Activiteiten IVN Werkgroepen Maasduinen. Wandeling over de Schandelose Heide Onderzoek Gladde Slang Wereld Vis Migratiedag

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Activiteiten IVN Werkgroepen Maasduinen. Wandeling over de Schandelose Heide Onderzoek Gladde Slang Wereld Vis Migratiedag"

Transcriptie

1 Nieuwsbrief Juni Pagina 2 Colofon Pagina 3 Programma Juni Activiteiten IVN Werkgroepen Maasduinen Pagina 4-5 Pagina 6 Pagina7-8 Pagina 9 Pagina 10 Pagina Pagina 13 Pagina Pagina 16 Over Bomen, Bloemen en Bijen Wandeling over de Schandelose Heide Onderzoek Gladde Slang Wereld Vis Migratiedag de Mieren Man workshop(s) nachtvlinders Maak van je tuin een natuurgebied het Ringen van de Slechtvalk jongen Week van de Invasieve Exoten Bestuur IVN Maasduinen Hierbij heten we nieuwe leden welkom; - Erick Rheiter 1

2 COLOFON IVN Bestuur Maasduinen Voorzitter Ton Wetjens Tel: Secretaris Annet Weijkamp Tel: Penningmeester Marc Vergeldt Tel: Bestuurslid Ritsaart Blaisse Tel: Bestuurslid Henny Martens Tel IVN Werkgroepen Maasduinen Coördinator: Ritsaart Blaisse Tel: # Werkgroep Natuur Beheer: Henk Wennekers Tel: # Werkgroep Volg de Das : Daan Strelitski Tel: Vertrouwenspersoon : Peer Maas # Werkgroep Amfibieën & reptielen: Ton Wetjens Tel: # Werkgroep Jeugd: Harry v.d. Logt, Tel: Vertrouwenspersoon en Basisschool: José Wennekers Tel: # Werkgroep Natuur speelplaats Smokkelpad : Ton Wetjens Tel: # Werkgroep Vlinders: Jan Heuvelmans Tel: # Werkgroep Vleermuizen: Albert Raaijmakers Tel: # Vogel werkgroep: Theo Lommen Tel: # Redactie: Annet Weijkamp Jeu Smeets # Website Wiel Jacobs Programma commissie: Ritsaart Blaisse en Henny Martens Contact: 2

3 Programma Juni BMP Ravenvennen Aanmelden bij : Theo Lommen Werkgroep Vogels Excursie brondgebied Aalsbeek Aanmelden bij : Ton Wetjens Werkgroep Amfibieën en reptielen Inventarisatie Dagvlinders op Stalberg Inventarisatie Dag- en Nachtvlinders op Landgoed Exterveld 24 Juni Workshop nachtvlinders op Paddenweg Aanmelden bij : Jan Heuvelmans Werkgroep Vlinders Zondag 12 Juni - Waterdiertjes Werkgroep IVN Jeugd Aanmelden bij : Harry en Mieke van de Logt 3

4 Over Bomen, Bloemen en Bijen De werkgroep Beheer heeft op dit stuk grond van st. Limburgs Landschap aan de Voort fruitbomen geplant en in beheer. Na 2 jaar groeien de appels en peren nog niet, maar de bomen staan er goed bij en een deel bloeit. Voor een succesvolle bevruchting zijn bijen noodzakelijk. Bijen leven niet alleen van gras, zij leven van wilde Bloemen. 4

5 Deze Buzzz-halte staat bij de Universiteit van Utrecht met de vliegtijden van solitaire bijen ; rosse metselbij, gewone sachembij, zilveren fluitje en de gewone maskerbij. Het meeste vliegverkeer is in april, mei en juni. De vliegroute van de rosse metselbij gaat van de gevlekte longkruid via de witte dovenetel, hondsdraf, witte klaver, blauwe druifjes, speenkruid, daslook, witte klaver, judaspenning, esdoorn, wilg naar de aalbes. De vliegroute van de gewone sachembij gaat van de gevlekte longkruid via de longkruid, gevlekte dovenetel, paarse dovenetel, gewone smeerwortel, zenegroen naar de gulden sleutelbloem. De vliegroute van het zilveren fluitje gaat via de gewone rolklaver naar de kruipende stalkruid, kattendoorn, luzern, wilde reseda, witte klaver, braam naar de wilde liguster. De vliegroute van de gewone maskerbij gaat via de fraaie vrouwenmantel naar de vuurdoorn, heggenrank, zevenblad, zandblauwtje, wilde reseda, braam, akkerdistel naar de gewone bereklauw. 5

6 Wandeling over de Schandelose Heide Schandelo is een woonkern in het Oosten van Velden. In het gebied liggen boerderijen, woningen, kassen en natuurgebieden. Door een goede onderlinge samenwerking hebben ze het gebied heringericht en een gedeeltelijk opengesteld voor publiek. Vanavond mogen we een kijkje nemen op het terrein oa. om te luisteren naar de vele vogels. In dit vogelbosje hoor je tientallen verschillende soorten. De nestkasten worden geregeld gecontroleerd door IVN Maasduinen. Momenteel is het Full House De weilanden waar vroeger het vee liep is veranderd in bos of weiland. Het beheer wordt zo uitgevoerd, dat het gunstig is voor allerlei soorten dieren om zich er te vestigen. Dit weiland wordt nu niet gemaaid. Het staat vol met wiegend gras en wilde bloemen. Er is zelfs een waterput op aardwarmte, zodat de dieren de hele winter water kunnen drinken.. De bosaanplant is zeer veelzijdig. Van hagen tot notenbomen. Momenteel staat het volop in bloei. In de avond tegen het schemeren ruikt het verrukkelijk. Tekst en foto s ; Annet Weijkamp 6

7 21 mei 2016 Het gaat slecht met trekvissen. Overal worden ze bedreigd door blokkering van hun migratieroutes, vervuiling en overbevissing. Trekvissen vormen een belangrijke schakel in ecosystemen en zijn een belangrijke voedingsbron voor mens en dier. Het creëren van bewustwording en draagvlak is een essentiële eerste stap om uiteindelijk gezonde en vrij stromende rivieren te realiseren en trekvissen de kans te geven zich te herstellen. Tijdens Wereld Vismigratiedag worden er daarom op een groot aantal locaties in allerlei landen over de wereld activiteiten georganiseerd om mensen bewust te maken van de noodzaak om migratieknelpunten op te lossen. De kinderen van de basisschool uit regio de Maasduinen staan te popelen om te gaan vissen. Hieronder een deel van de verzamelde vissen, amfibieën en waterdiertjes de dierjes zijn in doorzichtige bakken overgezet, zodat iedereen ze kan bewonderen. Aan het einde van de middag worden allen dieren weer netjes terug gezet in het water. 7

8 Foto s Henny Martens bruine dwergmeerval Bermpje blauwbandje Staafwants larve bruine kikker Alpenwatersalamnder Kleine watersalamander 8

9 Onderzoek Gladde Slang in de Ravenvennen De gladde slang is een bedreigde en beschermde diersoort. Het is verboden het dier te vangen, in gevangenschap te houden of te doden. De gladde slang is relatief klein en onopvallend en heeft in vergelijking met andere soorten een verborgen levenswijze en wordt daardoor zelden gezien. Om een beeld te krijgen of de gladde slang voorkomt in de Ravenvennen heeft werkgroep Amfibieën en Reptielen i.s.m. st. Limburgs Landschap enkele routes voorzien van metalen platen (100 x 60 cm) met een zogenaamd damwand profiel. De theorie (en de literatuur bevestigt dat) is dat gladde slangen onder deze platen gaan liggen om zich tijdens koudere dagen op te warmen. Speciaal op plekken waar niet duidelijk is waar de soort nog voorkomt bieden deze platen de kans om de dieren toch te kunnen vinden. De route wordt geregeld gecontroleerd op aanwezigheid van de gladde slang. Ziet u op uw wandeling zo n plaat liggen? Laat hem Alsjeblieft liggen voor onderzoek. Alle platen zijn voorzien van een sticker met tekst van IVN Maasduinen. 9

10 Langs de route vind u ook houtstapels. Deze stapels worden gebruikt door de gladde slang als schuilplaats. Een favoriete route van de gladde slang is langs de bosrand, verscholen tussen het gras. foto: Annet Weijkamp 1 10

11 De Mierenman Ant-maps is een particulier project ter bestudering van bosmieren om inzicht te krijgen in haar overlevingsstrategie. Gegevens worden gebruikt voor educatie, onderzoek, bescherming, advies en natuurbeheer. Venlo In de regio Venlo, zowel aan de Nederlandse als Duitse zijde van de grens, zijn veel bosmieren te vinden. Dit heeft te maken met de bodemsamenstelling van de rivierduinen aan beide zijden van de Maas en terrassen bij de grens. De bosmieren zijn wettelijk beschermd en zijn erg leuk voor educatieve projecten. Desondanks zorgen ze ook vaak voor overlast of vormen ze een hindernis bij werkzaamheden in het veld of ruimtelijke plannen. - Je kunt bij mij terecht voor de leuke en niet zo leuke bosmier-vragen - Weet u waar ik bosmier nesten kan vinden? Geef het door! Contact: Arjan van den Bosch via Bosmieren bouwen grote nesten in het bos, gemaakt van dennennaalden en takjes. Door samen te werken verzamelen ze voedsel en materiaal en brengen dat via mierenpaden naar hun nest. Door hun bijzondere manier van samenwerken, het zijn immers sociale insecten, overheersen ze het bos waar zij leven. Ze vangen schadelijke insecten, ruimen en verspreiden zaden van planten, om maar wat voordelen van hun bijzondere leefwijze te noemen. Beschermd De vier Nederlandse soorten, de kale bosmier, behaarde bosmier, zwartrug bosmier en stronkmier zijn allen wettelijk beschermd. Iedereen die met bosmieren te maken krijgt, of dat nou tijdens werken in het bos is, of als hinderlijke plaag in de tuin, moet met deze bescherming rekening houden. Dat betekent niet dat we helemaal niets mogen doen in de omgeving van de bosmieren, wel dat we er goed en zorgvuldig mee moeten omgaan. 11

12 WORKSHOP(s) NACHTVLINDERS 24 Juni Workshop nachtvlinders op de Paddenweg 29 Juli Workshop nachtvlinders op heide Ravenvennen Aanmelden bij de werkgroep Vlinders ; Jan Heuvelmans of Henny Martens 19 augustus Diapresentatie en nachtvlinders kijken Rozenhof Velden Aanvang: 19:30 uur De workshop op 19 augustus begint met een fotopresentatie van algemene, minder algemene en enkele zeldzame nachtvlinders, recent waargenomen tijdens meerdere sessies met laken en lamp in verschillende gebieden in onze regio o.a op de avond van 24 juni en 29 juli a.s. De presentatie wordt verzorgd door Henny Martens, met assistentie van Geert Vousten. Na de foto s zijn er mogelijkheden om vragen te stellen en een korte koffiepauze. Rond de klok van negen uur worden buiten twee lakens opgesteld en verlicht met sterke lampen. Mogelijk wordt er ook nog een nachtvlinderval geplaatst. Het buitengebeuren staat onder leiding van John Bogaarts en Jan Heuvelmans. Tips: denk aan anti muggenspray en je fotocamera met een deugdelijke flitser. O ja, het kan 's avonds flink afkoelen; een trui of jas is dan handig. Iedereen is welkom. 12

13 Maak van je tuin een natuurgebied Natuur ontdekken begint in je eigen tuin. De oppervlakte aan tuinen in Nederland is immers veel groter dan de oppervlakte aan beschermd natuurgebied. Door de natuur in je tuin te helpen, kan je al een groot verschil maken. Het is alweer een paar jaar geleden dat ik nieuws heb meegebracht uit My Kitchen Garden. Vandaag 26 mei komt Albert Raaijmakers op bezoek met de Batlogger. IVN werkgroep Vleermuizen heeft een groots tuinhop project opgezet met middelen vanuit Groen en Doen Het is tussen en uur en het wordt al donker. De zwaluwen vliegen al kwetterend over om kleine beestjes te vangen. Handig zo n bloemensteun. De Batlogger komt mooi centraal in de tuin te hangen en de 1 e dwergvleermuis laat zich al zien. De frequentie van de vleermuis wordt op de Batlogger weergegeven. De Batlogger blijft 3 dagen in de tuin hangen. En daarna wordt het doorgegeven aan de volgende deelnemer van dit tuinhop project. Want vele tuinen samen vormen ook een beschermd Natuurgebied waar we zuinig op moeten zijn. De vleermuizen maken gebruik van de combinatie van tuinen om te kunnen (over)leven en voortplanten. En daarbij zijn ze nuttig in de tuin; ze eten veel insecten.. Foto s en tekst: Annet Weijkamp 13

14 Donderdagmiddag 12 mei uur slechtvalkjes Martinustoren geringd door Peter van Geneijgen Op 12 mei zijn de jonge slechtvalkjes op de Martinus-toren in Venlo ± 21 dagen oud en al stevig gegroeid. Ze hebben nu hun tweede laag dons en de vleugelpennen beginnen door te breken, evenals de staartveren. Van de aanvankelijke vier kuikens zijn er nu nog drie over, want eentje heeft het niet gered op de in het begin zeer winderige, natte en koude toren. Om twee uur in de namiddag staan we met vier man: Henny Martens (IVN), Ruud Coenders (IVN), Joop Janssen (Voorzitter Wijkraad Venlo centrum) en ondergetekende, te wachten op Peter van Geneijgen. Peter is voorzitter van de Slechtvalk Werkgroep Nederland, maar die moet van grotere afstand komen en dus is die tijd niet exact te plannen. Maar na tien minuten wordt ons wachten beloond en is hij aanwezig. Dan blijkt ook Stadsomroep Venlo toegezegd te hebben een reportage te willen maken en nog niet aanwezig te zijn. Peter wil nog wachten op Paola, een Italiaanse biologe, die wetenschappelijk onderzoek doet naar het voorkomen van zware metalen en gifstoffen als pesticiden in prooivogels. Peter van Geneijgen is sinds 1993 voorzitter van de Slechtvalk Werkgroep en doet dit ringen sinds 1998, toen er slechts één of twee broedparen van deze mooie roofvogels in Nederland broedden. Nu is dat door alle publiciteit, beschermingsmaatregelen en het plaatsen van nestkasten opgelopen tot 180 bekende paren. De ploeg van ringers is uitgebreid tot 8 á 9 personen en zij hebben in een betrekkelijk korte tijd de handen meer als vol. Het ringen op zich wordt meestal vooraf gegaan door een flinke klauterpartij, zoals op de Martinustoren 65 meter traplopen waarvan de laatste etage een enkele metalen ladder zonder steun of handgreep. Echter, de meeste slechtvalkkasten hangen nog veel hoger tot soms wel 120 á 140 meter. Onze Italiaanse Paola had die laatste durf dus duidelijk niet in huis. Dat was eigenlijk ook niet nodig, want de klimmende heren voorzagen haar van voldoende studiemateriaal. Wegens een beenblessure ben ik (Jeu) niet mee naar boven geklommen en heb mij buiten de kerk vermaakt met de mensen die alsmaar naar boven staarden naar het bezorgde en luid krijsende ouderkoppel dat anderhalf uur rondjes draaide om de toren. Opmerkelijk is verder dat het Venloose koppel de nestbak schoon weet te houden en vogelkarkassen verwijderd, terwijl het koppel in Beleef de Lente alles laat liggen om te rotten. De drie geringde jonge vogels op onze toren zijn, zo is vastgesteld, twee mannetjes en een vrouwtje. Dit gebeurd door wegen, want de vrouwtjes zijn veel zwaarder dan de mannetjes. Tekst: Jeu Smeets. Foto s: Henny Martens 14

15 15

16 17 tot 26 juni: Week van de Invasieve Exoten Van vrijdag 17 tot met zondag 26 juni 2016 staan ze in de schijnwerpers: uitheemse planten, dieren en micro-organismen die door menselijk toedoen in Nederland terechtkomen en hier schade kunnen veroorzaken voor natuur, gezondheid, waterbeheer en andere belangen. De denken is aan bijvoorbeeld de Japanse duizendknoop, de halsbandparkiet, de rode Amerikaanse rivierkreeft, de Russische rattenslang en de tijgermug, maar dat is slechts een kleine greep uit de honderden soorten die hier voorkomen. De Week van de Invasieve Exoten gaat van start met een symposium. Daarna zullen door heel Nederland diverse activiteiten rond het thema plaatsvinden. Dit om de bewustwording rond dit thema te verhogen en om het draagvlak voor de aanpak te vergroten. Deelnemers zijn natuurorganisaties, terreinbeheerders, waterbeheerders, bijenhouders, hortussen, natuurmusea en onderzoeksbureaus. Hen wordt gevraagd om tijdens de Week een activiteit aan te bieden. Zo kunnen ze laten zien op welke manier zij met het onderwerp bezig zijn en kunnen ze samen met geïnteresseerde deelnemers op een leuke en interactieve manier met het onderwerp aan de slag gaan. De mogelijke activiteiten zijn zeer divers, zoals een natuurexcursie, een lezing, natuurwerk (bijvoorbeeld het verwijderen van invasieve exotische planten), een workshop determineren, een teldag, een tentoonstelling, een quiz, een spel, een kookworkshop met gebruik van exotische planten en dieren, aanbieding van een speciaal menu, of bedrijfsbezoeken en -excursies. Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met: Wilfred Reinhold, platform Stop invasieve exoten , 16

Lente Activiteiten voor Jeugd en Jongeren. Werkgroepen IVN Maasduinen Vogels, Amfibieën en IVN Jeugd i.s.m. IVN Natuur leer- en speelpaden

Lente Activiteiten voor Jeugd en Jongeren. Werkgroepen IVN Maasduinen Vogels, Amfibieën en IVN Jeugd i.s.m. IVN Natuur leer- en speelpaden Speciale Bijlage Pak je rugzak en ga op ontdekkingsreis in de wereld van IVN Lente Activiteiten voor Jeugd en Jongeren Pagina 2 Pagina 3 Pagina 4 Pagina 5 Pagina 6 Pagina 7 Colofon Werkgroepen IVN Maasduinen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Augustus. Bestuur IVN Maasduinen. Ledenavond Nachtvlinders

Nieuwsbrief Augustus. Bestuur IVN Maasduinen. Ledenavond Nachtvlinders Nieuwsbrief Augustus Pagina 2 Colofon Pagina 3 Pagina 4 Programma Augustus Ledenavond Nachtvlinders Pagina 5 Vanwaar komt de geur van regen? Pagina 6 Slakkenoverlast Pagina 7 Jeugd op vakantie Pagina 8-9

Nadere informatie

Nieuwsbrief April. Activiteiten IVN Werkgroepen Maasduinen Groene Helden Limburg. Help de padden uit de put Met vluchtelingen de natuur in

Nieuwsbrief April. Activiteiten IVN Werkgroepen Maasduinen Groene Helden Limburg. Help de padden uit de put Met vluchtelingen de natuur in Nieuwsbrief April Pagina 2 Colofon Pagina 3 Pagina 4 Programma April Activiteiten IVN Werkgroepen Maasduinen Groene Helden Limburg Pagina 5 Pagina 6 Pagina 7-8 Pagina 9-10 Groen doet goed Help de padden

Nadere informatie

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw.

Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Hier zien jullie alweer de een uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. De Specht Er zijn verschillende soorten spechten: de groene, de zwarte en

Nadere informatie

Wandelen in Echt in het natuurgebied de Doort.

Wandelen in Echt in het natuurgebied de Doort. Wandelen in Echt in het natuurgebied de Doort. Het is een mooie zondag middag. De zon schijnt volop, en het is niet koud. Een fijne dag om lekker te gaan wandelen met het IVN. Om 13.00u hebben we samen

Nadere informatie

Introductieles. Vogels in de klas. groep 5/6. Handleiding leerkracht. Inhoud in het kort. Kerndoelen. Lesdoelen

Introductieles. Vogels in de klas. groep 5/6. Handleiding leerkracht. Inhoud in het kort. Kerndoelen. Lesdoelen Handleiding leerkracht Vogels in de klas Introductieles Inhoud in het kort Voor de groepen 5-6 bieden we, naast verbale activiteiten, een werkblad aan waarmee de leerlingen aan de slag gaan. In deze les

Nadere informatie

Lente. groep 3, 4 en 5

Lente. groep 3, 4 en 5 Lente groep 3, 4 en 5 Inhoud Lente 3 1. Langer licht 4 2. Bollen 5 3. Wakker worden 6 4. Frisse blaadjes 7 5. Kikkerdril 8 6. Op reis 9 7. In de wei 10 8. Er op uit! 11 9. Filmpjes 12 Werkblad lente 14

Nadere informatie

uitga uitg v a e v 2013

uitga uitg v a e v 2013 Lente uitgave 2013 groep 3/4 inhoud blz. Lente 3 1. Langer licht 4 2. Bollen 5 3. Wakker worden 6 4. Frisse blaadjes 7 5. Kikkerdril 8 6. Op reis 9 7. In de wei 10 8. Er op uit! 11 9. Filmpjes 12 Werkblad

Nadere informatie

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

KLARA DE KIKKER. OPDRACHT: Sommige kikkers kunnen tot 20 keer hun eigen lichaamslengte springen. Hoe ver kan jij springen?

KLARA DE KIKKER. OPDRACHT: Sommige kikkers kunnen tot 20 keer hun eigen lichaamslengte springen. Hoe ver kan jij springen? Edo van Uchelen KLARA DE KIKKER Kikkers zijn amfibieën, net als padden en salamanders. Ze leven zowel op het land als in het water. In poelen en beken leggen ze eitjes. Reigers en andere dieren eten graag

Nadere informatie

Blije bijen ontdekkingsroute

Blije bijen ontdekkingsroute Blije bijen ontdekkingsroute Handleiding vragen 1. Het vertrekpunt: START Vragen over de honingbij 2. De wandeling Vragen over de drie bijencategorieën: honingbijen, wilde bijen en hommels. Wilde bij Hommel

Nadere informatie

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen.

Kopieer dit e-boek en stuur het door naar anderen. Lente groep 3/4 inhoud blz Lente 3 1 Langer licht 4 2 Bollen 5 3 Wakker worden 6 4 Frisse blaadjes 7 5 Kikkerdril 8 6 Op reis 9 7 In de wei 10 8 Er op uit! 11 9 Filmpjes 12 Werkblad winter 13 Schrijf je

Nadere informatie

Achtergrondinformatie voor groep 3/4. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Zo herken je hem

Achtergrondinformatie voor groep 3/4. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Zo herken je hem Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Lees je wijzer met de ijsvogel! Tekstbegrip oefenen met de vogels van Beleef de Lente

Lees je wijzer met de ijsvogel! Tekstbegrip oefenen met de vogels van Beleef de Lente Lees je wijzer met de ijsvogel! Tekstbegrip oefenen met de vogels van Beleef de Lente Groep Dit werkblad is geschikt voor kinderen uit de groepen 7 en 8. Introductie en instructie voor de leerkracht Middels

Nadere informatie

Is dat soms een bootsmannetje?

Is dat soms een bootsmannetje? Zaterdag 13 juni het weer was beter dan verwacht. Overdag nog wat regen, maar 's avonds zo goed als droog. En dat kwam goed uit, want juist 's avonds begon de soortenzoekdag. Zelfs al had het geregend,

Nadere informatie

Lees je wijzer met de ooievaar! Tekstbegrip oefenen met de vogels van Beleef de Lente

Lees je wijzer met de ooievaar! Tekstbegrip oefenen met de vogels van Beleef de Lente Lees je wijzer met de ooievaar! Tekstbegrip oefenen met de vogels van Beleef de Lente Groep Dit werkblad is geschikt voor kinderen uit de groepen 7 en 8. Introductie en instructie voor de leerkracht Middels

Nadere informatie

Rode bosmier SOORTEN MIEREN

Rode bosmier SOORTEN MIEREN Rode bosmier De rode bosmier ontdek je soms al snel. Als je bijvoorbeeld in het bos loopt en dan ergens gaat zitten. Opeens zitten ze overal. In je broekspijpen, op je arm, tot in je sokken aan toe! En

Nadere informatie

2. Biotoop ( habitat = de natuurlijke woonomgeving ) is ideaal met de volgende kenmerken:

2. Biotoop ( habitat = de natuurlijke woonomgeving ) is ideaal met de volgende kenmerken: De steenuil. 1. Paspoort: Athena noctua vidalii ( Godin van de nacht ) Vanuit de Griekse mythologie verwijzend naar Athene ( de godin van de wijsheid ). Hier komt een ondersoort van de Athena noctua noctua

Nadere informatie

Nachtvlinders. Glasvleugelpijlstaart. De sint-jansvlinder is een dagactieve nachtvlinder

Nachtvlinders. Glasvleugelpijlstaart. De sint-jansvlinder is een dagactieve nachtvlinder Nachtvlinders Wist je dat er 2 groepen vlinders zijn? De ene groep noemen we dagvlinders, de andere groep noemen we nachtvlinders. Het verschil tussen dag- en nachtvlinders lijkt heel simpel: dagvlinders

Nadere informatie

Bibliotheek Inhoud per categorie

Bibliotheek Inhoud per categorie A1 Biologie Atlas bij de biologie Boek A1 Biologie De evolutie van het leven Boek A1 Biologie De ontwikkeling van het leven Artikel A1 Biologie Het ontstaan van het leven Artikel A1 Biologie Indeling van

Nadere informatie

Notitie tbv. werkgroep praktisch natuur beheer Beheer Staatsbosbeheer. Onderhoud van deze twee poelen door wg pn ivn nijmegen

Notitie tbv. werkgroep praktisch natuur beheer Beheer Staatsbosbeheer. Onderhoud van deze twee poelen door wg pn ivn nijmegen Notitie tbv. werkgroep praktisch natuur beheer Beheer Staatsbosbeheer. Onderhoud van deze twee poelen door wg pn ivn nijmegen 1. Poel in Alverna praktisch natuurbeheer Bezoek #) aan de poel in het gebied

Nadere informatie

Meer over de steenuilen. Even voorstellen. Hier wonen ze

Meer over de steenuilen. Even voorstellen. Hier wonen ze Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Nieuwsbrief Juli. Julimaand vakantie maand. Korstmos onder de loep

Nieuwsbrief Juli. Julimaand vakantie maand. Korstmos onder de loep Nieuwsbrief Juli Pagina 2 Pagina 3 Colofon Bestuur Pagina 4 Pagina 5 Pagina 6 Pagina 7-8 Pagina 9-12 Pagina 13 Pagina 14 Pagina 15 Pagina 16 Programma Juli Julimaand vakantie maand Melkdrupjes Wandelapp

Nadere informatie

Nieuwsbrief November. Inloop avond presentatie IVN werkgroepen Foto presentatie Reis door Schotland. Verslag Vogelexcursie Zeeland

Nieuwsbrief November. Inloop avond presentatie IVN werkgroepen Foto presentatie Reis door Schotland. Verslag Vogelexcursie Zeeland Nieuwsbrief November Pagina 2 Pagina 3 Pagina 3 Pagina 4 Pagina 5 Colofon Programma November Natuurwerkdag Inloop avond presentatie IVN werkgroepen Foto presentatie Reis door Schotland Pagina 6-7 Pagina

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Veldkenmerken en voorkomen 3. Hoofdstuk 2: Voedsel en vijanden 4. Hoofdstuk 3: Voortplanting en verwanten 6

Hoofdstuk 1: Veldkenmerken en voorkomen 3. Hoofdstuk 2: Voedsel en vijanden 4. Hoofdstuk 3: Voortplanting en verwanten 6 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Literatuurlijst 1 Inleiding 2 Hoofdstuk 1: Veldkenmerken en voorkomen 3 Hoofdstuk 2: Voedsel en vijanden 4 Hoofdstuk 3: Voortplanting en verwanten 6 Hoofdstuk 4: Verzorging

Nadere informatie

Spreekbeurt de grote Toppereend

Spreekbeurt de grote Toppereend Ra,ra wie ben ik. Spreekbeurt de grote Toppereend Inleiding Ik doe mijn spreekbeurt over de grote toppereend. Omdat ik dit een hele mooie vogel vind. En omdat jullie misschien veel te weinig weten over

Nadere informatie

De patrijs, klant van de akkerrand. Achtergrondinformatie bij de lesbrief voor kinderen.

De patrijs, klant van de akkerrand. Achtergrondinformatie bij de lesbrief voor kinderen. De patrijs, klant van de akkerrand. Achtergrondinformatie bij de lesbrief voor kinderen. Tekeningen Ciel Broeckx, juni 2010. 1 De Europese Unie heeft in 2002 afgesproken om het verlies aan biodiversiteit

Nadere informatie

Hier zien jullie alweer de zesde uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw.

Hier zien jullie alweer de zesde uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Hier zien jullie alweer de zesde uitgave van ons jeugdblad. Nieuwsgierig wat de Oele nu weer heeft te vertellen. Lees maar gauw. Vlinders in de tuin Vooral op warme dagen kun je veel vlinders zien in allerlei

Nadere informatie

Nieuwsbrief Juni. Word slootjes expert. Natuurbeleving met paard en wagen Bijenoase officieel geopend. Vogelexcursie naar Nettetal

Nieuwsbrief Juni. Word slootjes expert. Natuurbeleving met paard en wagen Bijenoase officieel geopend. Vogelexcursie naar Nettetal Nieuwsbrief Juni Pagina 2 Pagina 3 Colofon Bestuur Pagina 4 Pagina 5 Programma Juni Word slootjes expert Pagina 6 Pagina 7-9 Pagina 10-12 Pagina 13 Pagina 14-15 Natuurbeleving met paard en wagen Bijenoase

Nadere informatie

Vogels. Duiven Eenden Ganzen

Vogels. Duiven Eenden Ganzen Vogels Duiven Eenden Ganzen Kippen Meeuwen In deze folder vindt u meer informatie over bovenstaande vogels. U leest hoe u ze herkent, wat voor overlast ze kunnen veroorzaken, wat u kunt doen om overlast

Nadere informatie

AMFIBIEËN EN REPTIELEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDINGSLOCATIE RENDAC TE SON

AMFIBIEËN EN REPTIELEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDINGSLOCATIE RENDAC TE SON AMFIBIEËN EN REPTIELEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDINGSLOCATIE RENDAC TE SON AMFIBIEËN EN REPTIELEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDINGSLOCATIE RENDAC TE SON juni 2007 In

Nadere informatie

Ruimtelijke ontwikkelingen en de Flora- en faunawet

Ruimtelijke ontwikkelingen en de Flora- en faunawet Ruimtelijke ontwikkelingen en de Flora- en faunawet Inleiding Praktisch overal in Nederland komen beschermde soorten flora en fauna voor. Bekende voorbeelden zijn de aanwezigheid van rugstreeppadden op

Nadere informatie

Aanbod NME voorjaar 2014

Aanbod NME voorjaar 2014 Aanbod NME voorjaar 2014 Natuur- en milieueducatie (NME) Heemtuin Muntendam biedt een aanvulling op het reguliere schoolprogramma. We richten ons in de lessen vooral op zaken die in de klas minder snel

Nadere informatie

Winterslaap. Met filmpjes, werkblad en puzzels. groep 5/6. uitgave januari 2013

Winterslaap. Met filmpjes, werkblad en puzzels. groep 5/6. uitgave januari 2013 uitgave januari 2013 Winterslaap Met filmpjes, werkblad en puzzels groep 5/6 inhoud blz. Inleiding 3 1. Wat is een winterslaap? 4 2. Lage hartslag 5 3. Lage temperatuur 6 4. Winterrust 7 5. Winterslapers

Nadere informatie

TOP NATUUUR IN BEERZE

TOP NATUUUR IN BEERZE TOP NATUUUR IN BEERZE ROUTE 4,3 km 20 17 We zijn trots dat we acht gebieden beheren die zijn aangewezen als Natura2000. Gebieden die bij de top van de Europese natuur horen. Op deze route ontdek je Beerze.

Nadere informatie

Griendwerk en houtwal snoeien. Locatie: Heempark de Blekert, Beemdstraat 60 te Schijndel.

Griendwerk en houtwal snoeien. Locatie: Heempark de Blekert, Beemdstraat 60 te Schijndel. GEZAMENLIJKE J A A R K A L E N D E R 2 0 1 7, Versie:02 NMC SCHIJNDEL HEEMPARK DE BLEKERT SCHAAPSKOOI www.nmcschijndel.nl www.heemparkschijndel.nl www.schaapskooischijndel.nl info@nmcschijndel.nl info@heemparkschijndel.nl

Nadere informatie

Voorbereiding post 5. Kleuren om (van) te snoepen Groep

Voorbereiding post 5. Kleuren om (van) te snoepen Groep Voorbereiding post 5 Kleuren om (van) te snoepen Groep 5-6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 5: Kleuren om (van) te snoepen, voor groep 5 t/m 8. Inhoud: Algemeen

Nadere informatie

natuurboekje van winter 2008

natuurboekje van winter 2008 Kinderbijlage winter 30-10-2008 14:45 Pagina 1 Limburgs Landschap natuurboekje van winter 2008 Kinderbijlage winter 30-10-2008 14:45 Pagina 2 Hoi! Voor veel dieren is de winter te koud. Of ze vinden geen

Nadere informatie

Herfstnieuws van de Haagse Hofdame

Herfstnieuws van de Haagse Hofdame Herfstnieuws van de Haagse Hofdame Kloostertuin Kwekerij Hof te Dieren Herfst in de Kloostertuin Het is herfst maar door het droge voorjaar zijn er nog maar weinig herfstkleuren te zien. Wel bloeien de

Nadere informatie

Tuinvogels. Meer over onze koolmezen. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Meer over de koolmees

Tuinvogels. Meer over onze koolmezen. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Meer over de koolmees Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

NATUURVRIENDELIJK TUINIEREN HOE MAAK IK VAN MIJN TUIN EEN NATUURPARADIJS?

NATUURVRIENDELIJK TUINIEREN HOE MAAK IK VAN MIJN TUIN EEN NATUURPARADIJS? NATUURVRIENDELIJK TUINIEREN HOE MAAK IK VAN MIJN TUIN EEN NATUURPARADIJS? De gemeente Hellevoetsluis wil de hoeveelheid groen en de verscheidenheid aan planten en dieren in de stad vergroten. Naast het

Nadere informatie

Informatieles Vleermuizen

Informatieles Vleermuizen Informatieles Vleermuizen De les is bedoeld voor groep 5 t/m 8 van het primair onderwijs en leerjaar 1 en 2 van het voortgezet onderwijs. Er komen verschillende facetten over het leven van de vleermuis

Nadere informatie

De Patrijs, klant van berm en akkerrand.

De Patrijs, klant van berm en akkerrand. De Patrijs, klant van berm en akkerrand. Lesbrief met kleurwedstrijd voor de groepen 5, 6 en/of 7 van de basisscholen van de gemeente Heeze-Leende. Je vult de antwoorden op de vragen in op de achterzijde

Nadere informatie

Verplaatsing houtsingel

Verplaatsing houtsingel Ten behoeve van de herontwikkeling van locatie De Hokhorst in Renswoude moeten een watergang en een aangrenzende houtsingel ca. tien meter naar het oosten worden verplaatst. Om te voorkomen dat deze verplaatsing

Nadere informatie

Nieuwsbrief NME-Lingewaard Natuurlijk

Nieuwsbrief NME-Lingewaard Natuurlijk Is deze e-mail niet goed leesbaar? Klik hier voor de webversie. Nieuwsbrief NME-Lingewaard Natuurlijk Voorjaar 2017 Vogelnestjes bouwen. De trekvogels komen weer terug en gaan hier weer hun nestjes bouwen.

Nadere informatie

THEMA LENTE Auditieve oefeningen

THEMA LENTE Auditieve oefeningen THEMA LENTE Auditieve oefeningen Auditieve synthese Lettergrepen samenvoegen tot een woord Tulp Gras Wei Letters samenvoegen tot een woord Kalfje Krokus Lente Narcis Zaaien Veulen Groeien Paashaas je Poesje

Nadere informatie

WERKBLAD OPDRACHTEN. Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen. 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen

WERKBLAD OPDRACHTEN. Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen. 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen Dassenwerk WERKBLAD OPDRACHTEN Locatie: De Drie Linden Giersbergen 8 Drunen 2008 Nationaal Park De Loonse en Drunense Duinen 1. Waar ben je? Je gaat een onderzoek doen in een klein gebied van Nationaal

Nadere informatie

: QuickScan Flora & Fauna Meijelseweg 60a te Beringe, gemeente Peel en Maas

: QuickScan Flora & Fauna Meijelseweg 60a te Beringe, gemeente Peel en Maas Advies : QuickScan Flora & Fauna Meijelseweg 60a te Beringe, gemeente Peel en Maas Datum : 14 januari 2014 Opdrachtgever : De heer L.P.G. Oudenhoven Projectnummer : 211x05418 Opgesteld door : Ineke Kroes

Nadere informatie

Nieuwsbrief 2010-1. Slechtvalken in Eindhoven en Veldhoven. Vogelwerkgroep De Kempen

Nieuwsbrief 2010-1. Slechtvalken in Eindhoven en Veldhoven. Vogelwerkgroep De Kempen Vogelwerkgroep De Kempen Postbus 386, 5500 AJ Veldhoven E-mail: vwgkempen@hetnet.nl Homepage: www.homepages.hetnet.nl/~vwgdekempen Gironummer: 5859111 Kamer van Koophandel: 40238962 Nieuwsbrief 2010-1

Nadere informatie

De ringslang een bijzondere bewoner van Gouda

De ringslang een bijzondere bewoner van Gouda De ringslang een bijzondere bewoner van Gouda Uit de serie Natuur in Gouda 10 2 colofon tekst: Cyclus, gemeente Gouda en RAVON lay-out: Steenbergen Ontwerp Studio foto s: André van Kleinwee en Richard

Nadere informatie

Pagina 3 Programma Juli Activiteiten IVN Werkgroepen Maasduinen Pagina 4-5 Rapport Bereik IVN 2015 Pagina 6 De werkbank

Pagina 3 Programma Juli Activiteiten IVN Werkgroepen Maasduinen Pagina 4-5 Rapport Bereik IVN 2015 Pagina 6 De werkbank Nieuwsbrief Juli Pagina 2 Colofon Pagina 3 Programma Juli Activiteiten IVN Werkgroepen Maasduinen Pagina 4-5 Rapport Bereik IVN 2015 Pagina 6 De werkbank Pagina 7-8 Pagina 9-10 Pagina 11-12 Pagina 13 Pagina

Nadere informatie

Nieuwsbrief de XXXste, december 2013 Stichting Eendenkooi Maaspoort

Nieuwsbrief de XXXste, december 2013 Stichting Eendenkooi Maaspoort Nieuwsbrief de XXXste, december 2013 Stichting Eendenkooi Maaspoort Voor U ligt de laatste nieuwsbrief van het 8 ste jaargang. Waarin U kunt zien wat er in de maanden oktober, november en december gebeurd

Nadere informatie

Nieuwsbrief September

Nieuwsbrief September Nieuwsbrief September Pagina 1 Pagina 2 Werkoverleg Colofon Pagina 3 Pagina 4 Pagina 4 Programma September Vogelexcursie naar Zeeland Beheer in de Bongerd; onderhoud en oogsten Pagina 5 Pagina 6 Pagina

Nadere informatie

SPEURTOCHT BAS DE DAS

SPEURTOCHT BAS DE DAS SPEURTOCHT BAS DE DAS ROUTE 0,8 km Beestenboel in het Reestdal. Dit is een speurtocht voor kinderen van 4 jaar tot een jaar of 10. Als je de speurtocht downloadt ben je zelf het blauwe bolletje. Zodra

Nadere informatie

www.natuurindewijk.nl

www.natuurindewijk.nl OPHANG- EN PLAATSINGSINSTRUCTIE Gefeliciteerd met Uw nestkast verblijfkast bijenhotel! Fijn dat U mee wilt werken aan het project. In de stad zijn er voor gebouw bewonende dieren steeds minder mogelijkheden

Nadere informatie

Verwijdering houtsingel

Verwijdering houtsingel Ten behoeve van de herontwikkeling van locatie De Hokhorst in Renswoude moet een watergang ca. tien meter naar het oosten worden verplaatst en moet een aangrenzende houtsingel worden verwijderd. Om te

Nadere informatie

Soortenstandaards handreiking voor te nemen maatregelen

Soortenstandaards handreiking voor te nemen maatregelen Soortenstandaards handreiking voor te nemen maatregelen Informatie bijeenkomst soortprotocollen en soortenstandaards 13 juni 2013, 13.00-17.00 uur Toon Zwetsloot (DLG) 1 Ontheffingspraktijk Flora- en Faunawet

Nadere informatie

Oele de uil en zijn vriendjes de weidevogels

Oele de uil en zijn vriendjes de weidevogels Hier zien jullie alweer de tweede uitgave van ons jeugdblad. Zoals jullie weten kozen we voor de uil. Niet alleen omdat hij heel wijs is, maar met zijn gespitste oortjes kan hij ook goed horen. We hebben

Nadere informatie

Biodiversiteits heg. www.enand-design.com. 2007 De Biodiversiteits heg is een auteursrechtelijk beschermd werk van Jacqueline Couwenberg 06-52088979

Biodiversiteits heg. www.enand-design.com. 2007 De Biodiversiteits heg is een auteursrechtelijk beschermd werk van Jacqueline Couwenberg 06-52088979 Biodiversiteits heg 2007 De Biodiversiteits heg is een auteursrechtelijk beschermd werk van Jacqueline Couwenberg 06-52088979 www.enand-design.com Voor vogels zijn er plekken gemaakt waarin ze kunnen nestelen,

Nadere informatie

De steenuil Een bijzonder tuingast die angstvallig wordt beschermd.

De steenuil Een bijzonder tuingast die angstvallig wordt beschermd. De steenuil Een bijzonder tuingast die angstvallig wordt beschermd. 1. Paspoort Athena noctua vidalii (Godin van de nacht) Vanuit de Griekse mythologie verwijzend naar Athene (de godin van de wijsheid).

Nadere informatie

Nieuwsbrief Augustus. Op zoek naar de Bijeneter Dagvlinders in het Vreewater. Tuinaarde onder de loep. Op zoek naar leven in de stad

Nieuwsbrief Augustus. Op zoek naar de Bijeneter Dagvlinders in het Vreewater. Tuinaarde onder de loep. Op zoek naar leven in de stad Nieuwsbrief Augustus Pagina 2 Pagina 3 Colofon Bestuur Pagina 4 Pagina 5-6 Pagina 7 Pagina 8 Programma Augustus Op zoek naar de Bijeneter Dagvlinders in het Vreewater De 1 e jonge boomkikkers Pagina 9

Nadere informatie

Telefoonnummer(s) 0165301851

Telefoonnummer(s) 0165301851 Aanvraag Ontheffing artikel 75 Flora- en faunawet Wilt u een ontheffing aanvragen voor activiteiten die gevolgen voor beschermde dier- en plantsoorten? Namelijk voor: ruimtelijke ingrepen beheer en schadebestrijding,

Nadere informatie

AMSTERDAM OPEN AIR FESTIVAL GAASPERPLAS

AMSTERDAM OPEN AIR FESTIVAL GAASPERPLAS NATUURBELEVEN AMSTERDAM OPEN AIR FESTIVAL GAASPERPLAS QUICKSCAN FLORA- EN FAUNAWET NatuurBeleven b.v. dr. M. Kuiper Oostermeerkade 6 1184 TV Amstelveen 020/4720777 mark@natuurbeleven.nl Opdrachtgever:

Nadere informatie

Een kreeft in de klas

Een kreeft in de klas Een kreeft in de klas Leerdagboek van:... Een kreeft in de klas Wat doet de kreeft? Kijk een poosje heel nauwkeurig naar de kreeft. Schrijf heel nauwkeurig op wat de kreeft doet en hoe hij dat doet. Doe

Nadere informatie

Nieuwsbrief de 34ste, Dec Stichting Eendenkooi Maaspoort

Nieuwsbrief de 34ste, Dec Stichting Eendenkooi Maaspoort Nieuwsbrief de 34ste, Dec. 2014 Stichting Eendenkooi Maaspoort Voor U ligt de 4e nieuwsbrief van het 9de jaargang. Waarin U kunt zien en lezen wat er in de maanden oktober, november en december gebeurd

Nadere informatie

1 NATUUR. 1.1 Natuurwetgeving & Planologie

1 NATUUR. 1.1 Natuurwetgeving & Planologie 1 NATUUR 1.1 Natuurwetgeving & Planologie De bescherming van de natuur is in Nederland vastgelegd in respectievelijk de Natuurbeschermingswet en de Flora- en faunawet. Deze wetten vormen een uitwerking

Nadere informatie

Voorzitter Ton Wetjens Tel: Secretaris Annet Weijkamp Tel: Penningmeester Hans Billekens Tel

Voorzitter Ton Wetjens Tel: Secretaris Annet Weijkamp Tel: Penningmeester Hans Billekens Tel Nieuwsbrief April Pagina 2 Pagina 3 Colofon Bestuur Pagina 4 Programma April Pagina 5 IVN Beleef de natuur Pagina 6-7 Nestkasten Roofvogels en Uilen Pagina 8-9 Kraanvogels Pagina 10 IVN Wandelingen Pagina

Nadere informatie

Nieuwsbrief IVN Schinnen Amstenrade-Doenrade-Oirsbeek-Puth-Schinnen-Sweikhuizen

Nieuwsbrief IVN Schinnen Amstenrade-Doenrade-Oirsbeek-Puth-Schinnen-Sweikhuizen Nieuwsbrief IVN Jaar 2017 nr.01 Amstenrade-Doenrade-Oirsbeek-Puth--Sweikhuizen Muldersplas Wat kunt u vinden in deze Nieuwsbrief? Kerstin-Kerstuit Agenda Donderdag 19 januari Natuurwerkgroep, snoeien rond

Nadere informatie

Bijenhoudersvereniging St Ambrosius Boxtel

Bijenhoudersvereniging St Ambrosius Boxtel januari In deze maand zijn de hommelkoninginnen nog in hun winterslaap. februari Op een warme dag komt een hommelkoningin uit haar schuilplaats en gaat op zoek naar voedsel. Als het kouder wordt moet ze

Nadere informatie

Je school vogelvriendelijk! Voor vogel én mens

Je school vogelvriendelijk! Voor vogel én mens VOOR DE LEERKRACHT Je school vogelvriendelijk! Voor vogel én mens Spreeuw Vogelbescherming Nederland organiseert de Tuinvogeltelling voor Scholen. Leer de vogels rondom je school kennen, tel hoeveel er

Nadere informatie

Quickscan samenvatting Stephensonstraat Harderwijk

Quickscan samenvatting Stephensonstraat Harderwijk Gemeente Harderwijk T.a.v. mevr. K. van der Schot Havendam 56 3841AA Harderwijk Contactpersoon Kenmerk Status Datum Dhr. M. Hoksberg 15-238 definitief 10 juli 2015 Betreft Quickscan samenvatting Stephensonstraat

Nadere informatie

Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015

Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015 Een midden- en bovenbouwproject van het IVN Veldhoven Eindhoven Vessem najaar 2015 Doelgroep: Midden- en bovenbouw basisonderwijs: groep 5-8 Jaargetijde: Herfst, winter, lente en een stukje zomer. Plaats:

Nadere informatie

Winterslaap. groep 5/6

Winterslaap. groep 5/6 Winterslaap groep 5/6 inhoud blz. Inleiding 3 1. Wat is een winterslaap? 4 2. Lage hartslag 5 3. Lage temperatuur 6 4. Winterrust 7 5. Winterslapers 8 Werkblad winterslaap 15 Schrijf je eigen e-boek 16

Nadere informatie

Telefoonnummer(s) 0575-568233. a.noordermeer@brummen.nl

Telefoonnummer(s) 0575-568233. a.noordermeer@brummen.nl Aanvraag Ontheffing artikel 75 Flora- en faunawet Wilt u een ontheffing aanvragen voor activiteiten die gevolgen voor beschermde dier- en plantsoorten? Namelijk voor: ruimtelijke ingrepen beheer en schadebestrijding,

Nadere informatie

Amfibieën. Peter Harrewijn 9 maart 2017 IVN Steilrand

Amfibieën. Peter Harrewijn 9 maart 2017 IVN Steilrand Amfibieën Peter Harrewijn 9 maart 2017 IVN Steilrand Inhoud Welkom / voorstellen Reptiel/amfibie? Padden / kikkers / salamanders / exoten Ziekten / plagen Poelen Wetgeving Beheer Vragen Peter Harrewijn

Nadere informatie

Kleinschalig heidebeheer maatregelen diverse terreinen

Kleinschalig heidebeheer maatregelen diverse terreinen Resultaten Uitgangssituatie Algemeen Kleinschalig heidebeheer maatregelen diverse terreinen Projectnummer: 2010_009 Projectnaam: Kleinschalig heidebeheer maatregelen diverse terreinen PMJP: B2 Kwaliteitsverbetering

Nadere informatie

GROENE LOPER VECHTDAL, OMMEN

GROENE LOPER VECHTDAL, OMMEN GROENE LOPER VECHTDAL, OMMEN ROUTE 15 km 20 17 De Groene Loper verbindt groene initiatieven, zo ook in het Vechtdal. Ontdek in Ommen een aantal plekken waar gezamenlijk is gewerkt aan het vergroten van

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016. Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016. Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, Het was een heel aangename dag, maar er was minder te zien dan ik had gehoopt/verwacht. Twee dagen eerder waren we in de Hortus

Nadere informatie

Bloeiend plantje Spoor van een dier

Bloeiend plantje Spoor van een dier Volwassen boom Jonge boom Dode boom Hoge struik Lage struik Varen Mos Klimmende plant Bloeiend plantje Spoor van een dier Paddenstoel (op de grond) Bodemdiertje Paddenstoel (op een boom) Activiteit 3 :

Nadere informatie

Afdrukken pagina 2-19 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd

Afdrukken pagina 2-19 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd Gebruiksaanwijzing leerdagboek Miniatuur Een kreeft in de klas Afdrukken pagina 2-19 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd Aanwijzingen Schrijf- en tekenruimte

Nadere informatie

(Ge)wilde bijen monitoren! Bijen in het algemeen. Geleedpotigen. Bijen, wespen en vliegen. Dezelfde soort? Waar gaan we het over hebben vanavond?

(Ge)wilde bijen monitoren! Bijen in het algemeen. Geleedpotigen. Bijen, wespen en vliegen. Dezelfde soort? Waar gaan we het over hebben vanavond? Waar gaan we het over hebben vanavond? over bijen in het algemeen en : waarom monitoren? wáár vind je bijen? En hoe kun je ze helpen? (Ge)wilde bijen monitoren! welke soorten doen mee? en wat valt er over

Nadere informatie

IK HEB JE! Kindertour Jacht met de camera

IK HEB JE! Kindertour Jacht met de camera KLIK! IK HEB JE! Kindertour Jacht met de camera Dit avonturierspaspoort is van: Bij de opdrachten in het boekje zie je steeds een icoon (plaatje) staan. Dit plaatje komt overeen met de ruimte waar je de

Nadere informatie

Sinds 1 januari 2014 zijn ANBI s verplicht om op hun eigen internetsite bepaalde gegevens te publiceren.

Sinds 1 januari 2014 zijn ANBI s verplicht om op hun eigen internetsite bepaalde gegevens te publiceren. Sinds 1 januari 2014 zijn ANBI s verplicht om op hun eigen internetsite bepaalde gegevens te publiceren. In dit document staan de vereiste gegevens volgens onderstaande inhoudsopgave. Inhoudsopgave Naam

Nadere informatie

Oude bomen. Opdracht 1 - Bijzondere bomen. Opdracht 2 De leeftijd van een boom meten. Benodigdheden

Oude bomen. Opdracht 1 - Bijzondere bomen. Opdracht 2 De leeftijd van een boom meten. Benodigdheden Oude bomen meetlint In Amsterdam staan veel bomen. Sommige van die bomen zijn al heel oud en hebben veel meegemaakt. Bomen kunnen veel betekenen voor mensen. Denk bijvoorbeeld aan de kastanjeboom in de

Nadere informatie

De Groenzoom Struweelvogels

De Groenzoom Struweelvogels De Groenzoom Struweelvogels 1 Inhoudsopgave Zanglijster Struweelvogels - Zanglijster 3 - Roodborsttapuit 4 - Kneu 5 - Blauwborst 6 - Patrijs 7 - Rietzanger 8 Zanglijster - Lichte borst met pijlpuntige

Nadere informatie

Aquarium-/vijverplant over? Gooi ze in de GFT-bak!

Aquarium-/vijverplant over? Gooi ze in de GFT-bak! Aquarium-/vijverplant over? Gooi ze in de GFT-bak! Gooi overtollige aquariumen vijverplanten niet in de sloot, maar in de GFT-bak. De veelal exotische planten kunnen in de sloot en ander buitenwater zorgen

Nadere informatie

De stad als leefgebied

De stad als leefgebied Ecologie Vossen die de wijken afspeuren opzoek naar openstaande kippenhokken, wilde eenden die samen met meerkoeten, waterhoenders, nijlganzen, futen en zwanen de sloten en meertjes op fleuren en muizen,

Nadere informatie

Materiaal Groen. Deel 3: Groen groeit

Materiaal Groen. Deel 3: Groen groeit Materiaal Groen Deel 3: Groen groeit Colofon Deel 3: Groen groeit Onderdeel van het materiaal Groen, met de thema s: Seizoenen (dl. 1), Groen in de stad (dl. 2), Groen groeit (dl. 3), Thuis tuinieren (dl.

Nadere informatie

Drachtverbetering!!! Van het grootste belang!!!!! Aat Rietveld,

Drachtverbetering!!! Van het grootste belang!!!!! Aat Rietveld, Drachtverbetering!!! Van het grootste belang!!!!! Aat Rietveld, yoga.riet@ziggo.nl Wat kan een imker doen?? Luisteren naar de argumenten en motieven van anderen. Voorlichting geven. Netwerken. Samenwerken

Nadere informatie

7.4: Naar het Natuurwetenschappelijk museum

7.4: Naar het Natuurwetenschappelijk museum 7.4: Naar het Natuurwetenschappelijk museum De zender de ontvanger de boodschap Kies uit: geschreven, gesproken, de brief, de telefoon, luistert, leest, de luisteraar, de lezer BOODSCHAP BOODSCHAP Ik deel

Nadere informatie

Suchmann. Natuur, hoofdstuk Lente en natuurverschijnselen

Suchmann. Natuur, hoofdstuk Lente en natuurverschijnselen Suchmann Natuur, hoofdstuk Lente en natuurverschijnselen Wanneer: Dinsdagmiddag 6-13-20 & 27 april De kinderen worden in groepjes verdeeld van 3 of 4 kinderen. Ieder groepje krijgt een onderwerp toebedeeld

Nadere informatie

Notitie. Referentienummer Datum Kenmerk november Betreft Notitie actualisatie natuuronderzoek Willevenstraat te Schaijk

Notitie. Referentienummer Datum Kenmerk november Betreft Notitie actualisatie natuuronderzoek Willevenstraat te Schaijk Notitie Referentienummer Datum Kenmerk 254564 13 november 2014 254564 Betreft Notitie actualisatie natuuronderzoek Willevenstraat te Schaijk 1 Aanleiding en doel De ontwikkelingsmaatschappij Ruimte voor

Nadere informatie

Excursies 2017 in de Goudse groengebieden

Excursies 2017 in de Goudse groengebieden Excursies 2017 in de Goudse groengebieden Uit de serie Groenwandelingen in Gouda 4 kreeft zwanebloem 2 oeverzwaluwhotel grasland kievitsbloemen Excursies 2017 in de Goudse groengebieden Excursies onder

Nadere informatie

Workshop. Bijenhotel

Workshop. Bijenhotel Workshop Bijenhotel 1 Blauwe ertsbij 2 Kleine roetbij Wespbij Zweefvlieg - grote ogen - 1 paar vleugels 3 - korte antennes 4 Bij of Wesp? Bijen - Stuifmeel en nectar (larvenvoedsel) - Verzamelapparaat

Nadere informatie

Naam:...

Naam:... Naam:... Wil je meer over paddestoelen weten? Vul de woorden in op de goede plaats. Kies uit: hoed herfst eetbaar steel giftig grotten In de... vind je in het bos veel paddestoelen. Ze groeien op dode

Nadere informatie

IVN Maasduinen. Nieuwsbrief augustus 2013. Inhoudsopgave. Bezoek aan Wilde Bertram te Gemert. Kauwen en steenuiltjes

IVN Maasduinen. Nieuwsbrief augustus 2013. Inhoudsopgave. Bezoek aan Wilde Bertram te Gemert. Kauwen en steenuiltjes IVN Maasduinen Nieuwsbrief augustus 2013 Inhoudsopgave Pagina 2 Pagina 3 /4 Pagina 4 Pagina 5 /6 Pagina 6 Pagina 7 / 9 Colofon De Keukentuin van Annet Grauwe ganzen Bezoek aan Wilde Bertram te Gemert Kauwen

Nadere informatie

Conform uw opdracht hebben wij een veldonderzoek uitgevoerd ter plaatse van de weilanden en kassen gelegen achter Zwaagdijk-Oost 189.

Conform uw opdracht hebben wij een veldonderzoek uitgevoerd ter plaatse van de weilanden en kassen gelegen achter Zwaagdijk-Oost 189. NatuurBeleven bv Oostermeerkade 6 1184 TV Amstelveen HB Adviesbureau bv T.a.v.: Peter Aalders Postbus 9230 1800 GE ALKMAAR Datum: 30 oktober 2009 uw brief van 23 oktober 2009 en 27 oktober 2009 uw kenmerk

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 14 en woensdag 15 april 2015 vervolg. Dit is het vervolg op het eerste deel van mijn verslag.

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 14 en woensdag 15 april 2015 vervolg. Dit is het vervolg op het eerste deel van mijn verslag. De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 14 en woensdag 15 april 2015 vervolg Beste natuurliefhebber/- ster, Dit is het vervolg op het eerste deel van mijn verslag. Een week geleden zag ik alleen nog maar

Nadere informatie

Lesbrief groep 7 8. Inhoudsopgave. Insecten. Soorten. Knipblad. Vlinders lokken. Leefgebied van de vlinder. Stripverhaal

Lesbrief groep 7 8. Inhoudsopgave. Insecten. Soorten. Knipblad. Vlinders lokken. Leefgebied van de vlinder. Stripverhaal Lesbrief groep 7 8 Inhoudsopgave Insecten Soorten Knipblad Vlinders lokken Leefgebied van de vlinder Stripverhaal Maak van de tuin een vlindertuin Trek Eten en gegeten worden De verdelgers De voedselketen

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 21 april Beste natuurliefhebber/- ster,

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 21 april Beste natuurliefhebber/- ster, De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 21 april 2015 Beste natuurliefhebber/- ster, Dit verslag is oud nieuws. We waren een paar weken afwezig, daardoor was ik gescheiden van mijn computer en moest dit

Nadere informatie