GEORG BASELITZ EUGÈNE LEROY RELAAS EN CONDENSATIE 11 OKT > 24 FEBR. 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GEORG BASELITZ EUGÈNE LEROY RELAAS EN CONDENSATIE 11 OKT. 2013 > 24 FEBR. 2014"

Transcriptie

1 GEORG BASELITZ EUGÈNE LEROY RELAAS EN CONDENSATIE 11 OKT > 24 FEBR Georg Baselitz, Meine gelbe Periode III [Mijn gele periode III], 1997, olie op doek, 200 x 162 cm, Würth Museum Georg Baselitz, 2013 foto: DR Eugène Leroy, Zelfportret, 1970, olie op doek, 73 x 54 cm, Schenking Eugène Jean en Jean-Jacques Leroy, 2009 MUba Eugène Leroy, 2013 Foto: Florian Kleinefenn PERSREIS I DONDERDAG 10 OKT I 15 EN UUR FEESTELIJKE OPENING I VRIJDAG 11 OKT I UUR CONTACT PERS NATIONALE & INTERNATIONALE PERS REGIONALE PERS Heymann, Renoult Associées T. +33 (0) Quentin Réveillon MUba Eugène Leroy T. +33 (0) MUba Eugène Tourcoing Leroy I 2, rue Paul Doumer F Tourcoing T. +33 (0) F. +33 (0)

2 _INHOUDSOPGAVE 3 WOORD VOORAF Evelyne-Dorothée Allemand 5 PERSCOMMUNIQUÉ 6 WIR BESUCHEN DEN RHEIN Georg Baselitz 7 GEORG BASELITZ EUGÈNE LEROY I ONTMOETING MET ALS ENIGE EFFECT, DE (PRACHTIGE) VERBREDING VAN HET GEZICHTSVELD - Fragmenten Rainer Michael Mason 10 EUGÈNE LEROY (EN GEORG BASELITZ) IN HET WILDE WEG Fragmenten Georg Baselitz en conversation avec Rainer Michael Mason 11 ORGANISATIE VAN DE TENTOONSTELLING 12 BIOGRAFIES Georg Baselitz Eugène Leroy 15 LIJST VAN DE TENTOONGESTELDE WERKEN 18 CATALOGUS 19 OVER DE TENTOONSTELLING EEN KIJK OP HET WOORD 21 BEELDMATERIAAL PERS Georg Baselitz Eugène Leroy 24 PRAKTISCHE INFORMATIE 25 PARTNERS VAN DE TENTOONSTELLING 26 LE MUba EUGÈNE LEROY 27 LA C ART UNLIMITED MUSEUMPASS 2

3 _ WOORD VOORAF Evelyne-Dorothée Allemand Directeur en hoofdconservator MUba Eugène Leroy l Tourcoing Georg Baselitz is samen met Rembrandt van Rijn, maar ook Giorgione, Pieter Pauwel Rubens, Piet Mondriaan,... de kunstenaarsnaam die bij Eugène Leroy het vaakst voorkwam, in zijn gesprekken en in de teksten van de kunsthistorici over het leven en werk van deze Franse kunstenaar. Baselitz was en is nog steeds onder de indruk van Leroy, zoals Leroy dat ook van Baselitz was. Baselitz maakte voor het eerst kennis met de schilderkunst van Leroy tijdens een eenmanstentoonstelling van de kunstenaar in de beroemde galerie Claude Bernard, in Parijs in Tijdens zijn bezoek aan deze tentoonstelling leerde Baselitz de schilderkunst van Leroy kennen, en hij bracht zijn enthousiasme ook over op Michael Werner; beiden waren toen nog jonge studenten. Er ging als het ware een schok door Baselitz heen, want hij had iets anders gezien: "Ik heb Leroy gevonden omdat ik op zoek was, ik was op ontdekkingsreis. Ik wilde iets vinden waarvan ik voordien totaal geen idee had. En dus heb ik dat ook gevonden." Tegelijkertijd zijn Baselitz en Werner "ook onder de indruk van een groot zelfportret dat Pierre Langlois in zijn boetiek in de Passage Saint- André-des-Arts had tentoongesteld, te midden van zijn primitievekunstvoorwerpen" (in "Biographie", Eugène Leroy:, Bernard Marcadé, Parijs, p. 183). Nu kunnen we stellen dat mede dankzij Georg Baselitz en Michael Werner, galeriehouder sinds 1963, het werk van Leroy in Duitsland en daarbuiten zo'n grote bekendheid heeft verworven, en ook nu nog dragen zij daartoe bij. De kennismaking met het werk en veel later 1990 met de mens, en ook de bewondering die beide kunstenaars voor elkaar hadden, waren voor ons elementen waar we dieper op in wilden gaan en die we in het kader van een tentoonstelling in Tourcoing in een perspectief wilden plaatsen. Drie jaar na Eugène Leroy - Eeuwfeesttentoonstelling, in 2010, kon het MUba Eugène Leroy in Tourcoing niet anders dan in dit museum in eerste instantie een tentoonstelling te wijden aan Georg Baselitz. Het MUba wordt immers gezien als het referentiecentrum voor de kunstenaar Eugène Leroy, een oord waar zijn werken tentoongesteld worden, en tot slot ook een wetenschappelijk, artistiek en historisch onderzoekscentrum dat geheel en al aan zijn oeuvre is gewijd. Naar aanleiding van dit snakken naar ontmoeting, samenkomst en engagement hebben wij, zodra de Schenking was aangekomen, een Eugène Leroy Laboratorium uitgedacht en gecreëerd. We wilden een ruimte waar zijn werk voortdurend wordt onderzocht vanuit de rechtstreekse confrontatie met de werken van tal van kunstenaars oude of hedendaagse meesters, zoals Jan Brueghel de Oude, Rembrandt van Rijn, Jean Fautrier, Sol LeWitt,... een beschouwingsruimte die een blik, het bestaande kan omvormen, het symbolisch, fysiek en visueel (opnieuw) kan opbouwen. Het idee voor deze tentoonstelling groeide uit onze ontmoeting met Baselitz en Detlev Gretenkort, zijn secretaris. We dachten toen aan een eenmanstentoonstelling, maar dan was een perspectivering met de schilderkunst van Leroy ondenkbaar. Dankzij Rainer Michael Mason - die we samen als tentoonstellingscommissaris hebben gekozen, uit wetenschappelijke overwegingen en wegens onze jarenlange vriendschap - aanvaardde Baselitz deze tentoonstelling als een project waarin beide kunstenaars de dialoog aangaan. Maar hoe begin je aan een tentoonstelling met twee kunstenaars die blijkbaar niets gemeenschappelijks hebben? Deze "Baselitz, de meest Franse van alle Duitse schilders" en "Leroy, de meest noordelijke van alle Franse schilders" getuigt van durf, zoals Rainer Michael Mason beklemtoont (persconferentie, Parijs, 13 juli 2013). Deze zeer verschillende kunstenaars zijn toch onderling met elkaar verbonden, in hoofdzaak door de trouwe, uitgesproken, bevestigde toewijding van Baselitz voor Leroy, ook al uit hij wel eens kritiek op hem. Rainer Michael Mason concipieerde de tentoonstelling onder deze fraaie, veelzeggende titel: "Relaas en condensatie": "Georg Baselitz is al bijna vijftig jaar lang de Proteus van de Duitse schilderkunst. Hij blijft maar uitvinden, heropleven en verrassen. Sommige werken, zoals Die große Nacht im Eimer (Grote nacht naar de haaien ), zouden kunnen choqueren, maar wat sinds 1969 onverdroten op de kunstscène als een roemrijke provocatie geldt, is de "omkering" van de beelden: de Duitse kunstenaar schildert, tekent en graveert zijn onderwerpen met hun hoofd naar beneden betekende een ommekeer in zijn techniek: vóór die tijd werkte hij altijd met olie op doek, met een kleurenmaterie die werd aangebracht, of soms weggekrabd, met een zeer sterke materie. Na 1996 legt hij zijn doeken meestal van zeer groot formaat plat op de grond en werkt hij met soepele, natuurlijke schildering die aan lavis en zelfs aquarel doet denken en tegelijkertijd de 3

4 tekening op de voorgrond stelt. Een geheel van werken op basis van een fotoalbum van de familie belichaamt op voorbeeldige wijze deze nieuwe "schildermethode", die dat jaar ten dienste wordt gesteld van een onvermoede, illustratieve en verhalende inspiratie. De beeltenissen van vader, moeder, broers en zus weerspiegelen de zelfportretten van Georg Baselitz, als ze al niet allemaal verenigd zijn voor één groot gedenkwaardig schilderij (voor het gezin én voor de kunst), in Wir besuchen den Rhein (We bezoeken de Rijn ). Het is verleidelijk om dit denken, dat bij Baselitz - die tussen haakjes een echt liefhebber is van Eugène Leroy - met veel voortvarendheid relaas, kleur en ragfijne schetsen mengt, te confronteren met de met strijd, dikte en verzadiging geladen schilderkunst waarin de figuur zich bij de meester van Tourcoing onderdompelt". De tentoonstelling schraagt met andere woorden dwarsdoorsneden van Georg Baselitz en Eugène Leroy, tussen relaas en condensatie, waarbij de ene in deze reeks van nooit eerder getoonde portretten van 1996 tot 1998 een duidelijke aanwezigheid van de figuur beklemtoont, terwijl de andere deze net meer en meer versluiert met werken die in hoofdzaak afkomstig zijn van de Schenking Eugène Jean en Jean-Jacques Leroy. Wat deze tentoonstelling eveneens interessant maakt, is dat een catalogus wordt uitgegeven waarin met name het gesprek is opgenomen dat Rainer Michael Mason met Baselitz kon hebben en waarin de kunstenaar heel vrij en onstuimig spreekt, niet alleen over Leroy, maar ook over zijn eigen werk, zijn overpeinzingen aangaande de kunst en over een aantal kunstenaars die hem tot opzoekingswerk aanzetten. Fragment uit de catalogus Georg Baselitz Eugène Leroy. Relaas en condensatie, woord vooraf door Evelyne-Dorothée Allemand, interview met Georg Baselitz, tekst van Rainer Michael Mason (Frans, Engels), Parijs, gezamenlijke uitgave Somogy en MUba Eugène Leroy, 2013, 144 pagina's. 4

5 _ PERSCOMMUNIQUÉ Eerste dialectische ontmoeting tussen Georg Baselitz en Eugène Leroy, voor wie het schilderij het onderwerp is. Baselitz, vooraanstaand kunstenaar uit de geschiedenis van de hedendaagse kunst, schildert sinds 1969 zijn figuren met hun hoofd naar beneden. Op die manier ontdoet hij hen van hun inhoud en laat hij het schilderwerk het onderwerp zelf worden. Eugène Leroy daarentegen identificeert zichzelf met het schilderij. Zijn onderwerpen zijn slechts een voorwendsel om met het materiaal en de instrumenten die eigen zijn aan de schilderkunst, dat te verkennen wat hij het licht noemt. Allebei proberen ze "het geheim van het figuratieve en het non-figuratieve van het schilderij te doorgronden", na te gaan wat er "de sterke en zwakke punten" van zijn, dat wil zeggen het zichtbare. Rainer Michael Mason, commissaris van de tentoonstelling: "Georg Baselitz is al bijna vijftig jaar lang de Proteus van de Duitse schilderkunst. Hij blijft maar uitvinden, heropleven en verrassen. Sommige werken, zoals Die große Nacht im Eimer ( ), gaven ook wel aanstoot. Wat echter sinds 1969 onverdroten op de kunstscène weerklinkt als een illustere provocatie is de omkering van de beelden: de Duitse kunstenaar schildert, tekent en graveert zijn onderwerpen met hun hoofd naar beneden betekende een ommekeer in zijn techniek: vóór die tijd werkte hij altijd met olie op doek, met een kleurenmaterie die werd aangebracht, of soms weggekrabd, met een zeer sterke materie. Sinds 1996 legt hij zijn doeken meestal van zeer groot formaat plat op de grond en werkt hij met soepele, naturlijke schildering die aan lavis en zelfs aquarel doet denken en tegelijkertijd de tekening op de voorgrond stelt. Een geheel van werken op basis van een fotoalbum van de familie belichaamt op voorbeeldige wijze deze nieuwe "schildermethode", die dat jaar ten dienste wordt gesteld van een illustratieve en verhalende inspiratie. De beeltenissen van vader, moeder, broers en zus weerspiegelen de zelfportretten van Georg Baselitz (geboren als Kern, in Deutschbaselitz, Saksen), als ze al niet allemaal verenigd zijn voor één groot gedenkwaardig schilderij (voor het gezin én voor de kunst), in Wir besuchen den Rhein (We bezoeken de Rijn ). Het is verleidelijk om dit denken, dat met veel voortvarendheid bij Baselitz - die tussen haakjes een echt liefhebber is van Eugène Leroy - verhaal, kleur en ragfijne schetsen mengt, te confronteren met de met strijd, dikte en verzadiging geladen schilderkunst waarin de figuur zich bij de meester van Tourcoing onderdompelt. Baselitz, die de kunstenaar niet alleen bewondert, maar ook wel bekritiseert, meent op zijn minst een van de "ontdekkers" van Leroy te zijn, omdat hij er in het begin van de jaren tachtig toe heeft bijgedragen dat deze Europese bekendheid heeft verworven (tentoonstelling bij Michael Werner, in Keulen). In een uitgebreid gesprek, dat in de tentoonstellingscatalogus werd gepubliceerd, komt Georg Baselitz uitgebreid terug op zijn genegenheid voor deze fascinerende figuur, deze schepper van een vreemde schilderkunst die in feite zijn tegengestelde is. Eugène Leroy heeft zijn hele leven lang geprobeerd om het verband tussen vorm, kleur en gewaarwordingen - dat wil zeggen: het licht - aan te raken. Koppig heeft hij gepoogd om zich van dit onderwerp, van de gelijkenis, maar ook van de geloofwaardigheid te ontdoen. Hij heeft de figuren ook onvermoeibaar ondergedompeld in een allegaartje van kleur, maar alleen maar om ze beter terug te vinden. Zijn licht is een paradoxaal spel tussen de fysieke en kleurrijke sfeer en de sfeer die eigen is aan persoonlijke gewaarwordingen: "ik verwijt het mezelf vaak dat ik de schilderkunst naar me toe heb getrokken, in de zin van leven, geluk, al wat je maar wil, maar alles wat ik doe, lijkt ik zou haast zeggen al vanaf de eerste dag een beetje op wat je leest in hoofse romans: de man moet op avontuur, moet maar blijven ronddwalen, met zijn vrouw achterop, om het bovennatuurlijke te tonen en aan te raken. Wel, op een dag wil ik eens graag de schilderkunst aanraken. Alleen maar aanraken." Deze uitzonderlijke tentoonstelling is een eerste experiment, een rechtstreekse en exclusieve confrontatie van een kunstenaar met het werk van Georg Baselitz. Ze illustreert de dialoog tussen deze twee kunstenaars, met een veertigtal zeer grote doeken van Baselitz en een twintigtal schilderwerken van Eugène Leroy, afkomstig uit de Schenking Eugène Jean en Jean-Jacques Leroy. Commissaris : Rainer Michael Mason 5

6 _ WIR BESUCHEN DEN RHEIN Georg BASELITZ In de zomer van 1995 probeerde ik enkele zelfportretten te maken, door middel van rode en groene puntjes, en onbewust probeerde ik mezelf jonger voor te stellen dan ik nu ben, niet zomaar enkele jaren, maar enkele decennia jonger. In de herfst van dat jaar bracht ik een bezoek aan de leeszaal van de Stasi in Berlijn en vol verbazing las ik in een dossier over mezelf dat ik verdacht werd van spionage voor het Westen ik was toen achttien. Toen kwamen erbarmelijke herinneringen in me op en werd ik vrij sentimenteel. Ik begon te schilderen op basis van oude foto's van mijn ouders en mijn broers en zus. Waarom? Hoe? Waarom ben ik aan die schilderijen begonnen? In een opwelling van sentimentaliteit herinner ik me de oorlogstijd en de periode vlak daarna. Ik hoefde de kleur maar uit te spreiden en de verschillende gezichten kregen als vanzelf vorm, in die lichte aquaraltechniek. Ze waren van verre gekomen, maar glimlachten, kalm, openlijk en vriendelijk. Het "waarom" houdt reeds het "hoe" in, want mijn sentimentaliteit was vrij theatraal, als een grootse, beschonken, luidruchtige en dreigende geste. Dat verklaart de grote formaten, waarop de gezichten duidelijk naar voren treden; dat verklaart ook de techniek: schilderkunst zo dun als water, zonder contouren, zoals dat ook hoort voor aquarellen, meer bepaald immens grote aquarellen, kunstmatige mechanismen zonder schaduw. Of een achtergrondtint, geel bijvoorbeeld, en de contour eroverheen getekend, zoals Picasso in 1923 deed - mijn gele periode. Dat is nu net de plastische idee en het "om wat", met andere woorden wat ik als tijdgenoot te vertellen heb over de tijdsgeest of over de gemoederen. Toen ik de zes portretten op een doek schilderde - mijn broers Andreas en Günter, mijn zus Rosi, mijn moeder, mijn vader en mezelf, het hele gezin dus - waren het slechts hoofden zonder lichaam, zoals in het schilderij van de vrienden van Max Ernst in Keulen, alle lichamen zaten, maar zonder stoel. Toen ik mij mijn familie inbeeldde, moest ik aan Max Ernst denken, die ik tot dan toe niet echt waardeerde, maar plots stond zijn stugge of verstarde, bevroren plastische concept op mijn doek, terwijl zijn vrienden op een gletsjer zaten. Sommige van die vrienden zijn ook mijn vrienden. Breton wijst de weg naar het surrealisme. Wij bezoeken de Rijn, het Westen, daarin ligt ons heimwee. Onze vilten schoenen achter ons laten, uit het kleine berkenbos komen en vrolijk naar de Rijn stappen. Derneburg, 13 maart 1997 Naar Georg Baselitz, Manifeste und Texte zur Kunst , Gachnang & Springer, Bern 2001, pp (Franse vertaling RMM) 6

7 _"GEORG BASELITZ EUGÈNE LEROY I ONTMOETING MET ALS ENIGE EFFECT, DE (PRACHTIGE) VERBREDING VAN HET GEZICHTSVELD" Rainer Michael Mason "Schilders mogen alleen mediteren met een penseel in de hand." Balzac, Le Chef-d œuvre inconnu (1831) Attractie van het compleet andere, kritische bewondering Kunst is volgens André Malraux in eerste instantie de kunst van voorheen. Het is ook die van hiernaast (dat wil zeggen, de kunst van de tijdgenoten in wie we vaders en zelfs gelijken herkennen. Het eerste voorstel mag dan al voor Baselitz én voor Leroy gelden, het tweede is wellicht meer van toepassing op Baselitz. Hij is immers blijven beklemtonen hoeveel de "ontdekkingen" bij de ontwerpers van zijn tijd voor hem hadden betekend. Misschien moeten we de eerste verklaringen van het gesprek dat in deze catalogus is opgenomen, nog eens lezen. Zoals altijd somt hij enkele kunstenaars op naar wie hij wel vaker verwijst, van Artaud tot Picabia, van Fautrier of Gruber tot Munch. Baselitz preciseert echter terecht dat hij "schilderijen heeft geschilderd, niet omdat hij van hen afhankelijk zijn, maar wel omdat hij verwant is met hen", wat wel bewezen lijkt te zijn door bijvoorbeeld een Munchiaanse fase, omstreeks Hij sluit aan bij, maar hangt niet af van 1. Wat ik hier eerder "attractie" zou willen noemen, zoals de Griekse en Latijnse grammatica het over modale attractie heeft, is een eerste reden voor een tentoonstelling Baselitz/Leroy (en deze reünie zou ooit tot een ruimere confrontatie kunnen leiden met alle kunstenaars die Baselitz vernoemt en verzamelt). Een epigoon is Baselitz nooit geworden, integendeel: over alle attracties die op hem werden uitgeoefend, wierp hij een eenmakend net van eigen handschrift; de andere kunstenaars hebben hem immers geen modellen aangeboden of opgelegd, ze hebben hem sterker gemaakt qua intuïtie en vervolgens ook qua overtuiging dat kunst dus in de allereerste plaats zíjn kunst totaal anders was2. Dit wezenlijke en inaugurele anders-zijn (inaugureel in de zin van "er iets van maken 3, iets op gang brengen waarmee je er weer bovenop kunt komen), lijkt Baselitz wel degelijk op te merken, in eerste instantie bij Leroy, voor wie hij een soort van duurzame kritische bewondering (kwestie van verbijzondering) voelde. "Sinds tal van jaren, al bijna dertig jaar, ben ik [almaar meer] enthousiast over uw schilderkunst," schrijft hij hem in juli Het voorbeeld van de Amerikaanse schilders die Baselitz in 1958 (in Berlijn) en in 1959 (in Kassel) bekijkt, en dat van Pollock oefenen op hem absoluut geen pregnant effect uit: integendeel, hij verwerpt de instructies ervan en, zo zou men kunnen stellen, hij kiest voor de Europese figuratieve traditie, die hij desnoods hervormt. Hoewel zijn temperament hem eerder tot "Besserwisserei" aanzet en hij anderen graag de loef afsteekt, stelt Baselitz, verbluft door de onbekende en marginale Leroy, vanaf 1961 vast dat "zijn schilderijen een totaal ander fenomeen vormen". Hij beklemtoont dit zelfs nog: "Wat bij Leroy opviel, was de aanblik van zijn schilderijen die totaal anders was". Om het met de beeldspraak van Baselitz te zeggen: Leroy produceerde een "vaste pap", "duivendrek", "boomschors" kortom, de materialen van een "grot" die vrij ver afligt van wat we doorgaans voor kunst aanzien. Baselitz ziet in Leroy en zijn schilderkunst de belichaming van Balzacs novelle Le chef-d'oeuvre inconnu, waarin 5 een wezen wordt beschreven dat zichzelf tijdens een onmogelijke queeste 1 Herlees bijvoorbeeld dit: "Zijn inbreng was zonder meer essentieel. Al deze ontdekkingen maken deel uit van mijn werk. Dus: de verhouding tot, de verwijzing naar Leroy of Munch of Michaux, of Artaud en Picabia en... dat ben ik altijd blijven rechtvaardigen. Ik heb altijd gezegd: zo zit dat. Zonder dat het kan, want dat geldt niet voor de schilderkunst, onmiddellijk details herkennen en zeggen: aha, het ligt in de manier, de bijdrage aan Leroy. Zoiets zal je bij mij niet vinden. Evenmin als de doorverwijzing naar de andere kunstenaars." 2 We kunnen niet uitsluiten dat deze met fenomenologie getinte, hedendaagse en in Duitsland wellicht meer dan elders verspreide idee onder meer haar oorsprong vindt in de gedachte van theoloog Rudolf Otto ( ) over het numineuze. 3 De Duitse formulering, mit der er etwas anfangen kann, is nog veelzeggender. 4 Zie p. 59 in de tentoonstellingscatalogus. 5 We kunnen alleen maar vaststellen dat de "Balzac-gril" van 1831, waarnaar Baselitz in verband met Leroy meer dan eens verwijst, in zekere zin eindigt met de ontdekking van een voet: "Toen ze dichterbij kwamen, zagen ze in een hoek van het schilderij een stukje van een naakte voet, die uit de chaos van kleuren, tinten, onbestemde schakeringen kwam, uit een soort van vormeloze mist; maar het was een prachtige voet, een levende voet!". En dat Baselitz dat in 1963 nu net als onderwerp heeft gekozen voor zijn P.D. Füße (Zürich, Collectie Crex). 7

8 blootstelt en toch ook niet geeft. Leroy levert al met al geen model of antimodel: hij opent het perspectief van het ontbreken van een model met een fascinatie, een aantrekking-afstoting (Haßliebe zouden we het niet noemen), die bij Baselitz voortaan goed verankerd is en die maakt dat hij het totaal andere nog beter aandurft. Deze vanzelfsprekendheid rechtvaardigt dan weer de rechtstreekse confrontatie die in Tourcoing tot stand kwam, tussen Baselitz en "een van de/zijn grote Heroes", kunstenaar die hij "in eerste instantie" aanhaalt als een van de dingen die [hem] geraakt, ontroerd, aangespoord hebben, die hij ontdekt heeft en die hem "de bevestiging van een/zijn eigen verleden" brengen, zonder dat ze evenwel een werk over de geschiedenis noodzakelijk maken. Een tentoonstelling van onherleidbare beelden Het project van Tourcoing wil aantonen is dat tegenstrijdig? dat, ook al ontplooit Leroy zijn bevrijdende effect op Baselitz, wat zeer zeker een band smeedt, beide schilders nooit elkaars hypostase zijn. Baselitz verblijft, net zo goed als Leroy, in een onherleidbaar verschil. En wellicht is er stricto sensu tussen hen geen dialoog (is er overigens ooit een dialoog?). De werken van de ene noch van de andere zijn hier uitgebalanceerd ten gunste van een thema of gelijklopende chronologische zone, zelfs niet van formaten die steek zouden houden. In feite gaat het om een tentoonstelling waarvoor Georg Baselitz de tekst en Eugène Leroy de scholiën zouden leveren. Voor Leroy komt vooral de periode van 1960 tot 2000 aan bod, met een onmiskenbare klemtoon op de onbeschrijflijke vastroesting, zijn basso continuo en zijn cantus firmus, daar waar van Baselitz vooral de gezinsfiguren van 1996 en 1997 vertegenwoordigd zijn. Feitelijk is de tentoonstelling nagenoeg polair samengesteld. De onderdompeling of ononderscheidbaarheid van de figuur bij Leroy die we bestempeld hebben als "condensatie" leidt zijn lotsbestemming, los van de "magere" en transparante schilderkunst bij Baselitz (in wiens oeuvre vooral "dikke" perioden opvallen), hier gezien als "relaas". We gaan hierna dieper in op de (niet te vergelijken) parameters. We zullen dan ook twee trajecten zien, die zelfs ruimtelijk met elkaar vermengd zijn door de manier van ophangen. Zoals altijd kunnen we beklemtonen dat deze willekeur van de (binaire of meervoudige) confrontatie zich met nog zo vele andere actoren zou kunnen afspelen. Wat het ijdele ervan verklaart. Zeer zeker. Maar deze "associatie" van Baselitz met Leroy put in casu uit wat we een "Leroy-effect" zouden kunnen noemen dat naar een datum in het verleden teruggrijpt naar de op zijn minst verbale echo's. De blik is echter nooit "zuiver" (of vrij van "geruis", spoken, besmettingen, superpositie). Oog en geest vormen één paar. "In het beeld, en daarmee ook in het eigenlijke zien [ ] worden exegeet en lezing één en verenigen ze zich in éénzelfde proces", beklemtoont terecht Jeffrey F. Hamburger 6 als hij zich over de middeleeuwen buigt. Een schilderij is nooit een afgesloten wereld, temeer daar het ons betrekt bij wat de schilder ziet en vooral "suggereert dat het zicht de bovenhand heeft op wat we horen" 7 of kunnen lezen. Zien is een praktisch en spiritueel gezien "synesthesische" daad, een daad van ongebreidelde vindingrijkheid. In Rome zien we Corot. In de schildermaterie van Corot zien we het licht van Rome. Om nog maar te zwijgen van de reminescenties en projecties die vergroten of bezoedelen. Het fenomeen verrijking (of "distractie") dat ontstaat bij de overgang van het ene schilderij naar het andere, bij het bezoek aan een zuivere eenmanstentoonstelling (van Picasso naar Picasso), doet zich evengoed voor bij een collectieve of thematentoonstelling (van Picasso naar Matisse of van Braque naar Picasso en de kubisten). Door samenvoegingen en openingen biedt een tentoonstelling van twee schilders op zich, voor elkaar, altijd een reeks van parateksten, namelijk een geheel van begeleidende schriftelijke/visuele berichten of commentaren; één enkel schilderwerk herbergt op zich immers ook een hypertekstsysteem met "knopen" die via hyperlinken naar andere knopen (en/of relais) verwijzen. De overvloed aan mogelijkheden wordt hier nog uitvergroot door het feit dat het schilderij in zich zo veel paren verenigt, bijvoorbeeld: verzwijging/onthulling, opening/sluiting; tegenstelling/verbinding, contrast/onafhankelijkheid, juxtapositie/scheiding. 6. Jeffrey F. Hamburger, OUVERTURES La double page dans les manuscrits enluminés du Moyen Âge, Dijon en Lyon, Les presses du réel/presses universitaires de Lyon, 2010, p. 30. Ik heb aan deze lezing over dubbele beelden in de middeleeuwse codices heel stimulerende, zij het ietwat schuine perspectieven te danken. 7. Ibidem, p. 40 8

9 Deze dialectiek - verlichting of de uitbreiding daarvan door de andere - is niet nieuw: denk maar aan de dubbele panelen uit gebeeldhouwd ivoor van de consulaire tweeluiken, vanaf de 4e eeuw, of aan alle veelluiken uit de kunstgeschiedenis, waarvan de verdubbelingen, heropflakkeringen en ontsnappingen de reële én denkbeeldige ruimte uitdiepen. Het beeld wordt uitgebreid met zijn directe omgeving. We zien dat het beeld altijd minder buitensporig is dan de tekst, dan al wat we kunnen zeggen en schrijven. Kortom, de reünie van Baselitz en Leroy, die op het ogenblik dat deze tekst werd opgesteld, nog werkelijkheid moest worden tegen de muren van het museum van Tourcoing, is even ongefundeerd wat noodzaak betreft, als veelbelovend op het vlak van contingentie. Bovendien schept het "tweeluik" Baselitz/Leroy dat in Tourcoing wordt voorgesteld, heimelijk een evenwicht tussen twee geografisch georiënteerde manieren om de schilderkunst te beschouwen of te beoefenen maar ongetwijfeld met omgekeerde polen. Kort samengevat zouden we kunnen stellen dat Baselitz de meest Franse is van alle Duitse schilders en dat Leroy op zijn minst een van de meest noordelijke (of Vlaamse) van alle Franse schilders is. Baselitz beklemtoonde meer dan wie ook het schilderen als daad (we zouden ook kunnen spreken van praktijk en zelfs van stijl, maar vooral van "methode ", zoals hij zelf zegt), wat zelfs zo ver gaat - ook al gebruikt hij nooit de term - dat "schilderkunst-schilderkunst" (een uitdrukking van Eugeni d'ors) wordt gekweekt. Vooraleer hij zijn aandacht op de inhoud en verwoording (Aussage in het Duits) toespitst, verkent Baselitz het medium dat de boodschap bepaalt 8. De primaat voor hem is het "plastische feit". Is dat geen Franse dimensie (zeker omdat hij kon bevestigen dat sommige van zijn werken haast Franse schilderijen 9 waren)? Deze Franse inspiratie schuilt wel degelijk in zijn manier van schilderen; denk maar aan Russische Frauenliebe (Russische vrouwenliefde) uit 1960, een werk uit zijn beginjaren, dat op een zekere manier voortspruit uit de schildertraditie van Manet. Het ontbreken van pathos of tremendum is eerder een trek uit de Franse schilderkunst (Baselitz had overigens eerst "van Gruber een Duitser gemaakt" 10 ). Leroy daarentegen heeft op de keper beschouwd afstand genomen van het "formele" van de schilderkunst en van dat wat erdoor herkend kan worden. Hij dreef de afwijzing door tot "een soort van ontbreken, opdat de schilderkunst volledig zichzelf zou zijn" 11, hij gaf de voorkeur aan de aan Vlaanderen ontleende smaak voor de niet-onaangename emotie die onder de sedimenten van de schilderkunst is bedolven, en hij droomt van Rembrandt en zijn inschietingen. Daardoor lijkt hij zich heel ver van de afgemeten gedachte en het ambacht "à la française" te hebben gevestigd. Fragment uit de catalogus Georg Baselitz Eugène Leroy. Relaas en condensatie, woord vooraf door Evelyne-Dorothée Allemand, interview met Georg Baselitz, tekst van Rainer Michael Mason (Frans, Engels), Parijs, gezamenlijke uitgave Somogy en MUba Eugène Leroy, 2013, 144 pagina's. 8. Baselitz heeft zich bij mijn weten echter nooit op deze formule van McLuhan gebaseerd. 9. À l auteur, in "Georg Baselitz parle de Gruber (et de la scène alentour)", in Francis Gruber L œil vif, tentoonstellingscatalogus onder leiding van Claire Stoullig, Nancy 2009, Musée des Beaux-Arts Lyon, Fage éditions, 2009, p. 10. Ibidem, p Eugène Leroy, entretien avec Irmeline Leeber, in Eugène Leroy: peinture, lentille du monde, Brussel, Editions Leeber Hossmann, 1979, p. 69 9

10 _ EUGÈNE LEROY (EN GEORG BASELITZ) IN HET WILDE WEG Georg Baselitz in gesprek met Rainer Michael Mason Buch am Ammersee, 23 mei 2013 De inleiding is eenvoudig. Wanneer hoorde Baselitz voor het eerst van Eugène Leroy? "Ik had nog nooit van hem gehoord toen ik hem ontmoette. Ik heb eerst zijn schilderijen gezien. Ik was in in Parijs voor onze verkenningsreis. Was het nu 1958 of '59, ik weet het niet meer, of misschien zelfs 1960, want ik was elk jaar in Parijs 12. Kortom, tijdens een van mijn eerste reizen zag ik in de Galerie Claude Bernard 13, rue des Beaux-Arts, een tentoonstelling van schilderwerken van Leroy 14. Even ter herinnering: het was de tijd van het nouveau réalisme, maar ook van de Parijse school, met Manessier, Fautrier, enz. De nieuwe realisten waren al actief bij Iris Clert 15. In dat opzicht was Leroy een marginaal 16, want zijn schilderijen waren een totaal ander fenomeen dan wat ik net heb aangehaald. Ik heb Leroy gevonden omdat ik op zoek, op verkenningstocht was; ik wilde iets vinden waarvan ik voordien nooit enig idee had gehad. En dus heb ik al die dingen gevonden, en onder andere ook de oude werken van Fautrier en van Artaud, de werken van Michaux ook stuk voor stuk Parijse ontdekkingen. De artistieke scène was toen heel levendig en er waren duizenden galerijen, die we allemaal te voet hebben bezocht. Als je dat vergelijkt met de erbarmelijke omstandigheden bij ons... 17! Ook Picabia heb ik in die tijd ontdekt, wellicht in hetzelfde jaar, in galerij Furstenberg 18, waar ik alles wilde kopen, maar ik had er het geld niet voor. Het was allemaal zo prachtig. Wat bij Leroy opviel, was de aanblik van zijn schilderijen die totaal anders was. Hij schilderde heel, heel buitenmatig dik: zo dik dat ik de indruk had dat de doeken opgeslagen waren geweest op de vloer van een duiventil. Dat ze gewoonweg met vogeldrek waren beklad. Je kon wel een objectieve werkelijkheid vermoeden 19, maar je zag ze niet echt. En tot op heden ben ik daar ook niet in geslaagd. Eerlijk gezegd zie je het figuratieve, een figuur misschien, vaag geschetst zonder dat ze echt in het duister staat, maar gewoonweg zonder contouren, zonder contrasten: een vaste pap! Het is een poging Le chef-d œuvre inconnu van Balzac komt onmiddellijk bij me op om op een andere manier schilderijen te maken. ( )" (...) "De schilderijen van Leroy zijn negatieve reliëfs. Hoe dikker ze zijn, hoe meer ze aan plasticiteit moeten inboeten. Eigenaardig genoeg keren ze zich steeds weer meer naar het innerlijke. En wel zo dat, als je iets figuratiefs wil ontdekken, je scheel moet kijken, in zekere zin achter de schijn van de verfmassa, de opeenstapeling van verf, de klonters moet kijken. Je voelt ze beter aan vanuit het innerlijke, van binnen uit, om het zo te zeggen. In feite dring je een grot binnen als je in een van deze schilderijen kijkt. In de schilderkunst is dat een eerder zeldzaam fenomeen, dat misschien wel nooit positief kan zijn. Een doek moet immers de drager zijn van een idee, een verwezenlijking, een voorwerp of een uiting van een voorwerp. Iets wordt door aanbrengen uitgevoerd. Maar Leroy probeert zich op het gevoel af in iets te wringen." Leroy en Baselitz zullen in Tourcoing samen tentoongeteld worden. Op dat vlak komt Baselitz niet onmiddellijk ter zake. "Ik heb zijn werken ook verzameld... Ik heb ook werken. Ik heb ze nog. Allemaal dingen die mij geraakt, bewogen, aangespoord hebben, die ik ontdekt heb en die ik later, toen ik het mij kon 12. Blijkbaar reisde Baselitz in juli 1961 voor het eerst naar Parijs. 13. Opgericht in 1957 op het huidige adres, Rue des Beaux-Arts 7-9, door zijn huidige directeur Claude Bernard. 14. Deze tentoonstelling vond plaats in Iris Clert ( ), avant-gardistische galerijhouder die van februari 1956 tot 1962 een galerij op haar naam uitbaatte in de Rue des Beaux-Arts 3 in Parijs. 16. Aussenseiter 17. GB maakt hier een woordspeling: im Verhältnis (in verhouding) / Verhältnisse (omstandigheden). 18. Blijkbaar bestaat er slechts sinds 1970 een galerije Furstenberg. Ging Baselitz naar een galerij op de Place Furstenburg, in het 6e arrondissement? Bijvoorbeeld bij Jean Chauvelin, die daar een adres had? 19. Gegenständlichkeit 10

11 veroorloven, heb geprobeerd te kopen. En dat heb ik ook gedaan. Daartoe behoorde in de eerste plaats Leroy, maar ook Fautrier, Picabia enzovoort. Dat bewijst volgens mij voldoende mijn belangstelling. Als ik nu door een kunstbeurs, een museum of andere oorden loop, ben ik bijzonder gelukkig als ik een werk van Leroy tegenkom. Dat ontroert mij enorm, dat vind ik fantastisch. Het houdt uiteraard ook de bevestiging van mijn eigen verleden in. Niet alles is wars van ijdelheid. Zo is dat." (...) "Ik word door twijfel verteerd. Dat sleept mij mee, mobiliseert mij, blijft me maar stimuleren om iets anders te beginnen of om uit te breiden... dat houdt mij echt in de running. Ik kan nooit eens zeggen: "Dat is het, nu gaan we ervoor!". Dat zeg ik nu en morgen trek ik het weer in twijfel. Bij een Leroy is dat helemaal anders. Bij hem heb je die contemplatieve manier. Die ik niet heb. Die heb ik echt niet van hem overgenomen. Zou er iets bestaan tussen Leroy en de laatste schilderijen, de zwarte, van de winter , waar de vorm plots in iets nieuws verdwijnt? "Ja... maar ook dat is niet juist. Op het eerste gezicht val je voor het uiterlijke voorkomen. Maar de schilderijen zijn zwart nu en ze bestaan uit structuren, texturen, dunne en dikke kleurenmassa's, glanzende en matte penseelstreken, enz. Ook dat komt bij Leroy niet voor. Leroy maakt boomschors. Je kunt ze echt voelen, erin krassen, ze losmaken. Zo heeft Leroy niet heel traag gewerkt, zoals in Le chef-d'oeuvre inconnu, maar relatief snel, zoals je gewoonlijk werkt, en opdat de verf sneller droogt en niet op de grond lekt, heeft hij altijd met de achterkant van het penseel kleine gaatjes aangebracht in deze hoopjes verf. Het lijkt wel of er een boomklever aan het werk is geweest, die langs de stammen naar beneden is gegaan, op zoek naar zijn wormen. De opeenstapelingen van verf zijn allemaal doorprikt met de achterkant van het penseel: prik, prik, prik, opdat ze drogen.'" Fragmenten uit de catalogus Georg Baselitz Eugène Leroy. Relaas en condensatie, woord vooraf door Evelyne-Dorothée Allemand, interview met Georg Baselitz, tekst van Rainer Michael Mason (Frans, Engels), Parijs, gezamenlijke uitgave Somogy en MUba Eugène Leroy, 2013, 144 pagina's. _ ORGANISATIE VAN DE TENTOONSTELLING De volledige tentoonstelling neemt de twee grote zalen (blauw) in beslag - goed voor 1000 m2. De permanente collecties worden voor die gelegenheid ondergebracht in 5 zalen en ze worden dynamisch tentoongesteld (rood). Het Eugène Leroy Laboratorium I Ruimte van de Schenking (geel). 11

12 _ BIOGRAFIES GEORG BASELITZ 1982 Intensief bezig met beeldhouwkunst Grote composities Nachtessen in Dresden [Avondeten in Desden] en Die Brückechor [Het koor van Die Brücke. Geeft les aan de Hocheschule der Künste van Berlijn (tot in 1988, later van 1992 tot 2003). Overzichtstentoonstellingen in Londen, Amsterdam en Basel. Neemt deel aan de tentoonstelling Expressions-New Art in Germany in het Saint Louis Art Museum (USA) In Parijs wijdt de Nationale Bibliotheek aan hem een overzichtstentoonstelling van zijn gravures. Georg Baselitz in zijn atelier Foto: Benjamin Katz 1938 Geboorte van Hans-Georg Bruno Kern op 23 januari in Deutschbaselitz (Saksen) Studies aan de kunstschool van Oost-Berlijn. In 1957, na twee semesters, wordt hij van school gestuurd wegens "gebrek aan sociaalpolitieke maturiteit"; hij zet zijn studies verder aan de kunstschool van West-Berlijn Hij verandert zijn naam in Baselitz, naar zijn geboortedorp Eerste eenmanstentoonstelling in Berlijn, in galerij Werner & Katz. De werken Die grosse Nacht im Eimer [Grote nacht naar de haaien] en Der nackte Mann [De naakte man] choqueren en worden in beslag genomen. Het proces loopt af in 1965 en de doeken worden teruggegeven In het kasteel van Wolfsburg (Nedersaksen) experimenteert hij met graveerkunst Ontstaan van de "Frakturbilder", waarin de weergaveruimte in horizontale stroken wordt opgesplitst, zodat de eenheid van het motief wordt doorbroken Eerste omgekeerde schilderij Der Wald auf dem Kopf [Het woud op zijn kop]. De omkering van zijn onderwerpen kenmerkt voortaan zijn werk Eerste museumtentoonstelling in het Kupferstichkabinett van het Kunstmuseum van Basel. Tegelijkertijd loopt tijdens de beurs van Keulen een eerste tentoonstelling van omgekeerde motieven, bij Franz Dahlem Deelname aan documenta 5, in Kassel. Met de vinger geschilderde werken Eerste overzichtstentoonstelling van zijn gravures, in Leverkusen, en eerste beredeneerde catalogus Eerste monumentale lino's. Hij haalt zijn schilderijen weg uit documenta 6 in Kassel, als protest tegen de aanwezigheid van de officiële schilders van de DDR Veelluiken in groot formaat Veelluik met achttien panelen Strassenbild [Straatbeeld]. Samen met Anselm Kiefer stelt hij in het Duitse paviljoen van de Biënnale van Venetië zijn eerste beeldhouwwerk voor: Modell für eine Skulptur, dat choqueert Reeks van de Orangenesser [Sinaasappeleters] en de Trinker [Drinkers]. Eerste tentoonstelling in New York In het Städel Museum van Frankfurt maakt de tentoonstelling Der Weg der Erfindung [De weg van de uitvinding] een vergelijking tussen de eerste werken van Baselitz en zijn recentere beeldhouwwerken. Vervolg van de Volkstanzbilder [Volksdanstaferelen] en de reeks Das Motiv [Het motief] Publicatie door Michael Werner van het kunstenaarsboek Malelade (gedichten en 41 etsen) Begin van de reeks van 39 Bildübereins [Schilderijen over elkaar] Decor van Punch and July van Harrison Birtwhistle, voor de Opera van Amsterdam. Neemt deel aan de Biënnale van Venetië met het beeldhouwwerk Männlicher Torso, vergezeld van monumentale tekeningen Eerste grote overzichtstentoonstelling in het Guggenheim van New York, in het LACMA van Los Angeles, het Hirshhorn Museum in Washington en in de Nationalgalerie van Berlijn Groot familieportret Wir besuchen den Rhein [We bezoeken de Rijn]. Uitgebreide overzichtstentoonstelling in het Musée d'art moderne de la Ville de Paris Creëert twee monumentale schilderijen voor de nieuwe Reichstag van Berlijn Historische portretten op de wijze van Arcimboldo en portretten van Stalin Cirkelvormige schilderwerken. Reeks monumentale gravures La Belle Haleine Reeks van dubbele portretten op groot formaat Begin van de reeks Remix In het Venetiaanse paviljoen van de Biënnale van Venetië stelt Baselitz tentoon met Emilio Vedova Reeks Mrs Lenin and the Nightingale [Mevrouw Lenin en de nachtegaal] Hij illustreert de editie van de krant Die Welt van 1 oktober, ter gelegenheid van de 20e verjaardag van de hereniging van Duitsland Begin van de reeks Herfreud Grüssgott. Tentoonstelling in het Musée d'art moderne de la Ville de Paris. Baselitz woont en werkt in de buurt van het Ammermeer (in Beieren) en in Imperia, aan de Italiaanse Riviera.

13 EUGÈNE LEROY 1957 Ontvangt de Emile-Othon Friesz-prijs. Neemt tot in 1968 deel aan het Salon de Mai, in Parijs. Tentoonstellingen in het Musée des Beaux-arts van Duinkerke en van Tourcoing Vestigt zich in Wasquehal, in de buurt van Rijsel. Ontdekt op 48-jarige leeftijd Proust Ontwerpt de glasramen voor de kerk Notre-Dame-des-Flots, in Duinkerke. Eugène Leroy dans son atelier Photo : ADAGP, Paris Marina Bourdoncle 1910 Geboorte op 9 augustus in Tourcoing 1911 Zijn vader overlijdt als hij slechts één jaar oud is Begint te schilderen. Eerste gesigneerde en gedateerde tekening, met de titel Le jeune homme à la vitre [Jongeman aan het raam] Bij zijn terugkeer van een reis naar Rome krijgt hij een pleuritis, waar hij tot in 1932 last van heeft Studeert aan de Ecole des Beaux-arts van Rijsel en Parijs. Verwaarloost geleidelijk aan de lessen Huwelijk met Valentine. Ze vestigen zich gedurende twee jaar in de Belgische Ardennen Geboorte van hun eerste zoon, Eugène Jean, die de bijnaam Géno krijgt Vestigt zich in Croix, in de buurt van Roubaix, waar hij lesgeeft Eerste van zijn vele reizen naar Vlaanderen en Nederland. Ziet voor het eerst Het Joodse Bruidjevan Rembrandt. Ziet de eerste werken van Malevitsj Eerste tentoonstelling in de Galerie Monsallut, in Rijsel Eenmanstentoonstelling in de Galerie Else Clausen, in Parijs Geboorte van hun tweede zoon, Jean-Jacques Creëert de muurschildering Crucifixion [Kruisiging] (27m2) voor de kapel van het Collège Notre-Dame-des-Victoires in Roubaix Ontmoet in Parijs Pierre Loeb, die een tiental doeken van hem koopt Reis naar Italië en Duitsland; tijdens een verblijf in Castelfranco, in Venetië, ontdekt hij De Maagd met het Kind van Giorgione Reis naar Spanje en Italië. In de Uffizi in Firenze kijkt hij vol bewondering naar een doek van Van der Goes. Eerste eenmanstentoonstelling in het museum van Tourcoing, georganiseerd door Jacques Bornibus. Stelt tentoon met Eugène Dodeigne, in de Galerie Creuze, in Parijs Samenwerking met Galerie Claude Bernard, in Parijs. Ter gelegenheid van een tentoonstelling in 1961 ontdekken Georg Baselitz en Michael Werner de schilderkunst van Leroy Maakt zijn eerste gravures Stelt tentoon in Galerie Kaleidoscoop in Gent en aan de Harvard University, Cambridge, USA Begin van een werk met acryl en aquarel op papier Stelt tentoon in Galerie Veranneman, in Brussel, en in de Wiener Secession, in Wenen Stelt tentoon in Galerie Nord, in Rijsel Reis naar New York en Washington, waar hij onder de indruk is van het oeuvre van Rothko. Maakt tijdens deze reis kennis met Jan Hoet Reis naar Leningrad en Moskou, waar hij verbluft was door het icoon van Aleks in de Tretjakovgalerij Stelt tentoon in de Ecole des Beaux-arts in Rijsel Stelt tentoon in Galerie Jean Leroy, in Parijs Stelt tentoon op de FIAC, Galerie Jean Leroy. In december overlijdt Valentine Stelt tentoon in Gallery K. in Washington, USA Stelt tentoon in de Salle de la Poudrière, in L Arsenal, IVe Biennale, Gravelines Overzichtstentoonstelling georganiseerd door Jan Hoet, in het Museum van Hedendaagse Kunst, in Gent Eerste tentoonstelling in de Galerie Michael Werner, Keulen. Stelt tentoon in Galerie Ascan Crone, in Hamburg, in Galerie Winter, in Wenen, en de Galerie Springer, in Berlijn Stelt tentoon in New York, in de Thorpe Gallery Leert Marina Bourdoncle kennen Overzichtsmuseum in het Musée d'art moderne, in Villeneuve d Ascq Overzichtstentoonstellingen Eugène Leroy, in het Stedelijk van Abbemuseum, in Eindhoven, en in het Musée d'art moderne de la ville de Paris.

14 1989 Stelt tentoon in Galerie Michael Werner, in Keulen Stelt tentoon in Galerie Rudolph Springer, in Berlijn. Overzichtstentoonstelling in het Musée Sainte-Croix van Poitiers Neemt deel aan de 21e Biënnale van Sao Paulo. Stelt tentoon in Galerie France, in Parijs, bij Magnus Fine Arts, in Gent, en in Galerie Protée, in Parijs Neemt deel aan documenta IX in Kassel Overzichtstentoonstelling Eugène Leroy in het Musée d'art contemporain van Nice. Le Concert champêtre is te zien op de tentoonstelling Copier Créer in het Musée du Louvre, in Parijs. Stelt tentoon in Galerie Michael Werner, in Keulen, en in het Maison de la Culture, in Namen Stelt tentoon in Galerie Protée, in Toulouse, in Pli selon Pli, in Plieux, en in Galerie Daniel Blau, in München Uitgenodigd voor de Biënnale van Venetië Identité Alterité Krijgt de Grand prix national de la peinture. Stelt tentoon in het Musée d'art moderne de la Ville de Paris, op het Domaine de Kerguéhennec, Bignan, en in het Centre d'art Espace Lumière, in Hénin-Beaumont, en in Galerie Michael Werner, in Keulen Stelt tentoon in de Kunsthalle Basel, in Basel, en in het Centre Van Gogh, in Saint-Rémy-de-Provence Stelt tentoon in Boukamel Contemporary Art, in Londen, in Galerie Michael Werner, in Keulen, en in Galerie de France, in Parijs Stelt tentoon in Galleri Bo Bjerggaard, in Kopenhagen. Bezoekt de tentoonstelling gewijd aan de zelfportretten van Rembrandt, in Den Haag Stelt tentoon in de Albright-Knox Art Gallery, in Buffalo (USA). Sterft op 10 mei in zijn huis in Wasquehal. Overzichtstentoonstelling in juli in het Kunstverein, in Düsseldorf Tentoonstelling in Galerie Bruno Mory, in Besanceuil. 14

15 _ LIJST VAN DE TENTOONGESTELDE WERKEN. GEORG BASELITZ 1. Schwester Rosi I [Sœur Rosi I], x 205 cm 2. Schwester Rosi II [Sœur Rosi II], x 205 cm 3. Selbstporträt II [Autoportrait II], x 205 cm 4. Bruder Günter I [Frère Günter I], x 205 cm 5. Bruder Günter II [Frère Günter II], x 205 cm 6. Vater Johannes [Père Johannes], x 205 cm 7. Vater Johannes [Père Johannes], x 205 cm 8. Vater Johannes wie Hermann Hesse [Père Johannes] comme Hermann Hesse], x 205 cm 9. Mutter Lieselotte 1946 [Mère Lieselotte 1946], x 205 cm 10. Selbstporträt mit blauem Fleck [Autoportrait à la tache bleue], x 205 cm Musée d art moderne de la Ville de Paris 11. Bruder Günter III [Frère Günter III], x 205 cm 12. Bruder Andreas im Kinderwagen, [Frère Andreas dans le landau], x 205 cm Küppersmühle Museum, Duisburg, Allemagne 13. Mein Vater sieht einen Engel [Mon père voit un ange], x 300 cm 14. Johann tanzt und meine Mutter [Johann danse et ma mère], x 300 cm Elke 1965, x 300 cm 16. Elke 1945, x 165 cm 18. Uccello Vogel [Uccello oiseau], x 300 cm 19. Wir daheim [Nous à la maison], x 400 cm Küppersmühle Museum, Duisburg, Allemagne 20. Wir besuchen den Rhein I [Nous visitons le Rhin I], x 415 cm 21. Wir besuchen den Rhein II [Nous visitons le Rhin II], x 450 cm Essl Museum, Klosterneuburg, Autriche 22. Meine gelbe Periode II [Ma période jaune II], x 162 cm 23. Meine gelbe Periode III [Ma période jaune III], x 162 cm Würth Museum, Künzelsau, Allemagne 24. No objektiv nee [Pas objectif non], x 293 cm 25. No objektiv nee nee [Pas objectif non non], x 300 cm 26. Frühes Selbstporträt [Autoportrait précoce], x 250 cm 27. Porträt Einwohner [Portrait habitant], x 200 cm 28. Pullover oben [Chandail en haut], x 200 cm Argenta, Munich, Allemagne 29. Portrait mit Untermieter [Portrait avec souslocataire], x 162 cm

16 30. Porträt einer Vase [Portrait d un vase], x 200 cm 31. Zweites Porträt einer Vase [Deuxième portrait d un vase], x 200 cm 32. Selbstporträt Dummkopf [Autoportrait benêt], x 162 cm 33. Wir zu Pferd I [Nous à cheval I], x 300 cm 34. Wir zu Pferd II [Nous à cheval II], x 298 cm 35. Lieselotte, x 200 cm 36. Drittes Porträt einer Vase [Troisième portrait d un vase], x 200 cm 37. Georgs Füße [Les pieds de Georg], x 114 cm 38. Tanz und Kreml [Danse et Kremlin], x 200 cm 16

17 EUGÈNE LEROY 39. Sans titre, x 175 cm 40. Autoportrait rouge, x 54 cm Donation Eugène Jean et Jean-Jacques Leroy, Autoportrait, x 54 cm Donation Eugène Jean et Jean-Jacques Leroy, L'arbre, x114 cm, Paris 43. La famille, x cm Dépôt Musée national d art moderne, Paris Dation Avec l espace, x 195 cm Collection Isabelle et Bruno Mory 45. Portrait brun, x 54 cm, Paris 46. Le lion, x 130 cm Donation Eugène Jean et Jean-Jacques Leroy, Maison rouge, x 130 cm, Courtrai 48. Les cieux s entrouvrirent, x 130 cm LaM, Villeneuve d Ascq 53. Homme d hiver, x 96 cm 54. Homme au printemps rouge, x 89 cm 55. Douceur, x 97 cm Dépôt Fonds National d Art Contemporain, Puteaux 56. La Grande blanche, x 114 cm Dépôt Fonds National d Art Contemporain, Puteaux 57. Deux Grands nus en automne, x 130 cm Dépôt Musée national d art moderne, Paris - Dation, L'Été, x 130 cm Dépôt Musée national d art moderne, Paris - Dation, Nu d'automne, x 97 cm Dépôt Musée national d art moderne, Paris - Dation, La famille (Contre-jour), ,1 x 88,5 cm Donation Eugène Jean et Jean-Jacques Leroy, Nu garance, x 114 cm Collection Eugène Jean Leroy, Paris 49. Eugène et Valentine, x 80 cm Donation Eugène Jean et Jean-Jacques Leroy, Le cavalier polonais, 1986, 195 x 260 cm Collection Indivision Eugène Leroy, Paris 51. Têtes, x 65 cm Donation Eugène Jean et Jean-Jacques Leroy, Pour Maxime, x 130 cm Dépôt Fonds National d Art Contemporain, Puteaux 17

18 _CATALOGUS Georg Baselitz Eugène Leroy. Relaas en condensatie Georg Baselitz is al bijna vijftig jaar lang de Proteus van de Duitse schilderkunst. Hij blijft maar uitvinden, heropleven en verrassen. Sommige werken, zoals Die große Nacht im Eimer ( ), gaven ook wel aanstoot. Wat sinds 1969 op de kunstscène echter onverdroten weerklinkt als een illustere provocatie, is zijn omkering van beelden: de Duitse kunstenaar schildert, tekent en graveert zijn onderwerpen met hun hoofd naar beneden. Een geheel van werken op basis van een fotoalbum van de familie belichaamt omstreeks 1996 een nieuwe, losse en soepele schildermethode. Die methode brengt tegelijkertijd de tekening naar de voorgrond, ten dienste gesteld van een onvermoede, illustratieve en verhalende inspiratie. Elk afzonderlijk of verenigd ten gunste van monumentale gedenkwaardige schilderijen (voor het gezin én voor de kunst), vormen de beeltenissen van vader, moeder, broers en zus een weerspiegeling van de zelfportretten van Georg Baselitz (in 1938 met de naam Kern geboren in Deutschbaselitz, in Saksen). Het was verleidelijk om dit denken, dat met veel voortvarendheid verhaal, kleur en ragfijne schetsen mengt, te confronteren met de met strijd, dikte en verzadiging geladen schilderkunst waarin de figuur zich bij een door blinde sensualiteit achtervolgde Eugène Leroy ( ) onderdompelt". In een lang gesprek dat in deze catalogus is opgenomen, komt Georg Baselitz uitvoerig terug op zijn genegenheid voor deze fascinerende ontwerper, die al zijn ervaring condenseert in de mantel van een vreemde en onvergelijkelijk sterke schilderkunst, die als het ware verankerd is in de aardse zwaartekracht en die in feite zijn tegengestelde is. Toen hij deze schilderkunst omstreeks 1961 in Parijs ontdekte, versterkte bij hem nog de kracht van het afdwalen en de overtuiging van het totaal andere, als drijfveren voor de kunst. Dat is de enige duidelijke band tussen Leroy en Baselitz. Deze laatste, oprecht pleitbezorger, nu eens bewonderend, dan weer kritisch, gelooft echter een van de "ontdekkers" te zijn van de meester van Tourcoing. Hij heeft er in het begin van de jaren tachtig immers toe bijgedragen dat Leroy een Europese zichtbaarheid kreeg. Bovendien getuigt deze eerste dialectische ontmoeting tussen Georg Baselitz en Eugène Leroy dat voor beide het schilderij het onderwerp van het werk is. Beide kunstenaars ontdoen de weergave op hun manier van zijn inhoud en ze laten het schilderij zijn eigen onderwerp worden. Beiden verkennen en ervaren wat de sterke en zwakke punten ervan zijn, dat wil zeggen, het zichtbare, op een geweldige manier. [RMM] Georg Baselitz Eugène Leroy. Relaas en condensatie Woord vooraf door Evelyne-Dorothée Allemand, interview met Georg Baselitz, tekst van Rainer Michael Mason (Frans, Engels) Parijs, gezamenlijke uitgave Somogy en MUba Eugène Leroy, pagina's 70 kleurenfoto's 23x30 cm Publieksprijs: 22 18

19 _RONDOM DE TENTOONSTELLING CULTUREEL PROGRAMMA KIJK OP HET WOORD > In het MUba Eugène Leroy l Tourcoing MUZIEK EERSTE PARTNERSHIP MET DE OPERA VAN RIJSEL: Dit eerste partnership wordt geconcretiseerd door een concert van het ensemble ICTUS in residentie in de Opera in het MUba en door een labeltoekenning van het MUba voor drie concerten van hedendaagse muziek, geprogrammeerd in het kader van de Concerts du Mercredi in de Opera, aan verlaagd tarief. CONCERT In coproductie met de OPERA VAN RIJSEL Wolfgang Rihm Musik für drei Streicher Voor strijktrio (viool, altviool, cello) Ensemble ICTUS NIEUW: Le Théâtre de Séraphin van Antonin Artaud, editie met gravures van Baselitz en een onuitgegeven partituur van Wolfgang Rihm, 2003, wordt bij die gelegenheid voorgesteld. Vrijdag 31 februari 2014 > 20 uur CONCERT In coproductie met L'ATELIER LYRIQUE Théodore Dubois en Francis Poulenc Liefdesmelodieën Marc Boucher: Bariton Olivier Godin: piano Vrijdag 14 februari 2014, 20 uur CONCERT In partnership met het TOURCOING JAZZ FESTIVAL >19 oktober 2013 Edouard Ferlet Think Bach Zaterdag 19 oktober 2013 CONCERT In partnership met het Conservatoire à Rayonnement Départemental Tourcoing Electro-tangoconcert Zondag 19 januari 2014 Cyclus pianoconcerten Zondag 9 februari 2014 CONCERT In partnership met het CFMI, centre de formation des musiciens intervenants, Universiteit Lille3 Charles de Gaulle. In de zalen van het MUba Eugène Leroy, te midden van de werken van Georg Baselitz en d'eugène Leroy laten de eerstejaarsstudenten van het CFMI u kennismaken met de tentoonstelling van de werken die van 17 tot 21 februari 2014 tijdens een workshop tentoongesteld waren. Vrijdag 21 februari 2014, 20 uur Vrije toegang THEATER SCENISCHE LEZING Laurent Hatat en Julien Gosselin Compagnie Animamotrix, in partnership met het Théâtre du Nord Teksten Eugène Leroy en Georg Baselitz Zaterdag 9 en zondag 10 november

20 FILM LE FRESNOY Filmavond Sigmard Polke MUba AVONDJE UIT: Eugène Leroy, film van Marina Bourdoncle 120 min., prod. HAPPENINGS LEZINGEN OP DONDERDAG 3e donderdag van de maand OKTOBER Rainer Michael Mason Georg Baselitz-Eugène Leroy, Relaas en condensatie: Donderdag 17 oktober > 19 uur NOVEMBER, DECEMBER 2013, JANUARI, FEBRUARI 2014 Programma in de maak STUDIEDAGEN Twee dagen: 26 nov in het MUba, 27 nov in het LaM In partnership met het LaM, Lille Métropole Musée d'art moderne, d'art contemporain et d'art brut, het CEAC, de universiteit lille3 Arts plastiques de Tourcoing, ESA Tourcoing-Duinkerke Programma in de maak RONDETAFELGESPREK In partnership met Citéphilo Le faux en art (Namaak in de kunst) Naar aanleiding van de tentoonstelling Georg Baselitz - Eugène Leroy, relaas en condensatie Materie en figuur bij Eugène Leroy en Georg Baselitz 20

21 _ BEELDMATERIAAL PERS Het MUba Eugène Leroy stelt beeldmateriaal ter beschikking van de pers, dat kan worden gebruikt in het kader van de tentoonstelling Georg Baselitz Eugène Leroy. Relaas en condensatie van 11 oktober 2013 tot 24 februari Vermeld a.u.b. de onderstaande legendes en credits. GEORG BASELITZ 1. Schwester Rosi II [Sœur Rosi II], x 205 cm Collection de l artiste Georg Baselitz, 2013 Photo : Frank Oleski 2. Johann tanzt und meine Mutter [Johann danse et ma mère], x 300 cm Collection de l artiste Georg Baselitz, 2013 Photo : DR 3. Elke 1965, x 300 cm Collection de l artiste Georg Baselitz, 2013 Photo : DR 4. Elke 1945, x 165 cm Collection de l artiste Georg Baselitz, 2013 Photo : DR 5. Wir besuchen den Rhein I [Nous visitons le Rhin I], x 415 cm Collection de l artiste Georg Baselitz, 2013 Photo : DR 21

22 6. Meine gelbe Periode III [Ma période jaune III], x 162 cm Würth Museum Georg Baselitz, 2013 Photo : DR 7. No objektiv nee nee [Pas objectif non non], x 300 cm Collection de l artiste Georg Baselitz, 2013 Photo : DR 8. Porträt einer Vase [Portrait d un vase], x 200 cm Collection de l artiste Georg Baselitz, 2013 Photo : Jochen Littkemann 9. Selbstporträt Dummkopf [Autoportrait benêt], x 162 cm Collection de l artiste Georg Baselitz, 2013 Photo : Jochen Littkemann 10. Wir zu Pferd I [Nous à cheval I], x 300 cm Collection de l artiste Georg Baselitz, 2013 Photo : DR 22

23 EUGÈNE LEROY 1. Autoportrait rouge, x 54 cm Donation Eugène Jean et Jean-Jacques Leroy, 2009 Muba Eugène Leroy, 2013 Photo : DR 2. Autoportrait, x 54 cm Donation Eugène Jean et Jean-Jacques Leroy, 2009 Muba Eugène Leroy, 2013 Photo : DR 3. Le Lion, x 130 cm Donation Eugène Jean et Jean-Jacques Leroy, 2009 Muba Eugène Leroy, 2013 Photo : DR 4. Eugène et Valentine, x 80 cm Donation Eugène Jean et Jean-Jacques Leroy, 2009 Muba Eugène Leroy, 2013 Photo : DR 5. Têtes, x 65 cm Donation Eugène Jean et Jean-Jacques Leroy, 2009 Muba Eugène Leroy, 2013 Photo : DR 6. La Famille (Contre-jour), ,1 x 88,5 cm Donation Eugène Jean et Jean-Jacques Leroy, 2009 Muba Eugène Leroy, 2013 Photo : DR 23

24 _PRAKTISCHE INFORMATIE OPENINGSUREN Van woensdag tot maandag 13 u 18 u Gesloten op dinsdag en feestdagen LEIDING Evelyne-Dorothée Allemand, Hoofdconservator T. +33 (0) Nathalie Delbarre Assistente directie T. +33 (0) DONATIE EUGENE LEROY L TENTOONSTELLING Yannick Courbès Conservator T. +33 (0) COMMUNICATIE EN MECENAAT Quentin Réveillon T. +33 (0) PUBLIEKSWERKING Suéva Lenôtre T. +33 (0) ADMINISTRATIE Laure Perret T. +33 (0) TICKETS Vol tarief : 5 Reductie : 3 Reductie wordt toegekend aan : - Jongeren, 18 tot 25 jaar - Houders van een Carte Odyssée - Museumvrienden buiten MUba - Groepen zonder gids, vanaf 10 personen - Raden van bedrijven die partner zijn van MUba, Tourcoing - in het kader van evenementen waarvan het museum Partner is - Houders van een reductiekaart van grote gezinnen - Beroepsmedewerkers toerisme Gratis (zie voor volledige lijst) voor : - Jonger dan 18 jaar - Inwoners van Tourcoing, bij het tonen van hun kaart "Laissez-passer MUba Eugène Leroy Tourcoing", van hun jaarlijkse getrouwheidskaart, op naam, die gratis uitgereikt wordt na voorlegging van een domiciliebewijs. - Houders van de Pass Lille3000 (www.lille3000.com), van een tentoonstellingsticket - Houders van «la C ART» (www.lillemap.fr) MUba Eugène Leroy I Tourcoing 2, rue Paul Doumer F Tourcoing T. +33 (0) F. +33 (0)

25 _PARTNERS VAN DE TENTOONSTELLING Het MUba Eugène Leroy dankt zijn partners voor hun kostbare en trouwe inzet en hun steun voor de tentoonstelling. Georg Baselitz Eugène Leroy Relaas en condensatie MEDIAPARTNERS 25

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.

Kijkwijzer HAVO / VWO. Joep Nicolas. 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015. Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis. Kijkwijzer HAVO / VWO Joep Nicolas 11 juni 2014 t/m 11 januari 2015 Pierre Cuypersstraat 1, 6041 XG Roermond, 0475 359102, www.cuypershuis.nl Welkom in het Cuypershuis Het museumgebouw is een uniek complex

Nadere informatie

Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1

Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1 Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 1 1 Giardino NL 4/1 14-06-2006 12:14 Pagina 2 Panta rhei alles stroomt; Mijn schilderijen zijn in beweging, ze lijken te stromen, zoals ook het leven zich geen stilstand

Nadere informatie

Artlease Utrecht [Expositie Toyin Loye] zomer 2012

Artlease Utrecht [Expositie Toyin Loye] zomer 2012 Artlease Utrecht [Expositie Toyin Loye] zomer 2012 De eerste gedachten die in mij opkomen bij Toyin Loye zijn: warm, sympathiek, hoffelijk, bescheiden en trots. Een Nigeriaanse kunstenaar met een aristocratische

Nadere informatie

RETROSPECTIEVE CHAGALL PERSBEELDEN. De hoge-resolutiebeelden zijn hier beschikbaar: http://down.fine-arts-museum.be/pressimageschagall.

RETROSPECTIEVE CHAGALL PERSBEELDEN. De hoge-resolutiebeelden zijn hier beschikbaar: http://down.fine-arts-museum.be/pressimageschagall. RETROSPECTIEVE CHAGALL PERSBEELDEN De hoge-resolutiebeelden zijn hier beschikbaar: http://down.fine-arts-museum.be/pressimageschagall.zip CAMPAGNEBEELD: Marc Chagall, De wandeling (detail), 1917-1918,

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 In 1886 vertrok Van Gogh naar Parijs. Hij maakte daar kennis met twee nieuwe schilderstromingen: het impressionisme en het pointillisme. Onder invloed van deze stromingen gingen de schilderijen

Nadere informatie

FRANCESCO CANDELORO OTHER LIGHTS PERSBERICHT VERNISSAGE: ZATERDAG 5 DECEMBER 2015 16:00 / 20:00 TENTOONSTELLING: 5 DECEMBER 2015 25 FEBRUARI 2016

FRANCESCO CANDELORO OTHER LIGHTS PERSBERICHT VERNISSAGE: ZATERDAG 5 DECEMBER 2015 16:00 / 20:00 TENTOONSTELLING: 5 DECEMBER 2015 25 FEBRUARI 2016 PERSBERICHT FRANCESCO CANDELORO OTHER LIGHTS VERNISSAGE: ZATERDAG 5 DECEMBER 2015 16:00 / 20:00 TENTOONSTELLING: 5 DECEMBER 2015 25 FEBRUARI 2016 CURATOR / CRITISCHE TEKST: SONIA ARATA ADRES: RUSLAND 22

Nadere informatie

Kunstenaarmemo. Een inspirerende reis door de wereld van de kunst...

Kunstenaarmemo. Een inspirerende reis door de wereld van de kunst... Kunstenaarmemo Inspirerende reis door de wereld van de kunst: Schilderijen van beroemde impressionisten en expressionisten als klassiek memoriespel. Spelsoort: Spelers: Inhoud: Memo spel 1-4 spelers 28

Nadere informatie

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool)

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Paul Knöps Dit materiaal is onderdeel van het compendium christelijk leraarschap dat samengesteld is door het lectoraat Christelijk leraarschap

Nadere informatie

Beeldenboekje klas 3

Beeldenboekje klas 3 Beeldenboekje klas 3 1 Afbeelding 1, 2, 3 en 4 op pagina 1 van dit Beeldenboekje gebruik je bij de herhaling van compositie, klas 1 (bijv. infoblok 114, pagina 6 van de TekenTools klas 3). M afbeelding

Nadere informatie

Kees Visser, Protoflétta, 1977. 29,5 x 21 cm. Courtesy Galerie Jérôme Poggi

Kees Visser, Protoflétta, 1977. 29,5 x 21 cm. Courtesy Galerie Jérôme Poggi Kees Visser, Protoflétta, 1977. 29,5 x 21 cm. Courtesy Galerie Jérôme Poggi Kees Visser - Krijn de Koning - Navid Nuur Over maat en verdwijning 7 mei 30 juni 2013 In deze tentoonstelling staat het werk

Nadere informatie

De hier getoonde tekeningen zijn allemaal afkomstig uit schetsboeken van Rustin. Ze zijn gemaakt in de periode 2001 2008.

De hier getoonde tekeningen zijn allemaal afkomstig uit schetsboeken van Rustin. Ze zijn gemaakt in de periode 2001 2008. Voor Rustin is schilderen de hoofdzaak van zijn kunstenaarspraktijk, maar tekenen heeft hij daarnaast ook altijd gedaan. Hij deed dat op de momenten dat hij niet kon schilderen, zoals s avonds als het

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL PASPOORTEN M.C. Escher 17 juni 1898 27 maart 1972 Leeuwarden Tekeningen die niet klopten. Maurits Cornelius Escher werd geboren in in 1898 in een Friese familie. Hij was de jongste thuis en zijn familie

Nadere informatie

Catalogus tentoonstelling Junglegroep

Catalogus tentoonstelling Junglegroep Catalogus tentoonstelling Junglegroep Rembrandt van Rijn (zelfportret) Wereldberoemd om de Nachtwacht. Schilderde veel portretten. Dit ben ik op mijn zelfportret: Aan alle bezoekers van deze tentoonstelling:

Nadere informatie

TENTOONSTELLING JOAN MIRÓ

TENTOONSTELLING JOAN MIRÓ TENTOONSTELLING JOAN MIRÓ Dossier voor de leerkracht Deze brochure bevat een ludieke wegwijzer doorheen het leven, werk en universum van Joan Miró. Ze is bestemd voor de leerkrachten uit de lagere school

Nadere informatie

Roberto Santo 11 december 2010 t/m 16 januari 2011

Roberto Santo 11 december 2010 t/m 16 januari 2011 Roberto Santo 11 december 2010 t/m 16 januari 2011 Opening expositie Spring Load zaterdag 11 december 2010 12.00-16.00 uur Geopend: woensdag t/m zondag van 12.00 tot 17.00 uur. Gesloten: 25 & 26 december

Nadere informatie

beeldende vakken CSE GL en TL

beeldende vakken CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 64 punten

Nadere informatie

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan A-tekst De aquarel Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan In de 19de eeuw maakte de Nederlandse aquarel een ongekende bloeiperiode door. De artistieke idealen van die tijd vonden in dit medium een perfecte

Nadere informatie

persinfo dan van severen collectiepresentatie

persinfo dan van severen collectiepresentatie persinfo dan van severen collectiepresentatie p. 2 Dan Van Severen Collectiepresentatie In t kort Dan Van Severen (1927-2009) woonde en werkte een tiental jaar in Brugge. Zijn oeuvre ontwikkelde zich toen

Nadere informatie

Javier Gómez en Arian Winterink exposeert in Museum vd Togt

Javier Gómez en Arian Winterink exposeert in Museum vd Togt Bijgewerkt: 20 oktober 2008 Zoek: ga. Begin: Nieuws Amstelveen Geschiedenis Foto's Gebeurtenissen Monumenten Partnersteden Straten Kerken Exposities Links Sponsoren Over de site Javier Gómez en Arian Winterink

Nadere informatie

Reizen is voor mij het hoogste goed.

Reizen is voor mij het hoogste goed. Kunstenares Gerti Bierenbroodspot: Reizen is voor mij het hoogste goed. 72 the art of living Gerti Bierenbroodspot schildert met woorden en penselen. Ze schrijft gedichten, creëert fascinerende doeken

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 In 1886 vertrok Van Gogh naar Parijs. Hij maakte daar kennis met twee nieuwe schilderstromingen: het impressionisme en het pointillisme. Onder invloed van deze stromingen gingen de schilderijen

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Lesbrief met enkele suggesties voor creatieve verwerkings- lessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling Le Peintre de

Nadere informatie

Kunstproject Nederlands en plastische opvoeding voor het tweede leerjaar van de eerste graad, Leiepoort, campus Sint-Theresia 1

Kunstproject Nederlands en plastische opvoeding voor het tweede leerjaar van de eerste graad, Leiepoort, campus Sint-Theresia 1 Raoul De Keyser, 1930-2012 1 Wanneer je kijkt zie je nog niet Wanneer je ziet grijpt het je aan (Willem Hussem) 2 Oriënteren in de klas (spreekvaardigheid) Wie bezocht al eens een museum? Welk? Wat heb

Nadere informatie

Afkomstig uit de nalatenschap van

Afkomstig uit de nalatenschap van in de etalage Afkomstig uit de nalatenschap van Op woensdag 23 januari 2013 vond er een bijzondere onthulling plaats in het Stedelijk Museum Kampen. Een onthulling die werd verricht door Herman Krans,

Nadere informatie

rondedans. Een wervelwind van kleuren sleurt aarde, water, lucht mee in een beroezende

rondedans. Een wervelwind van kleuren sleurt aarde, water, lucht mee in een beroezende Een wervelwind van kleuren sleurt aarde, water, lucht mee in een beroezende rondedans. Tekst: Guy Kestens Naar aanleiding van de vernissage in Galerij Dessers-Beeck op 27 april 2014. Welkom in het paradijs,

Nadere informatie

!!! !!!!!!! Beleven we beelden als materie, of is het juist andersom? Lennart de Neef - CTS Essay - Imara Felkers - 16 juni 2014

!!! !!!!!!! Beleven we beelden als materie, of is het juist andersom? Lennart de Neef - CTS Essay - Imara Felkers - 16 juni 2014 PLAATJESKUNST Beleven we beelden als materie, of is het juist andersom? Lennart de Neef - CTS Essay - Imara Felkers - 16 juni 2014 1 Het internet, nog nooit is er in mijn beleving zo n bijzondere uitvinding

Nadere informatie

De schatten van Caroline en Maurice Verbaet

De schatten van Caroline en Maurice Verbaet Dit boekje is van: De schatten van Caroline en Maurice Verbaet Ik heb het museum bezocht met: Een reis door de tijd Hallo! Wij zijn Caroline en Maurice en we hebben een passie voor Belgische moderne kunst.

Nadere informatie

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H4 algemeen deel Hoofdstuk 4 Expressionisme - Kunst en gevoel.

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H4 algemeen deel Hoofdstuk 4 Expressionisme - Kunst en gevoel. ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW H4 algemeen deel Hoofdstuk 4 Expressionisme - Kunst en gevoel. Sigmund Freud (1856-1939) De ideeën van de psychoanalyticus Sigmund Freud hadden veel invloed op de kunstenaars

Nadere informatie

R O G E R R A V E E L M U S E U M. Albisola. Roger Raveel in dialoog met: Lucio Fontana, Asger Jorn, Wifredo Lam, Eva Sørensen & Serge Vandercam

R O G E R R A V E E L M U S E U M. Albisola. Roger Raveel in dialoog met: Lucio Fontana, Asger Jorn, Wifredo Lam, Eva Sørensen & Serge Vandercam Albisola Roger Raveel in dialoog met: Lucio Fontana, Asger Jorn, Wifredo Lam, Eva Sørensen & Serge Vandercam 3 juli 30 oktober 2011 Al eeuwenlang is het Italiaanse stadje Albisola aan de Ligurische kust

Nadere informatie

Honingen. Lion Arie Feijen. Stillevens 8 t/m 30 maart 2014. since 1997. 16 jaar toonaangevend in realisme. Galerie - Art Gallery

Honingen. Lion Arie Feijen. Stillevens 8 t/m 30 maart 2014. since 1997. 16 jaar toonaangevend in realisme. Galerie - Art Gallery Galerie - Art Gallery Honingen since 1997 Lion Arie Feijen Stillevens 8 t/m 30 maart 2014 16 jaar toonaangevend in realisme Lion Arie Feijen (1947) schildert in de traditie van de beroemde Nederlandse

Nadere informatie

Un siècle de peinture belge. peinture belge. rencontre de deux collections. rencontre de deux collections

Un siècle de peinture belge. peinture belge. rencontre de deux collections. rencontre de deux collections Un siècle de peinture belge Un siècle de peinture belge rencontre de deux collections rencontre de deux collections Le BAL et la collection Belfius s associent pour présenter au Musée des Beaux-Arts de

Nadere informatie

Biënnale van de Schilderkunst: De mens in beeld

Biënnale van de Schilderkunst: De mens in beeld Biënnale van de Schilderkunst: De mens in beeld De Biënnale van de Schilderkunst is dit jaar aan haar derde editie toe Dit tentoonstellingsproject ontstond uit de museale ambitie van zowel het Roger Raveelmuseum

Nadere informatie

Een werkboek met creatieve ideeën om met kinderen originele portretten en zelfportretten te maken. Voor kinderen van 6 12 jaar

Een werkboek met creatieve ideeën om met kinderen originele portretten en zelfportretten te maken. Voor kinderen van 6 12 jaar Ursula Gareis CREATIEF WERKEN MET PORTRET EN ZELFPORTRET Een werkboek met creatieve ideeën om met kinderen originele portretten en zelfportretten te maken Voor kinderen van 6 12 jaar Elke pagina van dit

Nadere informatie

Exposities: 1987 Melkweg Galerie Amsterdam 1988 Maison Descartes Amsterdam 1991 Summer of Photography Antwerpen, België 1992 Academie des Beaux Arts

Exposities: 1987 Melkweg Galerie Amsterdam 1988 Maison Descartes Amsterdam 1991 Summer of Photography Antwerpen, België 1992 Academie des Beaux Arts studio des bouvrie Als kind, scheurde ik foto s uit tijdschriften om er collages van te maken, dit vond ik geweldig om te doen en ging er helemaal inop. Pas veel later, als jong volwassene, begon ik zelf

Nadere informatie

Mathilde Hatzenberger Gallery. Stelt voor: DESSEINS 23.02 > 16.03.2013

Mathilde Hatzenberger Gallery. Stelt voor: DESSEINS 23.02 > 16.03.2013 Stelt voor: DESSEINS 23.02 > 16.03.2013 Met: Pierre DESSONS Jean-Michel HANNECART Yoshifumi HAYASHI Richard MEITNER Philippe SEGERAL Andrew SEXTON Yoshie SUGITO Mai TABAKIAN Marc VAN CAUWENBERGH Gérald

Nadere informatie

jaarcursussen GC t Blikveld

jaarcursussen GC t Blikveld jaarcursussen GC t Blikveld 2013 2014 Elk jaar opnieuw staan een dertigtal enthousiaste lesgevers klaar om onze jaarcursussen aan geïnteresseerde deelnemers aan te bieden. Onderstaande cursussen vinden

Nadere informatie

RINEKE DIJKSTRA op de tentoonstelling Er was eens de collectie nu, Van Abbemuseum, Eindhoven

RINEKE DIJKSTRA op de tentoonstelling Er was eens de collectie nu, Van Abbemuseum, Eindhoven RINEKE DIJKSTRA op de tentoonstelling Er was eens de collectie nu, Van Abbemuseum, Eindhoven JOKE REICHARDT Werkstuk voor het vak Het meesterwerk. Sleutelwerken in de westerse kunst van de 20 e en de 21

Nadere informatie

PERSBERICHT BRUSSELSE PUBLICATIE PROJECT. Van Philippe Chancel, Fotograaf. & Valérie Weill, styliste Fotografe. De Auteurs.

PERSBERICHT BRUSSELSE PUBLICATIE PROJECT. Van Philippe Chancel, Fotograaf. & Valérie Weill, styliste Fotografe. De Auteurs. PERSBERICHT BRUSSELSE PUBLICATIE PROJECT Door COOK & BOOK Voor het Werk «Souvenirs de Bruxelles» Van Philippe Chancel, Fotograaf & Valérie Weill, styliste Fotografe De Auteurs Voorwoord van Patrick Rogiers

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

JANUARI MA DI WO DO VR ZA ZO FEBRUARI MA DI WO DO VR ZA ZO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16

JANUARI MA DI WO DO VR ZA ZO FEBRUARI MA DI WO DO VR ZA ZO 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Sri Irodikromo is in Suriname en daarbuiten bekend om haar kleurrijke schilderijen en grote dieprode batik doeken, waarin zij meestal Surinaamse vrouwen en/of de verschillende culturen van het land belicht.

Nadere informatie

Zhuang Hong Yi 12 januari t/m 23 februari 2014 PB 1

Zhuang Hong Yi 12 januari t/m 23 februari 2014 PB 1 Zhuang Hong Yi 12 januari t/m 23 februari 2014 1 zhuang hong yi Preview zaterdag 11 januari van 14.00 17.00 uur Opening zondag 12 januari van 14.00 17.00 uur, in aanwezigheid van Zhuang Hong Yi Expositie

Nadere informatie

Het werk Monochrome (Grey) van Anish Kapoor hangt ruggetje, ruggetje met de Zonnebloemen van Van Gogh. pagina 84, 10-10-2015 Het Financieele Dagblad

Het werk Monochrome (Grey) van Anish Kapoor hangt ruggetje, ruggetje met de Zonnebloemen van Van Gogh. pagina 84, 10-10-2015 Het Financieele Dagblad Het werk Monochrome (Grey) van Anish Kapoor hangt ruggetje, ruggetje met de Zonnebloemen van Van Gogh. pagina 84, 10-10-2015 Het Financieele Dagblad Kijk en vergelijk Het is een trend: hedendaagse werken

Nadere informatie

Er was eens... Magritte

Er was eens... Magritte Er was eens... Magritte 1 2 Er was eens... Magritte René René Magritte is wereldberoemd met zijn vreemde, poëtische beelden. Hij werd geboren op 21 november 1898 te Lessines, in de provincie Henegouwen.

Nadere informatie

Van schilderen volgens de regels naar schilderen met kleur

Van schilderen volgens de regels naar schilderen met kleur Van schilderen volgens de regels naar schilderen met kleur 61 Corr01_Matisse-boek_NL_april2015.indd 61 20-04-15 14:00 Het jaar 1897 luidt een nieuwe tijd in voor Matisse: in dit jaar maakt hij kennis met

Nadere informatie

Jules De Bruycker te gast bij Frank Brangwyn

Jules De Bruycker te gast bij Frank Brangwyn persinfo TENTOONSTELLING 11/10/ 13 > 12/01/ 14 Arentshuis, Dijver 16 I B- 8000 Brugge Jules De Bruycker liet zich in zijn etsen met sterke lichtcontrasten inspireren door het werk van Frank Brangwyn. Deze

Nadere informatie

beeldende vormgeving Naam:...Klas... Deze periode gaan we ons bezig houden met het menselijk lichaam en met enkele details.

beeldende vormgeving Naam:...Klas... Deze periode gaan we ons bezig houden met het menselijk lichaam en met enkele details. beeldende vormgeving Naam:...Klas... thema 6: De mens Deze periode gaan we ons bezig houden met het menselijk lichaam en met enkele details. Zolang de mens zich bezig gehouden heeft met kunst, heeft hij

Nadere informatie

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van:

rome van je De Sleutels Dit is een uitgave van: Dit is een uitgave van: ITIP school voor leven en werk Marspoortstraat 16 7201 JC Zutphen Telefoon: 0575-510 850 E-mail: opleiding@itip.nl Website: www.itip.nl De Sleutels rome van je Ik hou van de mystieke

Nadere informatie

ONLINE LESSUGGESTIE PHILIPPE VAN SNICK

ONLINE LESSUGGESTIE PHILIPPE VAN SNICK ONLINE LESSUGGESTIE PHILIPPE VAN SNICK Informatie over de kunstenaar De Belgische kunstenaar Philippe Van Snick (geb. 1946) onderzoekt met minimale middelen de ruimtelijke mogelijkheden van schilderkunst.

Nadere informatie

GALERIE HONINGEN. start nieuwe kunstseizoen 5 nieuwe realisten Grégory Asselbergh Maarten Boffé Jan Willem Eskes Suzan Schuttelaar Gerard van de Weerd

GALERIE HONINGEN. start nieuwe kunstseizoen 5 nieuwe realisten Grégory Asselbergh Maarten Boffé Jan Willem Eskes Suzan Schuttelaar Gerard van de Weerd GALERIE HONINGEN S I N D S 1 9 9 7 start nieuwe kunstseizoen 5 nieuwe realisten Grégory Asselbergh Maarten Boffé Jan Willem Eskes Suzan Schuttelaar Gerard van de Weerd + nieuwe collectie aanwinsten 6 t/m

Nadere informatie

GEORGE MEERTENS SUBLACUS schilderen/painting

GEORGE MEERTENS SUBLACUS schilderen/painting GEORGE MEERTENS SUBLACUS schilderen/painting GEORGE MEERTENS SUBLACUS schilderen/painting Document 2011 Inhoud/Contents Details/Close ups 6 Sublacus/Sublacus tekst/text Hanneke de Man 18 Brieven/Letters

Nadere informatie

November Glaceren met Acrylmedium December Het licht van Rembrandt / Het december gevoel de duisternis van Rembrandt

November Glaceren met Acrylmedium December Het licht van Rembrandt / Het december gevoel de duisternis van Rembrandt PROGRAMMA 2011 2012 Uitgangspunt van de lessen is dat kennis van de schilderkunstige technieken en stromingen vanuit de eigen ervaring wordt ontdekt en ontwikkeld. De opdrachten hebben betrekking op zowel

Nadere informatie

Architectenwoning. te Borgerhout. Cruyslei 1b (hoek Joos Robijnslei) Architect : Albert Barentsen (1915 1985)

Architectenwoning. te Borgerhout. Cruyslei 1b (hoek Joos Robijnslei) Architect : Albert Barentsen (1915 1985) Architectenwoning te Borgerhout Cruyslei 1b (hoek Joos Robijnslei) Ontworpen in het expo-jaar 1958 Gebouwd in 1959 Architect : Albert Barentsen (1915 1985) Huis Cruyslei 1b - Architect Albert Barentsen

Nadere informatie

Over schilderijen van Debbie, een paar gedichten en muziek

Over schilderijen van Debbie, een paar gedichten en muziek 1 Over schilderijen van Debbie, een paar gedichten en muziek Wie Debbies schilderijen en tekeningen van de afgelopen jaren bekijkt, zal zich misschien verwonderen over de ogenschijnlijke stijlbreuk die

Nadere informatie

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx x x x x xx x xx xx x xx xxx xx xx xx xxx x xx x xxxx x EEN KNOTSGEKKE xxx x xxxx HICHAM BENOHOUD xxx xxxxx xxxx xxxxx xx Salle de Classe, série 2 KLASFOTO! xxxx xxxxxx xx xxxxx xx xxxxxx x xxxxx xx x xxxxxx

Nadere informatie

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt.

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 215 215 HOOFDSTUK 13 Naar het museum WOORDEN 1 Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 2 De Nederlandse schilder Van Gogh schilderde vaak met kleuren.

Nadere informatie

Erwin Clauws "The Conscious Quintessence of the Abstract"

Erwin Clauws The Conscious Quintessence of the Abstract Het ROGERRAVEELMUSEUM tentoonstellingspartner bij het artistiek onderzoek The Conscious Quintessence of the Abstract van ERWIN CLAUWS Onderzoek geaccrediteerd door Onderzoeksraad Sint Lucas Beeldende Kunst

Nadere informatie

Van mij. Een gezicht is geen muur. Jan Bransen, Universiteit Utrecht

Van mij. Een gezicht is geen muur. Jan Bransen, Universiteit Utrecht [Gepubliceerd in Erik Heijerman & Paul Wouters (red.) Praktische Filosofie. Utrecht: TELEAC/NOT, 1997, pp. 117-119.] Van mij Een gezicht is geen muur Jan Bransen, Universiteit Utrecht Wij hechten veel

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Auditieve oefeningen. Boek van de week: Verhaalbegrip: Taalbewustzijn:

Auditieve oefeningen. Boek van de week: Verhaalbegrip: Taalbewustzijn: Auditieve oefeningen Boek van de week: 1; Nijntje in het museum 2; Krokodil en het meesterwerk 3; Kloddertje 4; Meneer Kandinsky was een schilder 5; Het kleine museum Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik

Nadere informatie

(de armen en het geld) Kunstgeschiedenis Danique Voorthuijzen Jaar 1

(de armen en het geld) Kunstgeschiedenis Danique Voorthuijzen Jaar 1 (de armen en het geld) Kunstgeschiedenis Danique Voorthuijzen Jaar 1 Inleiding Op donderdag 10 december zijn we met het vak kunstgeschiedenis een dag naar Amsterdam gegaan. We gingen in Amsterdam het van

Nadere informatie

Onderzoek Erwin Olaf

Onderzoek Erwin Olaf Onderzoek Erwin Olaf Inleiding 1. Wie is Erwin Olaf? 2. Cariére 3. Werk van Erwin Olaf 4. Bekendheid 5. Opdrachten 6. Waardering 7. Zijn stijl 8. Zijn doelgroep 9. conclusie 10. Recenter werk Wie is Erwin

Nadere informatie

PERSBERICHT 16 januari 2015

PERSBERICHT 16 januari 2015 Van: Carina Blokzijl Museum Gouda [Carina.Blokzijl@museumgouda.nl] Verzonden: vrijdag 16 januari 2015 12:36 Onderwerp: van Michel tot Israels Bijlagen: GeorgesMichel_Gezicht_op_de_heuvel_van_Montmartre.jpg;

Nadere informatie

Schilderkunst. 1. Definitie TOEGEPAST. Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. SCHILDERIJ: FIGURATIEF ABSTRACT:

Schilderkunst. 1. Definitie TOEGEPAST. Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. SCHILDERIJ: FIGURATIEF ABSTRACT: Schilderkunst Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. 1. Definitie SCHILDERIJ: tweedimensionaal vlak iets wordt voorgesteld kleur- en vormmiddelen FIGURATIEF ABSTRACT: figuratief: verwijst

Nadere informatie

Artlease Contemporary Art

Artlease Contemporary Art Artlease Contemporary Art [Expositie Baldin Ahmad] september 2011 Bij het werk van Baldin Ahmad had ik altijd de neiging om weg te dromen. De denkbeeldige steden en landschappen voerden mij onwillekeurig

Nadere informatie

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?.

DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. DE GROTE LERAREN ALS SPIEGEL VOOR ZELFREFLECTIE?. Amersfoort, 21 augustus 2007 John van den Hout Geachte aanwezigen, Toen ik me voorbereidde om voor u dit verhaal te houden, was mijn eerste gedachte: Wat

Nadere informatie

Factsheet over het educatieve aanbod

Factsheet over het educatieve aanbod De tentoonstelling in het Solomon R. Guggenheim Museum in New York, in 2012 Photo: David Heald Factsheet over het educatieve aanbod De tentoonstelling in het Cobra Museum Het Cobra Museum brengt van 5

Nadere informatie

FAMILIES EN KINDEREN 2012 2013 G R O E N E R U I T E R O P B L A U W P A A R D AMSTERDAM STEDELIJK MUSEUM WAT IS BEWEGING?

FAMILIES EN KINDEREN 2012 2013 G R O E N E R U I T E R O P B L A U W P A A R D AMSTERDAM STEDELIJK MUSEUM WAT IS BEWEGING? STEDELIJK MUSEUM FAMILIES EN KINDEREN 2012 2013 G R O E N E R U I T E R O P B L A U W P A A R D WAT IS BEWEGING? AMSTERDAM WELKOM! Het Stedelijk, Nederlands grootste museum voor moderne en hedendaagse

Nadere informatie

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent

Voor christenen is de Bijbel met name een geloofsboek. Dat betekent De Bijbel Een geloofsboek EWe kunnen vele wegen gaan met de Bijbel. De één ervaart het vooral als een mooi kunstobject. Vele kunstenaars hebben er inspiratie in gevonden om een kunstwerk te maken. We kennen

Nadere informatie

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST

Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST Koninklijke Bibliotheek van België EDUCATIEVE DIENST INTRO Bijna zeven miljoen boeken, miljarden pagina s, honderden miljarden woorden, beelden en ideeën. Eeuwen van onderzoek en werk om ze te begrijpen,

Nadere informatie

125 jaar. Geïnspireerd door de beroemde werken van Nederlands schilder. Vincent van Gogh (1853-1890)

125 jaar. Geïnspireerd door de beroemde werken van Nederlands schilder. Vincent van Gogh (1853-1890) 125 jaar Geïnspireerd door de beroemde werken van Nederlands schilder Vincent van Gogh (1853-1890) WWW.BNWALLCOVERINGS.COM 125 JAAR GEÏNSPIREERD DOOR DE WERKEN VAN KUNSTSCHILDER VINCENT VAN GOGH De collectie

Nadere informatie

2 Vroege renaissance 2.1

2 Vroege renaissance 2.1 2 Vroege renaissance Giotto di Bondone, rond 1315 Veranderingen Het vorige werkboek eindigde met de 14e eeuwse kunstenaar Giotto di Bondone, die in Italië een nieuwe kunststijl introduceerde. Voor het

Nadere informatie

Jan van den Berge. Een veelzijdig kunstenaar. Kunstenaar Jan van den Berge: Ik houd altijd het gevoel: het kan nog beter, nog mooier.

Jan van den Berge. Een veelzijdig kunstenaar. Kunstenaar Jan van den Berge: Ik houd altijd het gevoel: het kan nog beter, nog mooier. juni 2014 Volgens de Gestalltpsycholoog Kurt Koffka zien we de dingen niet zoals ze zijn, maar zoals wij zijn. En wij zijn niet alle dagen dezelfde. Belangrijk om hiervan alle dagen bewust te zijn. We

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Vincent van Gogh heeft nooit een kunstenaarsopleiding afgemaakt. Met deze leskaart leer je meer over de jonge Vincent én hoe je met wat hulp en (vooral) heel veel doorzettingsvermogen toch

Nadere informatie

Kröller - Müller museum. van Oscar Zuethoff uit klas B2G

Kröller - Müller museum. van Oscar Zuethoff uit klas B2G Kröller - Müller museum van Oscar Zuethoff uit klas B2G Inhoudsopgave 1. Het Impressionisme... 3. 2. Het Pointillisme uit Frankrijk... 4. 3. Het Kubisme uit Frankrijk... 5. 4. Het Expressionisme in Duitsland...

Nadere informatie

Fonds René Carcan. Uitreiking van de Internationale Prijs voor Gravure René Carcan Persdossier. René Carcan

Fonds René Carcan. Uitreiking van de Internationale Prijs voor Gravure René Carcan Persdossier. René Carcan Uitreiking van de Internationale Prijs voor Gravure René Carcan Persdossier René Carcan René Carcan was een Belgische graveur en aquarelschilder die in de jaren 80 internationale faam verwierf. Zijn werken

Nadere informatie

Running man 100x 150 cm. Acryl op doek. Met dit soort werken had ik mijn eerste tentoonstelling bij galerie Biervliet op de Prinsengracht.

Running man 100x 150 cm. Acryl op doek. Met dit soort werken had ik mijn eerste tentoonstelling bij galerie Biervliet op de Prinsengracht. In 1984 begon ik met schilderen. Daarvoor werkte ik voornamelijk als keramist en ik maakte beeldhouwwerken van Belgisch hardsteen en marmer. Ook maakte en legde ik terrazzo vloeren en aanrechten. Ik was

Nadere informatie

Vermeersch. Zonderlinge dromen in fantastische taferelen

Vermeersch. Zonderlinge dromen in fantastische taferelen 2 Ik geef een aanzet, een paar lijnen, dat gebeurt vrij intuïtief, in die lijnen ontstaan weer nieuwe dingen en op de duur dicteert het schilderij zichzelf. Tinus Vermeersch Zonderlinge dromen in fantastische

Nadere informatie

Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3

Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3 Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3 = herhaling van een begrip van begrippenlijst 1, 2, 3, 4 of 5 Computeranimatie Massamedia Animatie op de computer gemaakt. Animatie is een film die gemaakt is door foto

Nadere informatie

DE OGEN VAN CHARLEY NIVEAU ++

DE OGEN VAN CHARLEY NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Charley Toorop (1891-1955) kwam uit een echte kunstenaarsfamilie. Haar vader was de beroemde Jan Toorop en ook haar zonen bleken zeer creatief: één zoon werd documentairemaker, de andere

Nadere informatie

inhoud 1. Een leven in beeld 2. Vincents jeugd 3. Aan het werk 4. Brieven 5. Boeren 6. Naar Parijs 7. Naar het zuiden 8. De ruziemaker 9.

inhoud 1. Een leven in beeld 2. Vincents jeugd 3. Aan het werk 4. Brieven 5. Boeren 6. Naar Parijs 7. Naar het zuiden 8. De ruziemaker 9. Vincent van Gogh inhoud 1. Een leven in beeld 3 2. Vincents jeugd 4 3. Aan het werk 5 4. Brieven 6 5. Boeren 7 6. Naar Parijs 9 7. Naar het zuiden 10 8. De ruziemaker 11 9. Ziek 12 10. Het einde 13 11.

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Vincent van Gogh heeft nooit een kunstenaarsopleiding afgemaakt. Met deze leskaart leer je meer over de jonge Vincent én hoe je met wat hulp en (vooral) heel veel doorzettingsvermogen toch

Nadere informatie

1907-1914. Bram Vrielink Jim Bloemen 2de

1907-1914. Bram Vrielink Jim Bloemen 2de Bram Vrielink Jim Bloemen 2de 1907-1914 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 2 INLEIDING... 3 HET KUBISME... 4 KUNSTENAARS KUBISME... 5 L AFICIONADO... 6 PORTRAIT OF PABLO PICASSO... 7 SIMULTANEOUS WINDOWS ON

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

OPDRACHT 2: KUNST OP ZIJN KOP GEORG BASELITZ

OPDRACHT 2: KUNST OP ZIJN KOP GEORG BASELITZ Georg Baselitz (1938), schilder, graficus en beeldhouwer en een van de meest vooraanstaande hedendaagse Duitse kunstenaars, werd geboren als Hans-Georg Kern in het plaatsje Baselitz bij Dresden. Hij studeerde

Nadere informatie

George Hendrik Breitner (1857-1923)

George Hendrik Breitner (1857-1923) George Hendrik Breitner (1857-1923) George Hendrik Breitner (1857-1923) George Hendrik Breitner werd op 12 september 1857 in Rotterdam geboren. Al van kleins af aan wilde hij het liefst historieschilder

Nadere informatie

Stromingen in vogelvlucht

Stromingen in vogelvlucht Stromingen in vogelvlucht Grieken en Romeinen (Klassiek Erfgoed) 500 v. Chr. tot 400 n. Chr. Middeleeuwen (Goddelijke Orde) 500 tot 1500 Renaissance (Homo Universalis) 1500 tot 1600 Barok en Rococo (Verleiding

Nadere informatie

Henny Radijs (1915-1991)

Henny Radijs (1915-1991) Henny Radijs (1915-1991) Van pottenbakster naar keramisch kunstenares Tekst: Rob Meershoek Foto s: Kunsthandel Artentique Zoetermeer, september 2010 Alle rechten voorbehouden Vaas 1961, h. 42 cm. Inleiding

Nadere informatie

INLEIDING ZAAL 49. Pablo Picasso

INLEIDING ZAAL 49. Pablo Picasso INLEIDING 1 Over deze tentoonstelling Als iemand de titel kunstenaar van de twintigste eeuw verdient dan is het Pablo Picasso (1881 1973) wel. Misschien was hij zo n goede kunstenaar omdat hij buitengewoon

Nadere informatie

Thema: Aanvaard elkaar Tekst: Romeinen 15: 7. Liturgie: Paulus, wat doe je nou? Ik kan je nu even niet meer volgen. Je spreekt jezelf gewoon tegen.

Thema: Aanvaard elkaar Tekst: Romeinen 15: 7. Liturgie: Paulus, wat doe je nou? Ik kan je nu even niet meer volgen. Je spreekt jezelf gewoon tegen. Thema: Tekst: Romeinen 15: 7 Liturgie: Lied voor de dienst: EL 212: 1,2: Heer, wat een voorrecht Welkom Lied 971: 1,2,3: Zing een nieuw lied Stilte en begroeting Klein gloria Gebed Kinderkerk Zingen: Samen

Nadere informatie

Walter Elst BoekIII W alter Elst Boek III

Walter Elst BoekIII W alter Elst Boek III Walter Elst Boek III Walter Elst Boek III Walter Elst Limoenen - 50 x 34 cm - 2007 Le Château de Vianden - 30 x 50 cm - 2007 Lieflijke Ardennen - 44 x 67,5 cm - 2006 Kleine pruimen in witte papkom - 30

Nadere informatie

ABSOLUUT. architectuur design kunst lifestyle n 3 herfst-winter 11/12-7,00. Tussen kunst en design

ABSOLUUT. architectuur design kunst lifestyle n 3 herfst-winter 11/12-7,00. Tussen kunst en design ABSOLUUT architectuur design kunst lifestyle n 3 herfst-winter 11/12-7,00 Tussen kunst en design AMPERSAND HOUSE DE LIVING GALLERY VAN IKE KATHRYN Hoe kan je kunst en design op een levendige manier voorstellen

Nadere informatie

Sanne Sannes, Zonder titel, ong. 1967. Ontwikkelgelatinezilverdruk

Sanne Sannes, Zonder titel, ong. 1967. Ontwikkelgelatinezilverdruk Sanne Sannes, Zonder titel, ong. 1967. Ontwikkelgelatinezilverdruk Sanne Sannes, The Face of Love Fotografie uit de collectie van het Rijksmuseum 13 november 15 december 2013 Het onlangs geheel gerenoveerde

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL. beeldende vakken CSE GL en TL. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-15.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VMBO-GL en TL. beeldende vakken CSE GL en TL. tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-15.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 2 dinsdag 18 juni 13.30-15.30 uur beeldende vakken CSE GL en TL Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 38 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 66 punten

Nadere informatie

Pimpelmees 3 3766 AX Soest

Pimpelmees 3 3766 AX Soest Pimpelmees 3 3766 AX Soest Landelijk kunstenaars-genootschap de Ploegh Pimpelmees 3 3766 AX Soest Ingang de Hazelaar Telefoon: 035-609 04 11 Email: mfretz@deploegh.nl www.deploegh.nl Openingstijden woensdag

Nadere informatie