toezicht regelen. Voorgesteld wordt dat toezicht regelen in samenwerking met de gemeenten van ZO Utrecht. 6.4 Meldcode Voluit gaat het om de Meldingsregeling calamiteit en geweld. Deze regeling is uit de wet geschrapt, waarschijnlijk per ongeluk. Wij vinden met de VNG een dergelijke regeling wel belangrijk. Via de contracten en de subsidiebeschikkingen zullen wij, voor zover dat nog niet elders is geregeld, hiervoor een bepaling opnemen. Aanbieders zullen dan bij iedere calamiteit en ieder geweldsincident dat zich heeft voorgedaan bij de verstrekking van een voorziening hiervan melding moeten maken bij de toezichthouder. De toezichthouder doet onderzoek en rapporteert het college over zijn bevindingen en aanbevelingen. 6.5 Verplichte medezeggenschap en klachtregeling bij aanbieders De Wmo 2015 bevat bepalingen over verplichte medezeggenschap en klachtregelingen bij aanbieders. Zo moeten gemeenten in contracten en in de subsidievoorwaarden bepalingen hebben opgenomen dat aanbieders verplicht zijn een toegankelijke en laagdrempelige klachtenregeling in te richten voor nader genoemde voorzieningen. Daarnaast moeten aanbieders een vorm van medezeggenschap voor hun cliënten hebben geregeld voor nader genoemde voorzieningen. Deze verplichtingen zijn in grote lijnen uit de Kwaliteitswet zorginstellingen overgenomen. De gemeenten mogen zelf bepalen aan welke eisen de klachtenregeling en de medezeggenschap bij instellingen moet voldoen en voor welke voorzieningen die verplicht worden. Veel instellingen zullen al over een dergelijke regeling beschikken zodat die overgenomen kunnen worden. Voor de instellingen 15. Transitienota Wmo 2015

16 die hier nog niet over beschikken willen we in samenspraak met cliëntenorganisaties bezien hoe daar invulling aan gegeven kan worden. 16. Transitienota Wmo 2015

17 7 Financieel kader en eigen bijdragen 7.1 Budgetten De decentralisaties gaan in 2015 gepaard met een toevoeging van 10,4 miljard aan het gemeentefonds. Aanvankelijk beoogde het kabinet hiertoe een deelfonds sociaal domein in het leven te roepen, een tijdelijke bijzondere uitkeringsvariant binnen het gemeentefonds. Op 11 september jl. heeft het kabinet besloten het wetgevingstraject voor de instelling van een dergelijk fonds, te beëindigen. Het kabinet is van mening dat gemeenten ook zonder de instelling van het deelfonds de over te hevelen middelen zullen inzetten ten behoeve van het sociaal domein. De middelen voor de decentralisaties worden de komende drie jaar wel als een herkenbare uitkering overgemaakt aan de gemeenten. In de Meicirculaire 2014 zijn de middelen voor deze drie transities opgenomen. In 2015 worden de budgetten voor de Wmo verdeeld op grond van historische uitgaven. Dit betekent dat de budgetten zijn gerelateerd aan de feitelijke uitgaven op gemeentelijk niveau. In 2016 wordt een objectief verdeelmodel ingevoerd. Dit model is nog onderwerp van overleg tussen VNG en het kabinet. Volgens de Meicirculaire 2014 voegt het rijk een bedrag van 2,1 miljard toe aan het gemeentefonds voor uitvoering van nieuwe Wmo-taken. Hieraan wordt nog een bedrag van 1,4 miljard toegevoegd voor taken die zijn opgedragen aan centrumgemeenten. De gemeente De Bilt ontvangt voor de nieuwe taken Wmo 2015 een uitkering Gemeentefonds ter grootte van , -. Wij stellen voor dit budget beschikbaar te stellen voor de uitvoering van de nieuwe taken en deelbudgetten te vormen. De hoogte van deze deelbudgetten willen wij afleiden van hun aandeel in het landelijk budget Wmo Omdat wij nog midden in de aanbestedingsprocedure verkeren is het nog niet mogelijk aan te geven of de integratie-uitkering Wmo toereikend is voor de uitvoering van de nieuwe Wmo taken. 7.2 Eigen bijdragen De keuze om een Wmo voorziening aan te wijzen als maatwerkvoorziening heeft gevolgen voor de eventueel op te leggen eigen bijdrage. Voor de maatwerkvoorzieningen blijft een landelijke inkomensafhankelijke eigen bijdrage regeling van toepassing. Dit wordt geregeld in het Besluit maatschappelijke ondersteuning (Besluit MO) bij de Wmo De parameters van de landelijke eigen bijdrage regeling zullen per 2015 niet worden aangepast. De landelijke eigen bijdrage regeling is niet van toepassing op de algemene voorzieningen. Gemeenten mogen hiervoor zelf een bijdrage vragen tot maximaal de kostprijs van de voorziening. Voor algemene voorzieningen mogen echter geen inkomensafhankelijke eigen bijdragen gevraagd worden, omdat gemeenten dan inkomenspolitiek zouden bedrijven. Wel biedt de wet de mogelijkheid dat de gemeente bepaalt dat inwoners met een inkomen op bijstandsniveau geen of een lagere eigen bijdrage betalen. Het voornemen is om voor algemene voorzieningen een eigen bijdrage te vragen tot maximaal de kostprijs. Voor inwoners met een laag inkomen denken wij aan een kortingsregeling, bijvoorbeeld aan de hand van de U-pas. De consequenties hiervan moeten nog onderzocht worden. 7.3 Meerkosten chronisch zieken en gehandicapten De Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (hierna Wtcg) en de Compensatieregeling Eigen Risico (hierna CER) worden met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2014 afgeschaft. Het kabinet heeft besloten om de kosten van de tegemoetkomingregelingen voor chronisch zieken en gehandicapten terug te brengen tot 700 miljoen. Daarvan krijgen de gemeenten oplopend tot 2017 een bedrag van 268 miljoen structureel via het Gemeentefonds. Gemeenten hebben beleidsvrijheid met betrekking tot de besteding van de middelen. Over de besteding van deze middelen wordt via een afzonderlijk voorstel een besluit genomen. 17. Transitienota Wmo 2015

18 8 Communicatie De inwoners van De Bilt en instellingen zullen geïnformeerd moeten worden over de gevolgen van de Wmo en de wijze waarop De Bilt de Wmo gaat uitvoeren. Daartoe gaan we nog in 2014 een communicatieplan opstellen, dit als onderdeel van het communicatieplan voor het hele sociale domein. Belangrijk in de communicatie zal zijn hoe de bezuinigingen op de hulp bij het huishouden doorgevoerd zullen worden en wat de inwoners daarvan gaan merken. Voor inwoners die nu begeleiding krijgen vanuit de AWBZ zal een brief uitgaan wat de gevolgen zijn voor hen zijn als de overgangsperiode is verstreken. De AWBZ kent een overgangsregeling waarbij de indicatie zijn geldigheid behoudt tot de datum waarop deze volgens de AWBZ zou verstrijken. Voor inwoners van wie de AWBZ indicatie nog tot na 31 december 2015 zou verlopen, verstrijkt deze van rechtswege per 31 december Voor de inwoners van wie de indicatie eerder verloopt, gaan wij nieuwe indicaties afgeven. Voor inwoners met een indicatie voor beschermd wonen, geldt een overgangsregeling van 5 jaren. Wij zullen deze inwoners laten weten dat onze gemeente niet verantwoordelijk is voor de maatschappelijke ondersteuning, maar dat de gemeente Utrecht de begeleiding organiseert. 18. Transitienota Wmo 2015

19 9 Verdere stappen Zoals wij in de inleiding hebben geschreven vraagt de nieuwe Wmo een omslag van aanbodgerichte zorg en ondersteuning naar een resultaat gerichte aanpak waarbij de inzet van het sociale netwerk en datgene wat inwoners nog zelf kunnen centraal moet komen te staan. Deze omslag of transformatie is al terug te vinden in de aanpak van de toegang tot de maatschappelijke ondersteuning zoals wij die beschreven hebben in hoofdstuk 3, maar is daarmee nog niet afgerond. Uw raad heeft bij de behandeling van onze voorstellen voor de bezuinigingen Wmo 2015, aangedrongen op een voortvarende aanpak van de transformatie. Ons college heeft toegezegd hiervoor een plan van aanpak op te stellen. Tevens hebben wij u toegezegd te onderzoeken of een raad van professionals een adviserende rol kan hebben bij de transformatie. Het is niet mogelijk uw raad nu reeds een plan van aanpak voor de transformatie voor te leggen. Wel kunnen wij u de richting voorleggen die het college voor ogen heeft voor een dergelijk plan. In vervolg op de visienotitie maatschappelijke ondersteuning, staan in het plan van aanpak de volgende drie punten centraal: a. de behoefte aan maatschappelijke ondersteuning van de inwoner; b. de afstemming met met het bestaande aanbod; c. de ontwikkeling van nieuwe voorzieningen gebaseerd op de behoefte. ad a. De behoefte van de inwoner komt naar voren tijdens het keukentafelgesprek. Op basis van dit gesprek wordt de ondersteuningsbehoefte duidelijk. ad b. Een deel van de bestaande voorzieningen is ondergebracht bij Mens De Bilt. Het gaat hierbij om de ondersteuning van de mantelzorgers en het vrijwilligerswerk. Daarnaast zijn er nog een aantal voorzieningen waarvoor de gemeente verantwoordelijk is maar die ondergebracht zijn bij andere organisaties zoals schuldhulpverlening van de RDWI en het algemeen maatschappelijk werk dat is ondergebracht bij Vitars. Hierbij is efficiënte afstemming tussen Mens De Bilt en respectievelijk de RDWI en Vitras van belang. Ook zal afstemming georganiseerd moeten worden met de transities jeugdzorg en participatie.. Tot slot zijn er onderdelen waarvoor de gemeente geen verantwoordelijkheid draagt maar die wel bijdragen aan de ondersteuning van de inwoner. Het gaat hierbij om onder andere het aanbod dat geleverd wordt op basis van de zorgverzekeringwet (persoonlijke verzorging, wijkverpleging). Ook afstemming met de huisartsen is hierbij van belang. ad c. Het college is van mening dat nieuwe voorzieningen uitsluitend ontwikkeld moeten worden op basis van de behoefte van de inwoner die een beroep doet op maatschappelijke ondersteuning. Eind 2015 zal op basis van de keukentafelgesprekken, die door Mens De Bilt gevoerd worden vanaf 1 januari 2015, de behoefte bekend zijn. Het gaat hierbij niet alleen om inwoners die voor de eerste maal een beroep doen op maatschappelijke ondersteuning maar ook de voor nieuwe inwoners die begeleiding (de nieuwe gemeentelijke taak) ontvangen. Voor deze groep loopt de oude AWBZindicatie door tot uiterlijk 31 december Voor deze groep zal in de loop van 2015 de behoefte bekende worden eveneens op basis van de keukentafel gesprekken. Ons college zal het plan van aanpak voor de transformatie in het eerste kwartaal van 2015 afronden. In het plan zal de betrokkenheid van uw raad worden opgenomen. Daarnaast zal ook betrokkenheid van de zorgaanbieders, Mens De Bilt, de Wmo Advies Raad en de Ouderenraad De Bilt aanbod komen Daarnaast onderzoeken wij de mogelijkheid een raad van professionals in te stellen met een adviserende rol. Tot slot willen wij uw raad voorstellen om u vier maal per jaar middels een Wmo monitor op de hoogte te houden van de voortgang van het plan van aanpak. Daarnaast zal het college uw raad via de gebruikelijke weg, de planning en controle cyclus, informeren. 19. Transitienota Wmo 2015

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 24 januari 2015

Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 24 januari 2015 Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 24 januari 2015 Inhoud Waarom moest het veranderen? Wat is veranderd? Wat heeft de gemeente gedaan? Wat betekent dat voor jullie? Wat voor ondersteuning? Waar zijn

Nadere informatie

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo):

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ): Collectieve Volksverzekering voor ziektekostenrisico s, waarvoor je je niet individueel kunt

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Wmo 2015 op hoofdlijnen. Michiel Geschiere (VWS)

Wmo 2015 op hoofdlijnen. Michiel Geschiere (VWS) Wmo 2015 op hoofdlijnen Michiel Geschiere (VWS) Doelstelling hervorming langdurige zorg Verbeteren kwaliteit Versterken zelf- en samenredzaamheid Vergroten financiële houdbaarheid 2 Wettelijke opdracht

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO In 2015 gaat er veel veranderen in de zorg. De gemeente krijgt er nieuwe taken bij. Wat betekenen deze veranderingen voor u? 1. Wat gaat er veranderen

Nadere informatie

De Wmo 2015. Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 26 november 2014

De Wmo 2015. Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 26 november 2014 De Wmo 2015 Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 26 november 2014 Inhoud van de presentatie 1. Wat zijn de belangrijkste trends 2. Hoe is het nu geregeld? 3. Hooflijnen nieuwe stelsel 4. PGB in de Wmo 5. Eigen

Nadere informatie

DECENTRALISATIES SOCIAAL DOMEIN. Raadsvoorstellen 2014

DECENTRALISATIES SOCIAAL DOMEIN. Raadsvoorstellen 2014 DECENTRALISATIES SOCIAAL DOMEIN Raadsvoorstellen 2014 Presentatie: 11-12 12-20132013 Planning raadsbesluiten Beleidskader (nieuwe Wmo en Jeugdwet): januari 2014 Transitiearrangement Zorg voor Jeugd: :

Nadere informatie

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo)

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Het kabinet wil dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Daarvoor is het belangrijk dat zorg en maatschappelijke ondersteuning zo dicht mogelijk

Nadere informatie

Regeerakkoord bruggen slaan en de transitie AWBZ

Regeerakkoord bruggen slaan en de transitie AWBZ Regeerakkoord bruggen slaan en de transitie AWBZ De 12 gemeenten in Brabant Noordoost-oost (BNO-o) hebben samen met een groot aantal instellingen hard gewerkt aan de voorbereidingen voor de transitie AWBZ.

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

De eerste contouren van de Wmo 2015

De eerste contouren van de Wmo 2015 De eerste contouren van de Wmo 2015 Het concept van de Wmo 2015 is er nu. In deze tekst zijn de gevolgen van de verschillende decentralisaties verwerkt. Concreet gaat het hierbij om de decentralisatie

Nadere informatie

Gemeenten moeten daarbij mantelzorgers en vrijwilligers ondersteunen en voorkomen dat inwoners op ondersteuning aangewezen zijn.

Gemeenten moeten daarbij mantelzorgers en vrijwilligers ondersteunen en voorkomen dat inwoners op ondersteuning aangewezen zijn. DE CONCEPT WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2015 in het kort Onderstaand schetsen wij de contouren van de nieuwe wet maatschappelijke ondersteuning. Vervolgens wordt een samenvatting gegeven van de concept

Nadere informatie

Modelverordening Wmo. Regionale VNG bijeenkomst 3 juni 2014 Rotterdam. Linda Hazenkamp

Modelverordening Wmo. Regionale VNG bijeenkomst 3 juni 2014 Rotterdam. Linda Hazenkamp Modelverordening Wmo Regionale VNG bijeenkomst 3 juni 2014 Rotterdam Linda Hazenkamp Vereniging van Nederlandse Gemeenten Wijzigingen Wmo 2015 Maatwerkvoorziening i.p.v. compensatieplicht (maar let op

Nadere informatie

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015 Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking Wat verandert er in de zorg in 2015 De zorg in beweging Wat verandert er in 2015? In 2015 verandert er veel in de zorg. Via een aantal

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Notitie Bezuinigingen Wmo 2015

Notitie Bezuinigingen Wmo 2015 Bijlage 1 bij raadsbesluit d.d. 25 september 2014 tot vaststelling van de Notitie Bezuinigingen Wmo 2015. Notitie Bezuinigingen Wmo 2015 1. Inleiding Met de introductie in 2007 van de Wet maatschappelijke

Nadere informatie

Vier wetten, drie loketten en één overgangsjaar

Vier wetten, drie loketten en één overgangsjaar Hoe de zorgwetgeving verandert Vier wetten, drie loketten en één overgangsjaar In de zorg gaat er veel veranderen. De AWBZ gaat verdwijnen. Een groot deel van de AWBZ-zorg gaat over naar de Wmo, de Jeugdwet

Nadere informatie

Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom?

Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom? Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom? Het ministerie van VWS heeft wee websites in het leven geroepen die hierover uitgebreid informatie geven www.dezorgverandertmee.nl en www.hoeverandertmijnzorg.nl

Nadere informatie

Op 1 januari 2015 verandert ons zorgstelsel. De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) wordt dan vervangen door vier wetten:

Op 1 januari 2015 verandert ons zorgstelsel. De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) wordt dan vervangen door vier wetten: Op 1 januari 2015 verandert ons zorgstelsel. De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) wordt dan vervangen door vier wetten: 1. De Wet langdurige zorg (Wlz) voor 24 uur intensieve zorg en toezicht

Nadere informatie

Transitie sociaal domein Haarlem Basisinfrastructuur, subsidies en inkoop

Transitie sociaal domein Haarlem Basisinfrastructuur, subsidies en inkoop Transitie sociaal domein Haarlem Basisinfrastructuur, s en Piet Haker Platform Netwerk Vrijwilligerswerk 13 mei 2014 2 Aanleidingen transitie Nieuwe taken voor gemeenten per 2015 Decentralisatie Awbz Decentralisatie

Nadere informatie

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Vragen en antwoorden Klankbordgroep In het najaar van 2014 hebben een aantal cliënten en mantelzorgers uit de zes Dongemondgemeenten (Aalburg, Drimmelen, Geertruidenberg, Oosterhout, Werkendam en Woudrichem)

Nadere informatie

Geschiedenis Zvw-AWBZ- Wmo-Jeugdwet

Geschiedenis Zvw-AWBZ- Wmo-Jeugdwet 1 Geschiedenis Zvw-AWBZ- Wmo-Jeugdwet Per 1 januari 2015 is de Wet langdurige zorg (Wlz) in werking getreden (Stb. 2014, 494). Deze is in de plaats gekomen van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ).

Nadere informatie

Toelichting Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Waterland 2015 (hierna: verordening)

Toelichting Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Waterland 2015 (hierna: verordening) Toelichting Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Waterland 2015 (hierna: verordening) 1. Algemene toelichting 1.1 Inleiding Deze verordening geeft uitvoering aan de Wet maatschappelijke

Nadere informatie

Inspraak regionale Verordening Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015

Inspraak regionale Verordening Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 Inspraak regionale Verordening Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015 Reactie/advies: WMO-raad Uden Om alle reacties uit 12 gemeenten samen te kunnen brengen, wordt u verzocht om gebruik te maken van

Nadere informatie

Toegang tot de zorg: hoe is het geregeld en hoe loopt het in de praktijk?

Toegang tot de zorg: hoe is het geregeld en hoe loopt het in de praktijk? Toegang tot de zorg: hoe is het geregeld en hoe loopt het in de praktijk? Presentatie voor het Achterhoeks Netwerk door Lisette Sloots, manager Adviespunt Zorgbelang Gelderland 29 oktober 2015 Achtergrond

Nadere informatie

Wet langdurige zorg Informatieblad Ieder(in) Juni 2014

Wet langdurige zorg Informatieblad Ieder(in) Juni 2014 Wet langdurige zorg Informatieblad Ieder(in) Juni 2014 Inhoud Inleiding 3 1. Wat gaat er veranderen? 4 Over de Wlz 4 Van ondersteuningsvraag tot passende zorg 6 Overgangsrecht 9 2. Standpunten van Ieder(in)

Nadere informatie

De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is. ZorgImpuls maart 2015

De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is. ZorgImpuls maart 2015 De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is ZorgImpuls maart 2015 Inleiding Vanaf 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg en ondersteuning. Het Rijk heeft veel taken

Nadere informatie

Veelgestelde vragen & antwoorden. zorg, wmo 2015, jeugd, werk, pgb en overgangsregelingen

Veelgestelde vragen & antwoorden. zorg, wmo 2015, jeugd, werk, pgb en overgangsregelingen Veelgestelde vragen & antwoorden zorg, wmo 2015, jeugd, werk, pgb en overgangsregelingen Algemeen Wat verandert er? De zorg in Nederland wordt vanaf 2015 geregeld in vier wetten: De Wet langdurige zorg

Nadere informatie

CONCEPT. Startdocument. AWBZ begeleiding

CONCEPT. Startdocument. AWBZ begeleiding CONCEPT Startdocument AWBZ begeleiding Gemeente Wijk bij Duurstede, maart 2012 Algemene informatie In het regeer- en gedoogakkoord van het huidige kabinet is overeengekomen dat de functies dagbesteding

Nadere informatie

De Wmo 2015. Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 15 oktober 2014

De Wmo 2015. Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 15 oktober 2014 De Wmo 2015 Mariëtte Teunissen Avi-adviseur 15 oktober 2014 Inhoud van de presentatie 1.Wat zijn de belangrijkste trends 2.Hoe is het nu geregeld? 3.Hooflijnen nieuwe stelsel 4.PGB in de Wmo 5.Eigen bijdragen

Nadere informatie

Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg. ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam

Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg. ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam Inleiding Vanaf 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg en ondersteuning. Het Rijk

Nadere informatie

BELEIDSKADER SOCIAAL DOMEIN (NIEUWE WMO EN JEUGDWET)

BELEIDSKADER SOCIAAL DOMEIN (NIEUWE WMO EN JEUGDWET) BOB 14/001 BELEIDSKADER SOCIAAL DOMEIN (NIEUWE WMO EN JEUGDWET) Aan de raad, Voorgeschiedenis / aanleiding Per 1 januari 2015 worden de volgende taken vanuit het rijk naar de gemeenten gedecentraliseerd:

Nadere informatie

Uitvoering Wmo in 2015

Uitvoering Wmo in 2015 Uitvoering Wmo in 2015 Werkbijeenkomst gemeente Mill en Sint Hubert 11 september 2014 H.J. (Eric) van Maaren Beleidsadviseur Sociaal Domein Werkorganisatie CGM Beleidskaders Wmo 2015 Wettelijk beleid Gemeentelijk

Nadere informatie

Wetsvoorstel Wmo 2015 naar de Kamer

Wetsvoorstel Wmo 2015 naar de Kamer 5 februari 2014 Wetsvoorstel Wmo 2015 naar de Kamer Het wetsvoorstel voor de Wmo 2015 is op 13 januari 2014 door staatssecretaris Van Rijn naar de Tweede Kamer gestuurd. In deze extra nieuwsbrief zetten

Nadere informatie

Wmo-adviesraad West Maas en Waal. 24 november 2014

Wmo-adviesraad West Maas en Waal. 24 november 2014 Wmo-adviesraad West Maas en Waal 24 november 2014 1. Welkom, 2. Agenda 3. Wmo adviesraad, wat doen wij. 4. Hoe ziet de toekomst er uit? 5. Doel van vanavond. Agenda: Opening Onno Siegers Introductie avondprogramma

Nadere informatie

In chronologische volgorde behandelen we onderstaand de hoofdstukken uit de concept verordening Wmo 2015.

In chronologische volgorde behandelen we onderstaand de hoofdstukken uit de concept verordening Wmo 2015. Adviesraad Wmo Gemeente Wijk bij Duurstede Aan: College van B&W Gemeente Wijk bij Duurstede Wijk bij Duurstede, 24 september 2014 Betreft: Advies inzake de concept Wmo-verordening 2015, op de versie welke

Nadere informatie

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Opzet presentatie Wat zijn de veranderingen t.o.v. van huidige Wmo? Opdracht gemeente Maatwerkvoorzieningen specifiek begeleiding Vervolgstappen tot 1 januari

Nadere informatie

TOELICHTING op de Verordening voor het wijzigen van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Urk 2015

TOELICHTING op de Verordening voor het wijzigen van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Urk 2015 TOELICHTING op de Verordening voor het wijzigen van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Urk 2015 Algemene toelichting Hieronder worden gewijzigde artikelen van de Verordening genoemd.

Nadere informatie

Landelijke Contactdag Tourette 2016. Ed Carper

Landelijke Contactdag Tourette 2016. Ed Carper Landelijke Contactdag Tourette 2016 Ed Carper d Voorstellen Laura d Programma 10:15 Peter van der Zwan / Marjan Maarschalkerweerd 10:45 Pauze met Ed Citroen 11:30 Daniëlle Cath 12:15 Jolande van de Griendt

Nadere informatie

Raadsledendag 20 september

Raadsledendag 20 september Raadsledendag 20 september Wet langdurige zorg & Zorgverzekeringswet Marlies Kamp Manon Jansen Programmamanagement HLZ 3 Presentatie 1. Wet langdurige zorg 2. Zorgverzekeringswet 3. Implementatie 4. Communicatie

Nadere informatie

Veranderingen in de zorg

Veranderingen in de zorg Veranderingen in de zorg Moet ik mij zorgen maken? Else Nobel Waarom het stelsel veranderen? Mensen vullen kwaliteit van leven bij het ouder worden in als: zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen met

Nadere informatie

Van landelijk naar lokaal

Van landelijk naar lokaal Van landelijk naar lokaal Decentraliseren en particperen Wat kunnen wij daarmee in onze eigen (burgerlijke) gemeente? 7 februari 2015 Hans van der Knijff Waar gaan we het over hebben? Overgang naar Wmo

Nadere informatie

Aanleiding en probleemstelling

Aanleiding en probleemstelling No.: Portefeuillehouder: Wethouder Harmsen Afdeling: Welzijn en Onderwijs Behandelaar: C.H.A.M. Weterings De raad van de gemeente Tholen Tholen, 16 juni 2015 Onderwerp: voorstel om in te stemmen met de

Nadere informatie

Aantal cliënten per stelsel nu en. Straks 18.400. Figuur 1 - Aantal cliënten (18-) naar huidig en toekomstig stelsel

Aantal cliënten per stelsel nu en. Straks 18.400. Figuur 1 - Aantal cliënten (18-) naar huidig en toekomstig stelsel Gehandicaptenzorg van AWBZ naar Jeugdwet Vanaf 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor de volledige jeugdzorg. Vanuit verschillende domeinen wordt dan de zorg voor kinderen en jongeren onder de 18

Nadere informatie

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief scheiden van Verblijf van wonen naar Wonen en zorg & van verblijf naar wonen door extramuralisering en scheiden wonen/zorg Programma Doel van vandaag Meer grip

Nadere informatie

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET

SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET SOORTEN PGB PGB- SERVICE UW BUDGET Folder Soorten PGB - 1 Over Uw Budget Mag ik mij even aan u voorstellen? Mijn naam is Rob Hansen en ben eigenaar van het bedrijf. Ik heb het bedrijf opgericht in 2004

Nadere informatie

Het sociaal domein. Renate Richters Els van Enckevort

Het sociaal domein. Renate Richters Els van Enckevort Het sociaal domein Renate Richters Els van Enckevort Om te beginnen vijf stellingen Zijn ze waar of niet waar? - 2 - Stelling 1 Ongeveer 5% van de jeugdigen in Nederland heeft met (een vorm van) jeugdzorg

Nadere informatie

Dit stukje gaat alleen over de WMO met waar nodig de relatie naar de twee andere wetten.

Dit stukje gaat alleen over de WMO met waar nodig de relatie naar de twee andere wetten. De Wet Maatschappelijke Ondersteuning- Samenvatting en aandachtspunten uit de bespreking in de Tweede Kamer gericht op de gevolgen voor mensen met chronische beademing door Elske ter Veld, voorzitter VSCA

Nadere informatie

Stand van zaken uitbreiding Wmo

Stand van zaken uitbreiding Wmo 1. Inleiding De Wmo 2015 is vastgesteld, de budgetten voor de nieuwe taken zijn bekend en we krijgen steeds actuelere gegevens over inwoners die gebruik maken van de taken die naar de gemeente over komen.

Nadere informatie

Besluit maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Bunnik 2015

Besluit maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Bunnik 2015 Besluit maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Bunnik 2015 Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Bunnik, gelet op de artikelen 11, vierde en vijfde lid, 12, tweede, derde

Nadere informatie

Een eerste inzicht in het budget voor de Wmo 2015. 1. Inleiding

Een eerste inzicht in het budget voor de Wmo 2015. 1. Inleiding Een eerste inzicht in het budget voor de Wmo 2015 1. Inleiding Het wetsvoorstel Wmo 2015 is op 14 januari 2014 aan de Tweede Kamer aangeboden. De inwerkingtreding van het wetsvoorstel is voorzien op 1

Nadere informatie

Wethouder Johan Coes Gemeente Hellendoorn. Wethouder Jan Binnenmars Gemeente Twenterand. Wethouder Dianne Span Gemeente Wierden

Wethouder Johan Coes Gemeente Hellendoorn. Wethouder Jan Binnenmars Gemeente Twenterand. Wethouder Dianne Span Gemeente Wierden INLEIDING: Veel bijeenkomsten bezocht en meegedacht die gaan over de transitie. Inschrijven en verkrijgen van een raamovereenkomst met de 14 Twentse gemeenten De planning voor 2015 maken tot zover de indicatie

Nadere informatie

Startbijeenkomst Decentralisatie AWBZ A2-gemeenten

Startbijeenkomst Decentralisatie AWBZ A2-gemeenten Startbijeenkomst Decentralisatie AWBZ A2-gemeenten Agenda Opening Toelichting algemene ontwikkelingen (Ilse Vos); Project ondersteuningsarrangementen (Anne Rademakers); Onderzoek kortdurend verblijf (Anne

Nadere informatie

Modelverordeningen jeugdhulp en Wmo. 8 september 2014 van 14.00-16.30 uur Observant Amersfoort Linda Hazenkamp & Annelies Schutte

Modelverordeningen jeugdhulp en Wmo. 8 september 2014 van 14.00-16.30 uur Observant Amersfoort Linda Hazenkamp & Annelies Schutte Modelverordeningen jeugdhulp en Wmo 8 september 2014 van 14.00-16.30 uur Observant Amersfoort Linda Hazenkamp & Annelies Schutte Programma Plenair van 14.00 uur - 15.45 uur Verschillen en overeenkomsten

Nadere informatie

Visie decentralisatie AWBZ extramurale begeleiding

Visie decentralisatie AWBZ extramurale begeleiding Visie decentralisatie AWBZ extramurale begeleiding STAND VAN ZAKEN DECENTRALISATIE BEGELEIDING Ontwikkelingen: - Wijzigingswet Wmo: besluitvorming Tweede Kamer (april 2012) - Controversieel verklaring

Nadere informatie

Als je zorg nodig hebt, wat dan.? Weet u hoeveel euro s de totale gezondheidszorg in 2014 in Nederland ongeveer heeft gekost?

Als je zorg nodig hebt, wat dan.? Weet u hoeveel euro s de totale gezondheidszorg in 2014 in Nederland ongeveer heeft gekost? Als je zorg nodig hebt, wat dan.? Weet u hoeveel euro s de totale gezondheidszorg in 2014 in Nederland ongeveer heeft gekost? Jolanda Smit, Marti Wassenaar en Thomas Evers april 2015 Waarom veranderingen?

Nadere informatie

Wmo 2015 Gemeente Zeist

Wmo 2015 Gemeente Zeist Wmo 2015 Gemeente Zeist Het veranderende zorgaanbod voor ouderen, mantelzorgers en mensen met dementie. Dinsdag 14 oktober 2014 Even voorstellen Naam: Judith van Leeuwen Functie: accountmanager Wmo bij

Nadere informatie

Toelichting bij Verordening maatschappelijke ondersteuning Utrecht 2015

Toelichting bij Verordening maatschappelijke ondersteuning Utrecht 2015 Toelichting bij Verordening maatschappelijke ondersteuning Utrecht 2015 Inleiding De wet bepaald dat de gemeente een verordening dient vast te stellen ten behoeve van de uitvoering van het door de gemeenteraad

Nadere informatie

vast te stellen de Verordening tot wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Roosendaal 2015

vast te stellen de Verordening tot wijziging van de Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Roosendaal 2015 De raad van de gemeente Roosendaal, gelezen het voorstel van het college van 24 maart 2015, gelet op de artikelen 2.1.3, 2.1.4, eerste, tweede, derde en zevende lid, 2.1.5, eerste lid, 2.1.6, 2.1.7, 2.3.6,

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen Platform Wooninitiatieven in Zuid-Nederland

Recente ontwikkelingen Platform Wooninitiatieven in Zuid-Nederland Recente ontwikkelingen Platform Wooninitiatieven in Zuid-Nederland Presentatie op zaterdag 2 november Gabie Conradi, adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inleiding Maatschappelijke en politieke trends:

Nadere informatie

Hervorming Langdurige Zorg - gevolgen voor de ggz

Hervorming Langdurige Zorg - gevolgen voor de ggz Hervorming Langdurige Zorg - gevolgen voor de ggz Per 1 januari 2015 worden grote veranderingen in de zorg van kracht. De Hervorming Langdurige Zorg is één van de ingrijpendste veranderingen in het zorgstelsel

Nadere informatie

Financieel overzicht behorend bij Beleidsplan 4D s DAL 18 september 2014

Financieel overzicht behorend bij Beleidsplan 4D s DAL 18 september 2014 Financieel overzicht behorend bij Beleidsplan 4D s DAL 18 september 2014 De basis voor de met de decentralisaties gemoeide financiën voor 2015 zijn de cijfers zoals deze in de Meicirculaire 2014 door het

Nadere informatie

Zorgkantoor Friesland Versmalde AWBZ (Wlz)

Zorgkantoor Friesland Versmalde AWBZ (Wlz) Zorgkantoor Friesland Versmalde AWBZ (Wlz) & De Friesland Zorgverzekeraar Toewijsbare Wijkverpleegkundige Zorg (Zvw) Niet-toewijsbare Wijkverpleegkundige Zorg (Zvw) Inhoud Presentatie Hervormingen Langdurige

Nadere informatie

Hervorming Langdurige Zorg. Rian van de Schoot expert wijkgericht werken Vilans

Hervorming Langdurige Zorg. Rian van de Schoot expert wijkgericht werken Vilans Hervorming Langdurige Zorg Rian van de Schoot expert wijkgericht werken Vilans Hervorming langdurige zorg Waarom? 1. Meer voor elkaar zorgen 2. Betere kwaliteit ondersteuning en zorg 3. Financiële houdbaarheid

Nadere informatie

Versie 17 juni 2015. Nadere regeling waardering mantelzorgers 2015

Versie 17 juni 2015. Nadere regeling waardering mantelzorgers 2015 Versie 17 juni 2015 Nadere regeling waardering mantelzorgers 2015 Vastgesteld in de vergadering van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Hilversum op 30-06-2015 Burgemeester en wethouders

Nadere informatie

Zelf doen wat kan en ondersteuning waar moet.

Zelf doen wat kan en ondersteuning waar moet. Zelf doen wat kan en ondersteuning waar moet. Op 1 januari 2015 wordt de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) van kracht. De zes Drechtsteden zijn dan verantwoordelijk voor de ondersteuning

Nadere informatie

Wmo adviesraad Boxtel. p/a Boxtelseweg 31. 5298 VA Liempde

Wmo adviesraad Boxtel. p/a Boxtelseweg 31. 5298 VA Liempde Wmo adviesraad Boxtel p/a Boxtelseweg 31 5298 VA Liempde Gemeente Boxtel t.a.v. het College van Burgermeesters en Wethouders Postbus 1000 5280 DA Boxtel Betreft: Reactie van de Wmo adviesraad Boxtel op

Nadere informatie

Onderdeel raadsprogramma: Programma 6, zorg, welzijn en onderwijs Portefeuillehouder: Jan Burger

Onderdeel raadsprogramma: Programma 6, zorg, welzijn en onderwijs Portefeuillehouder: Jan Burger Raadsvergadering, 28 oktober 2014 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten Nr.: - Agendapunt: Voorbespreking Datum: 20 augustus 2014 Onderdeel raadsprogramma: Programma

Nadere informatie

Sociaal domein. Decentralisatie AWBZ-Wmo. Hoofdlijnen nieuwe Wmo KIDL 27-11-2014. H. Leunessen, gem. Landgraaf 1. Wmo / Jeugzorg / Participatiewet

Sociaal domein. Decentralisatie AWBZ-Wmo. Hoofdlijnen nieuwe Wmo KIDL 27-11-2014. H. Leunessen, gem. Landgraaf 1. Wmo / Jeugzorg / Participatiewet Sociaal domein Wmo / Jeugzorg / Participatiewet Wat verandert er per 1 januari 2015? Hoofdlijnen nieuwe Wmo Wmo 2007: 1. Welzijnswet 2. Wet voorzieningen Gehandicapten 3. Hulp bij het Huishouden (HbH)

Nadere informatie

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht)

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) De vier cursisten, die aanwezig waren, begonnen zich aan elkaar voor te stellen onder leiding van de cursusleidster. Van de vier cursisten waren

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten. Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen?

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten. Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Loes 10 jaar Basisschool sinds 4 e jaar Rugzakje Extra begeleiding gymles (PV) Broer/zus op zelfde school Gastgezin,

Nadere informatie

Portefeuillehouder: W. Zorge Behandelend ambtenaar Tina Bollin, 0595-447776 gemeente@winsum.nl (t.a.v. Tina Bollin)

Portefeuillehouder: W. Zorge Behandelend ambtenaar Tina Bollin, 0595-447776 gemeente@winsum.nl (t.a.v. Tina Bollin) Vergadering: 11 maart 2014 Agendanummer: 9 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: W. Zorge Behandelend ambtenaar Tina Bollin, 0595-447776 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. Tina Bollin) Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering. Onderwerp Transitienota decentralisatie AWBZ/Wmo. Aan de raad, Onderwerp Transitienota decentralisatie AWBZ/Wmo

RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering. Onderwerp Transitienota decentralisatie AWBZ/Wmo. Aan de raad, Onderwerp Transitienota decentralisatie AWBZ/Wmo RAADSVOORSTEL Raadsvergadering Nummer 13 maart 2014 14-014 Onderwerp Transitienota decentralisatie AWBZ/Wmo Aan de raad, Onderwerp Transitienota decentralisatie AWBZ/Wmo Gevraagde beslissing De Transitienota

Nadere informatie

Van AWBZ naar gemeente Wat kunnen wij daarmee in onze eigen (burgerlijke) gemeente?

Van AWBZ naar gemeente Wat kunnen wij daarmee in onze eigen (burgerlijke) gemeente? Van AWBZ naar gemeente Wat kunnen wij daarmee in onze eigen (burgerlijke) gemeente? 3 oktober 2014 Hans van der Knijff Waar gaan we het over hebben? Overgang naar Wmo en Jeugdwet Het proces van aanvraag

Nadere informatie

ALGEMEEN WMO VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP

ALGEMEEN WMO VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP VEELGESTELDE VRAGEN OVER WMO EN JEUGDHULP Vanaf 2015 krijgt de gemeente er zorgtaken bij. Een deel van de zorg die nu via het zorgkantoor vanuit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) loopt, gaat

Nadere informatie

Zorg en ondersteuning voor mensen met ernstige psychische aandoeningen. Elly van Kooten. Directie Maatschappelijke Ondersteuning, Ministerie van VWS

Zorg en ondersteuning voor mensen met ernstige psychische aandoeningen. Elly van Kooten. Directie Maatschappelijke Ondersteuning, Ministerie van VWS Zorg en ondersteuning voor mensen met ernstige psychische aandoeningen Presentatie Congres Phrenos 13 november 2014 Elly van Kooten Directie Maatschappelijke Ondersteuning, Ministerie van VWS 1 Inhoud

Nadere informatie

Veranderingen in de langdurige ondersteuning en zorg. Februari 2014

Veranderingen in de langdurige ondersteuning en zorg. Februari 2014 Veranderingen in de langdurige ondersteuning en zorg. Februari 2014 Van een klassieke verzorgingsstaat naar een participerende samenleving klonk het vanaf de troon op Prinsjesdag. Dat klinkt best mooi,

Nadere informatie

Maatschappelijke ondersteuning. November 2014 Dirk van der Schaaf, wethouder van Spijkenisse

Maatschappelijke ondersteuning. November 2014 Dirk van der Schaaf, wethouder van Spijkenisse Maatschappelijke ondersteuning November 2014 Dirk van der Schaaf, wethouder van Spijkenisse Drie decentralisaties per 2015: - Jeugdwet - Wmo 2015 - Participatiew Achtergrond decentralisaties Overzichtelijk

Nadere informatie

Regie en financiering meer in één hand Nu Per 1 1 2015

Regie en financiering meer in één hand Nu Per 1 1 2015 De nieuwe Wmo Feiten en cijfers 2013/nov Nieuwe taken, nieuwe doelgroepen, nieuw beleid Het regeerakkoord kondigt de invoering van een kern Awbz (Wet Langdurige Zorg, Wlz) aan per 1 januari 2015, die alleen

Nadere informatie

Ik heb hulp en ondersteuning thuis. Wat verandert er in 2015?

Ik heb hulp en ondersteuning thuis. Wat verandert er in 2015? Ik heb hulp en ondersteuning thuis Wat verandert er in 2015? Meestal kunt u met hulp van familie of buren uw leven prima organiseren. Maar soms heeft u hulp nodig. Voor ondersteuning in de huishouding.

Nadere informatie

Er komt zo snel mogelijk, na vaststelling van de verordening, een publieksversie, waarin de verschillende onderdelen worden uitgewerkt.

Er komt zo snel mogelijk, na vaststelling van de verordening, een publieksversie, waarin de verschillende onderdelen worden uitgewerkt. Opmerkingen/verzoeken Meer leesbare versie Graag zouden we zien dat er een meer leesbare/publieksvriendelijkere versie van de verordening komt. Er wordt in dit stuk er al wel vanuit gegaan dat iedereen

Nadere informatie

Niet alles verandert in de zorg

Niet alles verandert in de zorg Over wat blijft en wat er verandert in de zorg 15 september 2014, Hercules Diessen Niet alles verandert in de zorg. Gelukkig maar! Er gaat veel veranderen in de zorg. Maar er blijft gelukkig ook veel hetzelfde;

Nadere informatie

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Datum: maart 2015 Afdeling: Samenlevingszaken In- en aanleiding Voor u ligt de startnotitie voor de aankomende beleidsnota van de gemeente

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015

Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015 Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015 juli 2011: sector Inwonerszaken, team Openbare Orde, Welzijn en Onderwijs 1 Inleiding Voor u ligt de startnotitie beleidsplan Wet Maatschappelijke

Nadere informatie

De hoogte van de eigen bijdrage zou in een aantal gevallen niet in verhouding staan tot de omvang van de geleverde zorg.

De hoogte van de eigen bijdrage zou in een aantal gevallen niet in verhouding staan tot de omvang van de geleverde zorg. Memo Werkorganisatie van de gemeenten Van : Eric van Maaren (Beleidsadviseur Sociaal Beleid CGM) Aan : Commissie Burger gemeente Cuijk CC : Datum : 10 september 2015 Onderwerp : Her indicaties Pgb en eigen

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen?

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Mark van den Einde ministerie van VWS PIANOo-bijeenkomst Hoorn (8 februari 2012) Transitie: wat verandert er? Regeer-

Nadere informatie

Verordening Wmo & Jeugdhulp Gemeente Middelburg, Vlissingen & Veere

Verordening Wmo & Jeugdhulp Gemeente Middelburg, Vlissingen & Veere Verordening Wmo & Jeugdhulp Gemeente Middelburg, Vlissingen & Veere VERSIE: Concept inspraakprocedure 2 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Begripsbepalingen en algemene bepalingen...4 Artikel 1 Begripsbepalingen...

Nadere informatie

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente?

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente? Informatie voor mantelzorgers (en begeleiders) Mantelzorgers zijn alle mensen uit de omgeving van de cliënt die aan de cliënt hulp en zorg verlenen. Dat kan op verschillende gebieden en in verschillende

Nadere informatie

Samen leven, samen sterk. Beleidsplan WMO 2015-2019

Samen leven, samen sterk. Beleidsplan WMO 2015-2019 Samen leven, samen sterk Beleidsplan WMO 2015-2019 Beleidsplan Wmo 2015-2019 Samen Leven, Samen Sterk 0 Beleidsplan Wmo 2015-2019 Samen Leven, Samen Sterk Inhoud Algemeen 2 1.1. Inleiding 2 1.2. Afstemming

Nadere informatie

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten

Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Achtergrondinformatie geldstromen en wetten Tot stand gekomen in het kader van het project RAAK-MKB Ontwerpen voor zorgverleners Auteurs Dr. F. Verhoeven; onderzoeker lectoraat Co-design (HU) Ing. K. Voortman-Overbeek;

Nadere informatie

GEMEENTE SCHERPENZEEL

GEMEENTE SCHERPENZEEL GEMEENTE SCHERPENZEEL Reacties en de verwerking daarvan t.b.v. beleidsplan Wmo 2015/2016 en Verordening Wmo 2015 Inhoudsopgave: A. Aanpassingen beleidsplan op grond van (pre)advies Wmo-raad (redactioneel,

Nadere informatie

Veranderingen in delangdurige zorg, toegespitst op de begeleiding

Veranderingen in delangdurige zorg, toegespitst op de begeleiding Veranderingen in delangdurige zorg, toegespitst op de begeleiding Astrid Buis Stijgende kosten zorg Vergrijzing Vereenzaming Professionalisering Individualisering Bureaucratisering Wet- en regelgeving

Nadere informatie

Uitgangspunten voor een aanvulling op het beleidsplan Wmo 2013-2016

Uitgangspunten voor een aanvulling op het beleidsplan Wmo 2013-2016 Uitgangspunten voor een aanvulling op het beleidsplan Wmo 2013-2016 Het Beleidsplan Maatschappelijke Ondersteuning 2013 2016, Samen werken aan zelfredzaamheid is door de gemeenteraad op 3 oktober 2013

Nadere informatie

Informatieavond Beleidsstukken Wmo 2015 en Jeugdwet

Informatieavond Beleidsstukken Wmo 2015 en Jeugdwet Informatieavond Beleidsstukken Wmo 2015 en Jeugdwet Woensdag 20 augustus 2014 Programma Welkom en inleiding Voorstellen sprekers Beleidsstukken Jeugdwet Beleidsstukken Wmo 2015 Jeugdwet wetgeving Invoering

Nadere informatie

Modelverordening Wmo 2015. 25 juni 2014 bijeenkomst nieuwe wethouders te Utrecht - Linda Hazenkamp

Modelverordening Wmo 2015. 25 juni 2014 bijeenkomst nieuwe wethouders te Utrecht - Linda Hazenkamp Modelverordening Wmo 2015 25 juni 2014 bijeenkomst nieuwe wethouders te Utrecht - Linda Hazenkamp Wijzigingen Wmo 2015 Maatwerkvoorziening i.p.v. compensatieplicht (maar let op amendement 89 verplichting

Nadere informatie

Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein?

Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein? Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein? 11 juni 2014 Bijeenkomst SBO provincie Utrecht NUZO Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderen presentatie door Anneke van Heertum directeur Cosbo-Stad-Utrecht

Nadere informatie