Via Tessenderlandt. portretten van oud-leerlingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Via Tessenderlandt. portretten van oud-leerlingen"

Transcriptie

1 Via Tessenderlandt portretten van oud-leerlingen

2 Via Tessenderlandt 1

3 Colofon Via Tessenderlandt portretten van oud-leerlingen Via Tessenderlandt Een uitgave van Tessenderlandt mavo en voorbereidend mbo Van Riebeecklaan EB Breda Fotografie Tekst Vormgeving Druk Mabinte van de Belt Marieke Middelkoop Henk Huinen Offsetdrukkerij Accuraat Tweede editie januari geheel herzien en uitgebreid mavo en voorbereidend mbo 2 3

4 Inhoud 4 Inhoud 46 Ik ben niet iemand die van negen tot vijf op een stoel kan zitten Maaike van der Velde 7 Een woord vooraf Johan Michielsen, directeur 52 "Ik werd automonteur, daar heb ik geen spijt van Corné Breure & Mark Schouwenaars 8 Ik was helemaal niet dom, ik zou ze wel eens even wat laten zien! Jetty van Dijke 60 Kijk mij nu, met mijn dyslexie: ik zit op het HBO Paul Burema 14 Ik heb het allemaal in de praktijk geleerd Hicham Chrifi 66 Als mijn klanten tevreden de zaak uitgaan, ben ik ook tevreden. Daar doe ik het voor Essyl van Dijk 20 Mijn meisjesdroom wordt nu werkelijkheid Irene en Eveline Bindels 72 Ik werk zelf hard en goed, dat motiveert mijn uitzendkrachten Ali Pekmezci 28 Na de zomer ben ik aan de universtiteit van Eindhoven begonnen Bart Voermans 78 Ik wilde altijd al in de zorg werken Carmen Brosens 34 Ik wilde toch echt schoonheidsspecialiste worden Bianca van der Steen 84 Ik zit bij de leiding, organiseer van alles Kevin Coremans 40 Als je iets wil, en je steekt er energie in, dan lukt het je Bram de Kanter 90 Ik kreeg op Tessenderlandt mijn zelfvertrouwen weer terug Jet bij de Leij 4 5

5 Waaraan kan je het succes van een opleiding en het vervolg daarop beter afmeten dan aan het verhaal van een oud-leerling? Als je iets wil, en je steekt er energie in, dan lukt het je. Het hoeft echt niet langs de kortste weg. Als je je doel maar voor ogen houdt! Bram Een woord vooraf januari 2010 Aan het eind van ieder schooljaar nemen onze vierdejaars leerlingen hun diploma in ontvangst. Vier jaar lang waren ze leerling van Tessenderlandt, school voor mavo en voorbereidend mbo aan de Van Riebeecklaan in Breda. Op het moment dat ze hun handtekening zetten op dat felbegeerde diploma zijn ze oud-leerling. Oud-leerling van Tessenderlandt. Hoe voelt dat? Wat deden ze daarna? Wat zijn hun mogelijkheden? Wat hebben ze inmiddels bereikt? Hoe kijken ze terug op hun jaren op Tessenderlandt? Begin 2007 werd gestart met een serie interviews met een aantal oud-leerlingen. In dit boek vind je hun verhalen terug. Zij volgden op Tessenderlandt verschillende leerwegen en afdelingen. Na Tessenderlandt gingen zij ieder hun eigen weg. De gevolgde richtingen waren zeer divers. Een aantal zaken hebben ze echter gemeen: Ze denken met veel plezier terug aan hun schooltijd op Tessenderlandt. Het zijn allemaal doorzetters en ze zijn gelukkig met hun huidige positie. Een positie die ze bereikt hebben via onze school. Via Tessenderlandt. Ik ben trots op onze school. Trots op de mensen die er leren en werken. Als je de verhalen in dit boek leest zul je merken dat dat terecht is. Waaraan kan je het succes van een opleiding en het vervolg daarop beter afmeten dan aan het verhaal van een oud-leerling? Veel kijk- en leesplezier! Johan Michielsen, directeur 6 7

6 Ik was helemaal niet dom, ik zou ze wel eens even wat laten zien! Jetty van Dijke interview najaar 2009 Mijn docenten hebben me echt supergoed gesteund en ik heb het gehaald Jetty van Dijke (20) studeerde drie jaar geleden (2005) af op Tessenderlandt (MAVO). Met het MBO-diploma Onderwijsassistent op zak, stapte ze afgelopen zomer over naar de Avans Hogeschool en volgt daar nu de HBO-opleiding Social Work MWD (maatschappelijk werk en dienstverlening). Ik ben er met een omweg terechtgekomen vertelt Jetty, want toen ik in het laatste jaar van Tessenderlandt een vervolgopleiding moest kiezen, lag ik in het ziekenhuis. Samen met mijn vriendin Jolien koos ik voor de Rooi Pannen, richting toerisme. Ik moest iéts kiezen, maar eigenlijk was ik te ziek om er echt over na te denken. Ik was rond carnaval ziek geworden en pas tegen de meivakantie weer terug op school. Het was het laatste jaar, het examenjaar. Ik moest heel veel proefwerken inhalen, ik geloof dat ik wel drie proefwerken op een dag deed! Ik wilde per se examen doen in het eerste tijdvak. Omdat ik zo lang ziek was geweest mocht ik ook later examen doen, in het tweede tijdvak, maar dat leek me niks. Dan zou iedereen al geslaagd zijn en al vakantie hebben, alleen ik niet. Dan zou ik nog moeten studeren en in mijn eentje examen doen! Ik heb doorgezet, mijn docenten hebben me echt supergoed gesteund en ik heb het gehaald. En best goed, gelukkig, want ik had me ook ingeschreven bij het Newman, om verder te kunnen gaan op de havo. Als je dat wil, moet je gemiddeld een zeven staan. Omdat ik misschien de havo zou gaan doen had ik op Tessenderlandt ook nog als extra vak natuur- en scheikunde gedaan. Maar uiteindelijk ging ik dus naar de Rooi Pannen. Eenmaal daar op school, bij toerisme, wist ik al snel dat het niets voor mij was. Ik kreeg verschillende talen! Ik, met mijn dyslexie! Nee, dat was de verkeerde keus. Ik heb het meteen met mijn mentor besproken, maar wilde toch het jaar afmaken. Ik wist, als ik nu ga werken, wil ik vast straks niet meer naar school. Dus ik bleef. Ik heb ook het certificaat gehaald. Ondertussen deed ik allerlei beroepstesten en er kwam steeds uit dat ik iets sociaals moest gaan doen. Toen zag mijn moeder in de krant een advertentie van Onderwijsinstituut Broers in Tilburg. Dat is een particuliere opleiding waar je versneld MBO-opleidingen kon doen in allerlei richtingen, op niveau 4. En omdat ik al zoveel tijd verloren had door die ziekte, 8 9

7 Er zitten veel mensen in mijn klas die van het MBO komen, maar ook die VWO of Havo hebben gedaan. Je merkt het verschil in opleiding niet echt Mijn zelfvertrouwen ging met twaalf verdiepingen tegelijk omhoog en daardoor ook nog de verkeerde keus had gemaakt, vonden mijn ouders het een goed idee om me bij dat instituut in twee jaar de opleiding tot onderwijsassistent te laten doen. Ik blij, want dat ging echt goed, dat paste veel beter bij mij dan toerisme. Ik ben er cum laude geslaagd! Maar ik ben toch niet als onderwijsassistent gaan werken, ik wilde verder. Ik heb over de Pabo gedacht, maar tijdens mijn stage op een zwarte school in de Hoge Vucht, hier in Breda, heb ik kleuters ontmoet die thuis geen kleurtjes hebben, die niet weten wat een koe is, of een paard, die niet werden voorgelezen. Die een week lang hetzelfde shirtje binnenstebuiten aanhebben. Die dus gewoon verwaarloosd werden. Toen groeide bij mij het gevoel, ik wil niet met een klas werken, ik wil individueel helpen. Zo n kind bijvoorbeeld. En dat kan, er zijn coaches die kinderen die dat nodig hebben individueel helpen, op school bijvoorbeeld, of met huiswerk. Daarom toch Social Work MWD, deze opleiding. Mijn droom is om een keer, als stage bijvoorbeeld, een tijdje naar Afrika te kunnen, om daar kinderen te gaan helpen. Dat is al een oude droom, die heb ik al heel lang. Als je dat ziet op tv, daar is vaak helemaal niets, en hier hebben we zoveel. Hier hebben we het allemaal zo goed, en dat vinden we allemaal heel gewoon. Ik wil dat wel eens meemaken, kijken wat ik daar voor iemand kan betekenen. Maar ik wil er niet blijven, ik wil er niet gaan wonen. Hier valt ook nog genoeg te doen. Hier hebben mensen ook problemen... Ja, hoe komt dat zo. Misschien door mijn familie. Mijn vader geeft les aan verpleegkundigen, hij is leraar en mijn moeder is zelf verpleegkundige. Ze zitten allebei in de zorg, dat zit dan misschien daardoor al een beetje in me. Maar ik wil niet de medische kant op, prikken geven enzo, brrr, nee, dat zie ik mezelf niet doen. Ik ben net begonnen met mijn studie op Avans. Er zitten veel mensen in mijn klas die van het MBO komen, maar ook die VWO of Havo hebben gedaan. Dat is wel leuk, het maakt niet zoveel uit eigenlijk, je merkt het verschil in opleiding niet echt. Ik zit nu in het eerste blok. Dat betekent tien weken naar school, theorielessen, colleges. In blok 2 ga je naast school een dag per week stage lopen. En in blok 3 kies je je studierichting. Je kunt bijvoorbeeld kiezen om bij het gevangeniswezen te gaan werken, daar mensen die vrijkomen te begeleiden om het gewone leven weer op te pakken. Of bij Jeugdzorg, jongeren helpen hun leven op de rails te krijgen. Of met gehandicapten. Of met oudere mensen, bijvoorbeeld in een bejaardentehuis. Tijdens je stage de mensen helpen met de computer om te gaan. Of ze leren hoe ze kunnen wii-en. Gebeurt echt hoor! Dat is natuurlijk geen beroep, dat is vrijwilligerswerk. Maar wel leuk, die oude mensen aan de gang te zien met die hippe spellen. Er zijn zóveel mogelijkheden. Op Tessenderlandt kwam ik binnen in het tweede jaar. Daarvoor zat ik op de Christoffel. In groep 7 van de basisschool was ik naar de Christoffel gegaan, want ik liep op school heel erg achter. Ik was behoorlijk dyslectisch, en daardoor heel onzeker geworden. Ik dacht dat ik niks kon, dat ik dom was. Op de Christoffel bloeide ik helemaal op. Mijn zelfvertrouwen ging met twaalf verdiepingen tegelijk omhoog. Ik was helemaal niet dom, ik zou ze wel eens even wat laten zien! Toen ik naar Tessenderlandt mocht, kwam ik op kaderniveau binnen. Maar ik wilde de theoretische leerweg doen. Meneer van Dongen had vertrouwen in mij, mijn vader zat in de ouderraad, misschien heeft dat ook nog geholpen, dat weet ik niet, maar in ieder geval mocht ik in het derde jaar naar TG. Samen met Jolien Kienhorst, toen mijn beste vriendin, nu trouwens nog steeds. We zijn allebei met prima cijfers geslaagd. Ik weet nog dat we een speech hebben gehouden bij de diploma-uitreiking. We bespraken de verschillende kenmerken van al onze docenten. Dat was leuk. Meneer Scheffer had bijvoorbeeld toen hij boos was op de klas een keer gezegd: Jullie bekijken het maar op je racefiets! Daar hebben we zo om gelachen, we snapten er helemaal niets van. Hoezo op je race-fiets? Zulke dingen kwamen dan in de speech. Tessenderlandt was een leuke tijd. Dat voel je pas achteraf, dat is wel jammer. Als je op de middelbare school zit vind je alles van school stom, alle leraren zijn stom. Dat hoor je zo n beetje te vinden, denk ik. Maar als je er af bent ontdek je wat een leuke tijd het eigenlijk was. Meneer van Dongen die een dochtertje kreeg, Isabelle, en dat we op kraambezoek mochten 10 11

8 Als je er af bent ontdek je wat een leuke tijd het eigenlijk was komen. Mevrouw van Geel, gaf engels, een superjuf. Ze kwam mij in het ziekenhuis opzoeken met haar zoontje, want ik kon niet mee met de klas naar Engeland toen. Jammer, jammer, maar ze brachten wel een cadeautje voor me mee: een beertje. Meneer Kwekkeboom die ons altijd bij onze achternaam noemde, hij noemde Jolien trouwens een keer mevrouw Pollepel, hebben we ook nog lang lol om gehad, maar we snappen nog steeds niet waar dat op sloeg. Hij zei ook: ik wil dat jullie slagen met een 8! Hij was best streng, maar als er wat aan de hand was, dan was hij er voor je. Goede leraar. Hij liet ook altijd Klokhuisfilmpjes zien over het onderwerp van de les. Leuk. Meneer Wijn, die liet ons rekenen met smartiedoosjes. Wat of hoe weet ik niet meer, maar na de les mocht je ze dan leeg eten. Met school naar de Efteling, naar Parijs. Meneer Smits, maatschappijleer, begon de les vaak met een verhaal rond een bepaald serieus onderwerp en aan het eind van de les ging het over zijn vakantie op Aruba ofzo! Zijn verhalen gingen alle kanten op, wij luisterden wel, zo ging de les snel voorbij. Heel leuk eigenlijk allemaal. Er gebeurde toen ook iets verschrikkelijks. Ik zal het nooit vergeten. Het was Carnavalsvakantie en meneer van Dongen belde me op. Ik lag nog in bed. Hij zei dat Evelien dood was gegaan. Een hartstilstand. Zomaar ineens. Of ik naar school wilde komen. Heel de klas was er. We richtten een kamertje voor haar in, een rouwkamer. Ik zie nog voor me hoe haar ouders toen binnenkwamen. Verschrikkelijk. Meneer van Dongen heeft ons toen heel goed gesteund. Op de begrafenis droeg de klas de bloemen. Ik had nog een gedicht geschreven. In de klas bleef er het hele jaar een hoekje voor haar, met een foto en kaarsjes. In de gang hing haar foto. Heel onwerkelijk, dat iemand er ineens niet meer is. Nergens meer. Nooit meer. Januari 2010 Jetty is bijna klaar met blok 2, en werkt als vrijwilligster in verzorgingscentrum Vughterhage

9 Ik heb het allemaal in de praktijk geleerd Hicham Chrifi interview voorjaar 2007 Tessenderlandt was een leuke tijd. Ik ken nog alle leraren Zes jaar geleden studeerde Hicham af aan Tessenderlandt: mechanische techniek, basisniveau. Hij ging verder op het ROC in Tilburg, niveau 2 (twee jaar). Daarna stapte hij over naar niveau 4 (vier jaar) : werktuigbouwkunde, commerciële technieken. Dit jaar is zijn laatste jaar aan het ROC. Hij loopt stage bij De Bruin Techniek. Volgend jaar gaat hij verder op hboniveau. Hicham: Iedere dag zegt er wel iemand tegen me: Maak je studie af, jongen! Vooral mensen die dat zelf niet hebben gedaan. Die hebben nu dikke spijt. Tessenderlandt was een leuke tijd. Ik ken nog alle leraren, ze kennen mij denk ik ook nog wel. Je bent op een leeftijd dat je zoekt welke stijl bij je hoort, wat voor uitstraling je wil hebben, wie je wil zijn. Daar ben je meer mee bezig dan met je toe komst. Ik was dat ook allemaal aan het uitzoeken. Ik wilde wel bij de relaxte gasten horen, niet bij de stoere. Op de basisschool vond ik leren moeilijk, ik zat in allerlei hulpklasjes. Toen ik naar Tessenderlandt ging dacht ik: nu moet ik serieus gaan werken. Ik zat in een basisklas, ik ben ook op basisniveau afgestudeerd. Ik was in alle vakken goed. Ik had best naar een hoger niveau gewild. Maar dat werd afgeraden. Ik heb daardoor op het ROC een langer traject afgelegd: eerst twee jaar op niveau 2, en daarna nog eens opnieuw begonnen op niveau 4. Maar de leraren helpen me goed. Het gaat goed. Zo kom ik uiteindelijk toch op een hoger niveau. Op het ROC doe ik de beroepsbegeleidende leerweg. Dat houdt in: twee dagen praktijk bij een bedrijf, een dag praktijk op school en een dag theorie. Vooral aan de praktijk heb ik veel gehad. Bereid je maar voor op de praktijk! Als je op school zit vind je het niks, maar later weet je: school was toch wel erg relaxed! Leraren denken echt anders dan de mensen in het bedrijfsleven! De praktijk, dat is van acht tot vijf, en geen minuut later! De harde werkelijkheid. Het is zwaar hoor, iedere dag van acht tot vijf in de werkplaats! Vooral het vroege opstaan, het op tijd komen, heb ik moeten leren. Dat viel niet mee. Ieder keer die wekker! Tijdens mijn stage heb ik vooral veel ervaring opgedaan in het omgaan met mensen. Communicatie, naar iemand luisteren, samenwerken 15

10 Dat moet je op school al leren: hoe je met elkaar omgaat, rekening houden met elkaar Op Tessenderlandt werd iedereen geaccepteerd is het belangrijkst, dat heb ik wel gezien. Dat moet je op school al leren: hoe je met elkaar omgaat, rekening houden met elkaar. Want daar draait het om in de praktijk. Als je dat niet kan of niet wil, hoef je er niet eens aan te beginnen. Het is belangrijker dan wat je met je handen kan. Ik heb het allemaal in de praktijk geleerd. Vooral door veel fouten te maken. Hard hoor, maar wel goed. Ik heb inmiddels geleerd om mijn punt duidelijk te maken, tegen kritiek te kunnen, niet boos weg te lopen, geduld op te brengen. Je moet rustig blijven. Als je een keer boos wordt of zo, dan blijft dat de hele stageperiode bij je. Beter is om rustig te blijven, dan is je positie sterker. En zorgvuldig formuleren, want niet ieder mens is hetzelfde. Nagaan of de ander je begrijpt. Dat soort dingen. Dat heb ik allemaal geleerd tijdens mijn stage periodes. Als je dat leert, dan kan je het ver schoppen in het bedrijfsleven. Je toekomst hangt van je gedrag af. Je zou het niet denken misschien, maar dát bepaalt hoe je leven gaat lopen. Ik merkte wel dat mijn woordenschat op de werkplaats achteruit ging. Als je tweetalig bent moet je je woordenschat goed bijhouden. Daarom heb ik nu al weer zes jaar een bijbaantje bij een kledingzaak, op de herenmodeafdeling. Daar praat ik met klanten, met collega s, dat is goed voor mijn communicatie en omgang met mensen. Ik vind communicatie belangrijk, allerlei mensen ontmoeten, veel ervaringen opdoen. Daarom heb ik op verschillende plaatsen stage gelopen, ook bij de Efteling bijvoorbeeld. Nu ben ik bij De Bruin Techniek, een handelsonderneming voor de groothandel. Ik ga naar klanten toe, moet soms iets bezorgen, zo leer ik allerlei bedrijven kennen. Ik hoor elke dag wel een paar keer van de monteurs: maak je studie af. Want zelf hebben ze er spijt van dat ze zo vroeg met werken zijn begonnen. Ik zie het ook bij klasgenoten van mij, die meteen na Tessenderlandt zijn gaan werken. Dat ziet er goed uit natuurlijk: geld verdienen enzo. Maar dan krijgen ze een vriendin, een huisje, sommigen hebben al kinderen, en dan valt het zwaar tegen. Daar zit je dan, jong en hartstikke vast. Om meer te gaan verdienen of om ander werk te krijgen, moet je s avonds een opleiding of een cursus gaan volgen. En dat is heel zwaar als je van acht tot vijf werkt. Ik heb het wel gezien hoor, die hebben een moeilijke periode. Je kan natuurlijk ook binnen het bedrijf opklimmen, zonder cursussen of zo. Daar liggen ook kansen voor mensen die echt willen. Naar school is ook niet altijd leuk hoor, het gaat niet vanzelf. Soms, als het erg eentonig wordt, denk ik wel eens: Oh... waar ben ik aan begonnen! Ik moet me daar dan echt overheen zetten, en doorzetten. Ik heb het echt moeten leren: leven met de klok. En ik heb ook geleerd om te plannen. Om mijn leven af te stemmen op wat ik moet doen: huiswerk op tijd af, niet te laat naar bed enzo. Maar ik ben wel blij dat ik zover gekomen ben, dat ik het allemaal kan, al die dingen. Ik wil mijn opleiding helemaal afmaken. Ik oriënteer me ook alvast op internet, daar kan je een heleboel bedrijven vinden in de commerciële richting. Tessenderlandt was een multiculturele omgeving. Maar op de opleiding die ik nu doe zijn er maar weinig allochtonen. Op Tessenderlandt werd iedereen geaccepteerd. Maar nu ben je ineens anders. Raar hoor. Ik moest ook best lang zoeken naar een stageplaats. Leraren hebben mij daar goed bij geholpen, goed voor mij gezocht. Iedere keer 16 17

11 Mensen moeten hun vooroordelen bijstellen als ze met mij praten als ik opbel en mijn naam zeg is het: waar komt die naam vandaan? En dan heb je een gesprek over je geloof en je cultuur in plaats van over het werk, dat is heel raar. Ik heb intussen wel geleerd hoe ik er mee moet omgaan. Je moet rustig blijven. Het is heel belangrijk dat je een goede indruk achterlaat. Je leeft altijd in twee werelden. Je moet je extra bewust zijn van alles: je woordgebruik, je gedrag. Je wordt er vanzelf slimmer in. Je leert wat je het best kan zeggen en wat niet. Dat wil ik wel even kwijt aan de kids van Tessenderlandt: je mond is je beste wapen. Op de werkplaats ontstaan ook wel leuke gesprekken hoor, we lachen veel. En ook soms echt goede gesprekken. Mensen moeten hun vooroordelen bijstellen als ze met mij praten. Ik leg ze uit dat niet iedereen hetzelfde is. Soms is het vervelend, je kan op een gegeven moment kwetsende opmerkingen gewoon doorslikken en je er niets van aantrekken. Maar het gaat goed hoor, ik kan met iedereen goed opschieten. Wat ook heel raar is als je stage loopt: je komt s morgens en s avonds altijd dezelfde mensen tegen, op de fiets, bij de bushalte, in de bus. Het is een heel standaardwereldje. Iedere dag om dertien over half acht komt steeds dezelfde man aanlopen. Ik kan mijn klok erop gelijkzetten. Daarom moet je zorgen dat je op veel verschillende plaatsen werkt, je moet om je heen kijken en zoveel mogelijk ervaring opdoen. Dan blijft het leuk. Januari 2010 Hicham zit in het derde jaar van het HBO. Richting technische bedrijfskunde. Er wordt veel in projecten gewerkt waarin de studenten moeten samenwerken, vertelt hij, en de theorie is pittig. Maar het gaat goed. Volgend jaar studeert hij af. Zoals te zien op de foto s werkt hij ook nog steeds wekelijks als verkoper op de afdeling herenmode van V&D. Iets wat hem uitstekend afgaat. 19

12 Mijn mei sjesdroom wordt nu werkelijkheid Irene en Eveline Bindels interview voorjaar 2009 Irene (22) en Eveline (19) Bindels hebben alle twee op Tessenderlandt gezeten. Ze deden allebei de theoretische leerweg. Irene studeerde zes jaar geleden af, en Eveline vier jaar geleden. De zusjes Bindels. Ja, zegt Eveline, ik was altijd het zusje van. Dat vond ik niet leuk hoor. En toen deden ze ook nog eens allebei dezelfde vervolgopleiding op de Rooi Pannen, voor horecaondernemer. Ook daar was Eveline steevast het zusje van. Het was niet de bedoeling dat Eveline naar de Rooi Pannen zou gaan. Ze had zulke goed cijfers toen ze van Tessenderlandt afkwam, dat haar werd aangeraden de Havo te gaan doen. Dat deed ze. Maar na een paar weken al, liep ze daar huilend weg, rechtstreeks terug naar Tessenderlandt. Daar vonden meneer van der Ven en mevrouw van Geel haar op het bankje... Zo kwam ze toch nog op de Rooi Pannen terecht. Het was eigenlijk al vol, maar ik mocht toch komen, omdat ik 'het zusje van Irene was. Want Irene was een goede leerling, en dat zou ik dan ook wel zijn, dachten ze. Irene lacht: Dat was je toch ook. Ja, dat wel. Maar het zusje zijn, zit Eveline nog steeds niet lekker. Irene studeert inmiddels alweer twee jaar op de Juridische Hogeschool. Ze studeert er rechten. Dat is misschien niet echt een logisch vervolg op mijn horeca-opleiding, maar het is wel wat ik al mijn hele leven wil. Als meisje wilde ik al advocaat worden. Dat leek me fantastisch, met zo n zwarte zijden toga aan. Alleen leden van de Hoge Raad dragen een zijden toga. Ja, en Moskowicz, maar dat is een uitzondering. Mijn meisjesdroom wordt nu werkelijkheid. Ik doe de opleiding in deeltijd. Dat wil zeggen dat ik een dag in de week naar school ga, en de andere vier dagen op een advocatenkantoor werk. Die combinatie bevalt me prima. De opleiding duurt vier jaar. Dan ben je jurist. Dan kan je allerlei zaken die in het bedrijfsleven spelen doen, maar geen strafzaken. Na twee jaar universiteit ben je dan advocaat. Ik doe nu al tijdens de praktijk een pre-master. Dat betekent dat ik eigenlijk al aan het leren ben voor op de universiteit. Ik loop vooruit zeg maar, dan hoef ik op de universiteit nog maar één jaar, en dan ben ik klaar. Het werken in de praktijk vind ik het leukste. Ik bereid de procedures voor, zoek de benodigde stukken bij elkaar, pluis allerlei dingen uit die met de zaak te maken hebben. Soms mag ik 20 21

13 Ik hou van rust en regelmaat Dat betekent dat ik eigenlijk al aan het leren ben voor op de universiteit ook adviezen geven aan klanten, uit het bedrijfsleven bijvoorbeeld. Dan gaat het meestal over contracten en dat soort zaken. Maar strafzaken vind ik het leukst. Ik loop dan mee met een advocaat, we bezoeken bijvoorbeeld een cliënt die op het politiebureau zit. Of iemand in het huis van bewaring, de gevangenis. We voeren dan gesprekken met die persoon, om te bekijken wat voor hem of haar kunnen beteken. Om de verdediging goed te kunnen doen. Je verdedigt natuurlijk niet de misdaad, die keur je af. Maar je verdedigt die persoon, je probeert verzachtende omstandigheden te vinden bijvoorbeeld. Je gaat als advocaat voor de lichtste straf. Ja, ik mag ook vragen stellen tijdens zo n gesprek. Ik ben het ook niet altijd met de advocaat eens. Soms zie ik het net iets anders, dan hebben we daar een discussie over. Daar leer ik veel van. Eveline studeert dit jaar af aan de Rooi Pannen, richting hotel-ondernemer. Daarvoor moet ze nog twee en een halve maand stage lopen bij het Mariott-hotel in Gent. Ik woon ook in Gent, lacht ze, leuke stad. Ik voel me er thuis. Maar na mijn examen kom ik weer terug hoor, ik blijf er niet. In het hotel staat ze achter de receptie-balie. De receptie moet 24 uur per dag bemand zijn. Ik sta van 3 tot 11 uur achter de balie, of van 7 tot 3. Je bent er in de eerste plaats voor de gasten natuurlijk, maar er ligt ook altijd een lijst klaar met allerlei werkzaamheden die gedaan moeten worden. Ik heb ook stage gelopen in een hotel in Antwerpen, daar had ik een hbo-functie. Mbo-ers moeten meestal schoonmaken of bedienen. Ik had geluk, ik mocht bij de sales-afdeling werken. Daar maak je contracten bijvoorbeeld, en offertes. Ik heb daar ook veel geleerd. Maar wat ik door de stages in de hotels te weten ben gekomen is dat ik liever niet in zo n grote onderneming wil gaan werken. Ik zie het kleiner voor me: een eigen bedrijfje. Ik heb een passie voor eten, voor koken. Ik zou thuis-kok willen worden, maaltijden met eigen, verse producten aanbieden. Een theehuisje lijkt me ook erg leuk. Dat is mijn meisjesdroom. Ik weet nog dat we met mijn moeder naar het theehuis gingen van de dames Verharen. Dan zag ik die oude dametjes zo bezig met het inpakken en alles mooi maken, al die lekkere dingen. Ja, dat lijkt me ontzettend leuk. En dan gewoon om 5 uur sluiten. Ik hou van rust en regelmaat. Dat staat me tegen in de 22 23

14 Ik denk dat docenten heel veel voor je willen doen als ze merken dat je het echt meent, en je best doet, en beleefd bent enzo. Een goede band met je docenten is belangrijk Mijn moeder wilde eigenlijk niet dat ik naar Tessenderlandt ging hotels, de onrust en de onregelmatige tijden. Na mijn examen ga ik niet nog naar een andere school. Ik ga cursussen volgen, bijvoorbeeld voor sommelier, alles leren over wijnen. En een cursus warenkennis. Tessenderlandt was een leuke tijd, dat vinden ze allebei. Ze komen ook nog steeds ieder jaar naar de open dag. Het valt Eveline op dat de frietkraam van Adje er nog steeds staat. Dat vindt ze maar niks. Een school met een keuken in huis, die zou de leerlingen toch gezondere dingen moeten voorzetten. Biedt de kantine nog steeds alleen frisdranken aan? Ze kan het niet geloven. Maar dan herinnert ze zich de engelse lessen. Het was een idee van onze klas om met engels naar York te gaan. Dat doen ze nog steeds, hoorde ik. Dat was zo ontzettend gezellig. Ja, we hadden heel goed contact met de docenten. Mevrouw van Geel, en meneer van der Ven bijvoorbeeld, die was twee jaar onze mentor. We hebben een keer met de hele klas bij hem thuis in de tuin gebarbecued. En het andere jaar in zijn lokaal gegourmet! Hij gaf Nederlands, draaide veel films, liet cabaret zien. En veel lezen. Hij heeft ons veel geleerd. Voor mijn sectorwerkstuk ben ik nog met hem naar de rechtbank in Rotterdam geweest. Ik wilde weten hoe het zat met de rechtspraak in Nederland. (Ja, ik weet ook niet waar die belangstelling voor rechtszaken vandaan komt bij ons in de familie.. Irene deed toen nog horeca!) De broer van meneer van der Ven is rechter, en hij regelde dat we een rechtszaak mochten bijwonen. Dat was wel spannend. Bijzonder toch, dat een leraar dat voor je regelt en met je meegaat? Ik denk dat docenten heel veel voor je willen doen als ze merken dat je het echt meent, en je best doet, en beleefd bent enzo. Een goede band met je docenten is belangrijk. Dat zou ik de kids van nu wel willen meegeven. Irene was de eerste van het gezin die naar Tessenderlandt ging. Mijn moeder wilde eigenlijk niet dat ik naar Tessenderlandt ging, vertelt ze. De school zou een slechte naam hebben. Er zou gevochten worden, racisme enzo. Mijn vader was niet bang, die had hier vroeger zelf op school gezeten, toen het nog de KTS was. Hij zei: je zult zien dat dat meevalt.... Maar mijn moeder vond het maar niks. Toen we een school moesten kiezen, zijn we toch ook op Tessenderlandt gaan kijken. Ik vond het de leukste 24 25

15 Ik zou het zo overdoen. Ik raad de school ook aan iedereen aan "Mijn ervaring is dat ze je echt stimuleren in wat je later wil bereiken" school die we gezien hadden. Mijn moeder was ook meteen om. Nee, nooit spijt van gehad. Toen bleek dat ik zulke goed cijfers haalde, werd bijna in ieder oudergesprek gezegd dat ze me adviseerden om naar de havo te gaan. Maar ik wilde dat niet, ik vond het veel te leuk op school. We hadden gewoon een superleuke klas. Ik bleef. Nederlands en Duits vond ik de leukste vakken. Aardrijkskunde ook, meneer Nuyten kon zo goed lesgeven. En geschiedenis, die verhalen. Als meneer Schrauwen mij zag, deed hij zijn handen voor zijn ogen, omdat ik dat bij hem in de les altijd deed als we een oorlogsfilm zagen bijvoorbeeld. Vreselijk, ik kan niet tegen onrecht. Misschien dat ik daarom rechten studeer. Ik zit nu bij zedenzaken, en dat kan ik goed aanhoren, maar oorlogsrecht, nee, dat zou niks voor mij zijn. Dat zou ik niet kunnen. Eveline herinnert zich meneer van Blerck. Je kon hem zo gek krijgen dat hij een handstand maakte voor de klas. En hij draaide vaak stukjes uit Lunatik, de tv-serie. De taal die daar gebruikt werd, daar ging het hem dan om, maar het waren ook grappige filmpjes. We hadden ook allebei onze eerste vriendjes hier op school. Het vriendje van Irene zat zelfs bij haar in de klas. Dat is lang aan geweest, zelfs nog toen ze al van school waren. Eigenlijk zijn het heel belangrijke jaren, je maakt op die leeftijd heel veel voor het eerst mee. ja, zeg Irene, ik zou het zo overdoen. Ik raad de school ook aan iedereen aan. Ik heb collega s met kinderen. Gewoon, om de manier van lesgeven, het leuke contact met de docenten, duidelijke regels, wel streng, maar dat is goed. Mijn ervaring is dat ze je echt stimuleren in wat je later wil bereiken. Waar een wil is, is een weg. Goed toch? Januari 2010 Irene studeert nog steeds aan de juridische Hogeschool, Eveline is zomer 2009 afgestudeerd. Ze werkt op dit moment op haar vakantiewerkadres bloemkwekerij Van Aert Herijgers & Zoon. Haar droom is nog steeds een eigen theehuisje, of kok aan huis worden. Voor dat laatste oefent ze bij familie en vrienden.dit jaar wil ze haar wijncertificaat gaan halen. Maar wat ze precies gaat doen? Er zijn zoveel leuke beroepen, zegt ze, hoe weet je nou welke het juiste is? 26 27

16 Bart Voermans interview voorjaar 2008 Toen wist ik het meteen heel zeker: dit is het. Ik heb er nooit spijt van gehad Na de zomer ben ik aan de universtiteit van Eindhoven begonnen Bart Voermans (28) studeerde twaalf jaar geleden af op Tessenderlandt, richting installatietechniek. Hij ging niet meteen de praktijk in, maar leerde verder. Eerst de MTS, toen de HTS en nu volgt hij colleges op de Universiteit van Eindhoven. In deeltijd, want hij werkt ook nog vijf dagen bij Kropman in Utrecht en zaterdags bij de loodgieter in Chaam. Dat laatste doet hij al sinds zijn snuffelstage op Tessenderlandt. Toen ik naar Tessenderlandt kwam, wilde ik timmerman worden. Ik was graag met mijn handen bezig: dingen maken. Leren wilde niet zo erg. Ik ben dyslectisch. Op de basisschool dacht ik dat ik het wist: ik word boer of timmerman. Ik weet niet waarom, het leek me allebei leuk. Op de een of andere manier veranderde dat tijdens de lessen beroeps-oriëntatie. Misschien omdat er toen beroepen langs kwamen waaraan ik zelf nog nooit gedacht had. Ik koos voor installatie-techniek. Tijdens mijn snuffelstage kwam ik bij de loodgieter van Chaam terecht. Toen wist ik het meteen heel zeker: dit is het. Die stage bevestigde mijn keuze: dit is wat ik wil. Ik heb er nooit spijt van gehad. Ik ben meteen iedere zaterdag bij hem gaan werken en dat doe ik nog steeds. Ik wil graag met mijn handen blijven werken, want in mijn baan werk ik meer met mijn hoofd, dat is meer berekeningen maken. Het is grappig, iedereen die uit Chaam komt en installatietechniek doet op Tessenderlandt, komt met zijn snuffelstage bij installatiebedrijf W. Verhees, de loodgieter terecht. En ze blijven er allemaal hangen. Nu loopt er ook weer een rond, Niels, ook een leerling van Tessenderlandt. Ze zijn belangrijk, de installateurs: ze worden zeldzaam. En de vraag neemt alleen maar toe. Na Tessenderlandt ben ik eerst naar de MTS in Eindhoven gegaan. Dat duurde vier jaar. Eerst krijg je een jaar algemene bouwtechniek en daarna kies je een richting. We liepen daar twee keer een half jaar stage, op twee verschillende bedrijven. Eerst alleen helpen bij de voorbereidingen, daarna mocht je steeds meer gaan uitvoeren. Je was drie weken op het bedrijf en dan weer een week op school. Ik vond die manier van leren prima. Hartstikke leuk. En, omdat ik daarna naar de HTS wilde, deed ik s avonds extra wiskunde en natuurkunde. Zo 29

17 Waar ik met mijn dyslexie tegenop had gezien was natuurlijk Nederlands, maar dat viel reuze mee Het was een mooie tijd op school. Daar kan je naar terug verlangen kon ik op de HTS meteen starten in de derde klas. Ik mocht ook de stages overslaan, omdat ik de MTS had gedaan. De HTS was in Utrecht. Ik reisde heen en weer met een jongen uit Rijsbergen, die kwam van het VWO. Wij waren de twee uit het zuiden. Om af te studeren aan de HTS moest je een half jaar op een bedrijf werken. Ik kwam terecht bij Kropman in Breda. Dat was in Daar werk ik nog steeds. We werken in een team, ontwerpen installaties en bereiden alles voor. Je moet goed kunnen samenwerken, dat is belangrijk. Jaartje gewerkt, eventjes rust. Nog wel een cursus luchtbehandelings-techniek gedaan. Dat gaat over ventilatie-systemen in gebouwen. Na de zomer, in 2005, ben ik aan de universtiteit van Eindhoven begonnen. Ik studeer daar building-services. Dat gaat zo n beetje over alle installaties in een gebouw : koeling, elektrische leidingen, verwarming, ventilatie enzovoort. Ja, het heet building-services. Alles gaat in het engels. De lessen, de boeken, de gesprekken, veel technische woorden natuurlijk. Dat is even wennen. Maar na een jaar weet je niet beter, dan vind je het gewoon. Ik ga één dag in de week naar school, de rest werk ik. Van mijn baas krijg ik een halve dag vrij voor zelfstudie, voor mijn huiswerk zeg maar. En s avonds is het meestal ook nog studeren. Wat daarbij heel handig is, zijn de videocolleges. Een les van een verplicht vak wordt bijvoorbeeld opgenomen en op internet gezet. Als ik er dan niet bij kon zijn, omdat het op een werkdag was, dan kan ik inloggen en het alsnog volgen. Geen gedoe met aantekeningen maken, maar downloaden en terugkijken. Op de LTS, zo heette de opleiding op Tessenderlandt in mijn tijd nog (nu is het VMBO) doe je gewoon wat er moet gebeuren. Bijvoorbeeld: er moet een ventilatie-kanaal komen. Oké, jij legt dat kanaal aan. Op de MTS leer je waar je eigenlijk mee bezig bent als je dat kanaal legt. Je ziet dat het een onderdeel is van iets groters. Op de HTS leer je waaróm dat kanaal er moet komen. Bijvoorbeeld omdat er in de wet staat dat er zo en zo geventileerd moet worden. En op de Universiteit leer je weer waarom die wét er is, waar die getallen vandaan komen enzovoort. Zo heb ik dat ervaren. Wat je leert wordt steeds abstracter. Je kijkt er op een grotere afstand naar, maar je bent nog steeds met hetzelfde bezig. Je hebt alleen veel meer overzicht. Ik ben nu project-engeneer. Ik zit om de tafel met de architect, en met de constructeur. Ik ben verantwoordelijk voor de technische kant van het project. We moeten elkaar begrijpen, die taal moet je spreken. Dat leer je op de universiteit. Als je er ook maar een klein beetje over denkt om verder te leren, moet je het gewoon doen. Bij twijfel, toch doen. Je kunt altijd nog stoppen. Van tevoren weet je nooit of je het zal kunnen of niet. Gewoon doen dus. Als blijkt dat je het niet kunt, heb je het in ieder geval geprobeerd. Dan weet je wat je kan en wat je niet kan, waar jouw grens ligt. Als je het niet probeert, kom je daar nooit achter. Als je eenmaal werkt wordt het steeds moeilijker om weer naar school te gaan. Maar tegelijk zie je ook wat een mooie tijd het was, die tijd op school. Daar kan je dan naar terugverlangen, geloof het of niet. Een tip: bewaar je contactboekjes. Dat is lachen als je daar na tien jaar weer eens in leest! Dan weet je weer een beetje hoe het was. Ik heb ze nog, en ik kijk ze af en toe in. Hoe langer geleden, hoe leuker. Tessenderlandt was een leuke tijd. In het begin vond ik alles groot. Ik kwam uit een dorp, Chaam, en ging nu op school in de stad. Dat was heel wat. Het eerste jaar zaten we nog op Het Groene Woud, een ander, kleiner gebouw. Dat was te overzien. Maar in het tweede jaar gingen we naar Tessenderlandt. Daar verdwaalde je in het begin. Ik vond het wel spannend: dit was de echte grote school! Waar ik met mijn dyslexie tegenop had gezien was natuurlijk Nederlands, maar dat viel reuze mee. Ik had wel moeite met de andere talen. Gewoon extra je best doen dan, he? Toen ik eenmaal installatie-techniek kreeg, vond ik alles leuk. Het was certificaat-onderwijs. Je kon in je eigen tempo werken, en als je zover was dan deed je een soort examentje, en dan haalde je je certificaat voor dat onderdeel. Dat vond ik heel prettig. We kregen les van meneer van de Pol, samen met oudere-jaars. Daar keek ik enorm tegenop. Ik zag ze aan het werk en ik dacht: dat kan ik volgend jaar ook allemaal! En hij kon het!, zegt meneer van de Pol, die 30 31

18 Ik zag ze aan het werk en ik dacht: dat kan ik volgend jaar ook allemaal! even komt kijken tijdens het interview. Hij legt een foto neer. Kijk, dat ben jij in de vierde: dakgoot aan het leggen. Bart herkent zichzelf en lacht. Hij kent de foto niet en wil hem wel hebben als het kan. Heeft hij al verteld dat hij Nationaal Kampioen was? Bart schudt bescheiden van nee. Meneer van de Pol steekt van wal: Hij was de trots van de school. Tijdens de kampioenschappen Installatie-techniek 1996 stond Bart bij de regionale ronde op een gedeelde tweede plaats. Tessenderlandt mocht meedoen aan de laatste, landelijke ronde. Dat was dat jaar in Schijndel, op het Eldercollege. Bart herinnert het zich: Ik was zenuwachtig. We moesten in zes lesuren een wastafel en een radiator met cv-ketel aanleggen. In het begin was er buis tekort! Dat was een probleem voor iedereen, maar toch. Ik was heel bang dat ik het niet binnen de tijd zou halen. Het was echt krap, ik haalde het net op tijd. Al die tijd liep er een jury rond, en aan het eind moest iedereen weg en toen ging de jury het allemaal nog eens goed bekijken en bespreken. Ik had er niet over nagedacht of ik zou kunnen winnen, ik was allang blij dat ik het had gehaald. Toen bleek dat ik eerste geworden was! Ik was volkomen verrast. Iedereen was blij en ik best wel trots. De prijs was een gereedschapsset. Het werkstuk is later opgehaald en heeft een maand op school gestaan. Het moest buitenom naar binnen, zo groot was het. Het was de eerste keer, voegt meneer van de Pol eraan toe, en tot nog toe de enige keer dat Tessenderlandt eerste is geworden. We zijn wel vaker tweede geweest, maar nooit meer eerste. Hij grijnst tevreden. Januari 2010 Bart heeft inmiddels de onderdelen wiskunde en stromingsleer afgerond op de universiteit. Hij werkt nog steeds voor Kropman, en zit voor het bedrijf door het hele land. Op de foto zien we hem in de techniekhal van het Amphiaziekenhuis in Breda, waar hij de installatie van nieuwe koeltechniek begeleidt. Op zijn visitekaartje staat: ing. A.A.J. (Bart ) Voermans, daaronder: Technicus. 33

19 Bianca van der Steen interview winter 2007 Ik dacht : als ik dit kan, dan kan ik ook voor mezélf een bedrijf opzetten! Ik wilde toch echt schoonheidsspecialiste worden Bianca van der Steen (26) studeerde tien jaar geleden op Tessenderlandt af in de richting uiterlijke verzorging. Ze heeft al vier jaar een eigen bedrijf: Schoonheidssalon Beautyvit te Prinsenhage. Een kinderdroom die uitkwam. Toch wil ze nog verder... Toen ik op Tessenderlandt klaar was vonden de docenten mij nog te jong voor de opleiding schoonheidsspecialiste. Ze raadden me aan eerst op het Florijncollege Handel en Parfumerie te doen. Dat deed ik en na twee jaar had ik mijn diploma. Maar het was niet wat ik zocht. Ik wilde toch echt schoonheidsspecialiste worden. Bij IMKO-opleidingen te Breda studeerde ik daarna verder in schoonheidsverzorging. Ik liep één dag per week stage bij schoonheidssalon Aphrodite en dat ging zo goed dat ik er na mijn studie mocht blijven werken. Ik bleef daar vijf jaar. Ondertussen deed ik allerlei cursussen om me te specialiseren: pedicure, diabetische voetverzorging, uitgebreide visagie, aroma-therapie, permanente make-up, gel en acryl nagels, air brush, steelwratjes en couperose verwijderen, uitgebreide lichaamsbehandeligen. De eerste paar jaar werkte ik drie dagen bij Aphoridite, waardoor ik daarnaast andere opleidingen kon doen. Na die drie jaar ben ik die andere dagen gaan werken in een nagelstudio. Ze wilden daar ook met schoonheidsverzorging beginnen en dat heb ik toen voor ze opgezet. Ik dacht: als ik dit kan, dan kan ik ook voor mezélf een bedrijf opzetten! Toen ben ik gestopt in de nagelstudio en ben mijn eigen bedrijf begonnen. Daarnaast bleef ik nog drie dagen bij de Aphrodite werken. Ik kreeg het al heel snel heel erg druk dus ben na twee maanden fulltime gaan werken in mijn eigen salon. Dat is nu vier jaar geleden. De ruimte kon ik huren van mijn schoonmoeder, die een sportschool heeft aan de Heuvelstraat. Daar had ik geluk mee. Daar heb ik ook veel klanten aan overgehouden. Ook klanten die ik in de nagelstudio behandeld had en in de schoonheidsalon, ontdekten waar ik zat en volgden mij naar mijn eigen bedrijf. Ik had meteen genoeg klanten, en dat is eigenlijk tot nu toe zo gebleven. Afgelopen april ben ik naar de Dreef gekomen, waar ik nu zit. Er is een feestelijke opening geweest. Ik heb hier twee behandelruimtes en 35

20 Ik vind het heerlijk dat ik nu mijn eigen zaak heb met mijn eigen klanten Toen hebben we toch voor Tessenderlandt gekozen. Nooit spijt van gehad een winkel. Ik heb alles zelf ingericht. De winkel is in een barokke sfeer: veel zilver met zwart. De behandelkamers heb ik een wat oosterse sfeer gegeven, met goud en bruin en Boeddhabeeldjes. Heel rustig. Ik heb ook natuurlijke materialen gebruikt, zoals de houten kasten bijvoorbeeld. Wit en clean daar houd ik niet van, dat vind ik zo ziekenhuisachtig. Ik vind het heerlijk dat ik nu mijn eigen zaak heb,met mijn eigen klanten. Ik vind mijn werk leuk. Nee, ik zou niet meer voor een baas willen werken. Ik bepaal nu alles zelf: de inrichting, de merken waar ik mee werk, de werktijden en hoe ik de klanten benader. Er gaat wel veel tijd zitten in een eigen bedrijf hoor. Ik werk iedere dag van acht tot zes in de salon. Op maandag heb ik zogenaamd mijn vrije dag, maar dan ben ik ook de hele dag voor mijn bedrijf bezig: schoonmaken, boekhouden, naar beurzen toe, bestellingen, reclame. Dat hoort er allemaal bij. Ook s avonds, als ik naar huis ga, gaat de laptop mee. Alleen zondags ben ik echt vrij. Dan moet ik nog opletten dat ik niet per ongeluk toch iets voor de zaak ga zitten doen. En de vakanties natuurlijk. Ja hoor, dat kan ik goed. Dan gaat de deur op slot en laat ik alles achter me. Ik heb altijd al geweten dat ik iets met makeup wilde. Als kind maakte ik mezelf en mijn vriendinnen graag op. We probeerden van alles uit op elkaar. Ik vond het leuk om iemand mooi te maken. Mijn moeder was kapster, dat is wel een beetje in dezelfde richting, dus misschien heb ik het van haar. Maar ik wilde geen kapster worden. Mijn moeder klaagde altijd over pijn in haar rug. Dat leek me niets. Als kind had ik natuurlijk nog geen flauw idee welke beroepen zich met make-up bezighouden. Nu inmiddels wel. Daarom heb ik de laatste jaren weer een opleiding gedaan. Ik ben verder gegaan bij Mieke Petiet in Middelburg. Dat is op dit gebied de beste opleiding die er bestaat. Je krijgt daar styling, make-up, haar en nephaar, enzovoort. Met deze opleiding kan je bijvoorbeeld voor TV-shows gaan werken. Of achter de schermen van grote modeshows. Dat is wat ik ontzettend graag zou willen. Dat is mijn werkelijke droom. Dat ik mensen aan het werk heb in mijn salon, en zelf een opdracht uitvoer voor een tv-show bijvoorbeeld. Zoiets. Over een paar jaar. Ik ben nu klaar in Middelburg. Het eindexamen was een soort wedstrijd waarbij je iemand helemaal moet stylen op een thema: kleding, haar, make-up. Het thema was famous of darkness. Dat soort dingen vind ik heerlijk om te doen. Ik kreeg complimenten voor mijn model, ook van Mieke zelf. En wat ook leuk is, er werden professionele foto s van gemaakt. Die kan ik laten zien als ik bij een show ga solliciteren bijvoorbeeld. Nu volg ik de masterclass in Amsterdam. Het thema van dit jaar is cirque du soleil. Je krijgt drie weken de tijd om je onderwerp te kiezen, te bedenken hoe je het wilt en het uit te voeren. Daar ben ik nu naast mijn werk mee bezig. De tijd op Tessenderlandt was een leuke tijd. Ik herinner me er niet zo heel veel meer van, maar wel dat ik het er naar mijn zin had. Na de basisschool hadden mijn ouders en ik gezocht of er een vervolgschool bestond waar je ook iets met make-up kon leren. We kwamen toen uit op een school in Antwerpen. Dat was te ver. Ik was nog te jong om in mijn eentje daar heen te gaan. Toen hebben we toch voor Tessenderlandt gekozen. Nee hoor, nooit spijt van gehad. Wat grappig is, ik heb nu een stageaire van Tessenderlandt! Dat is toevallig, want ik heb altijd vaste stageaires van een andere school, die een heel jaar bij mij blijven. Wat ik nog heel goed weet, is dat we op Tessenderlandt met de afdeling Uiterlijke Verzorging een styling-wedstrijd deden. Dat ging tussen verschillende scholen. Het begon in onze eigen klas. In groepjes van drie werkten we aan een thema. Dat was toen flower-power. Ik was het model. Het ging erom wie van de klas door mochten naar de scholenwedstrijd. Twee groepjes mochten door, waaronder ons groepje. Wij blij. Ik weet nog dat we daarvoor naar het van Cooth moesten. Het speelde zich allemaal af in een grote zaal. Heel spannend. Ik moest ergens gaan staan en werd door allerlei mensen bekeken en beoordeeld! We hebben toen niet gewonnen, maar we kwamen best ver. Als je op school zit, ben je vaak nog onzeker. Ik zou willen zeggen: oriënteer je goed. Hou de vakbladen bij, de mode, de make-up. Volg op de tv alles wat met je vak te maken heeft. En bedenk dat als je verder wilt in uiterlijke verzorging, dat je het leuk moet vinden om met mensen om te gaan. Je moet geduld hebben, goed verzorgd zijn en héél netjes. Je moet ook netjes 36 37

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis.

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis. Weer naar school Kim en Pieter lopen het schoolplein op. Het is de eerste schooldag na de zomervakantie. Ik ben benieuwd wie onze mentor * is, zegt Pieter. Kim knikt. Ik hoop een man, zegt ze. Pieter kijkt

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Opbellen naar een bedrijf. Wat leert u in deze les? Een telefoongesprek naar een bedrijf begrijpen. Een gesprek over een advertentie begrijpen.

Nadere informatie

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was.

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. Benjamin Plant student Aardrijkskunde Ik weet wat ik wil Het leukste moment van mijn stage is wanneer leerlingen mij uit zichzelf aanspreken

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Sanne Beukers HET ASSINK LYCEUM 4T1

Sectorwerkstuk. Sanne Beukers HET ASSINK LYCEUM 4T1 Sectorwerkstuk HET ASSINK LYCEUM 1 Inhoud Inleiding... 3 Waarom heb je voor deze opleiding gekozen? Waarom zou je voor deze opleiding kiezen?... 3 Waarom spreekt deze opleiding jou zo aan?... 3 Wat denk

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

INFORMATIE V M B 2015 B

INFORMATIE V M B 2015 B INFORMATIE VMBO 2015 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL Ik ben geen type om met mijn neus in de boeken te zitten. Daarom doe ik basis. We hebben bij Bornego Beugel gelukkig veel praktijklessen.

Nadere informatie

De beste basis voor je toekomst

De beste basis voor je toekomst Visser t Hooft Lyceum Leiderdorp KANSRIJK EN UITDAGEND De beste basis voor je toekomst i 11gymnasium 11atheneum 11havo vhl.nl 11mavo (vmbo-t) Muzenlaan 155 q Op de open avond vond ik de school meteen leuk

Nadere informatie

Inleiding. Succes! In dit boek lees je dat werken leuk is. Maar dat werken ook zwaar kan zijn. Met dit boek leer je hoe het werkt in de praktijk!

Inleiding. Succes! In dit boek lees je dat werken leuk is. Maar dat werken ook zwaar kan zijn. Met dit boek leer je hoe het werkt in de praktijk! Inleiding Maak kennis met de klas van meneer Jakobi. De leerlingen uit deze bovenbouwklas hebben deze zomer een bijzondere opdracht uitgevoerd. Ze moesten aan het werk! Drie weken lang. En dat niet alleen.

Nadere informatie

Beginnerslessen. Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen

Beginnerslessen. Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen Beginnerslessen Lesbrief 42. Het inburgeringsexamen Wat leert u in deze les? Gesprekken over het inburgeringsexamen begrijpen. Welke examens bij het inburgeringsexamen horen. Waar u kunt oefenen met de

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk?

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Verantwoordelijkheid. Ja, ook heel belangrijk voor school!!! Het lijkt veel op zelfstandigheid, maar toch is het net iets anders. Verantwoordelijkheid

Nadere informatie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie

WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie ld be e or Vo WERK ZE! Lesmateriaal voor reïntegratie Stichting Lezen & Schrijven t 070 302 26 60 www.lezenenschrijven.nl Auteur Elma Draaisma Vormgeving 7Causes Eindeloos Medeauteurs en klankbordgroep

Nadere informatie

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis.

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis. Het Ludger College Jouw talent is er thuis. Algemene informatie over het Ludger College Het Ludger College is een school voor mavo, havo en vwo (atheneum en gymnasium) in Doetinchem. Er is ook een programma

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Samen het beste uit jezelf halen

Samen het beste uit jezelf halen Samen het beste uit jezelf halen Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag. 6 Technasium en bèta-onderwijs pag. 4 Kunst en Cultuur pag. 5 Talen en gymnasium pag.

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel. Handel en Verkoop

HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel. Handel en Verkoop HANDEL & VERKOOP creatief en commercieel HANDEL & VERKOOP creatief en commercieel Handel en Verkoop 20e jaargang nummer 2 november 2012 informatiebrochure 2014-2015 Handel en Verkoop Een goed verkoopgesprek

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 18. Het 10-minutengesprek. Wat leert u in deze les? Vergelijkingen maken. Zeggen hoe vaak iets gebeurt. Verkleinwoordjes. Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Natuurlijk heb je ideaalbeelden. Maar wij wisten allang dat die. niet kloppen OOK

Natuurlijk heb je ideaalbeelden. Maar wij wisten allang dat die. niet kloppen OOK Natuurlijk heb je ideaalbeelden. Maar wij wisten allang dat die niet kloppen 82 bijzonder kleinkind Ingrid & Meindert werden onverwacht oma & opa Onze dochters warenzorgeloze tieners totdat ze zwanger

Nadere informatie

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek,

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek, Kom verder Welkom bij het vak Kennis van de Nederlandse Samenleving, KNS. Dit boek vertelt je over Nederland. Veel van wat je moet weten over het leven in Nederland, staat in dit boek. Je haalt straks

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk http://www.edusom.nl Thema Op zoek naar werk Lesbrief 9. Het sollicitatiegesprek. Wat leert u in deze les? Een sollicitatiegesprek voeren. De voltooide tijd gebruiken. Vragen naar interesse stellen en

Nadere informatie

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen.

We hebben verleden week nog gewinkeld. Toen wisten we het nog niet. De kinderbijslag was binnen en ik mocht voor honderd euro kleren uitkiezen. Woensdag Ik denk dat ik gek word! Dat moet wel, want ik heb net gehoord dat mijn moeder kanker heeft. Niet zomaar een kankertje dat met een chemo of bestraling overgaat. Nee. Het zit door haar hele lijf.

Nadere informatie

Introductie. Dansvoorstelling

Introductie. Dansvoorstelling Door: John van Sambeek Introductie Ja, je ziet het goed. Daar is alweer een nieuwe schoolkrant! De schoolkrantredactie bestaande uit allemaal leerlingen heeft in een paar weken tijd veel leuke en interessante

Nadere informatie

LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN

LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN WAAROM DIT BOEKJE? 1. Denk jij, na het lezen van deze bladzijde dat dit boekje nuttig voor jou kan zijn? a. Ja,.. b. Nee, want c. Dat weet ik nog niet, omdat 2. Wat hoop jij na

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 27. De vakopleiding. Wat leert u in deze les? Praten over het verleden, het heden en de toekomst. Een gesprek voeren met de studieadviseur.

Nadere informatie

Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf.

Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf. Les 1 Werk en inkomen (1) Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf. Evert en Monica -2 Rijbewijs Monica is jarig.

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel. Handel en Verkoop

HANDEL & VERKOOP. creatief en commercieel. Handel en Verkoop HANDEL & VERKOOP creatief en commercieel Handel en Verkoop 20e jaargang nummer 2 november 2012 informatiebrochure 2012-2013 Handel en Verkoop Een goed verkoopgesprek voeren, met kassa s omgaan, boekhouden,

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

groep 8 de toetsen nieuwe school

groep 8 de toetsen nieuwe school De dijk Wij gingen met de hele klas naar de dijk. We gingen podiumkunsten doen en je mocht zelf kiezen of je ging zingen of dansen. Ik had dansen gekozen en dat was super leuk. Alleen de danslerares was

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep.

Nico bleef altijd rustig, legde dingen goed en duidelijk uit en nam de tijd, net zolang tot je het begreep. Review van Denice: Beste Nico, Voordat ik bij Nico kwam lessen, zat ik bij een andere rijschool. Bij deze rijschool lukte het maar niet om verbetering te krijgen in mijn rijden. Dit was frustrerend en

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Lesbrief over Leerplicht

Lesbrief over Leerplicht Lesbrief over Leerplicht Donderdag 19 maart 2015: Dag van de Leerplicht! Leerplicht? Hoezo? Ik ga toch gewoon naar school!? Ja, voor de meeste kinderen in Nederland is het de gewoonste zaak van de wereld

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Hoe ervaar je de les (sen) die krijgt van Dhr Talman? De lessen van meneer talman zijn leerzaam, duidelijk. Hij legt het allemaal rustig uit.

Hoe ervaar je de les (sen) die krijgt van Dhr Talman? De lessen van meneer talman zijn leerzaam, duidelijk. Hij legt het allemaal rustig uit. Hoe ervaar je de les (sen) die krijgt van Dhr Talman? De lessen van meneer talman zijn leerzaam, duidelijk. Hij legt het allemaal rustig uit. Goed, duidelijke manier van les geven Goed en zinvol. Goed

Nadere informatie

Kids. &Go. Informatieblad speciaal voor kinderen

Kids. &Go. Informatieblad speciaal voor kinderen Informatieblad speciaal voor kinderen Datum; Aalsmeer, jaar 2011 Gemaakt door; Bianca Wegbrands daar, Wat leuk dat je dit informatieblad speciaal voor kinderen wilt lezen. Ik zal me eerst even aan jou

Nadere informatie

Copyright Beertje Anders

Copyright Beertje Anders Copyright Beertje Anders Beren hebben allerlei gevoelens. Kun jij zien hoe Beertje Anders zich nu voelt? Blij. Ik ben blij als ik jarig ben, als ik spelen mag met Beertje Bruin, als ik met de andere beren

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN?

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt met het spelen van games. Je beseft dat je hierdoor in de problemen kunt raken: je huiswerk lijdt

Nadere informatie

Handleiding SHARE. Regio College. Auteur: L.E. Sinnema 31-1-2013 Master Professioneel Meesterschap MBO. Opleiders: Drs. Trudy Moerkamp Dr.

Handleiding SHARE. Regio College. Auteur: L.E. Sinnema 31-1-2013 Master Professioneel Meesterschap MBO. Opleiders: Drs. Trudy Moerkamp Dr. Regio College Handleiding SHARE Een spel bij het onderzoek Juf het is school! 2012 Auteur: L.E. Sinnema 31-1-2013 Master Professioneel Meesterschap MBO Opleiders: Drs. Trudy Moerkamp Dr. Tirza Bosma 1

Nadere informatie

Stap je toekomst in... Informatie voor de leerlingen. Compleet onderwijs voor vmbo-t havo vwo

Stap je toekomst in... Informatie voor de leerlingen. Compleet onderwijs voor vmbo-t havo vwo Stap je toekomst in... Informatie voor de leerlingen Compleet onderwijs voor vmbo-t havo vwo Op zoek Je zoekt een nieuwe school, want op de basisschool ben je (bijna) klaar. De basisschool was wel erg

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

Laura Kamies Het Assink Lyceum Klas 4T3 4 e schooljaar. Sectorwerkstuk. Pedagogisch medewerker

Laura Kamies Het Assink Lyceum Klas 4T3 4 e schooljaar. Sectorwerkstuk. Pedagogisch medewerker Laura Kamies Het Assink Lyceum Klas 4T3 4 e schooljaar Sectorwerkstuk Pedagogisch medewerker Inhoud Inleiding... 3 Dagverslagen... 3 - Van elke dag een verslag van wat je gedaan hebt.... 3 - Wat heb jij

Nadere informatie

Faux Pas Test (Volwassenen versie)

Faux Pas Test (Volwassenen versie) Faux Pas Test (Volwassenen versie) V. Stone & S. Baron-Cohen Vertaald door: A.A. Spek & I.A. van Berckelaer-Onnes Versie diagnosticus 1. Onderweg naar huis stopte Jan bij het benzinestation om te tanken.

Nadere informatie

Evaluatie Rots & Water

Evaluatie Rots & Water Evaluatie Rots & Water Training Weerbaarheid Groep 8 St. Jozefschool Locatie Tarcisius Schooljaar 2003/2004 Door: Linda Geraeds Sociaal Cultureel Werker Docente Weerbaarheid Rots en Water Trainer CMWW

Nadere informatie

Jouw praktische weg naar het hbo. Onderdeel van AOC Oost

Jouw praktische weg naar het hbo. Onderdeel van AOC Oost Jouw praktische weg naar het hbo Onderdeel van AOC Oost 2014 2015 2Informatie Het Groene Lyceum 2014-2015 Lekker praktisch bezig zijn maar wel op een hoog niveau. Is dat ook voor jou de leukste route naar

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven

doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven Leerlingfolder Groen moet je doen! Alles wat jij wilt weten over Helicon VMBO Eindhoven Eindhoven 10x vraag en antwoord: dat is makkelijk kiezen! 1 2 Een dag op school Hoe ziet mijn schooldag eruit? De

Nadere informatie

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al Hoofdstuk 1 Echt? Saartjes mond viel open van verbazing. Maar dat is supergoed nieuws! Ze sloeg haar armen om haar vriendin heen. Waaah, helemaal te gek. We gaan naar Frankrijk. Zon, zee, strand, leuke

Nadere informatie

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee!

Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Ruth 1 - God gaat altijd met je mee! Gezinsdienst en Doop Norah Maaike Kloeze Liturgie Welkom Eerste adventskaars aansteken plus gedichtje Zingen 1. Groot en machtig is Hij (Opwekking 387) 2. God kent

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ

MELANCHTHON KRALINGEN. christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ MELANCHTHON KRALINGEN christelijke school voor mavo+ en vmbo JE BENT IEMAND, JE KUNT IETS EN JE HOORT ERBIJ Je bent iemand, je kunt iets en je hoort erbij het is hier klein, veilig en gezellig onze mavo/tl-afdeling

Nadere informatie

Bouwen, Wonen en Interieur HANDEL & VERKOOP TECHNIEK HANDEL & VERKOOP TECHNIEK. handwerk met voldoening. creatief en commercieel

Bouwen, Wonen en Interieur HANDEL & VERKOOP TECHNIEK HANDEL & VERKOOP TECHNIEK. handwerk met voldoening. creatief en commercieel HANDEL & VERKOOP creatief en commercieel TECHNIEK handwerk met voldoening HANDEL & VERKOOP creatief en commercieel TECHNIEK handwerk met voldoening Bouwen, Wonen en Interieur 20e jaargang nummer 2 november

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Welkom in de derde klas!

Welkom in de derde klas! Welkom in de derde klas! De meeste van jullie zijn twee jaar leerling van onze school geweest. Jullie weten wel hoe het hier werkt. Wat er van je verwacht wordt. Wat wel en niet geaccepteerd wordt. Dat

Nadere informatie

Informatie voor ouders. schooljaar 2015-2016. de Groene Hart Praktijkschool volgens Roy, Ramon, Wendy en Of ina. Praktijk werkt!

Informatie voor ouders. schooljaar 2015-2016. de Groene Hart Praktijkschool volgens Roy, Ramon, Wendy en Of ina. Praktijk werkt! Informatie voor ouders schooljaar 2015-2016 de Groene Hart Praktijkschool volgens Roy, Ramon, Wendy en Of ina Praktijk werkt! Leren door doen Praktijk werkt! over de Groene Hart Praktijkschool Praktijk

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

1 Lezen. 1.1 Lezen wat er staat. Lees eerst de tekst goed door en probeer dan de vragen hieronder te beantwoorden.

1 Lezen. 1.1 Lezen wat er staat. Lees eerst de tekst goed door en probeer dan de vragen hieronder te beantwoorden. 1 Lezen 1.1 Lezen wat er staat Lees eerst de tekst goed door en probeer dan de vragen hieronder te beantwoorden. Leren kun je op allerlei manieren doen. Je kunt een opleiding of cursus volgen, maar je

Nadere informatie

Krabbie Krab wordt Kapper

Krabbie Krab wordt Kapper E-boek Geschreven en Vormgeving Esther van Duin Copyright Esthers Atelier www.esthersatelier.nl email info@esthersatelier.nl Krabbie Krab wordt Kapper Krabbie krab was een kunstenaar. Hij maakte beelden

Nadere informatie

ISABEL EN BAS VAN RHIENEN (6)

ISABEL EN BAS VAN RHIENEN (6) Als tweeling ben je nooit alleen. Maar je bent ook altijd de helft van iets. Vijf broers en zussen vertellen hoe ze samen zichzelf zijn. Tekst Nanneke van Drunen Foto s Edith Verhoeven ISABEL EN BAS VAN

Nadere informatie

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL CHATTEN verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL Stotteren Kom op, Roy. Het is allang tijd. De leraar informatica legt een hand op Roys schouder. Maar Roy kijkt niet op of om. Hij zit achter de fijnste computer

Nadere informatie

Brugklasbrochure voor leerlingen

Brugklasbrochure voor leerlingen Brugklasbrochure voor leerlingen 2015 2016 Beste leerling van groep 8, Beste leerling van groep 8, Binnenkort moet je beslissen naar welke middelbare school je wilt. De keuze die je gaat maken is belangrijk

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Lesbrief 7. Leren & werken

Lesbrief 7. Leren & werken www.edusom.nl Opstartlessen Lesbrief 7. Leren & werken Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over leren en werken. Zeggen dat iets mooier of leuker is. Goede zinnen maken. Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

Op het Nova College leer je een vak. Bijvoorbeeld verpleegkundige, monteur of kok. Dat kies je zelf, waarschijnlijk samen met je

Op het Nova College leer je een vak. Bijvoorbeeld verpleegkundige, monteur of kok. Dat kies je zelf, waarschijnlijk samen met je GELOOF IN JEZELF Jij verwacht dat je bij ons een vak kunt leren. Dat je goed onderwijs krijgt, zodat je kennis opbouwt die je nodig hebt voor later. Dat je tijdens je stage werkervaring kunt opdoen die

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis.

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. 1 Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. Dat is nu al de derde keer in een paar dagen. We moeten vandaag op de eerste verdieping zijn, kamer 105. Mevrouw dr. W.H.F. Scheltema, internist,

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Zorgen: Laatste mode en trends, ouders, vriend/in, vrienden/vriendinnen, huiswerk, school, etc.

Zorgen: Laatste mode en trends, ouders, vriend/in, vrienden/vriendinnen, huiswerk, school, etc. HAVO / VWO Vanaf 14 t/m 18 Bus, tram, metro, fiets, trein Uitgaan, werken, internetten, huiswerk maken, MSN, Diploma halen Laatste mode en trends, ouders, vriend/in, vrienden/vriendinnen, huiswerk, school,

Nadere informatie

LESBRIEF 7. Leerlingen

LESBRIEF 7. Leerlingen LESBRIEF 7 Leerlingen LES 7 - NETWERKHOTSPOTS? Netwerken kan altijd en overal dus waar ga je heen? Netweken kun je leren Vanaf je geboorte hoor je bij anderen, jouw sociaal netwerk. Dat netwerk groeit

Nadere informatie

Onderwijsassistent (niveau 4 BOL, 3 jaar) Wat zijn mijn taken als onderwijsassistent?

Onderwijsassistent (niveau 4 BOL, 3 jaar) Wat zijn mijn taken als onderwijsassistent? Onderwijsassistent Onderwijsassistent (niveau 4 BOL, 3 jaar) Een school, een groepsleraar en een lokaal met vaak 25 of meer kinderen. Dat kan heel gezellig zijn voor de leerlingen, maar voor de leraar

Nadere informatie

INFORMATIE VMBO BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL

INFORMATIE VMBO BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL INFORMATIE VMBO 2014 BORNEGO COLLEGE GOED VOOR ELKAAR! WWW.BORNEGO.NL Eigenlijk houd ik niet zo van leren, maar meer van doen. Daarom doe ik ook kader. Dan heb je wat minder leerstof en wat meer praktijk.

Nadere informatie

maandag 11 mei inleveren!

maandag 11 mei inleveren! maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... Stageboek 2015 1 Gegevens Leerling Naam -------------------------------------------------------------------------------------- Adres Postcode Woonplaats

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb

hoe we onszelf zien, hoe we dingen doen, hoe we tegen de toekomst aankijken. Mijn vader en moeder luisteren nooit naar wat ik te zeggen heb hoofdstuk 8 Kernovertuigingen Kernovertuigingen zijn vaste gedachten en ideeën die we over onszelf hebben. Ze helpen ons te voorspellen wat er gaat gebeuren en te begrijpen hoe de wereld in elkaar zit.

Nadere informatie

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren?

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Leven in een groep bij DHG Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Jij bent belangrijk! Als je thuis woont, is je opvoeding een taak van je ouders. Woon je bij De Hoenderloo Groep, dan zorgen de groepsleiders

Nadere informatie

WIJ en jij Wet investeren in jongeren

WIJ en jij Wet investeren in jongeren Ik heb een WW-uitkering. Krijg ik een werkleeraanbod? Je krijgt pas een werkleeraanbod als je WW-uitkering is afgelopen. Zolang je een WW-uitkering krijgt, geldt voor jou de sollicitatie- en reintegratieplicht

Nadere informatie

Dit boekje is van... Mijn naam is: Mijn gezinsvoogd heet: Het telefoonnummer van de gezinsvoogd is:

Dit boekje is van... Mijn naam is: Mijn gezinsvoogd heet: Het telefoonnummer van de gezinsvoogd is: Dit boekje is van... Mijn naam is: Mijn gezinsvoogd heet: Het telefoonnummer van de gezinsvoogd is: Mijn gezinsvoogd werkt bij de William Schrikker Jeugdbescherming. Wat een toestand, zeg! Wat gebeurt

Nadere informatie