Fedor van Kregten Meester van de beesten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Fedor van Kregten Meester van de beesten"

Transcriptie

1 1 Fedor van Kregten Meester van de beesten PowerPoint Presentatie Wedstrijd Groep 6, 7 en 8 Basisscholen Wierden, Hoge Hexel, Ypelo, Enter en Notter-Zuna

2 2 Inhoud 1. Veel succes! pagina 3 2. Instructie leerkracht pagina 4 3. Instructie leerlingen pagina 5 4. Fedor van Kregten pagina 6 5. Haagse School pagina Olieverf pagina Stier Jan pagina School rond 1900 pagina Verhaal Meester van Kregten pagina Dagelijks leven rond 1900 pagina Rijtje jaartallen pagina Uitleg koeienschilderij pagina Schaapskuddes pagina Midden op de dag pagina Expositie pagina 35

3 3 Veel succes!! Plan Een aantal mensen uit Wierden kregen een tijd geleden het idee om tentoonstelling te organiseren van de schilderijen van Fedor van Kregten. Dit idee ontstond, omdat iemand over de 'van Kregtenweg' fietste en graag wilde weten waar deze naam vandaan komt. De groep, die de tentoonstelling wilde maken, ging aan het werk en vond nog meer mensen om mee te helpen. Ook de gemeente Wierden wilde graag meedoen en zo ontstond een plan om alle mensen in Wierden bij de expositie (een ander woord voor tentoonstelling) over de schilder Fedor van Kregten te betrekken. Educatiecommissie Er kwamen allemaal kleine groepjes om allerlei dingen te regelen. Die groepjes heten commissies. Zo is er ook een educatiecommissie. Educatie betekent onderwijs. De educatiecommissie wil de kinderen van de basisscholen uit Wierden, Hoge Hexel, Ypelo, Notter/Zuna en Enter graag wat leren over de schilder Fedor van Kregten. Daarom hebben ze bedacht om jullie in een groepje van twee kinderen een PowerPoint-presentatie te laten maken over Fedor van Kregten. Dat is een spreekbeurt met behulp van PowerPoint. Iedere school zoekt uit welk groepje kinderen de beste PowerPoint-presentatie heeft gemaakt en dat groepje mag meedoen aan de PowerPoint-presentatie wedstrijd. Alle leerlingen, die meedoen aan de wedstrijd in de bibliotheek, krijgen een kleine attentie. De school, die de eerste prijs wint, krijgt een schilderles voor de groepen 6, 7 en 8. Bezoek expositie De expositie is op verschillende plaatsen in het dorp Wierden. Alle scholen zijn uitgenodigd om naar de schilderijen te komen kijken. Jullie kunnen dus ook een bezoek brengen aan de expositie. Daar kun je in het echt zien, hoe mooi Fedor van Kregten kon schilderen. Omdat jullie straks heel wat weten van Fedor van Kregten, hebben jullie al veel verstand van de schilder, wanneer je naar de expositie gaat. Dan zijn jullie echte kunstkenners! Jullie kunnen aan je vader en moeder, opa en oma vertellen wat je allemaal weet over Fedor van Kregten. Plezier Wij hopen, dat jullie veel plezier hebben met het maken van de PowerPoint presentatie en dat jullie de expositie mooi vinden. We wensen jullie veel succes! De educatiecommissie: Jan Aanstoot Jeanne Bekkema Ellen Breukers Kees Kroon

4 4 Instructie leerkracht De leerlingen maken een PowerPoint-presentatie (spreekbeurt met behulp van PowerPoint). De opdracht is voor groep 6, 7 en 8. De school kan zelf kiezen hoeveel leerlingen er mee doen. Per presentatie een groepje van 2 leerlingen. Bij voorkeur geven beide leerlingen samen de spreekbeurt. De school kiest de beste PowerPoint presentatie uit. De leerlingen met de beste presentatie doen mee aan de PowerPoint-wedstrijd. Uiterlijk donderdag 17 september bij Ellen Breukers (E.Breukers- melden met welke twee leerlingen uw school meedoet aan de wedstrijd. De PowerPoint-wedstrijd is op woensdagmiddag 23 september in de bibliotheek Wierden. Het rooster hiervoor volgt. De leerlingen worden beoordeeld op het presenteren en op de PowerPoint. De leerlingen vinden de informatie over de schilder, de tijd waarin hij leefde en zijn stijl van schilderen op de website. De informatie staat ook op de CD en het boekje bij dit pakket. De informatieteksten zijn aangepast op het niveau van 10 a 11 jarigen. Uiteraard kunnen leerlingen zelf het Internet afzoeken naar meer informatie en foto's. De prijsuitreiking is op woensdag 30 september om uur in de Historische Kring Wederden.

5 5 Instructie leerlingen Opdracht Maak een PowerPoint-presentatie over de schilder Fedor van Kregten. Dat betekent dat je een spreekbeurt geeft over Fedor van Kregten met behulp van PowerPoint. Deze opdracht maak je met een groepje van twee kinderen. De spreekbeurt mag maximaal tien minuten duren. Wij vinden het leuk als jullie samen de spreekbeurt doen. De PowerPoint mag maximaal 12 dia's bevatten en minimaal 10 dia's. In de presentatie moet in ieder geval iets staan over: - Het leven van Fedor van Kregten - De tijd waarin hij leefde - Zijn manier van schilderen (Haagse School) - Wat heeft Fedor van Kregten met Wierden te maken Informatie vind je op de website, in het boekje en op de CD. De beste PowerPoint-presentatie van elke school doet mee aan de 'PowerPoint wedstrijd' op woensdagmiddag 23 september in de bibliotheek Wierden. De uitreiking van de prijzen is op woensdagmiddag uur in de Historische Kring Wederden. Bij alle foto's van schilderijen staat aangegeven wie het geschilderd heeft. Waar niets bij staat, is geschilderd door Fedor van Kregten. PowerPoint tips Gebruik steekwoorden in de titel, de titel is de samenvatting van de hele dia. Een steekwoord is een woord waarin je de hele inhoud van de dia samenvat. Maak korte zinnen, anders gaat het publiek lezen en luistert niet meer naar wat jij te zeggen hebt. Gebruik minimaal 22-punts lettergrootte. Maak maximaal 5 regels per dia. Maak veel contrast (een groot verschil) tussen letterkleur en achtergrondkleur.

6 6 Fedor van Kregten De ouders van Fedor van Kregten woonden in Notter. De familie van Kregten bestond uit acht kinderen. Fedor van Kregten ging naar de Normaalschool in Goor. Fedor van Kregten is twee keer getrouwd geweest. Fedor schilderde naar de natuur. Zijn schilderijen leken op de schilderijen van de Haagse School. Fedor was autodidact. Fedor schilderde altijd met olieverf. Fedor had veel succes, maar bleef een arme man. Zijn leven en werk kun je in vier periodes indelen. In 1937 gaat Fedor van Kregten dood. Zijn schilderijen vinden we niet alleen in het museum, maar ook bij mensen thuis. De ouders van Fedor van Kregten De vader van Fedor van Kregten werd geboren op een zeilschip midden op de Oostzee. Hij heette Hermanus. Hij liep op 15-jarige leeftijd van huis weg. Hermanus werd later onderwijzer en trouwde in 1870 met Anna Jufina Rienks. Anna Jufina Rienks, de moeder van Fedor, was een vrouw, die mooi kon borduren en houtsnijden. Van haar erfde Fedor zijn creativiteit. Hermanus van Kregten werd bovenmeester (directeur) van de Openbare Lagere School in Notter. Daar is nu nog de van Kregtenweg te vinden. Hermanus overleed op 19 oktober 1938; hij werd 91 jaar oud. Fedor zelf werd 66 jaar oud en overlijdt in Zijn vader overleefde hem dus nog één jaar. Familie van Kregten Fedor werd geboren op 16 januari 1871 en was de oudste van elf kinderen. Drie van zijn kleine broertjes en zusjes stierven kort na de geboorte. Er bleven acht kinderen over in het gezin. Normaalschool De vader van Fedor stuurde hem naar de Normaalschool in Goor, de opleiding voor onderwijzers. Fedor was toen 15 jaar oud. Hij had weinig te vertellen; stiekem wilde hij veel liever schilderen dan onderwijzer worden. Zijn vader zei tegen hem: "Of je hersens genoeg hebt om de akte te halen, zal nog moeten blijken". Fedor dacht: "Ik zal je laten zien, dat ik genoeg hersens heb. Ik doe goed mijn best, ook al vind ik het niet leuk". Hij haalde zijn diploma voor onderwijzer en na de diploma-uitreiking ging hij naar zijn vader toe. Hij verscheurde het diploma voor de ogen van zijn vader en zei dat hij veel liever ging schilderen en geen onderwijzer wilde worden. Fedor solliciteerde toch nog als onderwijzer, maar hij bedacht zich en besloot dat hij toch kunstschilder wilde worden Getrouwd Fedor van Kregten trouwde in 1899 met Bettine ten Bruggencate in Almelo. Ze kregen twee kinderen, een jongen en een meisje. Fedor was steeds op zoek naar nieuwe voorbeelden in de natuur en daarom verhuisde hij maar liefst 16 keer. Bettine vond al dat verhuizen niet fijn en daarom scheidden ze in In 1918 trouwde Fedor opnieuw met Dientje Leeman. Zij kregen één dochter. Schilderen naar de natuur Fedor hield veel van de natuur. Hij keek goed naar de bomen, de weilanden, de schapen en de koeien. Fedor observeerde (lang naar iets kijken en het goed in je opnemen) en dan begon hij te schilderden. Soms had hij een schilderij al in twee uur klaar, maar het gebeurde ook dat hij wel twee maanden over één schilderij deed. Een enkele keer werkte hij ook 's nachts door. Dat was wel lastig, want het verschil tussen daglicht en kunstlicht is groot en dan moest

7 7 Fedor goed opletten dat het schilderij de goede kleuren kreeg. De schilderijen van Fedor leken wel op de schilderijen van de Haagse School. Over de Haagse School kun je meer lezen in het hoofdstuk 'Haagse School'. Fedor gebruikte olieverf voor zijn schilderijen. Die verfsoort gebruiken de schilders ook nu nog veel. Over olieverf kun je alles lezen in het hoofdstuk 'olieverf'. Autodidact Fedor trok er altijd alleen op uit en probeerde zo goed mogelijk, de natuur op het schildersdoek te brengen. Er was niemand, die hem vertelde hoe je bijvoorbeeld een koe moest schilderen. Dat noem je autodidact. Dat wil zeggen, dat je jezelf leert schilderen door flink te oefenen, zonder dat iemand je helpt. Andere schilders uit de tijd van Fedor van Kregten zochten elkaar juist op. Zij praatten over de verf, de techniek en over de manier van schilderen. Succes maar arm Fedor ontwikkelde een heel eigen stijl (manier) van schilderen. Hij had veel succes en kreeg vaak opdrachten van mensen om een schilderij te maken. Soms schilderde hij portretten, maar heel vaak ook landschappen met koeien of schapen. Het succes kon hem niet veel schelen. Hij vond het schilderen zelf het allerbelangrijkste. Fedor verkocht wel veel schilderijen, maar hij was geen goede zakenman. Hij verdiende dus maar weinig geld. In de crisisjaren vanaf 1930 waren veel mensen werkloos. Fedor verdiende bijna niets meer. Alle mensen hadden weinig geld en ze dachten al helemaal niet aan het kopen van een duur schilderij. Fedor moest verhuizen naar een kleiner huis, omdat hij de huur niet meer kon betalen. Soms kon hij ook de bakker en slager niet betalen en dan gaf hij hen een schilderij in plaats van geld. Vier periodes: Eerste periode 1890 tot 1905 Vanaf 1890 schilderde Fedor veel in Overijssel en Drenthe; meestal landschappen met dieren. Het liefst schilderde hij koeien. Hij kocht op een keer zelfs een kalf om het dier van alle kanten te kunnen bestuderen en schilderen. Hij schilderde toen veel schaapskuddes, maar ook portretten van zijn familie. Hierboven zie je een schaapskudde en een portret van zijn dochter uit de eerste periode.

8 8 Tweede periode 1906 tot 1926 In 1906 verhuisde Fedor naar Den Haag. In die tijd schilderde hij veel Hollandse landschappen en duinlandschappen. In de landschappen staan wel enkele dieren, maar die zijn minder belangrijk dan in de eerste periode. In eerste periode stonden de dieren op de voorgrond, terwijl in de tweede periode het landschap juist belangrijk is. Hierboven zie je een duinlandschap vlakbij Den Haag. Derde periode rond 1926 In dit jaar maakte Fedor een reis naar Spanje en Marokko. Dat was in die tijd heel bijzonder. Spanje en Marokko zijn warme zonnige landen met heel andere kleuren, dan in Nederland. Fedor schilderde in 1926 en 1927 veel kamelen, ezels en Oosterse mensen in felle kleuren. Hierboven zie je een Oosters tafereel.

9 9 Vierde periode 1926 tot 1937 De kleuren in zijn schilderijen veranderden weer. Het was de laatste periode van zijn leven. Fedor was een oude man geworden en hij gebruikte nu veel donkere kleuren. Vroeger schilderde hij normale, jonge en gezonde dieren, maar in zijn laatste periode schilderde hij oude, eenzame dieren en verwelkte en verdorde bloemen. Hierboven zie je een zelfportret van de oude man Fedor van Kregten en een vaas met verwelkte zonnebloemen. Dood 1937 Fedor van Kregten werd ziek. Hij had longkanker en gebruikte al zijn kracht voor zijn laatste schilderij. Hij schilderde het sterfbed van een Joodse man. Hij was echter te ziek en het schilderij kwam niet meer af. Fedor overleed op 8 augustus Museum Enkele schilderijen hangen in het museum in Rijssen en de Twentse Welle. Er zijn echter ook veel schilderijen bij mensen in huis. We weten dus niet precies waar en wie er allemaal een schilderij van hem heeft. Wist je dat... Wist je dat Fedor van Kregten gek was op pannenkoeken? Wist je dat Fedor van Kregten veel geld over had voor de arme mensen? Wist je dat Fedor van Kregten alleen maar aan schilderen dacht? Wist je dat Fedor van Kregten heel veel kon eten? Wist je dat Fedor van Kregten twee keer getrouwd is geweest? Wist je dat Fedor van Kregten een grote man was? Wist je dat Fedor van Kregten vaak boos keek? Wist je dat Fedor van Kregten zestien keer verhuisde in zijn leven?

10 10 Hoe werd er geschilderd in de tijd van Fedor van Kregten? Als je de schilderijen van Fedor van Kregten bekijkt, dan kun je heel duidelijk zien door welke andere kunstenaars hij zich heeft laten inspireren. Fedor van Kregten leefde in een tijd van veel veranderingen. De kunstenaars wilden niet meer precies naar de natuur schilderen, maar hun eigen indrukken van wat ze om zich heen zagen op het doek zetten. In Nederland heette deze groep schilders de Haagse School. Deze kunstenaars schilderden buiten. En plein air werd dat genoemd. Het buiten schilderen werd mogelijk gemaakt door de uitvinding van verf in tubes. Ook veranderde de schilderkunst door het ontstaan van de fotografie. Die nieuwe manier van schilderen werd het impressionisme genoemd. Maris is één van de schilders van de Haagse School. Net als Maris, probeerde Fedor van Kregten het licht te schilderen. Haagse School De zogenaamde 'Haagse School' heeft op de manier van werken van Fedor van Kregten een grote invloed gehad. Het woord 'School' moet je hier niet zien als een soort opleiding, maar meer in de betekenis van 'een school vissen', een groep schilders die heel veel met elkaar optrokken en op eenzelfde wijze schilderden. Fedor heeft zich echter nooit bij de groep aangesloten. En plein air Den Haag was rond 1900 eigenlijk nog een dorp, met een wijds landschap er om heen, waaronder een prachtig duingebied. Bekende schilders als Weissenbruch, Mesdag, Mauve en Maris trokken er veel op uit met de schilderskist, een veldezel en een stuk linnen onder de arm om in de open lucht hun schilderijen te gaan maken. Dat buiten schilderen werd en plein air genoemd en komt uit het Frans. Vaak schilderden deze Haagse schilders de typisch Hollandse luchten met veel stapelwolken en prachtig licht, maar ook het sombere grijze weer, dat ook kenmerkend voor Nederland is. De schilders hadden geen dagen de tijd om hun schilderij te maken, want binnen een paar uur kan de sfeer in het landschap totaal veranderd zijn bijvoorbeeld door de stand van de zon. Ze moesten dus snel werken en dat kun je zien aan de losse wijze van verf opbrengen op het doek. Je kunt heel goed de penseelstreken zien, losse toetsen, dus geen mooi geschilderde overgangen. Daardoor lijken de schilderijen wat slordig geschilderd en daar moesten de mensen in die tijd nog erg aan wennen. Men vond het vaak geklodder. Hierboven zie je twee schilderijen van Mauve, die deze manier van schilderen goed weergeven.

11 11 Verf in tubes Dat buiten schilderen ('en plein air') was vrij nieuw voor die tijd. Al veertig jaar eerder waren er in Frankrijk ook al schilders, die veel buiten werkten. Net onder Parijs was een groep die zich 'De School van Barbizon' noemde.een nieuwe uitvinding stelde hen in staat om wat gemakkelijker naar buiten te gaan met de schildersattributen. De schilder maakte soms wel schetsen buiten, maar het was erg lastig om ter plekke de verf te maken. De uitvinding van de verf in tubes zorgde ineens voor een grote verandering. Toen konden de schilders de verf gewoon mee naar buiten nemen. Daarvoor ontstonden schilderijen van landschappen in het atelier van de kunstenaar. Fotografie Ook de fotografie speelde bij de ontwikkeling van een nieuwe moderne schilderstijl een belangrijke rol. Schilders, die voorheen veel opdrachten voor portretten kregen, hadden nu ineens een grote concurrentie van de fotografen. Een foto kon alles veel sneller en toch echt weergeven en dan ook nog eens vele malen goedkoper. De schilders wilden ook momentopnames (een foto is een momentopname) weergeven en dan moest je dus heel snel werken, omdat alles door veranderingen in het licht ook snel wisselt. Impressionisme Die nieuwe, snelle manier van schilderden werd al snel het 'Impressionisme' genoemd. Het betekent eigenlijk een korte snelle indruk schilderen van een moment. Een bekende Franse impressionist is Claude Monet, die in Rouen dezelfde kathedraal vanuit precies dezelfde plek op twintig verschillende momenten van de dag schilderde. Dan zie je pas goed hoe het licht ieder uur weer enorm is veranderd. De Nederlandse Haagse School werkte dus in de trant van die Impressionisten.

12 12 Hier zie je vijf verschillende schilderijen van de kathedraal van Rouen door Monet geschilderd. Maris De schilder Maris was vaak in de weilanden rond Den Haag te vinden. Nieuwsgierige voorbijgangers maakten dan vaak een praatje met hem en soms vroegen mensen waarom hij altijd koeien schilderde. Dan antwoordde hij: Ik schilder geen koeien hoor, ik schilder alleen maar het LICHT. Waarmee hij aan wilde geven dat het onderwerp eigenlijk niet zo belangrijk is, dat mag en kan van alles zijn. Het ging de schilder er om het licht te vangen en het zo weer te geven, zoals het op dat moment is. Hierboven zie je twee schilderijen van Maris. Licht Fedor van Kregten was in die zin ook een schilder van het licht en daarom wordt hij in artikelen en in een boek dat over hem is geschreven, een man van de Haagse School genoemd. Maar toch kun je dat niet zomaar zeggen, want hij heeft helemaal niet of in ieder geval erg weinig in de open lucht gewerkt. Hij maakte daar wel veel kleine schetsen en studies, maar in het atelier werden die dan uitgewerkt.

13 13 Fedor van Kregten en de olieverf Al meer dan 500 jaar geleden gebruikten de schilders olieverf en men zegt dat de Chinezen al honderden jaren eerder die techniek kenden. Olieverf is gemaakt met olie en pigment. Ongeveer 150 jaar geleden werd de tube uitgevonden. De schilders maakten voor het 'en plein air' schilderen een schilderskist. Om de olieverf snel te laten drogen gebruikten de schilders siccatief. Schilders schilderden op paneel en linnen. Fedor van Kregten gebruikte verschillende soorten kwasten. Olieverf Fedor van Kregten schilderde altijd met olieverf. Dat is andere verf dan jij op school gebruikt. Op school schilder je met verf, die gemaakt is met water en pigment (kleurstof). Olieverf bestaat uit olie, meestal lijnzaadolie en pigment. Dat pigment is een heel erg fijn gekleurd poeder. Dat poeder moet vermengd worden met olie. Dat noem je het wrijven van de verf. Vroeger deed men dat in het atelier, de werkruimte van de kunstenaar, op een glazen plaat. Daar strooide de schilder wat pigment op en enkele druppels olie. Met een vijzel, die de apotheker ook gebruikte, werd het pigment met de olie vermengd. Men begon met heel weinig olie en daar werd steeds meer olie aan toegevoegd totdat er een stevige pasta ontstaan was. Dat heet 'korte verf, een verf die niet meer wegvloeit. De kunstenaars maakten dus zelf hun verf en beroemde kunstenaars die ook leerlingen hadden, leerden hun leerlingen al heel vroeg de fijne kneepjes van het vak. De dag van de kunstenaar begon heel vaak met het wrijven de verf. Tube Ongeveer 150 jaar geleden vond men de tube uit. De tube werd meestal van lood of zink gemaakt. Dat zijn zachte metalen, die je gemakkelijk kunt buigen. Ze waren dus heel geschikt om een tube van te maken, waar je verf in kon doen. De tube leverde meteen nieuwe mogelijkheden voor de schilders op, want nu konden ze ook heel gemakkelijk naar buiten om daar te gaan werken. Schilderskist De schilders maakten voor het in de buitenlucht schilderen een mooie kist. Daar gingen, behalve de tubes verf, ook een palet in met kwasten en een stuk linnen waarop men ging schilderen. Het stukje linnen werd met een paar punaises in het deksel van de kist vastgeprikt. Daarnaast nam hij ook een veldezel mee. Een veldezel is een soort rechtop staande tafel, waarop het linnen met punaises wordt vastgemaakt. De schilder kan dan staande schilderen. Die veldezel kun je inklappen en meenemen. De schilder kon, nadat hij op zijn veldezel een tijd in de stad of in de natuur had gewerkt, het schilderij weer mee naar zijn atelier meenemen zonder de natte verf te beschadigen. Olieverf droogt namelijk heel langzaam. Het kan wel dagen duren en dat vonden sommige schilders vervelend. Daarom gebruikten ze wel eens een middel dat de verf sneller deed drogen, een siccatief. Siccatief Als jij op school iets schildert, is je werkstuk binnen een paar uur helemaal droog. Schoolverf (waterverf) droogt dus snel. Olieverf droogt juist erg langzaam en dat is lastig voor een schilder. Sommige schilders gebruikten een middel om de verf sneller te laten drogen. Dit 'sneldroogmiddel' heet siccatief, maar een groot nadeel daarvan was, dat het de kleuren op den duur donkerder maakte.

14 14 Bij heel donkere kleuren is dat natuurlijk minder erg dan bij heel lichte kleuren. Zo kon na jaren een schilderij er heel anders uit gaan zien. Het werd veel donkerder dan de schilder bedoeld had. Paneel en linnen De kunstenaars werkten vaak op paneel, houten plankjes, maar ook veel op linnen. Linnen is een lap stof, dat gemaakt is van vlas. Vlas is een plantje, dat speciaal geteeld wordt om er linnen van te maken. De stengels van het vlas, zijn de vezels, die tot draden worden gesponnen. Van die draden kun je linnen weven. Omdat linnen stof is, kun je wel bedenken, dat je het veel gemakkelijker mee kunt nemen, dan een paneel van hout. Het aardige is, dat lijnolie gemaakt wordt van de zaden van de vlasplant en linnen van de vezels van dezelfde plant. Fedor van Kregten Fedor van Kregten maakte veel schetsen in de natuur en werkte die in zijn atelier uit. Hij is er misschien wel eens met zijn schilderskist op uitgetrokken, maar in ieder geval niet vaak. Wel zal hij van de tubes verf gebruik hebben gemaakt, want dat deed iedereen eigenlijk in die tijd al. Enkele kunstenaars bleven heel ambachtelijk werken en vonden dus ook dat ze zelf de verf moesten maken. Er zijn overigens nog steeds kunstenaars die dat doen. Kwasten Fedor gebruikte verschillende soorten kwasten. Meestal waren dat varkensharen kwasten die goed geschikt waren voor het schilderen met wat dikkere verf. Met een wat stugge kwast van varkenshaar blijven de verfstreken mooi zichtbaar. Als hij overgangen van kleur wilde schilderen, zoals bijvoorbeeld in een lucht, dan gebruikte hij een zachtere kwast. Voor heel kleine onderdelen, zoals als boomtakken of ogen gebruikte hij een fijne kwast of een penseel, waar een punt aan zit. Als je een schilderij van Fedor van dichtbij bekijkt, dan kun je dus een beetje nagaan hoe hij aan het werk is geweest en hoe het schilderij is ontstaan.

15 15 Stier Jan door Fedor van Kregten geschilderd Stier Jan was een beroemde fokstier en werd geboren in 1906 in Friesland. Hij won de ereprijs, de zilveren medaille van Koningin Wilhelmina, tijdens de veekeuring in Workum in Jan werd op de Workummer keuring voor een recordbedrag (toen 3500 gulden; nu euro) verkocht en verhuisde naar Lonneker in Twente waar hij een superberoemde fokstier werd. Jan ging dood in 1917 en omdat Jan zo beroemd was, wilde men een schilderij van hem. Fedor van Kregten kreeg een mooie foto van Stier Jan en schilderde hem in 1918 na. Het schilderij werd in 1980 gestolen, maar werd na enige tijd teruggebracht op het politiebureau. Nu hangt Jan in het AOC in Almelo. De fokvereniging heeft het skelet van Jan bewaard en dat staat nu in 2009 in het AOC van Almelo. Jan werd geboren Jan werd geboren in 1906 in het kleine dorpje Idaard in Friesland bij boer Arjen Hoekstra. De vader van Jan was een stier, die Albert 1306H heette. Zijn moeder heette Mina 1. Het lijkt een beetje raar om dieren een naam met een nummer te geven, maar alle koeien en stieren werden netjes opgeschreven in een boek en zo wist je altijd wie de vader en de moeder was. Dat gebeurde het eerst in Friesland en daarom noemen we dat het Fries stamboekvee. Stier Jan kreeg ook een nummer: Boer Arjen Hoekstra verkocht Jan toen hij één jaar oud was. Daarna ging Jan naar allerlei keuringen, omdat hij zo sterk en gezond was en er mooi uitzag. Hij won overal prijzen en werd al een beetje beroemd. Veekeuring in Workum Workum is een plaats in Friesland, waar vroeger ieder jaar de beroemde Workummer keuring werd gehouden. De boeren gingen met hun mooiste schapen, beste koeien en dikste varkens naar de keuring. De dieren werden schoon gewassen, zodat ze er op hun best uitzagen. Omdat Jan al veel prijzen gewonnen had, ging hij ook in 1908 naar de keuring in Workum. Er waren veel boeren, maar ook handelaren in vee. Jan werd verkocht voor heel veel geld aan de 'Stierenassociatie' uit Lonneker. De Stierenassociatie had geld gekregen van de rijke textielbaronnen. Ze betaalden maar liefst 3500 gulden voor Jan. Als je dat omrekent naar hoeveel je vandaag voor Jan zou moeten betalen, dan was je kwijt. Jan bracht dus heel veel geld op en werd zo nog veel beroemder. De verkoop werd zelfs landelijk nieuws. Jan kwam nog niet op televisie, want die bestond toen nog niet, maar wel in de krant en alle boeren die lazen, dat Jan naar Lonneker ging, waren jaloers. Fokstier Een fokstier is een hele gezonde sterke stier, die goed voor nakomelingen (kalfjes) kan zorgen. Omdat een goede stier voor veel gezonde koeien kan zorgen die bijvoorbeeld veel melk geven, is hij heel veel geld waard. Stier Jan was aan het begin van de 20 ste eeuw ( ) een hele goede fokstier en hij kostte veel geld. Hij was zo duur, dat de boeren er niet genoeg geld voor hadden. In die tijd waren er in Twente veel textielfabrieken, waar stof werd gemaakt. De directeuren van deze fabrieken waren erg rijk en werden 'textielbaronnen' genoemd. Zij gaven geld aan de arme boeren, zodat Jan gekocht kon worden.

16 16 Toen Jan in Lonneker was dekte hij in het eerste jaar 93 koeien. Voor iedere koe moest een boer, die lid was van de fokvereniging vijf gulden betalen. Wie geen lid was van de fokvereniging betaalde tien gulden. De kalfjes van Stier Jan werden grote sterke koeien, die veel melk gaven. Het waren de beste koeien uit die tijd. Er is maar één andere stier, Blitsaerd Keimpe, die net zo goed was als Jan. Samen stonden ze in de allerhoogste fokklasse. De dood van stier Jan Op Tweede Kerstdag 1917 werd Jan ziek. Hij kreeg een zware etterende longontsteking en ging dood, toen hij bijna twaalf jaar oud was. De boeren vonden het een groot verlies dat Jan er niet meer was, maar ze waren gelukkig met de goede koeien waar Jan voor gezorgd had. Schilderij Fedor van Kregten Jan was wel dood, maar de fokvereniging wilde hem niet vergeten. Er was wel een mooie foto van Jan, maar dat vond men niet goed genoeg. De fokvereniging wilde een schilderij van Jan. Ze vroegen Fedor van Kregten om Jan van de foto na te schilderen. Het schilderij werd cadeau gedaan aan Benjamin Willem ter Kuile, omdat hij geld aan de fokvereniging gegeven had om Jan te kopen in Workum. Toen ter Kuile overleed, ging het schilderij naar het bestuurskamer van de Lonneker melkinrichting 'Ormet'. Daar bleef het schilderij heel lang hangen, totdat op 7 mei 1980 in alle Twentse kranten stond dat het schilderij van Jan gestolen was. De dieven hadden de voorzittershamer gebruikt om de ramen in te slaan. Het schilderij bleef lange tijd zoek, maar op een ochtend kwam het op het politiebureau terecht. Het schilderij was erg beschadigd. De eigenaar klaagde: "Wat zag Jan d'roet, onmeunig tootakelt, hij was nig bes." Gelukkig kon het schilderij gerestaureerd worden. Dat duurde wel een halfjaar.

17 17 Nu hangt het schilderij van stier Jan in het AOC in Almelo. Het AOC is de landbouwschool van Almelo. Als je goed kijkt naar de foto van het schilderij, dan zie je dat Jan je aankijkt. Het is heel knap van Fedor, dat hij dat heeft kunnen schilderen. Skelet Jan was zo'n beroemde stier, dat de fokvereniging het skelet van Jan bewaard heeft. Het skelet van Jan staat nu nog steeds in het AOC in Almelo. Op de foto zie je het skelet voor het schilderij dat Fedor van Kregten geschilderd heeft.

18 18 School in de tijd van Fedor van Kregten De lagere school van toen was hetzelfde als de basisschool van nu, maar het onderwijs rond 1900 was heel anders dan nu. De eerste vrouwen werkten in het onderwijs. Er werd regelmatig straf op de lagere school uitgedeeld. De onderwijzers hadden een laag salaris. Het klaslokaal zag er ordelijk uit. De schoolvakken van toen lijken op het eerste gezicht veel op die uit onze tijd, maar de schoolweek zag er vroeger anders uit dan nu. Alle kinderen in de klas leerden allemaal hetzelfde in dezelfde tijd. Onderwijs rond 1900 Het lager onderwijs zag er rond 1900 heel anders uit dan tegenwoordig. Niet iedere onderwijzer was even streng, maar orde in de klas speelde een heel grote rol. Er waren meesters die altijd streng de orde bewaarden. Je mocht bij hen geen enkel geluid maken, zoals je voeten over de voetenplank schuren. Ze wilden een speld kunnen horen vallen in de klas. Vrouwen in het onderwijs Het onderwijs werd aanvankelijk alleen door mannen gegeven. Rond 1900 kwamen er echter ook vrouwen op de lagere school. Deze onderwijzeressen gaven het vak handwerken en ze gaven les in de laagste klassen. De kleuterschool bestond toen nog niet; de laagste klassen waren wat nu groep drie en vier is. Straf Orde speelde een grote rol en de kinderen moesten altijd luisteren naar de leerkracht. Net zoals nu waren er toen ook al straffen om het gezag van de leerkracht duidelijk te maken. Het onderwijs was veel strenger dan nu en je kreeg eerder een straf. Meestal waren het overtredingen zoals praten, draaien, uit de bank lopen, te laat komen en gekke bekken trekken. Ook de spot met de leraar drijven kwam al voor, zoals een brutaal antwoord geven of karikaturen van de meester maken. De straffen die de meester meestal gaf, waren in de hoek of op de gang staan, sommen maken of strafregels schrijven. Men dacht in die tijd, dat als een kind vaak iets opschreef, hij automatisch goed gedrag ging vertonen. Vandaar de strafregels! Ook werden er lichamelijke straffen gegeven zoals slaan, knijpen en een kind laten knielen. Salaris De salarissen waren laag, maar er werd wel van de leerkrachten verwacht dat ze netter en deftiger gekleed gingen dan anderen. Ook moesten ze in een nette buurt wonen. Voor die luxe zaken hadden ze niet genoeg geld en daarom hadden de meesten een bijbaantje. Klaslokaal Ook aan de indeling van het lokaal kon je zien, dat de leraar gezag eiste. Alles stond netjes en geordend en de hoge lessenaar voor in de klas liet de autoriteit van de meester zien. De kinderen zaten naast elkaar in banken, die keurig in een rij stonden. De schoolweek De schoolweken rond 1900 waren wel anders dan tegenwoordig. Op zaterdag gingen de kinderen ook naar school. Leerlingen van nu zouden het onderwijs van toen erg saai vinden. In de schoolboeken stonden vrijwel geen plaatjes.

Lei en griffel: Kinderen schreven met een griffel op een lei. Soms leerden ze lezen met een ABC-boekje.

Lei en griffel: Kinderen schreven met een griffel op een lei. Soms leerden ze lezen met een ABC-boekje. Onderwijs Schooltje Lhee in het Openluchtmuseum Het schoolgebouwtje dat in het Openluchtmuseum staat, is een dorpsschooltje uit Lhee (Drenthe). De inwoners van Lhee hadden die speciaal gebouwd in de 18e

Nadere informatie

Welkom op de Pionier

Welkom op de Pionier Welkom op de Pionier Wat lees je allemaal in dit boekje? 1. Wat is de Pionier voor een school? 2. Op school zijn verschillende klassen. 3. Zo gaat het op de Pionier. 4. Hoe ziet een schooldag er op onze

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk

Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk Aan het werk! Kijkwijzer voor het VMBO bij de tentoonstelling Mens en Werk Aan het werk! Als je straks klaar bent met school ga je waarschijnlijk werken. Misschien wil je wel automonteur of metaalbewerker

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Willem Maris (1844-1910)

Willem Maris (1844-1910) Willem Maris (1844-1910) Willem Maris behoort tot het bekende schildersgeslacht Maris. Hij was de jongste van drie broers die allen in het schildersvak gingen, gestimuleerd door hun vader, boek- en steendrukker

Nadere informatie

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL PASPOORTEN M.C. Escher 17 juni 1898 27 maart 1972 Leeuwarden Tekeningen die niet klopten. Maurits Cornelius Escher werd geboren in in 1898 in een Friese familie. Hij was de jongste thuis en zijn familie

Nadere informatie

Paulo op bezoek in de klas

Paulo op bezoek in de klas Kunst voor peuters en kleuters Dit materiaal is bestemd voor leerkrachten van groep 0, 1 en 2. Met de informatie en lessuggesties kunt in de klas aan de slag met beeldende kunst. Het kijken naar en praten

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT

GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT GESCHIEDENIS LES 2 STAP VOOR STAP VOORUIT Wie zei: Het is mijn taak om dit land goed te besturen. Maar al die ministers moeten zich er niet mee bemoeien. 1. koning Willem I 2. koning Willem II 3. koning

Nadere informatie

weekinfo Datum: vrijdag 12 februari 2016

weekinfo Datum: vrijdag 12 februari 2016 weekinfo Datum: vrijdag 12 februari 2016 Bijbelverhalen voor de komende week Vijf broden en twee vissen, Matteüs 14:13-21 Jezus loopt over het water, Matteüs 14:22-33 Petrus weet wie Jezus is, Matteüs

Nadere informatie

Hoe maak ik een Spreekbeurt?

Hoe maak ik een Spreekbeurt? Hoe maak ik een Spreekbeurt? Stap 1: Kies een onderwerp. Voordat je kunt beginnen met het maken van een spreekbeurt, moet je natuurlijk een onderwerp kiezen. Het hoeft niet perse een hobby van je te zijn,

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak.

Tik-tak Tik-tak tik-tak. Ik tik de tijd op mijn gemak. Ik haast me niet zoals je ziet. Tik-tak tik-tak, ik denk dat ik een slaapje pak. Tik-tak - Lees het gedicht tik-tak voor. Doe dit in het strakke ritme van een langzaam tikkende klok: Tik - tak - tik - tak Ik tik - de tijd - op mijn - gemak. Enzovoort. - Laat de kinderen vrij op het

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

WERKBLAD mijn landschap

WERKBLAD mijn landschap WERKBLAD mijn landschap Hoe zie jij het landschap? Wat vind je mooi of belangrijk? Ga alleen of in groepjes aan de slag en maak - een presentatie op papier of digitaal - een gedicht, een verhaal of een

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Het Onderzoek. Laura Koopman Groep 7 woensdag 5 maart 2014 HET ONDERZOEK

Het Onderzoek. Laura Koopman Groep 7 woensdag 5 maart 2014 HET ONDERZOEK Het Onderzoek Laura Koopman Groep 7 woensdag 5 maart 2014 HET ONDERZOEK Inhoud In deze hoofdstukken is mijn werkstuk verdeeld: 1.Christiaan Huygens blz: 4 2.Antonie van Leeuwenhoek blz: 6 3.De beschrijving

Nadere informatie

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al Hoofdstuk 1 Echt? Saartjes mond viel open van verbazing. Maar dat is supergoed nieuws! Ze sloeg haar armen om haar vriendin heen. Waaah, helemaal te gek. We gaan naar Frankrijk. Zon, zee, strand, leuke

Nadere informatie

De steentijd Jagers en verzamelaars

De steentijd Jagers en verzamelaars De steentijd Jagers en verzamelaars De prehistorie is de geschiedenis van de mensheid voordat mensen konden lezen en schrijven. We hebben uit de prehistorie daarom geen boeken, dagboeken of andere geschreven

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

Wat een vreemde bromfiets!

Wat een vreemde bromfiets! Wat een vreemde bromfiets! Waarom rijden er nu geen paarden meer met karren? Reed er vroeger een tram in ons dorp?! Met die bus zou ik ook wel eens willen rijden! 1. Voetgangers baas! Opdracht Lees het

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

De zolder van opa Groepen 3-4-5

De zolder van opa Groepen 3-4-5 De zolder van opa Groepen 3-4-53 Inhoud 1 Kinderboekenweek 3 2 Op de zolder 4 3 De stoof 5 4 Het leesplankje 6 5 De Keulse pot 7 6 De tol 8 7 De foto 9 8 De koffiemolen 10 9 De schaatsen 11 10 Nog een

Nadere informatie

Thema : Licht Onderwerp : Het licht bij de oermens!

Thema : Licht Onderwerp : Het licht bij de oermens! 1 Thema : Licht Onderwerp : Het licht bij de oermens! Het licht bij de oermens! Onze allereerste voorouders waren voor de ontdekking van het vuur aangewezen op de zon. De zon gaf hun immers warmte en licht.

Nadere informatie

Inhoud Slaapkamer 6 Opwarming 8 Een jaar later 10 Genoeg 12 Terrorist 14 Geheim 16 Olie 20 R.O.A. 23 Betty 26 Vertrouwen 29 Feiten 32 G.O.F. 35 Protest 38 Warm 42 Reuzenmachine 44 Een bewaker! 47 Terrorist?

Nadere informatie

Met Vincent aan het werk

Met Vincent aan het werk Met Vincent aan het werk Ceciel de Bie Met illustraties van Georgien Overwater Van Gogh Museum Publicaties 4 Inhoud 1 Ontdekken door te doen 9 2 Heb je tekenspullen in huis? 10 3 Tekenen, tekenen en nog

Nadere informatie

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw

Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Wegwijs in de wereld van de schilderkunst / Schilderijen Salon van de 21 e eeuw Lesbrief met enkele suggesties voor creatieve verwerkings- lessen n.a.v. het bezoek aan de tentoonstelling Le Peintre de

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

CBS OOSTERGEEST 100 JAAR FEESTGIDS

CBS OOSTERGEEST 100 JAAR FEESTGIDS CBS OOSTERGEEST 100 JAAR FEESTGIDS Aan alle ouders en kinderen van basisschool Oostergeest, In de week van 27 september tot en met 1 oktober gaan wij op onze school feest vieren. Dat doen we omdat onze

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Gelijk de Wakkere Haan tot Kraayen is genegen, Zoo laat u Jonge Jeugd, tot Onderwijs bewegen

Gelijk de Wakkere Haan tot Kraayen is genegen, Zoo laat u Jonge Jeugd, tot Onderwijs bewegen Aap, noot, mies Wie kent ze niet, de woorden van het aloude leesplankje van Hoogeveen? Het bekende rijtje roept nostalgische gevoelens op. We zien onszelf weer zitten in een houten schoolbank, de kroontjespen

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser Kom erbij Kom erbij, want ik wil je iets vertellen, het is heel bijzonder, dus luister allemaal. Ik ken honderdduizend prachtige verhalen, maar dit is echt het mooiste van allemaal. Het gaat over twee

Nadere informatie

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan

A-tekst. De aquarel. Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan A-tekst De aquarel Mesdag Israëls Mauve Breitner Mondriaan In de 19de eeuw maakte de Nederlandse aquarel een ongekende bloeiperiode door. De artistieke idealen van die tijd vonden in dit medium een perfecte

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Maxima Inleiding Ik hou mijn werkstuk over Máxima, omdat je erg vaak iets over Máxima hoort en ik dacht dat je daar veel informatie van hebt. Maar ik weet ook nog niet echt de rol van Máxima en ik hoop

Nadere informatie

Projectlijn A Meelopen met de Meute? Hellig Hart

Projectlijn A Meelopen met de Meute? Hellig Hart Les 4A Titel Thema Benodigdheden Doelstelling Net even iets anders Betrouwbaarheid: geloofwaardigheid Computer, printer, DVD fragment 2 en 3, werkblad 4A.1 en informatieblad 4A.1, achtergrondinformatie

Nadere informatie

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden.

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden. 1. We gaan eten in een restaurant. Serge heeft gereserveerd; dat doet híj altijd. Het is zo n restaurant waar je drie maanden van tevoren moet bellen. Of nog langer. Serge belt nooit drie maanden van tevoren.

Nadere informatie

SPELLING VAN WERKWOORDEN

SPELLING VAN WERKWOORDEN SPELLING VAN WERKWOORDEN teksten van medeleerlingen als vertrekpunt, sobere uitleg, eenduidig en eenvoudig, grotendeels zelfcorrigerend persoonsvormen Boekje 1 1 Bij het schrijven kom je soms lastige problemen

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen

Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Spreekopdrachten thema 1 Voorstellen Opdracht 1 bij 1.2 * Doe de opdracht met de groep. Uitleg voor de docent: De cursisten lopen door elkaar door het lokaal. Laat de cursisten elkaar in tweetallen begroeten,

Nadere informatie

Rembrandt van Rijn. Hoofdstuk 1 : Rembrandt zijn eerste jaren.

Rembrandt van Rijn. Hoofdstuk 1 : Rembrandt zijn eerste jaren. Rembrandt van Rijn Hoofdstuk 1 : Rembrandt zijn eerste jaren. Rembrandt is op 15 juli 1606 in Leiden geboren. Rembrandt zijn vader was eigenaar van een molen. Die molen was niet bewoonbaar. Hun huis stond

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

De familie Mak en het oude Spijkenisse. Lesbrief stadswandeling en bezoek museum/groentewinkel MAK

De familie Mak en het oude Spijkenisse. Lesbrief stadswandeling en bezoek museum/groentewinkel MAK De familie Mak en het oude Spijkenisse Lesbrief stadswandeling en bezoek museum/groentewinkel MAK Aan het einde van de Boezem zie je het gemaal, toen nog met grote schoorsteen ernaast, en korenmolen Nooitgedacht,

Nadere informatie

Hier volgt een dagboekverslag van het schoolreisje met de zesde klas van de Chr. Lagere school naar "Jeugdland ", in Ellecom.

Hier volgt een dagboekverslag van het schoolreisje met de zesde klas van de Chr. Lagere school naar Jeugdland , in Ellecom. Hier volgt een dagboekverslag van het schoolreisje met de zesde klas van de Chr. Lagere school naar "Jeugdland ", in Ellecom. Onze meester was daar meneer den Ouden. 22 mei 1956 Afscheid van school. We

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

Het leven van vroeger

Het leven van vroeger Dit schooljaar gingen we samen met het vijfde leerjaar een hele dag naar Bokrijk. Hieronder lees je de verslagjes door de leerlingen geschreven. Het leven van vroeger Ze aten vaak stroop op hun brood en

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 In 1886 vertrok Van Gogh naar Parijs. Hij maakte daar kennis met twee nieuwe schilderstromingen: het impressionisme en het pointillisme. Onder invloed van deze stromingen gingen de schilderijen

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT KLEUR NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 In 1886 vertrok Van Gogh naar Parijs. Hij maakte daar kennis met twee nieuwe schilderstromingen: het impressionisme en het pointillisme. Onder invloed van deze stromingen gingen de schilderijen

Nadere informatie

Spreekopdrachten thema 4 Wonen

Spreekopdrachten thema 4 Wonen Spreekopdrachten thema 4 Wonen Opdracht 1 bij 4.1 ** Uitleg voor de docent: Op de volgende pagina vind je een blad met plaatjes. Knip de plaatjes uit en doe ze in een envelop. Geef elk tweetal een envelop.

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 18. Het 10-minutengesprek. Wat leert u in deze les? Vergelijkingen maken. Zeggen hoe vaak iets gebeurt. Verkleinwoordjes. Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Inhoud. Het leven van Escher. Weiland wordt vogel. Kringloop metamorfose. De wereld op z n kop.

Inhoud. Het leven van Escher. Weiland wordt vogel. Kringloop metamorfose. De wereld op z n kop. Inhoud. Blz. 1. Blz. 2. Blz. 3. Blz. 4. Blz. 5. Blz. 6. Blz. 7. Blz. 8. Blz. 9. Blz. 10. Blz. 11. Kaft Inhoud Het leven van Escher. Moeilijke jaren. Weiland wordt vogel. Kringloop metamorfose. De wereld

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Werkblad 1 Vroeger en nu

Werkblad 1 Vroeger en nu Werken en school. Lees en vul in: Werkblad 1 Vroeger en nu Vroeger werkten de kinderen mee op het land of thuis (helpen met thuisweven of thuisspinnen bijvoorbeeld), de meisjes hielpen ook nog in het huishouden.

Nadere informatie

Excursie: Gineke Zikken Een goede start.

Excursie: Gineke Zikken Een goede start. Excursie: Gineke Zikken Amsterdam Een goede start. Het was een heerlijke dag. Mooi weer. Naar het Rijksmuseum werd te veel. Het bezoek aan Gineke Zikken was ruimschoots voldoende om lang mee toe te kunnen.

Nadere informatie

Naam: TIJD EN SEIZOENEN

Naam: TIJD EN SEIZOENEN Naam: TIJD EN SEIZOENEN Tijd is belangrijk. Je moet op veel plaatsen op tijd komen. Op tijd op school, op tijd thuis, op tijd voor de bus of de trein. Om te zien hoe laat het is, kijk je op je horloge.

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Welkom in het kartuizerklooster

Welkom in het kartuizerklooster Welkom in het kartuizerklooster Hallo, ik ben monnik Dionysius van Leeuwen. Mijn voornaam spreek je uit als di-o-ni-si-us. Ik ben geboren in 1402. Mijn bijnaam is Dionysius de Kartuizer, omdat ik namelijk

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

VAN GOGH PROJECT GROEP 5 EN 6

VAN GOGH PROJECT GROEP 5 EN 6 VAN GOGH PROJECT GROEP 5 EN 6 Brieven schrijven Deze activiteit is gebaseerd op de briefwisseling tussen Vincent van Gogh en zijn broer Theo. Voorbereiding: Zorg voor een plaat/foto van een landschap.

Nadere informatie

66 GZBwereld. groep 3/4/5 2013/ 2014

66 GZBwereld. groep 3/4/5 2013/ 2014 Û f _ 66 GZBwereld m 7 7 8 SS f groep 3/4/5 2013/ 2014 Wat hoort waarbij? Wereldkids M wordt gemaakt door de GZB. De GZB wil graag dat alle mensen de Heere Jezus leren kennen. Daarom wonen er overal in

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Vincent van Gogh heeft nooit een kunstenaarsopleiding afgemaakt. Met deze leskaart leer je meer over de jonge Vincent én hoe je met wat hulp en (vooral) heel veel doorzettingsvermogen toch

Nadere informatie

Lesbrief Voorleestekst: Over dertien hectare Vragen: Voorleestekst: Over het thema van de tentoonstelling

Lesbrief Voorleestekst: Over dertien hectare Vragen: Voorleestekst: Over het thema van de tentoonstelling Lesbrief Over dertien hectare dertien hectare organiseert elke twee jaar een tentoonstelling in Heeswijk-Dinther. De eerste was in 2003. De tentoonstelling van de kunstwerken was altijd buiten op een grasveld

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Feest in de Boeskoolstad

Feest in de Boeskoolstad Opdracht 1 Nodig: vragenlijst voor jezelf Hoe beleef jij carnaval? In deze opdracht ga je jezelf interviewen over het carnaval. Van je juf of meester krijg je een vragenlijst. Vul deze lijst in. Bewaar

Nadere informatie

Catalogus tentoonstelling Junglegroep

Catalogus tentoonstelling Junglegroep Catalogus tentoonstelling Junglegroep Rembrandt van Rijn (zelfportret) Wereldberoemd om de Nachtwacht. Schilderde veel portretten. Dit ben ik op mijn zelfportret: Aan alle bezoekers van deze tentoonstelling:

Nadere informatie

Het onderzoek van de burgemeester 5/6

Het onderzoek van de burgemeester 5/6 Het onderzoek van de burgemeester De burgemeester hoorde dat kinderen ongerust zijn. Nee, ze zijn niet bang voor onweer of harde geluiden. Ze maken zich zorgen over de natuur. Dieren krijgen steeds minder

Nadere informatie

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand

Antwoordenmodel. Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1. Oefening 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009. 255 euro per maand 272 euro per maand Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 1 Oefening 1 1. studiejaar 2007/2008 studiejaar 2008/2009 255 euro per maand 272 euro per maand 182.000 studenten 200.000 studenten 5.800 Nederlandse

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat Mieke Lansbergen Hallo? Ha! Zie je mij? Kijk! Kijk even naar mij. Ik ben Kaïn. Fijn dat ik even iemand tegenkom! Ik loop hier al een tijd te dwalen, en het is zo saai in je eentje. Ik kom daar vandaan.

Nadere informatie

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL CHATTEN verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL Stotteren Kom op, Roy. Het is allang tijd. De leraar informatica legt een hand op Roys schouder. Maar Roy kijkt niet op of om. Hij zit achter de fijnste computer

Nadere informatie

Spreekbeurt, en werkstuk

Spreekbeurt, en werkstuk Spreekbeurt, krantenkring en werkstuk Dit boekje is van: Datum spreekbeurt Datum krantenkring Inleverdatum werkstukken Werkstuk 1: 11 november 2015 Werkstuk 2: 6 april 2016 Bewaar dit goed! Hoe bereid

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

was het echt veel werk! Want Omie werd steeds waziger en ze werd incontinent. Ze moest luiers dragen en s nachts bond mijn tante haar vast in bed,

was het echt veel werk! Want Omie werd steeds waziger en ze werd incontinent. Ze moest luiers dragen en s nachts bond mijn tante haar vast in bed, Zo kan het ook Zouden er nog meer leuke oude mensen bestaan? vroeg ik me inmiddels af. Ja hoor, zei mijn yogaleraar, mijn oma. Die is achtentachtig en ze rijdt nog auto en als het moet, slingert ze ook

Nadere informatie

Gedichten werkboekje. Naam: Groep:

Gedichten werkboekje. Naam: Groep: Gedichten werkboekje Naam: Groep: Gedichten lezen 1. Wat valt je als eerste op bij dit gedicht? Bang Bang, dat ik het nooit vergeten zal. Ik zal het nooit vergeten. Ik zag hem daar voor het laatst in de

Nadere informatie

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter.

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. 22 Tekst hilde tromp Beeld Eljee Styling en visagie Marianne

Nadere informatie

ROSANNE. Oh, oh, oh. Van Aemstel Produkties - De leukste uitjes van Amsterdam - www.amterdamexcursies.nl

ROSANNE. Oh, oh, oh. Van Aemstel Produkties - De leukste uitjes van Amsterdam - www.amterdamexcursies.nl ROSANNE Rosanne, ik weet dat er heel veel mannen zijn Elke keer weer een ander en mij doet 't pijn Want jou liefde waarmee jij mij soms verblijdt Wil ik liever, liever, liever, liever voor altijd Als ik

Nadere informatie

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++

VAN GOGH KRIJGT SCHILDERLES NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Vincent van Gogh heeft nooit een kunstenaarsopleiding afgemaakt. Met deze leskaart leer je meer over de jonge Vincent én hoe je met wat hulp en (vooral) heel veel doorzettingsvermogen toch

Nadere informatie

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design

Auteur: Mirjam Wind, docent en coördinator NT2, Educatie Video s: Gabe Dijkstra en Rick Biemolt, studenten Alfa-college, MultiMedia en Design Woord voor Woord is een programma mondelinge vaardigheden NT2 voor analfabete beginners. Het omvat 12 lessen. De ontwikkeling van het programma en de daarbij behorende video s is mogelijk gemaakt door

Nadere informatie

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje.

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje. Opdracht 1 Ongeveer 150 jaar geleden stonden er veel steenfabrieken langs de IJssel. De stenen werden van klei gemaakt. Dat kon je langs de IJssel vinden. Als de rivier overstroomde, bleef er een laagje

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Groep 1-2 Groep 3-4 Groep 5-6 Groep 7 Groep 8 16 Benjamin 16 Sander 21 Anne-Tjitske. 29 Jeltsje 14 Nynke 15 Steven

Groep 1-2 Groep 3-4 Groep 5-6 Groep 7 Groep 8 16 Benjamin 16 Sander 21 Anne-Tjitske. 29 Jeltsje 14 Nynke 15 Steven DE BASISKRANT 9 oktober 2015 Jaargang 18 Nummer 4 Agenda. 16-10-2015 Speurtocht (groep 1-2) & Vossenjacht (groep3-8) 19/23-10-2015 Herfstvakantie 27-10-2015 LOT van 14.00 t/m 15.00 uur 29-10-2015 Gastlessen

Nadere informatie