Onderstaande tabel geeft een overzicht van de door Q-Park in de jaarrekeningen 2007, 2008 en 2009 gerapporteerde kerncijfers:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderstaande tabel geeft een overzicht van de door Q-Park in de jaarrekeningen 2007, 2008 en 2009 gerapporteerde kerncijfers:"

Transcriptie

1 Tuchtklacht SOBI tegen drs. P.J.A.M. Jngstra RA van Ernst & Yung wegens gedkeuring van de jaarrekeningen 2008 en 2009 van de parkeernderneming Q-Park NV Inleiding Deze tuchtklacht van de Stichting Onderzek Bedrijfs Infrmatie (hierna: SOBI ) namens P1 Hlding BV tegen drs P.J.A.M. Jngstra RA, accuntant bij Ernst & Yung (hierna: Ernst & Yung ), stelt dat Ernst & Yung ten nrechte gedkeurende accuntantsverklaringen heeft afgegeven vr de jaarrekeningen en van de parkeernderneming Q-Park NV (hierna: Q-Park f de nderneming ). Deze tuchtklacht vlgt p de eerdere tuchtklacht van SOBI tegen J.G.K. van der Zanden RA, accuntant bij Ernst & Yung, wegens gedkeuring van de jaarrekening 2007 van Q-Park. Drs P.J.A.M. Jngstra RA, naast accuntant tevens bestuursvrzitter van Ernst & Yung, heeft met ingang van 2008 de verantwrdelijkheid vr de accuntantscntrle van Q-Park van J.G.K. van der Zanden RA vergenmen. SOBI zal in dit dcument aantnen dat Q-Park waarderingsgrndslag IAS 40 (Vastgedbeleggingen) njuist tepast, waardr de nderneming zich nder meer richting haar financiële stakehlders ten nrechte kan vrden als een institutineel vastgedbeleggingsfnds, met het daarbij te verwachten beperkte risicrendementsprfiel. Tevens zal wrden aangetnd dat het eigen vermgen, de resultaten en de rendementen van Q-Park te hg wrden vrgesteld. Q-Park is een parkeernderneming die diensten p het gebied van penbaar parkeren aan het publiek, gemeentes en beleggers verleent, nder andere dr parkeergarages, parkeerterreinen en straatparkeerplaatsen (hierna gezamenlijk: parkeervrzieningen ) cmmercieel uit te baten. In 2009 wrdt dr Q- Park 79% van deze parkeervrzieningen van andere eigenaren (gemeentes en beleggers) aangehuurd f vr hen beheerd en is slechts 21% eigendm van Q-Park zelf. Q-Park det zich richting haar financiële stakehlders echter vr als een van Nederlands grtste institutinele vastgedbeleggingsfndsen. Dr de parkeervrzieningen als haar eigen vastgedbeleggingen te presenteren, figureert de nderneming regelmatig in lijsten van institutinele vastgedbeleggingsfndsen 3. Ok presenteert de nderneming zich als lid van de Nederlandse belangenrganisatie van institutinele vastgedbeleggers IVBN (Vereniging van Institutinele Beleggers in Vastged, Nederland) en de Eurpese belangenrganisatie van niet-genteerde vastgedbeleggingsfndsen en hun aandeelhuders INREV (Eurpean Assciatin fr Investrs in Nn-listed Real Estate Vehicles), wier richtlijnen zij zegt te te passen 4. Aangezien de nderneming de parkeervrzieningen in hun samenhang gebruikt vr de levering van de dr haar aangebden diensten en daarbij het vlle bedrijfsrisic lpt, is het njuist dat zij de parkeervrzieningen als haar eigen vastgedbeleggingen p de balans presenteert, waarnder zelfs de van derden aangehuurde parkeervrzieningen. Zals zal wrden aangetnd is dit niet alleen een unicum in de beleggings- en de parkeerwereld, maar k in strijd met de geldende IFRS Zie Bijlage 2: Jaarverslag Q-Park NV Zie Bijlage 3: Jaarverslag Q-Park NV Zie Bijlage 6: Tp-101 Beleggers Zie Bijlage 3: Jaarverslag Q-Park NV 2009, pagina 13. 1

2 1. De parkeernderneming Q-Park Onderstaande tabel geeft een verzicht van de dr Q-Park in de jaarrekeningen 2007, 2008 en 2009 gerapprteerde kerncijfers: Gerapprteerde kerncijfers Q-Park bedrijfsmvang aantal parkeerlcaties en landen aantal medewerkers (FTE's) aantal parkeerplaatsen % % % van derden aangehuurde parkeerplaatsen % % % parkeerplaatsen in beheer vr derden % % % parkeerplaatsen in eigendm % % % aantal parkeertransacties (x 1.000) gemiddelde betaling per parkeertransactie 1,37 1,36 1,26 balansverhudingen (x 1.000) balansttaal % % % 'vastgedbeleggingen' % % % eigen vermgen vreemd vermgen en leverage % % % winst- en verliesrekening; rendementen (x 1.000) mzet % % % parkeergelden % % % direct resultaat en rendement ,3% ,8% ,0% indirect resultaat en rendement ,2% ,8% ,5% nett resultaat en ttaal rendement ,5% ,9% ,5% dividend en dividendrendement 200 0,0% 0 0,0% 0 0,0% Q-Park is vlgens haar jaarverslagen en website een Tp-3 Eurpese parkeernderneming met in parkeerplaatsen in parkeervrzieningen in tien Eurpese landen. De nderneming stelt dat de parkeervrzieningen hge merkidentiteit uitstralen en dat zij gewaardeerde dienstverlening en prducten p maat levert 5. Daarnder wrdt dr de nderneming verstaan: dienstverlening aan het parkerend publiek, dat daarvr parkeergelden aan Q-Park betaalt; en dienstverlening aan beleggers en gemeentes, die Q-Park betalen vr het beheer van hun parkeervrzieningen en vr parkeercntrles p straat. In het jaarverslag van Q-Park staat de beschrijving van deze dienstverlening centraal. Het dienstenpakket beslaat vlgens de nderneming alle facetten van het parkeerbedrijf: risicdragende explitatie van aangehuurde parkeervrzieningen en parkeervrzieningen in eigendm; beheer van parkeervrzieningen vr derden; tezicht p de naleving van parkeerbepalingen (vr gemeentes: straatparkeren); technisch nderhud, administratie, abnnementenbeheer en vergunningen 6. Daarte verricht de nderneming vlgens haar jaarverslagen, websites en fldermaterialen naast financieel en administratief beheer, beveiliging en nderhud bvendien (nder andere) de vlgende bedrijfsmatige activiteiten: 5 6 Zie Bijlage 3: Jaarverslag Q-Park NV 2009, pagina 8 en verdere tekst in het jaarverslag. Zie Bijlage 3: Jaarverslag Q-Park NV 2009, pagina 8 en verdere tekst in het jaarverslag. 2

3 1. het acquireren, ntwerpen, ntwikkelen en renveren van parkeervrzieningen in een herkenbare huisstijl; 2. het ptimaliseren van de vindbaarheid, bereikbaarheid en zichtbaarheid van de parkeervrzieningen dr middel van bebrding, rute- en parkeerreguleringssystemen; 3. het schn, veilig en heel huden van de parkeervrzieningen; 4. het beheren van in- en uitrij-, reserverings-, parkeermanagement-, veiligheids- en geldmanagementsystemen; 5. daarbij vldend aan hge veiligheidsstandaarden (zals drge en slipvrije vleren, gefilterde lucht, brandpreventie en CO-, CO 2- en LPG-detectie); 6. het expliteren van tiletten, schenpetsautmaten en snep- en drankautmaten; 7. het aanbieden van paraplu s, kinderwagens, alchltesters en hartdefibrillatren; 8. het maken van digitale ft s, het ververen van bagage, het expliteren van shuttlebussen, manuele binnen- en buitenreiniging van aut s en het verzrgen van beketten blemen; 9. het aanbieden van rlstelen bij ziekenhuisparkeervrzieningen; 10. het aanbieden van starthulp vr aut s met lege accu; 11. het laden en snelladen van elektrische aut s dr middel van plaadpunten (nieuw); 12. het verzrgen van autwasbeurten znder water (in experimentele fase); 13. technische ndersteuning bij stringen; 14. het expliteren van advertentieruimte p parkeertickets, psters en displays; 15. het verzrgen van prductintrducties vr derden aan het parkerend publiek; 16. het rganiseren van parkeerprmtiecampagnes met lkale publiekstrekkers; 17. het veren van een dynamisch prijsbeleid inclusief abnnementen en prepaidkaarten; /7-dienstverlening (QCR) aan het parkerend publiek dr middel van klantenservice dr gekwalificeerde parking hsts (waarnder met BHV-, AED- en EHBO-certificatie) vanuit parking hst -lges en meldkamers met intercm-, camera-, parkeer-, klant- en datawarehusesystemen; 19. het veren van uitgebreide marketingprgramma s met als delstelling m de internatinale bekendheid van het merk Q-Park te maximaliseren en klanten te binden dr middel van sales- en marketingcampagnes, klanttevredenheidsnderzek, kwaliteitsverbetering in de dienstverlening en klantenbindingsprgramma s zals de Q-Park Key; 20. het trainen van persneel in de Q-Park Academy; 21. het aanbieden van maatgesneden parkeeradvies p basis van verkeers- en parkeernderzek, haalbaarheidsnderzek, datawarehuseanalyses, pricingnderzek, calculaties en advisering, alsmede klanttevredenheidsnderzek dr de verkeers- en bedrijfskundigen van de Q-Park Business Intelligence Grup; 22. het veren van technisch, cmmercieel, administratief en abnnementenbeheer vr derden; 23. het uitveren van het parkeervergunningenbeleid vr gemeentes; 24. het uitveren van de parkeerhandhaving p straat vr gemeentes; en 25. het afhandelen van naheffingen, bezwaar- en berepschriften vr gemeentes 7. De nderneming zet hierte vele activa in hun cmbinatie in: naast landelijke netwerken van parkeervrzieningen in tien landen k parkeerinstallaties en verige activa, zals bijvrbeeld signing, bewegwijzering, cating en schilderwerk in de huisstijl, de inrichting van de parkeervrzieningen, parkeermanagementsystemen, intercmsystemen met datawarehusing, verlichting, elektrische laadpalen, muziekinstallaties, narrw-casting, geurmachines, camerasystemen, parkeersystemen met geïntegreerde kppeling naar navigatiesystemen, marketingcncepten zals de Q-Park Key en de Q-Park App vr het vinden van parkeervrzieningen, en uiteraard haar merkidentiteit. Net als andere parkeerndernemingen is Q-Park actief in zwel ff-street parking (parkeergarages en parkeerterreinen) als n-street parking (straatparkeerplaatsen). Hieraan ligt de marktvisie ten grndslag dat het vr de dienstverlening aan het parkerend publiek, gemeentes en beleggers van belang is m actief te zijn in beide, cmplementaire delen van de parkeermarkt. Een van de redenen hiervr is dat ptimaal tezicht van n-street parkeervrzieningen het gebruik van ff-street parkeervrzieningen versterkt, wat zwel vr parkeerndernemingen als vr gemeentes met autwerend beleid van belang is. Duidelijk is dat Q-Park een vlledig geïntegreerd dienstverlenend bedrijf is dat in tien landen actief is p het gebied van ff-street en n-street parkeren. 7 Zie Bijlage 3: Jaarverslag Q-Park NV 2009, pagina 16, 17, 21, 31, 32, 33, 34, 38, 39 en verdere tekst in het jaarverslag; Bijlage 6: Brchure Q-Park Cmmercial Partnerships ; Bijlage 7: Brchure Q-Park Healtcare Centres Parking Slutins ; Bijlage 8: Brchure Q-Park Quality Upgrades Parking Slutins ; alsmede 3

4 2. Een parkeernderneming is een dienstverlenend bedrijf, geen vastgedbeleggingsfnds Uit het vrgaande wrdt duidelijk dat Q-Park veel bedrijfsmatige activiteiten verricht en haar klanten (het parkerend publiek, gemeentes en beleggers) een uitgebreid dienstenpakket aanbiedt. Dat is ged verklaarbaar en in lijn met wat andere parkeerndernemingen den. Parkeren kent namelijk een afgeleide vraag die met name afhankelijk is van verkeersbewegingen als gevlg van werken, winkelen en wnen. Parkeerndernemingen zijn bltgesteld aan bedrijfsrisic, mede mdat hun parkeervrzieningen bltgesteld zijn aan schmmelingen in de kasstrmen. Dit geldt in alle gemeentes, zelfs vr de allerbeste parkeervrzieningen in de drukste binnensteden. De kasstrmen van een parkeervrziening (parkeergelden) zijn een resultante van de parkeertariefstelling (P), de bezekersaantallen (Q) en de (gemiddelde) parkeertijd (T). Deze P, Q en T zijn afhankelijk van vele factren, waarnder het tijdstip van de dag, de dagen van de week, seizensfluctuaties, de bereikbaarheid van de parkeervrziening, veranderend winkelgedrag, leegstand bij publiekstrekkers (winkels en kantren), het gemeentelijk parkeerprijsbeleid en het handhavingsbeleid n street. Verder wrden parkeervrzieningen in hfdzaak p basis van uurtarieven f per kleinere tijdseenheid aan het parkerend publiek aangebden. Parkeervrzieningen genereren derhalve van dag tt dag, week tt week, maand tt maand en jaar tt jaar schmmelende kasstrmen. Daarm meten parkeervrzieningen cntinu actief wrden gemanaged. Ward Vleugels, bestuursvrzitter van Q-Park, illustreerde dit in een interview met Het Financieele Dagblad p 18 juli 2011: Lege winkels schrikbeeld Q-Park Het is een schrikbeeld vr Q-Park: winkelcentra die te weinig publiek trekken waardr parkeergarages niet meer rendabel zijn. Het prbleem demt p in stadsdeelcentra waar de klant wegblijft nder invled van afnemende kpkracht en de pkmst van internetwinkels. 'Dit is vr ns een punt van grte zrg', zegt ce Ward Vleugels van Q-Park, een van de grtste explitanten van parkeergarages in Eurpa. Centra waar je een kann kunt afschieten, bezrgen Vleugels 'buikpijn'. Q-Park heeft zich gewapend tegen leegstand in garages dr vral te investeren in stedelijke gebieden met een dichte bebuwing en veel vertier. Daar is de kans p nderbezetting minder grt. Waar de levendigheid ntbreekt heeft Q-Park een prbleem. De explitant telt in Eurpa z'n twintig 'bleeders', in de wrden van Vleugels, p een ttaal van parkeercntracten. [...] 'We praten hierver met de winkeliers, de lkale verheid en de vastgedeigenaren.' Vleugels verwacht dat niet alle winkelcentra in Eurpa zullen verleven. Parkeervrzieningen raken daardr verbdig. [...] Het is vr Q-Park aanleiding de greiverwachtingen neerwaarts bij te stellen ten pzichte van de pieken, drie jaar geleden. Ten rekende het cncern met een jaarlijkse mzetgrei van 5%, waarvan de helft vrtkmt uit een tenemende mbiliteit. Die raming is vr de activiteiten in Nederland teruggeschrefd naar 3,5%, waarvan ng maar 1% samenhangt met een intensiever autgebruik. Cnclusie van Vleugels: de tijd van het blindelings buwen van parkeergarages is vrbij. 'Het is een misvatting te denken dat parkeren een lucratieve business is die altijd wel geld plevert.' Vlgens zijn berekeningen met p 80% van alle parkeervrzieningen van verheden en bedrijfsleven geld wrden tegelegd. Hij nemt als vrbeeld de situatie in Amsterdam waar Q-Park 17 garages in explitatie heeft. Autmbilisten zijn in deze stad bereid maximaal { per jaar te betalen vr een parkeerabnnement. 'Na aftrek van directe ksten hudt een explitant daarvan ver m de kapitaallasten te dekken. Dat is te weinig m winst te maken', zegt de tpman van Q-Park. [...] Expliteren van parkeergarages is geen vetpt. Het zu dan k niet juist zijn m aan te nemen dat parkeervrzieningen in staat zuden zijn m zelfstandig, znder prfessinele explitatie dr een parkeernderneming, kasstrmen te realiseren 8. Dit is geheel anders bij een vastgedbelegging, zals een langjarig aan de Rijksgebuwendienst verhuurd gebuw. Daar treedt de eigenaar van de nrerende zaak immers p als passieve investeerder die in de regel alleen beheeractiviteiten (financieel en administratief beheer, beveiliging en nderhud) verricht en 8 De enige uitzndering hierp is indien de eigenaar van de nrerende zaak een parkeervrziening aan een nafhankelijke parkeernderneming verhuurt. Q-Park heeft hiervan enkele vrbeelden, zals een parkeergarage bij de Amsterdam Arena. Deze wrdt langjarig dr Q-Park aan de Gemeente Amsterdam (Parkeergebuwen) verhuurd, die de parkeervrziening vervlgens richting het parkerend publiek expliteert. De inkmsten uit een dergelijk huurcntract zijn vr Q-Park huurinkmsten. Q-Park verantwrdt dergelijke huurinkmsten (minder dan 5% van de ttale mzet) in de jaarrekening afznderlijk van de parkeergelden. Zie Bijlage 3: Jaarverslag Q- Park NV 2009, pagina 86, nt 14. 4

5 belegt in de verwachting van langjarig zekergestelde huurinkmsten. Dat geldt k vr een vastgedbelegging met een krter lpend huurcntract, waar de passieve investeerder dezelfde beheeractiviteiten ntplit en verlenging van de huurvereenkmst met de huidige huurder nastreeft f al dan niet met behulp van een makelaar een nieuwe huurder zekt. De kasstrm van een parkeernderneming bestaat dus uit pbrengsten vr verleende diensten, in het bijznder aan het parkerend publiek, dat daarvr parkeergelden aan de parkeernderneming betaalt. Vr de gede rde: parkeergelden zijn geen huurpbrengsten, maar pbrengsten vr verleende diensten. Dat blijkt k uit de winst- en verliesrekeningen van Q-Park. De nett-mzet ad 600,6 miljen bestnd in 2009 vlgens de telichting p de gecnslideerde jaarrekening vr 82% ( 491,5 miljen) uit parkeergelden. In de jaarrekeningen 2008 en 2009 wrdt de mzet niet gedefinieerd, maar in de jaarrekeningen 2007 en 2010 wrdt de mzet als vlgt gedefinieerd: nder de mzet wrden de nett-pbrengsten (exclusief mzetbelasting) wegens de in het verslagjaar aan derden in rekening gebrachte bedragen vr verleende diensten verantwrd 9. Aangezien de mzetcijfers in de jaarrekeningen p elkaar aansluiten en de nderneming p dit punt van geen stelselwijziging gewag maakt, mag dr de gebruiker van de jaarrekening wrden aangenmen dat k in de jaren 2008 en 2009 nder mzet de aan derden in rekening gebrachte bedragen vr verleende diensten zijn verantwrd. Parkeergelden zijn geen huurpbrengsten, maar pbrengsten vr verleende diensten. Parkeergelden hebben k heel andere ecnmische kenmerken dan huurpbrengsten (de kasstrmen van een vastgedbelegging). Parkeergelden: zijn in de regel zeer grt in aantal en klein in mvang; hebben een vraf nbekende lptijd en zijn zeer krtlpend van aard; wrden achteraf gefactureerd aan publieke, vaak annieme gebruikers van parkeervrzieningen; wrden dr de gebruikers p willekeurige mmenten beëindigd. Huurpbrengsten daarentegen: zijn beperkt in aantal en grt in mvang; hebben een vraf bekende lptijd hebben en zijn langlpend van aard; wrden vruit gefactureerd aan bekende huurders van vastgedbeleggingen; en kunnen dr de huurder in de regel alleen met een pzegtermijn wrden beëindigd. Een parkeernderneming is dus geen vastgedbeleggingsfnds, maar een zuiver dienstverlenend bedrijf dat bltgesteld is aan bedrijfsrisic, dat een scala aan bedrijfsmatige activiteiten verricht, en dat haar klanten (het parkerend publiek, gemeentes en beleggers) met behulp van parkeervrzieningen, parkeerinstallaties, een merkidentiteit en verige bedrijfsmiddelen een uitgebreid dienstenpakket aanbiedt m de inherente schmmelingen in de kasstrmen z ged mgelijk te beheersen. 3. IFRS ver vastged Q-Park past sinds 2006 de Internatinal Financial Reprting Standards (IFRS) van de Internatinal Accunting Standards Bard (IASB) te. De IFRS kennen twee classificaties van vastged: vastgedbeleggingen; f vastged vr eigen gebruik. IAS 40.5 en 40.6 definiëren een vastgedbelegging als vlgt: IAS 40.5: Een vastgedbelegging is een nrerende zaak (grnd f een gebuw f deel van een gebuw f beide) die (dr de eigenaar f dr de lessee p grnd van een financiële lease) wrdt aangehuden m huurpbrengsten, een waardestijging f beide te realiseren, en niet vr: (a) gebruik in de 9 Zie Bijlage 1: Jaarverslag Q-Park NV 2007, pagina 26, nder Opbrengstverantwrding ; en Bijlage 4: Jaarverslag Q-Park NV 2010, pagina 47, nder Omzet. 5

6 prductie f de levering van gederen f diensten f vr bestuurlijke deleinden; f (b) verkp in het kader van de nrmale bedrijfsvering. Vastged vr eigen gebruik is een nrerende zaak die (dr de eigenaar f dr de lessee p grnd van een financiële lease) wrdt aangehuden vr gebruik in de prductie f de levering van gederen f diensten f vr bestuurlijke deleinden. IAS 40.6: Een vastgedbelang dat dr een lessee gehuden wrdt p grnd van een peratinele lease kan wrden geclassificeerd als een vastgedbelegging als en alleen als de nrerende zaak k anderszins vldet aan de definitie van een vastgedbelegging [...]. IAS 40.7 en IAS tt en met beschrijven welke verwegingen relevant zijn bij het bepalen f er sprake is van vastgedbeleggingen f vastged vr eigen gebruik: IAS 40.7: Een vastgedbelegging wrdt aangehuden m huurpbrengsten, een waardestijging f beide te realiseren. Dit betekent dat een vastgedbelegging kasstrmen genereert die grtendeels nafhankelijk zijn van de andere activa van een entiteit. Dit nderscheidt een vastgedbelegging van vastged vr eigen gebruik. De prductie f levering van gederen f diensten (f het gebruik van vastged vr bestuurlijke deleinden) genereert kasstrmen die niet alleen kunnen wrden tegerekend aan het vastged, maar k aan andere activa die wrden gebruikt in de prductie f levering van gederen f diensten. IAS 16 Materiële vaste activa is van tepassing p vastged vr eigen gebruik. IAS 40.11: In smmige gevallen verleent een entiteit aanvullende diensten aan de gebruikers van een nrerende zaak die dr een entiteit wrdt aangehuden. Een entiteit met een dergelijke nrerende zaak beschuwen als een vastgedbelegging indien deze diensten een nbelangrijke cmpnent vrmen van de ttale vereenkmst. Een vrbeeld hiervan is wanneer de eigenaar van een kantrgebuw beveiligings- en nderhudsdiensten verleent aan de lessees die in het gebuw zijn gehuisvest. IAS 40.12: In andere gevallen vrmen de verleende diensten een belangrijke cmpnent. Als een entiteit bijvrbeeld zwel eigenaar als beheerder is van een htel, vrmen de diensten die wrden verleend aan gasten een belangrijke cmpnent van de ttale vereenkmst. Derhalve is een dergelijk htel vastged vr eigen gebruik en geen vastgedbelegging. IAS 40.13: Sms is het meilijk m vast te stellen f aanvullende diensten dermate belangrijk zijn dat een specifieke nrerende zaak niet in aanmerking kmt vr een vastgedbelegging. Bijvrbeeld in het geval dat de eigenaar van een htel smmige verantwrdelijkheden uitbesteedt aan derden p grnd van een beheersvereenkmst. De vrwaarden van dergelijke vereenkmsten lpen zeer uiteen. In het ene uiterste geval treedt de eigenaar in hfdzaak p als passieve investeerder. In het andere uiterste geval besteedt de eigenaar slechts enkele dagelijkse werkzaamheden uit, maar blijft hij in aanzienlijke mate bltgesteld aan schmmelingen in de kasstrmen die met de htelactiviteiten wrden gegenereerd. IAS 40.14: Bij het bepalen f een nrerende zaak een vastgedbelegging is, is rdeelsvrming vereist. Een entiteit stelt criteria p aan de hand waarvan p bestendige wijze kan wrden berdeeld f een nrerende zaak een vastgedbelegging is, in vereenstemming met de definitie van een vastgedbelegging en de desbetreffende richtlijnen in de alinea s 7 tt en met 13. IAS 40 alinea 75(c) stelt vervlgens dat, indien classificatie (vastgedbelegging f eigen gebruik) meilijk is, de criteria tegelicht meten wrden p basis waarvan de nderneming dit heeft bepaald: IAS 40.75: Een entiteit met het vlgende vermelden: [...] (c) indien classificatie meilijk is (zie alinea 14); de criteria die de entiteit gebruikt m vastgedbeleggingen te nderscheiden van vastged vr eigen gebruik en van vastged aangehuden vr verkp in het kader van de nrmale bedrijfsvering. Vrts definieert IAS 16.6 materiële vaste activa - waarnder vastged vr eigen gebruik - in aansluiting p IAS 40.5 als vlgt: IAS 16.6: Materiële vaste activa zijn materiële psten die: (a) wrden aangehuden in de prductie f levering van gederen f diensten, vr verhuur aan derden f vr bestuurlijke deleinden; en (b) waarvan men verwacht dat ze langer dan één peride zullen wrden gebruikt. 6

7 4. Een dr een parkeernderneming geëxpliteerde parkeervrziening is geen vastgedbelegging Uit de hierbven weergegeven IFRS kunnen vijf cnclusies wrden getrkken ten aanzien van de parkeervrzieningen van Q-Park en die van vergelijkbare parkeerndernemingen. 1. Cnclusie p basis van IAS 40.5 en 40.6: geen vastgedbelegging Q-Park gebruikt de parkeervrzieningen die zij van derden aanhuurt (55% in 2009), vr hen beheert (24%) f zelf in eigendm heeft (21%) vr de levering van haar diensten. De mzet van de nderneming bestaat vlgens de definitie in het jaarverslag en k in werkelijkheid uit de in het verslagjaar aan derden vr verleende diensten in rekening gebrachte bedragen. Vrts kan Q-Park de parkeervrzieningen (met uitzndering van de p pagina 3 in vetnt 8 genemde aan nafhankelijke parkeerndernemingen verhuurde parkeervrzieningen) nmgelijk gebruiken m huurpbrengsten, een waardestijging f beide te realiseren: a. de nderneming genereert met de parkeervrzieningen geen huurpbrengsten maar parkeergelden; en parkeergelden zijn pbrengsten vr verleende diensten, geen huurpbrengsten; b. de nderneming kan de parkeervrzieningen die zij van derden aanhuurt (55% in 2009) nmgelijk gebruiken m een waardestijging ( indirect rendement ) p een vastgedbelegging te realiseren. De aangehuurde parkeervrzieningen zijn immers geen eigendm van Q-Park, maar van de achterliggende eigenaren van de nrerende zaken. Vrts heeft Q-Park aan het eind van de lptijd van de huurvereenkmst geen enkele kans p waardestijging (die immers uitsluitend aan de eigenaren van de nrerende zaken tekmt), maar een eindwaarde van nul 10. Derhalve: A. dienen de parkeervrzieningen die de nderneming zelf in eigendm heeft f p basis van financiële leasecntracten hudt te wrden aangemerkt als vastged vr eigen gebruik en te wrden gepresenteerd p basis van IAS 16 (Materiële vaste activa), niet als vastgedbelegging; B. dienen de parkeervrzieningen die de nderneming p basis van peratinele leasecntracten hudt niet p de balans te wrden gepresenteerd f te wrden wrden gepresenteerd p basis van IAS 38 (Immateriële activa), niet als vastgedbelegging. 2. Cnclusie p basis van IAS 40.7: geen vastgedbelegging De parkeervrzieningen van Q-Park genereren geen kasstrmen die grtendeels nafhankelijk zijn van de andere activa van de nderneming. Integendeel: het geheel der activa van de nderneming, bestaand uit het ttale aanbd van n-street en ff-street parkeervrzieningen, parkeerinstallaties, merkidentiteit en verige bedrijfsmiddelen wrden in hun cmbinatie ingezet vr de levering van de parkeerdiensten. Derhalve: A. dienen de parkeervrzieningen die de nderneming zelf in eigendm heeft f p basis van financiële leasecntracten hudt te wrden aangemerkt als vastged vr eigen gebruik en te wrden gepresenteerd p basis van IAS 16 (Materiële vaste activa), niet als vastgedbelegging; 10 Er zu kunnen wrden gesteld dat er aan het einde van de lptijd een verwachtingswaarde is p basis van de kans p verlenging van de huurvereenkmst. Gemeentes en eigenaren hebben in de regel echter ged inzicht in de kasstrmen die een parkeernderneming in de betreffende parkeervrziening realiseert, bijvrbeeld p basis van de afrekening van mzet- en/f winstgerelateerde variabele huurcmpnenten. In de praktijk rganiseren zij daarm na aflp van de huurvereenkmst in de regel nieuwe uitvragen in cncurrentie. In geval van ged lpende parkeervrzieningen ligt de bij verlenging gevraagde nieuwe huurprijs dan k evenredig hger. Z er al een verwachtingswaarde p basis van de kans p verlenging van de huurvereenkmst is, dan is deze daardr laag en biedt deze in ieder geval geen kans p waardestijging. Wel zu Q-Park incidenteel waardestijging kunnen realiseren bij de verkp van een huurvereenkmst p een aangehuurde parkeervrziening aan een andere parkeernderneming. Afgezien echter van het feit dat dat in de praktijk vrijwel nit vrkmt en er in vrkmend geval vrijwel nit gdwill wrdt betaald, zu dat hgstens een incidentele, buitengewne bate vr de nderneming pleveren, wier cre business immers parkeerdienstverlening is, niet het handelen in huurvereenkmsten p parkeervrzieningen. 7

8 B. dienen de parkeervrzieningen die de nderneming p basis van peratinele leasecntracten hudt niet p de balans te wrden gepresenteerd f te wrden wrden gepresenteerd p basis van IAS 38 (Immateriële activa), niet als vastgedbelegging. 3. Cnclusie p basis van IAS 40.11: geen vastgedbelegging Zals vastgesteld is Q-Park een vlledig geïntegreerd dienstverlenend bedrijf dat in tien landen actief is p het gebied van ff-street en n-street parkeren, verricht de nderneming veel bedrijfsmatige activiteiten en biedt zij haar klanten een uitgebreid dienstenpakket aan. Dit is z veel uitgebreider dan het in IAS beschreven vrbeeld, dat beperkt is tt beveiligings- en nderhudsdiensten, dat duidelijk is dat de parkeervrzieningen van Q-Park niet als vastgedbelegging kwalificeren. Ter illustratie van de mvang van de ndernemingsactiviteiten dient daarbij te wrden gewezen p Q- Park s persneelsbestand van FTE. Bij een prtefeuillemvang van 4,4 miljard heeft Q-Park daarmee in 2009 mgerekend 1 FTE p iedere 1,9 miljen vastgedbeleggingen ndig m haar bedrijfsmatige activiteiten te verrichten en haar diensten te verlenen. Dat is negen keer arbeidsintensiever dan het gemiddelde van de 25 grtste Eurpese beursgenteerde vastgedbeleggingsfndsen, dat ligt p 1 FTE p ca. 17 miljen vastgedbeleggingen 11. In vergelijking tt deze beursgenteerde vastgedbeleggingsfndsen is Q-Park in 2009 zelfs met afstand de grtste werkgever in Eurpa - grter dan het grtste Eurpese beursgenteerde vastgedbeleggingsfnds, Unibail-Rdamc, dat in 2009 met 25% minder (1.717) medewerkers een vijf maal grtere prtefeuille ( 22,3 miljard) beheert. Q-Park heeft in 2009 bijna even veel persneel in dienst als de beursgenteerde vastgedbeleggingsfndsen Unibail-Rdamc, Cri, VastNed Retail Office en VastNed Offices/Industrial tesamen, die bij elkaar in 2009 met medewerkers een gezamenlijke prtefeuille van ruim 31 miljard beheerden ruim zeven maal z veel als Q-Park. Q-Park s persneelsbestand is wel geheel in lijn met de persneelsbezetting bij de verige Eurpese parkeerndernemingen. Aangezien geen van hen de parkeervrzieningen als eigen vastgedbelegging p de balans zet, met de vergelijking daar wrden gezcht in een andere benchmark dan de rati vastgedbeleggingen : FTE. Indien bijvrbeeld vergeleken wrdt p basis van de rati parkeerplaatsen : FTE, dan blijkt deze vr Eurpese parkeerndernemingen bij benadering te liggen p 1 FTE per ca. 300 parkeerplaatsen, en bij Q-Park p 1 FTE p 371 parkeerplaatsen. Dit nderbuwt pnieuw dat Q-Park een reguliere parkeernderneming is - geen vastgedbeleggingsfnds. Derhalve: A. dienen de parkeervrzieningen die de nderneming zelf in eigendm heeft f p basis van financiële leasecntracten hudt te wrden aangemerkt als vastged vr eigen gebruik en te wrden gepresenteerd p basis van IAS 16 (Materiële vaste activa), niet als vastgedbelegging; B. dienen de parkeervrzieningen die de nderneming p basis van peratinele leasecntracten hudt niet p de balans te wrden gepresenteerd f te wrden wrden gepresenteerd p basis van IAS 38 (Immateriële activa), niet als vastgedbelegging. 4. Cnclusie p basis van IAS en 40.13: geen vastgedbelegging Een entiteit die IFRS adpteert, dient IFRS in haar geheel te adpteren. Indien haar bedrijfsactiviteiten niet precies zijn mschreven, hetgeen vr parkeervrzieningen het geval is, dan dient zij p zek te gaan naar vrbeelden in IFRS waar haar bedrijfsactiviteiten het meest p lijken. IAS en verschaffen hierin helderheid. Op haar website wijst Q-Park daarbij zelf p een sectr die veel, wellicht de meeste gelijkenis vertnt met parkeervrzieningen: htels. 11 Schatting SOBI p basis van de meest recente jaarverslagen van de 25 grtste Eurpese beursgenteerde vastgedbeleggingsfndsen: Unibail-Rdamc, Klépierre, Fncière des Régins, Land Securities, British Land, Cri, Metrvacesa, IVG, Sngbird Estates, Capital Shpping Centres, Hammersn, Segr, Eurcmmercial Prperties, Beni Stabili, PSP Swiss Prperty, Derwent Lndn, Cnwert Immbilien Invest, Cfinimm, Wereldhave, VastNed Retail, VastNed Office/Industrial, Grainger, Grupp IGD, Capital & Cunties, Great Prtland en Shaftesbury. 8

9 Immers net als bij parkeren: a. vrmen htels een dientverlenende bedrijfstak die intensief gebruik maakt van vastged; b. verlenen htelndernemingen diensten aan het publiek; c. wrden htelkamers in hfdzaak aangebden p basis van dagtarieven (f langer); d. kan het gebruik van een htelkamer p elk willekeurig mment dr de gebruiker wrden beëindigd; e. bestaan de kasstrmen bij htels uit grte aantallen relatief kleine bestedingen; f. is er bij htels sprake van schmmelende kasstrmen; g. is er bij htels in de regel een scheiding tussen enerzijds de eigenaren van de nrerende zaken en anderzijds nafhankelijke htelndernemingen (zals Accr, Hiltn, Hliday Inn, Marritt en NH), die vele bedrijfsmatige activiteiten verrichten en een uitgebreid dienstenpakket aanbieden m de htels te cmmercieel uit te baten; h. ntvangen htelndernemingen vr dit dienstenpakket geen huurpbrengsten, maar maken zij de mzet van een dienstverlener; i. zetten htelndernemingen het geheel van hun activaen merkidentiteit in hun cmbinatie in vr de levering van hun diensten; j. lpen htelndernemingen bedrijfsrisic; k. expliteren htelndernemingen de htels dr deze in de meeste gevallen vr de eigenaren van de nrerende zaken te beheren f van hen aan te huren; en l. hebben htelndernemingen in de regel alleen de allerbeste tplcaties in eigendm. In deze analgie kunnen parkeervrzieningen wrden gezien als htels vr aut s. Die vergelijking met de htelbranche maakt Q-Park k zelf. Op de Intertraffic, the wrld's leading trade fair frmula fr the infrastructure, ITS traffic management, safety and parking sectrs, presenteerde Q-Park zich jarenlang als htel vr aut s. De in IAS en genemde vrbeelden van het htel waarbij de eigenaar het htel zelf cmmercieel uitbaat is duidelijk van tepassing p Q-Park, dat immers vrijwel alle parkeervrzieningen zelf cmmercieel uitbaat. Q-Park treedt daarbij niet p als passieve investeerder, maar is als parkeernderneming bltgesteld aan het bedrijfsrisic en aan de schmmelingen in de kasstrmen die met haar activiteiten wrden gegenereerd. Derhalve: A. dienen de parkeervrzieningen die de nderneming zelf in eigendm heeft f p basis van financiële leasecntracten hudt te wrden aangemerkt als vastged vr eigen gebruik en te wrden gepresenteerd p basis van IAS 16 (Materiële vaste activa), niet als vastgedbelegging; B. dienen de parkeervrzieningen die de nderneming p basis van peratinele leasecntracten hudt niet p de balans te wrden gepresenteerd f te wrden wrden gepresenteerd p basis van IAS 38 (Immateriële activa), niet als vastgedbelegging. 5. Cnclusie p basis van IAS en 40.75c: nvlledige en njuiste telichting In telichting p de jaarrekening stelt de nderneming ten aanzien van het nderwerp vastgedbeleggingen het vlgende. Vastgedbeleggingen Tt vastgedbeleggingen wrden gerekend alle juridische en ecnmische eigendmmen, cncessies, financiële huurcntracten en peratinele huurcntracten waarin parkeeractiviteiten wrden ntplid. Vastgedbeleggingen wrden gewaardeerd tegen reële waarde (waarbij vr wat betreft de huurcntracten rekening wrdt gehuden met de gewijzigde regelgeving ten aanzien van minimale huurverplichtingen). Deze reële waarde van vastgedbeleggingen wrdt jaarlijks dr nafhankelijke externe taxateurs vastgesteld. De jaarlijkse waardeveranderingen van de vastgedbeleggingen wrden, evenals eventuele verkpresultaten van vastgedbeleggingen, in de winst- en verliesrekening verantwrd. De reële waarde is niet bepaald aan de hand van waarneembare markttransacties vanwege de aard van de vastgedbeleggingen en het gebrek aan vergelijkbare marktgegevens. In plaats daarvan is een mdel gehan- 9

10 teerd vereenkmstig internatinale waardebepalingsrichtlijnen, waarbij de pbrengsten, directe ksten (exclusief erfpachtcanns) en tekmstige investeringen cntant wrden gemaakt en waarbij aan de huurcntracten de minimale huurverplichtingen wrden tegevegd m te kmen tt de verantwrde reële waarde. De discnteringsvet is per land verschillend, waarbij binnen het land verder nderscheid wrdt gemaakt naar multifunctinele, treinstatin, ziekenhuis en vliegveld parkeerfaciliteiten. Daar waar Q-Park niet als explitant functineert (en het bedrijfsrisic dus bij derden ligt), wrdt de discnteringsvet hierp aangepast. Deze beweegt tussen de 7% en 9% afhankelijk van de parkeerfaciliteit. Ten beheve van de waardering van juridische eigendmmen wrdt de lptijd gesteld p 15 jaar, aangevuld met een restwaarde gelijk aan de genrmaliseerde kasstrm van het 15e jaar gedeeld dr de discnteringsvet. Ten beheve van de waardering van financiële en peratinele huurcntracten en de ecnmische eigendmmen wrdt de werkelijke resterende lptijd van de cntracten gehanteerd. [...] Over vastgedbeleggingen wrdt niet afgeschreven. 12 Hierbij valt p dat de nderneming geen enkele telichting geeft k niet elders in de jaarrekening - waarm zij ervr gekzen heeft de parkeervrzieningen die zij van derden aanhuurt f zelf in eigendm heeft als haar eigen vastgedbeleggingen te presenteren. Evenmin presenteert de nderneming cnfrm IAS en 40.75c criteria aan de hand waarvan p bestendige wijze kan wrden berdeeld f de parkeervrzieningen vastgedbeleggingen zijn, in vereenstemming met de definitie van een vastgedbelegging en de desbetreffende richtlijnen in IAS 40.7 tt en met Vrts valt p dat de nderneming (naast alle eerdere argumenten die duidelijk maken dat Q-Park een reguliere parkeernderneming, geen institutineel vastgedbeleggingsfnds is) ndanks het gebrek aan waarneembare markttransacties en vergelijkbare marktgegevens tch vr de typlgie vastgedbeleggingsfnds gekzen heeft, maar vervlgens nauwelijks inzage geeft in de discnteringsveten. Wel wrdt duidelijk dat Q-Park zich bewust is dat zij het bedrijfsrisic van een parkeernderneming lpt in de parkeervrzieningen die zij zelf expliteert (de vergrte meerderheid). Tt slt det Q-Park in de bvenstaande telichting een njuiste mededeling ver in 2009 gewijzigde regelgeving ten aanzien van minimale huurverplichtingen. Vlgens SOBI heeft zich p dit punt in de betreffende peride geen wijziging in de regelgeving vrgedaan. Cncluderend p basis van de IFRS: A. dienen de parkeervrzieningen die de nderneming zelf in eigendm heeft f p basis van financiële leasecntracten hudt te wrden aangemerkt als vastged vr eigen gebruik en te wrden gepresenteerd p basis van IAS 16 (Materiële vaste activa), niet als vastgedbelegging; B. dienen de parkeervrzieningen die de nderneming p basis van peratinele leasecntracten hudt niet p de balans te wrden gepresenteerd f te wrden wrden gepresenteerd p basis van IAS 38 (Immateriële activa), niet als vastgedbelegging. 5. Q-Park staat alleen in deze unieke presentatie van haar vastgedbeleggingen Naast Q-Park bestaan er in Eurpa evenals in de Verenigde Staten en Azië - vele andere parkeerndernemingen. In Eurpa zijn er naast Q-Park internatinale parkeerndernemingen zals Apca, Interparking en Vinci, landelijke parkeerndernemingen zals Natinal Car Parks in het Verenigd Kninkrijk en P1 in Nederland en lkale parkeerndernemingen zals van Schiphl en gemeentes. Uit analyse van de jaarverslagen van deze parkeerndernemingen blijkt dat Q-Park de enige parkeernderneming is die parkeervrzieningen - zelfs de van derden aangehuurde parkeervrzieningen - presenteert als haar eigen vastgedbeleggingen. Geen van de andere nderzchte parkeerndernemingen veren hun parkeervrzieningen p als hun eigen vastgedbeleggingen. Q-Park s presentatie is een unicum in de parkeerwereld. 12 Zie Bijlage 3: Jaarverslag Q-Park NV 2009, pagina

11 6. Twee eigenaren van dezelfde vastgedbelegging Een gevlg van het feit dat Q-Park de dr haar aangehuurde parkeervrzieningen als haar eigen vastgedbeleggingen presenteert, is dat al deze aangehuurde parkeervrzieningen (in parkeerplaatsen, 55% van het ttaal) derhalve twee keer als vastgedbelegging meten zijn verantwrd: A) p de balansen van de eigenaren van de nrerende zaken (crrect) en B) een tweede keer p de balans van Q-Park, de huurder. Aangezien Q-Park een dienstverlenend bedrijf is dat parkeervrzieningen gebruikt m diensten te verlenen en deze derhalve vlgens de IFRS niet als haar eigen vastgedbelegging dient te presenteren, werkt dit nndige verwarring bij de gebruikers van haar jaarrekening in de hand. Ng verwarrender is de situatie waarin aandeelhuders zwel een belang hebben in Q-Park als k in de daadwerkelijke eigenaar van de nrerende zaken. Hen wrdt immers vrgespiegeld dat ze dezelfde parkeervrziening(en) twee maal als vastgedbelegging in eigendm hebben. Z heeft het Buwfnds Eurpean Real Estate Parking Fund I, waarin net als bij Q-Park vrijwel uitsluitend en ten dele k dezelfde Nederlandse institutinele beleggers hebben geïnvesteerd, in 2008 de parkeervrziening Julianus in Tngeren en in 2009 de parkeervrziening De Klk in Amsterdam aangekcht, die beide aan Q-Park zijn verhuurd. Deze parkeervrzieningen staan derhalve zwel bij Buwfnds Eurpean Real Estate Parking Fund I (crrect) als bij Q-Park als vastgedbelegging p de balans. Q-Park had Julianus in Tngeren aanvankelijk zelf in eigendm, maar heeft deze in 2008 aan Buwfnds Eurpean Real Estate Parking Fund I verkcht, waarna Q-Park de parkeervrziening heeft teruggehuurd en als haar eigen vastgedbelegging p de balans heeft laten staan 13. Institutinele beleggers die aandeelhuder zijn van zwel Q-Park als van Buwfnds Eurpean Real Estate Parking Fund I, zals bijvrbeeld TKP Pensien 14, hebben deze parkeervrzieningen derhalve genschijnlijk twee maal als vastgedbelegging in eigendm. Ernst & Yung lijkt het k ged te keuren dat institutinele beleggers wrdt vrgespiegeld dat zij dezelfde parkeervrziening twee maal als vastgedbelegging in eigendm hebben. Z is Unibail-Rdamc sinds 2005 eigenaar van Stadshart Amstelveen, met daarin een zeer grte parkeervrziening die zij heeft verhuurd aan Q-Park. Nederlandse institutinele beleggers zijn grte aandeelhuders van Unibail-Rdamc en Q-Park; smmige p enig mment van Unibail-Rdamc en Q-Park tegelijk. Ernst & Yung heeft de jaarrekeningen 2008 en 2009 van Unibail-Rdamc en de jaarrekeningen 2008 en 2009 van Q-Park gedgekeurd. Deze beleggers lijken dus wellicht znder het zich te realiseren - de parkeervrziening in Stadshart Amstelveen met gedkeuring van Ernst & Yung twee maal als vastgedbelegging in eigendm te hebben: bij het beursgenteerde vastgedbeleggingsfnds Unibail-Rdamc (crrect), en vervlgens een tweede keer bij Unibail-Rdamc s huurder, de parkeernderneming Q-Park. Ok al neemt Q-Park aan de passiefzijde van haar balans huurverplichtingen p vr de dr haar p de actiefzijde als haar eigen vastgedbeleggingen gepresenteerde aangehuurde parkeervrzieningen, dan ng wekt deze presentatie de misleidende indruk dat Q-Park een institutineel vastgedbeleggingsfnds zu zijn, in plaats van een zuiver dienstverlenend bedrijf. 7. De jaarrekening van Q-Park is in strijd met de geldende IFRS Deze tuchtklacht gaat ver meer dan alleen de vervanging van het wrd vastgedbeleggingen dr de wrden vastged vr eigen gebruik en immateriële activa. Het gaat m grte belangen vr de financiële stakehlders van Q-Park. In de eerste plaats met p vastged vr eigen gebruik en immateriële activa cnfrm IAS 16 en IAS 38 wrden afgeschreven. Q-Park is de enige parkeernderneming die dr de nterechte tepassing van IAS Q-Park heeft in 2010 pnieuw een sale-and-leasebacktransactie van een parkeervrziening met Buwfnds Real Estate Parking Fund I gedaan, dit maal ten aanzien van parkeervrziening Anna van Buerenplein in Den Haag, derhalve de derde parkeervrziening die zwel bij Buwfnds Eurpean Real Estate Parking Fund I (crrect) als bij Q-Park als vastgedbelegging p de balans staat. De vierde, parkeervrziening Central Village in Liverpl, is in aanbuw en wrdt naar verwachting in 2011 pgeleverd. Zie Bijlage 8: Jaarverslag TKP Pensien Real Estate Fnds 2009,.a. pagina

12 40 geen afschrijvingen van haar resultaat aftrekt. Hierdr wrden de resultaten en het eigen vermgen te hg vrgesteld. In de tweede plaats leidt de keuze van Q-Park vr IAS 40 tt het pnemen van ngerealiseerde vastgedwaardemutaties in de winst- en verliesrekening ( indirect rendement ), wat nder IAS 16 en IAS 38 evenmin is tegestaan. Deze meten vlgens IAS 16 en IAS 38, mits tereikend, buiten het resultaat in de herwaarderingsreserves wrden verwerkt. In de derde plaats kan de nderneming zich dr het gebruik van het wrd vastgedbeleggingen p de balans ten nrechte vrden als een institutineel vastgedbeleggingsfnds, met het daarbij te verwachten beperkte risic-rendementsprfiel, dat lager ligt dan vr een zuiver dienstverlenend bedrijf. Institutinele beleggers zullen bij een institutineel vastgedbeleggingsfnds geen nderneming met het risicprfiel van een zuiver dienstverlenend bedrijf verwachten. Dit blijkt k wel uit de vereisten vr de internatinaal tnaangevende benchmark-indices vr institutinele vastgedbeleggingen, die p basis van bijdragen van vrijwel alle Eurpese institutinele vastgedbeleggingsfndsen wrden bijgehuden dr de Investment Prperty Databank (IPD). Deze indices staan niet pen vr gebuwen waarp geen huurcntract met een huurtermijn en een huurprijs is vastgesteld, en evenmin vr gebuwen die aangehuurd zijn van andere eigenaren en wrden geëxpliteerd p basis van krtetermijncntracten. Dat is lgisch, mdat de IPD gespecialiseerd is in het bijhuden van directe en indirecte rendementen p vastgedbeleggingen. Gebuwen waarp geen huurcntract met een huurtermijn en een huurprijs is vastgesteld f gebuwen die van derden wrden aangehuurd en wrden geëxpliteerd p basis van krtetermijncntracten kunnen uiteindelijk geen indirect rendement pleveren. Wellicht is dit k de verklaring waarm Q-Park als een van de weinige Eurpese vastgedbeleggingsfndsen geen lid is van de IPD. Haar data ver direct en indirect rendement zuden niet aan de nrmen van de IPD vlden. Des te pmerkelijker is dat Q-Park als parkeernderneming met activiteiten in tien Eurpese landen haar gerapprteerde rendementen desndanks in haar jaarrekeningen wel vergelijkt met de IPD/ROZ-index, een belangrijke benchmark vr institutinele vastgedbeleggingen in (uitsluitend) Nederland. Aangezien Q-Park als zuiver dienstverlenend bedrijf een hger risicprfiel heeft dan een institutineel vastgedbeleggingsfnds, zu Q-Park haar aandeelhuders k een hger rendement meten bieden dan een institutineel vastgedbeleggingsfnds. Rekening hudend met de geverde hge leverage van ca. 70% is het dr de nderneming gerapprteerde directe rendement p eigen vermgen van 7,3% (2008) en 6,0% (2009) echter beperkt, k in vergelijking tt vastgedbeleggingsfndsen. En hewel vastged bij uitstek een dividendbelegging is, heeft de nderneming het gerapprteerde directe rendement ng nit in de vrm van dividend uitgekeerd (met uitzndering van minimale bedragen in 2005, 2006 en 2007 en een stckdividend in 2009). De nderneming vert hiervr als verklaring aan dat haar aandeelhuders het met name van de waardestijging p lange termijn meten hebben, mdat parkeren een langetermijnbelegging zu zijn. Dat is njuist, aangezien 79% van de parkeervrzieningen geen eigendm van de nderneming is en derhalve vr Q-Park p lange termijn een eindwaarde van nul heeft. 8. Het peratinele kasstrmrendement van Q-Park Het is vr SOBI niet mgelijk m inzichtelijk te maken he de jaarrekening, het eigen vermgen, de resultaten en de rendementen van Q-Park er getalsmatig wel uit zuden meten zien, aangezien SOBI de bekhuding van Q-Park niet vert. Wel is het mgelijk m een realistische benadering te maken van de daadwerkelijke rendementen. Vr een dergelijke benadering is de analyse van het peratinele kasstrmrendement ( Cash Flw Return On Investment f CFROI) een zeer geschikte methde. Met een CFROIanalyse wrdt dr de bekhuding heen naar de peratinele kasstrmen gekeken, waarbij rekening wrdt gehuden met de ndzakelijke, genrmaliseerde ecnmische afschrijvingen p de prductiemiddelen. De CFROI is gedefinieerd als de duurzame kasstrm gedeeld dr de brut-activa. Deze wrdt vervlgens vergeleken met de gemiddelde vermgensksten van de nderneming ( Weighted Average Cst f Capital f WACC) m inzichtelijk te maken f de nderneming vldende kasstrmgenererend vermgen heeft m te 12

13 vlden aan de rendementseisen die haar verschaffers van eigen en vreemd vermgen stellen. Indien de CFROI grter dan f gelijk is aan de WACC, dan realiseert de nderneming waarde; indien de CFROI kleiner is dan de WACC, dan vernietigt de nderneming waarde. In het laatste geval wrden de verschaffers van het eigen vermgen, de aandeelhuders, als eerste geraakt. Prf. Dr. A.M.M. Blmmaert, hgleraar bedrijfsecnmie aan de Universiteit Maastricht, heeft de CFROIanalyse van Q-Park gemaakt vr de peride , gebaseerd p de dr de nderneming gedepneerde jaarrekeningen. Uit deze analyse blijkt dat de nderneming sinds 1998 een CFROI heeft gerealiseerd die ruim nder de dr de nderneming zelf gepperde WACC van 7,2% ligt. Dit betekent dat de nderneming ver de jaren 1998 tt en met 2009 in geen enkel jaar in staat is geweest m waarde te realiseren, c.q. in ieder van deze jaren waarde heeft vernietigd. Het rapprt cncludeert tt slt dat de mgelijkheden beperkt lijken m hier in de nabije tekmst verandering in aan te brengen. Ondernemingen met een structurele negatieve waarderealisatie, waarbij in de nabije tekmst geen uitzicht bestaat p waarderealisatie, raken vreg f laat in een impairmentdiscussie ver de waardering van hun activa, met alle gevlgen van dien vr de financiële stakehlders. 9. Q-Park : van institutineel vastgedfnds naar internatinale parkeernderneming Het is pvallend he Q-Park zich in de parkeerwereld vrdet als één van de Tp-3 Eurpese parkeerndernemingen, en zich tegelijkertijd in de vastgedwereld vrdet als een van de grtste Nederlandse institutinele vastgedbeleggingsfndsen. Naar verluidt is Q-Park in 1994 ntstaan als institutineel vastgedbeleggingsfnds. Dat staat ng steeds in artikel 4 van de statuten van Q-Park: DOEL - Artikel 4 De venntschap heeft ten del: a) het beleggen van vermgen, hfdzakelijk in registergederen, danwel aandelen in venntschappen met een srtgelijk f aanverwant del; b) het stellen van zekerheden vr schulden van grepsmaatschappijen; c) het deelnemen in, het bestuur veren ver andere ndernemingen. Inmiddels echter: expliteert Q-Park parkeervrzieningen zelf p basis van een zeer uitgebreid activiteiten- en dienstenpakket; zet zij hierte een persneelsbestand in dat significant grter is dan bij vastgedbeleggingen; huurt Q-Park het merendeel van de parkeervrzieningen aan van andere eigenaren; beheert Q-Park parkeervrzieningen vr andere eigenaren; vert Q-Park parkeerhandhaving p straat uit vr lkale verheden; heeft Q-Park met name p het gebied van van derden aangehuurde en vr derden beheerde parkeervrzieningen grte internatinale vernames gedaan; verkpt Q-Park haar eigen nrerende zaken aan andere beleggers, m deze vervlgens terug te huren; en is ng maar 21% van de parkeervrzieningen eigendm van de nderneming zelf. De nderneming heeft haar activiteiten in de lp der tijd verlegd naar ver buiten de delmschrijving. Hewel de statuten ng in september 2008 zijn gewijzigd, heeft zij haar delmschrijving niet aangepast. Het management acht het blijkbaar van belang m de indruk te wekken dat de parkeernderneming ng steeds een institutineel vastgedbeleggingsfnds zu zijn. Ernst & Yung helpt de nderneming bij deze misleiding dr gedkeurende accuntantsverklaringen af te geven. 13

14 Cnclusie Het is pvallend he Q-Park zich in de parkeerwereld vrdet als één van de Tp-3 Eurpese parkeerndernemingen en zich tegelijkertijd in de vastgedwereld vrdet als een van Nederlands grtste institutinele vastgedbeleggingsfndsen. Q-Park is in werkelijkheid echter een zuiver dienstverlenend bedrijf p het gebied van penbaar parkeren, dat net als andere parkeerndernemingen veel bedrijfsmatige activiteiten verricht en haar klanten een uitgebreid dienstenpakket aanbiedt m de parkeervrzieningen z prfessineel en cncurrerend mgelijk te expliteren en de inherente schmmelingen in de kasstrmen z ged mgelijk te beheersen. In 2009 wrdt dr Q-Park 79% van de parkeervrzieningen van andere eigenaren (gemeentes en beleggers) aangehuurd f vr hen beheerd en is slechts 21% eigendm van Q-Park zelf. Hewel Q-Park deze parkeervrzieningen gebruikt vr de levering van de dr haar aangebden diensten, presenteert zij deze prductiemiddelen p de balans ten nrechte als haar eigen vastgedbeleggingen, waarnder zelfs de van derden aangehuurde parkeervrzieningen. Zals aangetnd is dit niet alleen een unicum in de beleggings- en de parkeerwereld, maar k in strijd met de geldende IFRS-regels. Op basis van de IFRS-regels is aangetnd dat Q-Park en iedere vergelijkbare parkeernderneming - parkeervrzieningen als vastged vr eigen gebruik en/f als immateriële activa dient te presenteren, niet als eigen vastgedbeleggingen. Op vastged vr eigen gebruik is IAS 16 (Materiële vaste activa) van tepassing; p immateriële activa is IAS 38 (Immateriële activa) van tepassing. Op beide dient te wrden afgeschreven. Q-Park is de enige parkeernderneming die dr abusievelijk gebruik van IAS 40 ngerealiseerde vastgedwaardemutaties in de winst- en verliesrekening ( indirect rendement ) pneemt en geen afschrijvingen van haar resultaat aftrekt. Hierdr wrden de resultaten en het eigen vermgen van Q-Park te hg vrgesteld. Q-Park past dus p njuiste grnden waarderingsgrndslag IAS 40 (Vastgedbeleggingen) te, waardr de nderneming zich ten nrechte kan vrden als een vastgedbeleggingsfnds. Aangezien het risicrendementsprfiel en de gemiddelde vermgenskstenvet van een vastgedbeleggingsfnds lager ligt dan het risic-rendementsprfiel en de gemiddelde vermgenskstenvet van een dienstverlenend bedrijf, wrden de activa en het eigen vermgen van Q-Park nder het label van een vastgedbeleggingsfnds hger gewaardeerd dan he zij in werkelijkheid gepresenteerd zuden meten wrden, namelijk p basis van het risic-rendementsprfiel en de gemiddelde vermgenskstenvet van een dienstverlenend bedrijf. Hierdr spiegelt Q-Park een njuist beeld van de werkelijkheid vr aan haar financiële stakehlders, die daardr in meer en mindere mate wrden gedupeerd: haar vrijwel uitsluitend Nederlandse institutinele aandeelhuders, waarnder het Algemeen Burgerlijk Pensienfnds (ABP / APG), DELA Uitvaartverzekeringen, Delta Llyd Levensverzekering, Delta Llyd Vastgedparticipaties, ING Fnds Investering, ING Real Estate Develpment, Interplis, Pensienfnds Detailhandel, Pensienfnds Fysitherapeuten (SPF), Pensienfnds Grafische Bedrijven (PGB), Pensienfnds Grntmij, Pensienfnds Huisartsen (SPH), Pensienfnds ING, Pensienfnds Landbuw (BPL), Pensienfnds Medische Specialisten (SPMS), Pensienfnds Levensmiddelenbedrijf, Pensienfnds Nederlandse Omrepen (PNO), Pensienfnds Openbaar Verver (SPOV), Pensienfnds Slagersbedrijf, Pensienfnds Verver, Pensienfnds Wnen, Pensienfnds Wningcrpraties (SPW), Pensienfnds Zrg en Welzijn (PFZW / PGGM), Rabbank Pensienfnds, Reaal Levensverzekeringen, Sprwegpensienfnds (SPF) en TKP Pensien; hun achterliggende pensienverzekerden; tekmstige investeerders; banken die de nderneming financieren, waarnder ABN AMRO/HBU II, Banque Palatine, Dexia Bank, Handelsbanken, ING, KBC, LCL en Rabbank; gemeentes waar de nderneming actief is f wil wrden; gemeentes en beleggers van wie de nderneming parkeervrzieningen heeft aangehuurd; haar eigen persneel; haar leveranciers; haar cncurrenten; het parkerend publiek; en 14

15 alle andere partijen die belang hebben bij een true and fair presentatie van het vermgen, de resultaten en de rendementen van de nderneming. Op basis van de CFROI-analyse is aangetnd dat het eigen vermgen, de resultaten en de rendementen van Q-Park te hg wrden vrgesteld. Uit deze analyse blijkt dat de nderneming sinds 1998 een CFROI heeft gerealiseerd die ruim nder de dr de nderneming zelf gepperde WACC van 7,2% ligt. Dit betekent dat de nderneming ver de jaren 1998 tt en met 2009 niet in staat is geweest m waarde te realiseren, c.q. in ieder van deze jaren waarde heeft vernietigd. Ondernemingen met een structurele negatieve waarderealisatie waarbij geen uitzicht bestaat p waarderealisatie in de nabije tekmst, raken vreg f laat in een impairmentdiscussie ver de waardering van hun activa. Verschaffers van het eigen vermgen, de aandeelhuders, wrden daarbij als eerste geraakt. Q-Park s parkeervrzieningen en grte marktpsitie zijn betaald met het geld van institutinele beleggers aan wie de stabiele rendementen wrden vrgespiegeld die mgen wrden verwacht bij een institutineel vastgedbeleggingsfnds, maar die hierp feitelijk reeds meer dan tien jaar structureel geld verliezen en naar verwachting ng meer zullen meten afschrijven mdat Q-Park haar eigen vermgen, resultaten en rendementen p presenteert basis van njuiste grndslagen. Deze vrstelling van zaken wrdt mede mgelijk gemaakt dr de gedkeurende accuntantsverklaringen van Ernst & Yung. De maatschappij mag verwachten dat accuntants actief, nafhankelijk en met prfessinele scepsis hun verantwrdelijkheid nemen. Het afgeven van gedkeurende verklaringen vr jaarrekeningen waarin een zuiver dienstverlenend bedrijf zich vrdet als een institutineel vastgedbeleggingsfnds, terwijl het merendeel van haar vastgedbeleggingen bvendien niet haar eigendm is maar van gemeentes en beleggers wrdt aangehuurd, vldet niet aan wat van een accuntant verwacht mag wrden. Met het vrgaande is aangetnd dat Ernst & Yung de jaarrekeningen 2008 en 2009 van Q-Park van afkeurende accuntsverklaringen had meten vrzien, aangezien deze in strijd zijn met de geldende IFRS. SOBI stelt dan k dat Ernst & Yung ten nrechte een gedkeurende accuntantsverklaring heeft afgegeven vr de jaarrekeningen 2008 en 2009 van Q-Park. Gemachtigde, Pieter Lakeman vrzitter SOBI 28 september 2011 Bijlagen / prducties: 1: Jaarverslag Q-Park 2007, gedepneerd bij de Kamer van Kphandel p 30 juni 2008, pagina 26; 2: Jaarverslag Q-Park 2008, gedepneerd bij de Kamer van Kphandel p 1 juli 2009; 3: Jaarverslag Q-Park 2009, gedepneerd bij de Kamer van Kphandel p 23 augustus 2010; 4: Jaarverslag Q-Park 2010, gedepneerd bij de Kamer van Kphandel p 17 juni 2011, pagina 47; 5: Tp-101 Beleggers 2010 PrpertyNL; 6: Brchure Q-Park: Cmmercial Partnerships ; 7: Brchure Q-Park: Healtcare Centres Parking Slutins ; 8: Brchure Q-Park: Quality Upgrades Parking Slutins ; 9: Jaarverslag TKP Pensien Real Estate Fnds 2009; 10: CFROI-analyse Q-Park

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t D i e n s t v e r l e n i n g s d c u m e n t Ons kantr hudt zich bezig met financiële dienstverlening en heeft zich gespecialiseerd in schade- en levensverzekeringen en is daarbij actief p de zakelijkeen

Nadere informatie

Confidentieel. 16 januari 2013 2013/11989. Sectorbrief Themaonderzoek Uitbesteding Vermogensbeheer. Geacht bestuur,

Confidentieel. 16 januari 2013 2013/11989. Sectorbrief Themaonderzoek Uitbesteding Vermogensbeheer. Geacht bestuur, Tezicht pensienfndsen en beleggingsndernemingen Middelgrte en kleine pensienfndsen Pstbus 98 1000 AB Amsterdam Cnfidentieel Datum Bijlage(n) 1 Onderwerp Sectrbrief Themanderzek Uitbesteding Vermgensbeheer

Nadere informatie

Beleidsregels verrekenen inkomsten uit commerciële (onder) verhuur en commerciële kostgeverschap 2015

Beleidsregels verrekenen inkomsten uit commerciële (onder) verhuur en commerciële kostgeverschap 2015 Beleidsregels verrekenen inkmsten uit cmmerciële (nder) verhuur en cmmerciële kstgeverschap 2015 Inhud Beleidsregels verrekenen inkmsten uit cmmerciële (nder) verhuur en cmmerciële kstgeverschap 2015...

Nadere informatie

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af Stel uw inkmen zeker, sluit een arbeidsngeschiktheids af Eindelijk geniet u van een heerlijke skivakantie. En natuurlijk verkmt het u niet, want u bent een ervaren skiër. Maar laat dat ngeluk nu net in

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

dat u gemakkelijker het huurcontract kunt opzeggen als u een koper voor de woning heeft gevonden.

dat u gemakkelijker het huurcontract kunt opzeggen als u een koper voor de woning heeft gevonden. Telichting huurcntract Tijdelijke verhuur p basis Leegstandwet behrende bij het huurcntract p de website van Vereniging Eigen Huis datum van pstellen telichting: 14 december 2012 Inleiding Het verhuren

Nadere informatie

Toelichting Checklist Optimale informatie beleggingsverzekering

Toelichting Checklist Optimale informatie beleggingsverzekering Telichting Checklist Optimale infrmatie beleggingsverzekering Algemeen Infrmatie ver beleggingsverzekeringen Beleggingsverzekeringen zijn cmplexe prducten. Om de klant beter inzicht te geven in de werking

Nadere informatie

Memo. Datum: 1 december 2011. 1 december 2011. Release informatie bankentaxonomie BT2012. Versie: 1.0. Belanghebbenden. De BT bevat de rapportages:

Memo. Datum: 1 december 2011. 1 december 2011. Release informatie bankentaxonomie BT2012. Versie: 1.0. Belanghebbenden. De BT bevat de rapportages: Mem 1 december 2011 Onderwerp: Release infrmatie bankentaxnmie BT2012 Versie: 1.0 Aan: Belanghebbenden Inleiding Hierbij treft u aan de release infrmatie van de definitieve versie van de bankentaxnmie

Nadere informatie

Sturen op Cijfers in de voetverzorgingsbranche

Sturen op Cijfers in de voetverzorgingsbranche Sturen p Cijfers in de vetverzrgingsbranche 2. Inrichten van uw bedrijfsadministratie U gaat deelnemen aan het prgramma Sturen p Cijfers van het HBA. Uw bedrijfsadministratie met daarp ingericht zijn.

Nadere informatie

BELEGGINGSSTATUUT VOOR HET COLLEGE VAN DIAKENEN VAN DE PROTESTANTSE GEMEENTE HOORN-ZWAAG-BLOKKER (PG HZB)

BELEGGINGSSTATUUT VOOR HET COLLEGE VAN DIAKENEN VAN DE PROTESTANTSE GEMEENTE HOORN-ZWAAG-BLOKKER (PG HZB) BELEGGINGSSTATUUT VOOR HET COLLEGE VAN DIAKENEN VAN DE PROTESTANTSE GEMEENTE HOORN-ZWAAG-BLOKKER (PG HZB) De zrg vr de financiële zaken van diacnale aard zijn krachtens de kerkrde tevertruwd aan het Cllege

Nadere informatie

VOOR AL UW VRAGEN EN PROBLEMEN KAN U IN EERSTE INSTANTIE TERECHT BIJ ONS KANTOOR.

VOOR AL UW VRAGEN EN PROBLEMEN KAN U IN EERSTE INSTANTIE TERECHT BIJ ONS KANTOOR. De Neve Advieskantr inf@deneveadvieskantr.be - Tel: 051/60 63 60 - Fax: 051/63 52 30 - www.deneveadvieskantr.be Financieel verzicht - Vragenlijst vr de cliënt ( = verzekeringnemer): Naam: Vrnaam: Vr welke

Nadere informatie

STICHTING HKPD JAARREKENING 2015

STICHTING HKPD JAARREKENING 2015 STICHTING HKPD JAARREKENING 2015 peride 01-01-2015 tt en met 27-08-2015 Vastgesteld in de bestuursvergadering van de stichting HuisKamerPrjekt Druggebruikers 3 nvember 2015. Gedgekeurd dr de raad van tezicht

Nadere informatie

Wie verkoopt uw huis?

Wie verkoopt uw huis? Wie verkpt uw huis? Accuntnet Verkp Vertruwens Persn Service Accuntnet V V P Service Wie verkpt uw huis? Als u uw huis wilt verkpen, schakelt u k in Spanje een makelaar in. Echter in Spanje geeft men nrmaal

Nadere informatie

Beslissingsondersteunende instrumenten. Criteria 2016. September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ

Beslissingsondersteunende instrumenten. Criteria 2016. September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ Beslissingsndersteunende instrumenten September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ Beslissingsndersteunende instrumenten Inleiding Stichting Kwaliteit in Basis GGZ gelft dat de mentale zrg in Nederland

Nadere informatie

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563 Inspectie Werk en Inkmen Tezicht Gemeentelijk Dmein De Gemeenteraad Pstbus 11563 2502 AN Den Haag Prinses Beatrixlaan 82 2595 AL Den Haag Telefn (070) 304 44 44 Fax (070) 304 44 45 www.lwiweb.nl Cntactpersn

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over goodwill

Veelgestelde vragen over goodwill Veelgestelde vragen ver gdwill Geschiedenis van gdwill 1. Waarm wrdt dit nderwerp nu ter sprake gebracht? Gdwill bestaat tch al heel lang? Al enige jaren hrt de LOVAH het geluid dat gdwill weer terug is.

Nadere informatie

Vraag en antwoorden over de volmacht

Vraag en antwoorden over de volmacht Vraag en antwrden ver de vlmacht Hiernder treft u een verzicht aan van de vragen en antwrden die zijn gesteld ver de vlmacht. Heeft de vlmacht een lptijd? Heeft de deelnemersraad psitief advies gegeven

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

Waarom en hoe accountants hun verdienmodel moeten aanpassen. Van uren factureren naar value added pricing

Waarom en hoe accountants hun verdienmodel moeten aanpassen. Van uren factureren naar value added pricing Waarm en he accuntants hun verdienmdel meten aanpassen Van uren factureren naar value added pricing Waarm en he accuntants hun verdienmdel meten aanpassen 2 Inhud Inleiding 3 De ntwikkelingen 4 Blijvende

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN

ALGEMENE VOORWAARDEN ALGEMENE VOORWAARDEN VisumPr B.V., Raamweg 1, 2596 HL, Den Haag Artikel 1. Definities In deze algemene vrwaarden wrden de vlgende definities tegepast: Opdrachtgever: de wederpartij van VisumPr B.V. VisumPr:

Nadere informatie

1. Lid: onder een lid wordt verstaan een bij Pennyplace ingeschreven particulier of ZZP-er / bedrijf die / dat als doel heeft:

1. Lid: onder een lid wordt verstaan een bij Pennyplace ingeschreven particulier of ZZP-er / bedrijf die / dat als doel heeft: ALGEMENE VOORWAARDEN VAN PENNYPLACE VOOR LEDEN Inhudspgave: Artikel 1: Definities... 1 Artikel 2 - Identiteit van de ndernemer... 1 Artikel 3 -Tepasselijkheid en wijziging Algemene Vrwaarden... 2 Artikel

Nadere informatie

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012

Resultaten openbare marktconsultatie. Verkoop klooster Groot Bijstervelt Gemeente Oirschot. BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 Resultaten penbare marktcnsultatie Verkp klster Grt Bijstervelt Gemeente Oirscht BIZOB-2011-SK-OIR-010 CONCEPT 19 april 2012 1. Inleiding 1.1 Aanleiding De gemeente Oirscht is sinds nvember 2009 eigenaar

Nadere informatie

TOELICHTING KOSTEN MOZAÏEKBEHEER OPEN GRASLAND

TOELICHTING KOSTEN MOZAÏEKBEHEER OPEN GRASLAND STICHTING COLLECTIEF AGRARISCH NATUURBEHEER SCAN TOELICHTING KOSTEN MOZAÏEKBEHEER OPEN GRASLAND BESCHRIJVING De ksten mzaïekbeheer zijn een vergeding vr de ksten die p bedrijfsniveau gemaakt wrden vr het

Nadere informatie

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020.

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020. Handleiding Handleiding Cmmunicatie vr Prmtren Eurpees Fnds vr Reginale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020 1 Eurpese Unie Inhud 1 Inleiding... 1 2 De minimale cmmunicatieverplichtingen... 1 a) Weergave

Nadere informatie

Subsidieregeling economie en innovatie Noord-Brabant - provincie Noord-Brabant -

Subsidieregeling economie en innovatie Noord-Brabant - provincie Noord-Brabant - Subsidieregeling ecnmie en innvatie Nrd-Brabant - prvincie Nrd-Brabant - Het del van de Subsidieregeling ecnmie en innvatie Nrd-Brabant (ECOINNONB) is het realiseren van een aantal delstellingen uit het

Nadere informatie

U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen.

U heeft ons verzocht, om gezamenlijk, een gedegen voorstel ten aanzien van uw hypotheek uit te brengen. Vragenfrmulier Klant Beeld U heeft ns verzcht, m gezamenlijk, een gedegen vrstel ten aanzien van uw hyptheek uit te brengen. Onze bedrijfsfilsfie is, m samen met nze relaties, een inventarisatie te maken

Nadere informatie

ALLE DIENSTEN DIE U NODIG HEBT, WAAR U OOK BENT

ALLE DIENSTEN DIE U NODIG HEBT, WAAR U OOK BENT ALLE DIENSTEN DIE U NODIG HEBT, WAAR U OOK BENT De Dienstenrichtlijn met de cnsument een ruimere keuze bieden, meer waar vr zijn geld geven en een vlttere tegang tt diensten in de hele EU verzekeren WAAROM

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

Stappenplan BTW-verhoging van 19 naar 21% per 1 oktober 2012

Stappenplan BTW-verhoging van 19 naar 21% per 1 oktober 2012 Stappenplan BTW-verhging van 19 naar 21% per 1 ktber 2012 Supprt ID: 57354 Versies: AccuntView Windws Dit stappenplan hebt u ndig m uw administraties in AccuntView gereed te maken vr het nieuwe BTW-percentage.

Nadere informatie

Stichting Animal Fellows. Beleidsplan. Versie februari 2016

Stichting Animal Fellows. Beleidsplan. Versie februari 2016 Stichting Animal Fellws Beleidsplan Versie februari 2016 Stichting Animal Fellws beleidsplan versie februari 2016 Vraf Vr u ligt het beleidsplan van de Stichting Animal Fellws te Breda. Het verslag mvat

Nadere informatie

Ter vergelijking met de MJA3-doelstelling worden de indices voor productieproces, keten en duurzame energie gesommeerd.

Ter vergelijking met de MJA3-doelstelling worden de indices voor productieproces, keten en duurzame energie gesommeerd. MJA3 cnvenant Methdiek energieefficiency Alle inspanningen van bedrijven gericht p energiebesparing in het prductieprces en in de keten en met het g p de inzet van duurzame energie, wrden gehnreerd: zij

Nadere informatie

GEMEENTE LEIDERDORP. He lafd/rp. i*?-- 2 4 DEC. 2009. > \^.j..:, : :c'.-.' Weeknr aid. J Afdoerinq:

GEMEENTE LEIDERDORP. He lafd/rp. i*?-- 2 4 DEC. 2009. > \^.j..:, : :c'.-.' Weeknr aid. J Afdoerinq: GEMEENTE LEIDERDORP He lafd/rp De heer J.J.F.M. Gardeniers Wethuder Welzijn Pstbus 35 2350AALEIDERDORP. i*?-- 2 4 DEC. 2009 > \^.j..:, : :c'.-.' V Weeknr aid. J Afderinq: % pluspunt vr welzijn en dienstverlening

Nadere informatie

M200403. Het MKB en de BV. Achtergronden van de keuze van ondernemers. Ro Braaksma. Klaas Bangma

M200403. Het MKB en de BV. Achtergronden van de keuze van ondernemers. Ro Braaksma. Klaas Bangma M200403 Het MKB en de BV Achtergrnden van de keuze van ndernemers R Braaksma Klaas Bangma Zetermeer, 24 maart 2004 Het MKB en de BV Waarm kiezen ndernemers vr een bepaalde rechtsvrm? En in het bijznder:

Nadere informatie

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Gelet op artikel 11 van het Besluit Rijksgebouwendienst 1999;

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Gelet op artikel 11 van het Besluit Rijksgebouwendienst 1999; Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Kninkrijksrelaties van 24 nvember 2010, nr. JA2010026531, Rijksgebuwendienst, Stafafdeling Juridische Advisering, hudende de vaststelling van de Algemene

Nadere informatie

Tijdelijke regeling diensten van algemeen economisch belang toegelaten instellingen volkshuisvesting. Q and A s: update d.d.

Tijdelijke regeling diensten van algemeen economisch belang toegelaten instellingen volkshuisvesting. Q and A s: update d.d. Tijdelijke regeling diensten van algemeen ecnmisch belang tegelaten instellingen vlkshuisvesting Q and A s: update d.d. februari 2013 Aanbesteding Hebben wningcrpraties de plicht m maatschappelijk vastged

Nadere informatie

Hebben woningcorporaties de plicht om maatschappelijk vastgoed boven een bepaalde drempel Europees aan te besteden?

Hebben woningcorporaties de plicht om maatschappelijk vastgoed boven een bepaalde drempel Europees aan te besteden? Tijdelijke regeling diensten van algemeen ecnmisch belang tegelaten instellingen vlkshuisvesting Q and A s: update d.d. December 2011 Aanbesteding Hebben wningcrpraties de plicht m maatschappelijk vastged

Nadere informatie

Lokale subsidies voor energiebesparing en duurzame energie

Lokale subsidies voor energiebesparing en duurzame energie RETS RESpedia Lkale subsidie vr energieprjecten Ec Centre Wales Jake Hllyfield Lkale subsidies vr energiebesparing en duurzame energie Diverse lkale verheden in Wales hebben uiteenlpende maatregelen genmen

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden. Artikel 1 Definities

Algemene Voorwaarden. Artikel 1 Definities Algemene Vrwaarden Dit zijn de Algemene Vrwaarden van Fiets Clinics Nederland, gevestigd: Waalbandijk 20, 6541AJ Nijmegen. Op alle prducten van Fiets Clinics Nederland zijn deze Algemene Vrwaarden van

Nadere informatie

Beste geïnteresseerde,

Beste geïnteresseerde, INFORMATIE DOCUMENT Beste geïnteresseerde, Future4prfits is een bedrijf dat unieke trendvlgende systemen heeft ntwikkeld die zeer winstgevende aan- en verkp signalen genereren vr diverse beurzen (.a. de

Nadere informatie

vaak jarenlange dienstverlening

vaak jarenlange dienstverlening INFORMATIE DOCUMENT Beste geïnteresseerde, Future4prfits is een bedrijf dat unieke trendvlgende systemen heeft ntwikkeld die zeer winstgevende aan- en verkp signalen genereren vr diverse beurzen (.a. de

Nadere informatie

Gedragscode gebruik persoonsgegevens

Gedragscode gebruik persoonsgegevens Gedragscde gebruik persnsgegevens 1. Inleiding Aanleiding en del Binnen TMG wrden p een grt aantal plaatsen en p diverse wijzen persnsgegevens Verwerkt (de definities van de wrden met een hfdletter staan

Nadere informatie

Dit hoofdstuk is mede gebaseerd op artikel 2:391 BW. Deze bepaling is opgenomen in hoofdstuk 900 Wetteksten.

Dit hoofdstuk is mede gebaseerd op artikel 2:391 BW. Deze bepaling is opgenomen in hoofdstuk 900 Wetteksten. 400.1 Algemeen In het jaarverslag det het bestuur schriftelijk verslag mtrent de gang van zaken bij de rechtspersn en het dr de rechtspersn geverde beleid. In de praktijk van de jaarverslaggeving wrdt

Nadere informatie

Richtsnoeren en aanbevelingen Richtsnoeren voor de informatie die ratingbureaus periodiek aan ESMA moeten meedelen

Richtsnoeren en aanbevelingen Richtsnoeren voor de informatie die ratingbureaus periodiek aan ESMA moeten meedelen Richtsneren en aanbevelingen Richtsneren vr de infrmatie die ratingbureaus peridiek aan ESMA meten meedelen 23/06/15 ESMA/2015/609 Inhud 1 Tepassingsgebied... 3 2 Definities... 3 3 Del van de richtsneren...

Nadere informatie

BedrijfsOpvolgingsRegeling (BOR)

BedrijfsOpvolgingsRegeling (BOR) BedrijfsOpvlgingsRegeling (BOR) Dit krte memrandum behandelt p een praktische wijze de BOR tegen de achtergrnd van de inkmstenbelasting, de erfbelasting en enkele structureren. Het is bedeld als een krte

Nadere informatie

Financiële bijsluiter

Financiële bijsluiter Financiële bijsluiter Platina Metaal & Techniek 1 (subfnds van Mn Services Levenslp Fnds) Deze financiële bijsluiter is een dcument van Mn Services Fndsenbeheer B.V. Ze is pgesteld vlgens een vaste, krachtens

Nadere informatie

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost Bijlage 4 Tetsingskader ntwerp levenslpbestendig Zeist-Ost 1. Opzet Het tetsingskader Levenslpbestendig Zeist-Ost bestaat uit een aantel nderdelen. Een algemeen deel gaat ver de levenslpbestendige wijk:

Nadere informatie

Jaarverslag. Format jaarverslag 2013. Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivio

Jaarverslag. Format jaarverslag 2013. Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivio Jaarverslag Frmat jaarverslag 2013 Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivi Inhudspgave VERSLAG VAN DE TOEZICHTHOUDER... 3 OVERVIEW & ALGEMEEN... 4 IDENTITEIT... 5 ONDERWIJS... 6 PERSONEEL... 7 HUISVESTING

Nadere informatie

Beleidsplan Versie 30 december 2013

Beleidsplan Versie 30 december 2013 Beleidsplan Versie 30 december 2013 Stichting Cmité Ost-Eurpa Ureterp Vraf Vr u ligt het beleidsplan van de Stichting Cmité Ost-Eurpa Ureterp. Het plan mvat een verzicht van de delstellingen, activiteiten,

Nadere informatie

Cubro BVBA Algemene voorwaarden

Cubro BVBA Algemene voorwaarden Cubr BVBA Algemene vrwaarden Hiernder vindt u de algemene vrwaarden van Cubr BVBA. Deze vrwaarden zijn van tepassing p alle geleverde diensten en gemaakte vereenkmsten dr Cubr BVBA, tenzij expliciet anders

Nadere informatie

Reglement betreffende een Provinciale herkenbaarheid bij elke vorm van provinciale subsidie.

Reglement betreffende een Provinciale herkenbaarheid bij elke vorm van provinciale subsidie. Reglement betreffende een Prvinciale herkenbaarheid bij elke vrm van prvinciale subsidie. DE PROVINCIERAAD VAN WEST - VLAANDEREN, Overwegende dat het belang van de prvinciale herkenbaarheid, naar aanleiding

Nadere informatie

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg MedewerkerMnitr Benchmark in de Zrg Telichting pzet vragenlijst en invulinstructies U heeft een inlgcde ntvangen per brief f per e-mail. Mcht u geen inlgcde ntvangen hebben, dan kunt u terecht bij de benchmarkcördinatr

Nadere informatie

Meerjarenbegroting 2013 2016 Stichting Spaarnesant

Meerjarenbegroting 2013 2016 Stichting Spaarnesant Meerjarenbegrting 2013 2016 Stichting Spaarnesant Auteur: Bedrijfsbureau: Jan Aalberts & Jeren van Schagen Vr: Raad van Tezicht Bestuurder Stichting Spaarnesant Lcatie: Haarlem Datum: 31 mei 13 Inhudspgave

Nadere informatie

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Rapprt Bekend maakt bemind Onderzek naar de bekendheid van en waardering vr het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Over het CAOP Het CAOP is hét kennis- en dienstencentrum p het gebied van arbeidszaken

Nadere informatie

GEZOCHT: AVONTUURLIJKE ONDERNEMERS MET HART VOOR MAKELAARDIJ

GEZOCHT: AVONTUURLIJKE ONDERNEMERS MET HART VOOR MAKELAARDIJ GEZOCHT: AVONTUURLIJKE ONDERNEMERS MET HART VOOR MAKELAARDIJ Bent u ndernemer en heeft u hart vr de makelaardij? Dan is HOUSEHUNTING p zek naar u! Vr uitbreiding van nze greiende franchiseketen zeken wij

Nadere informatie

Het herroepingsrecht voor buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten. Boek VI van het Wetboek van economisch recht (art. VI.67 en volgende WER)

Het herroepingsrecht voor buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten. Boek VI van het Wetboek van economisch recht (art. VI.67 en volgende WER) Het herrepingsrecht vr buiten verkpruimten geslten vereenkmsten Bek VI van het Wetbek van ecnmisch recht (art. VI.67 en vlgende WER) Binnen welke termijn mag de cnsument zijn herrepingsrecht den gelden?

Nadere informatie

Management review. CO2-reductiesysteem. Rapportage juli 2015 (referentiejaar = 2010) I. Bangma O. Van der Ende

Management review. CO2-reductiesysteem. Rapportage juli 2015 (referentiejaar = 2010) I. Bangma O. Van der Ende Management review CO2-reductiesysteem Rapprtage juli 2015 (referentiejaar = 2010) Opgesteld dr: Akkrd: I. Bangma O. Van der Ende 1. Inleiding Op 28 juli is een management review gehuden waarin de energieprestaties

Nadere informatie

Controleprotocol Sociaal Domein

Controleprotocol Sociaal Domein Cntrleprtcl Sciaal Dmein Cntrleprtcl vr de accuntantscntrle bij: dr de gemeenten in de regi Amersfrt* gesubsidieerde rganisaties vr Jeugdzrg en WMO dr de gemeenten in de regi Amersfrt f dr de gemeente

Nadere informatie

DVV LIFE INVEST DYNAMIC

DVV LIFE INVEST DYNAMIC DVV LIFE INVEST DYNAMIC Type levensverzekering Een Tak23 levensverzekering met flexibele premie waarvan het rendement gekppeld is aan interne beleggingsfndsen Waarbrgen Hfdwaarbrg bij leven: de waarde

Nadere informatie

- Bedrijfsvermeldingen, Key-accounts & andere advertentiemogelijkheden -

- Bedrijfsvermeldingen, Key-accounts & andere advertentiemogelijkheden - - Bedrijfsvermeldingen, Key-accunts & andere advertentiemgelijkheden - Dr: VvE Media B.V. Versie: 2.1 Datum: 7 mei 2015 Cntactpersn: Dhr. R.H.P. van der Vssen inf@nederlandvve.nl www.nederlandvve.nl ABN

Nadere informatie

Kenneth Smit Consulting -1-

Kenneth Smit Consulting -1- Versneld en cntinu verbeteren van de perfrmance en de resultaten van uw medewerkers en rganisatie. Perfrmance en rendementsverbetering van uw rganisatie is de fcus waarp de activiteiten van Kenneth Smit

Nadere informatie

Beste geïnteresseerde,

Beste geïnteresseerde, INFORMATIE DOCUMENT Beste geïnteresseerde, Future4prfits is een bedrijf dat een unieke trendvlgend systeem heeft ntwikkeld die zeer winstgevende aan- en verkp signalen genereren vr diverse beurzen (.a.

Nadere informatie

Zwembadplan Wijk Zwemt! - UITGANGSPUNTEN

Zwembadplan Wijk Zwemt! - UITGANGSPUNTEN Zwembadplan Wijk Zwemt! - UITGANGSPUNTEN Vr u ligt het uitgewerkte plan van WijkZwemt. Dit plan is pgesteld dr de KNZB, 2521, gewn zwemmen en enthusiaste burgers/vrijwilligers vanuit belangengreperingen

Nadere informatie

W I M D Beleidsplan Versie 1 februari 2013

W I M D Beleidsplan Versie 1 februari 2013 W M I D Beleidsplan Versie 1 februari 2013 Vraf Vr u ligt het beleidsplan van de Stichting Wninitiatief Midden-Delfland (Stichting WIMD). Het plan mvat een verzicht van de delstellingen, activiteiten en

Nadere informatie

kader grondprijzen 2013

kader grondprijzen 2013 kader grndprijzen 2013 Meer infrmatie: www.tilburg.nl De raad heeft Het kader vr de grndprijzen gemeente Tilburg 2013 vastgesteld p 18 maart 2013 1 Inhudspgave kader Grndprijzen 2013 a.telichting residuele

Nadere informatie

Facturatie in 2015 Definitieve regeling. Gonda Schelfhaut - Accountant/Belastingconsulent IAB Director VAT RSM Belgium InterTax

Facturatie in 2015 Definitieve regeling. Gonda Schelfhaut - Accountant/Belastingconsulent IAB Director VAT RSM Belgium InterTax Facturatie in 2015 Definitieve regeling Gnda Schelfhaut - Accuntant/Belastingcnsulent IAB Directr VAT RSM Belgium InterTax Inleiding Omzetting van Richtlijn 2010/45/EU in de Belgische wetgeving Unifrmiseren

Nadere informatie

Dit formulier betreft: o nieuwe aanvraag o wijziging op polisnummer. o verzoek tot offerte o ingangsdatum. Eventueel handelsnaam

Dit formulier betreft: o nieuwe aanvraag o wijziging op polisnummer. o verzoek tot offerte o ingangsdatum. Eventueel handelsnaam Aanvraag Aansprakelijkheidsverzekering vr bedrijven en berepen (AVB) (niet vr buwbedrijven en zrginstellingen) Amlin Eurpe NV Van Heuven Gedhartlaan 939 1181 LD Amstelveen Nederland Telefn 020-5031100

Nadere informatie

Meer koopkracht door echte banen

Meer koopkracht door echte banen Meer kpkracht dr echte banen Centen en prcenten vr een gelijkwaardige samenleving Arbeidsvrwaardenagenda FNV in Beweging 2015 Een gelijkwaardige samenleving werkt beter. Een samenleving waarin de verschillen

Nadere informatie

Exameneisen en literatuurlijst. NIMA A2 Specialisatie: Online Marketeer. Van toepassing op de examens vanaf januari 2016

Exameneisen en literatuurlijst. NIMA A2 Specialisatie: Online Marketeer. Van toepassing op de examens vanaf januari 2016 Exameneisen en literatuurlijst NIMA A2 Specialisatie: Online Marketeer Van tepassing p de examens vanaf januari 2016 Exameneisen NIMA A2: Specialisatie Online Marketeer 2016 april 2015 INHOUDSOPGAVE 1.

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 Versie Zomer 2014

Beleidsplan 2014 Versie Zomer 2014 Beleidsplan 2014 Versie Zmer 2014 Pagina 1 van 6 Beleidsplan 2014 Supprt t Cnnect Vraf Vr u ligt het beleidsplan van de Stichting SUPPORT TO CONNECT. Het plan mvat een verzicht van de delstellingen, activiteiten

Nadere informatie

De kans is groot dat uw testament niet voldoet aan uw wensen, geen gebruik maakt van

De kans is groot dat uw testament niet voldoet aan uw wensen, geen gebruik maakt van Testamenten check Streep dr wat niet van tepassing is VRAAG 1 Is uw testament van vóór 2003? De kans is grt dat uw testament niet vldet aan uw wensen, geen gebruik maakt van de mgelijkheden sinds de invering

Nadere informatie

Algemene v((rwaarden ten beh(eve van het schildersbedrijf

Algemene v((rwaarden ten beh(eve van het schildersbedrijf Algemene v((rwaarden ten beh(eve van het schildersbedrijf 1. Definities In deze algemene v++rwaarden w+rdt verstaan +nder: Opdrachtnemer: het schildersbedrijf Opdrachtgever: Degene met wie +pdrachtnemer

Nadere informatie

Rollenspel Jezus redt

Rollenspel Jezus redt Rllenspel Jezus redt Krte mschrijving prgrammanderdeel De leerlingen spelen samen een bestuursrechtzaak bij de Raad van State na. De Raad van State is de hgste bestuursrechter van Nederland. In deze rechtszaak

Nadere informatie

Transmuraal Programma Management

Transmuraal Programma Management Transmuraal Prgramma Management Een prpsitie van Vitha versie 1 Inhudspgave 1 Inleiding... 3 2 Transmurale behandelpraktijken... 3 2.1 Transmurale zrg nader gedefinieerd... 3 2.2 Transmurale zrg in de

Nadere informatie

Persoonlijke offerte voor Dhr. V. Oorbeeld

Persoonlijke offerte voor Dhr. V. Oorbeeld Persnlijke fferte vr Dhr. V. Orbeeld Znnestraat 12 1234AB, Znnestad 15 april 2015, s-hertgenbsch Geachte heer Orbeeld, Hartelijk dank dat we u een aanbd p maat mgen den vr Zelfstrm Huur Deze fferte p maat

Nadere informatie

Middelen Financiële middelen o De organisatie heeft een actueel beleid met betrekking tot het verkrijgen van de benodigde financiële middelen.

Middelen Financiële middelen o De organisatie heeft een actueel beleid met betrekking tot het verkrijgen van de benodigde financiële middelen. Categrie C Per aspect van het framewrk zijn nrmen pgesteld. Vetgedrukt zijn de verplichte nrmen. Organisaties die nder categrie C vallen, zullen verder zijn met het implementeren van kwaliteitssystemen

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Vergadering: 10 januari 2011

Aan de gemeenteraad Vergadering: 10 januari 2011 Aan de gemeenteraad Vergadering: 10 januari 2011 Nummer: 8A Tubbergen, 22 december 2011 Onderwerp: Afwijzen verzek bestemmingsplanherziening Autbedrijf Krezen, Reutummerweg 35 Tubbergen. Samenvatting raadsvrstel:

Nadere informatie

Subsidietoetsingskader VVE gemeente Raalte 2015. Doelstelling subsidie:

Subsidietoetsingskader VVE gemeente Raalte 2015. Doelstelling subsidie: Subsidietetsingskader VVE gemeente Raalte 2015 Delstelling subsidie: Op grnd van de Wet OKE (Ontwikkelingskansen dr kwaliteit en educatie zijn gemeenten verantwrdelijk vr de Vrschlse educatie. Gemeenten

Nadere informatie

ReportingManager. Factsheet versie 2016. Maandelijkse rapportage, prognosticering en budgettering

ReportingManager. Factsheet versie 2016. Maandelijkse rapportage, prognosticering en budgettering ReprtingManager Factsheet versie 2016 Maandelijkse rapprtage, prgnsticering en budgettering ReprtingManager is gemaakt vr financials die rapprteren, prgnses pstellen en budgetten maken. ReprtingManager

Nadere informatie

Ace! E-book. Ace! Management Partners Training Coaching Consulting Interim Management

Ace! E-book. Ace! Management Partners Training Coaching Consulting Interim Management Ace! Management Partners Training Caching Cnsulting Interim Management Den Haag Amsterdam Den Bsch Rtterdam Zwlle Utrecht Arnhem Amersfrt Breda Eindhven Maastricht Brussel Antwerpen Ace! E-bk Ace! E-bk

Nadere informatie

De huidige wijze waarop de subsidiegelden worden uitgegeven is een verdeling van de subsidie ten behoeve van:

De huidige wijze waarop de subsidiegelden worden uitgegeven is een verdeling van de subsidie ten behoeve van: Stichting Ontwikkelingssamenwerking Lingewaard Inhudelijk en financieel jaarverslag ver 2012 Was het jaar 2011 een jaar van nzekerheid en verleg met de gemeente he in de tekmst met ntwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

CAO SCHILDERS-, AFWERKINGS- EN GLASZETBEDRIJF 2013-2014 Akkoord

CAO SCHILDERS-, AFWERKINGS- EN GLASZETBEDRIJF 2013-2014 Akkoord CAO SCHILDERS-, AFWERKINGS- EN GLASZETBEDRIJF 2013-2014 Akkrd Partijen betrkken bij de CAO vr het Schilders-, Afwerkings- en Glaszetbedrijf - OnderhudNL, FNV Buw en CNV Vakmensen - hebben p 7 maart 2014,

Nadere informatie

Accountmanagers laten veel kansen liggen

Accountmanagers laten veel kansen liggen Vndelstraat 35e Accuntmanagers laten veel kansen liggen Sinds de crisis zijn de financiële markten structureel veranderd. Vr de crisis kregen de banken veel aanvragen, was het kapitaal veel gedkper en

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN VAN VERMEERSCH-DECONINCK NV

ALGEMENE VOORWAARDEN VAN VERMEERSCH-DECONINCK NV ALGEMENE VOORWAARDEN VAN VERMEERSCH-DECONINCK NV Deze website is eigendm van Vermeersch-Decninck nv. Maatschappelijke zetel: Vermeersch-Decninck nv Edewallestraat 96 8610 Krtemark België Telefn: +32 (0)

Nadere informatie

Veranderingen in de agrarische bebouwing

Veranderingen in de agrarische bebouwing ONTHEFFINGEN De activiteiten met betrekking tt het buwen die in het bestemmingsplan nder een ntheffing zijn gebracht kunnen glbaal als vlgt wrden aangeduid: buwactiviteiten; veranderingen van de situering

Nadere informatie

Algemene Leveringsvoorwaarden

Algemene Leveringsvoorwaarden Algemene Leveringsvrwaarden 1. Tepasselijkheid 1.1 Deze algemene vrwaarden zijn van tepassing p alle ffertes en alle vereenkmsten, en de uitvering daarvan, welke dr WaterWerk Training, Caching & Cnsultancy

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT BIJLAGE 1 IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT 1. Inleiding Op 1 juli 2013 is de Wet verplichte meldcde huiselijk geweld en kindermishandeling

Nadere informatie

I. INLEIDING. Waarover handelt Boek III? 21/03/2014. Pierre de Bandt

I. INLEIDING. Waarover handelt Boek III? 21/03/2014. Pierre de Bandt Pierre de Bandt 1 I. INLEIDING Waarver handelt Bek III? 1) Detegangttdemarktisvrij(titel1) 2) Inschrijving bij KBO via ndernemingslketten(titel 2) 3) Algemene verplichtingen vr ndernemingen(titel 3) 2

Nadere informatie

1.1 Verantwoording 2 1.2 Indeling Treasurystatuut 2

1.1 Verantwoording 2 1.2 Indeling Treasurystatuut 2 TREASURYSTATUUT INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 1.1 Verantwrding 2 1.2 Indeling Treasurystatuut 2 2 DOELSTELLING TREASURYFUNCTIE 2.1 Liquiditeitenbeheer 3 2.2 Financieren 4 2.3 Beleggen 5 2.4 Betalingsverkeer

Nadere informatie

BELANGENVERENIGING PENSIOENGERECHTIGDEN PFZW KEUZEMOGELIJKHEID TUSSEN LAAG-PENSIOEN

BELANGENVERENIGING PENSIOENGERECHTIGDEN PFZW KEUZEMOGELIJKHEID TUSSEN LAAG-PENSIOEN BELANGENVERENIGING PENSIOENGERECHTIGDEN PFZW KEUZEMOGELIJKHEID TUSSEN HOOG-LAAG LAAG-PENSIOEN f f LAAG -HOOG HOOG-PENSIOEN Vr pensiengerechtigden die de 65-jarige leeftijd ng niet bereikt hebben U kunt

Nadere informatie

Huiswerk Informatie voor alle ouders

Huiswerk Informatie voor alle ouders Nummer 6 mei 2010 Huiswerk Infrmatie vr alle uders Huiswerk en efening Ged leren lezen en rekenen is belangrijk, want je hebt deze vaardigheden in het dagelijks leven veral ndig. Kinderen ged leren lezen

Nadere informatie

KERNFUNCTIE. 1. Functie-informatie. Functienaam: Directeur Shared Services Organisatie Functieschaal: 15 Kenmerkscores: 45445 45545 44 45 Somscore: 62

KERNFUNCTIE. 1. Functie-informatie. Functienaam: Directeur Shared Services Organisatie Functieschaal: 15 Kenmerkscores: 45445 45545 44 45 Somscore: 62 KERNFUNCTIE 1. Functie-infrmatie Functienaam: Directeur Shared Services Organisatie Functieschaal: 15 Kenmerkscres: 45445 45545 44 45 Smscre: 62 2. Omgeving De werkzaamheden wrden verricht binnen de bestuurlijke

Nadere informatie

Bijlage IVa Sjabloon voor de verdeling van werkzaamheden voor onderwijzend personeel in de kunsteducatie

Bijlage IVa Sjabloon voor de verdeling van werkzaamheden voor onderwijzend personeel in de kunsteducatie Bijlage IVa Sjabln vr de verdeling van werkzaamheden vr nderwijzend persneel in de kunsteducatie Sjabln vr de verdeling van werkzaamheden vr nderwijzend persneel in de kunsteducatie LOGA-partijen vinden

Nadere informatie

BETER IN BEDRIJF. Voel je Beter in Bedrijf! Uw organisatie Beter in Bedrijf. Verzuimbegeleiding & Arboadvies

BETER IN BEDRIJF. Voel je Beter in Bedrijf! Uw organisatie Beter in Bedrijf. Verzuimbegeleiding & Arboadvies BETER IN BEDRIJF Vel je Beter in Bedrijf! Uw rganisatie Beter in Bedrijf Verzuimbegeleiding & Arbadvies Beter in Bedrijf levert, naast reguliere arbdienstverlening, vral maatwerk in verzuimbegeleiding

Nadere informatie

Aanvraagformulier cofinanciering LEF

Aanvraagformulier cofinanciering LEF Aanvraagfrmulier cfinanciering LEF 1. Aanvraag vr delstelling: Welke delstellingen uit het Ecnmisch Actieprgramma 2016 2019 zijn delstellingen die u met uw prject gaat realiseren f aan bij gaat dragen?

Nadere informatie

Update transacties. Voorbeelden

Update transacties. Voorbeelden Update transacties Wij willen deze eerste nieuwsbrief van het jaar beginnen met u allen een heel ged, geznd en succesvl 2013 te te wensen. Traditineel gaat de eerste nieuwsbrief van een nieuw jaar ver

Nadere informatie