Les 2 Ophelderen Leestekst: Het zonnestelsel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Les 2 Ophelderen Leestekst: Het zonnestelsel"

Transcriptie

1 Les 2 Ophelderen Leestekst: Het zonnestelsel "Welkom:... " Introductiefase: 1. "We gaan vandaag, net als de vorige keer, proberen de betekenis te vinden van moeilijke woorden. We hebben dit de vorige keer 'Ophelderen van onduidelijkheden' genoemd." 2. Vraag: "Kan iemand mij nog vertellen hoe we de vorige keer geprobeerd hebben om moeilijke woorden op te helderen?" 3. Iemand doet een poging om te vertellen hoe we vorige week moeilijke woorden hebben opgehelderd. 4. "We hebben daar de vorige keer een kaart bij gebruikt." 5. Vraag: "Wie weet nog wat daar op stond?" 6. Discussie: "Op de kaart stond: Staan er moeilijke woorden in de tekst?" 8. "Pak de kaart er maar weer bij." 9. "Je mag de kaart gebruiken als je straks niet meer weet wat je moet doen. Je kunt de kaart ook weer als bladwijzer gebruiken." Instructiefase: 1. "We gaan dus vandaag weer proberen om de betekenis van moeilijke woorden te vinden. De tekst van vandaag zal ik zo meteen uitdelen. Daarna gaan we eerst een stukje tekst stil lezen. We lezen zacht tot de volgende streep en stoppen dan. We zullen dan proberen de betekenis te vinden van het moeilijke woord. Hebben we de betekenis gevonden dan lezen we weer verder. Ik zal dit allemaal één keer voordoen. De tweede en volgende keren mogen jullie het proberen." 2. Vraag: "Is het duidelijk wat vandaag de bedoeling is?" (Zo niet, leg het dan nogmaals uit). 1

2 3. "Dan zal ik nu de tekst van vandaag uitdelen." 4. De tekst wordt uitgedeeld. 5. "De titel van de tekst is: Het zonnestelsel. We lezen het eerste gedeelte van de tekst." 6. "Lees allemaal stil, voor jezelf het eerste gedeelte van de tekst." Het Zonnestelsel De Aarde waarop wij leven is een planeet. Naast de Aarde zijn er nog andere planeten. Ook is er een zon. De planeten en de zon vormen samen ons zonnestelsel. De zon is honderd keer zo groot als de Aarde. Hij lijkt zo klein doordat hij zover weg staat van de Aarde. Hij staat 150 miljoen kilometer van ons vandaan. 1. Vraag: "Heeft iedereen het eerste gedeelte gelezen?" "Pakken jullie dan de kaart er maar even bij." 2. "Op de kaart staat: Staan er moeilijke woorden in de tekst? Ik heb een moeilijk woord gevonden. Dat is het woord 'zonnestelsel'. We gaan kijken wat het woord 'zonnestelsel' betekent. Daarom lees ik de zin nog even weer waar 'zonnestelsel' in staat." 3. Lees hardop voor: De planeten en de zon vormen samen ons zonnestelsel. 4. "In de zin staat al de betekenis. Het zonnestelsel bestaat uit planeten en de zon. Maar wat betekent eigenlijk het woord planeten?" 5. "Ik lees eerst weer de zin waarin het woord planeten staat." Lees hardop voor: De Aarde waarop wij leven is een planeet. 6. "De Aarde is dus een planeet. Ik lees ook nog de zin daarna." Lees hardop voor: Naast de Aarde zijn er nog andere planeten. 7. "De Aarde is dus een planeet, en je hebt nog meer planeten en de zon. Samen is dat het zonnestelsel." 9. Vraag: "Zijn jullie het daar mee eens?" 10. Discussie:... 2

3 11. "Iedereen is het hiermee eens. Tijdens het lezen van de tekst kwamen we een moeilijk woord tegen. Dat was zonnestelsel. Door het lezen van de zin kwamen we achter de betekenis van het moeilijke woord. Het zonnestelsel is de planeten en de aarde. Maar toen vroegen we ons af wat de planeten betekende? We hebben toen ook de zin van de planeten gelezen. Onze Aarde waarop wij leven is een planeet. We kunnen nu verder gaan met het lezen van de tekst. Op zoek naar een ander moeilijk woord." Toepassingsfase: 6. "Pak de tekst er maar weer bij." 7. Vraag: "Zouden jullie stil verder willen lezen tot de volgende streep?" 8. Iedereen leest verder: De zon staat in het midden van ons zonnestelsel. De planeten draaien om de zon heen. Er zijn negen planeten die om de zon draaien. Ook de Aarde maakt een rondje om de zon heen. Het duurt iets meer dan 365 dagen voor de Aarde het rondje om de zon heeft gemaakt. De tijd die het kost om het rondje te maken wordt siderisch jaar genoemd. 1. Vraag: "Heeft iedereen het gedeelte gelezen?" 2. Vraag: "Wie wil het vinden van de betekenis van een moeilijk woord van mij overnemen?" 3. Jolien biedt zich aan. 4. "Ik heb een moeilijk woord gevonden. Dat is het woord 'siderisch jaar'. Ik wil graag weten wat het woord 'siderisch jaar' betekent." 5. Vraag: "Jolien wil je daarom hardop de zin lezen waar het woord 'siderisch jaar' in staat?" 6. Jolien leest voor: De tijd die het kost om het rondje te maken wordt siderisch jaar genoemd. 7. Vraag: "Jolien, weet je nu wat een siderisch jaar is?" 8. Vraag: "Jolien, kun je ook de twee zinnen ervoor voorlezen?" 3

4 9. Jolien leest voor: Ook de Aarde maakt een rondje om de zon heen. Het duurt iets meer dan 365 dagen voor de Aarde het rondje heeft gemaakt. 10. Vraag: "Jolien weet je nu wat het woord siderisch jaar betekent? En wil je daarna aan de anderen vragen wat zij van jouw oplossing vinden?" 11. Jolien doet een poging en vraagt dan aan de anderen wat zij van haar oplossing vinden. 12. Discussie: Vraag: "Jolien, welke betekenis is er gegeven aan het woord 'siderisch jaar?" 14. Jolien reageert. Siderisch jaar = iets meer dan 365 dagen, het is de tijd die het kost voor de Aarde om een rondje om de zon heen te draaien. 15. "Goed we zijn het dus eens dat een siderisch jaar iets meer dan 365 dagen is. In dat jaar draait de Aarde een rondje om de zon heen." 16. "Dan hebben we opnieuw de betekenis gevonden van een moeilijk woord. En kunnen we verder met de tekst." 17. Vraag: "Zouden jullie stil verder willen lezen tot de volgende streep?" 18. Iedereen leest verder: Vlakbij de zon zijn een aantal kleinere planeten. Deze planeten heten Mercurius, Venus, Aarde en Mars. Verder weg van de zon staan de grotere planeten. Zoals Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus. De aller-verste planeet heet Pluto. Pluto is de kleinste planeet. 1. Vraag: "Heeft iedereen het gedeelte gelezen?" 2. Vraag: "Jolien, zou je aan Ria willen vragen of zij een moeilijk woord tegen is gekomen?" 3. Jolien vraagt aan Ria of zij een moeilijk woord is tegen gekomen. Wanneer Ria geen moeilijk woord heeft gevonden vraag je of iemand anders een moeilijk woord is tegen gekomen. Als niemand een moeilijk woord is tegen gekomen stel je de volgende vraag: "Ria, zou je willen proberen achter de betekenis te komen van het woord Jupiter? Wil je dan eerst de zin nog een keer lezen waar het woord in voorkomt en ook de zin die ervoor staat?" 4

5 Moeilijke woorden: - Mercurius, Venus, Aarde, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus, Neptunus en Pluto = planeten 4. Ria doet een poging. 5. Vraag: "Ria zou jij aan de anderen willen vragen wat zij van jouw antwoord vinden?" 6. Ria vraagt aan de anderen wat zij van haar antwoord vinden. 7. Discussie: "Dan zijn we het erover eens dat het woord, betekent." 9. Vraag: "Willen jullie het volgende gedeelte van de tekst lezen tot de volgende streep?" 10. Iedereen leest verder. Een bezoek aan de ruimte lijkt veel mensen spannend! Ieder jaar mogen een paar astronauten met een raket de ruimte in. De ruimte is het heelal waar het zonnestelsel te zien is. In het heelal is alles gewichtloos. De astronauten zweven door de raket heen. Vanuit de ruimte kun je zien dat de Aarde blauw is. Het blauwe dat je dan ziet, is het water op de Aarde. 1. Vraag: "Heeft iedereen het laatste gedeelte van de tekst gelezen?" 2. Vraag: "Ria, zou je aan Stephan willen vragen of hij ook een moeilijk woord tegen is gekomen?" 3. Ria vraagt aan Stephan of hij ook een moeilijk woord is tegengekomen. Als Stephan geen moeilijk woord weet, vraag je aan Ria om dezelfde vraag aan Jolien te stellen. Moeilijke woorden: - Astronaut = Mensen die met een raket de ruimte in gaan. - Heelal = De ruimte, waar je het zonnestelsel kunt zien en waar alles gewichtloos is. - Gewichtloos = De astronauten zweven door de raket. De astronauten zweven, ze wegen niets meer. 4. Vraag: "Stephan, zou je dan willen proberen achter de betekenis te komen van het woord '.'? Wil je dan eerst de zin nog een keer lezen waar het woord in voorkomt? En ook de zin na en/of voor het moeilijke woord?" 5

6 5. Vraag: "Stephan zou jij aan de anderen willen vragen of zij ook vinden dat het woord... betekent?" 6. Stephan vraagt aan de anderen wat zij van de omschrijving van het woord vinden. 7. Discussie: "Dan zijn we het er over eens dat het woord.,. betekent." 9. Vraag: "Staan er nog meer moeilijke woorden in de tekst?" Behandel de moeilijke woorden op dezelfde manier als hierboven. 10. "Nu hebben we de betekenis van alle moeilijke woorden gevonden. Dan gaan we nu verder met de tekst." 11. "Willen jullie stil het laatste deel van de tekst lezen?" De maan staat het dichtste bij de Aarde. Op de maan zijn allemaal kraters. Deze zijn ontstaan toen harde stukken tegen de maan op botsten. De harde stukken zorgde voor ronde kuilen op de maan. Onderin een deel van de kraters komt nooit zonlicht. Op die plekken kan water blijven bestaan. Zonder dat het water er verdampt door de warmte van de zon. 1. Vraag: "Heeft iedereen het gedeelte gelezen?" 2. Vraag: "Stephan, zou je aan Jolien willen vragen of zij een moeilijk woord tegen is gekomen?" 3. Stephan vraagt aan Jolien of zij een moeilijk woord is tegen gekomen. Wanneer Jolien geen moeilijk woord is tegen gekomen vraag je of iemand anders een moeilijk woord is tegen gekomen. Als niemand een moeilijk woord is tegen gekomen stel je de volgende vraag: "Jolien, zou je willen proberen achter de betekenis te komen van het woord krater? Wil je dan eerst de zin nog een keer lezen waar het woord in voorkomt en ook de zin die erna komt?" Moeilijke woorden: - Krater = ronde kuilen - Verdampt = het weg gaan (niet blijven bestaan) van water door warmte 6

7 4. Jolien doet een poging. 5. Vraag: "Jolien zou jij aan de anderen willen vragen of ze het ermee eens zijn dat het woord... betekent?" 6. Jolien vraagt aan de anderen of zij het met haar eens zijn. 7. Discussie: "Goed, dan zijn we het er dus over eens dat het woord. betekent. Dan gaan we nu verder met het lezen van de tekst." 9. "Willen jullie allemaal stil het laatste deel van de tekst lezen?" Mensen zijn al op de maan geweest. In 1969 zette de Amerikaan Neil Armstrong als eerste mens een voetstap op de maan. Hij was vanaf de Aarde met behulp van een raket naar de maan gevlogen. Tijdens de reis zat hij in een capsule. In die ruimte had hij eten en drinken en was het lekker warm. Om op de maan te landen moest hij vanuit de capsule in een maanlander klimmen. In de maanlander kon hij het laatste stukje naar de maan reizen en op de maan landen. Het kost veel geld om mensen naar de maan te brengen. En het is ook gevaarlijk. In totaal zijn er nog maar 12 mensen op de maan geweest. Maar er zijn mensen die denken dat je in de toekomst op de maan kunt wonen en werken. Of dat je er lekker op vakantie kunt gaan. 1. Vraag: "Heeft iedereen het gedeelte gelezen?" 2. Vraag: "Stephan, zou je aan Ria willen vragen of zij een moeilijk woord tegen is gekomen?" 3. Stephan vraagt aan Ria of zij een moeilijk woord is tegen gekomen. Wanneer Ria geen moeilijk woord heeft gevonden vraag je of iemand anders een moeilijk woord is tegen gekomen. Als niemand een moeilijk woord is tegen gekomen stel je de volgende vraag: "Ria, zou je willen proberen achter de betekenis te komen van het woord capsule? Wil je dan eerst de zin nog een keer lezen waar het woord in voorkomt en ook de zin die erna komt?" 7

8 Moeilijke woord: Capsule = Ruimte waarin je kunt zitten als je naar de maan reist en waar eten, drinken en warmte is. 4. Ria doet een poging. Maanlander = Waarin je het laatste stukje naar de maan reist en waarmee je op de maan landt. 5. Vraag: "Ria zou jij aan de anderen willen vragen of ze het ermee eens zijn dat het woord... betekent?" 6. Ria vraagt aan de anderen of zij het met haar eens zijn. 7. Discussie: "Goed dan zijn we het erover eens dat het woord betekent." 9. "Is iemand anders nog een ander moeilijk woord tegen gekomen?" Zo ja: pas bovenstaande instructies toe om de cursisten de betekenis van dit woord te laten vinden. 10. "Dan hebben we nu alle betekenissen gevonden van de moeilijke woorden uit deze tekst." Afrondingsfase: "We zijn klaar met de eerste les over moeilijke woorden ophelderen. We hebben de betekenis gevonden van alle moeilijke woorden. We hebben gezien dat de betekenis van het moeilijke woord vaak in de tekst staat. De betekenis staat vaak in de zin voor of na de zin met het moeilijke woord. Door deze nog een keer te lezen komen we achter de betekenis. Volgende keer doen we dit nog een keer. Maar dan lezen we een nieuwe tekst. Tot de volgende keer en bedankt voor jullie hulp vandaag." 8

Algemene instructies voor de Integratielessen. Introductiefase

Algemene instructies voor de Integratielessen. Introductiefase Algemene instructies voor de Integratielessen "Welkom,." Introductiefase 1. "We hebben de afgelopen weken al veel teksten gelezen. Deze teksten hebben we samengevat, we hebben vragen erbij gesteld, gekeken

Nadere informatie

Algemene instructies voor de strategie: Voorspellen. Introductiefase bij de eerste les: 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?

Algemene instructies voor de strategie: Voorspellen. Introductiefase bij de eerste les: 2. Vraag: Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent? Algemene instructies voor de strategie: Voorspellen "Welkom,." Introductiefase bij de eerste les: 1. "We gaan vandaag proberen te voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?"

Nadere informatie

Les 1 Ophelderen Leestekst: Bibliotheek

Les 1 Ophelderen Leestekst: Bibliotheek Les 1 Ophelderen Leestekst: Bibliotheek "Welkom. Dit is de allereerste les van de cursus Begrijpend lezen. Leuk dat jullie meedoen aan de cursus. De komende weken gaan we teksten lezen over allerlei leuke

Nadere informatie

Les 3 Vragenstellen Leestekst: De inbreker. 1. "Vandaag gaan we voor de derde keer een tekst lezen en daarbij vragen maken."

Les 3 Vragenstellen Leestekst: De inbreker. 1. Vandaag gaan we voor de derde keer een tekst lezen en daarbij vragen maken. Les 3 Vragenstellen Leestekst: De inbreker "Welkom:... " Introductiefase: 1. "Vandaag gaan we voor de derde keer een tekst lezen en daarbij vragen maken." 2. Vraag: "Welke vraag hebben we daarbij nodig?"

Nadere informatie

Les 3 Samenvatten Leestekst: Verhuizen. 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen welke vraag we onszelf moesten stellen om te kunnen samenvatten?

Les 3 Samenvatten Leestekst: Verhuizen. 2. Vraag: Kan iemand mij vertellen welke vraag we onszelf moesten stellen om te kunnen samenvatten? Les 3 Samenvatten Leestekst: Verhuizen "Welkom:..." Introductiefase: 1. "Vandaag gaan we weer samenvatten." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen welke vraag we onszelf moesten stellen om te kunnen samenvatten?"

Nadere informatie

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?"

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent? Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer "Welkom:..." Introductiefase: 1. "We gaan vandaag proberen te voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?" 3. Discussie:...

Nadere informatie

Les 2 Vragen stellen Leestekst: Veiligheid. Introductiefase: 1. "Vandaag gaan we voor de tweede keer een tekst lezen en daarbij vragen maken.

Les 2 Vragen stellen Leestekst: Veiligheid. Introductiefase: 1. Vandaag gaan we voor de tweede keer een tekst lezen en daarbij vragen maken. Les 2 Vragen stellen Leestekst: Veiligheid "Welkom:... " Introductiefase: 1. "Vandaag gaan we voor de tweede keer een tekst lezen en daarbij vragen maken." 2. Vraag: "Wie weet nog welke nieuwe vraag er

Nadere informatie

Algemene instructies voor de strategie: Vragen stellen. Introductiefase bij de eerste les:

Algemene instructies voor de strategie: Vragen stellen. Introductiefase bij de eerste les: Algemene instructies voor de strategie: Vragen stellen "Welkom,." Introductiefase bij de eerste les: 1. "Vandaag gaan we weer een tekst lezen. Daarbij gaan we een nieuwe strategie leren. Deze strategie

Nadere informatie

Les 2 Integratie Leestekst: Begeleid Werken. Introductiefase

Les 2 Integratie Leestekst: Begeleid Werken. Introductiefase Les 2 Integratie Leestekst: Begeleid Werken "Welkom:... " Introductiefase 1. "In de vorige les hebben we weer met een kaart gewerkt. Daarop stonden alle 4 de vragen die we de vorige lessen gebruikt hebben

Nadere informatie

Les 1 Vragen stellen Leestekst: De tandarts

Les 1 Vragen stellen Leestekst: De tandarts Les 1 Vragen stellen Leestekst: De tandarts "Welkom:... " Introductiefase: 1. "Vandaag gaan we weer een tekst lezen. Daarbij gaan we een nieuwe strategie leren. Deze strategie heet vragen stellen. We gaan

Nadere informatie

Les 3 Integratie Leestekst: Een contact-advertentie. Introductiefase

Les 3 Integratie Leestekst: Een contact-advertentie. Introductiefase Les 3 Integratie Leestekst: Een contact-advertentie "Welkom:... " Introductiefase 1. "In de vorige twee lessen hebben we met de kaart gewerkt, waarop alle vragen stonden die we gebruikt hebben om de tekst

Nadere informatie

Les 1 Integratie Leestekst: Een bankrekening. Introductiefase

Les 1 Integratie Leestekst: Een bankrekening. Introductiefase Les 1 Integratie Leestekst: Een bankrekening "Welkom:... " Introductiefase 1. "In de afgelopen weken hebben we veel teksten gelezen. Deze teksten hebben we samengevat, we hebben vragen erbij gesteld, gekeken

Nadere informatie

Les 2: Voorspellen Tekst: Veilig in het verkeer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand zich nog herinneren wat de bedoeling was bij het voorspellen?

Les 2: Voorspellen Tekst: Veilig in het verkeer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand zich nog herinneren wat de bedoeling was bij het voorspellen? Les 2: Voorspellen Tekst: Veilig in het verkeer "Welkom:... " Introductiefase: 1. "Vorige week zijn we begonnen met voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand zich nog herinneren wat de bedoeling was bij het

Nadere informatie

Les 3 Ophelderen Leestekst: De Friese Elfstedentocht

Les 3 Ophelderen Leestekst: De Friese Elfstedentocht "Welkom:... " Les 3 Ophelderen Leestekst: De Friese Elfstedentocht Introductiefase: 1. "We gaan vandaag weer proberen om de betekenis te vinden van moeilijke woorden. Dit noemen we 'Ophelderen van moeilijke

Nadere informatie

Les 2 Samenvatten. Leestekst: Lachen. 1. "We gaan vandaag weer proberen om de tekst die jullie krijgen samen te vatten."

Les 2 Samenvatten. Leestekst: Lachen. 1. We gaan vandaag weer proberen om de tekst die jullie krijgen samen te vatten. Les 2 Samenvatten Leestekst: Lachen 1. "Goedemorgen." Introductiefase: 1. "We gaan vandaag weer proberen om de tekst die jullie krijgen samen te vatten." 2. Vraag: "Wie kan vertellen wat we de vorige les

Nadere informatie

Les 1 Samenvatten Leestekst: Afval

Les 1 Samenvatten Leestekst: Afval Les 1 Samenvatten Leestekst: Afval "Goedemorgen.. De vorige lessen zijn we bezig geweest met het ophelderen van moeilijke woorden in de tekst. Vandaag gaan we een andere manier proberen om de tekst beter

Nadere informatie

Les 3 Voorspellen Leestekst: Mijn droom. Introductiefase:

Les 3 Voorspellen Leestekst: Mijn droom. Introductiefase: Les 3 Voorspellen Leestekst: Mijn droom "Welkom:..." Introductiefase: 1. "Vandaag gaan we voor de laatste keer voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen welke vraag wij onszelf moeten stellen om

Nadere informatie

dag en nacht Vragen behorende bij de clip dag en nacht op

dag en nacht Vragen behorende bij de clip dag en nacht op RUIMTE Naam: dag en nacht Vragen behorende bij de clip dag en nacht op www.schooltvbeeldbank.nl 1. Planeten Uit hoeveel planeten bestaat ons zonnestelsel? De aarde en dan nog.. planeten. (vul aantal in)

Nadere informatie

Naam: Janette de Graaf. Groep: 7. Datum:Februari Het heelal.

Naam: Janette de Graaf. Groep: 7. Datum:Februari Het heelal. Naam: Janette de Graaf. Groep: 7. Datum:Februari 2017. Het heelal. Inhoudsopgaven. Hoofdstuk 1. Ons zonnestelsel. Blz 3 Hoofdstuk 2. De zon. Blz 4-5 Hoofdstuk 3. De maan. Blz 6 Hoofdstuk 4. Planeten. Blz

Nadere informatie

Planeten. Zweven in vaste banen om een ster heen. In ons zonnestelsel zweven acht planeten rond de zon. Maar wat maakt een planeet nou een planeet?

Planeten. Zweven in vaste banen om een ster heen. In ons zonnestelsel zweven acht planeten rond de zon. Maar wat maakt een planeet nou een planeet? Planeten Zweven in vaste banen om een ster heen In ons zonnestelsel zweven acht planeten rond de zon. Maar wat maakt een planeet nou een planeet? Een planeet: zweeft in een baan rond een ster; is zwaar

Nadere informatie

1) Mercurius. 2) Zoek informatie over vallende sterren. Muurkrant opdracht in 2-tallen

1) Mercurius. 2) Zoek informatie over vallende sterren. Muurkrant opdracht in 2-tallen 1) Mercurius 2) Zoek informatie over vallende sterren. 1) De Zon. 1 Wat is de zon voor iets? 2 Hoe komt hij aan zijn naam? 3 Waar staat hij in het zonnestelsel? 4 Wat is de afstand tot de aarde? 5 Wat

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte

Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte Boek van de week: 1; Ik wil de maan 2; De ruimte 3; Papa pak je de maan voor mij 4; Aarde, zon en sterren Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen:

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte

Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte Auditieve oefeningen bij het thema: de ruimte Boek van de week: 1; Een hapje maan 2; De ruimte 3; Papa pak je de maan voor mij 4; Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat er op

Nadere informatie

Waarom zijn er seizoenen?

Waarom zijn er seizoenen? Waarom zijn er seizoenen? Waarom zijn er seizoen? Vorig weekeinde was het ineens zover. Volop zomer op zaterdag met ruim 24 graden en een zonnetje, de dag erna was het herfst met 15 graden en gemiezer.

Nadere informatie

Reis door het zonnestelsel

Reis door het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel GROEP 7-8 61 70 minuten 1, 23, 32 en 46 De leerling: weet dat de afstanden tussen de planeten heel groot zijn kan zich een voorstelling maken van de afstand van de aarde tot

Nadere informatie

Reis door het zonnestelsel

Reis door het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel GROEP 5-6 41 50 minuten 1, 23 en 32 Zet voor de activiteit Planeten de planeten onder elkaar op het bord, zoals in de tabel. De leerling: weet dat de acht planeten verschillend

Nadere informatie

Mercurius Op bijna 58 miljoen kilometer afstand van de Zon staat Mercurius. Met de Zon vergeleken is het maar een kruimeltje. Hij staat op 57 miljoen

Mercurius Op bijna 58 miljoen kilometer afstand van de Zon staat Mercurius. Met de Zon vergeleken is het maar een kruimeltje. Hij staat op 57 miljoen Mercurius Op bijna 58 miljoen kilometer afstand van de Zon staat Mercurius. Met de Zon vergeleken is het maar een kruimeltje. Hij staat op 57 miljoen kilometer van de Zon en het is er dus gloeiendheet,

Nadere informatie

Noten schieten 9 april 2009

Noten schieten 9 april 2009 Noten schieten 9 april 2009 Project Circus groep 1 t/m 8 juni/juli 2007. Op dit moment zijn alle groepen bezig met het project Circus De groepen 1 en 2 maken alle artiesten die in het circus werken en

Nadere informatie

Vrijdag 20 maart: Zonsverduistering! LESBRIEF. Hoi, ik ben Eduard Clips! Ga je met mij mee op avontuur?

Vrijdag 20 maart: Zonsverduistering! LESBRIEF. Hoi, ik ben Eduard Clips! Ga je met mij mee op avontuur? LESRIEF Hoi, ik ben Eduard lips! Ga je met mij mee op avontuur? Vrijdag 20 maart: Zonsverduistering! Geniet van de zonsverduistering: bescherm je ogen met een eclipsbril! arde Maan Op deze plek op aarde

Nadere informatie

Reis naar andere hemellichamen

Reis naar andere hemellichamen Reis naar andere hemellichamen GROEP 1-2 04 55 minuten De leerling: zonnestelsel verschillend zijn ringen heeft voorwerp drijft of zinkt met stukje ijzer dichtbindstrip Zorg voor de activiteit Zijn alle

Nadere informatie

Inleiding. Ik heb hiervoor gekozen omdat ik het heel interessant vind en ik had een onderwerp nodig.

Inleiding. Ik heb hiervoor gekozen omdat ik het heel interessant vind en ik had een onderwerp nodig. Het heelal Inleiding Ik heb hiervoor gekozen omdat ik het heel interessant vind en ik had een onderwerp nodig. Hoofdstukken Hoofdstuk 1 Het Heelal. blz. 3 Hoofdstuk 2 Het Zonnestelsel. blz. 4 Hoofdstuk

Nadere informatie

Projectboekje ruimte Oudste kleuters

Projectboekje ruimte Oudste kleuters Projectboekje ruimte Oudste kleuters 2016-2017 De zon (tekening: Lily Louise) De zon is eigenlijk een hele grote ster Het is er heel erg heet De zon is heel erg groot Alle planeten en sterren die rond

Nadere informatie

Reis naar andere hemellichamen

Reis naar andere hemellichamen Reis naar andere hemellichamen GROEP 5-6 44 80 minuten 1, 5, 6, 8, 23, 54 en 55 De leerling: weet welke planeten manen hebben weet welke planeten ringen hebben weet welke kleur de verschillende planeten

Nadere informatie

HOE VIND JE EXOPLANETEN?

HOE VIND JE EXOPLANETEN? LESBRIEF GEEF STERRENKUNDE DE RUIMTE! ZOEKTOCHT EXOPLANETEN Deze NOVAlab-oefening gaat over een van de manieren om planeten buiten ons zonnestelsel op te sporen. De oefening is geschikt voor de bovenbouw

Nadere informatie

LESBRIEF. Vrijdag 20 maart: Zonsverduistering! Geniet van de zonsverduistering: bescherm je ogen met een eclipsbril!

LESBRIEF. Vrijdag 20 maart: Zonsverduistering! Geniet van de zonsverduistering: bescherm je ogen met een eclipsbril! LESRIEF ard u d E ben et mij k i, i Ho je m r? a G! u lips p avontu o mee Vrijdag 20 maart: Zonsverduistering! Geniet van de zonsverduistering: bescherm je ogen met een eclipsbril! arde Maan Op deze plek

Nadere informatie

Webkwestie planeten. Brechtje van Laatum. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/54634

Webkwestie planeten. Brechtje van Laatum. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/54634 Auteur Brechtje van Laatum Laatst gewijzigd Licentie Webadres 12 March 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/54634 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Test je kennis! De heelalquiz

Test je kennis! De heelalquiz Test je kennis! heelalquiz Introductie les 3 Planeten, sterren, manen, de oerknal. Het zijn termen die leerlingen vast wel eens voorbij hebben horen komen. Maar wat weten de leerlingen eigenlijk al van

Nadere informatie

Het eetbare zonnestelsel groep 5-7

Het eetbare zonnestelsel groep 5-7 Het eetbare zonnestelsel groep 5-7 Hoe groot is de aarde? En hoe groot is de zon in vergelijking met de aarde? Welke planeet staat het dichtst bij de zon en welke het verst weg? Deze les leren de leerlingen

Nadere informatie

1. Het Heelal. De aarde lijkt groot, maar onze planeet is niet meer dan een stip in een onmetelijke ruimte.

1. Het Heelal. De aarde lijkt groot, maar onze planeet is niet meer dan een stip in een onmetelijke ruimte. De aarde 1. Het Heelal De aarde lijkt groot, maar onze planeet is niet meer dan een stip in een onmetelijke ruimte. De oerknal Wetenschappers denken dat er meer dan 15 miljoen jaar geleden een enorme ontploffing

Nadere informatie

Met hulp: onduidelijkheden ophelderen

Met hulp: onduidelijkheden ophelderen 1. Je gaat de tekst Thaise koning Bhumibol, langstzittende monarch ter wereld, overleden lezen. Bekijk voordat je de tekst leest eerst de buitenkant van de tekst: de titel, de plaatjes, de tussenkopjes

Nadere informatie

Webquest. Mathijs Verschoor. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Webquest. Mathijs Verschoor. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Mathijs Verschoor 07 March 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/71717 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Heb je wifi in de ruimte?

Heb je wifi in de ruimte? Lesbrief bij het boek Heb je wifi in de ruimte? van André Kuipers Vind jij de ruimte spannend? Zou je zelf een reis naar de ruimte willen maken? Dan heb je vast het boek Heb je wifi in de ruimte? gelezen.

Nadere informatie

Leerkrachten handleiding werkboekje sterrenwacht Halley

Leerkrachten handleiding werkboekje sterrenwacht Halley Leerkrachten handleiding werkboekje sterrenwacht Halley Doel Kinderen van groep 7 bereiden zich voor op een bezoek aan sterrenwacht Halley in Heesch. Resultaat De voorkennis van de leerlingen is geactiveerd.

Nadere informatie

Titel, plaatjes en kopjes

Titel, plaatjes en kopjes Strategie-activiteit Voorspellen 1 Titel, plaatjes en kopjes Voorspellen Je hebt een stukje van een leestekst gekregen. Kruis aan welk stukje. Ik heb: О een titel О een plaatje О kopjes Doe nu een voorspelling.

Nadere informatie

Werkblad. Ons zonnestelsel. Naam Ruimte-ontdekkingsreiziger. Zon en planeten Missie opdracht 1: Streep door wat niet goed is.

Werkblad. Ons zonnestelsel. Naam Ruimte-ontdekkingsreiziger. Zon en planeten Missie opdracht 1: Streep door wat niet goed is. pagina 1 Met Space Expo de ruimte in is een werkblad bestemd voor leerlingen uit de bovenbouw van het basisonderwijs en brugklassers. Door middel van vraag en opdracht verwerven de leerlingen zelfstandig

Nadere informatie

De planeten Reis door het zonnestelsel

De planeten Reis door het zonnestelsel De planeten Reis door het zonnestelsel Cgroep 1-2 01 tijdsduur 40 minuten kerndoelen 1, 46 en 54 lesdoelen De leerling: (her)kent de namen van de acht planeten weet dat de planeten om de zon draaien kan

Nadere informatie

Sterrenkunde. Materialen Karton Meetlat Passer Touw Potlood Schaar Lange stok

Sterrenkunde. Materialen Karton Meetlat Passer Touw Potlood Schaar Lange stok Pruiken en revoluties Groep 7 Handleiding voor de leerkracht Deze handleiding en de opdrachten zijn bedoeld als aanvulling op de geschiedenislessen over Pruiken en revoluties. De lesonderdelen beschreven

Nadere informatie

van zwaartekracht hebben weet dat hoe groter de zwaartekracht van een hemellichaam is, hoe kleiner hun sprong is

van zwaartekracht hebben weet dat hoe groter de zwaartekracht van een hemellichaam is, hoe kleiner hun sprong is Zwaartekracht GROEP 5-6 48 65 minuten 1 en 23 De leerling: herkent de zwaartekracht ontdekt dat een kleine sprong op aarde een veel grotere sprong op de maan is ontdekt dat een kleine sprong op aarde een

Nadere informatie

SPECIAAL WEEKJOURNAAL: THEMAWEEK STERREN EN PLANETEN

SPECIAAL WEEKJOURNAAL: THEMAWEEK STERREN EN PLANETEN UITGAVE 17 NOVEMBER 2016 JAARGANG 19 NUMMER 06 THEMAWEEK EDITIE SPECIAAL WEEKJOURNAAL: THEMAWEEK STERREN EN PLANETEN Verslag van diverse groepen: GROEP 1-2 Wist u dat: (wij dit allemaal geleerd hebben

Nadere informatie

Instapmodule ter voorbereiding op. Instapmodule. het werken met Nieuwsrekenen

Instapmodule ter voorbereiding op. Instapmodule. het werken met Nieuwsrekenen Instapmodule ter voorbereiding op Instapmodule het werken met Nieuwsrekenen maart 2013 www.nieuwsrekenen.nl 2 Inleiding De instapmodule is bedoeld als voorbereiding op het werken met Nieuwsrekenen. Het

Nadere informatie

Instapmodule ter voorbereiding op het werken met Nieuwsrekenen

Instapmodule ter voorbereiding op het werken met Nieuwsrekenen Instapmodule Instapmodule ter voorbereiding op het werken met Nieuwsrekenen september 2013 www.nieuwsbegrip.nl Inleiding De instapmodule is bedoeld als voorbereiding op het werken met Nieuwsrekenen. Het

Nadere informatie

Periode Zomer 2007 maand juli. Periode Zomer 2007 maand augustus. 03 06 augustus 2007 (leeftijd van 8 10 jaar) Adventure Ardennen

Periode Zomer 2007 maand juli. Periode Zomer 2007 maand augustus. 03 06 augustus 2007 (leeftijd van 8 10 jaar) Adventure Ardennen 1. Informatie over kampen 2006 Na de kampencommissie van 3 september 2006 kunnen we weeral zeggen dat we een leuke zomer achter de rug hebben met fantastische kampen. Aan deze kampen zijn er veel herinneringen

Nadere informatie

VEROVER DE RUIMTE. webversie

VEROVER DE RUIMTE. webversie VEROVER DE RUIMTE 5 Doelen Eindtermen en leerplandoelen Materiaal Groeperingsvorm Soort spel Speldoel box 3 Verover de ruimte 3 1 De kinderen kunnen zich houden aan de vooraf opgestelde tijdspanne. 2

Nadere informatie

HERTENTAMEN PLANETENSTELSELS 13 JULI 2015,

HERTENTAMEN PLANETENSTELSELS 13 JULI 2015, HERTENTAMEN PLANETENSTELSELS 13 JULI 2015, 14.00-17.00 LEES ONDERSTAANDE GOED DOOR: DIT TENTAMEN OMVAT DRIE OPGAVES. OPGAVE 1: 3.5 PUNTEN OPGAVE 2: 2.5 PUNTEN OPGAVE 3: 2.0 PUNTEN HET EINDCIJFER OMVAT

Nadere informatie

Weeksluitingen. Hieronder de eerstvolgende weekopeningen:

Weeksluitingen. Hieronder de eerstvolgende weekopeningen: Weeksluitingen Om de week op vrijdagmiddag wordt de weeksluiting door een andere klas verzorgd. Muziek, toneelstuk, dans of een presentatie, er kan van alles aan bod komen. Het is voor de kinderen leuk

Nadere informatie

Tekst lezen en ophelderen van onduidelijkheden

Tekst lezen en ophelderen van onduidelijkheden Tekst lezen en ophelderen van onduidelijkheden 1. Jullie gaan in groepjes de tekst Ontsnapte cobra in Made terecht lezen. Houd tijdens het lezen een potlood bij de hand. Verdeel de tekst in net zoveel

Nadere informatie

Afstanden in het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel

Afstanden in het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel Afstanden in het zonnestelsel Reis door het zonnestelsel Cgroep 7-8 61 tijdsduur 70 minuten kerndoelen 1, 23, 32 en 46 lesdoelen De leerling: weet dat de afstanden tussen de planeten heel groot zijn kan

Nadere informatie

Mercurius Onmisbare weetjes voor een gepantserd planetendier!

Mercurius Onmisbare weetjes voor een gepantserd planetendier! 1 Mercurius gepantserd planetendier! Klein maar fijn Mercurius is de kleinste planeet en staat het dichtste bij de zon. Smelt niet! Omdat Mercurius zo dicht bij de zon staat is het er snik- en snikheet.

Nadere informatie

Reis naar andere hemellichamen

Reis naar andere hemellichamen Reis naar andere hemellichamen GROEP 7-8 64 De leerling weet: uit hoeveel dagen een jaar op aarde bestaat dat als een planeet één keer rond de zon draait, er één jaar voorbij is dat 4 jaar op Mercurius

Nadere informatie

Het draait allemaal om de Zon!

Het draait allemaal om de Zon! Het draait allemaal om de Zon! De zon: een doodgewone ster Henny J.G.L.M. Lamers Sterrenkundig Instituut Universiteit Utrecht lamers@astro.uu.nl astro.uu.nl Een reusachtige gloeiend hete gasbol De zon

Nadere informatie

Spruitjes in space. Is er leven op de andere planeten?

Spruitjes in space. Is er leven op de andere planeten? Werkvel uitleg... Is er leven op de andere planeten? Stel je voor... je mag een ruimtereis maken en je bepaalt welke planeet jij gaat ontdekken. Wat en wie kom je dan allemaal tegen? Zou er leven zijn

Nadere informatie

Lesplan theaterlezen. Voorlezen? Herhaald lezen?

Lesplan theaterlezen. Voorlezen? Herhaald lezen? Lesplan theaterlezen Wil je aan de slag met theaterlezen? Dit lesplan laat zien hoe je dat kunt doen. Je geeft vier lessen van elk ongeveer een half uur. Elke les heeft een ander aandachtspunt. Zo help

Nadere informatie

Slide 1. Slide 2. Slide 3. Slide 4

Slide 1. Slide 2. Slide 3. Slide 4 Slide 1 De Saturn V (Saturnus 5), het grootste lanceervoertuig ooit gebouwd, vliegt de nachtelijke hemel in op 17 december 1972. De raket was meer dan 110 meter hoog (langer dan een voetbalveld) en 10

Nadere informatie

Flevo Rondstraler juni 2007

Flevo Rondstraler juni 2007 COLOFON VERON afdeling A 41 - IJsselmeerpolders (Flevoland) Bestuur Voorzitter Marcel Moerenhout PA3HEB 0320-245718 Vicevoorzitter Randall Tamminga PE1SDE 0320-280977 Secretaris Jan Zaaijer PE1ANL 0320-252018

Nadere informatie

LESSENSERIE HEELAL GROEP 3/4

LESSENSERIE HEELAL GROEP 3/4 LESSENSERIE HEELAL GROEP 3/4 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 De lessenserie in het kort 3 Doelstellingen 3 Benodigdheden 3 Trefwoorden en kernbegrippen 4 Overzicht lesinhouden 4 Aandachtspunten bij de

Nadere informatie

Project Milieu-Kringloop. Week 1ABC: De leefomgeving

Project Milieu-Kringloop. Week 1ABC: De leefomgeving Project Milieu-Kringloop. Week 1ABC: De leefomgeving Info: De leefomgeving Jij bent thuis, op school of ergens anders. Al die plekken samen zijn jouw leefomgeving, jouw milieu. Dieren hebben ook een leefomgeving.

Nadere informatie

Behandeling op de afdeling Radiotherapie; informatie voor kinderen

Behandeling op de afdeling Radiotherapie; informatie voor kinderen Behandeling op de afdeling Radiotherapie; informatie voor kinderen Inleiding voor ouders Binnenkort komt uw kind naar de afdeling Radiotherapie van het AMC voor een behandeling. Het is belangrijk uw kind

Nadere informatie

Lesinhouden: - De planeten - Mars - Zuustof Koolstofdioxide - fotosynthese. ICT-competenties: - ICT gebruiken - leren m.b.v. ICT

Lesinhouden: - De planeten - Mars - Zuustof Koolstofdioxide - fotosynthese. ICT-competenties: - ICT gebruiken - leren m.b.v. ICT Atelier: EXPEDITIE MARS JK OK L1 L2 L3 L4 L5 L6 Eindtermen: De leerlingen: 1.2 kunnen, onder begeleiding, minstens één natuurlijk verschijnsel dat ze waarnemen via een eenvoudig onderzoek toetsen aan een

Nadere informatie

Het Centrum Leren en Denken. Doeboek. Vol raadsels, kleurplaten, spelletjes en. verhaaltjes. Dit doeboek is van:

Het Centrum Leren en Denken. Doeboek. Vol raadsels, kleurplaten, spelletjes en. verhaaltjes. Dit doeboek is van: Het Centrum Leren en Denken Doeboek Vol raadsels, kleurplaten, spelletjes en verhaaltjes Dit doeboek is van: Ik ben... jaar oud Ik ben... meter lang Ik heb... haar Mijn ogen zijn... Dit doe ik het liefste

Nadere informatie

Verslag Module 3: Heelal

Verslag Module 3: Heelal Verslag Module 3: Heelal Door: Max van Mulken, Martijn Hendrickx, Camiel Koopmans & Bram Thomassen. Leraar: Dhr. Neiss Module: Heelal Datum: 04-11-2014 2 Inhoud Inleiding Pag. 3 Theoretisch Kader:...Pag.

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Exodus God zal er zijn

Exodus God zal er zijn Exodus 3-4 - God zal er zijn Gezinsdienst Liturgie Welkom Voorzang Maak een vrolijk geluid voor de Heer (Elly en Rikkert) Opw voor Kids 18 (Ben je groot of ben je klein) Gez 132 (Dank U voor deze nieuwe

Nadere informatie

WERKEN MET VERHALEN VAN DE HODJA

WERKEN MET VERHALEN VAN DE HODJA WERKEN MET VERHALEN VAN DE HODJA Verhalen van de Hodja: Hassan en de tijgers Introductie van het verhaal - DILIT-luisteren: o De cursisten gaan per 2 zitten (bij voorkeur 2 cursisten met dezelfde moedertaal

Nadere informatie

Melkweg. Goede reis. Lezen van Alfa A naar Alfa B. Reizen

Melkweg. Goede reis. Lezen van Alfa A naar Alfa B. Reizen Melkweg Lezen van Alfa A naar Alfa B Goede reis Reizen Colofon Melkweg Lezen van Alfa A naar Alfa B: Goede reis, 0 Auteurs: Merel Borgesius Kaatje Dalderop Willemijn Stockmann Dit katern is een uitgave

Nadere informatie

FILMPROGRAMMA HEELAL PRIMAIR ONDERWIJS, GROEP 6, 7 EN 8

FILMPROGRAMMA HEELAL PRIMAIR ONDERWIJS, GROEP 6, 7 EN 8 LESMATERIAAL P. 2 INSCIENCE FILM FESTIVAL FILMPROGRAMMA HEELAL PRIMAIR ONDERWIJS, GROEP 6, 7 EN 8 Deze lesbrief hoort bij het filmprogramma over het Heelal tijdens het InScience filmfestival 2016. InScience

Nadere informatie

Wat doe je in deze les?

Wat doe je in deze les? Handleiding Strategieles Ophelderen van onduidelijkheden niveau A Een onderdeel van Nieuwsbegrip XL zijn de strategielessen. De strategielessen zijn bedoeld om de strategieën voor begrijpend lezen bij

Nadere informatie

kilometer hoogte. Bizar. Ik moet zeggen: ik had het me anders voorgesteld; meer zoals een atlas eruitziet.

kilometer hoogte. Bizar. Ik moet zeggen: ik had het me anders voorgesteld; meer zoals een atlas eruitziet. 1 Ik vlieg. Ik vlieg met een snelheid van 28.000 kilometer per uur in een baan om de aarde. Een baan om de aarde wat klinkt dat toch stom. De Amerikanen zeggen het veel beter: in orbit. Ik ben in orbit.

Nadere informatie

Verwerkingsopdrachten bijhet hoofdstuk Mondelinge opdrachten geven Doelstelling 3.

Verwerkingsopdrachten bijhet hoofdstuk Mondelinge opdrachten geven Doelstelling 3. Verwerkingsopdrachten bijhet hoofdstuk Mondelinge opdrachten geven Doelstelling 3. 1 OPDRACHT 1 Bekijk hetvolgende lijstje mondelinge opdrachten. Probeer elke opdracht te analyseren: welke soort opdracht

Nadere informatie

Extra: Eise Eisinga hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Extra: Eise Eisinga hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 September 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/79598 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 3 Kinderen

Spreekopdrachten thema 3 Kinderen Spreekopdrachten thema 3 Kinderen Opdracht 1 bij 3.2 Jullie zijn bij het consultatiebureau. Cursist A: je bent arts bij het consultatiebureau. Cursist B: je bent met je baby van twee maanden bij het consultatiebureau.

Nadere informatie

Wat weten we van ASTRONOMIE? Dr. Jonathan F. Henry

Wat weten we van ASTRONOMIE? Dr. Jonathan F. Henry Wat weten we van ASTRONOMIE? Dr. Jonathan F. Henry Wat weten we van ASTRONOMIE? Wetenschappelijk jeugdboek 1 Geactualiseerde eerste druk: 2008 Vertaling: stichting De Oude Wereld www.oude-wereld.nl Distributie:

Nadere informatie

Thema 5 Aarde in het heelal

Thema 5 Aarde in het heelal Naut samenvatting groep 6 Mijn Malmberg Thema 5 Aarde in het heelal Samenvatting Van binnen naar buiten De aarde is een grote bol van steen en ijzer. Deze bol heeft verschillende lagen. Binnenin de aarde

Nadere informatie

ASTROWOUTERS

ASTROWOUTERS ASTROWOUTERS 2017-2018 Wie zijn wij? Naam: Ewout Janssens Functie: 1 e stuurman van de spaceshuttle SH Den Doren. Totem: Melkwegwitte creatieve bij Lievelingseten: Marsreep Favoriete activiteit: Ruimteschipper

Nadere informatie

Begrijpend lezen Strategie 3 en 4. Extra oefenen Niveau B

Begrijpend lezen Strategie 3 en 4. Extra oefenen Niveau B Begrijpend lezen Strategie 3 en 4 Extra oefenen Niveau B Remediëringsbladen - strategie 3 en 4 Niveau B 2 Wat weet ik al? En welke vragen heb ik? Je hebt al geleerd om een voorspelling te maken voordat

Nadere informatie

Hé aardbewoner! 1 In een hoekje van het heelal. 4 In het spoor van het water. 2 Op het ritme van het zonnestelsel. 5 Onder een dun laagje lucht

Hé aardbewoner! 1 In een hoekje van het heelal. 4 In het spoor van het water. 2 Op het ritme van het zonnestelsel. 5 Onder een dun laagje lucht Hé aardbewoner! 1 In een hoekje van het heelal Het begon met een klontje 13 Op bezoek bij de buren 17 Zoek de verschillen 22 Lang leve de dampkring 24 Van plat naar rond 25 2 Op het ritme van het zonnestelsel

Nadere informatie

Acht leesadviezen voor thuis

Acht leesadviezen voor thuis Acht leesadviezen voor thuis Advies1 Advies 2 Advies 3 Advies 4 Advies 5 Advies 6 Advies 7 Advies 8 Overleg met uw kind over de tijdstippen waarop er het best kan worden ge. Als uw kind daarin inbreng

Nadere informatie

FILMPROGRAMMA HEELAL PRIMAIR ONDERWIJS, GROEP 6, 7 EN 8

FILMPROGRAMMA HEELAL PRIMAIR ONDERWIJS, GROEP 6, 7 EN 8 LESMATERIAAL P. 2 INSCIENCE FILM FESTIVAL FILMPROGRAMMA HEELAL PRIMAIR ONDERWIJS, GROEP 6, 7 EN 8 Deze lesbrief hoort bij het filmprogramma over het Heelal tijdens het InScience filmfestival 2016. InScience

Nadere informatie

1. Nest. Opdracht. Hallo allemaal,

1. Nest. Opdracht. Hallo allemaal, 0 Hallo allemaal, Wat leuk dat jullie vandaag met mijn koffer op pad gaan! Mijn naam is Berend Buizerd. Ik woon in Weerribben-Wieden. Ik voel me hier heel goed thuis. Mijn belevenissen heb ik in dit boekje

Nadere informatie

Mercurius ag ag ag maans verduistering ag

Mercurius ag ag ag maans verduistering ag Mercurius ag ag ag maans verduistering ag mercurius m m m m m m venus 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 1 2 3

Nadere informatie

RIETVELD-LYCEUM. les 3. dd. 20 NOVEMBER 2012 HET ZONNESTELSEL NU. de compononenten. V.s.w. Corona Borealis, Zevenaar

RIETVELD-LYCEUM. les 3. dd. 20 NOVEMBER 2012 HET ZONNESTELSEL NU. de compononenten. V.s.w. Corona Borealis, Zevenaar RIETVELD-LYCEUM les 3. dd. 20 NOVEMBER 2012 HET ZONNESTELSEL NU de compononenten V.s.w. Corona Borealis, Zevenaar de Zon KERNFUSIE: waterstof >> helium. t.g.v. de ZWAARTEKRACHT >> temperatuur inwendig

Nadere informatie

TALENTINFO. Belangrijke data. In deze Talentinfo. De Nationale Voorleesdagen. Beste ouder(s) / verzorger(s),

TALENTINFO. Belangrijke data. In deze Talentinfo. De Nationale Voorleesdagen. Beste ouder(s) / verzorger(s), TALENTINFO De Nationale Voorleesdagen Beste ouder(s) / verzorger(s), De Nationale Voorleesdagen worden elk jaar rond eind januari, begin februari gehouden. Er wordt dan vooral aandacht besteed aan het

Nadere informatie

VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID

VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID Maak een mindmap of schema van een tekst ga je dan doen? Naar aanleiding van een titel, ondertitel, plaatjes en of de bron van de tekst ga je eerst individueel (en

Nadere informatie

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me.

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me. 1. Kijk naar de titel en de tussenkopjes van de tekst. Kijk ook naar het plaatje. Waar gaat de tekst over? 2. Tijdens deze les let je extra op moeilijke woorden in de tekst. Kies of je opdracht 1 met hulp

Nadere informatie

Inleiding IN DIT BOEK LEES JE WAAROM STEUN, RESPECT EN VERTROUWEN BIJ VRIENDSCHAP HOREN.

Inleiding IN DIT BOEK LEES JE WAAROM STEUN, RESPECT EN VERTROUWEN BIJ VRIENDSCHAP HOREN. Inleiding Met wie heb je de meeste lol? En wie bel je als je een probleem hebt? Vaak zijn dat je. Sommige mensen hebben veel, andere mensen hebben er maar een paar. Vriendschap is belangrijk in ons leven.

Nadere informatie

Grote en kleine planeten Reis door het zonnestelsel

Grote en kleine planeten Reis door het zonnestelsel Grote en kleine planeten Reis door het zonnestelsel Cgroep 5-6 41 tijdsduur 50 minuten kerndoelen 1, 23 en 32 Voorbereiding lesdoelen De leerling: weet dat de acht planeten verschillend in grootte zijn

Nadere informatie

arieahahoutman studies van de negen planeten 2000-2001 [ naar de suite The Planets van G. Holst]

arieahahoutman studies van de negen planeten 2000-2001 [ naar de suite The Planets van G. Holst] arieahahoutman studies van de negen planeten 2000-2001 [ naar de suite The Planets van G. Holst] Mars, the bringer of war 060900 inkt en acryl op papier, 40 x 60 cm. Venus, the bringer of peace 260900

Nadere informatie

Werkwijzer Verslagkring:

Werkwijzer Verslagkring: Werkwijzer Verslagkring: 1. Je maakt een tweetal. 2. Met zijn tweeën kies je een onderwerp, waarin jullie je willen verdiepen en waarover jullie meer willen weten. 3. Samen ga je op zoek naar informatie

Nadere informatie

Machten van natuurlijke getallen G24. 16 wedstrijden. 4 2 (ieder lid speelt tegen vier tegenstanders = 4 4).

Machten van natuurlijke getallen G24. 16 wedstrijden. 4 2 (ieder lid speelt tegen vier tegenstanders = 4 4). G24 Machten van natuurlijke getallen 303 E Schrijf als een macht. a 5 5 5 =. 5 3..................................................... d.................... =. 6...........................................................

Nadere informatie

Werkbladen In NEMO. Zoeken naar leven. Naam. School. groep 7-8. Klas

Werkbladen In NEMO. Zoeken naar leven. Naam. School. groep 7-8. Klas Zoeken naar leven groep 7-8 Naam School Werkbladen In NEMO Klas Zoeken naar leven Wat is leven, wat is dood en wat is levenloos? Jij leeft, een plant leeft en een hond ook. Een steen leeft niet. Maar leeft

Nadere informatie

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me.

? Hier heb ik een vraag bij.?? Dit snap ik niet.! Dit valt me op! N Dit is nieuw voor me. Zonder hulp: onduidelijkheden ophelderen 1. Lees de tekst actief. Schrijf de volgende tekens in de kantlijn bij de tekst om te laten zien dat je actief leest. X Dit klopt niet met wat ik al wist/dacht.

Nadere informatie