SCHILDEREN VAN DECORS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SCHILDEREN VAN DECORS"

Transcriptie

1 SCHILDEREN VAN DECORS BENNO DE VRIES In dit (tiende) deel bespreekt de auteur welke voorbereidingen nodig zijn voor het beschilderen van decors, Daarbij komen onder meer de verschillende verfsoorten aan de orde. Decorbouw berust op oude basisprincipes, hier en daar aangepast en gemoderniseerd. Voor het schilderen van decors is dit niet veel anders. Voor een decorschilder is een vak een met stof bespannen raamwerk, en een doek een stuk uitgespannen stof dat beschilderd moet worden, zodat de intentie van de decorontwerper zichtbaar wordt. Alleen het materiaal is veranderd en aangepast aan de omstandigheden. Gebruiken we nu voor doeken in het algemeen katoen, dat voor het vervoer gevouwen kan worden tot handige pakketten, vroeger werd er linnen gebruikt. Deze zware doeken van linnen werden 'geprepareerd' (van een grondlaag voorzien en dan beschilderd), dienden voor jarenlang gebruik en waren nauwelijks te vouwen zonder dat de verf er afbarstte. Het onderste deel van de achterkant werd nog vaak afgeplakt met asbestpapier, terwijl nu de doeken 'brandvrij' worden bespoten. Ze worden daarom over de lengte opgerold en zo opgeborgen. De schouwburgen hadden een vaste inventaris aan doeken, zoals bijv.: diverse stijlkamers, kerkinterieurs, bosdoeken enz. die in speciale doekenmagazijnen werden bewaard. Tijdens opruimingen en verbouwingen zijn op den duur in ons land alle schitterende doeken verloren gegaan, Er zijn nog doeken gefotografeerd, waarvan de foto's in het toneelmuseum zijn. Op deze doeken was het vakmanschap van de 'decorateur' goed te zien. In deze tijd was het zo dat de decorateur op zichzelf werkte en als 'kunstschilder' een aparte plaats innam, zoals tegenwoordig in het buitenland nog vaak voorkomt. behandeling meer tijd vergt. Tijdens het timmeren van een decor kunnen voor het bewerken van het decor de nodige voorbereidingen worden getroffen, zoals het maken van plastische onderdelen en verfproeven. Het schilderen zal wat materiaal betreft steeds anders moeten worden behandeld, zodat het aanbeveling verdient van te voren deze proeven te maken. Grondkleden en doeken die in het decor nodig zijn, nadat ze door de stoffeerder zijn verwerkt, kunnen het eerst beschilderd worden, voordat de decorbouw op de schildersvloer de ruimte gaat innemen. Een jute grondkleed waarover wordt gelopen, vraagt een andere verfbehandeling dan een katoenen achterdoek. In de meeste ateliers wordt in de 'verfkeuken' verf zelf gemaakt van 'verfpoeder' (pigment), water en een bindmiddel (lijmwater) zoals dat vroeger altijd gebeurde. Alleen het bindmiddel is veranderd. Nieuwe bindmiddelen zoals 'latex' bieden meer mogelijkheden. Sommige pigmenten zoals chromaten en aardverven hebben een minder sterk bindmiddel nodig dan de overige pigmenten. Beenderlijm Lang heeft men 'beenderlijm' als bindmiddel gebruikt: korrels die op een speciale manier in water worden opgelost. Een klein emmertje vol gaatjes wordt gevuld met de nodige hoeveelheid lijmkorrels en in een grote emmer koud water gehangen die aan de kook wordt gebracht. De korrels smelten en lossen op in het water, waardoor lijmwater wordt verkregen. Er worden twee doseringen gemaakt zodat er voor ieder pigment een juist bindmiddel is. De verf gemaakt van beenderlijm als bindmiddel moest warm verwerkt worden. Werd de verf koud clan begon deze te stollen en moest weer worden opgewarmd. Dat moest voorzichtig gebeuren daar anders de verf aanbrandde. De verf kon goed worden vet werkt en het palet en de kwasten waren goed schoon te houden niet warm water, Met warm water waren ook de beschadigingen van een decor gemakkelijk bij te werken omdat de lagen verf weer oplosten. Het nadeel was dat de aangemaakte verf snel ging 'rotten' (bederven) waardoor de verf ging afgeven omdat het bindmiddel was aangetast. Caseïne (kaasstof) als koud bindmiddel heeft daarna het warme lijmwater vervangen. Caseïne is een wit poeder voorzichtig met een roede in een emmer koud water wordt gestrooid, op zodanige wijze dat er geen klontjes ontstaan. Er moet lang worden doorgeroerd daar anders het poeder naar de bodem zinkt waar het een dikke glazige gelei vormt. Om deze werkwijze te versnellen wordt de poeder ook wel opgelost in een kwart deel warm water, waar het zich snel in oplost, en al roerend aangemengd met koud water tot een volle emmer geleiachtig lijmwater. Van het op deze wijze verkregen lijmwater worden weer twee doseringen gemaakt. Het voordeel van caseïne lijmwater is dat de verf niet meer hoeft te worden opgewarmd en minder snel gaat rotten. Bovendien kan er worden overgestapt van zinken op plastic emmers. Latex Het bijwerken van het decor met warm water was niet meer mogelijk, net zo min als met het bindmiddel dat nu wordt gebruikt, latex. Latex, een melkachtige vloeistof, is een bindmiddel dat in de verfindustrie als bindmiddel voor diverse soorten verf wordt gebruikt. Latex komt ook in dikkere vormen voor en het laat zich goed met water aanlengen tot lijmwater in de juiste dosering. Het voordeel van verf dat met latex is aangemaakt, is dat tijdens het schilderen kan worden verdund zonder het risico van afgeven, wat wel gebeurt met beenderen caseïne lijmwater. Bovendien kan er uitstekend mee worden geprepareerd en kan het (onverdund) als laklaag worden gebruikt. Het nadeel is dat kwasten slecht schoon zijn te houden: de latex blijft in het binnenste van de kwast zitten. Verfresten op vloer en palet zijn slecht te verwijderen. Spiritus is nog het beste reinigingsmiddel. Ook voor lijmwater van latex is aan te bevelen goede doseringen te maken. Te veel latex laat de kleuren donker uitslaan, wat onverwachte resultaten oplevert. Verscheidene firma's lever en ook latexverf kant-en-klaar aangemaakt, dat o.a. door de decorateliers van de NOS wordt gebruikt. De door de NOS gebruikte verf is uitgekiend op kleurgrijswaarde, zodat voor de zwart wit TV bezitters de onderlinge kleur verschillen in onderlinge grijze tinten overkomen. Omdat de decorateliers over liet algemeen niet beschikken over professionele mengapparatuur is het soms wenselijk kleuren aangemaakt te kopen, afhankelijk van Door de veranderingen in de ontwerpen, waar het schilderselement grotendeels uit verdwenen is en dat plaats heeft gemaakt voor projectie, plastische en realistische decors, is een decorschilder niet meer alleen schilder maar verzorgt hij ook veel plastische onderdelen in het decor (decorschilder-kascheur). Daarom zal men bij een decorbespreking ook bepalen welke decoronderdelen voorrang behoeven, omdat daarvan de dat tijdens voortdurend roeren de te beschilderen materialen en het Voorjaarskleurendag Benno de Vries 1

2 doel waarvoor ze worden gebruikt. Slecht aan te maken verf zoals bijvoorbeeld bepaalde groene en rode pigmenten lijken in eerste instantie niet af te geven, maar het blijkt dan dat zich om de minuscuul kleine verfkorrels een lijmlaagje van het lijmwater heeft gevormd, dat op een dan beschilderd juten vloerkleed stuk wordt gelopen waarna het toch nog kan afgeven. Deze moeten bij voorkeur met water dik worden 'aangeslagen'; daarna laten 'rotten' d.w.z. een tijd zo laten staan. Het is duidelijk dat aan een juten vloerkleed andere eisen worden gesteld dan aan een katoenen achterdoek. Het katoen van een achterdoek bevat appret (preparatie; een soort pap), dat als bindmiddel meewerkt waardoor de verf voor een katoenen materiaal met minder bindmiddel toe kan. In alle gevallen blijkt hoe belangrijk het is om proeven te maken, vooral ook omdat de soepelheid van het te beschilderen materiaal afhangt van de sterkte van het lijmwater. Soepelheid, (te vouwen zonder dat er kreukels zichtbaar blijven), van het materiaal geldt voor alle doeken die gevouwen moeten worden meegenomen. De aangemaakte verf wordt op het palet geplaatst, samen met een emmer mengwater, eventueel verdund lijmwater, en een emmer spoelwater. Een palet is een rijdende bak met aan een kant een hek waar de penselen op kunnen liggen. Langs de zij- en achterkant worden de emmers geplaatst, rond het menggedeelte. Vaak wordt voor het menggedeelte een zinken bak gemaakt die er gemakkelijk kan worden afgehaald en schoongemaakt. De wagen die tijdens het schilderen over het doek rijdt, moet in ieder geval niet lekken zodat er geen vlekken achterblijven. Uitspannen Het te schilderen doek wordt uitgespannen op de vloer, op enkele uitzonderingen na. In sommige landen en ook bij de NOS worden doeken gespannen op verticale raamwerken die in de vloer wegzakken. Zo kan men verticaal schilderen wat echter een andere schilderstechniek vereist dan we in het algemeen toepassen. De houten vloer moet goed vlak zijn en vocht kunnen opnemen. Wanneer de vloernaden niet vlak zijn kan dat bij 'raggen' (een bepaalde schildertechniek, waarover later meer) problemen geven. Het doek uitspannen over 'ondertapijt' (vilt, dat ook onder de bladen van een kooi 2

3 wordt gebruikt) is voor fijn werk een goede oplossing. Voor een vuile vloer wordt wel plastic als onderlaag gebruikt maar dit is ongeschikt bij bepaalde schildertechnieken. Bij het uitspannen behoren onder- en bovenkant evenwijdig te zijn, zoals een trek gei ijk behoort te hangen met de toneelvloer. De zijkanten worden haaks uitgespannen met een 'haak', wat een vergrote uitvoering van een driehoek is. Het uitspannen kan op verschillende manieren gebeuren. De onderlinge spijkerafstand hangt af van het materiaal en de schildertechniek. Meestal wordt een 'blauw kopje' gebruikt (dat voor het uitspannen van vloerkleden op het toneel wordt gebruikt) maar van een iets groter formaat, omdat ze niet geheel in de grond worden geslagen zodat ze makkelijker kunnen worden verwijderd. Het uitspannen met nieten is wat moeilijker tenzij er singelband wordt meegeniet, zodat later met het lostrekken de nieten in het singelband blijven zitten. Nadat het doek eventueel geprepareerd of in kleur is gegrond, kunnen de hulplijnen voor het tekenen worden uitgezet. De lijnen worden vanuit het midden (hartlijn of middellijn die tevens afgemerkt wordt aan de bovenkant van het doek, wat dan weer correspondeert met de hartlijn van de roe) en vanaf de onderkant om de meter uitgezet. Dit gebeurt met een 'rij', een liniaal van meestal twee meter met een verticale beweegbare stok. De onderkant is schuin afgeschaafd waardoor de rij geschikt is voor het trekken van biezen met verf. Met een 'smetlijn', een dun touw waarop houtskool of krijt is aangebracht, kunnen nu afhankelijk van een lichte of donkere ondergrond de lijnen gesmet worden. Nadat de lijn is 'ingevet' kan deze over de uitgezette punten strak worden gehouden en vanuit het midden worden gesmet, dat wil zeggen dat de lijn iets omhoog wordt getrokken en loodrecht wordt losgelaten. Naarmate de lijn droger wordt kan er harder worden aangeslagen tot er opnieuw moet worden ingevet. Bij veel smetwerk kan in plaats van een pijpje krijt of houtskool, een lapje met krijtpoeper of niet te vette aardverf worden genomen, waar de lijn wordt doorgehaald. De verkregen metrage komt overeen met vijf cm in het vierkant op de tekening van de ontwerper, ofwel schaal 1:20. Om de tekening niet te beschadigen kan deze in een plastic hoes worden geschoven waar de lijnen op staan. De tekening kan ook worden overgetekend op doorzichtig papier. Voor details kunnen bepaalde gedeeltes in diagonalen worden verdeeld, of de schaal kan verder worden onderverdeeld. Een Voorjaarskleurendag Benno de Vries 3

4 vierkante meter kunnen we opdelen in stukjes van 20 x 20 cm wat in het ontwerp vierkantjes van een centimeter zouden worden. De werken kleurentekening wordt op een rijdende lessenaar meegereden tijdens het tekenen. Om vergissingen te voorkomen kunnen de hulplijnen worden gemerkt overeenkomstig het ontwerp. Er wordt ook wel gewerkt met blokken die voorzien zijn van cijfers en letters en die aan het eind van het doek worden geplaatst zoals de verdeling van een schaakbord. Het tekenen met krijt of houtskool gebeurt met een 'tekenstok', gemaakt van rotan dat wordt ingezaagd en door middel van een elastiekje wordt afgeklemd, of meteen krijthouder, gemaakt van twee stripjes en een ringetje voor het afklemmen, Met een tekenstok moet men staande tekenen waardoor men afstand houdt van het doek en alles beter is te overzien. De keuze van de soort en dikte van het tekenmateriaal hangt af van het soort tekenwerk. Voor fijnwerk kunnen de puntjes met schuurpapier worden geslepen. Vergissingen en overbodige lijnen (zoals smetlijnen) kunnen met een 'klopper' worden afgeslagen. Een klopper is een stok waaraan aan het uiteinde een stuk linnen is meegerold dat ingeknipt wordt en waarvan de uiteinden rafelig zijn. Soms is het nodig om de tekening over te schilderen met dunne verflijnen, die later na het schilderen van een ondergrond nog zichtbaar zijn. Daarbij kan de rij gebruikt worden voor rechte lijnen. In de tekenstok kan een lyonse penseel worden gestoken om de lijnen te trekken. Om niet het hele palet vol verf mee te laten rijden, zijn er voor klein schilderwerk verfbakjes, waar twee tot vier blikjes verf in kunnen staan. Door aan de bakjes een verticale stok te maken kunnen ze handig worden meegevoerd zonder dat je hoeft te bukken, wat tijdens tekenen en schilderen zoveel mogelijk vermeden moet worden. Een methode die in het buitenland veelvuldig werd gebruikt, hield in dat op grote lappen linnen het decor werd uitgetekend en geschilderd waarna de timmerafdeling de vakken maakte. In Italiaanse provincieplaatsen worden reisdecors als doeken meegevoerd en op het toneel worden de vakken gemaakt. Van de doeken zijn de hoeken en randen versterkt en worden de doeken aan de achterkant vastgezet. De auteur van dit boekje bezig aan een achterdoek voor het ballet '5 tango's' van Hans van Manen; het ontwerp is van Jean Paul Vroom. 4

5 KWASTEN EN PENSELEN Welke kwasten en penselen er zijn voor het schilderen van decors komt in dit elfde deel aan de orde Tevens behandelt de auteur enkele schilderstechnieken. Voor iedere vakman is gereedschap onontbeerlijk en dit geldt zeker voor een decorschilder(es). Er zijn dan ook vele soorten kwasten die speciaal voor het schilderen van decors zijn gemaakt. Van deze speciaal gemaakte kwasten heeft elke kwast zijn eigen specifieke mogelijkheden. Naast deze, vooral in Duitsland vervaardigde kwasten worden ook 'spalters' gebruikt. Dat zijn platte kwasten waarvan de breedte in bruikbare maten varieert van 2,5 cm tot 10 cm. De stelen moeten zodanig worden verlengd dat ze lekker in de hand liggen. Zo kan men, lopend over het doek, mengen en schilderen en toch de nodige afstand tot het schilderwerk bewaren om het geheel te kunnen overzien. De haren van de kwasten moeten lang en veerkrachtig zijn om er goed mee te kunnen werken. Voor fijner werk worden lyonse penselen gebruikt. Dit zijn platte penselen met kort varkenshaar. Om deze penselen te verlengen kan beter een tekenstok worden gebruikt waar de penselen in worden gestoken. Zo kunnen tijdens het werk verschillende diktes gemakkelijk worden vervangen. Met het pallet worden de benodigde kwasten meegevoerd, zoals de 'slobber'. Dat is een grote 'blokwitter', verlengd met een extra lange steel zodat deze met twee handen is te hanteren. Slobberen met één hand is zeer zwaar en het belast de pols op een verkeerde manier. Een slobber wordt vooral gebruikt voor het impregneren of gronden van doeken en vakken. Daarvoor staat men recht boven het werk. Dat is niet het geval bij je speciale theaterkwast, waarvan de steel schuin wordt ingestoken waardoor men verder van het werk staat. Bij het schilderen van vakken kan men door rond het vak te lopen dit beschilderen zonder dat men daarvoor over het vak hoeft te lopen. Het hangt van het gewenste schilderwerk af welke kwasten verder worden gebruikt. Moeten er strepen van verschillende breedtes worden getrokken, al dan niet langs een rei, dan kunnen daarvoor spalters worden gebruikt. Met een 'Franse' theaterkwast kan men met de brede smalle kant uitstekend strepen trekken. Deze kwast bestaat uit tientallen 'penselen', waardoor de kwast van boven open is en aan de onderkant alle haar bij elkaar komt tot een smalle streep. Deze kwast neemt veel verf op en is uitstekend te onderhouden. Onder de theaterkwasten zijn diverse 'biezentrekkers', die schuin afgeslepen worden geleverd en waarmee dunne lijnen kunnen worden getrokken. Voor het schilderen van bladeren, bomen enz. zijn lange en dunne platte of ronde landschapkwasten te gebruiken. Voor 'tamponneren', wat bij decorschilderen het opbrengen van verf in puntjes betekent, worden ronde kwasten gebruikt die vlak zijn aan de onderkant. Van de lyonse penselen bestaan verschillende soorten maar gaat het vooral om de verscheidenheid in maten. Lyonse penselen van minder dan 1 cm lang worden haast niet gebruikt. Voor kleiner werk zoals schilderijen worden kleinere penselen aangeschaft. Onderhoud In alle gevallen is het van belang de kwasten en penselen goed te onderhouden. Na het grondig uitspoelen moeten de kwasten in natuurlijke vorm worden weggehangen, Een gaatje aan de bovenkant van de steel is voldoende om de kwast op te hangen. Haar dat uitstaat kan in natuurlijke vorm worden gestreken door het in te smeren met dikke groene zeep. Na een paar dagen kan de zeep er dan worden uitgespoeld waarna de kwast meestal weer bruikbaar is. De haren van spalters zijn in een blikken bus gevat, die snel openbarst wanneer deze niet naadloos is. Het verdient aanbeveling de bus dicht te solderen of met ijzerdraad af te werken. Omdat de haren van een spalter dicht op elkaar zitten moet de kwast grondig worden gespoeld omdat er snel verfresten in de krop van de kwast achterblijven waardoor de kwast gaat uitstaan. Naast de gangbare kwasten en penselen zijn er nog andere hulpmiddelen die voor een bepaald doel zijn gemaakt. Voor marmeren kan een speciale penseel worden gebruikt, bestaande uit drie à vier 'Penselen' naast elkaar. Hiermee worden aders geschilderd. Voor hout imitaties kan een rubber rol worden gebruikt waar opgewerkte ringen op zitten. Door de rol in één richting door de natte verf te halen en daarbij tevens de rol een heen en weer gaande rollende beweging te geven, ontstaat een houtnerf effect. Het gebruik van diverse kwasten en penselen heeft te maken met het ontwerp dat geschilderd moet worden en is afhankelijk van de schilderstechniek die wordt gekozen. Grondering Werd er vroeger alleen beenderlijm als bindmiddel gebruikt, nu is het mogelijk om met latex verven ook andere schildertechnieken toe te passen. Dit heeft vooral invloed op de grondering van het doek of vak, waarbij meebepalend is welk te schilderen materiaal wordt gebruikt. Een achterdoek kan worden geprepareerd met verdunde verf of verdunde latex. Prepareren is het voorbereiden van het verdere schilderwerk. Daarom is het zeer belangrijk op welke wijze het doek verder wordt behandeld. Bij een gegrond doek zal de verf sneller 'inzuigen' dan bij een doek dat met latex behandeld is. De latex vult het poreuze doek op, sluit het af met een dunne film, waarna er met dunne verf en veel water kan worden geschilderd zonder dat de verf direct door het doek zakt. Omdat latex verf kan worden verdund met water zonder dat het afgeeft, biedt dit vele mogelijkheden. Het lijkt het meest op aquarelleren waarbij eveneens de witte ondergrond meespeelt, wat het geheel een transparante indruk geeft. Bij bijvoorbeeld een wolkendoek wordt van boven af gewerkt met donkerblauwe verf, dat door verdunning met water steeds lichter wordt of waaraan eventueel een andere kleur wordt toegevoegd. Daar waar de wolken beginnen kan met veel water de verdunning overlopen tot het wit van het doek. In deze natte partij worden de kleuren voor de wolken ingezet, die in elkaar overvloeien. Wanneer het laatste deel is geschilderd is het eerste deel genoeg gedroogd om opnieuw in *Ie schilderen zonder dat de verf uitvloeit. De onderkant van de wolken wordt nat gehouden om na de wolkenpartij verder te kunnen schilderen over de gehele breedte. Door per geschilderde strook steeds een beetje rood bij de verf te mengen vloeit de blauwe wolkenlucht over in een roze horizon. Voorjaarskleurendag Benno de Vries 5

6 Aftomen In eerste opzet is het doek nu af, maar er is een lange droogtijd nodig voordat verder kan worden gewerkt. Wanneer het doek droog is kunnen bepaalde gedeeltes worden opgehaald. De verf, die nu plaatselijk wordt opgezet, kan uitvloeien door een natte kwast langs de randen te halen. Zo nodig kan een volgende streek met een natte, schoongemaakte kwast naast de eerste streek worden gezet. Op deze wijze krijgt men vloeiende, overlopende kleuren. Bovendien werkt de kleur van de eerste opzet mee door de kleur van de tweede opzet. Zo kunnen kleuren die te hard zijn uitgevallen met een waterachtige verf worden 'afgetoomd', dat wil zeggen: in kleur worden teruggebracht. Op de geschetste wijze lopen de kleuren in elkaar over alsof het gespoten is maar de indruk is levendiger. Het spuiten moet een hulpmiddel blijven bij het schilderen van een doek. Misschien wel te gebruiken om een overgang te spuiten of om zij- en bovenkanten over te laten lopen in het zwart, maar niet voor een heel doek. Spuitverf moet goed van bindmiddel worden voorzien daar anders de verf er na een paar keer vouwen afvalt. Door veel spuiten wordt een doek stug en blijft de beschildering een doods karakter houden. Moeilijker is het om met raggen mooie overgangen te krijgen. Nadat een doek in eerste opzet is geschilderd kan men met een 'droge' kwast raggen. Een wat gesleten kwast wordt met de toppen van de haren in de verf gedoopt en over een stuk doek gehaald, om de meeste verf er af te halen. Met deze kwast wordt nu over het doek geragd waardoor een fijne arcering ontstaat. Een overgang ontstaat door met een steeds droger wordende kwast door te raggen. Door met verschillende kleuren over elkaar te raggen ontstaat een levendige schilderwijze. Gobelin tule of andere open weefsels kunnen alleen raggenderwijs worden beschilderd, wat veel geduid vergt omdat een te natte kwast het geschilderde gaas aan de grond doet kleuren. 6

7 Aniline Vloerkleden die moeten worden beschilderd, worden ook geragd. Een jut vloerkleed zou te stijf worden wanneer dit vol wordt geschilderd. Door te rag gen werkt de ondergrond als kleur me en blijft de verf, met extra bindmiddel aan de vezels van het jute vastzitten. Door te raggen drukt men de verf niet door het doek maar blijft het er bovenop liggen. Bij kaasdoek werkt het rag gen niet. Dan is het beter met dunne verf of aniline te schilderen. Aniline i een grondstof voor kleurstoffenfabricage, verkrijgbaar in poedervorm. De poeder lost gemakkelijk in water op en heeft sterke kleuren, in tegenstelling tot latex verven, die bij sterke verdunningen in kleursterkte moeten inboeten. Met een arsenaal aan kwasten, met diverse schildertechnieken en soorten verf komen de fijne kneepjes van het decorschilderen aan bod in het volgende hoofdstuk. Voorjaarskleurendag Benno de Vries 7

8 AANBRENGEN STRUCTUUR Bij het schilderen van decors vormt de aangebrachte structuur een belangrijk onderdeel van de ondergrond. In dit twaalfde deel wordt beschreven welke technieken daarbij gehanteerd worden. Voordat het totale decor wordt geschilderd moet er goed worden overwogen op welke manier de diverse onderdelen worden behandeld. De afstand tussen het publiek en het decor, alsmede de entourage/afstopping zijn mede bepalend voor de wijze waarop het decor van ondergrond en/of materiaal wordt voorzien. Mogelijk zijn er onderdelen die van 'structuur' moeten worden voorzien daar ze anders te 'plat' worden. Ook van invloed is het gebruik van licht. Wanneer een decorgedeelte als muur fungeert en men dit daarom voorziet van een ruwe structuur, dan werkt de structuur pas wanneer er licht langs schijnt of schampt ('schampie' was eens een veelgebruikte toneelterm). De ruwheid van de gei naakte structuur geeft schaduwgedeeltes en de hoge punten vangen dan licht. Te vaak worden decors slecht belicht en valt het vele werk in het niet. Wanneer er met het belichten niet duidelijk van het reliëf gebruik wordt gemaakt, is het onzin dit aan te brengen. Er is met schilderen veel te suggereren, maar daar wordt steeds minder gebruik van gemaakt. Het vak van decorschilder dreigt op deze manier te devalueren, wat het vertrouwen in de toekomst er niet beter op maakt. Zijn er geen goede schilders dan zal een ontwerper in zijn ontwerp daar rekening mee houden om toch een zo optimaal mogelijk eindproduct te krijgen. Daarmee is de cirkel weer rond, waarbij als aantekening dat het ontwerpen van decors een sterke ontwikkeling heeft doorgemaakt. Waren het voorheen schilders die tevens decors ontwierpen, op een enkeling na zijn het nu mensen die het decorontwerpen als vak beoefenen, vanuit minder 'schilderachtige' achtergronden. Daarnaast kan aan de ontwikkeling van decorbouw zelf niet voorbij gegaan worden, ofschoon de ontwikkeling bij het toneel weer anders verloopt dan bij opera en ballet. Structuur Voor achterdoeken, poten, friezen enz., wordt meestal katoen gebruikt als te beschilderen materiaal. Katoen is daarvoor het meest geëigende materiaal om zijn soepelheid en gewicht. Daar de doeken doorgaans 8 parallel aan het voetlicht hangen en er recht tegen aangekeken wordt is de 'structuur' van katoen niet zo belangrijk. Anders wordt het wanneer het decor, dat tenslotte in de entourage van doeken staat, moet worden geschilderd. Buiten het feit dat katoen te kwetsbaar is als bespanning voor vakken, is het ook te vlak van 'structuur'. Decor linnen dat als bespanning wordt gebruikt is 'ruiger', dat wil zeggen wat grover van draad en hariger van structuur. Daardoor schildert het prettiger en is er beter op te raggen. Materiaal gaat meewerken als structuur, wat een extra mogelijkheid geeft. Daarvan kan dankbaar gebruik worden gemaakt. Materiaalverschil is vaak duidelijk waarneembaar, vooral wanneer er licht op komt. Het verschil tussen linnen en triplex als materiaal is geschilderd duidelijk waarneembaar. Een kamerdecor met een onderpaneel van triplex en een bovendeel van linnen krijgt ook al is het in één kleur geschilderd, duidelijk onderling verschil juist door de materiaalkeuze. De bekleding van vakken die toch te vlak overkomen, kan gerold worden met een verfroller, waarbij de dikte van de verf, eventueel gemengd met zand, de grofheid van de structuur bepaalt. Dikkere structuren kunnen met zaagsel (gemengd met lijm) worden bereikt, afhankelijk van het zaagsel dat van fijn tot heel grof kan worden verwerkt. Het is tevens mogelijk met schuimrubber vlokken (kussenvulling), gedoopt in latex een structuur te maken, welke eventueel ook op vloerkleden is te gebruiken, omdat door de latex het geheel behoorlijk soepel blijft. Met latex kunnen eenvoudige materiaalstructuren worden nagebootst door deze gedeeltelijk met een plamuurmes over het linnen uit te smeren. De gedeeltes die behandeld zijn worden later gladder dan het linnen, wat na het schilderen in een kleur duidelijk zichtbaar is. Dikkere in lagen opgebouwde latexpasta's zijn goed bruikbaar voor structuren, eventueel in combinatie, met andere materialen zoals bestaande theaterstoffen. Een structuur voor muren e.d. is dan ook te maken met behulp van katoen (vlak weefsel), linnen (enigszins ruig), tule (open structuur), en verschillende jutes (van grove tot open weefsels, zoals uienzakken). Deze materialen dienen te worden geplakt op de bekleding van vakken, desgewenst gekreukt waarbij de lappen in de lijm worden gedoopt. Door het gedeeltelijk weghalen van de met rubber pasta opgelegde lagen kan weer op een andere manier gebruik worden gemaakt van structuur. Een voorbeeld daarvan is het trekken van voegen in een dikkere rubber pastalaag of in een laag van zaagsel met lijm om het idee van een steentjesmuur te verkrijgen. Een tegenovergestelde methode is het opbrengen van patronen zoals behang. Met een sjabloon, een in karton uitgespaard patroon, kunnen de gewenste patronen verdikt worden aangebracht. Het sjabloon wordt daarvoor op het vak gelegd en de uitsparing wordt met rubber pasta volgeplamuurd. Na het weghalen van het sjabloon blijft een verdikt patroon over met een kartelige rand. De kartelige rand geeft een extra suggestie, maar kan eventueel worden weggewerkt door de structuur direct over te schilderen. Het blijkt kortom dat de aangebrachte structuur een belangrijk onderdeel kan vormen van de ondergrond ten behoeve van het schilderen dat daarna volgt. SchiIdertechnieken Structuur opbrengen is bij het schilderen een creatief proces, een constant zoeken naar andere technieken met gebruikmaking van nieuwe materialen. Voor het schilderen van structuur zijn er diverse mogelijkheden. Tenslotte is het schilderen niet aan wetten gebonden. Twee technieken zijn hierbij te gebruiken, waarvan de oudste en meest toegepaste techniek het raggen is. De structuur wordt in de grondkleur gezet. Hier zijn verschillende kleuren bijgemengd zodat de ondergrond niet te 'doods' van kleur wordt. Wanneer de ondergrond droog is kan de structuur worden opgeragd, d.w.z. dat met een kwast met weinig verf ('droge' kwast) over de structuur wordt gestreken waardoor de hoge punten met verf worden aangetipt. De intentie van het raggen, de druk van de kwast, maakt dat er schakering in kleuren kan worden aangebracht, met uiteindelijk een lichte rag over de allerhoogste punten. Het spuiten met een verfspuit langs het vak geeft een duidelijk schaduw effect omdat de verf over de hogere gedeeltes heen stuift en de daarachter gelegen gedeeltes donker laat. In deze technieken gaat men meestal uit van een donkere ondergrond opgewerkt met lichtere kleuren.

9 Een andere techniek is om een lichte ondergrond te schilderen en die daarna af te lakken met dunne latex. Dit is de latex die als bindmiddel wordt gebruikt en tevens bruikbaar is als laklaag. Wanneer deze laklaag is opgedroogd kan er met dunne waterachtige verf zeer nat worden geschilderd. De verf loopt in de diepere gaten en laat de ruwe punten licht. Met deze techniek ontstaat een natuurlijk effect dat nog te versterken is door spiritus in de natte verf te sprenkelen. De verf 'schift' d.w.z. de verf laat zich door de spiritus afstoten, wat een marmerachtig effect oplevert. Het is voor alle soorten materiaal bruikbaar, mits de ondergrond gelakt is, zodat de verf in grillige kringen kan gaan drijven. Experimenten op dit gebied geven vaak ongewone effecten, die voor toneel goed bruikbaar zijn. Bij het schilderen op een ondergrond met reliëf komen de schaduwpartijen op een natuurlijke wijze tevoorschijn, al dan niet extra geholpen door licht en/of verf. Anders ligt het bij een vlakke ondergrond waarop reliëf door het schilderen moet worden gesuggereerd. Daarbij moet het verschil tussen licht en donker wat overdreven worden om meer uitdrukking te krijgen, daar er rekening moet worden gehouden met de afstand tussen schilderwerk er publiek. 'Helpen' is een term die nogal eens wordt gebruikt. Het betekent niet meer dan hetgeen door de afstand vervaagd wordt extra wordt aangedikt, zodat het toch goed overkomt. Helpen geldt ook voor het schilderen van de ondergrond. Een vlak geschilderde ondergrond werkt nogal 'doods' en het is beter deze te variëren om er verder met schilderwerk gebruik van te maken. Bij het gronden is het al aan te bevelen om met verschillende kleuren te werken. Naast de grondkleur worden dan kleuren gebruikt die iets lichter of donkerder zijn in combinatie met mengkleuren die niet te veel uit de toon vallen. Om een levendige ondergrond te krijgen worden diverse technieken toegepast waarvan de keus mede afhangt van de gewenste ondergrond. Een marmerachtige ondergrond wordt verkregen door met een lap door de natte ondergrond te rollen. De wijze waarop deze is opgerold bepaalt de schilderondergrond. Ook deppen met een gekreukte lap of natuur spons dan wel door dun zuigend papier in de verf te kreukelen, die na enige tijd wordt verwijderd, geeft mooie ondergronden. Inspatten, een veel toegepaste techniek, met een scala van kleuren Voorjaarskleurendag Benno de Vries 9

10 10 maakt van de ondergrond een levend geheel, waarop het op de daardoor verkregen puntjes lekker raggen is. Deze techniek geeft een uitstekende ondergrond voor het direct opschilderen van een reliëf. Het gebruik van schaduwpartijen maakt dan reliëfs duidelijker worden naarmate de schaduw sterker wordt gehanteerd. De richting waarvan het licht wordt gesuggereerd moet daarbij consequent worden aangehouden. Een vak of doek waarop architectuur moet worden geschilderd vraagt om schaduwen lichtpartijen. Door de schaduw in de schildering te laten verspringen, worden de dieptes en de verhoging in de architectuur zichtbaar. Op een deur is het gebruik van schaduwen om ingelegde en opgelegde panelen te suggereren door lichten donker te wisselen. Schaduwen kunnen dubbel worden uitgevoerd door een lichtere streep als eerste schaduw met daar overheen een tweede smaller en donkerder schaduwgedeelte. Het mooiste is het om eerst alle architectuur te schilderen en daarna de schaduw er overheen te schilderen, zodat de geschilderde architectuur als ondergrond nog meewerkt. Dit kan met dunne verf, die na droging niet geheel dekt, als ze raggend worden uitgevoerd. Met een licht streepje langs de kant, waarvan het licht wordt gesuggereerd wordt het geheel afgewerkt. Het lichte streepje geeft net een extra dimensie waarvan goed gebruik kan worden gemaakt. Bij een muur met steentjes gebeurt hetzelfde, door de boven- en zijkant (waarvan het licht komt) met een lichtstreepje te schilderen en onder- en zijkant met een donkere schaduwstreep te schilderen. Om eentonigheid te ontlopen kunnen de diktes in de schaduwen variëren en kunnen de lichtstreepjes achterwege worden gelaten. Daardoor lijken sommige stenen iets uit te steken wat het geheel een levendiger aanzien geeft. Het gedeeltelijk 'uitschilderen' d.w.z. het meer accent geven van onderdelen, heeft meer effect dan het consequent doorschilderen. Om het decor reliëf te geven moet er worden 'gespeeld' met licht er, donker totdat een harmonisch geheel ontstaat.

Aquarelverf wordt gemaakt van in water opgeloste Arabische gom, waarin de pigmenten zeer fijn gewreven zijn. Hoe fijner het pigment, hoe

Aquarelverf wordt gemaakt van in water opgeloste Arabische gom, waarin de pigmenten zeer fijn gewreven zijn. Hoe fijner het pigment, hoe Aquarelverf 36 36 Aquarelverf wordt gemaakt van in water opgeloste Arabische gom, waarin de pigmenten zeer fijn gewreven zijn. Hoe fijner het pigment, hoe transparanter de kleur. In principe kan met aquarelverf

Nadere informatie

klas 3 beeldende vormgeving buitentekenen

klas 3 beeldende vormgeving buitentekenen ZOEKEN Weet jij wat een zoeker is? Hierboven is er een getekend. Hij wordt gebruikt bij het zoeken naar een geschikt gedeelte om te tekenen. Zo n zoeker heeft brede randen en geeft je als het ware een

Nadere informatie

Peize, 25 september 2010 Chris Herenius Enige tijd geleden kreeg ik monsters van de nieuwe waterverdunbare olieverf, de Talens Cobra olieverf. Op de website http://www.cobra.royal-talens.com/9/home.html

Nadere informatie

voor het plaatsen van Lincrusta

voor het plaatsen van Lincrusta Verwerkingsvoorschriften voor het plaatsen van Lincrusta Verwerkingsvoorschriften voor het plaatsen van Lincrusta Om een perfect resultaat te garanderen, bevelen wij u aan volgende plaatsingsaanwijzing

Nadere informatie

Waarom en op welke manier maken wij zelf een achterwand.

Waarom en op welke manier maken wij zelf een achterwand. Waarom en op welke manier maken wij zelf een achterwand. Waarom? Tja dat is een korte vraag, maar met een lange uitleg. Waarom ik deze zelf gemaakt hebt? Om de simpele reden dat ik een buitenmaat van aquarium

Nadere informatie

Het bouwen van je eigen Rotsachterwand en zijwanden. Door: Niels de Smit

Het bouwen van je eigen Rotsachterwand en zijwanden. Door: Niels de Smit Het bouwen van je eigen Rotsachterwand en zijwanden Door: Niels de Smit Ik heb dit artikel geschreven omdat ik andere hobbyisten mijn ervaringen wil laten zien, en lezen over het zelf maken van een rotsachterwand

Nadere informatie

BORSTELS, ROLLEN EN MASKING TAPE WELKE GEBRUIKEN. De Waegenaere NV

BORSTELS, ROLLEN EN MASKING TAPE WELKE GEBRUIKEN. De Waegenaere NV BORSTELS, ROLLEN EN MASKING TAPE WELKE GEBRUIKEN De Waegenaere NV Bieke Borstels, Rollen en Masking tape Borstels Een nieuwe verfborstel kan je even over grof schuurpapier strijken om losse haren kwijt

Nadere informatie

Een verhaal uit het tijdschrift Handwerken zonder grenzen. ( 4/81 )

Een verhaal uit het tijdschrift Handwerken zonder grenzen. ( 4/81 ) VILTEN Een verhaal uit het tijdschrift Handwerken zonder grenzen. ( 4/81 ) De GESCHIEDENIS: Het vilten of vervilten van wol is een heel oude techniek en was en is verspreid over de hele wereld. Er werd

Nadere informatie

Kunst & Cultuur / Schilderen. Wat gaan we de komende tijd doen?

Kunst & Cultuur / Schilderen. Wat gaan we de komende tijd doen? Kunst & Cultuur / Schilderen Wat gaan we de komende tijd doen? - informatie vergaren over het schilderen - toepassingen, atelierbezoek - relatie leggen met je onderzoeksvraag - materiaalonderzoek / experimenteren

Nadere informatie

Opvouwbare kubus (180 o )

Opvouwbare kubus (180 o ) Workshop Verpakkingen NWD 18 februari 2012 hm / rvo Opvouwbare kubus (180 o ) - Een bouwplaat van de kubus en een voorbeeldfoto - Als je een mooi wilt maken: een A4-tje 160 g wit papier en een schutblad,

Nadere informatie

Applicatiemethoden voor Avery zelfklevende films uitgebracht: 20/09/2001

Applicatiemethoden voor Avery zelfklevende films uitgebracht: 20/09/2001 Applicatiemethoden voor Avery zelfklevende films uitgebracht: 20/09/2001 Avery zelfklevende films zijn verkrijgbaar in een groot aantal verschillende kwaliteiten voor even zovele verschillende toepassingen.

Nadere informatie

Papier recyclen. Inlage

Papier recyclen. Inlage Inlage A1 Papier maken Voor deze opdracht heb je de volgende materialen nodig: A - 1 Drielenzige loep B - 3 Bladen viltpapier C - 1 Reinigingsdoek D - 1 Zeef E - 1 Scheprand F - Stapel oude kranten G -

Nadere informatie

M I J N Z E L F B O U W A Q U A R I U M A C H T E R W A N D

M I J N Z E L F B O U W A Q U A R I U M A C H T E R W A N D 1 M I J N Z E L F B O U W A Q U A R I U M A C H T E R W A N D Na wat rondkijken op internet, en vragen stellen aan andere aquarianen ben ik toch zelf begonnen. Ik had er ook in div. winkels al veel gezien

Nadere informatie

Brennies CakeHouse. How to Berken stam

Brennies CakeHouse. How to Berken stam Brennies CakeHouse How to Berken stam Benodigdheden: Bruine fondant Witte Fondant 2 Cakedrums 1 Taartje of Dummie, 5 cm kleiner dan de drum Boomschors mold by Brennies CakeHouse Foodpaint bruin en wit

Nadere informatie

Wandverwarming in de Noordoostpolder.

Wandverwarming in de Noordoostpolder. Wandverwarming in de Noordoostpolder. Na dat we de tekeningen klaar hadden voor onze aanbouw, kwamen we tot de conclusie dat we te weinig ruimte haddeen voor het plaatsen van radiatoren, zonder dat ze

Nadere informatie

Patroon Een bijzonder mooie tas

Patroon Een bijzonder mooie tas Patroon Een bijzonder mooie tas Ik heb deze tas gemaakt met een combinatie van Kimara van Adriafil en Catania. Van de Kimara had ik 5 bollen nodig, van de Catania 4 bollen. Verder gebruikte ik 4 ringen

Nadere informatie

Kalkverf. Kalkverf biedt steeds een bijzondere meerwaarde!

Kalkverf. Kalkverf biedt steeds een bijzondere meerwaarde! Kalkverf Premium Quality Kalkverf van Stoopen & Meeûs is een kalkmatte, decoratieve verf die binnen, maar ook buiten kan toegepast worden. Binnen zijn er vele decoratieve schilder- en spateltechnieken

Nadere informatie

Howto: Huidskleur in olieverf Auteur: Alb Datum: 29/01/2009

Howto: Huidskleur in olieverf Auteur: Alb Datum: 29/01/2009 Deze buste had ik reeds deels geschilderd met acrylverf als demonstratie op FACTS vorig jaar. Uiteindelijk was ik weer niet tevreden over het resultaat + dat er nog enige beschadigingen waren Reparaties

Nadere informatie

De lente in met foam!

De lente in met foam! De lente in met foam! VOORJAARSONTWERPEN FOAM 2012 Thea van Mierlo - Uil - Sneeuwklokjes - Narcis - Knutsel-zwaan - Haai-schilderij Handig om te weten over het werken met Foam Paint Verven met de foam

Nadere informatie

Werken met polyester, Uitgebreide handleiding.

Werken met polyester, Uitgebreide handleiding. Werken met polyester, Uitgebreide handleiding. 1)De ondergrond. In bijna de meeste toepassingen is een goede hechting met de ondergrond zeer belangrijk. Voor een goede hechting is het noodzakelijk dat

Nadere informatie

Werkbeschrijving tekenmap met elastiek

Werkbeschrijving tekenmap met elastiek Werkbeschrijving tekenmap met elastiek Materiaal 2 stukken grijs karton 35 x 50 cm, 2,5 mm dik Stevige katoenen stof 80 x 60 cm 2 stroken boekbinderslinnen: 1 van 10 x 59 cm (buitenrugstrook) en 1 van

Nadere informatie

Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi.

Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi. Opdracht 1 Nodig: kleurpotloden of stiften, poster Maak je huis mooi. Hoe ziet de woonkamer in jouw huis eruit? Hebben jullie behang met bloemen, zijn de muren in een mooie kleur geverfd of hebben jullie

Nadere informatie

Papierbehang - Werkwijze Advies 3. Vliesbehang - Werkwijze Advies 4. Algemene Behangtips 5

Papierbehang - Werkwijze Advies 3. Vliesbehang - Werkwijze Advies 4. Algemene Behangtips 5 Behang Tips Papierbehang - Werkwijze Advies 3 Vliesbehang - Werkwijze Advies 4 Algemene Behangtips 5 Behangtips Partners at Home 2 / 7 Papierbehang - Werkwijze Advies Stap 1: Maak het plaksel volgens de

Nadere informatie

PAINT PAD PRO GEBRUIKSAANWIJZING

PAINT PAD PRO GEBRUIKSAANWIJZING PAINT PAD PRO GEBRUIKSAANWIJZING Dank u voor de aanschaf van Paint Pad Pro, het systeem dat schilderen nu wel heel eenvoudig maakt omdat u diverse schildersmethodes kunt volgen en toch maar een stuk gereedschap

Nadere informatie

for the artist in you!

for the artist in you! for the artist in you! Zo vanuit de tube De kunstschilder die probleemloos en snel resultaat wil, kiest voor ArtCreation Essentials. Waarom? Omdat ArtCreation Essentials 38 verschillende kleuren acrylverf

Nadere informatie

EEN GIPSBUIK/GIPSSCHAAL MAKEN EN MOZAIEKEN

EEN GIPSBUIK/GIPSSCHAAL MAKEN EN MOZAIEKEN EEN GIPSBUIK/GIPSSCHAAL MAKEN EN MOZAIEKEN MILLY S CREA EN DECO Webwinkel : www.millyswinkel.nl Mozaïekwinkel : Mandenmakerstraat 102b te Hoogvliet De start Het maken van een gipsbuik duurt ongeveer een

Nadere informatie

bij vraag 2 Hoeveel munten er in het glas passen ligt aan de grootte van de munten en aan het glas.

bij vraag 2 Hoeveel munten er in het glas passen ligt aan de grootte van de munten en aan het glas. NAO proefjes Antwoorden werkbladen en extra informatie 1. Munten in borrelglaasje munten Het glas is eigenlijk te vol met, maar het stroomt niet over. Het in het glas staat bol, het komt er boven uit.

Nadere informatie

Alle kleine experimenten uit het boek Twee manen lang

Alle kleine experimenten uit het boek Twee manen lang Alle kleine experimenten uit het boek Twee manen lang Experiment 1: Kappen en drogen van brandhout Om inzicht te krijgen in de benodigde tijd voor het kappen en vervoeren van een aantal kubieke meter brandhout,

Nadere informatie

Detector installatie. Detector bouw A.P.L.S. de Laat, J.G. Oldenziel. HiSPARC. 1 Detector bouw handleiding. 2 Materiaal lijst

Detector installatie. Detector bouw A.P.L.S. de Laat, J.G. Oldenziel. HiSPARC. 1 Detector bouw handleiding. 2 Materiaal lijst Detector installatie HiSPARC Detector bouw A.P.L.S. de Laat, J.G. Oldenziel 1 Detector bouw handleiding Dit document beschrijft de stappen die nodig zijn bij het maken van een HiSPARC detector. Een detector

Nadere informatie

Handleiding werken met een mal Handleiding Het werken met een polyester mal.

Handleiding werken met een mal Handleiding Het werken met een polyester mal. Handleiding Het werken met een polyester mal. Hoekseize 3 8711 HR WORKUM tel.: 0515-543556 info@polymat.nl www.polymat.nl. Het werken met een polyester mal. 1. Info vooraf 2. Mallen bouw en plug. 3. het

Nadere informatie

Recent gebruik ik nu Perlfix of L-gips waar je gipsplaten mee vastkleeft. Voordeel is dat dit materiaal sterker is dan gewoon gips.

Recent gebruik ik nu Perlfix of L-gips waar je gipsplaten mee vastkleeft. Voordeel is dat dit materiaal sterker is dan gewoon gips. Bergen en rotsen Over bergen en rotsen bouwen in model zijn tal van mogelijkheden.. Onze werkwijze is de volgende: voor bergen die wat groot zijn van omvang wordt eerst een frame gemaakt van latjes en

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Drukken. Zeefdrukken 2. Een zeefdrukraam prepareren DR-03-02-01. Voorkennis: Zeefdrukapparatuur

OPDRACHTKAART. Thema: Drukken. Zeefdrukken 2. Een zeefdrukraam prepareren DR-03-02-01. Voorkennis: Zeefdrukapparatuur OPDRACHTKAART DR-03-02-01 Voorkennis: Zeefdrukapparatuur Intro: Zeefdruk is een doordruktechniek. De inkt wordt door de open gaatjes van het gaas gedrukt. Het beeld wordt gevormd door gaatjes dicht te

Nadere informatie

Handleiding PVC-kliktegels. Leginstructies Reiniging en onderhoud

Handleiding PVC-kliktegels. Leginstructies Reiniging en onderhoud Handleiding PVC-kliktegels Leginstructies Reiniging en onderhoud Leginstructies Voorbereiding De PVC-kliktegels van Rubbermagazijn bieden eindeloze mogelijkheden om uw persoonlijke voorkeur te geven aan

Nadere informatie

32, 15 7, 50 16, 25. voorjaars voordeel! actie 20,25. vanaf. Rembrandt softpastels SPECIALE ACTIE 30 + 6 GRATIS! Talens fixatief universeel

32, 15 7, 50 16, 25. voorjaars voordeel! actie 20,25. vanaf. Rembrandt softpastels SPECIALE ACTIE 30 + 6 GRATIS! Talens fixatief universeel voorjaars voordeel! Een folder boordevol aanbiedingen Rembrandt softpastels SPECIALE ACTIE 30 + 6 GRATIS! Set van 30 + 6 halve pastels. actie 32, 15 vanaf 7, 50 Talens fixatief universeel Verbetert de

Nadere informatie

Gerda Straatman Pagina 1

Gerda Straatman Pagina 1 Voorwoord. Ik heb stage gelopen van 4 september 2011 tot en met 21 januari 2012 bij Glas atelier 't Aanzicht in Bredevoort. Ik heb daar een erg leuke tijd gehad. Ik heb daar heel veel verschillende dingen

Nadere informatie

Zelf schilderen. Schilderen Schilderen van nieuw hout Schilderen van geverfd hout Schilderen van radiatoren Sausen Kwaliteitseisen

Zelf schilderen. Schilderen Schilderen van nieuw hout Schilderen van geverfd hout Schilderen van radiatoren Sausen Kwaliteitseisen Zelf schilderen Schilderen Schilderen van nieuw hout Schilderen van geverfd hout Schilderen van radiatoren Sausen Kwaliteitseisen Zelf schilderen 2 Het interieur van de woning verfraaien? Een ander verfje,

Nadere informatie

Betoverende schilderijen met hart

Betoverende schilderijen met hart Een ideaal cadeau voor Valentijnsdag of Moederdag. In een paar zeer eenvoudige stappen kun je een kunstwerk creëren. Je moeder of vriendin heeft zeker veel plezier van dit geschenk. Natuurlijk kun je het

Nadere informatie

Inhoud. Sealer 18. Primer 19. Krijtverf 6-7. Boenwas Krijtwas 20. Kalkverf 8-9. Gevelverf 21. Matte Lak 10-11. Kleurenkaart 22-23.

Inhoud. Sealer 18. Primer 19. Krijtverf 6-7. Boenwas Krijtwas 20. Kalkverf 8-9. Gevelverf 21. Matte Lak 10-11. Kleurenkaart 22-23. Inhoud Krijtverf 6-7 Kalkverf 8-9 Matte Lak 10-11 Lakken 12-13 Sealer 18 Primer 19 Boenwas Krijtwas 20 Gevelverf 21 Kleurenkaart 22-23 Contactgegevens 24 Vloerverf 14-15 Betonlook Verf 16 Betonlook Stuc

Nadere informatie

Korte omschrijving van het Polimentvergulden volgens het Kölner KGGG Systeem

Korte omschrijving van het Polimentvergulden volgens het Kölner KGGG Systeem Een poliment vergulding is niet geschikt om buiten toe te passen! Korte omschrijving van het Polimentvergulden volgens het Kölner KGGG Systeem Met het Kölner KGGG systeem maakt u een hoogwaardige polijstbare

Nadere informatie

Nat Kam Methode. Halflang tot lang haar (zeer dik van draad) of kroeshaar

Nat Kam Methode. Halflang tot lang haar (zeer dik van draad) of kroeshaar Nat Kam Methode Halflang tot lang haar (zeer dik van draad) of kroeshaar Halflang tot lang haar (zeer dik van draad): Benodigdheden: Plantenspuit Siliconenvrije crèmespoeling Goede borstel en (punt)kam

Nadere informatie

Tips voor activiteiten in de winter, lekker knutselen

Tips voor activiteiten in de winter, lekker knutselen Tips voor activiteiten in de winter, lekker knutselen 1) Voor de kleinste kinderen In de winter kunnen vogels wel wat extra s gebruiken. Met kinderen van alle leeftijden kun je hiermee aan de slag. Dennenappels

Nadere informatie

Een Belgisch - Frans seinhuis in H0 van meerlangs papier.

Een Belgisch - Frans seinhuis in H0 van meerlangs papier. Een Belgisch - Frans seinhuis in H0 van meerlangs papier. Sinds enige tijd vertegenwoordigen wij de producten van MKB Modelle uit Duitsland. Alle modellen zijn gemaakt van meerlaags papier en hebben hun

Nadere informatie

Instellen en gebruiken van een lintzaagmachine

Instellen en gebruiken van een lintzaagmachine 1 Instellen en gebruiken van een lintzaagmachine Een lintzaagmachine is een bijzonder nuttig apparaat voor zowel het zagen van ronde als rechte vormen. Het zaaglint van een lintzaagmachine loopt in een

Nadere informatie

NIEUW. Rigips TopStuc. Stap-voor-stap handleiding. Zelf stukadoren is nu gemakkelijker dan ooit door de unieke receptuur van Rigips TopStuc.

NIEUW. Rigips TopStuc. Stap-voor-stap handleiding. Zelf stukadoren is nu gemakkelijker dan ooit door de unieke receptuur van Rigips TopStuc. NIEUW Rigips TopStuc Stap-voor-stap handleiding Zelf stukadoren is nu gemakkelijker dan ooit door de unieke receptuur van Rigips TopStuc. www.rigips.nl DOE - HET - ZELF MET RIGIPS. DAN ZIT HET ZO! Stukadoren

Nadere informatie

behanginstructies Inhoudsopgave:

behanginstructies Inhoudsopgave: Inhoudsopgave: 1. Plakinstructies vliesbehang. Plakinstructies duplex- en vinylbehang 3. Plakinstructies glasvezelbehang. Meetinstructies. Behang symbolen. Vraag & antwoord 1. Vliesbehang Vliesbehang is

Nadere informatie

MAAK JE EIGEN JERKBAIT. Emiel van Dijk

MAAK JE EIGEN JERKBAIT. Emiel van Dijk MAAK JE EIGEN JERKBAIT Emiel van Dijk Stap 1 De tekening Deze knippen we uit om als mal te dienen. De vorm bepaald al of de jerkbait neutraal door het water gaat of deze juist diep duikt of naar de oppervlakte

Nadere informatie

WILLCO Isolatiesystemen

WILLCO Isolatiesystemen WILLCO Isolatiesystemen De WILLCO Isolatiesystemen kunnen afgewerkt worden met WILLCO Kunstharssierpleisters, WILLCO Silicoonharssierpleisters, WILLCO Silicaatsierpleisters of WILLCO Minerale Sierpleisters.

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2003

Examenopgaven VMBO-BB 2003 Examenopgaven VMBO-BB 2003 tijdvak 1 maandag 19 mei 13.30 15.00 uur BOUW-BREED CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen bestaat uit 45 vragen. Voor

Nadere informatie

Quiltstandaards. Montage beschrijving voor hand- en machinequiltraam. Inhoudsopgave

Quiltstandaards. Montage beschrijving voor hand- en machinequiltraam. Inhoudsopgave Quiltstandaards Loefzijde 26, 1316 ve Almere 036-5347690 of 06 14717048 info@meeuwmeubel.nl www.meeuwmeubel.nl Montage beschrijving voor hand- en machinequiltraam Inhoudsopgave 1. Het monteren van het

Nadere informatie

ART Freakin people person (boekje) ART

ART Freakin people person (boekje) ART Hier de beschrijving van de bezonder vrolijke kaartjes van Nellie van Leeuwen gemaakt met de techniek zoals beschreven in ARTSpecially magazine #14 op pagina 56 en 57. Nellie laat zien wat Dylussions sprayinkt

Nadere informatie

hout Zo kunt u zelf Overzicht producten Stappenplannen

hout Zo kunt u zelf Overzicht producten Stappenplannen hout Zo kunt u zelf houtproblemen Productinformatie oplossen Overzicht producten Stappenplannen Houtvuller Heeft u een beschadigde deur of een verrot kozijn? In deze folder vindt u hulp om de meest voorkomende

Nadere informatie

Voeg de vloerdelen samen en zorg dat de inkepingen goed aansluiten.

Voeg de vloerdelen samen en zorg dat de inkepingen goed aansluiten. Montage instructie Tunni Vloer en basis Voeg de vloerdelen samen en zorg dat de inkepingen goed aansluiten. Plaats de bodem op een stabiele plaats, nadat u de onderkant van de bodem met lijnolie behandeld

Nadere informatie

Parket- of tegelvloer

Parket- of tegelvloer Kluswijzer voor het leggen van een parket- of tegelvloer Een harde vloer van parket of tegels c.q. plavuizen aanleggen is behalve fraai ook duurzaam. Parket Er bestaan drie soorten parket:: lamelparket,

Nadere informatie

Happy Easter. Happy Easter Ca. 28 x 35 cm. Ellie s Quiltplace

Happy Easter. Happy Easter Ca. 28 x 35 cm. Ellie s Quiltplace Happy Easter Ca. 28 x 35 cm Benodigdheden: - 27 x 22 cm witte stof1 voor de achtergrond - 12 x 27 cm witte stof2 voor de achtergrond - 10 x 110 cm roze voor de tussenbiezen en de afwerkbiezen - 20 x 15

Nadere informatie

Handleiding Pure & Original Marrakech Walls

Handleiding Pure & Original Marrakech Walls Handleiding Pure & Original Marrakech Walls Inhoud Algemene informatie over Pure & Original Marrakech Walls...1 Gebruikersinformatie voor Pure & Original Marrakech Walls...1 Benodigde materialen...1 Pure

Nadere informatie

Instructies voor de overgang naar tubeless

Instructies voor de overgang naar tubeless Instructies voor de overgang naar tubeless Wat u nodig heeft, voordat u begint: Een fietswiel (van een mountainbike, cyclocross) met band Een conversieset - "Stan's NoTubes Conversion Kit Een veiligheidsbril

Nadere informatie

HOE IK EEN BALG MAAK

HOE IK EEN BALG MAAK HOE IK EEN BALG MAAK Gespreid over verschillende jaren, bouwde ik houten camera s. De grootste uitdaging was het zelf maken van een balg. Om het geheim hiervan te achterhalen, ontlede ik enkele oude balgen.

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Drukken. Zeefdrukken 4. Zeefdrukken in twee kleuren DR-03-04-01

OPDRACHTKAART. Thema: Drukken. Zeefdrukken 4. Zeefdrukken in twee kleuren DR-03-04-01 OPDRACHTKAART DR-03-04-01 Zeefdrukken in twee kleuren Voorkennis: Zeefdrukapparatuur afgerond Een zeefdrukraam prepareren afgerond Zeefdrukken in één kleur afgerond Intro: Je gaat zeefdrukken maken in

Nadere informatie

HANDLEIDING AANLEGGEN VAN KUNSTGRAS

HANDLEIDING AANLEGGEN VAN KUNSTGRAS HANDLEIDING AANLEGGEN VAN KUNSTGRAS In deze handleiding vindt u informatie om goed voorbereid aan de slag te gaan met het aanleggen van uw gazon met kunstgras van Mooi-Kunstgras.nl De Ondergrond Het is

Nadere informatie

FHN Reglementen. Behendigheid Toestellen

FHN Reglementen. Behendigheid Toestellen FHN Reglementen Behendigheid Toestellen Behendigheid Toestellen versie 2009 INHOUDSOPGAVE Blz. DE TOESTELLEN 3 FIGUUR 1: Hoogtesprongen 8 FIGUUR 2: De Muur 9 FIGUUR 3: De Borstelsprong 10 FIGUUR 4: De

Nadere informatie

Vier soorten parket: 1. Laminaat 2. Lamellen parket 3. Gelijmd parket 4. Massieve delen

Vier soorten parket: 1. Laminaat 2. Lamellen parket 3. Gelijmd parket 4. Massieve delen Vier soorten parket: 1. Laminaat 2. Lamellen parket 3. Gelijmd parket 4. Massieve delen Laminaat vloeren Dit zijn vloeren welke eigenlijk niet zoveel uitleg meer nodig hebben, temeer daar bijna iedereen

Nadere informatie

Wand&Klaar Behanglijm Glasweefsel

Wand&Klaar Behanglijm Glasweefsel Inhoudsopgave 6302986 - Bison Wand&Klaar Behanglijm Glasweefsel Emmer 2,5 kg NL/FR 2 6302987 - Bison Wand&Klaar Behanglijm Glasweefsel Emmer 5 kg NL/FR 4 6302988 - Bison Wand&Klaar Behanglijm Glasweefsel

Nadere informatie

Verslag bij Make-Over, Make-Under of Make-Up

Verslag bij Make-Over, Make-Under of Make-Up Verslag bij Make-Over, Make-Under of Make-Up Voorbereiding Er wordt te allen tijde gestart met een inspectie en palpatie om de huid te leren kennen. Een goede voorbereiding is belangrijk om de make-up

Nadere informatie

Praktische bewonersinformatie van Xella Prettig leven tussen YTONG wanden

Praktische bewonersinformatie van Xella Prettig leven tussen YTONG wanden Praktische bewonersinformatie van Xella Prettig leven tussen YTONG wanden Makkelijk bevestigen met de juiste materialen Het verdient aanbeveling voor cellenbeton ontwikkelde bevestigingsmaterialen toe

Nadere informatie

1 SET VOOR GEMIDDELD 9 M²

1 SET VOOR GEMIDDELD 9 M² 1 SET VOOR GEMIDDELD 9 M² Voor horizontale en verticale vlakken, alle soorten dekvloeren, beton, anhydriet, gips, betonblokken, hout, tegels of aardewerk. PRIMER MORTEL PIGMENT IMPREGNEER SEALER 1 liter

Nadere informatie

MAAK ZELF JE EIGEN MUZIEKINSTRUMENT VOOR 10 MAART

MAAK ZELF JE EIGEN MUZIEKINSTRUMENT VOOR 10 MAART MAAK ZELF JE EIGEN MUZIEKINSTRUMENT VOOR 10 MAART De kinderen met een handicap die door het Liliane Fonds geholpen worden komen uit arme landen. Zij hebben meestal geen geld om een muziekinstrument te

Nadere informatie

COMPONENTEN VOOR JE RB7

COMPONENTEN VOOR JE RB7 COMPONENTEN VOOR JE RB7 TIJDENS DEZE MONTAGESESSIE DECOREER EN MONTEER JE DIVERSE AANBOUWCOMPONENTEN VOOR JE RB7. TOT DE KLEINE ONDERDELEN BEHOREN DE ANTENNE, HET ACHTERLICHT EN DE ARMEN VAN DE PILOOT.

Nadere informatie

VERFSYSTEMEN Woodcore jachten

VERFSYSTEMEN Woodcore jachten VERFSYSTEMEN Woodcore jachten Woodcore onder de waterlijn Woodcore boven de waterlijn Woodcore dek Woodcore opbouw Woodcore interieur www.de-ijssel-coatings.nl januari 2015 JACHTEN WOODCORE EPOXY INHOUD

Nadere informatie

Uit het uilenproject, ANV Noorderpark 2009/2010: ------ zelf een nestkast bouwen ----- Bouwtekeningen en instructies nestkasten

Uit het uilenproject, ANV Noorderpark 2009/2010: ------ zelf een nestkast bouwen ----- Bouwtekeningen en instructies nestkasten 1 Uit het uilenproject, ANV Noorderpark 2009/2010: ------ zelf een nestkast bouwen ----- Bouwtekeningen en instructies nestkasten Alle nestkasten kunnen van massief hout worden gemaakt, dit ademt beter

Nadere informatie

KLUSWIJZER Tegels zetten. Postadres: Postbus 7120, 4330 GC Middelburg Bezoekadres: Buitenruststraat 235, Middelburg. www.woongoed.

KLUSWIJZER Tegels zetten. Postadres: Postbus 7120, 4330 GC Middelburg Bezoekadres: Buitenruststraat 235, Middelburg. www.woongoed. KLUSWIJZER Tegels zetten Postadres: Postbus 7120, 4330 GC Middelburg Bezoekadres: Buitenruststraat 235, Middelburg www.woongoed.nl KLUSWIJZER Tegels zetten Er zijn veel redenen te bedenken waarom u tegels

Nadere informatie

HET PLAATSEN VAN DUBBELE BEGLAZING :

HET PLAATSEN VAN DUBBELE BEGLAZING : HET PLAATSEN VAN DUBBELE BEGLAZING : Het plaatsen van dubbele beglazing moet voldoen aan bepaalde normen, zoals NEN3576 en NPR3577. Dit zijn normen ( eisen ) waarin precies omschreven wordt hoe dubbele

Nadere informatie

Leem. 100% natuurlijk bouwmateriaal

Leem. 100% natuurlijk bouwmateriaal Leem De grondstof leem wordt al eeuwen gebruikt als afwerking voor wanden. Het is in grote delen van Europa verdrongen door het gips dat we nu als stucwerk kennen. Maar toch wordt het nog veel gebruikt

Nadere informatie

Neem een klein enkel kaartje Oudhollands Van Gelder papier en vouw dubbel. Stempel Het robotje en de tekst met Stazon Black.

Neem een klein enkel kaartje Oudhollands Van Gelder papier en vouw dubbel. Stempel Het robotje en de tekst met Stazon Black. Neem een klein enkel kaartje Oudhollands Van Gelder papier en vouw dubbel. Stempel Het robotje en de tekst met Stazon Black. Kleur in met Lyra krijtjes. Neem een Versamark marker en stippel het binnenste

Nadere informatie

Excursie: Gineke Zikken Een goede start.

Excursie: Gineke Zikken Een goede start. Excursie: Gineke Zikken Amsterdam Een goede start. Het was een heerlijke dag. Mooi weer. Naar het Rijksmuseum werd te veel. Het bezoek aan Gineke Zikken was ruimschoots voldoende om lang mee toe te kunnen.

Nadere informatie

De bouwonderdelen bij dit nummer

De bouwonderdelen bij dit nummer De bouwonderdelen bij dit nummer U ontvangt onderdelen voor rompen dekdetails en voor de tuigage. Houten latten 1 houten lat van 2 x 3mm, 0 mm lang Beslag 0 mm messingdraad van 1 mm dik Bruin garen van

Nadere informatie

2015 overzicht&instructie Edge vloerpads. TOMCAT EDGE vloerpads Overzicht en instructie

2015 overzicht&instructie Edge vloerpads. TOMCAT EDGE vloerpads Overzicht en instructie TOMCAT EDGE vloerpads Overzicht en instructie Sales men pad kit starterskit Edge stick 20 Starterskit met variatie van pads om de mogelijkheden van het Edge systeem te ontdekken Inhoud: 1x EDGE-4007, Maroon

Nadere informatie

De assemblage-instructie van Vinyl en Vinyl Premium fotobehangen

De assemblage-instructie van Vinyl en Vinyl Premium fotobehangen De assemblage-instructie van Vinyl en Vinyl Premium fotobehangen Vóór het begin van het installeren zorg ervoor dat je muur droog en schoon is. Vul alle schaden aan om de muur glad te maken. Daarna bedek

Nadere informatie

Vlinder maken met een koffiefilter

Vlinder maken met een koffiefilter Kinderactiemodel klimaatcampagne 2011 Knutseltips vlinders maken Maak een vlinder-knutselhoek waar kinderen allerlei vlinders kunnen knutselen. Hierna geven we een overzicht van enkele concrete voorbeelden

Nadere informatie

DOE HET ZELF TEKST HANS MARTENS I FOTO'S ELLEN MARTENS. De vorige keer is het onderwaterschip. kaalgehaald en nu krijgt het

DOE HET ZELF TEKST HANS MARTENS I FOTO'S ELLEN MARTENS. De vorige keer is het onderwaterschip. kaalgehaald en nu krijgt het TEKST HANS MARTENS I FOTO'S ELLEN MARTENS De vorige keer is het onderwaterschip kaalgehaald en nu krijgt het een nieuwe laag van glasvlies en vinylesterhars, Een klus waar we tegenop zagen, maar die achteraf

Nadere informatie

Verf spuiten. Huis. Thuis. Formido. Nummer 36

Verf spuiten. Huis. Thuis. Formido. Nummer 36 Nummer 36 Art. nr. 455423 In deze KlusZo beschrijven we stapsgewijs waar je rekening mee moet houden als je verf gaat spuiten. We beginnen met de voorbereiding. Daarna geven we je belangrijke informatie

Nadere informatie

Als alles glad moet verlopen. Het nieuwe Brillux pleisterassortiment

Als alles glad moet verlopen. Het nieuwe Brillux pleisterassortiment Als alles glad moet verlopen Het nieuwe Brillux pleisterassortiment Grondig vernieuwd Brillux pleister Achter elk perfect oppervlak gaat een perfecte voorbereiding schuil. Om deze belangrijke werkzaamheden

Nadere informatie

Partnr. Afmeting. 15 mm x 50 mtr 19 mm x 50 mtr 25 mm x 50 mtr 38 mm x 50 mtr 50 mm x 50 mtr. Partnr. Afmeting

Partnr. Afmeting. 15 mm x 50 mtr 19 mm x 50 mtr 25 mm x 50 mtr 38 mm x 50 mtr 50 mm x 50 mtr. Partnr. Afmeting Papieren Maskeer Plakband, Speciaal Maskeer Plakband, Auto Masking Tape, Maskeerkleefstrip, Doorkijk Maskeerfolie, Fine Line Tapes, Raamrubberstrip 6 2328 Maskeer Plakband Afplakband voor algemene toepassingen

Nadere informatie

schilderen in opdracht

schilderen in opdracht schilderen in opdracht Kees van de Wetering Geboren op 26 december 1949 in Rotterdam/ IJsselmonde. Woont en werkt in Burgh-Haamstede (Zeeland). Opleiding: Academie van Beeldende Kunsten te Rotterdam van

Nadere informatie

Leerlingenbundel. Naam:... Klas:... Nummer:...

Leerlingenbundel. Naam:... Klas:... Nummer:... Leerlingenbundel Naam:... Klas:... Nummer:.. Inhoudsopgave 1. Probleem... 2 2. Mogelijke oplossingen... 2 2.1. Materialen kennis... 2 2.1.1. Van waar komt het hout?... 4 3. Uitvoering... 10 3.1. Lijst

Nadere informatie

Zeefdrukken Wat is zeefdruk. 1 vermeerderen van afbeeldingen 2 wordt gebruikt voor alle materialen 3 kan bijna met alle verf of inkten

Zeefdrukken Wat is zeefdruk. 1 vermeerderen van afbeeldingen 2 wordt gebruikt voor alle materialen 3 kan bijna met alle verf of inkten Zeefdrukken Wat is zeefdruk 1 vermeerderen van afbeeldingen 2 wordt gebruikt voor alle materialen 3 kan bijna met alle verf of inkten geschiedenis Zeefdruk is zeer oud Komt uit China [of Japan] Zijde werd

Nadere informatie

Bouw zelf een windmolen

Bouw zelf een windmolen Bouw zelf een windmolen Met dit bouwplan is een windmolen maken niet moeilijk! Bouw thuis of op school een echte windmolen die een klein lampje (LED) laat branden. Aan het einde van de beschrijving vind

Nadere informatie

Stads- en dorpsgezichten en landschappen in de gemeente Woerden

Stads- en dorpsgezichten en landschappen in de gemeente Woerden Stads- en dorpsgezichten en landschappen in de gemeente Woerden In samenwerking met de Kunstkring Woerden Van 28 maart tot 28 juni 2015 vindt in het Stadsmuseum in Woerden een expositie plaats van de Kunstkring.

Nadere informatie

De bouwonderdelen bij dit nummer

De bouwonderdelen bij dit nummer Bouwhandleiding De bouwonderdelen bij dit nummer Bij deze aflevering ontvangt u de onderdelen van de onderlijzeilspieren, verdere losse schietbuizen en de kettingen voor het roerblad van uw Victory. Houten

Nadere informatie

Sinterklaas knutselen

Sinterklaas knutselen Sinterklaas knutselen Stoomboot Materiaal: een melkpak, gekleurd karton en papier, evt. watten, keukenrol en verf. Leg het melkpak op z'n kant en pak twee stroken en niet die aan beide kanten aan elkaar.

Nadere informatie

MANCAVE Hij heeft een ruimte. Hij heeft tijd. En niemand houdt hem tegen.

MANCAVE Hij heeft een ruimte. Hij heeft tijd. En niemand houdt hem tegen. Woudloopsimulator bouwen MANCAVE Hij heeft een ruimte. Hij heeft tijd. En niemand houdt hem tegen. Een orgineel. Boslooptrommel. Fotorolgordijn. Geuraggregaat. Standaard. Standaard Wandelement (multiplex,

Nadere informatie

Uw eigen broedhok bouwt u zo

Uw eigen broedhok bouwt u zo 1 Zelf aan de slag Uw eigen broedhok bouwt u zo Dit hebt u nodig: spijkertjes schroeven 3,5 x 30 mm schroeven 3,5 x 10 mm 2 scharnieren 7 x 7 cm 2 eierkist-sluitingen 1 drukschakelaar met maakcontact elektriciteitsdraad

Nadere informatie

Sjef Kickken. Kickken Bouwtechnisch Advies

Sjef Kickken. Kickken Bouwtechnisch Advies Sjef Kickken Kickken Bouwtechnisch Advies 1 Behoud van waarde Voorkomen van schade Lange levensduur 2 Kapconstructie Bitumen dakbedekking PVC dakgoten Zinken dakgoten Houten dakkapel Kunststof dakkapel

Nadere informatie

De bouwonderdelen bij dit nummer

De bouwonderdelen bij dit nummer De bouwonderdelen bij dit nummer Behalve houten latten ontvangt u rooster elementen, frames voor de galjoensrelings teunen, oogbouten en een aantal metalen versieringen. Houten latten houten latten van

Nadere informatie

Hoe Maak je zelf een 3D aquarium-achterwand

Hoe Maak je zelf een 3D aquarium-achterwand Hoe Maak je zelf een 3D aquarium-achterwand 1/10 DIY Aquarium achtergrond. Ik heb een tijdje geleden een aquarium gekregen van mijn vrouw d'r overleden opa. Het is een Juwel Panorama LxBxH 80x 40 x 50.

Nadere informatie

Hoe maak je de pulp klaar? Papier scheppen in stappen. Persen van het geschepte papier. Hoe bekom je verschillende soorten? Drogen en bewaren van de

Hoe maak je de pulp klaar? Papier scheppen in stappen. Persen van het geschepte papier. Hoe bekom je verschillende soorten? Drogen en bewaren van de Hoe maak je de pulp klaar? Papier scheppen in stappen. Persen van het geschepte papier. Hoe bekom je verschillende soorten? Drogen en bewaren van de vellen. Eigen beoordeling en beoordeling van een ervaren

Nadere informatie

Professionele uitstraling, duidelijke uitleg en behulpzame adviezen; dat waren voor Mike en Nina doorslaggevende factoren om met Vision Line in zee

Professionele uitstraling, duidelijke uitleg en behulpzame adviezen; dat waren voor Mike en Nina doorslaggevende factoren om met Vision Line in zee Professionele uitstraling, duidelijke uitleg en behulpzame adviezen; dat waren voor Mike en Nina doorslaggevende factoren om met Vision Line in zee te gaan voor de nieuwe vloer. Siergrind is het geworden.

Nadere informatie

beeld-je ver-ven plak-ken por-tret stil-le-ven schil-de-rij pa-let mu-se-um ten-toon-stel-ling te-ke-naar fo-to lijst-je et-sen e-zel kun-ste-naar

beeld-je ver-ven plak-ken por-tret stil-le-ven schil-de-rij pa-let mu-se-um ten-toon-stel-ling te-ke-naar fo-to lijst-je et-sen e-zel kun-ste-naar Auditieve oefeningen kunst Hakken en plakken (hak de woorden in stukken, laat de kinderen het hele woord zeggen) beeld-je ver-ven plak-ken por-tret stil-le-ven schil-de-rij pa-let mu-se-um ten-toon-stel-ling

Nadere informatie

ZML SO Leerlijn Kunstzinnige oriëntatie - Beeldende vorming

ZML SO Leerlijn Kunstzinnige oriëntatie - Beeldende vorming ZML SO Leerlijn Kunstzinnige oriëntatie - Beeldende vorming KUNSTZINNIGE ORIËNTATIE BEELDENDE VORMING Kerndoel 1: De leerlingen leren ideeën, ervaringen en gevoelens uitdrukken in een beeldend werkstuk.

Nadere informatie

Airbrush voor modelspoor en aanverwanten. Workshop initiatie airbrush - 14/03/2015

Airbrush voor modelspoor en aanverwanten. Workshop initiatie airbrush - 14/03/2015 Airbrush voor modelspoor en aanverwanten. Workshop initiatie airbrush - 14/03/2015 Airbrush voor modelspoor en aanverwanten. Workshop initiatie airbrush - 14/03/2015 Agenda : Wat is een airbrush? Soorten

Nadere informatie

Lesbrief 4 Maken van boeketten en bloemstukken

Lesbrief 4 Maken van boeketten en bloemstukken Lesbrief 4 Maken van boeketten en bloemstukken LESBRIEF 4 MAKEN VAN BOEKETTEN EN BLOEMSTUKKEN Niveau II 1 Maken van boeketten en bloemstukken. Het maken van boeketten en bloemstukken is een dagelijks terugkerende

Nadere informatie